Barbera – Uit de schaduw van Nebbiolo

Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!

Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! De opdracht die ik mezelf oplegde was een zo veelzijdig mogelijke proeftafel samen te stellen van Italiaanse Barbera waarbij de veelzijdigheid van de druif tot zijn recht komt. De usual suspects laten we bewust links liggen wegens reeds voldoende gekend. Geen bricco del Uccellone dus of Barbera’s van Giorgio Rivetti.

Barbera – Enkele weetjes:

  • De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn afkomst kent in Piemonte en meer bepaald in de Monferrato regio.
  • De eerste getuigenissen over het gebruik van Barbera gaan terug tot in de 13e Eeuw.
  • Vandaag staat Barbera hoofdzakelijk aangeplant in het noorden van Italië. Naast zijn natuurlijke habitat Piëmonte zullen we de druif voornamelijk treffen in Lombardia en Emilia Romagna en mondjesmaat in Aosta, Puglia en Sardegna.
  • In Piemonte is de druif onderscheiden met 3 DOCG’s; Barbera d’Asti DOCG (2008), Barbera del Monferrato Superiore (2008), Nizza DOCG (2016)
  • Hoewel we Barbera best wel bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt bestaan er ook de meest banale wijnen van. De kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing van de Barbera wijnen
  • Het is een productieve druif (rendementen beperken is een must) die redelijk laat rijpt. Meestal bezitten de wijnen soepele tannine en een redelijk hoge zuurgraad.
  • Barbera heeft een duidelijk kersenaroma in combinatie met pruim, ander klein rood en zwart fruit, zoethout, tabak, leder, violetjes en anijs.

De proeverij:

  1. Torrevilla ‘La Genisia’ Barbera Oltrepo Pavese 2017 – Lombardia – 9,80 €
    Niet houtgelagerde Barbera met een zuivere kersenrode kleur. In de neus hebben we een vooral een combinatie / gevecht tussen het fruit en het dierlijke. Kers, aalbes en framboos boksen voortdurend met de humus en wilde paddenstoelen. Laurier en violetjes spelen een rol in de achtergrond. Mooie stevige zuren en fijne zachte tannine vullen de mond. De vele sappige kersen geven de wijn een aangenaam gevoel en het smaakprofiel wordt afgerond met een aangenaam bittertje. Dit is een lichtvoetige en sappige Barbera!
    Score: 76/100
  2. Renato Corino Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 14,00 €
    Barbera met een beperkte houtlagering van 3 tot 4 maanden. De wijn kleurt helder robijnrood en is mooi tranend. Zachte neus met wat rijpere kersen, violetjes, aardbei, rode besjes, fijne kruiden (Oregano, peper, laurier) en licht branderige aroma’s. De zuren zitten mooi, de tannine zijn zacht en de smaak blijft voldoende lang aanwezig. Wat zoeter fruit van aardbei en framboos bespeelt de tong. Nadien komen de kersen en de kruiden even piepen. Sappige, licht vullende allemansvriend.
    Score: 74/100
  3. Bersano ‘Costalunga’ Barbera d’Asti DOCG 2014 – Piemonte – 12,80 €
    De wijn kent een gedeeltelijke houtlagering. 50% rijpt gedurende 6 maanden in eiken vaten. Zuivere robijnrode kleur en klevende traanvorming. De kersen zijn prominent aanwezig en worden aangenaam bijgestaan door framboosjes. Behoorlijk wat specerijen zijn aanwezig in de neus. Na het walsen manifesteert zich een licht dierlijk aroma en komt de tabak en eucalyptus boven. In de smaak is er niets storend. Het gematigde houtgebruik is duidelijk, de tannine en zuren vullen elkaar mooi aan. Fruitig profiel met wat cacao in de afdronk. Zeer correcte wijn voor een aangename prijs.
    Score: 78/100
  4. Gaudio ‘Bricco Mondalino’ Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2017 – Piemonte – 13,00 €
    Barbera die een rijping krijgt van 6 maanden in barriques en tonneaux. Mooie blinkende, heldere robijnrode kleur met een paarse rand en gekleurde traanvorming. Prachtige neus van veel klein rood fruit zoals framboos en kers met de donkere pruim in de aanvulling. Heerlijk ook is die sublieme kruidigheid; een melange van peper, tijm, laurier en jeneverbes. Tabak, koffie, rode neusjes en rozen zijn eveneens aanwezig. Sappige smakelijke tannine dansen in de mond samen met de frisse magnifieke zuurtjes. Veel fruit, de kruidigheid die terugkomt en een lengte van een zestal seconden met een vleugje tabak. Dit is een heerlijke Barbera voor zijn prijs.
    Score: 83/100
  5. La Stoppa Barbera Emilia IGT 2009 – Emilia Romagna – 18,00 €
    De wijn rijpt gedurende 12 maanden in een combinatie van Franse barriques en 40hl vaten. Het is een wijn waar ik redelijk wat verwachtingen van had. Het werd echter de grote tegenvaller van de avond. De stevige bruine rand van de kleur voorspelde al een beetje onheil. De geur is een te dominante brett (Brettanomyces). Stinkende paardenstal dus. De smaak mag dan al iets beter zijn maar is naar het einde toe gewoon oxydatief. Bijgevolg verdwijnt dit proefglas vlug in de spuwbeker en krijgt hij een dikke buis.
  6. Bruno Verdi ‘Campo del Marrone’ Barbera Oltrepo Pavese DOC 2014 – Lombardia – 18,00 €
    Voor zover ik weet zijn de wijnen van Bruno Verdi nog steeds niet verkrijgbaar in de Belgische wijnhandel. Zelf ben ik gedurende enige tijd met hen in onderhandeling geweest om de wijnen in te voeren maar de stroefheid in communicatie met het domein deed me afhaken. Zonde want Bruno Verdi maakt meer dan uitstekende wijnen. Campo del Marrone proefde ik ooit en ik wou deze wijn dan ook absoluut op onze proeftafel! Het is een Barbera die gedurende 12 maanden rijpt in eiken vaten. Hij bezit een intense donkere kersenrode kleur met stevige tranen. Het aroma van sappige dikke rijpe en rijke kersen stuiven het glas uit. Zwarte bramen, violetjes, gedroogd fruit (pruim), leder, cacao zijn de andere geuren van dienst. In de mond proef je de smakelijke tannine die niet té fel aanwezig zijn. Vlezig van structuur en enorm kruidig. Het geheel blijft lang aanwezig. De wijn vult mijn herinneringen en bestempel ik opnieuw als een mooie, volle en rijke Barbera.
    Score: 86/100
  7. Fratelli Alessandria ‘Priora’ Barbera d’Alba Superiore DOC 2016 – Piemonte – 21,60 €
    Rijping van 12 tot 14 maanden in tonneaux en 20-40 hl vaten. Nadien 2 maanden in inox en vervolgens nog minstens 2 maanden in de fles. De wijn kleurt helder donker kersenrood en geeft heerlijk gekleurde tranen. Wat een heerlijk uitnodigende neus! Het bouquet vult zich met een waaier van gemengd fruit (rood, zwart, gedroogd), vele kruiden en specerijen, humus, leder, tabak, cacao, zoethout en violetjes. Alles vloeit perfect in elkaar. Dat sublieme evenwicht vinden we ook terug in de smaak. Vol – fruitig- vlezig! Voldoende stevige tannine, een heerlijke frisheid en een prachtige, lange, kruidige afdronk. Dit is een mooie verfijnde maar toch ook rijke Barbera.
    Score: 88/100
  8. Villa Giada ‘Bricco Dani’ Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG 2013 – Piemonte – 25,40 €
    Toen nog onder de appellatie Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG, nu is Nizza een eigen zelfstandige DOCG en valt de wijn ook onder die naam. Na een periode van 3 maanden rijping in inox volgt nog een lagering van 12 tot 14 maanden in tonneaux. Helder, robijnrood met een licht bruin randje en gekleurde traanvorming. De tertiaire aroma’s komen primair over. Anijs, ceder, tabak, leder, paddenstoel, truffel, humus… Na het walsen volgt dan het fruit! Kersen, braam en vooral gedroogd fruit van pruim en vijg. Een volle kruidigheid rondt het geurenpallet af. Zeer kruidig van smaak. Hoewel de tannine nog fel aanwezig is boeten ze in tegenover de zuren. De afdronk is correct maar mocht toch enige tellen langer duren.
    Deze wijn is ondertussen mooi op dronk gekomen en doet me herinneren dat de enkele flessen die me in onze kelder nog resten best in de nabije toekomst geopend mogen worden.
    Score: 86/100
  9. Claudio Alario ‘Valletta’ Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 27,60 €
    Opvoeding van 20 maanden in Franse eiken barriques. Mooie paarsrode kleur, gekleurde tranen. Rijp fruit maakt hier de dienst uit! Zwarte kers, cassis, braam, pruim… Veel kruidigheid en het hout dat mooi verweven zit. Ook nog cacao, zoethout, anijs, en cuberdon. Heerlijk mooi vol & vullend in de mond. Zachte, stevige tannine en correcte speelse zuren. De alcohol presenteert zich evenals de kruiden. Veel sappig fruit en een lang dragend geheel. Persoonlijk was dit voor mij de beste wijn op de proeftafel!
    Score: 91/100
  10. Pomodolce ‘Marsèn’ Colli Tortonesi Monleale DOCG 2013 – Piemonte – 19,40 €
    24 maanden rijpt deze volbloed Barbera in eiken vaten. Ik tracht deze wijn zo objectief als mogelijk te beschrijven. Het is immers al jarenlang één van mijn favoriete Barbera wijnen en Pomodolce heeft een speciaal plekje in mijn hart en portfolio! De kleur is bijna zwart met dikke gekleurde tranen. De geur is één en al combinatie van specerijen, maraschino kersen en chocolade. Animale toetsen, vanille, anijs, sigaar en tabak. De smaak is vullend en enorm vlezig. Al wat de geur prijsgeeft proef je ook. De dikke rijke kersen, de enorme kruidigheid en de chocolade geladen tannine. De alcohol is omnipresent maar stoort geen enkel moment. De wijn blijft zeer lang dragen.
    Score: 89/100

We kunnen zonder enig probleem een totaal andere proeftafel samenstellen met de geijkte grote namen. De pracht van de Barbera druif zal er enkel nog maar meer bevestiging krijgen. Vergeet deze druif niet… ze verdient je liefde wel degelijk!

Kwestie van goede smaak – Bonbon van Oester

Welke wijn zou je serveren bij een ‘Bonbon van oester met kiwi en kroepoek‘? Geef toe, dit klinkt alleszins niet als een alledaagse vraag! Toch werd ze met enige tijd terug gesteld en of ik mijn keuze ook niet wou inzenden zodat het effectief getest kon worden. De vraag kwam van het Belgisch gastronomisch magazine ‘Smaak’.
Fijne uitdaging die ik hoegenaamd niet uit de weg ging, integendeel!

Het volledige recept (uitgewerkt door Le Château du Mylord – Ellezelles) werd me toegezonden en de ontleding kon beginnen. Het is een vrij complex receptje waar toch wel heel wat smaken in opgenomen worden. Rode draad zoeken in het geheel dan maar… Conclusie, mijn keuze wijn moet vooreerst mineralig zijn, mooi droog en strak met als het even kan een zeker filmend, vettig gevoel in het middenrif. Hij moet vooral uitdeinen, lang dragen en met een wondermooie bittertoets eindigen!

Mijn keuze lag dan ook voor de hand:

  1. Alberese Vermentino Castelmarino – IGT Toscana
  2. Pomodolce Timorasso Diletto – DOC Colli Tortonesi

Beide wijnen werden ingezonden zodat mijn theorie de proeftest kon aangaan. Ik was evenwel vrij zeker dat dit een goede keuze was. De twee wijnen werden dan ook geselecteerd.
Hierbij kan u het volledige recept vinden alsook de beschrijving van beide wijnen volgens ‘Smaak Magazine’.

Smaak 2013 – Bonbon van oester met kiwi en kroepoek

bonbon oester

Timorasso – De ontdekking!

Ik geef het volmondig toe…Bij wijnen uit Piemonte denk je niet onmiddellijk aan witte wijnen! Vraag je het links en rechts dan zal één of andere kenner je vertellen over de Arneis, de Gavi (van de Cortese) en uiteraard over de Moscato. Maar meestal zal je antwoord ‘Ah Chardonnay zeker’ zijn. Het klopt wel dat er Chardonnay aangeplant staat hoor, zij het in zeer beperkte mate. En de reden omdat velen Chardonnay zullen antwoorden is omdat de meeste mensen gewoontedrinkers zijn, steeds op zoek naar het herkenbare!

Eén van de absolute ontdekkingen op de afgelopen Piemonte trip was de Timorasso. Ja ik had al wel eens van de druif gehoord en ja ik wist dat deze wijn uit Piemonte kwam. Maar ik kon me er geen levendig beeld van vormen. Van die ene fles die ik op mijn allereerste Piemonte trip geproefd had was niets meer blijven hangen. Onterecht zo blijkt, want uit de enkele exemplaren die ik nu proefde bleek dit waarachtig een verborgen parel te zijn. Interessant genoeg om te ontdekken!

Timorasso is, zoals je al hebt kunnen opmaken een witte druif. Een onbekende witte druif die zo goed als uitsluitend voorkomt in Piemonte. Dat het een echte autochtone druif is kunnen we niet zeggen. De herkomst situeert zich ergens in de Ligurische Apennijnen. De Timorasso kent een geschiedenis zoals vele minder gekende druiven hebben moeten ondergaan. Vroeger voorkomend in de Oltrepo Pavese, Liguria, Colli Tortonesi en Gavi verdween ze na de phylloxera bijna volledig van het toneel. Vandaag komt ze echter enkel voor in de Colli Tortonesi. Dankzij enkele fanatiekelingen werd deze druif gelukkig behouden.Op dit moment is er een ware revival bezig van de Timorasso. Momenteel is men volop aan het lobbyen om een nieuwe DOC op te richten, enkel voor de Timorasso. Naar verwachting zou de DOC Derthona er binnen enkele tijd moeten aankomen. Schrik dus niet dat dit wel eens dé nieuwe hit van Piemonte zou worden! U bent gewaarschuwd :-).

Tijdens onze trip genoot ik enorm van volgende wijnen:

  1. La Colombera ‘Derthona’ – Colli Tortonesi Timorasso DOC 2010
    Bleekgeel van kleur.Het aroma is uiterst geparfumeerd, fruitig (appel en roze pompelmoes) en aangevuld met witte peper.
    In de mond proeven we de licht spritzige zuren en een aanvullende alcohol. Die prikkeling op je tong dendert even door. De appel is onmiddellijk aanwezig. Het is een vrij moeilijk te plaatsen wijn. persoonlijk vind ik het de minst goede van allen. Hij mocht iets meer fraicheur bezitten.
  2. Pomodolce ‘Diletto’ – Colli Tortonesi Timorasso DOC 2010
    Bleekgouden kleur. Zeer aanstekelijk bouquet. Mineralig, mooi jong boomfruit, kruidig van vooral de peper in aanvulling en verder een accent van voorjaarsbloesems. De mond opent met zeer mooie zuren en zachte citrustonen. Peer, appel en lichtjes de zeste van sinaas. De wijn kent een behoorlijke lengte en is een goed geheel dat super draagt. De afdronk is fruitig/kruidig/mineraal. Ik hou super veel van deze wijn!!!
  3. Pomodolce ‘Grue’ – Collie Tortonesi Timorasso DOC 2010
    Bleekgouden kleur. Wat een aroma’s!! Mineralig, lichtjes animaal, zowel jong wit/geel fruit als gekonfijt fruit. Citrus, ananas, peer…Licht oxydatief ook maar helemaal niet negatief of storend.
    Schitterende prikkelende zuurtjes, fruitgewaarwording van wit tot geel fruit met verse ananas, boomrijpe peren en een mineraliteit die me absoluut gelukkig maakt. Peper aanvulling naar het einde toe. lange finish.
    Mooie Timorasso denk ik dan zo even.
  4. Claudio Mariotto ‘Derthona’ – Colli Tortonesi Timorasso DOC 2009
    Bleekgouden kleur. Een neus die bij de aanzet een mooie mineraliteit prijsgeeft, rijp wit en geel boomfruit tevens citrus en ananas. Kruidige aanvulling net als een aangename lindebloesem.
    De smaak is van bij de aanzet super! Prachtige zuren… De perenstroop proeft heerlijk in de mond. Naar het einde toe mineraal, kruidig en een superheerlijk bittertje van amandelen met hazelnoten. Yes!
  5. Claudio Mariotto ‘Pitasso’ – Colli Tortonesi Timorasso DOC 2008
    Goudgele kleur. Mijn god, ik zou zweren dat ik een Riesling heb!! De neus van nootjes (het verse vel van de okkernoot), acaciahoning, mirabelle, kruidig en vulkanische mineraliteit ;-). Na walsen is het er, de aanzet van petroleum. Dit is een wijn met een geweldig bouquet! Gauw proeven dus maar…
    Onmiddellijk – waaaauw! Wat een aciditeit! Vers jong fruit samen met gekonfijt fruit, honing, kruiden, mineraliteit. Deze wijn heeft het allemaal. Het geheel blijft maar dansen op de tong, tot lang na de eerste slok.
    Wat is die prijs? Hoeveel kost hij? Ik wil hem wel hoor!

Conclusie: ik ga op zoek naar Timorasso. Wens te weten of ik dezelfde smaaksensatie beleef hier in België… Gaan jullie mee op ontdekkingstocht?