Is wijn zuurder dan Cola? – Lekkerder alleszins!

Is wijn een te zure drank?

De zuurgraad van een drank wordt uitgedrukt in pH-waarden, wat relatief abstract en theoretisch is. In feite is de pH een schaal die van 0 tot 14 gaat en dient om de zuurgraad van een milieu aan te geven. Een pH7, zoals deze van water, komt overeen met een neutraal milieu. Hoe zuurder een milieu, hoe lager de pH-waarde. Hoe meer ‘basisch’ een milieu is, hoe hoger de pH-waarde.

Als we rekening houden met de zuren die druiven voortbrengen (voornamelijk wijnsteenzuur dat beschouwd wordt als een sterke zuur) komen we uit bij een pH-waarde van 2,8 tot 4. Maar daarmee is wijn nog niet de zuurste courante drank: cola zit rond een pH van 2,5 en simpel fruitsap rond de 3,5.

De zuurgraad van een wijn wordt ook uitgedrukt in g/l. We moeten hier wel opletten dat we geen appelen met peren vergelijken. In de Angelsaksische landen slaat deze maat op het wijnsteenzuur, terwijl men in Frankrijk hiermee zwavelzuur (H2SO4) bedoelt. Om de ene naar de andere te vertalen moet je delen door 2 en vervolgens vermenigvuldigen met 3. Op die manier is 4g/l H2SO4 het equivalent van 6g/l wijnsteenzuur.

De rol van de zuurgraad
De zuurgraad is een van de belangrijkste pijlers van een wijn. Is hij te laag, dan is de wijn flets en onevenwichtig. Is hij te hoog, dan smaakt de wijn scherp, hard en pikant. In feite zouden we ons moeten verheugen dat wijn van nature zuren bevat, want ze geven een betere microbiologische en fysicochemische stabiliteit aan de wijn. Een lage pH zorgt voor de bestrijding van schadelijke micro-organismen en voor een hogere antiseptische fractie van de zwaveldioxide.

Zuren in wijn
De belangrijkste zuren in wijn zijn wijnsteenzuur en appelzuur. De rode wijnen ondergaan normaal gezien een ontzuring wanneer bij de malolactische gisting het sterke appelzuur in zachter melkzuur wordt omgezet. Deze handeling maakt dat de wijnen vrij stabiel blijven. Bij de witte wijnen daarentegen probeert men net deze malolactische gisting te vermijden omdat de zuren voor het frissen en levendige karakter van de witte wijn zorgen. Bij zoete witte wijnen zoals de Sauternes en de Trockenbeerenauslese zoekt men een nog hogere zuurgraad om het hoge suikergehalte te compenseren.

Zuurgraad en klimaat
Appel- en wijnsteenzuur worden gevormd in de kern van de druif tijdens het groeiproces. In warme jaren vermindert de zuurconcentratie door het biochemische proces van respiratie. Op die manier bevatten wijnen uit warmere regio’s door de band minder zuren dan wijnen uit koudere regio’s. Omgekeerd bevatten wijnen uit koelere streken minder suikers. Voor een wijnbouwer bestaat de hele kunst erin om uit te maken op welk moment de concentratie van suikers en zuren ideaal is om een mooie evenwichtige wijn te maken. Om een afdoende zuurgraad te hebben staat men in heel wat (warme) regio’s toe om het tekort aan zuren na de oogst te compenseren door wijnsteenzuur aan de wijn toe te voegen.

acid

Bron = Vino Magazine

Het belang van onderstokken – Weg met het luisje in de pels

De invasie van de phylloxera op het eind van de 19de eeuw heeft geleid tot een diepgaande metamorfose van de wijnwereld. Vanaf dat moment was het not done om druivelaars te planten zonder Amerikaanse onderstok of onderstam (enkele uitzonderingen niet te na gesproken).

Het gebruik van de onderstokken maakte het mogelijk om de dreiging die uitging van de phylloxera (druifluis) volledig af te wenden. We staan er zelden bij stil, maar in feite was dit een slimme biologische oplossing voor een groot probleem. Maar de wingerd veranderde nadien wel wezenlijk. Druivenstokken werden hierdoor gevoeliger voor chlorose (geelgroene verkleuring van de bladeren), grijsrot en droogte. Ook de rendementen namen toe met mogelijk kwaliteitsverlies als gevolg.

Entingstechniek

De wijnstok enten komt neer op het samenvoegen van twee takken: de ent of de stok en de onderstok. Anders dan bij fruitbomen wordt de ent niet geplaatst op een in de grond gewortelde onderstok maar op een simpel soort stek.
De entingstechniek van vandaag berust nog steeds op de methodes uit de Middeleeuwen. Ze werd evenwel verfijnd op het vlak van precisie, de vorm van de inkeping en de verzorging van de jonge planten (behandeling tegen schimmels, waterhuishouding, passage door een koude kamer om het hout te hydrateren,…). Het samenvoegen van ent en onderstok gebeurt soms machinaal met een toestel dat iets weg heeft van een naaimachine. Eens geënt, wordt het plantje aangebracht in een vochtig substraat bij een temperatuur van +/- 30°C tot het litteken dichtgegroeid is. Het plantje blijft dan in serres tot het klaar is om een volwassen leven te beginnen in de wingerd.

De keuze van de onderstok

Er bestaan ruim 30 verschillende soorten onderstokken voor de wijnbouw. Ze garanderen allemaal een resistentie tegen phylloxera, maar geven andere resultaten op het niveau van rendementen, aanpassing aan bodemtypes en resistentie tegen andere parasieten en wijngaardziekten. Het overgrote deel van de onderstokken die tegenwoordig in omloop zijn, waren reeds gekend op het einde van de 19de eeuw. Ze zijn ontstaan uit kruisingen tussen Amerikaanse variëteiten en dragen soms eigenaardige namen zoals Riparia Gloire de Montpellier, Fercal, 116 Couderc, 333 Ecole de Montpellier of SO4.
De keuze van de onderstok heeft een grote invloed op de ontwikkeling van de plant, het voortgebrachte volume en moet bewust gebeuren in functie van het pedo-klimatologisch karakter van de bodem van de betrokken percelen. Tenslotte moet men ook rekening houden met de productiedoelen. Men kan zelfs stellen dat de onderstok belangrijker is voor het eindresultaat dan de kloon van het druivenras.
Bij de uiteindelijke keuze van de onderstok moet de wijnbouwer dus op de hoogte zijn van de kenmerken van elk van zijn percelen. Elementen die meespelen: de diepte van de bodem, het gehalte aan actieve kalk, de drainage, de resistentie van de bodem tegen parasieten en de zuurgraad van de grond. Hij moet ook rekening houden met zijn doelen en met het gekozen druivenras. De grote groeikracht van een onderstok gecombineerd met de vruchtbaarheid van de grond kan leiden tot overdreven rendementen. Een vroegrijpende onderstok kan het tijdstip van de bloei en de oogst beïnvloeden, in casu vervroegen. Dat kan dus risico’s meebrengen in hooggelegen of frissere wijnregio’s waar er een behoorlijke kans is op laattijdige vorst.

the

(Met dank aan Vinomagazine voor het artikel).