Croatina: Het koppige buitenbeentje

Posted on september 7, 2025 by Bottle Case

Omtrent de ontleding van de blend van de Valpolicella-wijnen en de bespreking van de druiven hebben we eerlijk gezegd even getwijfeld: verdient Croatina een eigen artikel of nemen we haar op in de laatste aflevering onder de noemer ‘overige toegestane druiven’? Die laatste aflevering volgt volgende week zondag, en zal zich richten op minder bekende druivengoden zoals Dindarella, Spigamonti en consoorten.

De twijfel was terecht. Croatina duikt zelden op in de samenstelling van een Valpolicella-wijn. Het is en blijft een buitenbeentje. Maar tegelijk is het een druif die op zichzelf misschien net te belangrijk is om in de marge te verdwijnen.

Begrijp ons dus goed: Croatina speelt vandaag zelden mee in Valpolicella. Maar wanneer dat wel gebeurt, is haar impact voelbaar. En vooral: haar verhaal speelt zich grotendeels elders in Italië af. Dáár wordt ze echt au sérieux genomen. Precies daarom verdient ze hier een eigen plaats. Geen hoofdrol in Valpolicella, wel een karakterrol in het grotere wijnverhaal.

Van Kroatië tot Casteggio

Croatina is een druif die tot vandaag met een zekere identiteitstwijfel kampt. In officiële documenten wordt ze aangeduid als Croatina N. 071, een erkenning die ze sinds 1970 draagt. Maar wie de wijngaarden van Noord-Italië doorkruist, stuit op een bont gezelschap aan synoniemen: Crovattina, Croattina, Croatino, Croata en Crovettina, om er enkele te noemen. Elk van die namen zegt iets over lokale dialecten, historische transcripties en hardnekkige gewoonte.

De grootste bron van verwarring is zonder twijfel de naam Bonarda. In Oltrepò Pavese en in de Colli Piacentini is dat een erkend synoniem voor Croatina. Maar elders in Piemonte verwijst Bonarda naar andere, volledig verschillende druiven zoals Bonarda Piemontese en Bonarda Novarese (ook wel bekend als Uva Rara). Deze zijn genetisch niet verwant aan Croatina, al doen de namen anders vermoeden. Dat leidt tot misverstanden, zelfs onder doorgewinterde wijnliefhebbers.

Nog verwarrender wordt het wanneer Croatina opduikt onder namen als Dolcetto, Nebbiolo di Gattinara of Freisa. Die foutieve benamingen kwamen vroeger vooral voor in kleinere gemeenten zoals Gattico of Sizzano in het Novarese gebied. Daar werd ze soms ook Borgogna of zelfs Uva dello zio genoemd. Het toont aan hoe diepgeworteld en lokaal deze druif was en hoe weinig uniformiteit er bestond in naamgeving.

Over haar geografische oorsprong bestaan verschillende theorieën. Een plausibele hypothese stelt dat Croatina afkomstig is uit de kustregio Primorska Hrvatska in het huidige Kroatië. Van daaruit zou ze via Slovenië haar weg gevonden hebben naar Emilia-Romagna en vervolgens naar Lombardije en Piemonte. Die migratie wordt versterkt door andere gelijkaardige druifroutes, zoals die van Primitivo, en door de betekenis van de naam zelf: Croatina wijst duidelijk op een Kroatische link.

Vanuit die hypothetische oorsprong komt de druif uiteindelijk terecht in het hart van Lombardije, waar ze haar vaste voet aan de grond vindt in Casteggio, Oltrepò Pavese. Casteggio is niet alleen een belangrijk productiegebied, het was ook een van de plaatsen waar de officiële ampelografische beschrijving van Croatina werd opgesteld. Samen met Boca in de provincie Novara geldt het als een referentie voor de moderne teelt van de druif.

Kortom, Croatina is een druif met een complexe naamgeschiedenis, een diffuse verspreiding en een migratieverhaal dat nog steeds onderwerp van discussie is.

Geschiedenis van een grensganger

Croatina kent een lange geschiedenis in Noord-Italië, met sporen die teruggaan tot de middeleeuwen. Ze werd verbouwd in Piemonte, Lombardije en delen van Emilia-Romagna, lang voor ze een officiële status kreeg. Toch bleef haar aanwezigheid eerder lokaal en versnipperd.

De eerste formele vermelding van Croatina in wijnbouwkundige literatuur dateert uit de tweede helft van de 19de eeuw. In publicaties uit Novara en Rovescala wordt de druif voor het eerst systematisch beschreven.

In het dorp Rovescala, op de grens van Pavia en Piacenza, groeide Croatina uit tot een regionale trots. Daar werd ze traditioneel Bonarda genoemd en kreeg ze een duidelijke plaats in de lokale wijnbouwidentiteit. Tot op vandaag geldt Rovescala als het historische hart van Croatina.

In Novara, verder naar het noorden, bleef Croatina eveneens stevig verankerd. Daar wordt ze beschouwd als het belangrijkste rode ras van de streek. De wijnbouwers onderscheiden er verschillende types van de druif op basis van internodi (de knopen op de scheut), waarbij de kortere variant als consistenter wordt gezien in opbrengst en kwaliteit.

In Pavia was de relatie met Croatina grilliger. Haar weerstand tegen oïdium en haar degelijke opbrengst maakten haar aanvankelijk populair, maar haar neiging tot onregelmatige productie zorgde ook voor scepsis. Vooral bij natte jaren bleek ze kwetsbaar. Toch hielden veel wijnbouwers vast aan de druif omdat ze wisten wat ze eraan hadden: body, kleur en structuur.

Verspreiding en cultivering

Met een aanplant van minder dan 3.700 hectare is Croatina verrassend genoeg stabiel én geografisch breed verankerd in Noord-Italië. De meeste aanplantingen bevinden zich in Lombardije, Piemonte en delen van Emilia-Romagna, met hier en daar uitlopers naar Veneto (Valpolicella) en tot zelfs in Sardinië.

In Lombardije speelt Croatina een hoofdrol in het zuidelijke wijngebied Oltrepò Pavese, ten zuiden van de rivier de Po. Hier vormt ze het hart van de DOC Oltrepò Pavese Bonarda, waar de wet voorschrijft dat ze minstens 85% van de wijn moet uitmaken. De overige 15% mag bestaan uit druiven zoals Barbera, Vespolina of Uva Rara. Binnen dit gebied is ze dé lokale druif bij uitstek. Croatina is er synoniem met identiteit.

In Emilia-Romagna maakt ze deel uit van de assemblages in de DOC Gutturnio, vooral in het gebied rond Ziano Piacentino. Daar wordt ze gekoppeld aan Barbera, die het grootste aandeel in de blend inneemt. Croatina zorgt voor de structuur, de zuurtegraad en een extra laag tannine. Ze mag tot 45% van de wijn uitmaken, afhankelijk van het type (Basis, Superiore of Riserva). De meeste Gutturnio-wijnen zijn blends, maar de aanwezigheid van Croatina is er essentieel om de stijl te definiëren.

In Piemonte komt Croatina voor in een reeks appellaties, waaronder Colli Tortonesi, Colline Novaresi, Coste della Sesia en Bramaterra. Vooral in het noorden, rond Novara en Vercelli, heeft ze een historische voetafdruk. Ze speelt er een bescheiden maar constante rol in blends, vaak samen met Nebbiolo, Vespolina of Uva Rara. Op het etiket wordt haar bijdrage echter zelden expliciet vermeld.

Daarnaast is Croatina opgenomen in diverse DOC’s en IGT’s, waaronder San Colombano al Lambro, Buttafuoco, Casteggio, Piemonte DOC, Valli Ossolane en enkele kleinere benamingen in Veneto en op Sardinië. In die laatste twee regio’s gaat het eerder om experimentele of marginale aanplant, zonder noemenswaardige productievolumes.

De hernieuwde aandacht voor Croatina heeft alles te maken met haar aanpassingsvermogen. Ze gedijt op uiteenlopende bodems en klimaten, zolang ze voldoende zon krijgt in het naseizoen. Die flexibiliteit, gecombineerd met haar kleur, zuivere fruitaroma’s en brede inzetbaarheid in blends, maakt haar voor veel wijnmakers opnieuw interessant. Vooral producenten die bewust kiezen voor lokale druiven boven internationale variëteiten, vinden in Croatina een bondgenoot die authenticiteit koppelt aan potentieel.

De wijnstok

Croatina is een druif met een uitgesproken groeikracht en karakter, maar ook met duidelijke eisen. De wijnstok vertoont een krachtige maar beheersbare vegetatieve groei, waarbij lange snoei noodzakelijk is om haar productie in toom te houden. In traditionele wijngaarden wordt Croatina vaak op ruime afstand van elkaar geplant, met druivenranken die breed uitwaaieren. Ook moderne snoeisystemen zoals Guyot of cordon worden gebruikt, op voorwaarde dat de plant voldoende ruimte krijgt om zich uit te spreiden.

De bloei begint meestal in de tweede helft van juni, gevolgd door de kleurverandering van de bessen midden augustus (invaiatura). De rijping is laat, doorgaans in de eerste helft van oktober. Cruciaal hierbij is het weerbeeld in de nazomer: een warm en droog najaar zorgt voor rijpe trossen met voldoende fenolische ontwikkeling, terwijl regen en vochtigheid het risico op rot vergroten. In veel appellaties wordt daarom gekozen om Croatina slechts deels in de blend op te nemen, als buffer of verzekeringspolis bij onzeker weer.

De trossen zijn groot, kegelvormig en vrij compact, met een gemiddelde lengte van 20 tot 25 cm. Binnen eenzelfde perceel kunnen er aanzienlijke verschillen voorkomen in trosgrootte en bessenverdeling, wat een zorgvuldige selectie bij de oogst vereist. De bessen zijn middelgroot, bolvormig tot licht ovaal, en bedekt met een dikke blauwzwarte schil met een dunne, blauwachtige waas. Het sap is kleurloos, het vruchtvlees is sappig maar neutraal van smaak.

Ampelografisch onderscheidt de plant zich met haar donkergroene, dof glanzende bladeren, meestal vijflobbig, soms drielobbig. De bladeren zijn gemiddeld van formaat en licht komvormig, met fijne nerven en niet-uitgesproken tanden. In de herfst kleurt het blad eerst rood met groene vlekken, om vervolgens over te gaan naar een warm geel-rood palet.

Croatina is relatief goed bestand tegen oïdium en botrytis in droge jaren, maar vatbaar voor valse meeldauw en insecten zoals de tignola (de druivenmot, waarvan de rupsen schade toebrengen aan de trossen). Ook vertoont ze in sommige lentes een beperkte bloei, met minder bloemknoppen dan verwacht. De vruchtbaarheid zit meestal geconcentreerd op de derde tot vijfde knop, met gemiddeld twee (soms drie) trossen per scheut. De zijscheuten dragen zelden vruchtbare trossen die volledig rijpen.

Wat de bodem betreft, doet Croatina het goed op hellende, goed drainerende klei- of leemgronden met voldoende diepte. De wijnstok heeft baat bij goed doorlatende bodems met frisse ondergrond en zonlicht op het loof. In te rijke bodems kan ze te uitbundig groeien, met verwaterde bessen tot gevolg.

De complexiteit van Croatina als wijnstok verklaart waarom ze vaak een ondersteunende rol speelt in blends. Maar voor wie de druif door en door kent en weet hoe ze te behandelen, biedt ze meer dan louter volume en kleur en kan ze schitterende monocépage wijnen opleveren.

Wat te verwachten in het glas

Wanneer Croatina als enige druif wordt gevinifieerd, levert ze een wijn met een diepe robijnrode tot paarse kleur. Het aroma is expressief, met tonen van rijpe frambozen, zwarte bessen, amandel, kruiden en florale accenten. In de mond is ze vol en vaak zacht, met een fluwelig mondgevoel en een stevige alcoholgraad. De zuren zijn meestal gematigd, de tannine merkbaar maar niet dominant, tenzij de oogst onrijp is of het rendement te hoog lag. In dat geval kan de wijn hard en groen overkomen. Goed gemaakte Croatina blijft echter soepel en evenwichtig, met net genoeg grip om interessant te blijven. In de jeugd komt de wijn doorgaans wat ‘hoekig’ over en is er geduld nodig om een versmolten gevoel te bereiken.

In blends toont Croatina zich als een druif die diepte, grip en herkenbaarheid toevoegt. Ze neemt zelden genoegen met een figurantenrol, en dat merk je ook in het glas. Ze brengt kleur, body en een stevige onderbouw, zonder het aromatische profiel van de andere druiven te verstikken.

In Oltrepò Pavese bepaalt Croatina de toon. Hier geeft ze de wijn zijn robijnrode kleur, sappige textuur en karakteristieke combinatie van rijp rood fruit met een vleugje amandel en kruidigheid. Zelfs in de mousserende en lichtzoete varianten blijft haar handtekening voelbaar: een zekere breedte in de mond, een warme ruggengraat en een verrassend fluwelig mondgevoel. Croatina zorgt er niet voor complexiteit in de neus, maar voor draagkracht en balans in het geheel.

In Gutturnio is haar rol complementair. Barbera brengt fruit en zuren, Croatina zorgt voor de structuur. Het is die balans die Gutturnio karakter geeft: de Croatina voegt grip, lengte en een licht drogend randje toe, waardoor het fruit van Barbera strakker omlijnd wordt. Je herkent haar aan de diepte van het middenpalet en aan de iets steviger tannine, die nooit brutaal is maar wel aanwezig.

In het noorden van Piemonte speelt ze een subtielere rol. De blends met Vespolina of Bonarda Piemontese zijn aromatischer, maar het is Croatina die voor de ruggengraat zorgt. Ze voegt net voldoende volume toe om de florale en kruidige componenten te dragen. Zonder haar zouden deze wijnen eerder lichtvoetig en diffuus zijn. Met haar krijgen ze contouren en stevigheid.

Wat al deze wijnen gemeen hebben, is dat je met Croatina nooit op veilig speelt. Ze is niet vanzelfsprekend toegankelijk, maar wie haar juist gebruikt, krijgt een wijn die zich onderscheidt door kleur, fruit, ronding en een fijnkorrelige grip. Slechte jaren laten zich voelen, maar goede jaren leveren een karaktervolle wijn op.

Croatina in Valpolicella: een stil experiment

Tijdens de inleiding hebben we er al gewag van gemaakt: binnen de traditionele Valpolicella-blend speelt Croatina zo goed als geen rol. Corvina, Corvinone, Rondinella en Molinara vormen al decennia het vertrouwde viertal dat de stijl van de wijn bepaalt. Toch merken we onder de wijnbouwers een groeiende interesse in Croatina als aanvulling. Weliswaar voorlopig voorzichtig en kleinschalig als een gedeeltelijk alternatief in de samenstelling.

De aantrekkingskracht ligt in haar vermogen om kleur, sappigheid en zachtheid toe te voegen zonder het karakter van Valpolicella te overschaduwen. In tegenstelling tot sommige internationale rassen is ze niet te dominant en complementeert ze de blend door net genoeg gewicht mee om Corvina’s zuren en Rondinella’s neutraliteit te compenseren. Vooral in warmere jaren, waarin Corvina de neiging heeft om wat uitdrogend of hoekig te worden, biedt Croatina soelaas. Ze houdt het middenpalet vol en zorgt voor ronding waar dat anders verloren dreigt te gaan.

In koelere jaargangen is haar bijdrage anders: dan is het haar structuur die telt. Croatina rijpt later en bezit voldoende natuurlijke kracht om een blend die anders flets zou blijven, diepte en grip te geven. Het is net die flexibiliteit die haar interessant maakt voor wijnmakers die het klassieke kader willen uitdagen zonder de regionale stijl te verlaten.

Voorlopig blijft het bij experimenten. Er is geen officiële erkenning binnen de Valpolicella DOC-voorschriften en de druif wordt niet algemeen aangeplant. Maar wie de moeite neemt om goed te kijken, ontdekt hier en daar flessen waarin Croatina een discreet maar duidelijk verschil maakt. In ripasso’s is haar rol minimaal, in amarone nog experimenteel, maar de eerste resultaten tonen aan dat haar concentratievermogen en zachte tannine perfect inpasbaar zijn in deze rijkere stijlen.

Een blijvende toekomst

Hoewel de druif op diverse locaties een vaste voet aan de grond heeft, kan je je terecht vragen stellen bij haar toekomst. Croatina is veeleisend, vraagt aandacht in de wijngaard, levert niet altijd constante opbrengsten en krijgt zelden de commerciële aandacht die andere rassen wél genieten. Dat maakt haar niet meteen de meest aanlokkelijke van de bende.

Toch blijft ze overeind, net omdat ze iets brengt wat moeilijk te vervangen is: karakter, kleur en structuur. Haar rol in blends wordt belangrijker, en ook als monocepage wint ze mondjesmaat terrein. Ze past bij een wijnwereld die opnieuw zoekt naar identiteit, herkomst en nuance.

Laat ons hopen dat ze nog lang blijft opduiken in het glas.

Reeds verschenen in deze reeks:

  1. Valpolicella – een wijnreis in twaalf etappes
  2. Valpolicella – De vallei van de vele kelders
  3. Valpolicella – DOC, Classico, Superiore
  4. Valpolicella Ripasso: Ontstaan uit boerenvernuft
  5. Amarone della Valpolicella DOCG: Van kelderfout tot cultstatus 
  6. Recioto della Valpolicella DOCG: Zoet met klasse
  7. Corvina, het fundament van Valpolicella
  8. Corvinone ontbolstert: de stille kracht achter moderne Valpolicella
  9. Rondinella – De stille kracht van de Valpolicella 
  10. Molinara: In het verdomhoekje
  11. Oseleta: Een druif met toekomst

Filed under: Uva Italia | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Metodo Classico d’Italia part 4bis – Oltrepo Pavese tasting

Posted on december 29, 2024 by Bottle Case

Tijdens ons bezoek aan Oltrepo Pavese maakten we van de gelegenheid gebruik om enkele proefflesjes in te slaan en mee huiswaarts te nemen. We organiseerden twee proefsessies in onze wijnclubs ‘Het Negende Vat’ en ‘ODK’.
Meer informatie over Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG kan je vinden in de eerder geschreven blog. Hierin gaven we mee dat niet elke wijnboer het label Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG wilde gebruiken. Ook al hebben we ze initieel willen mijden, toch vonden we uiteindelijk dat het geheel niet volledig zou zijn zonder enkele van de Spumanti op te nemen. Je zal deze dan ook in het verslag van de proefnotities vinden.

  1. Prime Alture Io per Te Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG Brut
    Casteggio – 100% Pinot Nero – 24 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    Kristalhelder met een lichte strogele kleur en elegante, fijne, aanhoudende belletjes. De mousse is verfijnd en blijft aanwezig. Het neusgevoel voelt correct aan zonder heel expressief te zijn. We ervaren framboos, groene appel, limoen, perzik en een subtiele florale toets. In de mond ervaren we de frisse en zachte accenten. Het fruit komt mooi opzetten en evolueert van rijper steenfruit, citroenrasp naar een vleugje geroosterd brood. De afdronk is voldoende lang mineraal en genoeg verfijnd.
    Punten: 85/100 – Prijs: 24,00 €
  2. Le Fiole Isabèl Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut 2020
    Montalto Pavese – 100% Pinot Noir – 24 maanden sur lattes – 1e gisting in inox
    Kristalheldere, licht gouden kleur, met een elegante stroom van fijne, aanhoudende belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. Het bouquet opent met een delicate neus van zowel frisse groene als rijpere gele appel, perzik, citroenzeste, een toetsje framboos en witte bloemen, aangevuld met subtiele tonen van geroosterd brood en amandel. In de mond biedt deze wijn een harmonieuze balans tussen frisheid en structuur. De zuurgraad is levendig, maar zacht en helemaal niet scherp, en draagt bij aan een verkwikkend en verfrissend mondgevoel. De smaak evolueert naar rijper fruit zoals peer en een vleugje abrikoos, met een minerale ondertoon. Een lange, zuivere afdronk met een aangenaam citrusbittertje.
    Punten: 86/100 – Prijs 20,00 €
  3. Monsuppello Millesimato Vino Spumante Metodo Classico Brut 2017
    Torricella Verzate – 90% Pinot Nero, 10% Chardonnay – minimaal 48 maanden sur lattes – 1e gisting in inox.
    Kristalhelder met een aantrekkelijke, strogele kleur met een roze glans en een levendige stroom van uiterst fijne, persistente belletjes. De mousse is verfijnd en duidelijk present. We ruiken een duidelijke aanwezigheid van rijpe appel en perzik, aangevuld met subtiele tonen van limoen. Daarnaast verschijnen delicate hints van gegrilde pijnboompitjes en brioche. In de mond is deze spumante vullend zonder ook maar een moment agressief te zijn. Er is perfecte balans tussen de frisse zuren en een subtiele romigheid. De smaak is vol en complex, met accenten van rijp steenfruit zoals abrikoos en nectarine, samen met een minerale ondertoon. Het middenrif toont een aangename structuur, waar een fijne toets van geroosterd brood en een vleugje hazelnoot het geheel verder verrijken. De afdronk is lang en verfrissend, met een elegant bittertje van citrusschil dat verfijnd doorwerkt. Deze spumante straalt finesse en karakter uit.
    Punten: 89/100 – Prijs: € 23,50
  4. Quaquarini Classese Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut 2015
    Canneto Pavese – 100% Pinot Nero – minimaal 64 maanden sur lattes – 1e gisting in inox
    Deze wijn presenteert zich met een diep strogele kleur en een verfijnde stroom van uiterst fijne en aanhoudende belletjes. De mousse is beperkt aanwezig. Het bouquet is complex en gelaagd, met aroma’s van rijpe gele appel, gedroogde abrikoos een aanzet tot klein rood fruit, specerijen en citroenschil. Hierbovenop ontvouwen zich delicate accenten van brioche, geroosterde noot en een vleugje honing. In de mond komt de Classese zeer zacht en vooral rijk over met een volle, elegante structuur en een prachtige balans tussen frisheid en diepgang. We ervaren een mooie combinatie van een fris en toch licht romig mondgevoel. Smaken van rijpe perzik, peer en een lichte aanzet tot munt komen naar voren, ondersteund door een duidelijke mineraliteit. De afdronk is lang en zuiver, met een verfijnd bittertje van citrus en een lichte ziltigheid. Dit is alvast een zeer mooie en uiterst aangename bubbel!
    Punten: 90/100 – Prijs 23,00 €
  5. Calatroni Poggio dei Duca Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Extra brut 2018
    Montecalvo Versiggia – 100% Pinot Nero – minimaal 48 maanden sur lattes – 1e gisting: 20% in Oostenrijkse eiken vaten
    Kristalhelder met een schitterende, licht gouden kleur en een levendige stroom van fijne, aanhoudende belletjes. De mousse is verfijnd en persistent. Het bouquet opent met een expressieve aanwezigheid van het klein rood fruit zoals framboos en bosaardbei. De neus biedt verder toetsen van gele appel, citrusfruit, perzik, kruiden en florale accenten van witte bloesems. De beperkte houtlagering toont zich met een verfijnde aanwezigheid van vanille, geroosterd brood en een hint van hazelnoot. In de mond schittert deze wijn met een uitmuntende balans tussen levendige frisheid en een complexe structuur. De volle, rijke smaak evolueert naar rijp steenfruit zoals abrikoos, vekel aangevuld met een fijne mineraliteit. Het middenrif is best wat romig. De afdronk is lang en elegant, met een subtiel citrusbittertje dat een blijvende indruk achterlaat. Een bubbel die finesse, diepgang en karakter perfect samenbrengt.
    Punten: 92/100 – Prijs: 30,00 €
  6. Travaglino Gran Cuvée Blanc de Noir Vino Spumante Metodo Classico Extra brut 2018
    Calvignano – 100% Pinot Nero – minimaal 36 maanden sur lattes – 1e gisting in inox
    Een kristalheldere, licht gouden kleur en een levendige stroom van fijne, aanhoudende belletjes die aanvankelijk wat groffer zijn en dan verfijnen. De mousse is verfijnd en persistent. De neus is uiterst aangenaam en charmant met, enigszins verrassend, de florale bloesems die als eerste aanzetten. Op de voet gevolgd door het speelse van framboos, subtiele citrustoetsen, notige accenten, wat broodkruim tot boter en een leuke peperigheid. Qua smaak ervaren we hier de typische romigheid die een Pinot Nero bubbel biedt. Perfect in balans, vullend en rijk. De afdronk blijft lang aanwezig en geeft een combinatie van zachtheid, framboos en verfrissing. Het geheel bestempelen we als knap, lekker, voldoende vol en stevig.
    Punten: 89/100 – Prijs: €24,30
  7. Pietro Torti Nature Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut Nature 2020
    Montecalvo Versiggia – 85% Pinot Nero + 15% Chardonnay – minimaal 36 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    Kristalhelder met een delicate, licht gouden kleur en een verfijnde stroom van fijne, aanhoudende belletjes. De mousse is consistent aanwezig. Het bouquet opent met subtiele aroma’s van wit steenfruit zoals perzik, gevolgd door tonen van groene appel en een vleugje agrum. De geur wordt verder verrijkt door florale accenten van acaciabloesem, kruiden en een gistgeur. In de mond toont deze Brut Nature zich uiterst puur en verfijnd. De aanzet is strak, met een levendige frisheid die de smaak domineert. Het mondgevoel geeft nuances van appel en kleine gele zure pruimpjes (mirabelles). De mineraliteit komt prachtig naar voren, ondersteund door een speelse spanning. De afdronk is verfijnd en droog maar mocht een tikkeltje langer zijn. Hij bezit een uitgesproken citrusbittertje dat aanhoudt en de mond verfrist.
    Punten: 88/100 – Prijs: 19,00 €
  8. Scuropasso Roccapietra Zero Vino Spumante Metodo Classico Pas Dosé 2017
    Pietra de Giorgi – 100% Pinot Nero – Periode sur lattes: Minstens 60 maanden – 1e Gisting: Inox
    Deze Scuropasso Roccapietra Zero presenteert zich in een sprankelende, kristalheldere kleur met een subtiele, licht gouden gloed. De fijne, aanhoudende bubbels maken de eerste indruk levendig en veelbelovend. Bij het ruiken komt een elegante geur naar voren, waarin frisse citrusnoten zoals limoen en grapefruit zich vermengen met delicate hints van wit steenfruit, waaronder perzik en een vleugje appel. Naarmate de neus zich verder opent, komen er complexere aroma’s naar boven. De typische gisttonen van het langdurige sur lattes rijpen tonen zich in de vorm van brioche en een zachte nootachtige geur, die zich harmonieus verenigen met een florale toets, denk aan de geur van acacia en lichte kruiden. De smaak is uitermate puur en levendig, met een strak mondgevoel en een intense frisheid die onmiddellijk de aandacht trekt. De zuren zijn precies goed en geven het geheel een mooie balans. De tonen van groene appel, witte perzik en een delicate amandelnoot ontwikkelen zich verder op het palet. De mineraliteit is opvallend. Dit wordt ondersteund door een speelse spanning die de mond verfrist en de smaken doet samensmelten. De afdronk is lang en droog, met een frisse citrusachtige nasmaak die nog even blijft hangen en zorgt voor een verkwikkende, verfrissende ervaring. De bubbel heeft een uitstekende structuur en een perfecte balans tussen fruit, mineraliteit en verfijnde zuren.
    Punten: 89/100 – Prijs: 22,00 €
  9. Luca Bellani Sessanta Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG  Dosaggio Zero
    Mornico Losana – 100% Pinot Nero – 60 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    De kleur van deze elegante Metodo Classico is kristalhelder en heeft een mooie, lichte goudgele tint, met een verfijnde en aanhoudende stroom van fijne belletjes. De mousse is rijk en constant. Het bouquet is aanvankelijk wat gesloten maar opent na enig geduld met verfijnde aroma’s van witte perzik, abrikoos en framboos, gevolgd door een frisse toets van groene appel. Deze fruitige geuren worden aangevuld met subtiele hints van acaciabloesem en een gistgeur, die de complexiteit van de wijn verder versterken. In de mond is de wijn strak en levendig, met een frisse en minerale aanzet die de wijn een rijke en indrukwekkende precisie geeft. De smaak is bijzonder elegant, vol en toch zacht met tonen van citrusvruchten en een lichte, verfrissende bitterheid die de mineraliteit benadrukt. De mond voelt zeer evenwichtig aan, met een balans tussen frisheid en de subtiele kracht van de Pinot Nero. De afdronk is droog en verfijnd, met een lange, gevarieerde smaakstijll. Dit is een mooie Spumante die we eerder als een maaltijdbubbel beschouwen dan een apero.
    Punten: 90/100 – Prijs: 24,00 €
  10. Calatroni Riva Rinetti Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG  Pas Dosé 2018
    Montecalvo Versiggia – 100% Pinot Nero – minimaal 48 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    Kristalhelder met een verfijnde, strogele kleur en een continue stroom van elegante, fijne belletjes. De mousse is uitnodigend en consistent. Het bouquet opent met delicate aroma’s van geel steenfruit zoals abrikoos, aangevuld met nuances van rijpe peer en een vleugje citroenschil. Subtiele florale accenten van kamperfoelie en een lichte kruidigheid voegen extra complexiteit toe, samen met een verfijnde geur van brioche door de lange rijping sur lattes.
    In de mond toont deze Pas Dosé zich uitzonderlijk verfijnd en gelaagd. De aanzet is strak en droog, met een levendige zuurgraad die zorgt voor een schitterende frisheid. Het mondgevoel onthult lagen van citrus, zoals limoen en mandarijn, vergezeld door een uitgesproken mineraliteit. De spanning tussen frisheid en een subtiele romigheid creëert een perfecte balans. De afdronk is lang en complex, met aanhoudende tonen van grapefruit en een elegant bittertje dat de mond opfrist.
    Punten: 91/100 – Prijs: 30,00 €
  11. Bruno Verdi Vergomberra Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Dosage Zero 2018
    Canneto Pavese – 85% Pinot Nero, 15% Chardonnay – 48 maanden sur lattes – 1e gisting: 5% in Oostenrijkse eiken vaten, 95% in betonnen cuves.
    Kristalhelder met een subtiele, licht gouden kleur en een verfijnde, persistente stroom van fijne belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. Het bouquet opent met een verleidelijke mix van munt, gekonfijte ananas, roze pompelmoes, rijpe appel, abrikoos en perzik. Subtiele accenten van geroosterde amandelen en andere nootjes omringd door een sterke kruidigheid. In de mond schittert deze Metodo Classico met een perfecte balans: heerlijke zuren, een rijk aanvoelende smaak en een aanwezige mineraliteit zorgen voor de nodige complexiteit. Smaken van gedroogd fruit en speelse rode vruchten vullen het mondgevoel heerlijk. De afdronk is lang, zuiver, elegant en vooral heerlijk. Een uitzonderlijke bubbel die precisie en persoonlijkheid uitstraalt, en het vakmanschap van Bruno Verdi prachtig weerspiegelt.
    Punten: 94/100 – Prijs: 20,00 €
  12. Conte Viscarino 1865 Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Dosaggio Zero 2016
    Rocca de Giorgi – 100% Pinot Nero – minimaal 60 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    Kristalhelder en sprankelend, met een delicate, licht gouden tint en een levendige stroom van fijne, ononderbroken belletjes. De mousse is elegant, verfijnd en tekent zeer lang present. Het bouquet biedt een zeer fijn samenspel aan geuren en opent met een intens parfum van rijp rood fruit zoals framboos en rode bes, aangevuld met subtiele aroma’s van citruszeste, gele pruim, broodkruim, dille en florale nuances van vele witte voorjaarbloesems. In de mond schittert deze wijn met een perfecte balans: ongelooflijk prachtige zuren, een strakke structuur en een verfijnde mineraliteit zorgen voor een complex doch toegankelijk geheel. De Dosaggio Zero stijl brengt de pure essentie van de Pinot Nero naar voren. Het smaakpalet biedt lagen van sappig steenfruit zoals perzik en abrikoos, subtiele tonen van amandel en een hint van brioche door de langdurige rijping sur lattes. De strakheid blijft de hele tijd aanwezig tot diep in de bijna eeuwig durende finale. De afdronk is zuiver en elegant, met een fris citrusbittertje dat verfijning en karakter aan de wijn toevoegt. Deze Metodo Classico toont zich als een wijn met finesse en karakter, perfect voor liefhebbers van pure, ongecompliceerde maar tegelijkertijd complexe bubbels.
    Punten: 96/100 – Prijs: 36,00 €
  13. Scuropasso Roccapietra Cruasé Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut Rosé 2017
    Pietra de Giorgi – 100% Pinot Nero – minimaal 60 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    Kristalhelder met een zalmroze kleur. Fijne, aanhoudende belletjes en een correct aanwezige mousse. Het bouquet opent met een uitnodigende expressie van rijp rood fruit zoals kersen en wilde aardbeien, aangevuld met subtiele tonen van granaatappel en rode bessen. In de neus ontvouwt zich verder een verfijnde complexiteit met accenten van roosjes, sinaasappelschil, en een hint van brioche. In de mond bezit deze Cruasé een correcte balans tussen levendige frisheid en een gelaagde structuur. De smaak begint met frisse roodfruittonen en evolueert naar een kern van toetsen van rijpe perzik. Het mondgevoel is elegant, met een fijne romigheid. De afdronk is voldoende lang en verfijnd, met een grapefruitbittertje. Een zeer correcte rosébubbel.
    Punten: 86/100 – Prijs: 22,00 €
  14. Ca’ di FrarA Oltre il Classico Vino Spumante Metodo Classico Extra Brut Rosé
    Mornico Losana – 100% Pinot Nero – minimaal 54 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    De wijn presenteert zich kristalhelder met een delicate zalmroze kleur en een fijne, aanhoudende pareling die elegant in het glas danst. De mousse is verfijnd en voldoende lang aanwezig. Het geurproces opent een beetje vreemd met een licht animale toets. Geleidelijk aan komen de aroma’s van klein rood fruit zoals aardbei en framboos opzetten, aangevuld met subtiele tonen van roze pompelmoes. De neus ontwikkelt zich verder met hints van rozenblaadjes, kruidige accenten van witte peper en een lichte toets van brioche. In de mond toont deze extra brut rosé een mooie balans tussen frisheid en verfijning. De aanzet is strak en levendig, met een kern van sappige zuren die elegant ondersteund wordt door een minerale ondertoon. De smaak evolueert naar nuances van rijp steenfruit zoals perzik en abrikoos, vergezeld van een delicate romigheid in het middenrif. De afdronk is lang en verfijnd, met een duidelijke présence van de blauwe aalbes en een subtiel citrusbittertje. Een verfijnde rosébubbel die elegantie en complexiteit harmonieus combineert. Punten: 89/100 – Prijs: € 20,00
  15. Conte Viscarino Saignée della Rocca Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG Extra Brut Rosé
    Rocca de Giorgi – 100% Pinot Nero – 24 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    De wijn straalt een kristalheldere zalmroze kleur uit, met een prachtige glans. Een verfijnde en aanhoudende stroom van fijne belletjes siert het glas. De mousse is consistent aanwezig.
    Het bouquet opent met frisse aroma’s van snoeperig rood fruit, zoals wilde aardbeien en rode bessen, subtiel verweven met tonen van bloedsinaasappel. De geur wordt verder verrijkt door florale nuances van wilde rozen en een vleugje verse kruiden, zoals tijm en salie. Een hint van amandel en een zachte briochetoets geven diepte aan geurprofiel.
    In de mond toont deze Extra Brut Rosé zich elegant en verfijnd, met een strakke aanzet en een levendige frisheid die direct opvalt. Het smaakpalet biedt delicate tonen van framboos, granaatappel en een hint van cranberry, perfect in balans met een onderliggende mineraliteit. De subtiele romigheid wordt prachtig gecontrasteerd door een knisperende zuurgraad.
    De afdronk is fris en droog, met een verfijnd bittertje van roze grapefruit dat lang blijft hangen en de mond op aangename wijze verfrist. Dit is een knap gemaakte rosébubbel die ik in een blindproef misschien niet onmiddellijk als een rosé zou herkend hebben.
    Punten: 89/100 – Prijs: €21,00
  16. Bruno Verdi Cruasé Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG Extra Brut Rosé
    Canneto Pavese – 100% Pinot Nero – 36 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    Deze elegante rosé mousserende wijn presenteert zich met een heldere, zachtroze kleur en een fijne, levendige en aanhoudende belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. Heerlijk neusgevoel met verfijnde aroma’s van klein rood fruit, gevolgd door subtiele hints van rozenbottel en een vleugje citrus. De geur ontwikkelt zich verder met nuances van geroosterde amandelen, verse gist en een licht kruidige toets die complexiteit toevoegt. In de mond toont deze Extra Brut Rosé zich evenwichtig en fris. De aanzet is verrassend strak en mineraal, met een levendige aciditeit die prachtig harmonieert met de zijdezachte mousse. Smaken van rijpe rode bessen, zure kersen en een hint van roze grapefruit worden ondersteund door een subtiele nootachtige ondertoon.
    De mineraliteit zorgt voor een uitgesproken structuur en spanning. De afdronk is droog en rijk, met een verfijnd citrusbittertje dat lang blijft nazinderen en een verfrissend effect heeft.
    Punten: 89/100 – Prijs: 17,00 €

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Metodo Classico d’Italia Part 4 – Oltrepo Pavese

Posted on december 28, 2024 by Bottle Case

In ons vierde deel over de Metodo Classico bollicini hebben we het over het zorgenkindje onder de kwaliteitsbubbels ‘Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG’. Jawel, het zorgenkindje want het rommelt daar serieus… Een dikke twee jaar geleden zijn we er op bezoek geweest en kregen we een instant crush op deze heerlijke bollicini die gebaseerd zijn op Pinot Nero. Diep in de prachtig glooiende heuvels liggen de wijnhuizen verscholen. Er op bezoek gaan bleek geen evidentie… Praten met de wijnbouwers over de Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG nog minder. Dat er stront aan de knikker is kan er een blinde vaststellen. Het lijken er allemaal einzelgangers waarvan de meesten de benaming Oltrepo Pavese het liefst in de vuilbak zouden kieperen. Ze brengen hun, verdorie toch wel zeer smakelijke bubbels, nog liever op de markt onder de brede noemer Spumante dan onder de benaming Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG. De vraag naar het waarom levert enkel wat stoelgeschuifel op en een fluistering over politieke inmenging in het consorzio. Jammer, zeer jammer want dit heeft zo zijn gevolgen. Bij een stadsbezoek aan Pavia, toch de Oltrepo Pavese stad bij uitstek, vind je amper deze bubbels bij de lokale horeca. Franciacorta zwaait er de plak. Er is een zodanig imago probleem dat zelfs tijdens onze opleiding tot Italian Wine Ambassador deze regio over het hoofd werd gezien door toch wel een Master of Wine die de voorstelling moest maken. We herhalen het… doodzonde! Ondertussen genieten we thuis nog steeds van de toen meegebrachte bubbels tot telkens weer een enorme tevredenheid.

De naam Oltrepo Pavese

De naam “Oltrepò Pavese” betekent letterlijk “Voorbij de Po” en verwijst naar de ligging ten zuiden van de Po-rivier in Noord-Italië. Gelegen in de regio Lombardije niet ver van de stad Pavia, grenst dit gebied aan Piemonte, Emilia Romagna en Ligurië. Het is een schilderachtig, heuvelachtig strooklandschap dat zich uitstrekt van Piemonte tot Emilia en een uniek terroir biedt dat het tot een van de belangrijkste sprankelende wijnregio’s van Italië maakt.

Geografische en klimatologische kenmerken

Oltrepò Pavese geniet een continentaal klimaat, gematigd door de Apennijnen, die een isolerend effect hebben. Het resultaat is een mild klimaat met opmerkelijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht, een cruciale factor voor de teelt van hoogwaardige druiven. De zomers hier zijn warm tot zeer warm, terwijl de winters koud zijn, met vaak een sneeuwlaag die de heuvels bedekt.

De bodems in Oltrepò Pavese lijken op die van het naburige Piemonte en bevatten kalk- en mergelrijke samenstellingen. Variaties in bodemtypes, zoals zandsteen (Arenarie), klei en slib (Argille), klei en mergel (Marne Argillose) en kalksteen (Rocce Calcaree), vergroten de diversiteit van het terroir en bieden ideale omstandigheden voor de teelt van Pinot Nero (Pinot Noir).

Een geschiedenis van sprankelende wijn

De geschiedenis van wijnmaken in Oltrepò Pavese beslaat meer dan 2.000 jaar, met vermeldingen van druiventeelt die teruggaan tot de oudheid. Het was echter in 1865 dat de regio haar eerste grote stempel drukte op de productie van sprankelende wijn, toen Conte Vistarino pionierde met de creatie van ’s werelds eerste Pinot Noir Metodo Classico. Ingenieur Domenico Mazza registreerde later in 1870 de eerste officiële productie en labelde de wijn “Champagne di Codevilla”. Deze inspanningen werden verder ontwikkeld door figuren als graaf Carlo Giorgi Vistarino, Carlo Gancia, Pietro Riccadonna, Angelo Ballabio, Mario Odero en Raffaello Sernagiotto. Samen vestigden zij Oltrepò Pavese als een centrum voor sprankelende wijnen, met distributienetwerken die reikten tot in New York.

Vandaag de dag blijft de Metodo Classico 1865 van Conte Vistarino een maatstaf voor uitmuntendheid in de regio.

De druif: Pinot Nero

Oltrepò Pavese heeft het grootste wijngaardgebied gewijd aan Pinot Nero in Italië en is in Europa alleen overtroffen door Bourgondië. Deze druif is de hoeksteen geworden van de sprankelende wijnproductie in de regio. Pinot Nero gedijt goed in de diverse bodems en klimatologische omstandigheden van de regio, wat resulteert in wijnen van uitzonderlijke finesse en complexiteit.

Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG

Sinds de toekenning van de DOCG-status in 2007 omvat Oltrepò Pavese Metodo Classico vier onderscheidende categorieën:

  1. Oltrepò Pavese Metodo Classico
  2. Oltrepò Pavese Metodo Classico Pinot Nero
  3. Oltrepò Pavese Metodo Classico Rosé (Cruasé)
  4. Oltrepò Pavese Metodo Classico Pinot Nero Rosé

Al deze sprankelende wijnen worden geproduceerd volgens de Metodo Classico-methode, die de hoogste kwaliteit garandeert door middel van een tweede gisting op fles.

Druivensamenstelling

  • Voor Oltrepò Pavese Metodo Classico en Rosé:
    • Minimaal 70% Pinot Nero
    • Maximaal 30% Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Grigio
  • Voor Pinot Nero en Pinot Nero Rosé:
    • Minimaal 85% Pinot Nero
    • Maximaal 15% Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Grigio

Productiestandaarden

  • Minimaal alcoholpercentage: 11,5% (12% voor Pinot Nero en Pinot Nero Rosé)
  • Rijpingsperiode: Minimaal 15 maanden sur lattes; 24 maanden voor millesimato-wijnen
  • Opbrengst: 60-65 hl/ha, afhankelijk van de categorie

Cruasé: Een bijzonder label

Geïntroduceerd op Vinitaly 2009, is Cruasé een term die exclusief wordt gebruikt voor Oltrepò Pavese Metodo Classico Rosé-wijnen. De naam combineert “Cru” en “Rosé,” wat het premium karakter van deze sprankelende rosés benadrukt.

Een uniek wijngaardlandschap

De regio Oltrepò Pavese omvat 42 gemeenten, van Voghera tot Stradella, en heeft een totale wijngaardoppervlakte van 13.500 hectare, ongeëvenaard in Italië en in Europa alleen overtroffen door Bourgondië. Dit uitgestrekte wijnbouwgebied onderstreept het belang van de regio in de productie van premium sprankelende wijnen.

Conclusie

Met zijn rijke geschiedenis, diverse terroir en meesterschap in Metodo Classico-productie, staat Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG als een baken van Italiaanse sprankelende wijnexcellence. Van de pioniersinspanningen van Domenico Mazza en Conte Vistarino tot het wereldwijd erkende Cruasé-label van vandaag, blijft deze regio wijnliefhebbers wereldwijd betoveren. Hopelijk kunnen de wijnbouwers elkaar vlug vinden en tot enige uniformiteit komen zodat Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG de waardering verkrijgt die ze verdient!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Metodo Classico d’Italia Part 2 – Franciacorta DOCG

Posted on december 24, 2024 by Bottle Case

In het tweede deel van onze Metodo Classico wijnen uit Italië bespreken we Franciacorta. Laat ons er alvast geen doekjes om winden… De Italianen zijn gek van Franciacorta en het drankje heeft er de status van de Italiaanse Champagne bereikt. Franciacorta heeft er ook de nodige sterallures voor en sommige van de producenten lopen er net niet of net wel naast hun schoenen. Enige vergelijking met Champagne is trouwens volledig uit den boze want buiten het gebruik van Chardonnay en Pinot Noir is er zowat alles verschillend. Wat ze zich wel als gelijke kunnen aanmeten is het gebruik van de naam! Net als Champagne is Franciacorta immers verheven om de appellatie classificatie te vermelden op het etiket. Franciacorta op zich volstaat (zonder melding van DOCG).

De naam Franciacorta!

De naam “Franciacorta” is doordrenkt van geschiedenis en etymologie. Het is afgeleid van “Franzacurta,” een term die verscheen in middeleeuwse Latijnse teksten en waarschijnlijk verwees naar de “vrije hoven” (“curtes francae”) van de regio. Dit waren gebieden die vrijgesteld waren van bepaalde belastingen en heffingen ten tijde van Karel de Grote, wat bijdroeg aan de economische ontwikkeling. Door de eeuwen heen evolueerde de naam tot het Franciacorta dat we nu kennen, een symbool voor zowel het land als de voortreffelijke wijnen die er worden geproduceerd.

Waar ligt Franciacorta?

Franciacorta ligt in de provincie Brescia, net ten zuiden van het Iseomeer in Lombardije, aan de rivier Oglio en ten noorden van de Monte Orfano. Deze pittoreske regio wordt gekenmerkt door glooiende heuvels, bezaaid met wijngaarden, oud aanvoelende dorpjes en een prachtig decor van alpine pieken. De geografie speelt een cruciale rol in het vormgeven van het karakter van Franciacorta-wijnen. De nabijheid van het Iseomeer zorgt voor een temperende invloed op het klimaat, met warme dagen en koele nachten, ideaal voor de teelt van druiven voor mousserende wijn.

Een Rijke Geschiedenis

Hoewel Franciacorta oude wortels heeft, begon zijn moderne geschiedenis als mousserende wijnmacht in de jaren zestig. In 1957 bracht Guido Berlucchi een witte wijn op de markt genaamd Pinot di Franciacorta. Dit markeerde het begin van de moderne wijnproductie in de regio. Franco Ziliani, een ambitieuze jonge wijnmaker, stelde voor om een mousserende wijn te maken in de stijl van Champagne. In 1961 produceerde hij de eerste 3.000 flessen Pinot di Franciacorta, wat een onmiddellijk succes was.

De groeiende populariteit van Franciacorta leidde tot de toekenning van de DOC-status in 1967, wat aanvankelijk ook rode en witte stille wijnen omvatte. Echter, in 1995 werd de DOCG-classificatie exclusief toegekend aan de mousserende wijnen van het gebied, wat de hoogste kwaliteitsstandaard in de Italiaanse wijnbouw vertegenwoordigt.

In de jaren ’90 werd het Consorzio per la tutela del Franciacorta opgericht, dat strikte regels instelde om de kwaliteit van de wijnen te waarborgen. Dit omvatte onder andere een geleidelijke vermindering van de opbrengsten en de eliminatie van het gebruik van Pinot Grigio. Sinds 2003 is Franciacorta de enige Italiaanse wijn die niet verplicht is om zijn DOCG-appellatie op het etiket te vermelden, vergelijkbaar met Champagne.

Het terroir en de diversiteit

Het terroir van Franciacorta is net zo onderscheidend als zijn wijnen. De bodems van de regio, rijk aan zand en slib maar arm aan klei, zijn zeer doorlaatbaar en ideaal voor wijnbouw. Verspreide stenen in verschillende vormen en kleuren, overblijfselen van zijn glaciale geschiedenis, geven niet alleen karakter aan het land maar ook aan de wijnen. Het terroir is verder verdeeld in zes verschillende zones, die elk unieke eigenschappen aan de wijnen meegeven.

De bodem met Fijne Afzettingen (Zone 1 – groen), gekenmerkt door diepe, lemige bodems met slechte afwatering, leveren druiven met lage pH- en suikerniveaus maar hoge zuurgraad. Deze wijnen vertonen bloemige aroma’s en een blijvende geurintensiteit, met bescheiden kruidige en droge fruittonen.

Fluvioglaciale bodems (Zone 2 – blauw) hebben daarentegen grind-zandige samenstellingen en een goede afwatering, waardoor druiven met gemiddelde pH- en lage suikerniveaus worden geproduceerd. Deze wijnen blinken uit in droge fruittonen en uitgebalanceerde bloemige en kruidige ondertonen.

In de Distale Colluvia bodem (Zone 3 – rood) bevorderen diepe kleibodems met slechte afwatering druiven met een lage pH en gematigde suikerniveaus. De wijnen hier staan bekend om hun bloemige aroma’s, aangevuld met gemiddelde complexiteit over andere variabelen.

De Diepe Morene bodem (zone 4 – donker oranje), met leemachtige en zanderige bodems met goede afwatering, leidt tot druiven met hoge suikerniveaus en een gemiddelde pH. Deze wijnen excelleren in droge fruittonen, kruidige nuances en een blijvende geur, terwijl bloemige complexiteit ondergeschikt is.

De bodem met Terrasvormige Colluvia (zone 5 – oranje), met zijn diepe leem-kleibodems en goede afwatering, produceert wijnen die bekend staan om hun aanhoudendheid, kruidige en droge fruitkwaliteiten. Complexiteit bereikt hier een hoogtepunt, terwijl bloemige tonen laag blijven.

Ten slotte, de Fijne Morene bodem (Zone 6 – geel), met zand-leemachtige substraten en snelle afwatering, levert druiven met hoge suikerniveaus en pH, wat resulteert in wijnen met uitgesproken kruidige tonen en gematigde droge fruit- en aanhoudendheidseigenschappen.

Klimaatinvloeden

Franciacorta geniet een continentaal klimaat, gematigd door het nabijgelegen Iseomeer. Het meer tempert temperatuurextremen en bevordert een balans van warme dagen en koele nachten. In de zomer wordt de soms vochtige hitte die typerend is voor de vlaktes getemperd door koele briesjes die over het meer vanuit de Camonica-vallei komen.

In de winter beschermt het meer het morene-amfitheater altijd tegen de koude lucht die vanuit de Camonica-vallei binnenkomt. Het meer slaat warmte op en verwarmt de koude lucht die uit het noorden komt met een paar graden voordat deze verder naar het zuiden trekt richting Franciacorta.

In de zomer bevorderen de aanwezigheid van het meer en de veengebieden de vorming van grote vochtmassa’s. Onder deze omstandigheden botsen deze massa’s met de koude winden die uit de Alpenvalleien komen, wat resulteert in frequente stormen in de lente en zomer. Tijdens de wijnbouwperiode (april tot oktober) is de gemiddelde neerslag 500-600 mm, ongeveer 2/3 van de jaarlijkse hoeveelheid.

De Druiven van Franciacorta

De wijnen van Franciacorta worden gemaakt van een zorgvuldig geselecteerde mix van druiven. Chardonnay en Pinot Nero domineren, wat zorgt voor finesse, complexiteit en structuur. Pinot Bianco, toegestaan tot 50%, voegt delicate bloemige nuances toe, terwijl de recent heringevoerde Erbamat, beperkt tot 10%, de zuurgraad verhoogt en helpt bij aanpassing aan klimaatverandering. Strenge regels garanderen kwaliteit, met handmatige oogst en opbrengsten beperkt tot 12 ton per hectare.

Soorten Franciacorta

Franciacorta-wijnen worden uitsluitend gemaakt met behulp van de metodo classico, wat diepte en elegantie garandeert. Er worden verschillende onderscheidende stijlen geproduceerd:

Een basis Franciacorta wordt gemaakt van Chardonnay en/of Pinot Nero, met Pinot Bianco toegestaan tot een maximum van 50% en Erbamat tot 10%. Er is een verplichte kelderrust (periode sur lattes) voorgeschreven van minimaal 18 maanden op de lie. De wijn heeft een strogele kleur met gouden reflecties en een fijne, langdurige perlage. Het bouquet is kenmerkend voor flesgisting, met aroma’s van versgebakken brood en gist, verrijkt met delicate citrus- en gedroogd fruit- en noottonen zoals amandelen, hazelnoten en gedroogde vijgen. De smaak is hartig, pittig, verfijnd en aromatisch. Franciacorta is verkrijgbaar in verschillende stijlen: Pas Dosé, Extra Brut, Brut, Extra Dry, Sec of Dry, en Demi-Sec.

Satèn, gemaakt van Chardonnay en tot 50% Pinot Bianco, staat bekend om zijn zachte, romige textuur, bereikt door een lagere flesdruk (maximaal 5 atmosfeer). Met minimaal 24 maanden rijping op de droesem onthult Satèn delicate aroma’s van rijp fruit en witte bloemen, met hints van geroosterde noten. Het is altijd Brut.

Rosé combineert minimaal 35% Pinot Nero met Chardonnay, Pinot Bianco of Erbamat. Pinot Nero-gisting met schilcontact geeft de wijn zijn levendige zalmroze kleur. Minstens 24 maanden gerijpt op de droesem, Rosé vertoont wilde aardbeien- en rozenaroma’s met een levendige smaak en rode fruittonen. Het wordt geproduceerd in stijlen variërend van Pas Dosé tot Demi-Sec.

Millesimato duidt op wijnen die voor minstens 85% afkomstig zijn uit een uitzonderlijk oogstjaar. Deze wijnen, minimaal 30 maanden gerijpt, zijn afhankelijk van de klimatologische omstandigheden van het jaar en bieden genuanceerde smaken. Stijlen variëren van Pas Dosé tot Extra Dry, behalve voor Satèn Millesimato, die alleen als Brut wordt gemaakt.

Riserva vereist minimaal 60 maanden rijping op de droesem. Riserva Franciacorta is steeds een Millesimato en ademt complexiteit, met de nuances die gevormd zijn door de langdurige flesrijping. Verkrijgbaar als Pas Dosé of Extra Brut, Satèn Riserva is uitsluitend Brut.

Waarom kiezen voor Franciacorta?

Franciacorta is synoniem met kwaliteit. Van strenge regels tot een toewijding aan duurzaamheid, producenten zorgen ervoor dat elke fles de reputatie van de regio hooghoudt. Voor wijnliefhebbers biedt Franciacorta een verfijnd alternatief voor Champagne, met een unieke identiteit geworteld in Italiaanse traditie. Of het nu voor een feestelijke gelegenheid is of puur genot, Franciacorta belooft een onvergetelijke ervaring.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

De decadentie van een wijnclub – Lekker hé!

Posted on november 23, 2023 by Bottle Case

Het is een traditie geworden bij Het Negende Vat en ODK, wijnclubs waar ik lid van ben, om één keer per jaar een superdegustatie in te lassen. We degusteren die avond wijnen waarvan het budget hoger ligt dan tijdens een klassieke maandelijkse proefavond en bovendien serveren we een 6-tal gastronomische hapjes hierbij. Gezien ik die avonden de touwtjes in handen heb komen er enkel Italiaanse wijnen op de proeftafel. Er durft wel eens een licht protest hiertegen optreden maar die vegen we dan vakkundig van de tafel. Koppig hou ik me vast aan de keuze voor Italië als wijnland.

Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:

In het bord:

  1. Kortgebakken heilbot met asperges
  2. Poussin met dragonsaus
  3. Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
  4. Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
  5. Jonge hoeveduif, bonen, pijnboompitten, katenspek
  6. Holsteinrund, geroosterd merg, zwarte look, zoetzure sjalot

In het glas:

  1. Azienda Agricola Inama I Palchi Foscarino Grande Cuvée 2019 – Soave Classico DOC – Veneto
    100% Garganega. Vergisting en rijping voor 60% in eiken barriques en 40% in grote fusten met battonage gedurende 6 maanden. Nadien nog enkele maanden rijping in inox kuipen.
    Zuivere, heldere bleekgouden kleur en tranend. Zeer mooie volle en rijke neus die zeer veel prijsgeeft. Een waaier aan citrusfruit met limoen, pompelmoes, mandarijn en zeste. Perzik en abrikoos vullen de fruitkorf. Oranjebloesem, dragon, peper, anijs, vanille, geroosterde noten, hooi, honing en boter zijn na walsen mee waar te nemen. Het smaakprofiel is intens aangenaam, krachtig, lang en zeer mineraal. Deze prachtige, rijke wijn komt nog te jong over maar toont zijn enorm potentieel!
    Punten: 88/100 – Niet te koop in België (richtprijs 45,00 à 50,00 €)
  2.  Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 – Alto Adige DOC – Alto Adige
    100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen.
    Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker!
    Punten: 95/100 – Niet te koop in België (richtprijs 65,00 à 70,00 €)
  3. Benanti Pietra Marina 2014 – Etna Bianco Superiore DOC – Sicilia
    Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk.
    Punten: 93/100 – Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 €)
  4. Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG – Marche
    100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geëvolueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de ‘versleten’ toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien.
    Punten: 83/100 – Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 €)
  5. Velenosi Vini Verso Sera 2018 – Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG – Abruzzo
    100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten.
    Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 €)
  6. Oasi Degli Angeli Kurni 2016 – Marche IGT – Marche
    Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen!
    Punten: 91/100 – Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 €)
  7. Cascina Valle Asinari 2018 – Nizza DOCG – Piemonte
    100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten.
    Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aroma’s van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn.
    Punten: 85/100 – Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 €)
  8. Conte Vistarino Bertone 2015 – Provincia di Pavia IGT – Lombardia
    Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aroma’s wakker te schudden. De typische Pinot Noir aroma’s komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir.
    Punten: 86/100 – Niet te koop in België (richtprijs 32,00 tot 38,00 €)
  9. Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 – Alto Adige DOC – Alto Adige
    100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uit… framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen.
    Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 €)
  10. Cesari Jema 2013 – Corvina Veronese IGT – Veneto
    Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus.
    Punten: 87/100 – Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 à 30,00 €)
  11. Casa Brancaia 2017 – Chianti Classico Riserva DOCG – Toscana
    80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 €)
  12. Riecine di Riecine 2013 – Toscana IGT – Toscana
    Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen!
    Punten: 93/100 – Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 €)
  13. Podere Salicutti Piaggone 2017 – Brunello di Montalcino DOCG – Toscana
    Pure Sangiovese (Brunello). Rijping van 3 jaar in grote eiken fusten van 10, 20 en 40 hectoliter. Nadien verdere rijping in de fles gedurende 12 maanden. Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De neus is op zijn minst aanstekelijk te noemen met een veelvoud aan fruit. Vooral de rijke, donkere kersen komen mooi door samen met aardbei en braam. Op het licht snoeperige af… Verder is het een waar geurfestijn in het glas. Rozen, munt, peper, oregano, salie, tijm, laurier, cederhout, vanille, mokka, balsamico, tabak, paddenstoel en humus. Ze passeren allemaal de revue. In de mond zet die rijkdom zich onverminderd verder. Krachtig mondgevoel met de nodige zuurtegraad en een kruidige, chocolade geladen lange afdronk. Wat me enorm pleziert is dat dit een Brunello is die niet ‘té’ overkomt.
    Punten: 91/100 – Niet te koop in België (Richtprijs 90,00 à 100,00 €)
  14. Rocca di Frassinello 2015 – Maremma Toscana DOC – Toscana
    Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaroma’s (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 €)
  15. Le Piane 2015 – Boca DOC – Piemonte
    We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang.
    Punten: 91/100 – Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 €)
  16. Pira & Figli Mosconi 2011 – Barolo DOCG – Piemonte
    De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak is… tja, zo mooi… De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd!
    Punten: 95/1000 – Te koop op diverse plaatsen in België (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 €)
  17. Mamete Prevostini Albareda – Sforsato di Valtellina DOCG – Lombardia
    100% Sciavenasca (Nebbiolo) van ingedroogde druiven die gedurende 20 maanden rijpen in houten vaten en nadien nog 10 maanden flessenrust ondergaat. Intense robijnrode kleur met gekleurde tranen. Je waant je bijna in een parfumerie, zo stuiven de rozen en viooltjes geuren het glas uit. Weliswaar overgoten door een flinke portie donker fruit en de nodige specerijen. Uiteraard is de houtlagering duidelijk waarneembaar maar is het voornamelijk de mokka en cacao die het winnen van de tabak en ceder. Een truffelgeurtje rond het geheel af. De smaak is vooral zeer rond en zoals één van de proevers het sappig verwoordde: Lekker hé! Krachtige, rijke tannine met voldoende zuren en een optimale balans. Amarone gevoel zonder de daad van overvloed!
    Punten: 94/100 – Te koop bij De Fijne Wijnshop (richtprijs 50,00 €)
  18. Tenuta Santa Maria 2015 – Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG – Veneto
    Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aroma’s geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijn…
    Punten: 90/100 – Op diverse plaatsen te koop in België (Richtprijs 75,00 à 80,00 €)

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Valtellina – Nebbiolo delle Alpi

Posted on januari 27, 2023 by Bottle Case

Niets dan goede herinneringen! Dit zou zowat het antwoord zijn naar mijn mening over Valtellina. Hoewel de bekendheid van het wijngebied Valtellina de laatste jaren wel crescendo gaat zullen er bij velen toch nog de nodige vraagtekens verschijnen in de ogen. Het is immers één van die Italiaanse verborgen pareltjes waarvan je gelukkig van wordt eens ze je pad kruisen. De wijngaarden liggen dan ook ietwat verscholen in wat je niet onmiddellijk als de meest sexy omgeving van Italië zal bestempelen. Deze uithoek in het noorden van Lombardia bij Sondrio (wat zowat het meest saaie Italiaanse stadje moet zijn) ligt tussen de bergen aan de Zwitserse grens en zal voornamelijk bezocht worden door liefhebbers van outdoorsporten. Het wijntourisme draait er nog steeds op een laag pitje.
Ik ben even in mijn archief gaan grasduinen en het is van in de beginjaren van de Bottle-Case blog (2010) dat ik melding maakte over Valtellina. Over mijn eerste bezoek aan de wijngaarden en regio schreef ik toen al een waardige blog. Mijn liefde voor deze heerlijke noordelijke wijnen heb ik dus nooit kunnen wegsteken.

Bij de Amici wijngilde zijn de Valtellina wijnen gelukkig al gedurende lange tijd een trouwe partner op de proeverijen. Onze recentste tasting was dan ook helemaal gewijd aan dit kleine wijngebied. De focus lag meer bepaald op de twee DOCG wijnen waarmee het wijngebied bekroond werd: Valtellina Superiore DOCG en Sforsato di Valtellina DOCG. Voorwaar een mooie proefavond, het moge gezegd zijn…

Valtellina – Enkele weetjes:

  • Valtellina ligt in Lombardia. In de (Rhetische) Alpen, tegen de Zwitserse grens aan het stadje Sondrio. De wijngaarden kan je gaan ontdekken tussen Morbegno en Tirano.
    Je bent trouwens vlugger in Sankt Mortiz (80 km), dan in Milaan (135 km)! De ideale uitvalsbasis met enig vertier zal waarschijnlijk het Comomeer zijn dat ten westen van het gebied op zo’n 40 kilometer ligt.
  • Hoewel Valtellina met zijn 835 hectare aan wijngaarden niet het grootste wijngebied is, staat het toch 2x vermeld in het Italiaanse Winebook of Records: Het is namelijk het meest uitgestrekte verticale wijngebied van Italië en bovendien zullen we nergens in Italië meer terrassenbouw tegenkomen dan in Valtellina. Het zijn de granieten rotsbodems op uitermate steile hellingen die deze terrassenbouw noodzakelijk maken.
  • De hellingen zijn er vaak zo steil dat oogsten per helikopter geen uitzondering is! Bekijk video
  • De opdeling naar appellaties is naar Italiaanse normen simpel in Valtellina!
    We hebben er 2 DOCG gebieden – Valtellina Superiore (1998) en Sforsato of Sfursat di Valtellina (2003), 1 DOC – Rosso di Valtellina en 1 IGT – Alpe Retiche (al hou ik meer van de oudere benaming Terazze Retiche di Sondrio).
  • Er zijn 5 subzones die mee op het etiket vermeld mogen worden voor de DOCG Valtellina Superiore!
    1. Maroggia (270 tot 550 meter hoogte)
      Dit is de laatst toegewezen subzone (2002) met de meest westelijk gelegen wijngaarden. Maroggia is slechts 25 ha groot en bestaat enkel uit terrassenbouw. De wijngaarden zijn bijna allen ouder dan 40 jaar.
    2. Sassella (270 tot 600 meter hoogte)
      Ongetwijfeld de meest prestigieuze subzone die ten westen van Sondrio (tussen Triasso en San Lorenzo) ligt. De benaming Sassella komt van ‘Sasso’ de rotsige stenen muurtjes die je er ziet en die ingebed zijn in de oorspronkelijk rots. Ze omvat 116 hectare.
    3. Grumello (350 tot 600 meter hoogte)
      De Grumello wijngaarden liggen aan de Dossi Salati (the salted hills) en bestrijken een 80 hectare. Deze subzone is makkellijk te herkennen omwille van zijn ligging aan het kasteel van Grumello.
    4. Inferno (300 tot 500 meter hoogte)
      Inferno is de meest ontoegankelijke subzone. De 55 ha aan wijngaarden liggen op de meest steile hellingen. Het ligt tussen Poggiridenti en Tresivio. Inferno betekent de hel en de naam is waarschijnlijk afgeleid van de oneffenheid van het landschap en de terrassen samen met de broeiende temperaturen in de zomer.
    5. Valgella (350 tot 650 meter)
      Met zijn 140 hectare meteen de grootste subzone en de meest oostelijke. We vinden hier onder andere de geroemde Fracia wijngaard.
  • Het is een rood wijngebied waar de hoofdrol is weggelegd voor de Chiavennasca druif. Dit is de lokale benaming voor de Nebbiolo. Hoewel Jancis Robinson met geen woord rept over Chiavennasca in haar Wine Grapes bijbel maakt de Guida ai Vitigni d’Italia van Slowfood wel ruimte aan de druif. Hier leren we dat het een kloon is van de beroemde Nebbiolo en het dezelfde variant zou zijn die we in Alba en Langhe vinden.
  • De productievoorschriften voor Valtellina Superiore DOCG schrijven onder andere voor dat de wijn uit 90% Nebbiolo moet bestaan. De overige 10% mogen uitsluitend rode rassen zijn waarbij we Rossola, Prugnola en Pignola wel eens zien verschijnen.
    De wijn moet een minimale rijping ondergaan van 24 maanden, waarvan 12 op hout (vaak op grote fusten. Er is geen verplichting tot eiken barriques). Je kan ook een Riserva hebben en dan verhoogt de rijpingsperiode tot 36 maanden. Er is een rendementsbeperking van 56 hl/ha. Hallelujah want hier wringt vaak het Italiaanse schoentje en zien we eindelijk iets wat neigt naar een serieuze rendementsbeperking. Het minimale potentieel van het alcoholgehalte ligt op 12%.
  • Sforsato di Valtellina DOCG, ook wel gekend als Sfursat is een aparte stijl van wijnmaken. Hoewel de stijl wereldwijd beter gekend zal zijn door de Amarone is de Sforsato di Valtellina de eerste wijn die de DOCG status kreeg voor het produceren van droge wijnen van passito, ingedroogde, druiven. De intacte Nebbiolo druiven (minimaal 90%) moeten tot tenminste 1 december te drogen gelegd worden in bakjes in de traditionele, goed geventileerde droogkamers. Het drogen van de druiven in deze ruimtes wordt ‘Fruttaio‘ genoemd. Door deze droogtechniek is er een 40% aan gewichtsverlies van de bessen en krijgt hierdoor het sap een toename aan concentratie.
    Er wordt een minimale rijpingsperiode van 20 maanden voorgeschreven, waarvan 12 in hout. Het minimale potentiele alcoholpercentage ligt op 14% al zullen de wijnen vaak 15,5% bevatten.
  • Tot slot wil ik eindigen met volgende wijsheid: Vergeet de vaak overgeconcentreerde en peperdure Amarone wijnen! Met een Sforsato di Valtellina heb je hetzelfde productieproces gecombineerd met de eigenschappen van de Nebbiolo druif die de wijn een broodnodige frisheid zal bezorgen. Met een Sforsato geniet je van het beste van deze twee werelden!

De proeverij! Acht wijnen werden er ons gepresenteerd. Hieronder volgen mijn proefnotities:

  1. Nino Negri Le Tense 2016 – Valtellina Superiore Sassella DOCG
    100% Chiavennasca met rijping gedurende twee jaar, waarvan 12 maanden in grote fusten en barriques.
    Heldere, geëvolueerde granaatrode kleur en tranend. Mooie neus waar vooral de tertiaire (ceder, mokka, thee), florale (rozen), animale (sousbois, humus) en kruidige aroma’s (peper, salie, laurier) zich manifesteren. Het fruit zit op het 2e plan en komt, naast wat puntjes framboos, vooral in de gedroogde fase opzetten met pruim en vijg. Ook in de smaak is het op ontdekking gaan naar het fruit. Hierdoor komen de tannine op de voorgrond te zitten al zijn er wel de zuren ter ondersteuning evenals een puntje mineraliteit. Dit was een correct glas wijn, maar ik heb betere herinneringen aan deze Le Tense!
    Punten: 82/100 (Te koop op diverse plaatsen in België – Invoerder Buensenso – Prijs 20,50 €).
  2. Sandro Fay Cateria 2015 – Valtellina Superiore Valgella Riserva DOCG
    100% Chiavennasca die naast een rijping van 12 maanden in deels 30 hl fusten en deels tonneaux een flessenrust van 18 maanden krijgt.
    Heldere, zuivere kersenrode kleur met een licht evolutie, tranend. Zeer aanstekelijke en vooral geparfumeerde neus waar de rozenaroma’s het glas uit stuiven. Mooie fruitvariatie met kers, framboos en pruim. Wat animaal en bosrijk met humus en champignon. Het hout laat zich gelden en geeft branderige toetsen van ceder, tabak en leder. Verder is er de nodige kruidige en vegetale aanvulling. Het aanstekelijke van de neus zet zich onverminderd verder in de mond. Aangename, mooie en sappige zuurtjes die omringd worden door fijne tannine waardoor de kracht van de tannine wat verborgen lijkt. Heerlijk glas, nooit vermoeiend en uiterst genietbaar!
    Punten: 87/100 (Te koop bij Licata – Prijs 37,00 €)
  3. Rainoldi 2012 – Valtellina Superiore Sassella Riserva DOCG
    Pure Chiavennasca met 24 maanden rijping in 25 en 56 hl eiken vaten.
    Helder, kersenrood met wat evolutie en tranend. Het animale aroma drukt de rest van de geuren vooral in de aanzet van de geurfase naar de achtergrond. Stal, boerenerf, schimmel, potgrond… De rest volgt wel gedwee in het spoor met toch in eerste instantie de kruiden (peper, tijm, laurier) en het branderige van mokka, gebruikt hout en drop. Het fruit is zowel vers met kers als gedroogd met pruim en vijg. In de mond komen de tannine licht schurend en het geheel wat hoekig over. Maar totaal niet negatief… de puzzelstukjes vallen wonderwel in elkaar. De wijn laat zijn potentieel duidelijk merken. Dit is absoluut geen crowdpleaser maar ik zie er vooral enkel gastronomische opportuniteiten bij.
    Punten: 86/100 (Te koop bij Wine Art – Prijs 28,50 €)
  4. Rainoldi 2016 – Valtellina Superiore Inferno Riserva DOCG
    Ook hier pure Chiavennasca maar met een rijping van 18 maanden in barriques.
    Zuivere granaatrode neus met lichte evolutie. De wijn staat te springen om zich te tonen! Zijn uitbundig karakter toont hij voornamelijk in de geurfase waarbij het rozen-florale accent en de aanwezigheid van de vele kruiden/specerijen (peper, jeneverbes, salie, tijm, laurier, munt) opvalt. Het fruit dat zowel gedroogd als vers is houdt goed stand en de rijping in barriques geven tabak, sigarenkistje, cederhout, mokka en thee. Dierlijke aroma’s vervolledigen het bouquet. Afgeronde tannine met mooie zuren & sappig fruit en een correcte lengte. Hoewel de wijn toegankelijk overkomt is hij nog verre van versleten. In tegenstelling tot de Sassella Riserva zal deze wijn wel een groter publiek kunnen bekoren.
    Punten: 87/100 (Te koop bij Wine Art – Prijs 28,50 €)
  5. Mamete Prevostini San Lorenzo 2016 – Valtellina Superiore Sassella DOCG
    Chiavennasca met 10 maanden houtrijping en aanvullende flessenrust.
    Granaatrood van kleur, lichte evolutie, helder, zuiver en tranend.
    Gelukzalige, aantrekkelijke en vooral complexe neus! Stuivend fruit van framboos, granaatappel en kers. De onvermijdelijke roosjes zijn present. Oregano, salie en peper kleuren het kruidenpallet. Mooie tabaksexpressies tot een heerlijke geurende sigarendoosje. Mokka, koffie, sousbois, puntje chocolade… Uitnodigend tot en met! Zeer fijne smaak met de meest aanstekelijke zuurtjes die met momenten, de toch krachtige tannine, wat naar de achtergrond duwen. Zalig sappig en mineraal zodat de neiging om het glas te hervullen nooit afneemt. Zacht, lang, in balans en… doodzonde!! Doodzonde dat de jaargang 2017 de laatste was dat deze wijn gemaakt werd.
    Punten: 90/100 (Nog te koop bij Vinesse – Prijs 30,00 €)
  6. Rainoldi Fruttaio Ca’Riggieri 2011 – Sfursat di Valtellina DOCG
    Gedurende 2 maanden worden de Chiavennasca druiven gedroogd. Opvoeding in barriques gedurende 18 maanden.
    Tranend, kersenrood, op het randje van helder en zuiver. De neus komt licht overdone over met een alcoholoverheersing. Geconfituurd tot gedroogd fruit (dadel, vijg, pruim…) met aardse en branderige chocolade toetsen. De mond kan enkel de geurfase maar bevestigen. Overdone, vermoeiend, op de terugweg of er zelfs al over.
    Helaas moeten we kort zijn over de eerste Sforsato. Onze verwachtingen waren hoger.
    Punten: 79/100 (Te koop bij Wine Art – Prijs 41,15 €)
  7. Nino Negri Sfursat Carlo Negri 2012 – Sforsato di Valtellina DOCG
    De Chiavennasca druiven drogen tot halverwege december, begin januari. Tot ze ongeveer 30% gewichtsverlies hebben. Rijping gedurende 2 jaar waarvan 1 op eiken vaten.
    We beleven hier een zeer knap geurenpallet met een grote verscheidenheid aan fruit. Gaande van fris rood fruit à la framboos tot de zwarte cassis en braam over het gedroogde van pruim, vijg en rozijn. Zowel rozen als viool vullen het bloemenboeket. Tijm, salie, rozemarijn, laurier, sigarenkist, mokka, chocolade, tabak, paddenstoel, thee, humus… We mogen de stempel complex zeker gebruiken. Drinken, euh proeven maar! en jawel, dit is wel degelijk Sforsato met een Hoofdletter. Prachtig fruit, mooie zuren, aanstekelijke maar krachtige tannine, lang uitgesponnen finale, rijk, rijp, vol en rond.
    Punten: 91/100 (Te koop op diverse plaatsen in België – Invoerder Buensenso – Prijs 31,90 €)
  8. Nino Negri 5 Stelle 2013 – Sforsato di Valtellina DOCG
    De Chiavennasca druiven drogen tot halverwege december, begin januari. Tot ze ongeveer 30% gewichtsverlies hebben. Rijping gedurende 2 jaar waarvan 1 op eiken vaten.
    Helder robijnrood, intens met een licht gekleurde traanvorming. Rijkelijk is het juiste woord om het geurenpallet te omschrijven. Een samenvoeging ook van alle aroma’s die we bij de andere wijnen al opgesomd hebben. Rijk aan fruit (pruim, kers, braam, framboos, aalbes, vijg), rijk aan kruiden (peper, oregano, tijm, salie, laurier), rijke branderige accenten (ceder, sigaar, zoethout, chocolade, mokka, tabak, vlezig) en rijk aan aardse, florale en etherische geuren. Deze weelde zet zich naadloos verder in het glas! De stevige, prachtige tannine vinden ogenschijnlijk makkelijk de aanstekelijke zuurtjes en het sappige fruit. Op geen enkel moment oogt deze wijn vermoeiend en ondanks zijn 10-tal jaren op de teller komt hij over als een jong veulen.
    Zoals eerder gemeld; vergeet Amarone maar ga voor de Nebbiolo getypeerde versie uit Valtellina! Kunnen we dat afspreken? 😉
    Punten 93/100 (Te koop op diverse plaatsen in België – Invoerder Buensenso – Prijs 60,00 €)

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Barbera – Uit de schaduw van Nebbiolo

Posted on maart 21, 2021 by Bottle Case

Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!

Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! De opdracht die ik mezelf oplegde was een zo veelzijdig mogelijke proeftafel samen te stellen van Italiaanse Barbera waarbij de veelzijdigheid van de druif tot zijn recht komt. De usual suspects laten we bewust links liggen wegens reeds voldoende gekend. Geen bricco del Uccellone dus of Barbera’s van Giorgio Rivetti.

Barbera – Enkele weetjes:

  • De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn afkomst kent in Piemonte en meer bepaald in de Monferrato regio.
  • De eerste getuigenissen over het gebruik van Barbera gaan terug tot in de 13e Eeuw.
  • Vandaag staat Barbera hoofdzakelijk aangeplant in het noorden van Italië. Naast zijn natuurlijke habitat Piëmonte zullen we de druif voornamelijk treffen in Lombardia en Emilia Romagna en mondjesmaat in Aosta, Puglia en Sardegna.
  • In Piemonte is de druif onderscheiden met 3 DOCG’s; Barbera d’Asti DOCG (2008), Barbera del Monferrato Superiore (2008), Nizza DOCG (2016)
  • Hoewel we Barbera best wel bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt bestaan er ook de meest banale wijnen van. De kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing van de Barbera wijnen
  • Het is een productieve druif (rendementen beperken is een must) die redelijk laat rijpt. Meestal bezitten de wijnen soepele tannine en een redelijk hoge zuurgraad.
  • Barbera heeft een duidelijk kersenaroma in combinatie met pruim, ander klein rood en zwart fruit, zoethout, tabak, leder, violetjes en anijs.

De proeverij:

  1. Torrevilla ‘La Genisia’ Barbera Oltrepo Pavese 2017 – Lombardia – 9,80 €
    Niet houtgelagerde Barbera met een zuivere kersenrode kleur. In de neus hebben we een vooral een combinatie / gevecht tussen het fruit en het dierlijke. Kers, aalbes en framboos boksen voortdurend met de humus en wilde paddenstoelen. Laurier en violetjes spelen een rol in de achtergrond. Mooie stevige zuren en fijne zachte tannine vullen de mond. De vele sappige kersen geven de wijn een aangenaam gevoel en het smaakprofiel wordt afgerond met een aangenaam bittertje. Dit is een lichtvoetige en sappige Barbera!
    Score: 76/100
  2. Renato Corino Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 14,00 €
    Barbera met een beperkte houtlagering van 3 tot 4 maanden. De wijn kleurt helder robijnrood en is mooi tranend. Zachte neus met wat rijpere kersen, violetjes, aardbei, rode besjes, fijne kruiden (Oregano, peper, laurier) en licht branderige aroma’s. De zuren zitten mooi, de tannine zijn zacht en de smaak blijft voldoende lang aanwezig. Wat zoeter fruit van aardbei en framboos bespeelt de tong. Nadien komen de kersen en de kruiden even piepen. Sappige, licht vullende allemansvriend.
    Score: 74/100
  3. Bersano ‘Costalunga’ Barbera d’Asti DOCG 2014 – Piemonte – 12,80 €
    De wijn kent een gedeeltelijke houtlagering. 50% rijpt gedurende 6 maanden in eiken vaten. Zuivere robijnrode kleur en klevende traanvorming. De kersen zijn prominent aanwezig en worden aangenaam bijgestaan door framboosjes. Behoorlijk wat specerijen zijn aanwezig in de neus. Na het walsen manifesteert zich een licht dierlijk aroma en komt de tabak en eucalyptus boven. In de smaak is er niets storend. Het gematigde houtgebruik is duidelijk, de tannine en zuren vullen elkaar mooi aan. Fruitig profiel met wat cacao in de afdronk. Zeer correcte wijn voor een aangename prijs.
    Score: 78/100
  4. Gaudio ‘Bricco Mondalino’ Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2017 – Piemonte – 13,00 €
    Barbera die een rijping krijgt van 6 maanden in barriques en tonneaux. Mooie blinkende, heldere robijnrode kleur met een paarse rand en gekleurde traanvorming. Prachtige neus van veel klein rood fruit zoals framboos en kers met de donkere pruim in de aanvulling. Heerlijk ook is die sublieme kruidigheid; een melange van peper, tijm, laurier en jeneverbes. Tabak, koffie, rode neusjes en rozen zijn eveneens aanwezig. Sappige smakelijke tannine dansen in de mond samen met de frisse magnifieke zuurtjes. Veel fruit, de kruidigheid die terugkomt en een lengte van een zestal seconden met een vleugje tabak. Dit is een heerlijke Barbera voor zijn prijs.
    Score: 83/100
  5. La Stoppa Barbera Emilia IGT 2009 – Emilia Romagna – 18,00 €
    De wijn rijpt gedurende 12 maanden in een combinatie van Franse barriques en 40hl vaten. Het is een wijn waar ik redelijk wat verwachtingen van had. Het werd echter de grote tegenvaller van de avond. De stevige bruine rand van de kleur voorspelde al een beetje onheil. De geur is een te dominante brett (Brettanomyces). Stinkende paardenstal dus. De smaak mag dan al iets beter zijn maar is naar het einde toe gewoon oxydatief. Bijgevolg verdwijnt dit proefglas vlug in de spuwbeker en krijgt hij een dikke buis.
  6. Bruno Verdi ‘Campo del Marrone’ Barbera Oltrepo Pavese DOC 2014 – Lombardia – 18,00 €
    Voor zover ik weet zijn de wijnen van Bruno Verdi nog steeds niet verkrijgbaar in de Belgische wijnhandel. Zelf ben ik gedurende enige tijd met hen in onderhandeling geweest om de wijnen in te voeren maar de stroefheid in communicatie met het domein deed me afhaken. Zonde want Bruno Verdi maakt meer dan uitstekende wijnen. Campo del Marrone proefde ik ooit en ik wou deze wijn dan ook absoluut op onze proeftafel! Het is een Barbera die gedurende 12 maanden rijpt in eiken vaten. Hij bezit een intense donkere kersenrode kleur met stevige tranen. Het aroma van sappige dikke rijpe en rijke kersen stuiven het glas uit. Zwarte bramen, violetjes, gedroogd fruit (pruim), leder, cacao zijn de andere geuren van dienst. In de mond proef je de smakelijke tannine die niet té fel aanwezig zijn. Vlezig van structuur en enorm kruidig. Het geheel blijft lang aanwezig. De wijn vult mijn herinneringen en bestempel ik opnieuw als een mooie, volle en rijke Barbera.
    Score: 86/100
  7. Fratelli Alessandria ‘Priora’ Barbera d’Alba Superiore DOC 2016 – Piemonte – 21,60 €
    Rijping van 12 tot 14 maanden in tonneaux en 20-40 hl vaten. Nadien 2 maanden in inox en vervolgens nog minstens 2 maanden in de fles. De wijn kleurt helder donker kersenrood en geeft heerlijk gekleurde tranen. Wat een heerlijk uitnodigende neus! Het bouquet vult zich met een waaier van gemengd fruit (rood, zwart, gedroogd), vele kruiden en specerijen, humus, leder, tabak, cacao, zoethout en violetjes. Alles vloeit perfect in elkaar. Dat sublieme evenwicht vinden we ook terug in de smaak. Vol – fruitig- vlezig! Voldoende stevige tannine, een heerlijke frisheid en een prachtige, lange, kruidige afdronk. Dit is een mooie verfijnde maar toch ook rijke Barbera.
    Score: 88/100
  8. Villa Giada ‘Bricco Dani’ Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG 2013 – Piemonte – 25,40 €
    Toen nog onder de appellatie Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG, nu is Nizza een eigen zelfstandige DOCG en valt de wijn ook onder die naam. Na een periode van 3 maanden rijping in inox volgt nog een lagering van 12 tot 14 maanden in tonneaux. Helder, robijnrood met een licht bruin randje en gekleurde traanvorming. De tertiaire aroma’s komen primair over. Anijs, ceder, tabak, leder, paddenstoel, truffel, humus… Na het walsen volgt dan het fruit! Kersen, braam en vooral gedroogd fruit van pruim en vijg. Een volle kruidigheid rondt het geurenpallet af. Zeer kruidig van smaak. Hoewel de tannine nog fel aanwezig is boeten ze in tegenover de zuren. De afdronk is correct maar mocht toch enige tellen langer duren.
    Deze wijn is ondertussen mooi op dronk gekomen en doet me herinneren dat de enkele flessen die me in onze kelder nog resten best in de nabije toekomst geopend mogen worden.
    Score: 86/100
  9. Claudio Alario ‘Valletta’ Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 27,60 €
    Opvoeding van 20 maanden in Franse eiken barriques. Mooie paarsrode kleur, gekleurde tranen. Rijp fruit maakt hier de dienst uit! Zwarte kers, cassis, braam, pruim… Veel kruidigheid en het hout dat mooi verweven zit. Ook nog cacao, zoethout, anijs, en cuberdon. Heerlijk mooi vol & vullend in de mond. Zachte, stevige tannine en correcte speelse zuren. De alcohol presenteert zich evenals de kruiden. Veel sappig fruit en een lang dragend geheel. Persoonlijk was dit voor mij de beste wijn op de proeftafel!
    Score: 91/100
  10. Pomodolce ‘Marsèn’ Colli Tortonesi Monleale DOCG 2013 – Piemonte – 19,40 €
    24 maanden rijpt deze volbloed Barbera in eiken vaten. Ik tracht deze wijn zo objectief als mogelijk te beschrijven. Het is immers al jarenlang één van mijn favoriete Barbera wijnen en Pomodolce heeft een speciaal plekje in mijn hart en portfolio! De kleur is bijna zwart met dikke gekleurde tranen. De geur is één en al combinatie van specerijen, maraschino kersen en chocolade. Animale toetsen, vanille, anijs, sigaar en tabak. De smaak is vullend en enorm vlezig. Al wat de geur prijsgeeft proef je ook. De dikke rijke kersen, de enorme kruidigheid en de chocolade geladen tannine. De alcohol is omnipresent maar stoort geen enkel moment. De wijn blijft zeer lang dragen.
    Score: 89/100

We kunnen zonder enig probleem een totaal andere proeftafel samenstellen met de geijkte grote namen. De pracht van de Barbera druif zal er enkel nog maar meer bevestiging krijgen. Vergeet deze druif niet… ze verdient je liefde wel degelijk!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Sforza Italia – De decadentie van een wijnclub

Posted on maart 5, 2014 by Bottle Case

Een vraagstelling die je jezelf als doorwinterde wijnliefhebber af en toe moet opleggen! Val ik niet ten prooi aan decadentie, snobisme of andere overdreven verwennerij toestanden? Vandaag stel ik me die vraag een zoveelste maal. Aanleiding hiervan is de afgelopen bijeenkomst van ‘Op De Klippen’, één van de wijnclubs waarin ik actief ben. Het thema van deze proefavond was immers ‘Top uit Italië’ en bovendien zouden we er geen klassieke avond van maken maar onze avond laten begeleiden door allerlei kleine hapjes. Het werd een memorabele avond!

Vooraleer ik het antwoord geef op mijn spiegel-vraagstelling schets ik even de proeftafel. De ragfijnste kleppers uit de laars passeerden de revue. De één nog beter dan de andere maar steeds weer die verscheidenheid. De voorbereiding ervan had enkele maanden nodig. Eenvoudig was het immers allerminst om deze wijnen te verzamelen!

De avond zelf was ik dan ook behoorlijk wijn-opgewonden. Het moest immers de climax worden van deze intensieve voorbereiding. Het moeilijkste aan het geheel was de flessetting. Hoe moest ik godsnaam nu toch de juiste volgorde bepalen van deze grootheden? Ik heb er dan maar mijn Wim-logica op losgelaten:

  • Alle flessen gingen een karaf in
  • Ik wilde absoluut vermijden dat enige voorkennis of vooroordelen een invloed zouden hebben op het proeven en dus wisten mijn proefgenoten niet welke wijn er in hun glas zou verschijnen
  • De meest zoete & alcoholrijke flessen – Amarone & Sforsato – zouden de reeks afsluiten
  • De 2 oudere Barolo’s moesten naast elkaar geproefd worden en zou ik ook achteraan plaatsen
  • Wat de rest betrof heb ik naar a) de jaargang van de wijn b) de houtlagering van de wijn gekeken. Van ons huidige jaar (2014) heb ik het aantal maanden vatrijping afgetrokken en vervolgens met deze uitkomst het verschil gemaakt met de jaargang van de wijn. Zo kwamen de hoogste cijfers vooraan in de proeverij te staan en de laagste cijfers achteraan. Ik trachtte dus op te bouwen naar kracht.
  • Uiteraard werd de prijs van de wijn pas na de proeverij mee gegeven!

WP_20140303_001

De proeverij zelf dan:

  1. Franciacorta DOCG – Guido Berlucchi Palazza Lana Extrême Riserva 2006 (Lombardia) – 44,30 €
    Dit was onmiddellijk een gigantische opener natuurlijk. Extreem fijn, extreem rijk, extreem zacht en vol fruitig met een overheerlijke aciditeit. Deze bubbel laat 90% van het Champagne geweld haar poepje ruiken! Het werd onmiddellijk stil aan de tafel. De toon was duidelijk gezet.
    Score: 92/100
  2. Etna Rosso IGT – Passopisciaro Contrada Sciaranuova 2008 (Sicilia) – 43,00 €
    De kleur zette menig proever op het verkeerde been. Af en toe werd er zelfs Barolo geopperd. Maar deze Nerello Mascalese is reeds in de neus zó heerlijk!Jong rood fruit zingt en danst in het rond, sousbois, zachte kruidigheid, violetjes, toetsje vegetaliteit en dan de mineralen. Je kan er aan blijven snuiven, de variatie is zo gigantisch. De mond doet je echt in extase gaan. Ragfijn, tot in de perfectie verweven en aanhoudend. Dit is gewoonweg subliem en zo uitgesponnen!
    Score: 95/100
  3. Rosso Piceno DOC – Le Caniette Nero di Vite 2005 (Marche) – 52,30 €
    Ondanks zijn leeftijd nog viriel gekleurd tranend met een volle karmijnrode kleur. Ceder, tabak en bittere cacaobonen worden aangevuld met het donkerste gerijpte en licht gedroogde (vijg) fruit. Stevig, gul, krachtig en aanhoudend zonder ook maar aan fruit ingeboet te hebben. Wat een verrassing was deze wijn!
    Quote van een proever: Wat een tabak expressie, het is alsof je een sigaar aan het roken bent en na een trekje uitblaast in je wijnglas.
    Score: 93/100
  4. Toscana IGT – Querciabella Camartina 2007 (Toscana) – 83,80 €
    Querciabella werkt al sinds 2000 biodynamisch. Non believers raad ik steeds aan deze wijn eens te proeven. Het peperkoek accent valt door de kaneel op. Maar dit is complexiteit troef alweer. Adembenemend zacht en fluwelig!
    Score 94/100
  5. Brunello di Montalcino DOCG – Casanova di Neri Tenuta Nuova 2006 (Toscana) – 70,00 €
    Een ‘naam’ die uiteraard niet mocht ontbreken is Brunello. De keuze maken welke Brunello op te nemen is nooit eenvoudig. De Tenuta Nuova van Casanova di Neri viel meteen op door zijn branderige en stevige accenten. De smaak is als een kers in chocolade gedropt met een marinade van pepers omgeven met een sappige ronde volheid.
    Score 91/100
  6. Isola dei Naraghi IGT – Capichera Manténghja 2007 (Sardegna) – 65,00 €
    Hoewel Sardegna vooral bekend is om de rode Cannonau is dit een wijn van 100% Carignano.
    De zuiverheid van deze wijn valt je bij de kleur al op (prachtig tranend trouwens) en zet zich perfect door in het bouquet. Daar valt de complexiteit van deze wijn ook al onmiddellijk waar te nemen. Hey, alweer een ander aroma… En dan ga je proeven, en dan komt die geluksmakende glimlach op je gezicht.  Dit is fenomenaal, dit blijft zinderen, dit is onbeschrijfbaar, dit is perfectie!
    Score 97/100
  7. Sagrantino di Montefalco DOCG – Romanelli 2009 (Umbria) – 24,20 €
    Ondankbaar voor deze wijn om op deze plaats van de proeverij te komen.
    Een mengelmoes aan drop, zoethout, de typische jasmijngeurtjes, kruiden en fruit. Proef ik daar nu een vleugje pastis (anijs)? De afdronk is tot op heden het vlugst weg van alles wat we reeds proefden. Het is echter een mooie, niet eenvoudige, krachtige wijn.
    Score 87/100
  8. Alto Adige DOC – Muri Gries Abtei Lagrein Riserva 2010 (Süd Tirol) – 29,00 €
    Supergeconcentreerde wijn, inktzwart met prachtige kleuring. De neus is ‘black as hell’ met een mix aan specerijen en groene frisse kruiden. Het hout kan hij onmogelijk wegsteken. De smaak is zo sterk, zo stevig, vlezig en vol. Oh yeah baby, this is not for pussy’s!!! Power me…
    Score: 92/100
  9. Bolgheri DOC – Poderi Sapaio 2010 (Toscana) – 40,00 €
    Driewerf helaas maar deze wijn was gekurkt L
  10. Bolgheri Sassicaia DOC – Tenuta San Guido Sassicaia 2010 (Toscana) – 135,00 €
    Het merendeel van de leden keken reikhalzend uit om deze wijn te proeven. Enkelen onder hun waren er al heilig van overtuigd dat hij reeds de revue was gepasseerd. De neus is echt wel hemels. Zeer verfijnd ook. Fijn kruidigheid, zwarte kersen, chocolade, mokka, knapperig braadjus… enfin de hele cinema passeerde er in. Hoewel nog zeer jong, toch reeds verfijnd en versmolten van smaak en nooit vermoeiend. Krachtige, lichtjes droge tannine, lang aanhoudend met jong vers tot gedroogd fruit en een zeer mooie aciditeit.
    Score 94/100
  11. Barolo DOCG – Poderi Colla Bussia 2004 (Piemonte) – 72,00 €
    Ha eindelijk zijn we tot het hoofdstuk Nebbiolo gekomen. Je merkt het onmiddellijk. De omschakeling van de aroma’s en het fruit. De nog intensere aanwezige zuren naast de ragfijne krachtige  tannine. Geen spoor van evolutie in de smaak. Wat is dit een mooi tot zijn recht gekomen Barolo!
    Score 93/100
  12. Barolo DOCG – Poderi Colla Bussia 1997 (Piemonte) – 105,00 €
    Geef me een sigaar, verdomme ik rook niet maar geef me toch maar een sigaar!! Ondanks de 1997 alsnog een zoet/sappige geur met de nodige florale accenten en de kaneel. In de smaak zit die tabak wel heel opvallend. Maar dit is eenvoudigweg een fantastische wijn, blijvend en beklijvend.
    Score 93/100
  13. Valtellina Sforsato DOCG – Nino Negri 5 Stelle 2009 (Lombardia) – 48,40 €
    Fenomenaal is het enige ware woord dat hier van toepassing is! Hij blaast, ook door zijn jeugdigheid en zijn stijl van vinifiëren, de Barolo’s gewoon weg. Floep, verdwenen naar de achtergrond. Noem maar op… sappig, krachtig, kruidig, aanhoudend! Fris, zoet en kracht in één!
    Score 96/100
  14. Amarone della Valpolicella Riserva DOCG – Zýmé La Mattonara 2001 (Veneto) – 218,00 €
    De duurste uit het rijtje! Kersenjam met een vegetale frisheid (kruidigheid) en gitzwart fruit. Yeah, dit is vol & rond van smaak mét de nodige frisheid. Net dat waar het vele Amarones aan ontbreekt. Het mag ook wel gezien het prijskaartje maar dit is werkelijk een top Amarone en wat mezelf betreft de beste die ik ooit mocht proeven. Het is dé perfecte afsluiter van de avond!
    Score 97/100

Maar komen we dan even terug op mijn vraagstelling!
Val ik ten prooi aan decadentie, snobisme of andere overdreven verwennerij toestanden?
Mijn god neen, we hebben als groep, zeer intens gewerkt naar deze degustatie toe. Het is het resultaat van een prachtige avond werken (we hebben hiervoor een wijn quiz georganiseerd). Het zou pas van decadentie getuigen als mijn kelder niets dan zulke flessen zou bevatten en ik ’s avond s in mijn zeteltje niet meer content zou zijn met eender welk flesje wijn.
Bovendien, is het niet de bedoeling van een wijnclub, om net zulke niet alledaagse wijnen te kunnen proeven?

En dan laat ik graag aan jullie allemaal een ballonnetje los… Zijn de Italiaanse topwijnen duur????
Integendeel durf ik te zeggen. Ze behoren tot de goedkoopste van de wereld en zijn bovendien nog overheerlijk ook!!
Spreek me bewijsgrondelijk tegen aub.

WP_20140303_021 WP_20140303_019 WP_20140303_018 WP_20140303_017 WP_20140303_016 WP_20140303_015 WP_20140303_014 WP_20140303_013 WP_20140303_011 WP_20140303_010 WP_20140303_009 WP_20140303_008 WP_20140303_007 WP_20140303_006 WP_20140303_024 WP_20140303_023 WP_20140303_022 WP_20140303_005 WP_20140303_004 WP_20140303_003 WP_20140303_002

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments »

Alla scoperta della Italia del Nord – Lombardia

Posted on augustus 6, 2011 by Bottle Case

Dag vijf van onze ontdekkingstocht hield in dat we het gezellige verblijf in de Dolomieten moesten stopzetten. Er stond namelijk een moeilijke verplaatsing op het programma. Slechts 170 km, maar geen snelwegen. Geen erg we hadden immers tijd en de spektakelwaarde die we onderweg mochten beleven zou ik met geen geld ter wereld hebben willen missen.
Lange tijd volgden we de loop van de Adige en liepen de Dolomieten over in de Alpen. We reden over wondermooie wegen met schitterende panoramische zichten. Hoogtepunt, en dat mag je letterlijk nemen, was de doortocht via de Stelvio. Wielerliefhebbers zullen onmiddellijk wel weten waar ik het over heb. Deze reus moet immers frequent in de Giro d’Italia overwonnen worden. Ik was dus blij dat hij ook in onze Ronde van Italië op het programma stond. Liefst tot 2760 meter hoogte moest er geklommen worden, goed voor 47 haarspeldbochten, tal van gekke wielertoeristen die de berg opreden, ontelbare motorrijders. En dat uiteraard langs beide richtingen. De aanzet is oppermachtig, je stopt een paar keer om wat foto’s te nemen maar uiteindelijk vraagt de beklimming zoveel concentratie dat je blij bent dat je de top hebt bereikt… en dan moet je starten aan de afdaling natuurlijk! Boven op de top bleek het wel een Vlaamse Kermis te zijn. De Stelvio is duidelijk een attractie…

Einddoel van onze rit was midden in de Alpen te vinden, aan de Zwitserse grens en niet ver van St. Moritz. Hier ligt de wat onbekende wijnstreek Valtellina. Daar hadden we een afspraak bij Nino Negri, dé referentie voor de wijnen uit deze regio. De wijnen die ze er maken zijn voornamelijk van de Schiavenasca, de lokale benaming van de Nebbiolo. Bovendien maken ze er ook droge wijnen van ingedroogde druiven, de Sforzato of Sfursat. Dit is hetzelfde proces dat we ook bij de Amarone wijn tegenkomen met dit verschil dat het andere druiven zijn.

Ondanks de moeilijke en vermoeiende rit (bijna 4 uur) waren we tijdig op post en konden we zelfs nog even de tijd nemen om wat antipasta te nemen met een lokaal biertje. Het zonnetje scheen fel op dat moment, dus was het een welgekomen verpozing. Hoewel ik enorm hard had uitgekeken naar het bezoek bij Nino Negri wist ik toen nog niet dat dit het mooiste bezoek van de hele trip zou worden! Geloof me vrij, dit wil veel zeggen want alle bezoeken waren prachtig…

Als van ouds was de ontvangst zeer hartelijk. De rondleiding in de kelders (man wat zijn die groot…) was af. Vervolgens startte het festival: de Proeverij (met hoofdletter P)!! Nu moet je weten dat Nino Negri niet zomaar het eerste het beste keuterboertje is. Neen zij maken één van mijn absolute lievelingswijnen; nl. de Sforzato 5 Stelle. Deze wijn wordt, god zij dank, niet elk jaar gemaakt maar enkel in de betere jaargangen. Het is één van de absolute beste wijnen die in Italië gemaakt worden. Getuige hiervan de vele onderscheidingen die de wijn mag ontvangen, nog betere getuige hiervan… de inhoud in mijn glas, telkens ik een fles ervan open! Het zou trouwens hun andere wijnen oneer aandoen zijn je enkel te focussen op de 5 Stelle. Hun Valtellina Superiore’s zoals de Grumello, Sassella, Inferno of Mazer zijn top waaraan menig Barolo of Barbaresco een puntje kan zuigen. Bovendien ben ik ondersteboven van die ene witte wijn die ze maken Ca’Brione. Een Igt Terazze Retiche di Sondrio mag je steeds voor me openmaken, dag in, dag uit…mij zal je niet horen klagen ;-).
De inhoud van het bezoek, en ook van de Proeverij werd me reeds op voorhand toegezonden. Ik had me dus al verlekkerd op deze Proeverij, onwetende dat er nog een grote verrassing stond te wachten. De start van de Proeverij was immers een Vigneto Fracia van 1967… en laat dat nu net mijn geboortejaar zijn 🙂 Hip, hip, hip… Hoera!!!!!

We Proefden volgende wijnen bij Nino Negri:

  • Valtellina Superiore Vigneto Fracia 1967
  • Ca’ Brione 2009
  • Valtellina Superiore 2002
  • Valtellina Superiore Sassella ‘Le tense’ 2005
  • Valtellina Superiore Grumello ‘Sassorosso’ 2007
  • Valtellina Superiore Sassella ‘Le Tense’ 2007
  • Valtellina Superiore Inferno Mazèr 2007
  • Valtellina Superiore Vigneto Fracia 2007
  • Sforzato di Valtellina ‘Sfursat’ 2000
  • Sforzato di Valtellina ‘Sfursat’ 2007
  • Sforzato di Valtellina ‘5 Stelle’ 2004
  • Sforsato di Valtellina ‘5 Stelle’ 2007

Zal ik een kleine bekentenis doen? Dit is de enige Proeverij waarbij ik NIET heb gespuwd… Dit met voorbedachte rade ;-).
De Proeverij overtrof mijn stoutste verwachtingen. Ik vrees dat ik nooit of te nimmer de wijnen van Nino Negri nog onbevooroordeeld kan bekijken!
Nadien werden we nog meegenomen naar de wijngaarden en konden we ons vooral vergapen op de steile hellingen waarop de Nebbiolo wijngaarden staan aangeplant. Trouwens voor de oogst huren ze daar een helikopter in die de vers geplukte druiven naar de vergistingsinstallaties brengt. Kostprijs dacht ik begrepen te hebben: 5 €/minuut.
Nadien inchecken in het hotel in Sondrio waar we niet vlug genoeg opnieuw konden vertrekken. Het hotel was oubollig en te duur. We hadden hier aanvankelijk eveneens 2 nachten voorzien. Gezien het de volgende dag echter zondag was, verkozen we van die dag gebruik te maken om door te trekken naar het Lago di Iseo, Franciacorta regio. Een wijze en goede beslissing.

Niet echter vooraleer we één van de mooiste tafelmomenten zouden beleven. Ristorante Fracia is eigendom van Nino Negri en uiteraard zouden we daar gaan dineren. Het was er heerlijk toeven, lekker eten en de wijn… tja dat weet je al wel. Als aperitief namen we een flesje Cuvée Carlo Negri Metodo Classico (Nebbiolo, Pignola en Pinot Nero) en vervolgens een flesje Inferno. Tussendoor was ik echter ook het flesje Vigneto Fracia van 1967, wat ik als geschenk had meegekregen, uit de wagen gaan halen. Heerlijk was het om deze fles helemaal verder soldaat te kunnen maken onder de bewonderende ogen van de lokale sommelier.
Het was laat op de avond, er was al wat drank gevloeid en dan, om één of andere reden, wordt dat Italiaans plots een stok vlotter. De sommelier verwarde mijn geboortejaar met geboortedag wat resulteerde in allerlei extra’s. Hij was immers in de waan dat het mijn verjaardag was :-). Dessertje van het huis, koffie en grappa en als kers op de taart gaf hij ons nog een staalflesje Nino Negri Passito mee om te proeven. Deze jongeman heeft een deftige fooi gekregen :-).
Het bezoek bij Nino Negri, neen dat vergeet ik nooit nog!

Dag 6 besloten we dus om door te trekken, weg uit de Alpen en naar een ander stukje Lombardia. Franciacorta en het Lago di Iseo was de nieuwe bestemming. We hadden nog meer dan een week te gaan en het proeven zou vanaf nu teruggeschroefd worden. Er mocht immers ook wel wat rust en vakantie tussen al dat werken zitten ;-). Laat me met de deur in huis vallen: het Lago di Iseo mag en kan je absoluut niet vergelijken met het Gardameer. Hoewel ze niet zo ver van elkaar liggen is het Lago di Iseo kleiner en vooral een pak rustiger. Nog niet zo gekend bij de toeristen en vooral Italianen die je ginds zal treffen. Blijkbaar wel van gegoede huize want de Louis Vuitton tasjes die ik daar heb gezien kan ik op één hand niet tellen. Het Lago di Iseo is trouwens ook schitterend om even op adem te komen of om een romantisch weekendje van te maken… Kortom het Lago di Iseo straalt iets uit. Vooral het stadje Iseo is absoluut de moeite. Mocht je besluiten naar ginds te gaan, neem dan zeker een boottochtje naar het eilandje Monte Isola. Het is de moeite meer dan waard dit eilandje in een klein uurtje rond te fietsen.
Het was tijd ook om de vrouw in ons gezelschap extra aandacht te schenken. Shoppen dus! Italië is echter een ontnuchtering als je zelf niet het ideale maatje hebt… alles is zo mooi en niets past je, enkel de schoenen 🙂

Gedurende 4 nachten zouden we verblijven in het Relais Franciacorta. Een **** verblijf waar de schoonheid in al zijn eenvoud van afstraalt. Enige kanttekening erbij is het ontbreken van een zwembad. Plaats en ruimte zat echter hiervoor.
De boeking werd verzorgd door Guido Berlucchi, het enige wijnhuis dat we een bezoek zouden brengen. Het hotel is hun eigendom en bijgevolg vonden we op onze kamer al vlug een presentje in de vorm van een een flesje Franciacorta ’61 Brut. Klinken!!!!!

Het wijnhuis Guido Berlucchi straalt reeds van buitenuit een zekere grootsheid uit, in de positieve zin van het woord. Claudio zou ons komen ontvangen maar deze had die dag net een ongekende drukte zodat hij zich liet vervangen door Claudia. Deze sympathieke dame stond ons perfect te woord en begeleidde ons op een gepaste manier doorheen heel het bezoek inclusief proeverij. De proeverij werd trouwens in het paleis gehouden. Uiterst zeldzaam verklapte Claudia ons. Het was inderdaad een vrij uniek kader! Proeven zouden we enkel de edele bubbels van de Franciacorta doen. Deze schuimwijn die niet zou misstaan tussen menig Champagne is van de allerbeste die er in Italië wordt gemaakt. En gezien ik liefhebber ben… laat maar komen dus.

We proefden volgende wijnen bij Guido Berlucchi:

  • Franciacorta ’61 Brut
  • Franciacorta ’61 Brut Rosé
  • Franciacorta Cellarius Brut
  • Franciacorta Cellarius Brut Rosé

Later zou ik een vergelijkende test willen doen onder ons drie. Ik had in een lokale enoteca een flesje Ca’Del Bosco en een flesje Barone Pizzini gaan halen om daar tegenover de Berlucchi ’61 Brut te zetten. De 3 Franciacorta wijnen werden naast elkaar geproefd en becommentarieerd. Zonder enige twijfel, alle 3 waren ze correct, goed en lekker. We waren het allen eens: 1. Berlucchi 2. Barone Pizzini en 3. Ca’Del Bosco. Enige kanttekening: de proeverij was niet blind, we wisten dus wat we proefden en de euforie van het moment kan dus wel degelijk mee gespeeld hebben. Besluit: We moeten dit in België nog eens overdoen 🙂

Besluiten wil ik graag met een vermelding te maken naar Dispensa Pani e Vini Franciacorta. In dit Enoteca/Ristorante genoten we van een enig Slowfood diner. Als Nino Negri de beste Proeverij was, dan was dit zonder meer het beste dat ik gegeten heb gedurende de reis. Ik heb nadien nog eens nagekeken…ik heb al mijn duimen en vingers nog, maar ik heb ze wel degelijk een goede likbeurt gegeven :-).

Lombardia had ons twee uiteenlopende stukjes Italië bezorgd. Elk deel wat we bezochten had zijn eigenheid en verscheidenheid… en ik had toen zo’n klein vermoeden dat het beste nog moest komen!


Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , | 3 Comments »

Alla scoperta della Italia del Nord – Op ontdekking doorheen Noord-Italië

Posted on juli 5, 2011 by Bottle Case

Ken je dat gevoel… ongeduld, halsreikend uitkijkend, snakkend bijna. Een verlangen dat slechts zachtjes aan gestelpt wordt! Het verlof is nakende, de planning is tot in detail voorbereid. Het is enkel nog aftellen tot de bewuste datum, het bewust uur zelfs, daar is!
Net zo voel ik me momenteel. Als een kleine jongen die op 5 december uitkijkt naar wat de sint te brengen heeft, als een puber die voor het eerst in zijn leven de liefde gaat bedrijven met zijn liefje…

Bestemming van dienst: een trektocht doorheen Noord-Italië. Van Verona tot Turijn, van Valpolicella tot Piëmonte. Niet in rechtstreekse lijn uiteraard, maar bochtig, bergachtig met de nodige stops . De contouren tekenen zich duidelijk af op papier, in mijn hoofd, in mijn dromen. De glazen bol is gepoetst! Rustige actie, op adem komen daar waar ik het liefst vertoef, tussen de wijngaarden. De aarde omwoelende met mijn eigen handen, ruikende aan die terroir.

Dit is slechts de voorbeschouwing van wat komen gaat. Het echte relaas van de feiten zal nadien, zij het in stukken en brokken, volgen. Italië aandoen zonder mijn Italiaanse aartsengel te raadplegen zou ‘a mistake to make’ zijn! En dus heb ik heel véél, dankbare, hulp gekregen…
Na de landing in Verona is het eerste werk het opzoeken van een getrouwe vierwieler die ons veilig doorheen het Noord-Italiaanse land moet brengen. Verona – Veneto – Soave – Valpolicella – Amarone – Gardameer. Met deze keywoorden fietst ik feilloos doorheen een opgave van ‘De slimste mens’. Eerste stop is trouwens in omgeving van Soave, bij Azienda Agricola Gini. Niet voor een frisdrank, neen dank u :-). Ik kijk er vooral naar  uit hun reciotto’s di Soave te proeven. Om de één of andere manier hou ik meer van een zoet gevinifieerde Garganega dan een klassiek droog gemaakte.
Nadien trekken we door richting Gardameer, midden Valpolicella land. Koffers afzetten, inchecken, verfrissen om het tweede bezoek van de dag aan te vatten. Bij Azienda Agricola Le Salette zijn het toch voornamelijk de Amarone wijnen die me doen watertanden. Al hebben ze er ook voortreffelijke Grappa.
Dag 2 in Veneto heeft slechts één wijnbezoek in het vooruitzicht. Tenuta San’t Antonio staat er op het programma. Ripasso, Amarone en Soave… noem maar op. In de late namiddag wat lanterfanten rondom het Gardameer…

Van het Lago di Garda naar het Lago di Caldaro (of Kalterer See) is het een kleine 150 km doortrekken. Echt geïnteresseerd om de ijsmummie (Ötzi) op te gaan zoeken ben ik echter niet. Neen Alto-Adige of Süd Tirol is voor mij de thuishaven van één der grootste rode Italiaanse druivenrassen; nl. Lagrein. Hier gaat dan ook meer dan een gezonde interesse naar uit. Niet enkel naar Lagrein trouwens want ook Pinot Nero en andere Franse edele rassen vinden hier hun mekka. Als het bij Kellerei St. Michael-Eppan uitkijken is naar hun Sanct Valentin gamma dan is het bij Cantina Nals Margreid reikhalzend uitkijken naar de Baron Salvadori range! Niet echter zonder voorbij te gaan aan hun gewone, nou ja…, crus. Enkele van de mooiste wijnen die ik laatste tijd heb mogen proeven komen van ginds. Het beloven alvast twee gastronomische dagen te worden.

Dag 6 schuiven we alweer een 200-tal kilometers op. Van de Italiaans-Oostenrijkse grens gaan we naar aanpalend Zwitsers (Ticino) land. We bevinden ons dan in Valtellina. Slechts één enkele reden doet me die bocht maken: Nino Negri! Magie hebben ze in de vingers als het erop aan komt te werken met de Nebbiolo. Magie die ik wens te ontdekken, te laven en te smaken… wees daar maar zeker van. De proeverij ginds ligt trouwens al vast: negen wijntjes waaronder twee verschillende jaargangen van de toch wel enorm hoogstaande Sfursat 5 Stelle. De 2 nachtjes zullen we doorbrengen in Sondrio. Het schijnt een leuk stadje te zijn.

Wanneer we denken de meest schilderachtige plaatsjes reeds ontdekt te hebben zouden we wel eens flink fout kunnen zijn. We zakken immers terug af, dieper Lombardia in, en gaan in een regelrechte rotvaart naar het Lago di Iseo, naar Franciacorta, naar Berlucchi. Hoewel de wijn er zeker met de nodige egards behandeld zal worden (zo wil ik absoluut de Berlucchi ’61 naast de Ca’ Del Bosco en  de Baron Pizzini proeven) zal het wondermooie Lago di Iseo vooral verkent worden. De eilandjes die zich in het meer bevinden moeten meer dan de moeite waard zijn. Overnachten (3 nachten) kunnen we trouwens doen in Berlucchi’s Relais Franciacorta.

Save the best for last? Dat is zelden een slechte raad geweest. De langste verplaatsing (240 km) is de laatste. Doel van het eindpunt…genieten van wat geweest is, en genieten van wat komen gaat in één van de meest tot verbeelding sprekende plaatsen op Italiaanse bodem: La Morra. Te midden tussen de Barolo en Barbaresco wijngaarden kunnen we verblijven in het guesthouse van Batasiolo. Lekker een paar Vespa’s huren en rondsnorren door dit schilderachtige landschap vol met schattige kleine dorpjes en vooral, overheerlijk gastronomische pleister… Naast de reeds genoemde Italiaanse grootmeesters voor wat wijn betreft treffen we hier ook de Dolcetto en Barbera, of de Arneis en Cortese of de Moscato en Brachetto... Wat dan gezegd van de heerlijke truffels!!
Liefst 4 nachten zullen we ons hier de gelukkigste der aarde voelen. Naast Beni di Batasiolo zullen we hier trouwens ook Osvaldo Barberis bezoeken. De bekende grote namen zullen we ginds wel eens tijdens de lunch of diner proeven.

Terug huiswaarts is een vaste factor in het reisgegeven… Moet je er spijt van hebben? Neen, want de ervaring die je meeneemt is vaak onbetaalbaar!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments »

Volgende pagina »