Brunello di Montalcino – Magisch of Overroepen?

Brunello di Montalcino, een fijne rode wijn, afkomstig van de heuvels rond het stadje Montalcino, dat op ongeveer 42 km ten zuiden van Siena ligt. Dit is een van de beste wijnen van Italië en zeker een van de wijnen met het meeste potentieel men zegt dat hij soms wel een halve eeuw kan rijpen. Hij wordt gemaakt van de Brunello (Sangiovese Grosso).
De grote faam van de Brunello zorgde na de oorlog voor een ongezien succes. Het wereldwijde enthousiasme voor de Italiaanse keuken ging hand in hand met de vraag naar Brunello di Montalcino. Dit trok investeerders aan van overal: lokale grootboeren, eeuwenoude adel, gefortuneerde industriëlen uit Toscane en andere regio’s van Italië of zelfs uit Amerika. Kortom , het is de moeite om de geschiedenis van Brunello even in ’t kort te schetsen.

Even oud als de Italiaanse éénmaking
Vanzelfsprekend worden er al heel lang wijndruiven geteeld rond het stadje Montalcino. Maar tot het begin van de 19de eeuw was de wijn die werd geproduceerd bestemd voor de lokale restauratie . Hij werd simpelweg opgediend in kannen. Duurdere wijn die in flessen werd gekocht, was doorgaans import uit Frankrijk. Halfweg de 19de eeuw ging men in Montalcino echter beseffen dat de Sangiovese­ variant die er werd geteeld, bijzondere eigenschappen had. Zo wat rond het moment dat het ééngemaakte Italië, de zogenaamde Risorgimento, het daglicht zag (1861) werd de productie geïntensifieerd en ontstond de gewoonte om de wijn minstens 4 jaar te laten rijpen op houten vaten. Dit werd een succes. Belangrijkste auteur van dit succes was Clemente Santi, eigenaar van Fattoria Il Greppo. Clemente was een welopgevoede man, met enige kennis van scheikunde (zijn grootvader was apotheker), die anderen wist te overtuigen om zijn voorbeeld te volgen. Het bijzondere was dat hij zijn wijn puur van één druivenras maakte, zonder deze te versnijden. Voortaan zou Brunello door het leven gaan als een gebottelde klassewijn. Het oogstjaar 1888 werd een ware triomf en is een van de pilaren die de faam van de Brunello voorgoed zouden vestigen. Van de 1888 zouden trouwens nog enkele flessen overgebleven zijn. Zijn achterkleinzoon Ferruccio Biondi Santi wist de kwaliteit van de Brunello ook te verzilveren. Hij richtte in 1926 de Cantina Sociale Biondi Santi op. De Cantina vond de weg naar de export en voerde al­ gauw Brunello uit tot in Amerika.
Het fascistische tijdperk was nefast voor de wijn . Ruim 25.000 herbergen werden vanaf het eind van de jaren ‘ 20 gesloten. Het gevolg was dat de inlandse consumptie van wijn met zo’n 30% slonk . Het was wachten op het einde van WO II eer er weer kon aangeknoopt worden met groei. In 1963 werden de DOC-wet goedgekeurd en in 1966 zag de wijnbeurs Vinitaly het daglicht: een belangrijke boost voor de er­kenningen en de export van de betere Italiaanse wijn. Een jaar later werd de Consorzio del Vino Brunello di Montalcino opgericht. Er werd sterk geïnvesteerd in de Brunello, waarvan de faam bleef groeien. Het werd een belangrijk uithangbord van “Made in Italy.” Brunello was in 1980 de eerste appellatie die de hoogste DOCG­ status verwierf.

Brunello: Een bijzondere Sangiovese
De Brunello, naam van de beroemde Italiaanse wijn, is tevens de naam van het druivenras waarvan de wijn wordt gemaakt. Deze druif is een variant van de Sangiovese die we in de Chianti Classico regio vinden en de Prugnole Gentile die gedijt in
Monte­pulciano en behoort tot de alleroudste druivenrassen van Italië. Naar alle waarschijnlijkheid is de druif ook afkomstig van Toscane. We vinden deze kwa­iteitsdruif nauwelijks op andere plaatsen in Europa.
Per decreet is vastgelegd dat Brunello uit­ sluitend mag samengesteld zijn uit Sangiovese Grosso (Brunello), die geteeld wordt binnen het reglementaire territorium van Montalcino. De wijnbouw is er onder meer onderhevig aan opgelegde snoei- en geleidingstechnieken en de rende­menten zijn beperkt (zie verder).

Bijzonder eigenschappen

De Brunello heeft een opmerkelijke dikke schil in vergelijking met de andere Sangiovese varianten. Als u weet dat Sangiovese een druif is met een stevig tanninegehalte, dan beseft u dat de Brunello een tanni­nerijke wijn voortbrengt. Daarom ook heeft goede Brunello behoefte aan een perfecte rijping van de druiven en aan een bijzonder terroir. Dat terroir vinden we in de ongerepte heuvels rond het stadje Montalcino dat 564 meter boven de zeespiegel ligt en enkel omringd wordt door bossen (50%), wijngaarden (15%), olijfbomen (10%) en weiden en akkers (25%). Door de dikke schil is de tint van de wijn die uit de schil afkomstig is, ook intenser dan bij de gemiddelde Sangiovese. Verder zijn er ook gelijkenissen met de Toscaanse wijnfamilie, zoals het relatief hoge zuur­ gehalte, de toets van violet, rode bessen, rood en zwart pitfruit en een lichtjes aardse ondertoon. Met de jaren wint de wijn aan charme, wordt zachter van zuur- en tanni­nestructuur, krijgt een heerlijke toets van amandelen, noten, zoethout en een complex, tertiair boeket. Brunello is een wijn met een enorm bewaarpotentieel. Naar verluidt is de 1888 nog altijd drinkbaar. Ook moderne Brunello blijft makkelijk 20 jaar op zijn top

Bijzonder complex

Door de jaren heen ontwikkelt de wijn een boeket dat zoals gezegd heel complex kan worden. De vraag wordt vaak gesteld hoe het mogelijk is dat één druif, ongeblend, kan leiden tot zo’n complexe wijnen. Voor het antwoord volstaat het naar de wijngaarden te kijken: sommigen liggen in het midden van de heuvel, anderen liggen lager, sommigen zijn zuidoostelijk georiënteerd of pal op het zuiden, andere naar het westen of zuidwesten en sommige zelfs op het noorden. Deze modali­teiten vertalen zich in het karakter van de smaak van de geoogste druiven.
De Brunello is ook een druif die erg gevoe­lig is voor bodem- en klimaatverschillen. Er bestaan in Montalcino zo’n 30 verschi lende Brunello-klonen.De ene is beter aangepast dan de andere om laag in de vallei of hoog op de heuvel te gedijen. De druiven rijpen ook sneller of trager afhankelijk van de expositie aan de zon de verschillen in bodemstructuur. Die bodem is erg gevarieerd: van leem door­aderd met leisteen tot mergel en rijkere stukken kleihoudende grond, kleimergel of slib. Boven de 150 meter vinden we ook vaak de beroemde galestro, een soort van afgeronde dikke kei, in de bodem. De druiven worden per perceel op andere tijdstippen geoogst. In feite oogst men op die manier druiven met erg verschillende karaktereigenschappen. 4-5 jaar later mondt dit uit in een complexe wijn waarin meerdere invloeden verweven zitten.
Er wordt ook aangenomen dat de naam ‘Brunello’ verband houdt met de kleur van de wijn (betekent ‘donker zoals de aarde’ in het lokaal dialect) . Het is inderdaad één van de zeldzame wijnen waarbij een lichtjes aardse schijn doorheen het robijnrood niet noodzakelijk een teken is van een snelle evolutie van de wijn.

De wijngaarden van Montalcino
Montalcino geniet binnen Toscane van een bijzonder microklimaat. Voor alle wijngaarden van Montalcino geldt dat er een warmer en meestal ook droger klimaat heerst dan in de rest van deze wondermooie provincie. De druiven rijpen dus in gunstige omstandigheden en kunnen bijna een week eerder worden geoogst dan in Montepulciano (regio van de Vino Nobile) en in het Chianti Classico gebied. De regenval is met 700 mm per jaar een stuk minder dan het gemiddelde van 900 mm in andere wijnregio’s. Het warme klimaat maakt dat zelfs wijngaarden die naar het noorden gericht zijn hier hun nut hebben: ze rijpen trager en leveren daardoor karaktervolle, aromatische wijnen op. Wijngaarden ge­richt naar het westen en het zuiden krijgen meer uren zonlicht, maar ook meer maritieme wind, wat zorgt voor krachtiger en complexere cru’s. Ideaal is wanneer een wijnbouwer over wijngaarden beschikt aan beide zijden van de heuvel: dat laat hem toe interessante blends te creëren.
De meeste wijngaarden bevinden zich ten noordoosten van Montalcino-stad. Dat is ook het meest heuvelachtige district. Belangrijk is hier ook de aanwezigheid van de Monte Amiata, tevens de hoogste heuvel van Zuid-Toscane, die het hele district beschermt tegen zuidoostelijke invloeden en tegen de regen. De aanplant is als volgt verdeelt: 2.100 hectaren komen in aanmer­king voor de Brunello, 510 hectare voor de Rosso, 600 hectare voor de Sant’Antimo en 50 hectare tenslotte voor de Moscadello di Montalcino, waarvan een zoete witte wijn wordt gemaakt.

Invloed van de millésimes
Brunello is geen zuiderse wijn. Het is een uit­ gesproken bewaarwijn en de expressiviteit, de concentratie, de zuur- en tanninestruc­tuur, de lengte en het bewaarpotentieel van de Brunello zijn niet enkel verbonden met het terroir, met de kwaliteit van de druiven en de gekozen klonen, maar ook met de kli­matologische omstandigheden. Vandaar dat de oogstjaren een belangrijke rol spelen in het karakter van de wijn. Dit gezegd zijnde moet men er altijd rekening mee houden dat wijnen uit moeilijke oogstjaren daarom niet minder interessant zijn: ze kunnen soepeler, eleganter en sneller op dronk zijn. Het zijn wijnen die vaak perfect inspelen op de vereis­ten van de moderne markt.

Vijf sterren-systeem
Vanaf het oogstjaar 1945 is er een vijf sterren­ systeem ingevoerd dat jaar na jaar de kwaliteit van de oogst quoteert. Achter deze quo­tering schuilt een zorgvuldig samengestelde jury van experts die elk jaar samenkomt. Gegeven de technische vooruitgang en de selectie in de wijngaarden, gebeurt het even­ wel zelden dat een oogst minder dan drie sterren krijgt.

Brunello en Rosso di Montalcino
In Montacino vinden we 4 denominaziones (één D.O.C.G. en drie D.O.C.’s). Vier wijnen die elk een eigen karakter hebben. De twee bekendste daarbij zijn de Brunello en de Rosso di Montalcino.
Laat ons beginnen met de topwijn. De Brunello heeft een intens en aanhoudend parfum dat breed en complex is, met nuances van rood en zwart fruit, een eiktoets en zachte kruiden zoals vanille met een ondertoon van gekonfijt fruit. In de mond valt de kracht op, de stevige, harmonieuze structuur, die perfect kan samengaan met een unieke elegantie, net als het pittige karakter van de afdronk. Deze kenmerken maken van de Brunello een wijn met een groot bewaarpotentieel. Zonder enige overdrijving kan een Brunello 10 tot 30 jaar ouderen en in sommige gevallen nog veel langer. Het schenken gebeurt best in grote kristallen glazen bij een temperatuur van 16 graden.
Om de kwaliteit van de Brunello te vrijwaren, heeft de Consorzio regels opgesteld die ronduit streng mogen genoemd worden. Behalve het feit dat hij enkel van Brunello (Sangiovese) geteeld mag worden en dit in een strikt afgebakend productiegebied, gelden ook nog de volgende voorschriften:

  • De opbrengsten mogen de 80 kwintalen per hectare niet overschrijden (1 kwintaal = honderd kilo)
  • De opbrengst in wijn mag slechts 68% van het gewicht in druiven bedragen (dit brengt de maximum opbrengst per hectare op maximum 54,4 hectoliter)
  • De wijn mag pas 5 jaar na de oogst gecommercialiseerd worden (6 jaar bij Riserva’s)
  • Daarvan moet hij minstens 2 jaar in eiken vaten gerijpt hebben (3 jaar bij Riserva’s)
  • En minstens 4 maanden in de fles (bij Riserva’s is dat 6 maanden)
  • Hij mag enkel gebotteld worden in de productieregio in flessen met bordeaux­ vorm.

Rosso di Montalcino  De jongere broer van de Brunello
Van hetzelfde druivenras en van dezelfde terroirs kennen we naast de Brunello ook de Rosso di Montalcino. Deze wijn wordt vroeger in de markt geplaatst en heeft een jonger karakter. Maar dat wil nog niet zeg­ gen dat het hier om een lichtvoetige, speelse wijn gaat. De Rosso is een wijn met een frisser, fruitiger en jonger karakter, maar het rasvolle karakter en de structuur  die de Brunello zo beroemd maakt, vinden we ook in de Rosso terug. De Rosso di Montalcino is een elegante, smakelijke en harmonieuze wijn, met een heldere robijnrode tint, een intens en enthousiast aroma, met een frisse hint van vers geplukt zomers fruit . Deze wijn wordt doorgaans jong gedronken, maar beschikt in sommige gevallen ook over voldoende structuur om minstens 5 jaar te ouderen.
U kan zich afvragen waarom er Rosso di Montalcino wordt gemaakt wanneer druif en wijngaard dezelfde zijn. Het antwoord ligt bij de onverenigbaarheid van de productievoorschriften van de Brunello en de hoge rendementen die typisch zijn voor jonge druivenstokken . Wat doet een wijnbouwer bijgevolg met percelen die recent aangeplant werden of die wijnen opleveren die minder geschikt zijn om te rijpen? Hij maakt er een Rosso van.
De voorschriften voor de Rosso di Montalcino:

  • De opbrengsten mogen de 90 kwintalen per hectare niet overschrijden
  • De opbrengst in wijn mag maximum 70% van de opbrengst in druiven bedragen (of omgerekend 63 hl/hectare)
  • De wijn mag in september volgend op het jaar van de oogst al gecommercia­liseerd worden
  • Er is geen verplichting om de wijnen te laten rijpen in eiken vaten of op fles
  • Hij mag enkel gebotteld worden in de productieregio in flessen met bordeaux­ vorm.

De Moscadello di Montalcino
De Moscadello verwijst naar een witte druif (Moscato Bianco) waarvan in Montalcino zowel een zachte stille, een Late Harvest als een schuimwijn wordt gemaakt. Over de Moscadello di Montalcino wordt al sinds de 17de eeuw gewag gemaakt in geschriften. Het zoete karakter ervan maakt van deze wijn een uitgelezen begeleider van desserts en dan vooral van pasteitjes en gebak.
De voorschriften voor de Moscadello di Montalcino :

  • De opbrengsten mogen de 100 kwintalen per hectare niet overschrijden. Bij de Late Harvest is dat slechts 50 kwintalen
  • De opbrengst in wijn mag maximum 65% van de opbrengst in druiven bedragen (45% voor de Late Harvest)
  • De wijn mag ten vroegste op 1 januari van het tweede jaar na de oogst gecom­mercialiseerd worden (Late Harvest)
  • Er is geen verplichting om de wijnen te laten rijpen in eiken vaten of op fles

De Sant’Antimo: de jongste D.O.C. van Montalcino
Deze wijn dankt zijn naam aan de beroem­de middeleeuwse abdij die amper enkele kilometers van Montalcino verwijderd ligt. Deze nieuwe D.O.C. (beëdigd in 1996) geeft uiting aan het verlangen van de produ­centen om het kwaliteits terroir rond Mont­alcino, ook als het niet in de strikt afgebakende Brunello-zone ligt, te valoriseren. Hier gedijen ook andere (internationale) druivenrassen naast de Brunello-druif. Bij de Sant’Antimo Rosso heeft de wijn­bouwer zelfs het recht om cepagewijnen te maken van uiteenlopende rassen zoals Carbernet, Merlot, Pinot Nero, Novello… Bij de Sant’Antimo Bianco vinden we Char­donnay, Sauvignon Blanc, Pinot Grigio … Er is trouwens ook een Sant’Antimo Vin Santo.

Brunell di Montalcino

Bron: Vino Magazine

De decadentie van een wijnclub – editie 2018

Jawel, U leest het goed… editie 2018. Aan de vooravond van superproeverij van 2019 realiseer ik me dat er nada geschreven is over de vorige proeverij! Was deze niet goed genoeg dan misschien? Neen, integendeel. Het hoge niveau van de geweldige diversiteit van de Italiaanse wijnen die in ons glas kwamen was ronduit fenomenaal. In die mate dat ik reikhalsend uitkijk naar wat volgende week (Met wijnclub Op de Klippen) en volgende maand (Met wijnclub Het Negende Vat) gaat geven.

Voor degenen die deze rubriek de afgelopen jaren niet gevolgd hebben geef ik graag nog een keer het concept mee. Eén keer per jaar laten we ons met de wijnclubs waarvan ik lid ben totaal gaan. Ik maak een selectie van enkel en alleen Italiaanse topwijnen en een hobbykok zorgt voor een aantal gerechtjes die we hiermee nuttigen. Degusteren op een hoog niveau en vooral van duurdere flessen wijn die we niet zomaar zouden openen.

Hier volgt alvast het relaas van 2018. Volgende wijnen verschenen er op onze proeftafel:

  1. Ca’del Bosco ‘Cuvée Annamaria Clementi’ 2008 – Franciacorta Brut Zero Riserva DOCG (Lombardia) – 74,40 €
    Ik weet niet wat jullie idee is, maar in mijn ogen  één van de allermooiste Franciacorta wijnen die er zijn. Blend van Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Nero die maar liefst 8 jaar sur lattes blijft. Ragfijne belletjes en een neus die je instant in hogere sferen doet belanden. Zo fijn, zo mooi… Impressies? Appel, perzik, citrus, kruidigheid, notig en mineraal. In de mond voornamelijk vullend, rijk, zacht, fris, in balans, verfijnd, vol en prachtig. In één woord… Geweldig! 91/100
  2. Russiz Superiore ‘Col d’Isore’ 2013 – Collio DOC (Friuli) – 29,90 €
    Een blend van 40% Pinot Bianco, 36% Friulano, 15% Sauvignon Blanc en 10% Ribolla Gialla die gedurende 12 maanden rust in foeders en vervolgens 1 jaar op fles. Mooi, doch ingetogen neus met noties van perzik, gedroogd fruit, toasting, honing, bloesems en gegrilde nootjes. De mond is zeer vullend en toch fris. We proeven duidelijk het gekonfijte fruit samen met het gele boomfruit. Pas in de afdronk toont de wijn zijn volle waarde en bewijst hij een mooie, volle, vullende en stralende wijn te zijn. 87/100
  3. Elena Walch ‘Beyond the Clouds’ 2015 – Alto Adige DOC (Alto Adige) – 39,50 €
    Elena doet al jaren mysterieus over haar icoon wijn. Voornamelijk Chardonnay maar de werkelijk invulling van de blend houdt ze lekker voor zich. Zeker weten we alvast dat er Gewurztraminer en Pinot Grigio aan te pas komen. Fermentatie in eiken houten vaten waar de wijn nog een 10 maanden rust. Beyond the clouds doet zijn naam alvast alle eer aan! Prachtige, volle, gestructureerde neus. Boter, toast, noot, hout, vol rijp fruit, citrus, honing, zeer kruidig met onder andere munt… De mond is vol, dragend, aanhoudend, smakelijk, verrijkend en vooral genotsvol! 96/100
  4. Gianfranco Fino ‘Es’ 2015 – Primitivo del Salento IGT (Puglia) – 45,30 €
    100% Primitivo die gedurende 12 maanden een opvoeding genoot op eiken vaten. Vooreerst vallen de stevig gekleurde tranen op aan het glas. Stuivend uit glas komt het zwarte en rode rijpere fruit, zoethout, pruim, kaneel, eucalyptus, peper, chocolade, viool en roos. De wijn proeft lichtjes port-achtig. Hij zit vooral stevig in het zwarte fruit met veel pruim. De lengte geeft een massa aan kruiden, melkchocolade en alcohol. Het is een stevige binnenkomer die toch wat vermoeiend overkomt. 82/100
  5. Santadi ‘Terre Brune Superiore’ 2013 – Carignano del Sulcis DOC (Sardegna) – 29,00 €
    Om één of andere reden kom ik vaak bij de Sardijnse Carignan terecht op onze super proeverijen. Ik vind het heerlijke wijnen voor vaak een meer schappelijke prijs dan de andere klassiekers. Deze van Santadi kreeg een houtlagering mee van 16 maanden. Het resultaat is zeer mooi te noemen. Het bouquet zweemt met zwart tot rijp fruit van pruim en braambes, kruidigheid met kaneel, peper en zoethout. Branderige toetsen van chocolade, toasting, en ceder. Fris vegetaal met parika en tabak en lichtjes aards. De smaak is rijk en vol met heerlijke chocoladegeladen tannines. 89/100
  6. Elena Fucci ‘Titolo’ 2014 – Aglianico del Vulture DOC (Basilicata) – 32,70 €
    Titolo is een Aglianico uit het zuiderse Basilicata met 12 maanden rijping op eiken vaten.  Donker kersenrood en heerlijk tranend van kleur. De neus is geweldig met ceder, sigaar, kers, peper, braambes, paprika, tijm, laurier, oregano, pruim, cacao en een animale bosgeur. In de mond ervaar je de prachtige, stevige tannine en de noodzakelijke frisse zuren met het counterende hout. Van smaak vol en krachtig met heerlijk sappig fruit. Het is een ware lekkernij! 92/100
  7. Petrolo ‘Boggina’ 2014 – Val d’Arno di Sopra DOC (Toscana) – 34,70 €
    Complexiteit zowel in de neus als in de mond bij deze volbloed Sangiovese. Heel typisch ook, vooral in de geurfase. Kersen all around, bessen van braam, roos, peper, caramel, eik, ceder, mokka, laurier, thee, tabak, paddestoel… Vrij krachtige, lichtjes uitdrogende tannine met perfect counterende zuren. De lengte doet de wijn extra opveren. 87/100
  8. Poliziano ‘Asinone’ 2014 – Vino Nobile di Montepulciano DOCG (Toscana) –  40,60 €
    De Ansinone van Poliziano is één van die wijnen die wereldwijd op het hoogste schavotje wordt geplaatst. Het is een blend met +90% Prugnolo Gentile. De aanvullende rassen zijn Merlot, Colorino en Canaiolo. De krijgt 16 tot 18 maanden houtlagering. De geurfase biedt reeds een aanzienlijke complexiteit. Je blijft snuiven en ontdekken! Ceder, eik, kers, paddenstoel, truffel, roos, bittere chocolade, braambes, mokka, tijm zijn duidelijk waarneembaar. Qua smaak geeft hij prachtige, heerlijke, lekkere tannine. Het is zo duidelijk Sangiovese met de zo typische frisse zurige kersen die prachtig omweven zijn door het fruit, het hout en de alcohol. Zeer smakelijke wijn! 94/100
  9. Boscarelli ‘Il Nocio’ 2010 – Vino Nobile de Montepulciano DOCG (Toscana) – 58,00 €
    Deze Vino Nobile is een pure Sangiovese. Rijping tot 24 maanden. Deze wijn geeft zich compleet en is tot in de perfectie op dronk gekomen. De neus doet ons gigantisch watertanden. Even karakter tonen, niet proeven maar ontleden. Kers, bessen, framboos, braam, rozen, jasmijn, peper, tijm, rozemarijn, cacao, rokerig, ceder, leder, champignon. De mond is enkel met superlatieven te beschrijven! Krachtg, rijk, levendig, zacht, in balans, aanhoudend vol, rond… geweldig! 96/100
  10. Tasca d’Almerita 2013 – Sicilia Contea di Sclafani DOC (Sicilia) – 42,40 €
    Siciliaanse Cabernet Sauvignon met 18 maanden vatlagering. De neus doet een niet romanticus reeds dansen! Wat een fantastisch stuivende geuren. We sommen op: Pruim, zwart een rode bes, cassis, braam, zoethout, kruidnagel, peper, chocolade, toasting, ceder, paprika, laurier, tabak, leder, truffel , paddestoel… De mond is sappig, krachtig, sappig, fruitig, sappig kruidig. Kortom een heerlijk vat vol sappige kracht. 95/100
  11. Pietradolce ‘Vigna Barbagalli’ 2011 – Etna Rosso DOC (Sicilia) – 67,60 €
    Nerello Mascalese met een opvoeding in eiken vaten voor 20 maanden. Ook hier een vat vol complexiteit. Het glas blijft eenvoudigweg geuren creëren. We ontdekken, viooltjes, rozen, aardbei, framboos, peper, ceder, koffie, caramel en truffel. Man, dit is zo fucking smakelijk! Prachtige tannine, sublieme frisheid, zwoelheid, lengte… deze wijn heeft alles. 95/100
  12. Tormanesca ‘Bocca di Lupo’ 2010 – Castel del Monte DOC Puglia – 53,10 €
    Aglianico afkomstig uit het noorden van Puglia met 36 maanden vatrijping. Wat een beleving geeft deze wijn ook alweer. Heerlijk, complex neus gevoel rood, zwart en blauw fruit, zowel kruiden als specerijen, graffiet, en een waaier aan branderige impressies. Heerlij fris vegetaal en aardse elementen in de aanvulling. Het mondgevoel voelt zo fris aan en tegelijkertijd voel je de kracht van de tannine. Een topwijn zonder enige twijfel. 95/100
  13. Garfoli ‘Selezione Gioacchino’ 2008 – Rosso Conero Riserva DOCG (Marche) – 38,60 €
    Nog zo’n druif dat op een hoog schavot staat bij ondergetekende: Montepulciano! Deze krijgt een rijping in eikenhouten vaten gedurende 18 maanden. Slechts één woord voor deze wijn ‘SUBLIEM’! Wat een verrijking mee op de proeftafel. Kreunend genot van slechts een klein slokje. Wil je details? Pruim, aardbei, kers, blauwe bes, braam, cassis, viooltjes, zoethout, munt, peper, jeneverbes, caramel, chocolade, rokerig, ceder, paprika, laurier, graffiet, thee, tabak, leder, truffel, paddestoel… pfft subliem, had ik dat al gezegd? 97/100
  14. Col d’Orcia ‘Poggio al Vento Riserva’ 2010 – Brunello di Montalcino DOCG (Toscana) – 86,00 €
    Sangiovese Grosso (Brunello) met een opvoeding van 36 maanden in vaten. Vooral gedroogd fruit in de neus met voorop pruim en vijg. Verder de rijpe zwarte kers, zware alcohol, ceder, chocolade en de nodige kruidigheid. De smaak is sappig en kruidig meer ook met alcoholgeladen tannine die vrij lang aanwezig blijven.
    Zoals vaak in een Brunello Too Much, hoewel het brede publiek dit wel kan pruimen. 84/100
  15. Fratelli Alessandria ‘Monvigliero’ 2012 – Barolo DOCG (Piemonte) – 51,40 €
    Nebbiolo dus die een opvoeding van 36 maand genoot op vaten. Wat een verademing tegenover de vorige wijn! Fragiliteit troef hier. In de neus het florale van roosjes, licht friszwoel fruit van framboos, fijnkruidigheid, sousbois, truffel, schimmels, ceder, tabak… Noem maar op je blijft ruiken en vergeet dat er nog een belangrijke fase aankomt, het proeven! En, ik blijf bescheiden… wat een gigantisch mooie complextiteit, wat een perfectie! Deze wijn heeft waarachtig alles wat ik maar leuk vind in een wijn. Kracht en stevigheid van de tannines, frisheid, zeg maar verfrissing van de aciditeit, lengte, sappigheid, en een stevig potentieel. Mond open en diepe buiging! 98/100
  16. Elvio Cogno ‘Vigna Elena Riserva’ 2011 – Barolo DOCG (Piemonte) – 64,70 €
    Nebbiolo met 36 maanden rijping. Op en top Nebbiolo. De topdruif die op het prefecte moment zich kan geven zoals geen enkele druif dit ook maar kan! Subliem, exellent, waanzinnig. In die mate dat ik niet veel heb kunnen noteren op mijn blad. 96/100
  17. Bertani 2008 – Amarone delle Valpolicella Classico DOCG (Veneto) – 76,80 €
    Opnieuw een klassieker in de Italiaanse wijn pikvolgorde. Corvina en Rondinella met een lagering van 72 maanden op vat. Rijkelijk tranende, kersenrode kleur. Geur die overdaad verraad met pruim vijg, dadel, zwarte kers, chocolade, munt peper, tabak, mokka en cassis. In de mond vooral zwoel, mooie tannine en aanhoudend. Perfecte afsluiter van de avond voor 1 enkel glas. Waag het niet om er een gerecht bij te combineren… It will be blown away! 86/100

Ach wat een beleving hebben we genoten van deze 2 topavonden. Het doet mij mijmeren aan wat er volgende week komen zal en het doet me gelukzalig achterover leunen… What a lucky bastard I am!

Had ik je al gezegd dat we er de nodige ‘hapjes’ bij genoten? Allée voorruit dan:

  • Risotto van Gamba
  • Suprême van Mechelse Koekoek
  • Argentijnse Picanha
  • Gebraiseerde varkenswang
  • Duo van lam
  • Boeuf Bourguignon

map-of-italy-wine-3

Cognac – De roes naar succes

Het gebied van de herkomstbenaming Cognac en zijn crus werd in 1909 afgebakend, dit na geologische en pedologische studies die Henri Coquand in 1860 uitvoerde, en werd uiteindelijk in 1936 in een decreet vastgelegd. De appellation Cognac strekt zich uit over vier departementen: Charente, Charente Maritime (met inbegrip van de eilanden), een deel van Deux Sèvres en de Dordogne.
De Cognacstreek is onderverdeeld in 6 productiezones of crus: Grande Champagne, Petite Champagne, Borderies, Fins Bois, Bons Bois en Bois Ordinaires. Deze 6 crus vormen concentrische cirkels met in het midden Grande Champagne, de top als het ware, en in het hart daarvan de stad Cognac. De traditie wil dat deze volgorde correspon- deert met de hiërarchische kwaliteit van de verschillende terroirs.

De titel Fine Champagne slaat niet op een cru binnen Cognac maar is een assemblage van cognacs afkomstig van Grande Champagne en Petite Champagne met minimaal 50% Grande Champagne.

Geologie

Geologisch zien we meerdere bodemtypes:
Champagnes zijn bodems rijk aan kalk en klei op een zachte onder- grond van krijtachtige kalk. Grande Champagne en Petite Champagne verschillen van elkaar door de dikte van hun kalkachtige onderlaag, een laag die in het eerste geval dikker is.
Groies zijn klei-kalkachtige bodems, rijk aan rode klei met veel keien op een ondergrond van harde kalk; hoofdzakelijk terug te vinden in Fins Bois.
Pays-Bas zijn bodems rijk aan klei en die we terugvinden in een geologische depressie in het noorden van de Cognacstreek, alsook in Fins Bois.
Borderies zijn bodems van silica (zand) en klei, rijk aan vuursteen of silex.
Sables of vrijwel pure zandbodems en vin- den we vooral terug in Bons Bois en Bois Ordinaires, gebieden die zich hoofdzakelijk in de kuststreek bevinden.

Druivenrassen

Er worden verschillende druivenrassen gebruikt, maar ugni blanc (trebbiano in Italië) zwaait de scepter in Cognac. Andere druivenrassen zoals colombard, sémillon, folle blanche en montils worden veel minder aangewend.

Van wijngaard tot kelder

Meestal vindt de oogst plaats in oktober, enerzijds hangt die af van de laatrijpende druivensoorten (ugni blanc in het bijzonder) en anderzijds van de lokale klimatologische omstandigheden. Er wordt machinaal geoogst, waarbij het gaat over grote stukken wijngaard met zeer aanzienlijke opbrengsten. De druiven worden direct geperst en de vergisting start vrijwel onmiddellijk – de wet en het gezond verstand laat immers niet toe middelen als zwavel te gebruiken omdat het om wijnen gaat die naderhand gedistilleerd worden.
Na een vergisting van één à twee weken is het resultaat een zure en zeer laag alcoholische wijn van minder dan 9% alcoholvolume. Net zoals bij armagnac hebben we voor het distillatieproces wijnen nodig met een zeer laag volumeprocent alcohol, willen we kwalitatieve brandewijn bekomen; wijnen en most ook met zeer hoge zuren die voor een natuurlijke bescherming zorgen. Dat komt net goed uit, want de natuur en de wijnbouwmethodes laten gewoonweg geen andere wijnen toe. De wijnen zijn dus van nature quasi ondrinkbaar. Toch zijn er brandewijnen, zoals de betere armagnacs, waarvan het productieprocedé enigszins anders is. Vooral de wijnkwaliteit waarmee gestart wordt ligt daar een stuk hoger. Deze wijn is vandaag dus wel drinkbaar.

De distillatie

In vergelijking met armagnac is het productieproces van cognac anders. Voor cognac wordt er niet één keer, maar twee keer gedistilleerd: à repasse, zoals dat heet. Eens de basiswijn klaar is, kan de distillatie van start gaan. Deze moet beëindigd zijn vóór 31 maart daaropvolgend. De alambiek of alambic charentais bestaat uit een ketel, een koperen ballon die in direct contact staat met de stookvlam, uit een olijfvormige distilleerkolf die de dampen opvangt, uit een zwanenhals en uit een buis van een distilleerkolf of condensor die over een koud bad gaat. Tussen de zwanenhals en de condensor kan een chauffevin tussengevoegd worden, dit om de temperatuur van het deel op te warmen dat vervolgens gedistilleerd wordt. Het principe van de distillatie à repasse bestaat uit twee opeenvolgende opwarmingen. Tijdens de eerste opwarming wordt de niet-gefilterde wijn, die min of meer rijk is aan fijne droesem, dit al naargelang het huis, naar zijn kookpunt gebracht, waardoor de dampen opstijgen naar de kap en zich vervolgens naar de zwanenhals begeven. Door condensatie worden de dampen in de condensator vloeibaar en worden deze naderhand onderaan opgevangen in een recipiënt: dit wordt de brouillis genoemd, een zeer troebel goedje dat tussen de 28 en 32% alcoholvolume bezit. Vervolgens wordt deze brouillis in een ketel gedaan voor de tweede distillatie, bonne chauffe genoemd, en dit voor een maximaal volume van 25 hl in een ketel met een inhoud van 30 hl.
Het eerste deel brandewijn, têtes genoemd, bijzonder rijk aan alcohol (+/-90% alc.vol.) maar ook rijk aan methanol en veel esters, wordt afgezonderd. Daarna komt de coeur of ‘het hart’ dat bestemd is voor de cognac. Van zodra de alcohol daalt naar 60% alc.vol. wordt de brandewijn opnieuw afgezonderd: hier gaat het hem over de secondes. Het laatste deel, de queues, op het eind van de distillatie, wordt verwijderd. De têtes en de secondes worden geherdistilleerd met een volgend deel brouillis of wijn.

De knowhow van de producent heeft te maken met de kwaliteit van de most, het suikergehalte, de zuren, de klaring en de aromatische frisheid, gekoppeld aan het alcoholpercentage van de wijnen, het aromatisch potentieel, de proportie van de fijne droesem enz. Gedurende het distillatieproces moet de cognacstoker de temperatuur tijdens het toevoegen van de most of brouillis in de gaten houden, de stooktemperatuur tijdens het verwarmen checken, de snelheid van de distillatie, de scheiding van de verschillende delen brandewijn, de proporties van de assemblage van de têtes en de secondes met de wijnen of de brouillis controleren, enzovoort. Een hele reeks factoren dus die uiteindelijk de eindkwaliteit van de brandewijn of cognac bepalen.

Verdere kwaliteitsfactoren…

De brandewijnen worden in nieuwe vaten gedaan met verschillende inhoudsmaten, tussen 270 en 450 liter. Naargelang de kwaliteit en het uiteindelijke doel verblijven de brandewijnen langer of korter op vat. We zien drie opeenvolgende fenomenen: de fase van de extractie van de aroma’s en de kleur, daar waar de witte alcohol geler wordt door de fenolen van het hout eruit te halen; de fase van hydrolyse waar de suikers van het hout de organoleptische karakteristieken verrijken. Ook wordt de kleur donkerder – een oxidatiefase zorgt er eveneens voor dat de kleur wijzigt (richting mahonie), maar die toch vooral het aromatisch palet verandert met meer complexe aroma’s richting ‘rancio’. Parallel daarmee verandert de smaak, die rijker wordt, meer versmolten, zachter, homogener, fijner en eleganter. Wanneer de keldermeester vindt dat de kwaliteit van de cognac beantwoordt aan wat hij voor ogen heeft, kan hij overgaan tot bottelen. Hij kan dat doen met of zonder te assembleren met andere jaargangen. Hij kan de cognac ook overhevelen in grote, glazen buikvormige flessen, bonbonnes of dames-jeannes, wanneer hij wil dat de cognac niet meer in contact komt met de lucht. Cognac die zo bewaard wordt, evolueert niet meer. Tijdens het rijpings- of verouderingsproces kan de keldermeester ook beslissen of hij de cognac in andere vaten overhevelt, kan hij de vaten van plaats veranderen of kan hij kiezen ze in een andere kelder over te brengen. Hij kan beslissen om andere houtsoorten te gebruiken, die minder of meer luchtdoorlatend zijn. Zo kan hij de verdamping van de alcohol min of meer sturen, of die van het water, door bijvoorbeeld met de vochtigheidsgraad van de kelder te spelen.

De keldermeester is ook bijna voortdurend bezig met het reduceren van het alcoholvolume door aan de brandewijn gedistilleerd of gedemineraliseerd water toe te voegen, beetje bij beetje, zodanig dat de kracht van de alcohol afneemt tot wanneer het juiste alcoholpercentage voor consumptie bereikt is (minstens 40% alc.vol.).

Bron: In Vino Veritas

Sherry – Van Jerez tot Sanlucar

Amontillado, Palo Cortado, Cream, Manzanilla en andere lijken ons een erg ingewikkeld taaltje. We proberen het te simplificeren. Even alles op een rijtje, waarbij we hopen de liefhebber een klare kijk mee te geven bij het proeven van al dat lekkers, zonder dat hij zich andere vragen gaat stellen.
Grof geschetst zijn er twee grote families in het Sherrygebeuren: de Fino’s en de  Oloroso’s.

HET MOMENT VAN OOGSTEN

De Palomino-druiven worden half september geoogst. Handmatig en zeer snel, zodat er weinig gevaar is voor oxidatie van de druiven die aan een buitentemperatuur van 45°C zijn blootgesteld. De rijpheid en suikerconcentratie moeten ten minste 10,5% vol garanderen. De rendementen draaien rondom de 75 hl/ha en dat met een densiteit van 3.500 à 3.800 stokken/ha.

DE WIJNBEREIDING

De druk bij het persen is niet te hoog. Het verkregen sap wordt snel naar roestvrijstalen tanks afgevoerd, waar het bij lage temperatuur, 22 à 24°C, vergist. De gisting start vanzelf dankzij de natuurlijke gisten die zich op de pel bevinden. Toch zijn er enkele wijnhuizen die eigen gist kweken om de vorming van de kaamgist te bevorderen en daarmee een eigen stijl in hun wijnen willen benadrukken. De wijnen halen 11 à 12% vol. Men tapt die onmiddellijk daarna over naar vaten van Amerikaanse eik. Sommigen vergisten direct in die vaten.

Sherry

DE CLASSIFICATIE

In de maand december proeft men voor het eerst de nog niet geklaarde wijnen en klasseert die als Fino of Oloroso. Elk vat wordt met krijt gemerkt:

  • 1 streep (raya) = een zuivere wijn, lichtvoetig en vooral afkomstig van witte mergelbodem (“albarisa”). Deze wijn wordt bij de groep van de Fino’s ingedeeld.
  • 1 streep en 1 punt (raya y punto) = veeleer een krachtige wijn, vlezig en vol, komt van kleihoudende bodem. De wijn wordt bij de Oloroso’s gerangschikt.
  • 2 en 3 strepen zijn niet geschikt voor de Jerezwijn.

De Fino-familie

De wijnen in tonnen die met één streep gemarkeerd zijn, worden tot 15 à 15,5% vol versterkt. De alcoholtoevoeging laat kaamvorming (flor) toe. Die zorgt ervoor dat de wijn langzamer oxideert.
Deze familie wordt eerst in twee stijlen opgedeeld: Fino en Mazanilla. De laatste komt uitsluitend uit Sanlucar de Barrameda. Hij is fijner, ook frisser en eleganter dan de Fino uit Jerez of Puerto de Santa Maria. Dit is te wijten aan een snellere kaamvorming, die door de dubbele werking van de Atlantische Oceaan en de Guadalquivir sterk beïnvloed wordt. Invloeden die bovendien door een westenwind, de “Poniente”, getransporteerd worden.

De Oloroso-clan

Wijnen in tonnen met één streep en één punt worden tot 17,5% vol. versterkt. Deze alcoholsterkte vermijdt dat er kaam gevormd wordt. Bijgevolg oxideren de Oloroso’s dus sneller en intenser dan de Fino’s.

DE LAGERING

De bota, Amerikaanse eikenhouten vaten van 600 l, wordt voor 5/6 gevuld. De lege ruimte vergemakkelijkt de vorming van de kaam (flor) bij de Fino of versnelt de oxidatie bij de Oloroso.

Solera

De techniek van lageren, relatief recent (gaat terug tot in de 2de helft van de 19e eeuw) homogeniseert de productie in de kelders. Er is trouwens geen invloed van jaargangen, noch van terroir. Het is veeleer een duizelingwekkende duik in de wereld van de oxidatief getinte kwaliteitswijnen. De vaten worden in drie, soms vier lagen op elkaar gestapeld. Elke verdieping is een escala. De vaten die op de grond liggen, noemt men solera (van het Spaanse suelo of bodem). Deze laag is met de oudste wijnen gevuld. Van deze rij wordt  er voor de botteling  afgetapt (sacar). De hoeveelheid varieert van 1/3 tot 1/4 van een bota. Deze hoeveelheid afgetapte wijn wordt vervangen door eenzelfde hoeveelheid van de laag erboven of criandera (van criar, Spaans voor opvoeden). De hoeveelheid wijn die weg is in de eerste verdieping wordt nu vervangen door wijn van de 2de verdieping en zo gaat het verder tot de bovenste laag. Die criandera krijgt de jonge wijn van de laatste oogst.

Manzanilla en Fino behouden hun kaam gedurende ten minste 3 jaar. Wanneer de kaamgist vlugger afneemt, gaan Manzanilla en Fino over in het stadium van Manzanilla Passada en Fino Amontillado. Wanneer de flor of kaamgist volledig verdwijnt, worden beiden volstandige Amontillado’s. Het verouderen, nu oxidatief, wordt naargelang het advies van de keldermeester (capataz) al of niet verdergezet.

Een curiosum

Toen de oenologische technieken nog in ontwikkeling waren of zelfs nog niet bestonden, kwam men bij het klasseren soms onverwachte resultaten tegen.
Men botste dan wel eens op een vat met Amontillado  die  eerder op een Oloroso leek. De  capataz gaf dan het vat een bijzonder teken: een streep met een bar door, de Palo Cortado. Deze intermediaire wijn met specifieke smaak kan men vandaag nog in zeer oude vaten aantreffen.

OTROS VINOS

Het Jerez-gebied produceert ook 2 likoreuze wijnen, Pedro Ximenez en Moscatel. De
druiven voor deze twee wijnen worden eerst in de zon gedroogd (soleo-techniek). De zeer geconcentreerde most vergist niet volledig. De wijnen worden al of niet in een solera gelagerd. Als deze wijnen apart gebotteld worden, vermeldt men op het etiket Vino Dulce Natural. In assemblages, zoals Vinos Generosos de Licor, benadrukt men met Pedro Ximenez het zoete exponent (de Vinos Generosos zijn droog). De gradatie van Jerez naar meer en meer zoet (medium, cream en zo voort) hangt af van de hoeveelheid toegevoegde PX.

Priorat – Priorato

Met absolute zekerheid mogen we stellen dat we bij Wijnclub Het Negende Vat het lopende seizoen weer enkele hoogstaande proeverijen hebben beleefd. Eéntje ervan betrof een proeverij van wijnen van de Priorat DOCa.
In een vroeger schrijfsel heb ik reeds de omgeving uit de doeken gedaan. Ik verwijs u graag naar Priorat – O maar ik lust u wel!

PT Priorat

Priorat – Enkele wist-je-datjes

  • Het district El Priorat ligt in de provincie Taragona (Catalunya)
  • De wijngaarden liggen er veelal op terrassen op een hoogte tussen de 100 en 700 meter.
  • De bodem is van vulkanische origine en is rijk aan de befaamde Llicorella. Roodachtige en zwarte leisteen met kleine deeltjes mica (kwarts). Door de weerkaatsing van het zonlicht ontstaat er een goudzwart gestreept tijgermotief.
  • De gemiddelde temperatuur bedraagt er 15°C, de gemiddelde neerslag ligt er tussen de 550 en 600 mm. Er vindt regelmatig een zware hagelbui plaats.
  • In 1954 was er de erkenning als DO Priorat, In 2000 volgde deze voor DOCa voor rode wijnen en in 2006 voor de witte wijnen
  • Sinds 2009 is er de benaming Vins de Villa (Vi de Vil) van toepassing. De vermedling van het dorp binnen de DOCa waar zowel de wijngaarden liggen als de vinificatie plaats heeft.
  • 9 gemeenten vallen er binnen de DOCa zone: a Morera de Montsant (inbegrepen Scala Dei), Gratallops, Porrera, Poboleda, Torroja del Priorat, la Vilella Alta, la Vilella Baixa, El Lloar, Bellmunt del Priorat
  • Volgens de Davis University in California bezit Priorat het beste terroir van de wereld.
  • De aanbevolen druivenrassen voor de rode wijnen zijn Grenache en Carignan.
  • Toegestane druivenrassen voor de rode wijnen zijn: Hairy Grenache, Tempranillo, Piquepoul Noir, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Pinot Noir, Merlot en Syrah.
  • De witte wijnen zijn er veel minder interessant dan de rode wijnen.

De proeverij:

  1. Costers del Priorat Petit Pissarres 2015
    Grenache – Carignan
    Helder robijnrood. Zoet rood fruit met framboos en aardbei. Veel kers, viooltjes, peper, laurier, lichte toasting en mokka. In de mond vooral fruit, soepele tannine, zuren aanwezig. Mocht meer body hebben en langer zijn in de afdronk. Dit is niet de grootste Priorat.
    13/20
  2. Cims de Porrera – Porrera Vi de Vila 2012
    Grenache – Carignan
    Paarsrood, helder en tranend. Het etiket lijkt op een affiche van een Tarrantino film en is zo mottig als wat.
    De geur heeft iets afstotend met zeer veel alcohol en zwarte rek. Het fruit zit op de tweede rij. De tannine zijn streng aanwezig en zitten licht vooraan. Ook hier is de scherpte van de alcohol niet weg te denken en komt het fruit achteraan.
    Veel te hoeks en tegendraads voor een Priorat.
    10,5/20
  3. Mas alta artigas 2012
    Grenache – Carignan – Cabernet Sauvignon
    Karmijnrood, helder met gekleurde tranen. Het fruit komt direct opzetten naast het hout. Duidelijke toasting via ceder en caramel. In het fruitsegment treffen we de ideale mix tussen de rode en zwarte bessen. De pruim ligt er tussenin. Zoethout en een mix van kruiden vullen aan. De Cabernet Sauvignon zorgt voor de vegetale/paprika aanvulling. Qua smaak zijn we op het goed spoor gekomen. De smakelijke pruim en zwarte bessen spoelen de mond. Het hout is mooi geïntegreerd met vele kruiden. De afdronk blijft dansen en eindigt in een kruidencacao. Dit is een mooie wijn en waarschijnlijk ook naar ieders lust.
    17/20
  4. Terroir al limit torroja vi de Vila 2015
    Grenache – Carignan
    Niet echt zwaar doorkleurd met zelfs een spoor van veroudering. Animale en dierlijke aroma’s daarna volgt er fruit en alcohol. De smaak is teleurstellend zwak, met een wel zeer korte afdronk. En… where the hell, is het fruit?
    10/20
  5. Nin Ortiz planetes de nin 2014
    Grenache – Carignan
    Mooi doorkleurd en tranend. Aantrekkelijke dierlijke impressie met veel zowel rood als zwart fruit. Laurier, peper, jeneverbes. Verder een toets balsamico/vleesjus. Zeer smaakvol met jeugdige kracht en een complete aanvulling van zuren, hout en alcohol. Het fruit draagt naar een lange ontknoping. Veel kruiding en bittere chocolade. Dit gaat enkel nog maar beter worden!
    16,5/20
  6. Mas de Pereres nunci costero 2007
    Carignan – Grenache
    Mooi helder robijnrood met gekleurde tranen.
    De neus voelt overheerlijk aan met een mix aan alle kwaliteitsvolle actoren. De smaak kan dit enkel maar bevestigen. Complexiteit troef en we ervaren voor een eerste keer waar een Priorat toe in staat is. Dit is magnifiek!
    19/20
  7. Vall Llach mas de la rosa 2013
    100% Carignan
    Stevig doorspekt gekleurd met machtige tranen. Valt het je op dat hoe complexer en completer de wijn, hoe moeilijker het is er volledig over te noteren? We doen ons best om dit prijsbeest te ontleden! Fruit aanwezig in elke segment: rood, zwart, blauw, gedroogd… Een sublieme kruidigheid alsof je de kruiden net geplet hebt in de vijzel. Hout dat stuift zonder in een overdreven stadium te komen. De brandige aroma’s zoals chocolade, mokka, koffie en toasting die dan weer stevig opspelen, dan weer iets subtieler plaats maken voor het fruit. Rijpe, volle krachtige, smakelijke, aanstekelijke, aanhoudende, verlangende, smachtende smaak die je enkel maar naar de perfectie doet leiden.
    Graag enkele doosjes voor in het keldertje
    20/20
  8. Costers del Siurana mas misere 2008
    Grenache – Cabernet Sauvignon – Tempranillo – Merlot – Carignan
    Mooi doorkleurd en tranend. Heerlijke neus met opnieuw alle facetten die aanwezig zijn, gaande van fruit, kruiden, hout, toasting, animaal, vegetaal, mineraal… De mond werkt als bezeten maar slaagt er niet in om de perfectie van de Vall Llach in het vergeethoekje te drummen. Lekker met zekerheid!
    18/20

Vall llach

Sparkling Wines – Astonished Britain

Thema’s vinden of heruitvinden voor een wijnclub! Vraag het aan iedereen die het jaarprogramma opmaakt voor zijn of haar wijnclub. Het is niet eenvoudig om de nodige variatie te blijven brengen zonder in herhaling te vallen. Tijdens één van mijn bezoeken aan Prowein (Dusseldorf) bleef ik een keer hangen bij de beursstand van de Engelse bubbels. Vermits ik enkel theoretische kennis had over de Britse Champagne-variant vond ik het een goed idee de theorie om te buigen in de praktijk (eigenlijk is dat steeds een goed idee). Ik schrok danig van het niveau dat ik toen proefde. Enkele jaren later vond ik de tijd rijp om dit thema op de proeftafel van Het Negende Vat te introduceren.

Wat moeten we weten over de English Sparkling Wines?

  • Het is de snelst groeiende sector van de Engelse wijnindustrie. Sinds 2010 is heeft het zelfs het grootste aandeel op de Engelse wijnmarkt.
  • Er zijn 503 commerciële wijngaarden die 133 wijnhuizen vertegenwoordigen. Deze cijfers zijn vandaag misschien zelfs al achterhaald.
  • De jaarlijkse productie ligt boven de 5 miljoen flessen. Tegen 2020 wordt er een verdubbeling van de geproduceerde flessen verwacht.
  • Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier vertegenwoordigen meer dan 50% van de druivenaanplant.
  • De beste bubbels komen uit South-East met het wijngebied Kent voorop. Maar ook in Wessex en South West zijn in de race.
  • De meest noordelijk gelegen wijngaard is deze van Yorkshire Heart Vineyard (York)
  • Nyetimber is met haar 170h a aan wijngaarden het grootste wijnhuis.
  • Ze kennen hun prijzen, die Britten!

Hierbij volgen mijn proefnotities van de geproefde bubbels:

  1. Chapel Down Classic Non Vintage Brut – 25£
    50% Pinot Noir, 30% Chardonnay, 13% Pinot Blanc, 7% Pinot Meunier
    De wijngaarden liggen in Kent, Sussex, Essex en Dorset. 18 maand sur lattes.
    Beperkte maar fijne bubbels. De neus geeft voornamelijk gist, appel, citrus, aardbei en rode besjes. De mond vult zich met mooie nootjes. Hij voelt fris aan met een zeer lichte oxidatieve toets. Het fruit is voornamelijk appel.
    Zeer correcte bubbel die ons aangenaam lijkt als aperitief.
    14/20
  2. Lyme Bay Winery Blanc de Noirs 2014 Brut – 25£
    100% Pinot Noir
    De wijngaarden liggen in South West, Devon. 24 maanden sur lattes.
    Vele en fijne belletjes. De neus geeft een zeer mooi bouquet met aroma’s van nootjes, wit en geel boomfruit, toast, brioche, aardbei en gist. In aanzet heb je een uiterst frisse gewaarwording, een enorme aciditeit. Verder een mooie mineraliteit in het middenstuk verraadt een licht romige structuur. De lengte danst tot een (-tal seconden. Dit is waarschijnlijk niet de eenvoudigste bubbel die iedereen een vreugdesprong zal bezorgen. Voor mij is hij echter wel zeer lekker.
    16/20
  3. Exton Park Blanc de Noirs Brut – 30£
    100% Pinot Noir
    De wijngaarden liggen in Central South, Hampshire
    Vele en fijne belletjes. De CO2 stuift uit het glas en daardoor geeft hij niet veel meer prijs. De mond is eenzijdig gevuld met zure appel waardoor de bubbel, samen met het opruiende koolzuur veel te agressief overkomt. Te mijden!
    11/20
  4. Gusbourne Brut Reserve 2013 – 33£
    55% Pinot Noir, 27% Pinot Meunier, 18% Pinot Meunier
    De wijngaarden liggen in South East, Kent. 28 maanden sur lattes. Een klein gedeelte rijpt op eiken vaten.
    Vele en fijne belletjes met een mooi aanwezig blijvende mousse. De neus is fijn met een licht dominant gistaroma. Verder citrus, appel, witte perzik, nootjes, bloemen, rode vruchtjes. De geroosterde toetsen zijn zeer mooi verweven aanwezig. De mond geeft duidelijk aan dat er een aandeel Meunier aanwezig is. De smaak is lichtjes oxidatief. Fijne zuren en de dosage van 9gr is wel duidelijk. Het hout merk je niet overdreven en stoort helemaal niet. Dit is eenvoudigweg lekker en zal bovendien een breed publiek aanspreken.
    15/20
  5. Gusbourne Rosé 2013 – 40£
    100% Pinot Noir.
    De wijngaarden liggen in South East, Kent. 28 maanden sur lattes. Een klein gedeelte rijpt op eiken vaten.
    Vele en fijne belletjes. De neus geeft zeer veel klein rood fruit met voorop de aardbei. De houtlagering, hoe miniem ook is niet te verbergen. De neus bekoort me wel maar is atypisch bubbels. De duidelijke Pinot Noir bostoestanden met schimmels en zelfs licht putteke is aanwezig. Het mondgevoel is echter veel saaier en geeft niet wat de neus beloofd. Het geheel is ook zeer vlug verdwenen.
    12/20
  6. Ridgeview Blanc de Blancs 2013 – 45£
    100 Chardonnay.
    De wijngaarden staan in South East, East Sussex.
    Fijne belletjes die niet te talrijk aanwezig zijn. Mooie moussevorming.
    De neus geeft vrij veel prijs met brioche, broodkruim, een goede citrustoets, wat appel. Nadien volgt nog wat gekonfijte ananas en nootjes. De mond vult zich rijkelijk, rijp en krachtig met vele nootaccenten en gedroogd fruit tot zeste impressies. Lange heerlijke afdronk. Dit is een waardige, prachtige bubbel!
    18/20
  7. Hattingley Valley Blanc de Blancs 2010 – 26,90 € via De Wijnbeurs
    100 % Chardonnay.
    De wijngaarden liggen in Central South, Hampshire. 48 maanden sur lattes. 10% van de basiswijn krijgt een houtlagering van 8 maanden.
    Vele en fijne belletjes. De mousse is direct verdwenen. De neus geeft zeer veel appel. Daarnaast is er gist en citrus fruit. De mond is eveneens appel gedomineerd en valt zo goed als onmiddellijk weg. De smaak is nietszeggend.
    Persoonlijk zou ik dit gebruiken in een saus maar niet in mijn glas!
    10/20
  8. Hindleap Barrel Aged Blanc de Blancs 2013 – 32£
    100% Chardonnay
    De wijngaarden liggen in South East, East Sussex. 30 maanden sur lattes. De basiswijn krijgt 6 maanden vatrijping.
    Vele en fijne belletjes met een mooie mousse. De neus geeft zeer veel nootjes, gist, brioche en een magnifieke toets van anijs en munt! Het mondgevoel draagt lang, is uiterst elegant en verfijnd met een prima houttoets. Zeer lekkere maaltijdbubbel!
    17/20
  9. Niyetimber Blanc de Blancs 2009 – 40£
    100% Chardonnay
    De wijngaarden liggen in South East, West Sussex. 72 maanden sur lattes.
    Vele en fijne belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. De neus geeft overduidelijk brioche en nootjes. Licht oxidatief. Het fruit is een mix van tropisch en gedroogd fruit. De mond bevat veel mineraliteit. Appel en perzik zijn het fruit van dienst. Het geheel blijft lang aanwezig. Net iets te gepolijst, commercieel gemaakt. Wel zeer correct!
    14/20
  10. Hindleap Late Disgorged Blanc de Blancs 2008 – 40£
    De wijngaarden liggen in South East, East Sussex. 74 maanden sur lattes.
    Fijne en vele belletjes. De neus is wel zeer rijk. Hazelnoot, gril, toast, gedroogde abrikoos, citrus… De smaak combineert de rijkheid aan de frisheid. In de afdronk ervaren we een subtiele toets van anijs. Het geheel blijft lang aanwezig.
    Yes, come to daddy! Dit is een hoogstaande gastronomische bubbel.
    18,5/20

Great-Britain-wine-2100-blog

Zarzo – La Casa del Gusto

Eindhoven is van mijn woonplaats bijna van geen tel qua afstand en al zeker niet in tijd. Toch kom ik er quasi nooit. Enkel als ik op één of andere business trip vertrek en ik er de lokale luchthaven opzoek. Mijn recentste ervaringen met Nederlandse restaurants hebben me echter getriggerd om een keertje meer de grens over te steken. En dus maakte ik onze WOCO bende warm om een bezoek in te plannen bij Zarzo.

Adrian Zarzo is de bezieler van het restaurant. De pluimen op zijn hoed heeft hij verdiend door onder andere te werken in De Librije van Jonnie Boer. In december 2015 verkreeg het restaurant een Michelin ster.
De verwachtingen waren alvast vrij hoog en zo hoopten we allen op een top WOCO avond. Eerste ervaring bij het binnenkomen is de losse, ongedwongen en zeer vriendelijke ontvangst. Daarna zijn we getuige van het pand waarin Zarzo is ondergebracht. Op het gelijkvloers is de ontvangst ruimte terwijl het restaurantgedeelte en de keuken zich in de kelder bevinden. Het is een prachtig en sfeervol pand, ver weg van de wat oudere stijvere omkaderingen. We kregen een tafeltje vlakbij de open keuken zodat alles vanuit de eerste rij te volgen is. Ik hou hier wel van en stoor me dan ook geen seconde aan de soms wat drukke bedoening.
De losse sfeer van bij de ontvangst zou trouwens de hele avond blijven. Adrian Zarzo heeft een zeer jong, gedreven team die je behandelen naar de tijd waarin we ons bevinden. Vriendelijk, attent, met de nodige kwinkslag maar wel alles overschouwend. Mooi zo!

Onze keuze ging uit naar de Zarzo Especial menu. Er wordt de keuze aangeboden om een wijziging aan te brengen in de menu. Daar ging ik gretig op in en nam ik de entrecote in plaats van de paling met foie gras. Blij als een kind was ik met de vaststelling dat de allerlekkerste gin werd aangeboden. Zo belandde de Ferdinands Riesling infused gin met aangepaste tonic in mijn glas. Er werden in totaal 6 amuses aangeboden die allen lekker waren zonder echt in overdrive te gaan.

Beoordeling 8,25/10

Gang 1 – Forel / Lavas / Aardappel
Aangepaste wijn: Attis Albarino 2016, Rias Baixas, Spanje (Smaragdwijnen – 13,45 €)

Hoewel het gerecht misschien wat braaf is, het mocht best wel wat pittiger en frisser zijn, smaakt het wel prima! De presentatie is gemaakt voor het oog.
De Alberino is zeer lekker van smaak en doet het gerecht zelfs lichtjes opveren. Knappe, passende keuze dus.

Beoordeling: 8,25 / 10

IMG_2187

Gang 2 – Langoustine / Zolderspek / Augurk
Aangepaste wijn: Dasca Vives ‘Llunàtic’ 2016, Catalunya, Spanje (De Geluksdruif – 9,95 €)

Eenvoud op het bord met de langoustine die centraal staat! Eenmaal geproefd ben je verlekkerd tot en met. Zulke mooie smaak sensatie/combinatie. De jus van augurk geeft een duidelijke meerwaarde aan het geheel.
De wijn is een bijna, natuurlijke wijn. Er wordt slechts een zeer beperkte hoeveelheid sulfiet toegevoegd. Het is een blend van Macabeo en het vergeten lokale druivenras Vinyater. Hij is niet alleen deugddoend in het glas maar past ook als één geheel bij het gerecht!

Ik heb navraag moeten doen wat er net bedoeld werd met zolderspek. Dit was me namelijk niet bekend. Het blijkt het buikspek te zijn van zware gemeste varkens (minimaal 120 kilo) De strook buikspek gaat 3 maanden in het zeezout. Daarna gaat de buik naar de rokerij. Daar hangt het vlees gedurende 6 weken in een rook die ontstaat door beuken-, eiken- en dennenhout te verbranden. Aan de houtsnippers worden jeneverbessen, dennenappels en boskruiden toegevoegd. Na het roken hangt het zolderspek 8 tot 9 maanden te rijpen en ontwikkelt het zijn unieke smaak.

Beoordeling: 9/10 –> Culinair Orgasme

IMG_2190

Gang 3 – Mul / Anna Dutch Gold Caviar / Iberico
Aangepaste wijn: Vins El Cep ‘Clot del roure’ 2015, Penedes, Spanje (Smaragdwijnen – 14 €)

Bij het serveren van het bord komen de verscheidene aroma’s je tegemoet. De neus wordt verwend maar het oog geeft slinks een guitige knipoog! Dit is een puur en prachtig bordje. De mond zit ondertussen vol ongeduld te smeken om deel te nemen aan het waarnemen van dit lekkers. En of dat geduld wordt beloond… Dit is een bordje dat knalt van de umami. Zo hartig, zo rijk aan al die prachtige smaken.
De wijn is een houtgelagerde wijn van Xa-Rello druiven die op een single vineyard aangeplant staan. Het is een zeer karaktervol glas dat zich volledig geeft naar de harmonie met het gerecht. Als sommelier Ruben Kwakman me bij de vorige gangen al overtuigde van zijn vakmanschap deed ik hier echt wel mijn petje bij af. Klasse!

Beoordeling: 9,25/10 –> Culinair Orgasme

IMG_2194

Gang 4 – Beef / Ansjovis / Artisjok
Aangepaste wijn: Le Ragnaie ‘Troncone’ – Toscana IGT, Italië (Geen invoerder gevonden)

De beef is gesneden van de ossenhaas werd ons verteld bij het opdienen. De chef is ondertussen op kruissnelheid gekomen want ook hier levert hij een gerecht af met sublieme combinaties die toch zeer mooi de pure en volle smaak behouden.
De wijn, een pursang Sangiovese, laat me nog verder stralen in goedheid. Alweer ‘boenk er op’ zoals wij dat zeggen.

Beoordeling: 9,25/10 –> Culinair Orgasme

IMG_2196

Gang 5 – Entrecöte / Cantharel / Knolselderij
Bijhorende wijn: Portal del Priorat ‘Gotes’ 2015 – Priorato, Spanje (Leirovins – 17,95 €)

We kunnen enkel maar in herhaling vallen. Opnieuw subliem qua smaakcombinatie. De saus lift de perfect gebakken entrecote naar een nog hoger niveau.
Enig minpuntje is hier de wijn. Deze blend van Cabernet Sauvignon, Carignan en Garnacha laat zich prima welgevallen. In combinatie met het gerecht is het net dat tikkeltje minder. Maar dit zijn praktisch verwaarloosbare details.

Beoordeling: 9,25/10 –> Culinair Orgasme

IMG_2200

Gang 6 – Vanille / Kaantjes / Rode wijn
Bijhorende wijn: Filari Dolce Naturale, Primitivo di Manduria, Puglia, Italië (Vinoluric – 12,70 €)

Normaal zeg ik dat het diner voorbij is eens we aan het dessert moeten beginnen, maar hier bij Zarzo heb ik mijn mening danig moeten herzien. Het uitgebakken spek (Kaan), de vanille, de rode wijnsaus en de bramen geven een unieke ervaring. Dit is fris, zoet, knapperig… Noteer: Dit is het beste dessert ‘ever tasted’.
De wijn past niet in het geheel maar dit maakt me nu helemaal niets uit… Ik stel me de vraag welke wijn hier wel bij zou gepast hebben?

Beoordeling: 9,5/10 –> Aanhoudend Culinair Orgasme

IMG_2203

Met deze prachtige afsluiter in het achterhoofd besloten we dan ook te passen voor de koffie. We maakten echter de plechtige belofte hier terug aan te kloppen want dit was een zeer aangename en hoogstaande ervaring. Dus als ik morgen vol spanning een avondje zit te bingwatchen naar het tweede seizoen van La Casa del Papel en ik krijg telefoon… dan rij ik vol plezier naar La Casa del Zarzo!

Voor het menu Zarzo Especial betaal je 83 €
Bijpassend wijnarrangement tegen 8,75 €/glas
Onbeperkt mineraalwater tegen 5€/persoon

Eindbeoordeling: 9/10

Gegevens:
Zarzo
Bleekweg 7
5611 EZ Eindhoven (Nl)
info@zarzo.nl
http://www.zarzo.nl