De uitzwaai van wijnmeester Frans – De Amici stoelendans

Content heb ik altijd een schoon woord gevonden! Bovendien is content zijn een schone deugd en is het een situatie waar ik zeer graag in vertoef. Ik ben dan ook zeer content dat de start van de nieuwe seizoenen van de diverse wijnclubs waar ik lid van ben, opnieuw in gang geschoten worden. Zo ook bij Amici! Ware het niet dat de aftrap dit keer een dubbel gevoel gaf.

Frans, onze Amici wijnmeester sinds jaar en dag, had al enkele jaren te kennen gegeven dat hij het tijd vond om de fakkel door te geven. Eerlijkheidshalve moet ik toegeven ik van mening was dat, hoewel Frans dit al geruime tijd aangaf, hij dit eigenlijk helemaal niet wilde. En dus was ik toch wel verrast dat op het einde van het vorige proefjaar het nieuws doorsijpelde dat het dan toch zo ver was en dat Frans spreekwoordelijk ‘zijn kurkentrekker aan de haak ging hangen’.

En zo stond de eerste Amici bijeenkomst van het nieuwe seizoen helemaal in het teken van de uitzwaai van Frans als wijnmeester. Hierbij speelde hij nog één keer de orkestmeester en selecteerde hij wijnen die bij hemzelf in de hoogste schuif liggen. Als het de bedoeling was om onze nieuwsgierigheid aan te wakkeren is hij daar alvast in geslaagd.

De uitzwaai van de oude wijnmeester gaat uiteraard hand in hand met de intrede van vernieuwing. Al kunnen we de intrede van oud voorzitter Peter als nieuwe wijnmeester misschien niet onmiddellijk als een vernieuwing beschouwen. Ook al kent Peter het reilen en zeilen van Amici als zijn broekzak, toch zal het ook voor hem geen sinecure zijn om in de voetsporen van Frans te treden. Frans was/is immers een autoriteit op gebied van Italiaanse wijnen en dit niet enkel binnen Amici maar in heel ons belgenlandje. Als Frans sprak, dan luisterde je! We wensen Peter dan ook alle succes en zijn ervan overtuigd dat hij onze volgende proefavonden in goede banen zal leiden.

Beste Frans, je blijft gelukkig nog aanwezig als zeer gewaardeerd lid van Amici, ik ben alvast uitermate content dat je mijn wijnmeester was!

Over naar de orde van de avond en het proeven van de wijnen. Het werd een selectie van 3 witte en 5 rode wijnen. Vooraf hadden we geen enkele kennis van wat er in het glas zou komen (altijd leuk). Hieronder kan mijn bevindingen over de geproefde wijnen.

  1. Falkenstein Riesling 2017 – Südtirol Vinschgau DOC – Alto Adige
    Riesling die gedurende 10 maanden rijpt in grote acacia vaten en vervolgens 12 maanden in de fles.
    Volle intense strogele kleur, tranend. Van bij de aanzet, zonder walsen, heb je al een volle rijke neus waarbij de rijpheid van de ananas goed tot zijn recht komt. Helemaal geen eenzijdig ananas-fruitgebeuren trouwens want ook appel, sterfruit, perzik en een waaier aan citrusvruchten tekenen present. Goed walsen doet de wijn zeker deugd want hierdoor komt zijn anijs/notig karakter boven en wordt het volle rijke gecounterd door een zeer mooie frisheid.
    In de mond zet die heerlijke volheid in combinatie met een sublieme aciditeit zicht trouwens door! De mineraliteit geeft nog een extra dimensie en de lengte van de afdronk zorgt voor een goedkeurend knikje. De aftrap is gegeven met een subliem mooie wijn!
    Punten: 94/100 – Te koop bij TG Fine wines (prijs 22,00 €)
  2. Venica & Venica Ronco delle Mele Sauvignon Blanc 2020 – Collio DOC – Friuli
    Sauvignon Blanc die deels vergist en rijpt in 20/27 hectoliter vaten en deels in inox kuipen gedurende 5 maanden.
    Heldere bleekgouden kleur met traanvorming. De neus gaat 2 seconden in het glas en de initialen S.B. staan op het proefformulier. Heel herkenbaar Sauvignon Blanc dus waar de aanwezigheid van varen, roze pompelmoes, appel en kruisbes vanzelfsprekend is. Het is een mooie volle neus die toch wat complexer is en meer te bieden heeft dan de initiële aroma’s. Zo is er ook de zeste van mandarijn, pepermunt, blanke amandel, en een etherische toets die de aanwezigheid van het hout etaleert. De smaak kan niet anders dan vele van deze elementen bevestigen. Hoewel primair de frisheid van de wijn opvalt neemt naarmate de wijn naar zijn smaakhoogtepunt gaat de ‘vettigheid’ licht over. Bovendien is er een zeer leuke vulkanische mineraliteit aanwezig. Tijdens de lange afdronk neemt de frisheid opnieuw de bovenhand en komt het edele citrusfruit opzetten en is er die smakelijke zesty schwung.
    Punten: 91/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (prijs 45,00 €)
  3. Marisa Cuomo Fiorduva 2019 – Costa d’Amalfi DOC – Campania
    Blend van 40% Ripoli, 30% Ginestra en 30% Fenile. De overrijpe druiven gisten gedurende 3 maanden in barriques en rijpen vervolgens voor 4 maanden in inox kuipen.
    Helder, bleekgoud. Hoewel de neus bij aanzet gesloten is kan hij de zilte toets niet verbergen. Wat werken met het glas brengt slechts een beetje soelaas. Peer, ananas, perzik en citrus tekenen het fruit. Verder licht zweterig, floraal, kruidig, houtimpressies, notig en etherisch. In de mond treedt bij aanvang vooral het filmende naar voor en wordt de wijn als ‘aangenaam vettig en sappig, rond’ omschreven. Bij een tweede slok valt toch ook de verscholen en zeer mooi ondersteunende aciditeit van de wijn op. Mineraal en ziltig in de afdronk, die weliswaar een puntje langer aanwezig mocht blijven.
    Punten: 86/100 – Te koop bij Wine-Art (Prijs 62,00 €)
  4. San Giusto a Rentennano La Ricolma Merlot 2006 – Toscana IGT – Toscana
    Merlot die gedurende 22 maanden rijpt in Franse eiken vaten.
    Terwijl er links en rechts mooie commentaren over deze wijn op te vangen waren kwam ik niet verder dan dat de aanwezigheid van de alcohol en kruiden al het andere maskeerde. Eén van de flessen bleek niet 100% correct te zijn (mijn glas), bij gevolg heb ik deze wijn dan ook geen bespreking gegeven.
    Geen punten – Te koop bij Stappato (momenteel staat hij daar op uitverkocht en is er geen prijs zichtbaar. De prijzen op het internet voor recentere jaargangen zijn zeer divers en variëren tussen de 170 en de 500 €)
  5. Kellerei Girlan Vigna Ganger Pinot Noir Riserva 2017 – Alto Adige DOC Mazon – Alto Adige
    Pinot Noir die 20 maanden rijpt in barriques en vervolgens 18 maanden flessenrust krijgt.
    Heldere zuivere granaatrode kleur. Wat een heerlijk, uitnodigende, fragiele en typische Alto Adige Pinot Noir neus is dit. Het doet je stralen van contentement… De ontleding van deze complex geurexplosie gaat in fases want telkens komen er nieuwe elementen opzetten. Framboosjes, aardbeien, kers/kriek. Het kleine fijne rode fruit is er allemaal. Duidelijke aanwezigheid van de roosjes, mooie kruidigheid. De houtopvoeding zorgt voor branderige aroma’s zoals mokka, koffie, sigarenkistje. Een vegetale toets en een snuif humus ronden af.
    Tiptop zuren vullen de mond, gespekt met het sappige rode fruit en een verscholen body. Dat de afdronk tot ongekende lengtes present blijft zorgt voor extra genot. Ja, dit is helemaal mijn ding (part one)!
    Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnsalon (prijs 135,00 €)
  6. Pietradolce Vigna Barbagalli 2016 – Etna Rosso – Sicilia
    Nerello Mascalese met een opvoeding in eiken vaten voor 20 maanden.
    Gematigd granaatrood en helder van kleur. De neus biedt een gevarieerd boeket met een licht vlezige balsamico toets. Pruim, aardbei, kers, rode bes, viool, roos, anijs, munt, chocolade, mokka, wat dierlijk en alcohol. Alles is mooi aanwezig om me ook een mooi mondgevoel te bezorgen. Hier blijf ik echter wat op mijn honger zitten. De wijn is voldoende sappig, mooi kruidig, zelfs evenwichtig maar komt me net iets te snoeperig over.
    Mijn verbazing is dan ook groot dat het de Vigna Babagalli is waar ik meestal lyrisch over ben…
    Punten: 84/100 – Te koop bij Wine-Art (Prijs 102,00 €)
  7. Kellerei Bozen Taber Lagrein Riserva 2017 – Alto Adige DOC – Alto Adige
    Lagrein die vergist in grote foeders en een opvoeding geniet in barriques gedurende 12 maanden.
    De kleur is bijna zwart te noemen, hij is helder en in bezit van een heerlijke gekleurde traanvorming.
    De geur bulkt van de sulfiet en doet me zweren dat we met een Aglianico/Taurasi te maken hebben. Lagrein kwam even op in de gedachten maar het zwoelere karakter dreef me definitief zuidwaarts.
    De neus biedt exact wat ik graag heb in krachtpatsers van wijn. Die grafiet die licht dominant is, het vlezige van braadjus, het donkerste fruit dat de bijna zwarte kleur van de wijn in de verf zet. Het overvloedige aan kruiden (jeneverbes, tijm, peper, laurier, munt en salie) de houtintegratie die grommend zijn aanwezigheid laat blijken met tabak, leder, chocolade en mokka. Lichte integratie van sousbois, thee en paprika… Samengevat: uitbundig!
    Wat mij betreft wordt die bijna overdreven uitbundigheid nog eens verdergezet in de mond. De tannine die spreekt ‘hier ben ik’ waarna het sappige smeuïge zwarte fruit dit vlug de kop in drukt. De oh zo belangrijke aanwezigheid van de zuren en de grootse lengte brengen de noodzakelijke balans.
    Dit is gigantisch lekker, eten & drinken tegelijkertijd en helemaal mijn ding (part two)!
    Punten: 95/100 – Te koop bij Van Eccelpoel (prijs 52,50 €)
  8. Aldo Conterno Bussia Colonnello 2016 – Barolo DOCG – Piemonte
    Nebbiolo oude stijl met opvoeding gedurende 29 maanden in 25 hl grote Slavonische eiken vaten.
    Heldere, lichte kersenrode kleur. Herkenbare Nebbiolo aroma’s waarbij we instant een dwaze gelukzalige lach op ons gezicht krijgen. Je zou het boeket in een bokaaltje moeten kunnen opvangen waar je stiekem van tijd tot stond aan kan ruiken. Het is trouwens blijven ruiken en blijven ontdekken want het is een heerlijk complex gebeuren. Beeld je in dat je deze tijd van het jaar het bos in trekt. Bosaardbeien, paddenstoelen, zwammen, truffel, humus, sousbois… noem het maar! De aanwezigheid van framboos, roosjes en thee zijn bijna een evidentie. Munt, ceder, sigaar, koffie en tabak spelen de tweede viool.
    Qua smaak kan je allerlei superlatieven bovenhalen. Ik hou het bescheiden op subtiel, elegant, fragiel, fris, dragend, complex… kortweg Nebbiolo! En dus helemaal mijn ding (part three).
    Punten 97/100 – Te koop bij Licata (Prijs 120,00 €).

Chianti Classico – Charmante verleiding

Chianti Classico, telkens ik de naam hoor maakt mijn hart een klein sprongetje! Nergens anders immers kan de Sangiovese druif zo fragiel en verfijnd overkomen. De druif die vaak onbeduidende, karakterloze tot zelfs boerse wijnen voorbrengt wordt in hartje Toscana plots die wulpse, charmante verleider. Een coup de foudre is het logische gevolg… Niet enkel voor de wijn trouwens! Eenieder die ooit een bezoekje bracht aan dit prachtige stukje Italië raakt er niet over uitgepraat en is voor eeuwig verliefd op dit wondere lapje natuur! Van Greve, Radda, Panzano, Gaiolo, Castellina tot Berardenga zal je de magie kunnen ondervinden. Zoek een gaatje in de agenda en boek een uitje. Je zal nadien enkel maar instemmend kunnen knikken.

En dus was ik in de wolken dat Chianti Classico het thema was van onze Amici proeverij. Onze wijnmeester Frans orakelde met minstens zoveel liefde over de regio en beloofde ons 8 wijnen te schenken. Eén mol zou er zich bevinden onder deze Classico’s of Toscaanse Sangiovese IGT’s. Onze mollenjacht kon dus van start gaan!

Chianti Classico DOCG, enkele weetjes!

  • Chianti Classico ligt in de zogenaamde Zona Antica van Toscane, meer bepaald in de magische driehoek tussen Firenze, Siena en Arezzo.
  • De benaming ‘Classico‘ zal je meer vinden op de Italiaanse wijnetiketten. Hiermee duidt men het oorspronkelijk kerngebied van de wijnregio aan. De gehele Chianti regio is gedurende de jaren enkel maar groter en groter geworden. Vele goudzoekers zijn er aangeland om hun eigen magie in de fles te brengen. Zoals dat gaat met goudzoekers draait dit vaak op niets uit. Het kaf van het koren scheiden is misschien nergens zo van toepassing als in het gehele Chianti gebied.
  • De oorspronkelijk vastlegging van de productiezone dateert reeds van 1932.
  • De productiezone beslaat 9 gemeentes: Barberino Val d’Elsa, Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Gaiole in Chianti, Greve in Chianti, Poggibonsi, Radda in Chianti, San Casciano Val di Pesa en Tavarnelle Val di Pesa.
  • Chianti Classico is sinds 1984 een DOCG
  • Sangiovese is de druif verantwoordelijk voor het edele sap. Ze moet voor minstens 80% aanwezig zijn. De volle 100% heeft mijn voorkeur (toegelaten sinds 1996)!
  • De druiven die voor de overige 20% mogen voorkomen zijn, zoals dat zo mooi in de disciplinare omschreven staat, de rode druivenrassen die geschikt zijn voor wijnbouw in Toscane. We onthouden vooral dat het nog uitsluitend rode rassen mogen zijn (verplicht sinds 2006). Deze die we het vaakst tegenkomen zijn onder andere Canaiolo, Colorino, Merlot, Mammolo, Ciliegiolo, Malvasia Nera en Pugnitello.
  • Er worden 3 type Chianti Classico gemaakt.
    1. Chianti Classico – Rijpingsperiode van minstens 12 maanden.
    2. Chianti Classico Riserva – Rijpingsperiode van minstens 24 maanden
    3. Chianti Classico Gran Selezione – Rijpingsperiode van minstens 30 maanden en enkel de druiven van de eigen wijngaarden mogen gebruikt worden.
  • Gran Selezione, in 2014 in het leven geroepen, is het laatste modepopje op het etiket en heeft tot op heden enkel het nut gehad de prijzen de hoogte in te jagen. De nadruk op de portemonnee dus in plaats van, zoals het nobele opzet was, op de terroir!
  • Een gastronomisch orgasme kan je ter plekke krijgen wanneer je de Chianti Classico als partner in het glas neemt bij een lokaal stukje Chianina Côte à l’Os (Bistecca alla Fiorentina).
  • De wijn mag nog steeds gebotteld worden in de oorspronkelijke fiasco flessen.
  • De Gallo Nero is het symbool van het Consortio Chianti Classico

De proeverij!

  1. Isole e Olena Chianti Classico 2015
    80% Sangiovese, 15% Canaiolo, 5% Syrah. Rijping van 12 maanden op eiken vaten (zowel barriques als foeders).
    Heldere kersenrode kleur. Er moet gewerkt worden met het glas want de wijn geeft weinig prijs in zijn aanzet. We gunnen hem de nodige tijd en onder de leiding van een zachte rozenparfum komt stilaan ook de rest van het boeket opzetten: kers, kriek, munt, peper, thee… Sappige start in de mond die spijtig genoeg vervalt in een eentonigheid. Het bittertje in de afdronk is net iets te stevig aanwezig. De lengte mocht net iets langer dragen.
    Punten: 83/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 24,50 €)
  2. Castello di Monsanto Chianti Classico 2015
    90% Sangiovese en 10% Canaiolo + Colorino. Rijping van 15 maanden in 3800 liter vaten.
    Helder kersenrood. Uitbundige neus waarbij de aardse tonen (paddenstoel, humus, sousbois) domineren. De branderige aroma’s nemen dan over met ceder en koffie. In een derde fase ontdekken we het fruit, kruiden en bloemen. Bosaardbei, kers, rozen, jeneverbes, munt, peper, laurier. In de mond ontdekken we een evenwichtige wijn met voldoende power zonder te dominant-krachtig over te komen. De afdronk mocht opnieuw ietsje langer zijn.
    Het is een correcte Chianti Classico maar wel eentje die je vaker zal vinden in het grote aanbod. Geen uitschieter dus.
    Punten 85/100 – Te koop bij Convento (Prijs 31,50 €)
  3. Podere il Palazzino Grosso Sanese Chianti Classico 2011
    100% Sangiovese. Vinificatie in grote eiken kuipen en rijping gedurende 18 maanden in Franse eiken barriques.
    Helder, zuiver kersenrood met een lichte evolutie. Tranend. Even sniffen in het glas geeft een goedkeurend knikje. Mooie neus met een fijne houtverwevenheid. Hoewel reeds 2011 is het fruit nog steeds omnipresent. Van het kleine rode fruit tot zelfs nog een vleugje braam. Uiteraard zitten de tertiaire aroma’s stevig in het glas. Tabak, chocolade, cederhout, thee ze zijn er allemaal. Licht animaal, een ruiker van rozen en viooltjes en een kruidenbox ronden af. Het belovende van de neus wordt waargemaakt in de mond. We proeven een sappige combinatie van fruit, kruiden en alcohol met een leuk bittertje en smakelijke tannine. Hoewel we in de neus nog jong fruit waarnemen, hebben we tijdens het proeven toch de indruk dat de wijn op dronk is gekomen en je de eventuele flessen die nog liggen te rusten in de kelder beter binnen afzienbare tijd soldaat kan maken.
    Punten: 88/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs ronde de 40 €)
  4. San Giusto a Rentenano Chianti Classico Riserva le Baroncole 2013
    97% Sangiovese en 3% Canaiolo. Rijping van 16 tot 20 maanden op deels foeders en deels barriques.
    Volle, zuivere robijnrode kleur. De geur geeft vooral rijper fruit in vergelijking met de vorig geproefde wijnen. Pruim, kers en braam. Deze rijp fruitige neus komt evenwel niet overdone over. Mooie aanvulling van tabak en chocolade en een zeer aangename houtinvloed!
    Van smaak ervaren we een zeer krachtig mondgevoel, ver weg van de fragiliteit die een Chianti Classico zo typeert. Waarbij we niet gezegd willen hebben dat dit geen mooie wijn is. In tegendeel zelfs stevig & lekker met een mooi evenwicht en beluste tannine. Deze wijn mag trouwens nog wel wat hebben en is verre van versleten.
    Punten: 88/100 – Te koop bij Stappato (Prijs 33,00 €)
  5. Piaggia Carmignano Riserva 2015
    70% Sangiovese, 20% Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc, 10% Merlot. Rijping in Franse eiken barriques gedurende 18 maanden.
    Donker kersenrode kleur. Zeer gekleurde tranen. Sappig fruitig in de neus met dieprijpe kersen en pruim . Maar er valt veel meer te ontdekken dan enkel maar fruit: de cacao en dan die heerlijke mokka, karamel, tabak en florale invulling. Zeer veel fijne kruiden en dan de bevestiging van het mol-gehalte van deze wijn: groene paprika. We verwedden er ons glas voor dat er een zekere aanwezigheid van Cabernet is. De smaak is opnieuw intens heerlijk. De sappige zuurtjes brengen de tannine geen moment in verlegenheid. Ze duelleren tot het uiterste en dit komt de wijn ten goede. De wijn blijft lang aanwezig. Dit is een zeer smakelijke, sappige, rijke en fijne wijn die van start tot einde plezier schenkt.
    Deze niet Chianti Classico werd zowat unaniem gespot. Wens je meer te weten over de Carmignano kan je een eerdere blog lezen: Carmignano – De oude Toscaan
    Score 92/100 – Te koop bij Licata (Prijs: 35,00 €)
  6. Brancaia Chianti Classico Riserva 2015
    80% Sangiovese en 20% Merlot. 16 maanden rijping, de Sangiovese in tonneaux, de Merlot in barriques.
    Helder kersenrood en tranend. Uiterst aantrekkelijke neus reeds vanuit stilstand. Walsen in het glas brengt bovendien de allerbeste pruimtabak boven. De kruiden zijn zo aanstekelijk met vooral de oregano en de munt. Het fruit is het gebruikelijke van kers en aardbei. De bramen krijg je er bovenop. De houtlagering zit zeer mooi verweven doorheen het geurenpallet. Een vleugje aangename aardse toetsen ronden af. We barsten van de nieuwsgierigheid of de wijn kan bevestigen qua smaak! Proeven dus en je maakt onmiddellijk kennis met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Dit in combinatie met de mooie tannine maakt dat dit een zeer smakelijke Chianti Classico is met een mooie verfijndheid. Alles zit verweven en het frisse jonge fruit geldt als een leidraad doorheen het gehele smaakprofiel. Eindigen doen we met een subliem bittertje!
    Punten: 93/100 – Te koop bij Leirovins (Prijs 33,00 €)
  7. Isole e Olena Cepparello Toscana IGT 2015
    100% Sangiovese. 20 maanden rijping in barriques.
    Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De geur is veelzeggend in de beste betekenis van het woord. Voor het walsen komen er leuke florale geuren van voornamelijk roosjes door. Na het walsen komen de gebrande aroma’s (ceder, koffie, tabak, leder) zeer verleidelijk opzetten. Klassiek fruit met kers/kriek/aardbei/framboos. Peper en salie worden bijgestaan door de jeneverbes qua kruidendoosje. Voor het eerst deze avond heb ik grafiet in een geproefde wijn. Niets in de geur doet de stevigheid van de tannine vermoeden. De wijn is in het bezit van schitterende zuren die de wijn volledig mee dragen. Prachtig sappig fruit en een lange tot aanhoudende finale doet me besluiten dat zit een wel zeer zéér leuke wijn is!
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs ligt rond de 80 €).
  8. Tenuta Antinori Tignanello Toscana IGT 2015
    Hoofdzakelijk Sangiovese met een kleine aanvulling van Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc. Rijping in Franse en Hongaarse eiken vaten gedurende 16 maanden.
    Met de Tignanello zetten we de lijn van de laatste wijnen gewoon verder. Intense, helder, robijnrode kleur. Wat een heerlijke geurervaring alweer! Zeer leuke combi tussen het rode en zwarte fruit met een aangename aardse aanvulling waar naast de paddenstoel en humus ook een puntje truffel te vinden is. Viooltjes verzorgen het florale accent en de houtlagering zorgt voor enig mooie branderige aroma’s van sigarenkistje, bittere chocolade, koffie en tabak. Laurier en olijven met een puntje paprika geeft een frisse vegetale aanvulling. Eenmaal we eindelijk aan het proeven toe zijn ontdekken we een krachtige maar zeer evenwichtige wijn. Smakelijk, sappig en volumineus met zeer fraaie zuren. Hij is niet zo fragiel als de vorige 2 wijnen (ongetwijfeld door de Cabernet aanwezigheid). Hij bezit een ander maar eveneens zeer lekker karakter. Het is zelfs (na)smakken alvorens een volgende slok te nemen.
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 125,00 €)

We werden verwent met deze proeverij. Vanaf wijn nummer 3 was het genieten geblazen. Dit deed me eens te meer beseffen dat Sangiovese in zijn allergrootste vorm aanwezig is in Chianti Classico. Waarschijnlijk een eigen beluste mening… but hey, I don’t care!! 🙂

Vino Nobile di Montepulciano – Noblesse Oblige!

Je moet het ze nageven die wijnboeren uit Montepulciano… Wat een heerlijke naam hebben ze toch gekozen voor hun wijnen; Vino Nobile di Montepulciano! De verwachtingen stijgen plotsklaps naar fenomenale hoogten. Hoe kan een wijn die deze ‘edele’ benaming draagt niet voldoen aan de hoge kwaliteitseisen die wij proevers stellen? De naam zou trouwens afgeleid zijn van het gedicht ‘Montepulciano d’ogni vino è il re’ dat poëet Francesco Redi in 1685 schreef in de bundel ‘Bacco in Toscana’. Hij verheerlijkte de Montepulciano wijnen als zijnde de enige wijn voor de koningen of edelen waardoor de Nobile geboren werd. We geven je graag het desbetreffende gedicht mee:

Montepulciano d’ogni vino è il re

Bella Arianna con bianca mano
versa la manna di Montepulciano:
colmane il tonfano, e porgilo a me.
Questo liquore, che sdrucciola al core
o come l’ugula e baciami e mordermi!
O come in lacrime gli occhi
disciogliemi!
Me ne strasecolo, me ne strabilio,
e fatto estatico vo in visibilio.
Onde ognun, che di Lieo
riverente il nome adora,
ascolti questo altissimo decreto
che Bassareo pronuncia, e gli dia fé:
Montepulciano d’ogni vino è il re.

De enige manier om vast te stellen of de vlag de lading dekt is nog steeds het proefondervindelijk ontdekken. En laat dit nu net datgene zijn waar wij bij Amici zo sterk in zijn! Acht Vino Nobile wijnen werden ontkurkt. Met één uitzondering kwamen ze allen uit de jaren 2012 of 2013. Respectievelijk omschreven door het lokale consorzio als een exceptional (2012) en excellent (2013) vintage.

Vino Nobile di Montepulciano DOCG, enkele weetjes!

  • Montepulciano is een stad in het zuidelijke deel van Toscane. Het is een druk bezocht Middeleeuws stadje dat, zoals zo vaak met de Italiaanse dorpjes/stadjes, aan een heuvel verankert zit. Het ligt bijna op de grens met Umbria (het meer van Trasimeno is slechts 25 km ver).
  • Je kan een bezoek perfect combineren met die andere Toscaanse grootheid want ook Montalcino ligt op een kleine steenworp (35 km).
  • Het is bijna een verplichting bij een lokaal bezoek halt te houden bij Caffè Poliziano. Het is een heerlijke barista waar je kan genieten van de lekkerste cappuccino (wel voor 10 uur bestellen wens je geloofwaardig over te komen) en aanverwanten. Het uitzicht vanop het achterterras krijg je er gratis bovenop!
  • Vino Nobile di Montepulciano was de allereerste die toe mocht treden tot het – nou ja – selecte DOCG clubje in 1980. In haar zog volgden dat jaar nog Brunello di Montalcino en de Piemontese grootheden Barolo en Barbaresco.
  • We spreken hier enkel over rode wijnen.
  • De koningsdruif verantwoordelijk voor deze wijnen is de Sangiovese. Deze druif staat hier bekend als Prugnolo Gentile. Voor de taalpuristen vernoemen we nog dat we het hier over Sangiovese Grosso hebben.
  • Deze Sangiovese moet minimaal 70% aanwezig zijn in de Vino Nobile. De overige 30% mag ingevuld worden door de ‘andere lokale druivenrassen’. Merk hierbij op dat bv. Merlot ondertussen ook als lokaal wordt beschouwd. Meer Toscaans zullen echter druiven zoals Canaiolo, Colorino of Mammolo zijn.
  • Sinds 1989 is het verboden om witte druivenrassen te gebruiken in de blend. Voorheen mocht dit voor maximaal 10%.
  • De wijngaarden situeren zich op een hoogte tussen de 250 en 600 meter boven de zeespiegel. Er zouden ongeveer 1.300 hectare wijngaarden in aanplant zijn.
  • Staan deze wijngaarden in de zone Valdichiana dan heb je pech. Deze worden uitgesloten van de Montepulciano productiezone.
  • Er wordt een verplichte rijpingsperiode opgegeven van minimum 2 jaar startende op 1 januari volgend op het oogstjaar. Voor de keuze waarin de wijn moet rijpen bestaat er enige vrijheid. De wijnbouwer heeft hiervoor 3 opties: De eerste optie is 24 maanden rijping in hout. De tweede optie is 18 maanden rijping in hout en 6 maanden in ander materiaal bv inox, beton,… Tenslotte is er de keuze voor 12 maanden rijping in hout, gevolgd door 6 maanden in ander materiaal en nog eens 6 maanden in fles. Er bestaat geen verplichting dat dit hout eiken barriques, tonneaux dan wel fusten moeten zijn.
  • Er bestaat tevens een Riserva. De rijpingsperiode moet hier minimaal 3 jaar zijn, waarvan 6 maanden in fles.
  • We vinden hier buiten de Vino Nobilo ook nog de Rosso di Montepulciano en de Vin Santo di Montepulciano.

De proeverij!

  1. Poliziano Vino Nobile di Montepulciano 2013
    85% Sangiovese aangevuld met Canaiolo, Colorino en Merlot. 14 tot 16 maanden rijping in barriques en tonneaux voor 2/3e van de wijn.
    Heldere kersenrode kleur. De geur geeft ondanks de aanwezigheid van het rode fruit à la kers en aalbes evenzeer een scherp, groenkruidig kantje. We ontdekken na het walsen viool, zoethout, peper, sousbois, ceder, leder en laurier. Dat scherpe kantje blijft ook in de smaakfase aanwezig in. Voldoende fris van smaak, dat wel, maar toch balancerend op het evenwicht. De afdronk mocht dat tikkeltje langer zijn en de tannine missen net die extra steun ook al zijn de zuren er wel.
    Ietwat verrassend bleek dit de Nobile van Poliziano te zijn, één van de toonaangevende referenties. Deze 2013 in ons glas leek mij echter reeds op zijn retour!
    Punten: 83/100 – Te koop bij Wijnkennis (Prijs 23,20 €)
  2. Tenuta Gracciano della Seta Vino Nobile di Montepulciano 2012
    90% Sangiovese en 10% Merlot. Rijping: 40% in Franse eiken tonneaux, 60% in Slavonische fusten gedurende 18 maanden.
    Kersenrood met een spoortje evolutie. Het Sangiovese rode fruit is aanwezig alsook een puntje vlier. Licht rokerig, wat vegetaal, toetsje aards… Het geurpallet is correct, niet uitbundig, niet lokroepend!
    Hoewel de tannine in de aanzet wat stroef overkomen is de smaak correct en evenwichtig. Fruit en aciditeit volgen immers zonder evenwel de bovenhand te halen. Het geheel is voldoende lang aanwezig. Toch wordt de wijn nog niet met bijzonder gejuich onthaald!
    Punten: 84/100 – Te koop bij Ad Temptare (Prijs 25,60 €)
  3. Cantine Dei Vino Nobile di Montepulciano 2013
    90% Sangiovese en 10% Canaiolo. De wijn rijpt gedurende 18 maanden in Slavonische fusten gevolgd door 6 maanden flessenrijping.
    Zuivere kersenrode kleur. De rijpere kersen zijn hier duidelijk aanwezig gevolgd door een zweem van zwart fruit. De paddenstoelen en de potgrond brengen het bos boven terwijl munt en peper voor friskruidigheid zorgen. Tabak en cederhout maken het bouquet compleet. Toegankelijke wat rijkere stijl van Vino Nobile met een correcte aciditeit. Sappig, fruitig en niet te zwaar. De wijn lijkt me op dronk gekomen te zijn en is dan ook geen verder lang kelderleven beschoren.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (Prijs 21,50 €)
  4. Salcheto Vino Nobile di Montepulciano 2017
    100% Sangiovese. 18 maanden rijping op hout, 70% in fusten, 30% in tonneaux.
    Zeer zuivere kersenrode kleur. Heerlijk fruit stuift er uit het glas met de onvermijdelijke kersen maar ook aardbei en rode bes. De kruiden en aanzettende tertiaire aroma’s zitten mooi in de ondersteuning van het fruit. Licht getoast, wat roosjes en theebladeren naast koffie vallen op. Smakelijke, sappige voldoende stevige en bovenal zeer onderbouwde wijn met prachtige zuren die de speelse tannine constant dribbelen. Dit is een plezier schenkend en boeiend glas wijn waar ik geen neen zeg tegen een refill! Met de jaargang 2017 het buitenbeentje van de proeverij.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Dulst (Prijs 21,50 €)
  5. Poderi Boscarelli Vino Nobile di Montepulciano Riserva 2012
    90% Sangiovese en 10% Colorino. Rijping gedurende 28 tot 30 maanden in deels tonneaux en deels Slavonische fusten.
    Lichte evolutie bij de kersenrode kleur. De geurfase is correct maar nogal moeilijk. Alles komt in vakjes over en mist verwevenheid. Toch komen er heel wat geurelementen opzetten! We ruiken onder andere kers, aalbes, jeneverbes, peper, vanille, chocolade, cederhout, laurier, tabak, humus en alcohol. De smaak is wel beter verweven. We kennen een sappige start waarna de tannine overneemt. Het fruit wordt naar het einde gedomineerd door het bittere van de koffieboon. De lengte is best wel oké al valt de afdronk op zijn einde echt wel dood. Hoewel een Riserva, bekoren kon hij me niet echt!
    Punten 85/100 – Te koop bij Stappato (Prijs 32,95 €)
  6. Salcheto Salco Vino Nobile di Montepulciano 2013
    100% Sangiovese. 24 maanden rijping op hout, 70% in tonneaux, 30% in fusten.
    Robijnrood, helder en zuiver. Gulle en rijke neus met zeer veel wat rijper fruit van kers en braam. Veel aroma’s echter in de aanvulling zoals het florale van de violetjes. Vlezig tot balsamico naast de ceder, tabak en cacao. Peperkruidig en licht animaal. De smaak is tevens zeer fruitig te noemen, balancerend op het randje van te rijp fruit. De wijn komt me over als een commercieel gemaakte blockbuster waarbij de aanwezige tannine de nodige ondersteuning van de zuren mist. In tegenstelling tot de basis Vino Nobile die we van het huis proefden zal ik hier beleefd het aanbod van een tweede glas weigeren!
    Punten: 83/100 – Te koop bij Dulst (Prijs 48,50 €)
  7. Bindella Tenuta Vallocaia I Quadri Vino Nobile di Montepulciano 2013
    100% Sangiovese. 18 tot 20 maanden rijping in Franse eiken tonneaux gevolgd door 12 maanden flessenrust.
    Prachtig tranend en helder robijnrood. Hà, hier worden we vrolijk van… Mooie, open en volle neus met een waaier aan fruitvariatie gaande van de kers naar braam en pruim. Zeer mooie houtintegratie waarbij het cederhout na enige tijd walsen naar het sigarenkistje evolueert. Peper en laurier nemen de kruidigheid op zich. Charmerende roosjes gedrenkt in thee. Hoewel zwart fruit in de neus aanwezig is geeft de mond ons een overvloed aan fris rood fruit. Deze frisheid is trouwens een verrijking bij de aanwezigheid van de rijke en toch wel krachtige tannine. Stilaan beginnen deze tannine zich trouwens te geven waardoor we denken dat deze wijn toch op dronk aan het komen is. Mooi glas wijn!
    Punten: 88/100 – Te koop bij Young Charly (Prijs 28,55 €)
  8. Poliziano Asinone Vino Nobile di Montepulciano 2012
    100% Sangiovese. De wijn rijpt 16 tot 18 maanden in Franse eiken tonneaux.
    Heldere en zuivere kersenrode kleur. Fijn en rijk bouquet waarbij er telkens nieuwe aroma’s komen opzetten. De klassieke geuren komen allen terug met voorop de Sangiovese kersen. Pruim en rode bes zorgen voor nog meer fruit. Het hout zit verweven en de ceder geurt verrukkelijk. Munt, thee, peper, tabak, aards vullen prima aan. Het duurt een tijdje alvorens ik tot proeven toe kom. De geur blijft intrigeren. Een eerste slok geeft de bevestiging waar ik heel de avond naar zocht… Een heerlijk glas wijn die de Nobile zijn nobele waarde geeft. Verwevenheid is hierbij het sleutelwoord, verwevenheid omringd met een sublieme fraîcheur. Sangiovese en Vino Nobile ten top!
    Score: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België, indien gewenst kan je deze ook op aanvraag bij Wijnkennis bestellen. (Richtprijs: 52,50 €).

De verscheidenheid in de geproefde 2012 en 2013 wijnen was wat mezelf betreft toch wel duidelijk merkbaar in het glas. 2012 gaf telkens meer frisheid dan de wat loggere 2013. Ik zal me niet uitlaten dat deze jaren exceptioneel of excellent zijn. Ik ga wel akkoord dat het jaar 2012 een trapje hoger stond in de door ons geproefde wijnen.

Met dank aan Johan Luyten voor de duidelijke foto!

Alto Adige – (P)ronkend rood

Ben je ooit al verder geweest dan het land van Heidi aus Tirol? Neen, wel steek de Oostenrijkse landsgrens een keer over via de Brennerpas en nestel je in het Italiaanse Alto Adige oftewel Südtirol. Land van de dolomieten, land van de Ötzi, ijsmummie, prachtig wandelgebied, uitstekend skigebied, land van welness & gastronomie, land van een onnoemlijke appelproductie maar bovenal ook land van uitstekende wijnen!

Deze uitstekende wijnen worden voor de meeste wijnliefhebbers gepaard met de witte wijnen. En inderdaad, het moet gezegd worden, deze tweetalige regio is rijk aan Sauvignon Blanc, Pinot Bianco tot zelfs Müller-Thurgau, Gewürztraminer, Riesling en Chardonnay van de allerbeste kwaliteit. Minder gekend bij het grote publiek zijn de rode wijnen. Om deze in een beter daglicht te stellen zette Amici dit licht op rood en gingen we total löss bij een prachtige selectie wijnen, speciaal uitgekozen door onze wijnmeester Frans!

Alto Adige DOC, enkele weetjes!

  • Alto Adige is officieel tweetalig Italiaans-Duits en behoort sinds 1919 officieel bij Italië. Dit Noordelijk wijngebied is sindsdien afgescheiden van Oostenrijk. Om de Italiaanse overheid te paaien wordt het gekoppeld aan het ‘echte Italië’ van Trentino.
  • Bolzano en Merano zijn het kloppende hart van de regio. Beide steden worden verbonden door de weinstrasse waar je je naar believen kan uitleven. Beperk je niet tot deze weinstrasse als je op ontdekking gaat. De liefhebbers weten immers dat er in de hoger gelegen gebieden boven Bolzano en Merano pareltjes te ontdekken zijn!
  • Alto Adige is met zijn 5.300 ha aan wijngaarden misschien wel een klein wijngebied maar is wel het snelst groeiend kwaliteitsgebied in Italië met maar liefst meer dan 98% (!!!!) van de wijnen die onder een DOC vallen.
  • De Dolomieten zorgen voor vele valleien en microklimaten en die Dolomieten geven bovendien een bodem die een vat vol mineralen in de wijn brengt. Deze bodem is voornamelijk van vulkanisch porfier maar er zijn ook primitieve rotsbodems van kwarts, mica tot kalksteen.
  • De wijngaarden op steile hellingen liggen tot wel 1000 meter hoogte. Hierdoor is terrasbouw op vele plaatsen noodzakelijk.
  • Er zijn 2 officiële DOC gebieden: Alto Adige/Südtirol en Lago di Caldaro/Kalterersee. De DOC Alto Adige/Südtirol bevat 6 subzones: Isarco Valley – Santa Maddalena – Terlano – Merlano – Val Venosta – Colli di Bolzano.
  • De Doc wetgeving er sinds 1975 van toepassing is en er bestaat tot op heden, onbegrijpelijk genoeg, geen enkele DOCG.
  • Autochtone kwaliteitsvolle druivenrassen zijn Gewürztraminer, Vernatsch en Lagrein.
  • Vernatsch wordt ook wel Schiava genoemd. De letterlijke vertaling hiervan is ‘slaafje’. Dit moet je vooral niet gaan googlen onder afbeeldingen! In navolging van het Lagrein succes probeert men nu ook deze druif steeds meer te promoten. Het is vandaag nog altijd de druif die het meeste in het glas komt bij vooral de oudere generatie lokale wijnboeren.
  • Er staan een 20-tal verscheiden druivenrassen aangeplant waaronder vooral de Franse klassiekers.
  • Er staat een meerderheid aan witte rassen aangeplant (62%) met Pinot Grigio als meest aangeplante druif. In het zog volgt de Gewürztraminer. Hoewel er steeds meer wijngaarden verdwijnen ten voordele (???) van de populistische Merlot en Cabernet Sauvignon is Schiava nog steeds het meest aangeplante rode druivenras. Pinot Nero en Lagrein zijn respectievelijk tweede en derde.
  • De naam is gevallen: Pinot Nero (Blauburgunder) is hier echt wel in zijn sas! Je kan ze niet echt vergelijken met de Bourgogne Pinot Noir maar ze zijn wel verdomd lekker…
  • Tenslotte maak ik graag de bemerking dat je het beste een Riserva versie van de heerlijke Lagrein in je glas krijgt. De niet houtgelagerde versies zijn heel vaak niet je dat. Hou ook in het achterhoofd dat wanneer je lokaal een Lagrein Kretzer zou bestellen je een rosé Lagrein in het glas zal krijgen.

De proeverij!

  1. Kellerei Kaltern Quintessenz Vernatch Classico Superiore 2017 – DOC Kalterersee
    100% Vernatsch – Vinificatie in inox en verdere rijping gedurende 6 maanden in deels betonnen cuves en deels eiken fusten.
    Heldere granaatrode kleur. Licht geparfumeerde (roosjes) neus die de geur aanstekelijk maakt. Naast het, licht snoeperige, kleine rode fruit zijn er ook myrtilles aanwezig. Verder wat chicorei, munt en groenige accenten. In de mond proeven we een correcte wijn! De zuren zijn prominent aanwezig en krijgen helaas niet veel weerwerk. Het fruit is er in de aanzet en de afdronk kent een kruidigheid van groen peper. Op naar de volgende zou ik zeggen!
    Punten: 76/100 – Niet onmiddellijk te koop gevonden in België, wel diverse verkooppunten in Nederland. Richtprijs ongeveer 14,00 €
  2. Abbazia di Novacella Praepositus Pinot Nero Riserva 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinificatie in inox en rijping voor 24 maanden in Franse eiken vaten en tonneaux, waarvan 1/3e nieuwe.
    Heldere en zuivere granaatrode kleur. De neus is ingetogen bij de start, flink wat walsen helpt wel degelijk om een rijkelijke bouquet in het glas te krijgen. Duidelijk herkenbaar Pinot Noir, zonder enige twijfel. Kersjes, kriekjes omgeven met wat framboos. De florale accenten, de houtintegratie, licht aards en wat tertiair met koffie. Gelukkig is de smaak een pak uitbundiger dan de neus! Rijkelijke tannine in samenspel met levendige zuurtjes zorgen voor een prima gebalanceerde wijn. Fris en vol van smaak. De afdronk kent een behoorlijke lengte. Hoewel er nauwelijks enig negatief element te bespeuren valt geeft de wijn toch niet het nodige wow-gevoel. Correct, goed en ik zal het glas absoluut niet afslaan. Toch ben ik ervan overtuigd dat er nog beter zal volgen.
    Punten: 85/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (Vinesse, The Lodge…) tegen een richtprijs van 32,00 €
  3. Elena Walch Ludwig Pinot Nero 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinificatie deels in inox, deels in Sloveense fusten. Verdere rijping voor 12 maanden in eiken barriques.
    Ludwig is een vaste partner in onze wijnkelder thuis en de wijn kwam me dan ook zeer bekend voor. Terwijl de kleur vasthield aan de granaatrode kleur, geeft de neus mij een duidelijk herkenbaar mooi klassiek Pinot Noir pallet. Het kleine rode fruit komt wat snoeperig over, de florale accenten halen vlug de bovenhand, toast en ceder verraden de houtlagering. Bovendien is er een aanwezigheid van eucalyptus wat ik vaak ervaar in de Alto Adige Pinots. Munt, tabak, koffie geef ik nog mee ter volledigheid. De smaak is zacht, rijk, fris en voldoende vol. Het is geen powerboy, hij is eerder fluwelig te noemen en kent een bijzonder aantrekkelijk mineraal karakter!
    Punten: 87/100 – Te koop bij Young Charly (Prijs: 30,20 €)
  4. Tenuta Waldgries Mirell Lagrein 2015  – DOC Alto Adige
    100% Lagrein – Vinificatie in eiken fusten en verdere rijping gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten en tonneaux.
    Diepgekleurd, bijna zwart en intens. In eerste instantie was de wijn die in ons glas zat niet zuiver van geur. Zeer lactisch, quasi port… Een nieuwe poging van een correcte fles bracht heel wat verheldering. Dit was wel in orde. Pruimen, dadels, braambessen, jeneverbes, kruidnagel, cacaoboon, chocolade, tabak, potloodslijpsel, potgrond… De geur bracht dus heel wat boven. De smaak bracht stevigheid en kracht met toch wel verweven tannine. Bovendien was er een lange afdronk die volkruidig te noemen is.
    Geen verkeerd woord dus over deze Lagrein maar hij is wel niet capabel genoeg om niet-Lagrein kenners een lidkaart voor zijn fanclub aan te smeren!
    Punten: 86/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs 40,00 €)
  5. Cantina Stroblhof Pinot Nero Riserva 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinficatie in eiken fusten waarin de wijn blijft rijpen gedurende 8 maanden. Nadien volgt er nog één jaar flessenrust.
    Heldere, zeer zuivere kersenrode kleur met traanvorming. Ha, we zetten duidelijk een stap in de goede richting! Wat een mooie en fijne neus. Een rode vruchten coulis van aardbei/kers/framboos overgoten met een blaadje munt opgediend met wat eucalyptus gedrenkt in rozenwater! Het walsen verdringt deze aroma’s enigszins en brengt andere elementen boven. Lichte invloed van koffie, wat laurier, aardse tonen aangevuld met de aanzet van een sigarenkistje. De smaak ontfermt zich met lekkere zuren en fijne, toch krachtige en aangename tannine. In balans, fruitig/kruidig en lang aanwezig! Deze Pinot Noir evolueert naar een zwoele Pinot More!
    Punten: 89/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs 37,00 €)
  6. Franz Haas Schweizer Pinot Nero 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinificatie in open inox kuipen. Nadien rijping gedurende 12 maanden in Franse eiken vaten gevolgd door een extra jaar rijping in de fles.
    Mooie, heldere, tranende granaatrode kleur. De neus is een feestelijk festijn vol heerlijkheden! Hij is voorzien van een verleidelijk bouquet van rijpe bessen en kersen. Hij brengt een perfecte bloemenmix van rozen en viooltjes. De kruiden (peper, munt, eucalyptus, jeneverbes) spelen de aanlokkelijke viool op de achtergrond. Tabak, sigaar en mokka koffie maken het geheel zwoel-aantrekkelijk. De mond bezwijkt instant door deze heel mooie stijl van Pinot Nero. Rijke, levendige wijn met een subliem krachtkantje. Niet onmiddellijk in het bezit van dat minerale karakter maar wel fluwelig omgeven door heerlijk smakend fruit. Dit mag dan ook zonder twijfel dagelijks mijn disgenoot zijn in goed gezelschap!
    De Pinot Nero wijnen van Franz Haas zijn een begrip in en ver buiten Italië. Voor de Schweizer Pinot Nero voert hij een rendementsbeperking op van 35 hl/ha wat bijna ongezien is in Italië. Helaas moesten wij, enkele dagen na onze proeverij, vernemen dat Franz is overleden. Ik heb de omschrijving van deze wijn dan ook wat extra in de verf gezet als een hommage aan Franz die ik gekend heb als een aimabel mens vol bezieling!
    Punten: 90/100 – De wijnen van Franz Haas kunnen aangekocht worden via Wijnkennis (Richtprijs 42,00 €)
  7. Cantina Girlan Trattmann Pinot Nero Riserva 2016 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Noir – Vinificatie in inox kuipen gevolgd door een rijpingsperiode van 12 maanden, deels in barriques, deels in 12hl fusten. Nadien nog verdere rijping voor 8 maanden in 70 hl fusten.
    Helder en zuiver kersenrood. De neus ademt Pinot Noir en is zeer mooi. Er is weinig toe te voegen aan de reeds eerder vermelde geuren: Aardbei, kers, framboos, aalbes, viool, rood, peper, koffie, ceder, vegetaal en aards. Het zit er allemaal in vervat en bovendien in een heerlijke verpakking! De smaak is intens, verfijnd, nog een tikkeltje te jong en rijkelijk met ingetogen kracht. Volledig in balans met sappig fruit. Zoals we gewoon zijn van Cantina Girlan is ook de Trattmann een zeer mooi glas Pinot Noir!
    Punten: 90/100 – Te koop bij Wijnsalon (Prijs: 34,10 €)
  8. Cantina Bolzano Taber Lagrein Riserva 2017 – DOC Alto Adige
    100% Lagrein – Vinificatie in eiken fusten gevolgd door een jaar rijping in Franse eiken barriques.
    Intense donker rode kleur met traanvorming. Volle neus met rijp en rijk zwart fruit (pruim, braam, cassis, dadel). Het is onmogelijk zijn kruidigheid te verbergen. Vooral rozemarijn, laurier, peper en tijm komen opzetten. Daarnaast nog grafiet en paprika als vegetale aroma’s en de invloed van het hout wordt benadrukt door de aanwezigheid van donkere chocolade, toasting en sigarenkistje. Het geheel geeft een smaak vol krachtige tannine in aanwezigheid van frisse en vele zuren. Perfecte houtintegratie en alcoholaanvulling. De meer dan 80-jaar oude druivenranken geven een wijn die al het ‘mooie hoekige’ van een Lagrein als perfecte puzzelstukjes in elkaar laten vallen! Waar is die lidkaart?
    Punten: 89/100 – Te koop bij Van Eccelpoel voor 52,50 €

Om deze mooie proefavond af te ronden ga ik nog even terug naar de start van de tasting. Günter bood ons immers een enig mooie Sauvignon Blanc aan uit deze regio! Opa worden doet iets met een mens en het is verre van elke dag mogelijk om de Renaissance Sauvignon Blanc van Gump Hof / Markus Prackwieser te kunnen proeven. Veel dank hiervoor en dat je nog enkele keren opa mag worden!
Hierbij nog even mijn proefnotitie omtrent deze wijn:
Hoewel we superlatieven kunnen boven halen voor de Sauvignon Blanc Riserva “Renaissance” van Gumphof is deze wijn een voorbeeld van grootsheid zonder overdaad. De Sauvignon druiven rijpen gedurende 12 maanden in 500 liter vaten. Nadien rusten ze nog een keer 12 maanden in inox kuipen. Geelgoud van kleur met groene glinsteringen in zijn jeugd. De neus is uiterst rijk en complex. Het meest opvallend zijn de bloemenaroma’s, de kruisbessen en de salie. In de mond vertoont hij een onberispelijke structuur en een grote présence, en verliest hij niets van zijn elegantie of finesse. Lang, vol en opwindend licht ziltig in de afdronk. De wijn is onvoorstelbaar lekker en kan lang ouderen!
Punten: 92/100 – Te koop bij Wijnkennis voor 43,10 €

Granbarrel – Natuursteen vinificatie

Tijdens een bezoek bij één van mijn Oostenrijkse wijnproducenten, Agnes Minkowitsch uit de Weinviertel, hoorde ik voor het eerst over Granbarrel wijnen. Agnes vertelde me vol enthousiasme hoe ze mee in het project gestapt was dat via een volledig nieuwe vinificatietechniek hoogwaardige wijnen gaf. Ze had voor haar cuvéé Kurze Lissen Chardonnay en cuvée Kurze Lissen Riesling een Granbarrel vat gehuurd. De wijn was niet zo lang geleden gebotteld en ze was in de wolken met het resultaat. Ze vroeg ons of we interesse hadden in de wijn! Na het proeven ervan was ik onmiddellijk overtuigd dat zowel Chardonnay als Riesling uiterst geslaagde kwaliteitswijnen zijn met een veelbelovende toekomst. De Granbarrel vinificatie methode had me getriggerd en dus ging ik op zoek naar andere wijnen die mee in het verhaal stapten en zette er een proeverij van op voor onze wijnclub Op de Klippen.

Maar wat is dit nu exact die Granbarrel natuursteen vinificatie?

  • Robert Binder, medeoprichter van GRANBARREL, werd zich eind 2016 bewust van de wijnen uit het granieten stenen vat.
  • Zoals het woord het zegt: de wijn wordt gevinifieerd, krijgt zijn opvoeding of beiden in een natuurstenen vat.
  • Het vat is gemaakt uit één blok natuursteen, de wand is 10 cm dik, weegt 1,9 ton en heeft een inhoud van 1.150 liter.
  • De steen is volledig smaakloos.
  • Het graniet biedt de beste omstandigheden voor een ideale zuurstoftoevoer.
  • Het gistingsproces wordt vertraagd doordat de steenmassa de opgewekte warmte opslaat en vervolgens langzaam afvoert.
  • Dit betekent dat er geen koeltechniek nodig is en dat er een natuurlijk gistingsproces ontstaat met een indrukwekkend resultaat.
  • Het ruwe oppervlak van het graniet verbetert het contact met de most.
  • De most tijdens de gisting en de wijn tijdens de opslag worden niet aangetast door secundaire aroma’s.
  • Dit levert een geheel nieuwe, natuurlijke stijl van wijn op.
  • Het resultaat zijn hoogwaardige wijnen van een geheel eigen klasse.
  • De wijnen worden als fruitig en fluweelachtig ervaren.
  • Zuurtepieken worden als verzacht ervaren en, afhankelijk van het druivenras, zijn in rode wijnen alleen de primaire tannine aanwezig.
  • Voorlopig wordt dit enkel nog voornamelijk toegepast in Oostenrijk!

De Granbarrel proeverij:

  1. Alphart Rotgipfler Vom Berg 2017 – Thermenregion (Oostenrijk)
    Vergisting in inox en rijping in Granbarrel gedurende 10 maanden.
    Blinkend goudgeel van kleur met schitterende traanvorming. Een rijke neus die veel steenfruit geeft. Naast de perzik en abrikoos is er een duidelijk puntje honing aanwezig net als ananas, munt, acaciabloesems en stro. In de mond vallen onmiddellijk de uiterst frisse zuren op. Het gele steenfruit en de munt komen terug. De lange afdronk geeft een bittertje van sinaas is mineraal en kruidig. Dit is een mooie starter: lekker vol en licht vettig met de nodige fraicheur.
    Punten: 86/100 – Prijs: 18,80 €
  2. Weingut Agnes Minkowitsch Kurze Lissen Chardonnay 2017 – Niederösterreich (Weinviertel – Oostenrijk)
    Gisting en rijping in Granbarrel gedurende 10 maanden.
    Rijke goudgele kleur met prachtige traanvorming. Zeer mooie, complexe neus met appel, perzik, abrikoos, mango, sinaas, pompelmoes, lichte botertoets, kruidig en notig. De smaak kent een vettige aanzet en dan counteren de zuren ogenblikkelijk. Meer zelfs ze nemen het mondgevoel over. Die volle fraicheur vult zich met geel steenfruit en hazelnoot. De afdronk duurt een volle 8 seconden en is dan opnieuw licht vettig getypeerd, mineraal ook weliswaar in combinatie met citrusfruit. Zeer mooie, nog steeds belovende wijn.
    Punten: 90/100 – Prijs: 25,70 €
  3. Markus Waldschütz Strasser Wechselberg-Himmel Riesling 2017 – Kamptal (Oostenrijk)
    Vergisting: 50/50 inox en Granbarrel. Rijping in Granbarrel gedurende 12 maanden.
    Helder, goudgeel en tranend. De neus kan de Riesling niet verbergen hij bezit er alle aroma’s van! Ananas, voorjaarsbloesems, perzik, peer, wat vuursteen, stro, peper, citrusfruit. De geur is alvast veelbelovend.
    Wow, wat een fijne zuurtjes! Speels, maar nog jong. Veel geel steenfruit in de smaak met een fijnkruidige aanvulling. De afdronk is zeer lang en geeft het fijnste bergamot citrus. Ook de minerale impressies zijn duidelijk. Geef deze wijn en enkele jaren en hij zit op zijn top!
    Punten: 90/100 – Prijs: 27,80 €
  4. Domaine Wachau Liebenberg Smaragd Gruner Veltliner 2018 – Wachau (Oostenrijk)
    Gisting en rijping in Granbarrel gedurende 10 maanden.
    Goudgeel, helder en tranend. De neus is wat ingetogen en heeft nood aan wat walsen in het glas. Dan komt de abrikoos, peper, floraal, appel, honing en licht dierlijk. De mond is gelukkig veel uitbundiger! Zuiver, fris met mooie snoepjeszuren. Wat een prettige fijne kruidigheid doorheen de wijn! Minerale aanwezigheid en de afdronk is gemiddeld tot lang. Meer naarmate het einde komt de wijn voller & vettiger over met dat kenmerkende Gruner Veltliner pepertje diep in de finale.
    Punten: 88/100 – Prijs: 22,90 €
  5. Weingut Tement Sernau König Grosse STK Sauvignon Blanc 2017 – Südsteiermarken (Oosternijk)
    Vergisting in inox, rijping gedurende 12 maanden in Granbarrel en nog 6 extra maanden in inox.
    Blinkende zuivere goudgele kleur. Tranend. Wat een bouquet! Dit is snuivend genieten aan het glas. Ook wel typisch Sauvignon Blanc met uitbundige aroma aanwezigheid van appel, peer, varens, buxus, citrus, bloesems en vuursteen. De mond wordt werkelijk getriggerd met tintelende, knisperende en uiterst aangename zuren. De vettigheid komt nadien en blijft dan ook nog lang aanwezig. Dit is lang – lang – lang mondgenieten! Steiermarken bewijst hiermee andermaal dat ze top zijn wat Sauvignon Blanc wijnen betreft.
    Punten: 92/100 – Prijs: 38,80 €
  6. Martin Obenaus Zwischengraben Zweigelt 2017 – Niederösterreich (Weinviertel – Oostenrijk)
    Gisting en rijping in Granbarrel gedurende 12 maanden.
    De wijn oogt kersenrood met een paarse rand en is helder. Kersen à volonté trouwens in de neus! Ook aanwezig zijn de rode bessen, een mooie kruidigheid, munt, viooltjes, eucalyptus en toch ook een puntje cassis. De smaak vult zich met de sappigheid van, jawel, kersjes. Blauwe aalbes menen we ook te proeven. Fijne zuurtjes weliswaar en niet te zware tannine. De adfronk is middelmatig doch correct. Hij is wat kruidig en bezit een licht chocoladebittertje. De wijn mist wel een karaktertje.
    Punten: 79/100 – Prijs: 18,80 €
  7. Bernd Nittnaus Altenberg Cuvée Blaufrankisch/Merlot 2018 – Burgenland (Oostenrijk)
    60% Blaufrankisch en 40% Merlot. Gisting en rijping in Granbarrel gedurende 8 maanden.
    Robijnrood en tranend. De neus vult zich met een fijne groenkruidigeheid, kersen, alcohol, laurier, viooltjes, paprika en blauwe myrtilles. De smaak is echt wel zeer mooi te noemen. Geweldige zuren & voldoende krachtige tannine. Kers is de fruitcomponent in de smaak, bijgestaan door een mooie kruidigheid. Het einde deint uit naar bittere chocolade.
    Punten: 86/100 – Prijs: 29,80 €
  8. Herdade dos Lagos Touriga Nacional 2017 – Alentejo (Portugal)
    De enige niet Oostenrijkse wijn op de proeftafel. Gisting: 80% in inox en 20% In eiken vaten gedurende 6 maanden. Rijping in Granbarrel gedurende 6 maanden. De kleur is diep donkerrood met gekleurde traanvorming. De neus bulkt van de viooltjes (rode rode neusjes) met mokka en karamel. Zwart fruit is duidelijk aanwezig net als de munt en eucalyptus. De smaak is toch wel stevig te noemen, sappig ook wel en kruidig met een voor mij persoonlijk te hoog zoethout gehalte. De zuren zijn steevast doorheen de wijn aanwezig. De afdronk is lang, vlezig met balsamico en licht houtimpressies. De wijn komt me net wat te log en te vermoeiend over.
    Punten: 82/100 – Prijs: 28,80 €

Voornamelijk de witte ‘Granbarrel’ wijnen overtuigden toch wel. De zuiverheid en de mooie blinkende kleur viel in zijn geheel op doorheen de ganse proeverij. De wijnen werden aangekocht via de Granbarrel site. Met uitzondering van deze van Agnes Minkowitsch. Deze kwam uiteraard via Wijnkennis op de proeftafel.

Collio Friuli – Adembenemend (mooi & lekker)

Collio, doet dit een belletje rinkelen? Bij de liefhebbers van de beste Italiaanse witte wijnen ongetwijfeld. Dit betrekkelijk kleine wijngebied in het Noordoosten van Friuli, grenzend, zeg maar grensoverschrijdend met Slovenië bergt van de lekkerste witte wijnen die je kan vinden in Italië! Maar Collio is zoveel meer dan enkel maar een uitstekend wijngebied. Het is een pracht van een omgeving waar je in alle rust en stilte één kan worden met de natuur. De golvende heuvels waar de wijngaarden op staan baden in de rust. Ben je wandelliefhebber en heb je een zwak voor Süd Tirol/Alto Adige, trek eens wat verder tot de omgeving van Gorizia of Cormons. Het is een verborgen juweeltje waar je je hart zal verliezen. Buiten de uitstekende wijnen, de natuur en de rust heeft de regio trouwens nog extra troeven! Trieste is, naar mijn persoonlijke mening, één van de allermooiste steden en een bezoek aan Grado is een must! En wat dan te zeggen van Cividale op amper 50 km van de Friulaanse prosciutto bakermat San Daniele.
Overtuigd? Boek je een weekje in het Relais Russiz Superiore, reserveer een tafeltje bij Osteria La Subida (sublieme wijnkaart trouwens) en geniet met volle teugen! Oh ja, ga zeker de grens over want de pracht loopt grenzeloos verder in het Sloveense Brda én stop er ook om de wijnen te proeven!! Ze worden niet voor niet de ‘Wines with no border‘ genoemd.

Genoeg promo talk! Ik moet het uiteraard over wijn hebben en geen reisleider spelen. Bij Amici had Frans een wit avondje Friuli ingepland. Van de 8 wijnen waren er 5 afkomstig uit Collio. Wat volgt is enige informatie omtrent het wijngebied Collio en de geproefde wijnen. Het verslag van een uiterst geslaagde proefavond!

Collio DOC, enkele weetjes!

  • Collio DOC is de afgeknotte naam, je mag evenzeer Collio Goriziano DOC gebruiken
  • Collio kunnen we vinden in de regio Friuli-Venezia-Giulia aan het stadje Gorizia. Cormons is het wijndorpje bij uitstek. In de lokale enoteca kan je wijnen van bijna alle huizen vinden.
  • Sinds 1968 bestaat de DOC Collio
  • Het is geen groot wijngebied van ongeveer 1.500 hectare wijnaarden. De wijngaarden liggen op een hoogte tussen de 60 en 270 meter boven de zeespiegel.
  • Hoewel je er zeker rode wijnen kan vinden is het voornamelijk een wit-wijn-land.
  • De belangrijkste witte druiven die je er kan vinden zijn: Friulano, Ribolla Giallo, Sauvignon Blanc, Pinot Bianco, Pinot Grigio, Chardonnay en Malvasia Istriana. Daarnaast kan je ook wijnen vinden van Traminer, Muller-Thurgau, Riesling en Welshriesling (Riesling Italico).
  • De belangrijkste rode druivenrassen zijn: Cabernet Sauvignon en Merlot. Verder is er ook aanplant van Pinot Nero, Cabernet Franc en Carmenère. Hoewel Refosco dal Peduncolo Rosso niet met vermelding van de druif gebruikt mag worden in de Collio DOC kunnen we de wijnen van deze druif ten zeerste aanraden (geef ze wel de nodige tijd om zich te ontwikkelen).
  • Indien je melding maakt van het druivenras op het etiket moet dit minimaal voor 85% aanwezig zijn (zowel voor witte als voor rode wijnen).
  • Voor een Riserva is er een rijpingsperiode van minimaal 20 maanden voor de witte wijnen en 30 maanden voor de rode (waarvan minstens 6 maanden in het vat).
  • De unieke bodem die we treffen in Collio wordt de Ponca bodem genoemd en bestaat uit gelaagde mergel en zandsteen met vulkanische componenten die de wijnen een ziltig karakter bezorgen en een hoge mineraliteit geven.
    Dit gegeven verklaart waarom ik in de proeverij vaak een vuursteen mineraliteit heb genoteerd.

De proeverij!

  1. Tiare Sauvignon Blanc 2017 – Collio DOC
    100% Sauvignon Blanc – Inox
    Heldere citroengele kleur. De neus kan de Sauvignon Blanc niet verbergen. Kruisbessen, varens en citrusfruit komen je als eerste tegemoet. De neus geeft zich mooi prijs want aroma’s van peer, ananas, jasmijn en noten komen eveneens opzetten. De tong wordt geprikkeld door de stevig aanwezige zuurtjes. De smaak kent wel een mooie opbouw gaande van citrus aanzet naar een wat vettiger middenstuk om dan citrus/kruidig te eindigen. De afdronk kent een prominent bittertje.
    Punten: 81/100 – Prijs: 18,95 € (te koop bij Wine-Art)
  2. Venica e Venica Ronco delle Cime 2015 – Collio DOC
    100% Friulano – 40% rijpt gedurende 6 maanden in foeders, 60% in inox
    Stevig goudgeel doorkleurd. Walsen doet de wijn absoluut deugd en laat het bouquet wat openen. Vollere, rijpere aroma’s alleszins met rijpere appel, honing, perzik/abrikoos, mango en citrusfruit. Je waant jezelf wandelend in Italië want de Jasmijn geur komt opzetten. Vanille, hazelnoot, licht vegetaal en anijs zijn in de achtergrond aanwezig. Qua smaak treffen we een volle, rijke wijn die ondanks zijn rondeur de nodige frisheid bergt. Leuk toetsje Ricard/Sambuca (anijs dus). Lange afdronk met een vuursteen-mineralige aanwezigheid. Zeer kruidig ook doorspekt met een citrus aanwezigheid.
    Punten: 84/100 – Prijs: 28,40 € (te koop bij Baeten Vinopolis)
  3. Russiz Superiore Pinot Bianco Riserva 2015 – Collio DOC
    100% Pinot Bianco – Vergisting in eiken vaten en verdere rijping gedurende 3 jaren
    Helder goudgele kleur. Vrij complexe neus met een mooie toasty toets erdoorheen. Uitgebreid fruitpallet met het witte fruit van appel en peer. Perzik en meloen als geel fruit en tenslotte zowel verse citrusvruchten als de zeste van sinaasappel. Floraal met jasmijn en honing, kruidig met munt en peper. Het toasty vertalen we naar vanille en geroosterde pijnboompitten. De smaak brengt een lichte anijsaanwezigheid en is voornamelijk vettig en rond te noemen in de aanzet. Nadien komt de aciditeit opzetten evenals de specerijen (peper) en een licht puntje bijenwas. De lange afdronk bergt een mooi puntje roze pompelmoes.
    Punten 88/100 – Prijs: 30,80 € (te koop bij Wijnkennis)
  4. Edi Keber 2016 – Collio DOC
    Blend van Friulano, Ribolla Giallo en Malvasia Istriana – Vergisting en opvoeding in betonnen cuves
    Strogeel van kleur, helder en zuiver. Je moet echt wel werken met het glas om de nodige aroma’s te ontdekken. Fruit met naast citrus ook perzik en abrikoos. Floraal, licht kruidig, notig en vegetaal. Individuele aroma’s blijven moeilijk te ontdekken. Zeer fris van smaak waar de zuurtjes van start tot einde spelen doorheen de wijn. Finesserijk, niet te krachtig van smaak. Voldoende lange afdronk met de kenmerkende minerale onderbouwing.
    Punten: 83/100 – Prijs: 22,75 € (te koop bij Stappato)
  5. Eugenio Collavini Broy 2018 – Collio DOC
    50% Friulano, 30% Chardonnay, 20% Sauvignon Blanc – Gedeeltelijke houtlagering in barriques en tonneaux
    Blinkend goudgeel. Alvast een intrigerende neus met heel duidelijk herkenbaar de aanwezigheid van mandarijn! Ander aanwezig fruit zijn appel en perzik. Ook opvallend aanwezig is de koninginnenbrij. Verder munt, peper, karamel lichte toasting, amandel en vegetaal. Vol van smaak, lichtjes oxydatief zelfs maar wel in de goede zin. Heel knap evenwicht, fijn en toch vol van smaak. De zeste van mandarijn komt terug in de afdronk evenals de kruidigheid. Dit is een mooie wijn maar alleszins geen allemansvriend.
    Punten: 89/100 – Prijs: 33,20 € (Niet te koop gevonden bij een Belgische wijnhandel)
  6. Silvio Jermann Vintage Tunnina 2015 – Venezia Giulia IGT
    Blend van Sauvignon Blanc, Chardonnay, Ribolla Gialla, Malvasia en Picolit – Vergisting en opvoeding in eiken vaten
    Duidelijke geelgouden kleur. Geparfumeerde, zeer verfijnde, aangename en complexe neus. Ik som op: appel, peer, perzik, abrikoos, citrusfruit, jasmijn, anijs, munt, pijnboompit, toast, varens, boter… De smaak brengt ons licht in vervoering! Zeer mooie wijn met een mix van fruit, dragende zuren! Daar is de Sambuca opnieuw. Een lange afdronk met fijne pompelmoes. Uiterst mineraal ook. Samengevat: een fluwelig, verfijnde wijn met een vettig hoekje.
    Punten: 92/100 – Prijs: 56,10 € (te koop bij Young Charly)
  7. Vie di Romans Piere 2015 – Friuli Isonzo DOC
    100% Sauvignon Blanc – 7 maanden rijping in inox + 10 maanden in de fles
    Helder geelgouden kleur. Uitnodigende, mooi geparfumeerde geur waar de Sauvignon Blanc impressies (varen, kruisbes, citrus fruit) opnieuw duidelijk aanwezig zijn. Maar, er is meer dan enkel dat. Geroosterde amandelen, rijpere peer, ananas, witte bloesems, munt en peper om wat te noemen. Speelse zuren prikkelen de smaakzinnen met verfijnde citrusvruchten. Een puntje rondeur komt opzetten en het einde deint uit met een subliem bittertje. Opvallend is dat deze wijn helemaal niet terugvalt na de schitterende Jermann!
    Punten: 91/100 – Prijs: 29,95 € (te koop bij Ad Bibendum)
  8. Livon Braide Alte 2018 – Venezia Giulia IGT
    Blend van Sauvignon Blanc, Chardonnay, Picolit en Moscato Giallo – Vergisting in nieuwe eiken vaten en rijping gedurende 8 maanden in deze vaten.
    Strogele, heldere kleur. Mooie uitnodigende neus met een diversiteit aan fruit: verse ananas, sappige peren, gedroogde abrikoos en limoen. Honingraat (ook in de smaak), geroosterde witte amandel, jasmijn, en peperkruidig. Niet waargenomen als geur maar de venkel/anijs proef je wel. In tegenstelling tot de vorige 2 wijnen moeten de zuren ditmaal wel degelijk weerwerk bieden en daar slagen ze wonderwel in. Gedroogd/gekonfijt fruit, vuursteen-mineralig en een lang en vooral schoon einde!
    Punten: 90/100 – Prijs: 30,00 € (te koop bij Magnus)

De laatste 3 wijnen waren wat mij betreft de beste van de degustatie! Daar gaat mijn theorie dat Collio DOC de beste wijnen geeft uit Friuli…

Tullum, Terre di Alfieri & Canelli – 3 bijkomende DOCG gebieden

Stilstaan is achteruitgaan en dus is het af en toe noodzakelijk om mijn kennis omtrent de Italiaanse wijnen bij te schaven zodat ik kan mee praten over de laatste bewegingen. Zo blijkt dat de laatste benoemingen van 3 nieuwe DOCG gebieden aan me voorbij zijn gegaan. Over de zin of nog beter de onzin van al deze Italiaanse DOCG benoemingen kan je uitgebreid discussiëren en je kan de vraag stellen waar en wanneer dit gaat stoppen. We zitten immers al aan 77 verschillende DOCG nominaties en The sky blijkt hier echt wel The limit. Enfin… 3 nieuwe upgrades dus!

Tullum aka Terre Tollesi

Abruzzo heeft met Tullum zijn tweede DOCG beet. Terre Tolesi/Tullum is de eerste promotie van DOC naar DOCG sinds de benoeming van Nizza in 2014. De promotie werd op 4 juli 2019 goedgekeurd door het ministerie van Landbouw. De wijngaarden van Tullum DOCG liggen in de provincie Chieti. Er kunnen 5 verschiilende meldingen van DOCG gemaakt worden op het etiket:

  1. Tullum DOCG Passerina
  2. Tullum DOCG Pecorino
  3. Tullum DOCG Rosso
  4. Tullum DOCG Rosso Riserva
  5. Tullum DOCG Spumante (moet minstens 60% Chardonnay bevatten + tweede gisting in de fles)

Opmerkelijk is dat de DOC Terre Tollesi/Tullum pas sinds 2008 van toepassing is en je kan stellen dat deze appellatie wel een blitzcarrière heeft gemaakt. Ook opmerkelijk is de opmars die de Pecorino druif, met Passerina in haar zog, beleefd in de diverse DOCG benoemingen de laatste 10 jaren. Blijkt deze druif dan toch meer te zijn dan een hedendaagse mode-druif?
Bij Tullum DOCG Rosso of Rosso Riserva is de hoofdrol weggelegd voor de Montepulciano druif.

Tullum omvat een zeer klein productiegebied met slechts 18,05 hectare aan wijngaarden en een productie die overeenkomt met 687 hectoliter (cijfers van 2018). De wijngaarden liggen slechts enkele kilometers landinwaarts van de Adriatische Zee en liggen in en rond het dorpje Tollo. Terre Tollesi betekent eigenlijk ‘het land van Tollo’ of ‘in de buurt van Tollo’. De benaming Tullum dateert uit de 11e Eeuw waar we de benaming in de geschiedenisboeken tegenkomen als de naam van een versterkte stad. Dat Terre Tollesi/Tullum echt een mini gebied is vertaald zich dat er momenteel slechts 2 producenten zijn die het label Tullum DOCG gebruiken; Feudo Antico en Vigneti Radica. De toekomst zal uitwijzen of we een stijging van het aantal producenten zullen kennen.

Terre di Alfieri

Voor DOCG nummer 76 kunnen we ons afvragen of Roero DOCG een dubbelganger heeft gekregen! Met Terre di Alfieri bevinden we ons in Piemonte en net als in Roero zijn de witte wijnen er van de Arneis, de rode van de Nebbiolo. Als we het productiegebied bekijken lijkt het wel of Terre di Alfieri het verlengstuk is van dit van de Roero. Waar de ene ophoudt, gaat de andere verder. Bij het nagaan van de disciplinare stellen we vast dat het productiegebied 4 gemeenten in de Provincie Cuneo omvat en 7 gemeenten in de Provincie Asti.

De promotie naar DOCG kwam er in augustus 2020 en wat Terre di Alfieri gemeen heeft met Tullum is dat er ook hier in sneltempo de omschakeling is gekomen. In 2009 kwam Terre di Alfieri voor het eerst piepen als DOC! De Terre di Alfieri DOC blijft echter wel gewoon verder bestaan terwijl deze van Tullum verdwenen is.
Je kan Terre di Alfieri DOCG in 5 verschillende benamingen tegenkomen op het etiket:

  • Terre di Alfieri DOCG Arneis
  • Terre di Alfieri DOCG Arneis Superiore
  • Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo
  • Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Riserva
  • Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Superiore

Bij de witte wijnen moet de Arneis minimaal 85% aanwezig zijn. Voor de rode wijnen wordt hetzelfde percentage van 85% minimale aanwezigheid aangehouden voor de Nebbiolo. Het is hoe dan ook een klein productiegebied met slechts een 40-tal hectare aan wijngaarden en een 20-tal producenten.

De naam “Land van de Alfieri” verwijst naar de adellijke familie Alfieri die eeuwenlang de scepter zwaaide in dit gebied. Hun 17e-eeuwse kasteel bevindt zich in de stad Magliano Alfieri in Cuneo.

Canelli of Moscato di Canelli

En Piemonte blijft scoren! Met Canelli behaald het een 19e DOCG binnen. Geduld wordt beloond kan je wel stellen want al bijna 20 jaar proberen de producenten van de Moscato di Canelli zich af te scheuren van de Moscato d’Asti en trachten ze een eigen DOCG te bekomen. Vanaf 12 mei 2021 is het niet langer nog een subzone van Moscato d’Asti maar een volwaardige DOCG.

De benoeming komt echt wel vers van de pers. Pas vanaf de oogst 2022 mag Canelli de DOCG status activeren. Het is dus nog wel even wachten vooraleer we ze in de markt zien verschijnen. Canelli DOCG moet 100% Moscato Bianco zijn, en mag alleen geproduceerd worden in 18 gemeenten uit de provincies Asti en Cuneo.
In totaal zijn er slechts 100 hectare beschikbaar, en de productie bedraagt momenteel ongeveer het equivalent van 500.000 flessen. In de DOCG Canelli mag alleen handmatig worden geoogst. Er kunnen 4 verschillende types van Moscato di Canelli op de markt gebracht worden:

  1. Canelli of Moscato di Canelli DOCG
  2. Canelli of Moscato di Canelli Riserva DOCG
  3. Canelli of Moscato di Canelli Riserva Vigna DOCG
  4. Canelli of Moscato di Canelli Vigna DOCG

Canelli wordt beschouwd als de bakermat van de Italiaanse mousserende wijnproductie. Na jaren in de Champagne in de leer te zijn geweest, experimenteerde Carlo Gancia vanaf 1850 met flesgisting en vond rond 1865 de “Moscato Champagne” uit. Canelli’s kilometerslange ondergrondse wijnkathedralen van traditionele wijnhuizen als Gancia, Bosca, Contratto en Coppo staan sinds 2014 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

De decadentie van een wijnclub – Italië boven!

Ondertussen zijn we volop terug aan het proeven in onze diverse wijnclubs en hopen we dat dit niet opnieuw stopgezet moet worden. Want zeg nu zelf, heerlijke wijnen degusteren met gelijkgestemde zielen is nooit een opgave! Bij het opruimen van mijn proefnotities stel ik vast dat ik nog geen schrijfsel heb gemaakt van onze laatst gehouden superdegustatie. We hadden nog het geluk deze te kunnen houden bij ‘Het Negende Vat’. Hoog tijd dus om deze van onder het stof te halen en het relaas te maken van de laatste superdegustatie die we beleefden. We noemen dat onze superproeverij van het jaar omdat er dan net iets meer kan. We proeven een aantal van de meest heerlijke Italiaanse wijnen en laten er een aantal gastronomische gerechtjes bij serveren. Dat heet dan het beleven van een unieke avond.

In het bord:

  1. Langoustine tartaar & krokant / soja / citrusvinaigrette
  2. Kabeljauw / gebraiseerde sla / rode wijnsaus
  3. Tagliata di vitello / gnocchi
  4. Het Negendevathaantje / rode wijn
  5. Witblauw / tuinboon / munt / sesam
  6. Kotelet van lam / schenkel / doperwt

In het glas:

  1. Weingut Pfitscher Mathias Riserva 2017 – Alto Adige DOC
    100% Sauvignon Blanc – 70% van de wijn rijpt gedurende 16 maanden in eiken vaten.
    Heldere, glanzende bleekgouden kleur. Heerlijke, rokerige toasty neus waarbij veel fruit aanwezig is; voornamelijk citrus en perzik maar eveneens wat tropisch fruit zoals passievrucht. Kruidig, vegetaal en notig. De smaak is om van te dromen… Rijk, aanhoudend, filmend met de broodnodige frisheid, uiterst mineraal en spectaculair aanhoudend smakend.
    Punten: 90/100 – Prijs: 32,50 € (Te koop bij Wijnkennis)
  2. Miani Friulano 2018 – Friuli Colli Orientali DOC
    100% Friulano – Gedeeltelijke houtlagering gedurende 12 maanden.
    Mooie zuivere strogele kleur. In de neus gaan we op een ware ontdekkingstocht! Hooi, honing, oranjebloesems, mandarijn, peper, anijs, lichte houttoets, rokerig, voorjaarsbloemen, amandelen en een waaier aan fruit. Zeer mooi smaakpatroon ook! De aanzet komt uitermate fris over, wordt naarmate je proeft voller, vettig en vettiger om tenslotte weer uit te deinen naar frisse citrustoetsen. Tussendoor proeven we peer, kweepeer en vele specerijen. Deze ongelooflijk mooie witte wijn kent een prachtige, aanhoudende lengte. Ik ben benieuwd wat dit na een extra 5 jaar rijping gaat geven…
    Punten: 95/100 – Prijs: 33,50 € (Te koop bij Stappato)
  3. Contini Barrile 2013 – Isola dei Nuraghi IGT
    85% Nieddera, 10% Caddiu, 5% andere lokale rassen – Rijping in eiken vaten gedurende 10 tot 12 maanden.
    Robijnrood, tranend. Het fruit in de neus komt rijp tot wat overrijp over: 4-vruchtenkonfituur met peper, eucalyptus, cacao en de nodige houttoetsen. De smaak is vlot en sappig. Hij is vooral toegankelijk met niet te zware tannine. Het geheel is zeer peperig en blijft lang hangen. Voor mij komt de smaak wat te rijp over en blijf ik wat zoeken naar wat extra zuurtjes.
    Punten: 83/100 – Prijs: 32,90 € (Niet te koop gevonden in België)
  4. Montevetrano 2014 – Colli di Salerno IGT
    50% Cabernet Sauvignon, 30% Aglianico, 20% Merlot – Rijping gedurende 12 maanden in Franse barriques.
    Tranende kersenrode kleur. Heerlijke neus met aroma’s van grafiet, blauwe bes, zwart fruit, groene paprika, thee, tabak, leder en licht animaal. De smaak bevestigd het moois dat de neus beloofd. Sappig, voldoende krachtig met ondersteunende zuurtjes. Lekker kruidig met veel zwart fruit en een versmolten houttoets. De lange afdronk geeft tabak en donkere chocolade. Dit is een heerlijk glas wijn!
    Punten: 90/100 – Prijs: 60,00 € (Te koop bij Licata)
  5. Lungarotti Rubesco Riserva Vigna Monticchio 2008 – Torgiano Rosso Riserva DOCG
    100% Sangiovese – Rijping voor 12 maanden, deels in eiken vaten, deels in foeders.
    Kersenrood met een prachtige traanvorming. Herkenbare Sangiovese neus bomvol heerlijke kersen. Ondanks zijn leeftijd blijft hij jong ruiken (en ook proeven). Mooie houtintegratie met sigarenkistje, ceder, rokerig. De florale aanwezigheid maakt hem licht bedwelmend. Paddenstoel, humus en kruidig. De smaak… die is bangelijk goed, fenomenaal goed zelfs wat mij betreft! Alles zit zo mooie versmolten wat maakt dat we deze wijn op zijn hoogtepunt in het glas hebben. De afdronk die boldert maar verder en doet je met spijt constateren dat er nog maar een klein slokje rest!
    Punten: 97/100 – Prijs: 30,60 € (Niet te koop gevonden in België)
  6. Uccelliera 2012 – Brunello di Montalcino DOCG
    100% Sangiovese – 36 maanden houtrijping.
    Mooi kleurend tranend en kersenrood. Rijpe kersen is ongetwijfeld het kernwoord doorheen deze wijn. De neus barst ervan! Tevens is de alcohol present zodat deze rijpe kersen wat ‘opgelegd’ overkomen. Wat viooltjes, houttoetsen en cacao komen boven na walsen. De smaak is weelderig, overvloedig, rijk en rijp met veel zwart & donker fruit. Hier zijn onze rijkelijke kersen weer. Krachtig geheel waarbij ik toch wel wat frisheid mis. De afdronk is dragend en geeft kersen in chocolade. Hoewel het een lekker glas wijn is komt dit me toch net iets te vermoeiend over.
    Punten: 85/100 – Prijs: 46,90 € (Te koop bij Viva Vino)
  7. Le Macchiole Paleo Rosso 2015 – Toscana IGT
    100% Cabernet Franc – Opvoeding in nieuwe eiken vaten gedurende 18 maanden.
    Uitgesproken diepdonkere kleur met heerlijk gekleurde tranen. De geur is alleszins fascinerend. Ook wel duidelijk herkenbaar als je weet welke druif er in het glas zit. Grafiet, inkt, braam, cassis, zwarte kers, blauwe bes tot zelfs bosaardbei. Verder nog cacao, zoethout, laurier, tabak en de nodige diverse branderige aroma’s van de houtrijping. De smaak is likkebaardend! Smakelijk, sappig, krachtig, lang, verweven maar toch nog jong… Bovendien zorgt de groenkruidigheid mee voor een broodnodige verfrissing. Geen twijfel mogelijk dit is een klassewijn!
    Punten: 96/100 – Prijs: 80,00 € (Te koop bij Licata)
  8. Paternoster Don Anselmo 2013 – Aglianico del Vulture DOC
    100% Aglianico – 20 maanden rijping in 50% Franse eiken vaten en 50% Sloveense fusten.
    Helaas speelde de kurkduivel ons hier parten… zonde!
    Prijs: 33,00 € (Te koop bij Klassewijnen Colruyt)
  9. Elvio Cogno Ravera Bricco Pernice 2012 – Barolo DOCG
    100% Nebbiolo – Rijping in Sloveense foeders gedurende 24 maanden.
    Zuivere, licht kersenrode kleur. Roos met munt en het puntje teer komt samen met de zwarte kersen opzetten. Animale en bosinvloeden, wat tabak. Na het walsen komt ook het kleine rode fruit opzetten. Neus met heel wat verfijning. De smaak is fijn, zuiver en lekker. De tannine speelt zeker door de zuurtjes zijn omnipresent. Correcte lengte en mooie afdronk. Maar desondanks de mooie notities kan ik toch niet volledig in vervoering gebracht worden.
    Punten: 90/100 – Prijs: 70,60 € (Te koop bij Vintology)

Met de Rubesco Riserva Vigna Monticchio kwam er wat mij betreft een ietwat verrassende winnaar naar boven. Het moet gezegd zijn dat het tevens de mooist gerijpte wijn was van de avond. Miani Friulano was dan weer de ontdekking van de avond! Op naar de volgende editie van onze superproeverij.

Etna – Een explosieve opmars

Je kan de laatste jaren niet meer rond de positieve beweging die er zit omtrent de Siciliaanse wijnen met waarschijnlijk Etna DOC als de mooiste exponent hiervan. Jawel, voor niet ingewijden moet ik vertellen dat de Etna niet enkel de bekendste nog actieve vulkaan is van Sicilia maar dat zijn flanken bezaaid staan met wijnranken die bij het heerlijkste Italiaanse sap produceren.
Het is dan ook een, positief, gegeven dat we bij onze Amici wijnclub de Etna op de proeftafel zien verschijnen. Als eerste (februari 2019) was er een algemene Etna degustatie en in september 2021 mochten we een avondje omtrent Pietradolce beleven. Het werden beiden zeer boeiende avonden!

Etna DOC, enkele weetjes

  • Naast rode wijnen kan je ook witte, rosé en Spumante (verplichtte tweede gisting in de fles en minimale rustperiode sur lattes van 18 maanden) vinden als Etna DOC
  • De DOC bestaat sinds 1968
  • Het is een klein productiegebied van net iets meer dan 1100 hectares, goed voor bijna 29.000 hectoliter aan wijn of 320.000 flessen.
  • Het ligt in de oostelijke hoek van Sicilia, in de provincie Catania.
  • Wijngaarden uit 20 gemeenten maken deel uit van de productiezone: Biancavilia, S. Maria di Licodia, Paternò, Belpasso, Nicolosi, Pedara, Trecastagni, Viagrande, Aci S. Antonio, Acireale, S. Venerina, Giarre, Mascali, Zafferana, Milo, S. Alfio, Piedimonte, Linguaglossa, Castiglione en Randazzo.
  • De stokken staan op een hoogte van 350 tot 900 meter.
  • Bij Etna kom je vaak het woord Contrada tegen (ook elders in ( Zuidelijk Italië durf je dit wel tegen komen). Contrada komt feitelijk overeen met een Cru waarmee één bepaalde wijngaard mee wordt aangeduid. Etna DOC kent 133 verschillende Contrade.
  • Het gevaar dat bij de Etna wijngaarden om de hoek schuilt; nl. een eruptie die ze zou kunnen vernielen is tevens een zegen geweest voor de geschiedenis van de Etna wijnen. De lava terroir beschermde de wortels immers tegen de phylloxera plaag waardoor er nu nog stokken van meer dan 100 jaar oud te vinden zijn.
  • Een kleine 40 jaar geleden was Etna met uitsterven bedreigt. Er bleven nog slechts een 10-tal producenten over. Het was einde de jaren 1980 dat Benanti, één van de toonaangevende producenten, Salvo Foti aanstelde als oenoloog voor hun verwaarloosde familiale stokken, dat de regio de rug kon rechten. Vandaag zijn er meer dan 70 producenten en zijn de ‘rijke’ producenten uit het noorden van Italië naarstig op zoek naar wijngaarden op Etna DOC.
  • Tussendoor maken we melding dat de vulkaan Etna lokaal de Mongibello wordt genoemd.

De rode Etna wijnen

De rode wijnen van Etna DOC worden wel eens de Pinot Noir van het Zuiden genoemd. Naast hun minder intense kleurschakering zal ook vooral de fragiliteit en de verfijning van de wijnen hiervoor verantwoordelijk zijn. Maar de grootste treffende gelijkenis is dat de wijnen van de Etna DOC echte terroirwijnen zijn zoals dit ook gezegd wordt van de beste rode Bourgogne wijnen.

  • De Nerello Mascalese druif verdient een standbeeld! Deze druif is de grote verantwoordelijke voor de kwaliteit van de rode wijnen.
  • Er moet minimum 80% Nerello Mascalese aanwezig zijn in een rode Etna
  • Nerello Cappuccio, ook wel Nerello Mantellato genoemd, speelt er letterlijk de tweede viool en mag tot maximum 20% aanwezig zijn. Eventuele andere lokale druivenrassen (ook witte) mogen samen tot maximum 10% deel uitmaken van de blend.
  • Er bestaat tevens een Etna Rosso Riserva DOC
  • Het minimale potentiële alcohol percentage moet 12% bedragen (12,50% voor de Riserva)
  • Een Riserva moet een rijpingsperiode hebben van minimaal 4 jaar, waarvan minstens 12 maanden op hout. Er worden geen specificaties omtrent het gebruik van het type hout opgelegd.

De witte Etna wijnen

Misschien een nog groter geheim dan de rode Etna wijnen zijn hun witte broeders! De vulkanische bodem brengt het beste boven in deze wijnen en geven de wijnen vaak een sublieme volheid in combinatie met frisheid. Naar mijn bescheiden mening behoren ze ongetwijfeld tot de allerbeste witte Italiaanse wijnen.

  • Wat Nerello Mascalese is voor de rode wijn is Carricante voor de witte wijnen.
  • Er moet minimum 60% Carricante aanwezig zijn in een witte Etna, voor een Superiore loopt dit op tot 80%
  • De aanvullende druiven zijn Catarratto (maximum 40%), Trebbiano en Minella bianco mogen samen met andere lokale rassen tot maximum 15% aanwezig zijn.
  • Uitzonderlijk kan je ook Etna Bianco Superiore vinden. Dit is echter enkel toegestaan voor wijngaarden uit de gemeente Milo.
  • Het minimale potentiële alcohol percentage moet 11% bedragen (11,50% voor de Superiore)

Proeverij – Etna DOC

  1. Graci – Arcuria Etna Bianco 2013
    100% Carricante – Opvoeding van 12 maanden, deels in foeders.
    Heldere, goudgele kleur. Ingetogen neus bij de aanzet. Walsen doet de aroma’s beetje bij beetje opkomen en geven geuren van gekonfijte citrus, rijpere ananas, perzik, abrikoos, honing, jasmijn, anijs en hazelnoot. In de mond spelen de frisse zuren tegen de honingtoetsen en de rijk aanwezige mineralen. De afdronk mocht net iets langer en meer dragend zijn. Dit is een zeer correct gevinifieerde wijn maar zeker geen allemansvriend!
    Punten 83/100 – Te koop bij Stappato (43,50 €)
  2. Tenuta di Fessina – A Puddara Etna Bianco 2014
    100% Carricante – Vinificatie en opvoeding voor 6 tot 8 maanden in 3500 liter vaten.
    Zuivere en heldere strogele kleur. Walsen met het glas is een absolute noodzaak om de diverse aroma’s te ontdekken. Ananas, abrikoos, grapefruit, gegrilde noten, hooi en thee kunnen we waarnemen. De smaak is er eentje met veel frisheid in de aanzet maar die deint al zeer snel uit met geel pitfruit, kruiden en vooral een waaier aan diverse, fijne citrusvruchten. De mineralen zijn alom aanwezig en de afdronk kent een correcte lengte.
    Punten 84/100 – Te koop bij Licata (35,00 €)
  3. Girolamo Russo – A Rina Etna Rosso 2014
    94% Nerello Mascalese, 6% Nerello Capuccio – 12 maanden rijping, deels in 2600 liter Sloveense fusten, deels in beton.
    Zuivere, heldere granaatrode kleur met traanvorming. Verfijnde neus met een veelzijdigheid aan fruit en specerijen. Kersen, aalbes, framboos, viooltjes, jeneverbessen, anijs, peper, een lichte toasting, laurier, wat vlezig, schimmels…
    De mond geniet van een sublieme aciditeit die perfect gecounterd wordt door de verborgen kracht (tannine). Het rode fruit is duidelijk aanwezig, de kruiden komen voornamelijk naar het einde opnieuw opzetten. Het geheel is mineraal, fragiel, verfijnd en ook dragend aanwezig!
    Punten: 88/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (24,15 €)
  4. Terre Nere – Calderara Sottana Etna Rosso 2015
    98% Nerello Mascalese, 2% Nerello Capuccio – 18 maanden rijping in houten fusten.
    Gematigde kleur, granaatrood en tranend. De neus geeft naast het fruit (kers en framboos) vooral een mix van zwoele, zuiderse kruiden à la Raz el Hanout. Verder floraal, wat venkel, laurier en thee. De mond is behoorlijk veelzijdig en bevat voornamelijk mooie zuurtjes naar de rijke en krachtige tannine. Vol en rond van smaak met een correct evenwicht. Hij kent een fijne, bittere chocolade geladen afdronk.
    Punten: 86/100 – Te koop bij Licata (45,00 €)
  5. Palari – Faro DOC 2010
    Bijna een verplichting als je een Nerello Mascalese proeverij wenst is het buitenbeentje van Palari op te nemen!
    Niet alledaagse blend van 60% Nerello Mascalese aangevuld met Nerello Cappuccio, Nocera, Acitana, Jacché en Cor’e Palumba. Het geheel krijgt een houtopvoeding van 24 maanden.
    Granaatrode kleur en traanvormend. Wat een mooie maar animale neus! Klein rood fruit haalt de boventoon. Verder roosjes, mineraal, mokka, koffie, ceder, oranjebloesems, leder. Alles is zeer finesserijk aanwezig. de mond vult zich met heerlijke tannine/zuren. Het kleine rode sappige fruit krijgt de nodige aanvulling van blauw en zwart fruit samen met elegante kruiden. Alles is lang en verfrissend aanwezig. Eenvoudigweg lekker is deze wijn!
    Punten: 89/100 – Te koop bij Licata (45,00 €)
  6. Passopisciaro – Contrada ‘G’ Guardiola Etna Rosso 2013
    100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders.
    Zuivere, tranende granaatrode kleur. Deze Nerello is in de neus enorm dartel! Jong rood fruit zingt en danst in het rond, sousbois, zachte kruidigheid, violetjes en toetsje vegetaliteit. Je blijft steeds maar ontdekken. Die complexiteit zet zich verder in de mond. Een mooie verfijnde kracht, gekoppelde aan een sublieme frisheid & mineraliteit. Perfecte houtintegratie en een dragende lengte. Dit is een heerlijk slaapmutsje…
    Punten: 92/100 – Te koop bij Vinesse (50,00 €)
  7. Pietradolce – Contrada Rampante Etna Rosso 2016
    100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Gematigde licht kersenrode kleur en tranend. De vulkanische terroir valt enorm op in de neus met de rokerige tonen. Veel fruit ook aanwezig, zowel het kleine rode fruit als het zwarte fruit. Kruidig met naast munt, peper, laurier en jeneverbes ook oregano. Verder bosaroma’s (champignon), thee en tabak. Het aanwezige cederhout verraadt het houtgebruik. In de smaak is dit best wel een powerboy met een wat ruwere kracht die subliem ondersteunt wordt door een gigantische frisheid. Het geheel blijft wel sappig van smaak en toont veel potentieel. Dit is een wijn met een karaktertje die veel te bieden heeft.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Wine-Art (33,00 €)
  8. Graci – Arcuria Etna Rosso 2015
    100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders.
    De klassieke zuivere granaatrode kleur. De neus is weelderig en complex. Het is een genot om te ruiken. Vlezig, kruidig, fruitig, floraal, licht vegetaal en animaal. Hij heeft eenvoudigweg alles te bieden. De smaak zet zich verder in dezelfde richting en de tong wordt maximaal verwend. Kracht, aciditeit, perfect evenwicht en aanhoudende lengte. Het minerale, terroir gebonden karakter komt nog een keer extra uit de verf.
    Punten: 95/100 – Te koop bij Stappato (45,95 €)

Proeverij – Pietradolce (Te koop bij Wine-Art)

  1. Pietradolce Etna Rosato 2017
    100% Nerello Mascalese – Inox.
    Heldere kleur die doet denken aan oud goud of cognac. Mooie, fijne neus. Naast het licht animale geeft die vooral veel fruit (kers, granaatappel, roze pompelmoes) en kruiden (salie). Van smaak is dit wel een zeer mooie en fijne rosé met verbazend veel verscholen kracht. Zeer mineraal van afdronk met het citrus van bergamot. Gebruik deze wijn aub gastronomisch je zal er mee scoren!
    Punten: 86/100 – 18,95 €
  2. Pietradolce Etna Bianco 2017
    100% Carricante – Inox.
    Bleekgoud, zuiver en helder. Mooie, fijne en uitnodigende neus. Witte perzik, kruisbes, grapefruit, kweepeer, pompelmoes, munt, amandel, rokerig en groenkruidig. Ook het mondgevoel kan bekoren ondanks zijn wat bescheiden aanzet. Na enige tijd in mond barst de wijn los. Het fijne citrusfruit komt opzetten, de mineraliteit is aanwezig en een fijnkruidig einde. Leuk is ook het licht vettige middenrif.
    Punten: 86/100 – 18,95 €
  3. Pietradolce Archineri Etna Bianco 2017
    100% Carricante – Inox – Stokken van 100 tot 120 jaar oud.
    Helder en zuiver geelgoud. De geur is ingetogener dan de gewone Bianco maar komt na enige tijd in het glas mooi open en tot zijn recht. Verse ananas, peer, perzik en pompelmoes zijn het fruit van dienst. Kruidig, notig, vegetaal en rokerig. De smaak is van begin tot het einde omringd door een prachtige mineraliteit en aciditeit. Het is een verfijnde & gastronomische wijn die niet uitbundig van het prille begin aanwezig is maar die zich na enige tijd bijna bescheiden en verlegen helemaal prijs geeft.
    Punten: 87/100 – 33,99 €
  4. Pietradolce Etna Rosso 2017
    100% Nerello Mascalese – 3 maanden rijping in tonneaux
    Wijn met een mooie kleurspiegel, granaatrood. De geur geeft bosaardbeitje, krieken, snoepjes, rozen, munt en laurier. Het bouquet komt verfijnd over. In de mond fragiele tannine en toonaangevende zuurtjes. De afdronk kent een bittertje dat net te dominant overkomt. Wat opvalt is dat deze ‘instap’ Pietradolce enorme moeilijkheden kent op te boksen tegen de Archineri Bianco.
    Punten: 80/100 – 18,95 €
  5. Pietradolce Archineri Etna Rosso 2017
    100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in tonneaux
    Granaatrood en zuiver. Uitnodigende neus, licht vlezig en aards met fijne kruiden maar voornamelijk een waaier aan fruit. Al het kleine rode fruit dat je kan bedenken is bijna aanwezig. Het hout ruik je zonder dominant te zijn. De smaak toont die gekende verfijnde fragiliteit met toch tegen de aciditeit opboksende tannine. De afdronk is licht alcoholisch en mocht een tikkeltje langer dragen. De mineraliteit spreekt voor zich.
    Punten: 86/100 – 33,00 €
  6. Pietradolce Santa Spirito Etna Rosso 2016
    100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in tonneaux
    Lichte, zuivere en heldere kersenrode kleur. Het geurenboeket is divers en aantrekkelijk. Het gekende kleine rode fruit wordt bijgestaan door braambessen. Het florale speelt steeds mee op de achtergrond. Naast munt, oregano, peper en laurier ontdekken we ook een vleugje kaneel. De branderige aroma’s (chocolade en koffie) zijn geïntegreerd. Vlezig en animaal om af te ronden. In de smaak valt het op de fragiliteit weg is hoewel de verfijning wel degelijk aanwezig blijft. De kracht aan tannine wint in de Santa Spirito maar de zuren weren zich en bieden de nodige tegenwerking. Al bij al blijft er een sappigheid hangen in deze volle, gastronomische wijn.
    Punten: 88/100 – 33,99 €
  7. Pietradolce Contrada Rampante Etna Rosso 2016
    Deze wijn werd reeds besproken in de globale Etna proeverij. Hoewel er een verschil in proeven van 2 jaar over heen is gegaan blijven de proefnotities grotendeels gelijk oplopen. Hij blijft nog steeds zijn enorme potentieel bieden.
  8. Pietradolce Barbagali Etna Rosso 2015
    100% Nerello Mascalese – 20 maanden rijping in tonneaux
    Ik wist op voorhand dat de Barbagali in het glas zou zitten en dat is misschien niet het ideale. Ik ben immers fan van deze wijn en dan balanceer je vaak op het subjectieve. Kersenrood en helder. Een vat vol complexiteit. Het glas blijft eenvoudigweg geuren creëren. We ontdekken, viooltjes, rozen, aardbei, framboos, kers, peper, munt, jeneverbes, ceder, koffie, karamel en truffel. Man, dit is zo smakelijk! Prachtige tannine, sublieme frisheid, zwoelheid, lengte… deze wijn heeft het gewoonweg.
    Punten: 95/100 – 95,00 €

Het is duidelijk dat deze twee proeverijen maar een kleine afspiegeling zijn van wat er mogelijk is van Etna DOC. Ik kijk alvast uit naar meer moois hiervan in het glas!

Barolo – Amici tasting

Nebbiolo stond in de schijnwerpers tijdens onze Amici tasting van juni 2021! De nobele druif was die avond tevens de gastheer van de grootse wijnen waarvoor hij verantwoordelijk is; nl. Barolo. Enfin… van de 8 wijnen die er op de proeftafel verschenen droegen er 5 het Barolo label. Aan ons om te ontdekken welke de 3 ‘indringers’ waren.

Barolo – enkele weetjes!

Barolo is één van de meest bekende wijnen wereldwijd. Informatie uit deze ‘welgestelde’ DOCG is er dan ook aan veelvoud te vinden. De zoekopdracht Barolo invoeren in Google geeft je in 0,46 seconden maar liefst 17.600.000 resultaten! Bij deze zorgen we er alvast voor dat er op zijn minste één zoekresultaat extra bij komt. Of dit overbodig is maakt ieder voor zich maar uit…

  • Barolo DOCG is een appellatie uit het noord Italiaanse Piemonte; meer bepaald uit de Langhe regio. Even ten zuiden van Alba, in de provincie Cuneo.
  • De promotie van DOC naar DOCG is er sinds 1980, onmiddellijk na de invoering van Denominazione di Origine Controllato e Garantita.
  • Een Barolo mag enkel gemaakt worden van Nebbiolo druiven.
  • Het is steeds een rode wijn.
  • Er is tevens een ‘Riserva’ versie van de Barolo.
  • Naast het gelijknamige dorpje Barolo zijn ook wijngaarden uit volgende gemeenten toegelaten in de appellatie: La Morra, Monforte d’Alba, Serralunga d’Alba, Castiglione Falletto, Novello, Grinzane Cavour, Verduno, Diano d’Alba, Cherasco en Roddi.
  • Auteur dezer kan u ten zeerste aanraden de ontdekking ter plaatse met een Vespa te doen.
  • 177 wijngaarden maken deel uit van de Cru indeling. De indeling per gemeente is: Serralunga d’Alba (39), La Morra (39), Barolo (37), Castiglione Falletto (20), Monforte d’Alba (11), Verduno (11), Grinzane Cavour (8), Novello (7), Diano d’Alba (3), Cherasco (1), Roddi (1)
  • Het is een droom om ooit van alle cru’s een exemplaar in de wijnkelder te hebben liggen.
  • Het maximale rendement voor Barolo of Barolo Riserva bedraagt 56 hl/ha. Wanneer de cru wijngaard wordt vermeld op het etiket wordt dit gereduceerd tot 54,4 hl/ha
  • Barolo heeft een minimale rustperiode van 38 maanden, waarvan minstens 18 maanden opvoeding in vaten.
    Voor een Barolo Riserva is dit 62 maanden met een identiek aantal voorgeschreven maanden houtlagering.
  • We zeggen bewust niets van het kruidenextract digestief Barolo Chinato…
  • Een website die absoluut aan te raden is: www.barolomga360.it (helaas betalend)

De proeverij:

  1. Mauro Molino Barolo Conca 2007
    Nebbiolo – 18 maanden rijping in Franse eiken vaten
    Heldere kersenrode kleur met een spoor van evolutie. Fijne neus! Enkele kersen en wat rozengeur geven de neus een jeugdig karakter al zijn deze wel in de minderheid. De tertiaire aroma’s komen opzetten en nemen het karakter over. Koffie, mokka, sigaar, thee, tabak… om maar enkele te noemen. Verder ook een animale impact (al zet die niet echt fel door). Zoethout, munt, laurier en paddenstoel voor de volledigheid.
    In de mond spelen de tannine niet te fel door, de zuren bieden een prima ondersteuning. Het geheel blijft toch krachtig aanwezig. De mokkatoets is duidelijk en de lange afdronk kent een warmkruidig einde. Correct Barolo die op dronk is gekomen!
    Punten: 89/100 – Te koop bij Vinolfi voor 35,95 € (andere jaargang)
  2. Cantina del Pino Barbaresco Albesani 2006
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in grote Sloveense foeders
    Eerste ‘indringer’ van de avond! Heldere granaatrode kleur met evolutie. Correcte neus waar nog zowel jong fruit (aardbei, kers, braam) als gedroogd fruit (pruim) in aanwezig zijn. Koffie, ceder, tabak en champignons zetten het tertiaire gedeelte in. Verder enige florale en kruidige toetsen. In de mond is deze 2006 eerder nog een krachtpatser met misschien net een iets te eenzijdig tannine gevoel waardoor de wijn voor mij verfijning en diepgang mist. Bij het einde van de afdronk is ook de alcohol net iets te dominant present.
    Punten: 88/100 – Niet te koop gevonden in België – Richtprijs 45 €
  3. Rinaldi Francesco & Figli Barolo Cannubi 2007
    Nebbiolo – minstens 36 maanden rijping in 5000 hl Sloveense foeders
    Heldere granaatrode wijn met evolutie. Mooi en elegant bouquet! Versmolten aroma’s van het fruit (gedroogde pruim, kers, framboos), bloemen (roos), kruiden (anijs, munt, peper, laurier), branderig (koffie, ceder, thee, tabak) en animaal (schimmels). De mond geeft een levendige, rijke en vooral krachtige wijn die volledig in balans is. Al het mooie van een gerijpte Barolo bevindt zich in het glas.
    Punten: 91/100 – Te koop bij Portovino voor 55,00 € (andere jaargang)
  4. Giovanni Rocca Barolo Mosconi 2007
    Nebbiolo – 36 maanden in Franse barriques
    Helder, granaatrood met stevige evolutie. De neus boeit helemaal niet. Hij komt net niet afstotend ‘lactisch’ over. De yoghurt geur verdwijnt ook niet na walsen en doet me de zoektocht naar andere, wel interessante geuren dan ook stopzetten. In de mond is hij gelukkig wel iets enthousiaster. Tannine die nog wat kracht bezitten, zuren die hem in balans brengen. De afdronk die voldoende lang is maar die ook bij het uitdoven de wijn mij niet in vervoering doen brengen. Zonder twijfel het kneusje van de avond!
    Punten: 78/100 – Te koop bij Di’Vin Wines voor 44,60 € voor 44,60 €
  5. Stephano Mazzetta Desmentia Vino do Tavola 2011
    Nebbiolo – Houtgelagerd
    Mooie heldere granaatrode kleur. De geur is alvast uitnodigend en geeft vele facetten prijs. Rozijnen, kers, braam, toasting, koffie, tabak, truffel… Na walsen komen er nog sigarenkistje, laurier en munt opzetten. Een licht bedwelmend rozenaroma eveneens. De wijn zit mooi in zijn evenwicht! Hoewel de tannine krachtig zijn houden de zuren ze binnen beperking. Het hout zit mooi versmolten. Het fruitgevoel is veel duidelijker nog aanwezig dan bij de vorige wijnen wat ook logisch is gezien zijn leeftijd. Lange kruidige afdronk. Het was echter al vrij snel duidelijk dat we niet met een Barolo te maken hadden. Mooi gemaakte Nebbiolo wijn die wat mij betreft ‘bijt’ op de goede manier.
    Punten: 90/100 – lokaal gekochte wijn en er is zo goed als geen info te vinden over Stephano Mazzetta
  6. Angelo Gaja Barolo Dagromis 2007
    Nebbiolo – Rijping voor 12 maanden in barriques en 18 maanden in foeders
    Typische Barolokleur met lichte evolutie. Schitterende neus die doet verlangen. Framboosjes in combinatie met blonde rozijn en ontbijtpruimen wat het fruit betreft. Rozenblaadjes en munt geven een wat geparfumeerde impressie. Alles zit mooi verweven en hoewel er tertiaire aroma’s zijn (ceder, mokka, tabak) komt dit op geen enkel moment dominant over. Het mondgevoel sluit naadloos aan bij onze geurimpressies. Krachtig, rijk, levendig, zacht, vol en rond. Het fruit blijft aanwezig. De afdronk blijft boeien. Heerlijk glas wijn!
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België – Richtprijs 82 € (andere jaargangen)
  7. Nervi Gattinara Valferana 2011
    Nebbiolo – 48 Maanden rijping in foeders
    De derde niet-Barolo wijn komt uit Alto Piemonte en werd ook bestempeld als niet Barolo. Heldere granaatrode kleur. Het is in eerste instantie toch wat zoeken naar een diversiteit van aroma’s. Ook stevig walsen brengt niet onmiddellijk soelaas. Even laten open komen dan maar. Jong fruit van framboos, aardbei en kers. In de aanvulling rozenwater, mokka laurier, thee, tabak… dan toch ook het teer-aroma.
    Correct mondgevoel met duidelijk aanwezige tannine maar toch overheerst er het gevoel dat deze wijn beter een plaatsje eerder was gekomen. Hij heeft het moeilijk op te boksen tegen de Dagromis en dat vertaalt zich ook. Ik heb dan ook genoteerd dat ik deze wijn een nieuwe kans wil geven.
    Punten: 85/100 – Te koop bij Stappato voor 88,50 € (andere jaargang)
  8. Fratelli Alessandria Barolo San Lorenzo 2007
    Nebbiolo – 36 maanden rijping in 20 tot 30 hl Sloveense foeders
    De kleur is ook hier granaatrood met evolutie. De neus is wat mij betreft de mooiste van de avond. Zeer verfijnd en uiterst uitnodigend. De usual suspects zijn allen aanwezig: framboos, rode bes, kers, roosjes, munt, koffie, mokka, sigarenkistje, graffiet, thee, tabak, laurier, champignon… Dit zet zich door naar de mond. Hij beloofde veel en geeft zo mogelijk nog meer. De kracht vervaagd geen moment. Het rijke evenwichtige mondgevoel stemt me gelukkig als een perfecte afsluiter van een mooie avond. Dit mag wat mij betreft me telkens geschonken worden als afsluiter van een mooi diner 😉!
    Samen met de Gaja Dagromis de winnaar van de avond.
    Punten: 92/100 – San Lorenzo werd niet te koop gevonden in België. Richtprijs 61 € (andere jaargang).

Niet iedereen aanwezig op deze proefavond zal het eens zijn met mijn proefnotities! Het mag dan ook duidelijk zijn dat dit mijn bevindingen zijn van de geschonken fles in mijn glas. Er was een zeer duidelijk flessen verschil aanwezig waardoor er uiteraard discussies waren omtrent de proefondervindingen. Dat gegeven houdt ook onze proefavonden levendig! Alle geproefde Barolo wijnen kwamen uit het jaar 2007. In bijgevoegde vintage tabel kan je zien dat dit een 4-sterren jaar is met de bemerking drink or hold. Onze proefavond maakte dit ook duidelijk!

Barolo Cru’s