De decadentie van een wijnclub, editie 2026

Naar goede jaarlijkse gewoonte plannen we bij twee van onze wijnclubs, Het Negende Vat en ODK onze superdegustatie in. Voor wie hier nog niet vertrouwd mee is leg ik het concept heel graag nog een keertje uit. We noemen dit onze superdegustatie omdat we een aanzienlijk deel van ons jaarbudget uittrekken voor deze degustatie. We proeven die avond immers negen topflessen uit Italië. Dat budget ramen we trouwens op een 500 €.

Maar er is meer! We proeven niet enkel deze schitterende wijnen, maar zorgen telkens ook voor de gepaste catering. Ik ga dus niet enkel op zoek naar nieuwe Italiaanse pareltjes van wijnen. Ik hou het in ere dat er geen wijnen op tafel komen die we al eens in een van de voorgaande superdegustaties hebben gestoken. Ik ga daarenboven ook nog eens in de kookboeken snuisteren om zes gepaste hapjes te selecteren die ons begeleiden doorheen deze proefavond.

Dat is trouwens niet zo eenvoudig als het op het eerste zicht lijkt want ook hier is het noodzakelijk een correcte opbouw te hebben en de nodige variatie in het aanbod te brengen. Bovendien komt de bijdrage hiervoor rechtstreeks van onze leden en willen we dan ook niet dat het een orgie aan superdure ingrediënten wordt. We hebben graag iedereen aan boord!

Ik geef alvast de begeleidende hapjes van 2026 mee alvorens we van start gaan met de bespreking van de geproefde wijnen. Want jawel, alles wordt netjes genoteerd en besproken.

  1. Tartaar van makreel met langoustine
  2. Roodbaars met spitskool en beurre blanc
  3. Coniglio alle Ligure
  4. Gebakken pluma ibérico met een crème van bloemkool en een rodewijnsaus
  5. Ribstuk van kalf met verse béarnaise en pommes pont neuf
  6. Agnello alla sarda con fregola e finocchio

De geproefde wijnen tijdens deze twee avonden

  1. Terra Fageto Salsedine, Offida Pecorino DOCG 2022
    Zuivere Pecorino van biologisch geteelde druiven. De wijngaarden bevinden zich in Pedaso, Monte Serrone en contrada Belvedere. Vooral het perceel van Monte Serrone biedt ons een prachtig uitzicht. Vanop 250 meter hoogte kijken we er uit over zee. De zeebries is er constant aanwezig en zorgt voor de ziltige toets in de wijn. Hiervan is ook de naam Salsedine afgeleid. De bodem is rijk aan een kleiachtige leemstructuur, met een aanvulling van kalksteen. De wijn krijgt een houtopvoeding van 5 maanden met bâtonnage. Twintig procent van de Pecorino vergist trouwens in nieuwe eiken vaten.

    Zuivere, heldere bleekgele kleur met een strogele nuance. De neus bulkt van het fruit in het wat rijpere segment, met peer, abrikoos, perzik en ananas. Schil van limoen en salie vullen mooi aan. Ook florale toetsen van acacia en lindebloesem komen mee naar voren. Een lichte vanilletoets geeft extra complexiteit. Het ziltige komt onmiddellijk opzetten in de smaak, mooi ondersteund door fijne zuren en een heel verfijnd agrumbittertje. De wijn blijft sappig, levendig en smakelijk. Hij toont zich nog wat jong en was wellicht gebaat geweest bij vroeger ontkurken.

    Volledigheidshalve geven we mee dat deze wijn een vervanger werd voor de Soave Classico La Frosca 2016 van Gini, die helaas gekurkt bleek te zijn.

    Punten: 88/100 – Prijs: 25,90 €
  2. Borgo Paglianetto Jera, Verdicchio di Matelica Riserva DOCG 2019
    Zuidelijk georiënteerde wijngaarden met 35 jaar oude stokken. De bodem is rijk aan klei en kalk. De druiven worden midden oktober geoogst. De vergisting gebeurt in inox bij gecontroleerde temperatuur, waarna de wijn 36 maanden rijpt in inox en nog 8 maanden op fles.

    Heldere en blinkende strogele kleur. De neus is zeer fijn, maar tegelijk vol en mooi opgebouwd. Het is zo’n typische neus waar je aan blijft ruiken en op zoek blijft gaan naar nieuwe aroma’s die komen opzetten. Het bouquet is zeer aanlokkelijk en rijkelijk gevuld met stevig aanwezig geel steenfruit zoals perzik en nectarine, aangevuld met rijpe gele appel, abrikoos, voorjaarsbloesems, amandel, anijs, peper, vuursteen en een lichte honingtoets.

    In de mond opent hij met zeer mooie zuren. Meteen komt opnieuw die mineraliteit naar voren, aangevuld met zelfs een ziltige toets. Het geheel is gestructureerd en rustig opgebouwd, met rijp fruit, frisse zuren en veel draagkracht. Het amandelbittertje is duidelijk present. De afdronk is lang en blijft mooi aanwezig, met edel citrusfruit, zeste van limoen, witte peper, anijs, amandel en een duidelijke minerale toets. Prachtige wijn.

    Punten: 90/100 – Prijs: 28,80 €
  3. Andrea Felici Vigna Il Cantico della Figura, Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG 2018
    De druiven voor deze Vigna Il Cantico della Figura komen van de San Francesco wijngaard, waar de stokken inmiddels 50 jaar oud zijn. Ze staan op een bodem van kalk en klei. De oogst gebeurt manueel begin oktober. De vergisting verloopt met twee weken schilcontact, waarna de wijn rijpt in cement. Daarvan brengt hij 12 maanden door op de fijne lies, gevolgd door nog 6 maanden flesrijping.

    Bleekgeel van kleur, blinkend en zeer zuiver in het glas. De neus is bijzonder mooi, fris en tegelijk rijk en complex. Citrusfruit en appel zetten de toon, gevolgd door perzik, witte bloesems, fijne kruiden en een ziltige mineraliteit. Daarna komen ook amandel, peper, venkel en een toets ananas naar voren. Er zit veel in deze geur, maar alles blijft mooi afgelijnd.

    De smaak is breed en sappig, met een vettig middenpalet. De zuren houden het geheel strak en levendig. Ook in de mond komt die minerale indruk duidelijk terug, aangevuld met een plezierig citrusbittertje naar het einde toe. In de finale duikt opnieuw die knappe pepertoets op, samen met een puntje salinity. De afdronk is lang, droog en verfijnd, met een zesty feeling, amandel en ziltige accenten.

    Punten: 91/100 – Prijs: 41,40 €
  4. Colli di Lapio Clelia, Fiano di Avellino DOCG 2021
    De wijngaarden voor deze Fiano liggen op 620 meter hoogte in Arianiello, bij Lapio, zowat het epicentrum van de appellatie Fiano di Avellino DOCG. De druiven worden begin november met de hand geoogst. Ongeveer 20 procent van de druiven droogt licht in aan de stok. Na een zachte persing vergist de wijn langzaam in roestvrijstalen tanks. Daarna volgt een langdurige rijping sur lie, zonder houtgebruik, en nog eens twaalf maanden flesrijping voor de wijn op de markt komt.

    Zuiver geelgoud, helder en blinkend. De neus zit duidelijk in het rijke fruitsegment, vooral met geel steenfruit zoals rijpere perzik en abrikoos. Daarnaast komen er florale accenten naar voren, hazelnoot, een fijne kruidige toets, een puntje honing, iets van hooi en stro, en de schil van mandarijn. Bij wat lucht krijgt de wijn nog meer complexiteit, met een lichte munttoets en een minerale onderbouw.

    In de mond manifesteert zich opnieuw die rijke stijl. De wijn is breed en dragend, bijna gul, zonder warm of zwaar te worden. Het fruit blijft sappig, met rijpe perzik en boomgaardfruit. De textuur is zacht en vol, terwijl de zuren alles mooi recht houden. Het geheel dendert lang door en sluit af met een heel mooi zesty bittertje, opnieuw in de richting van mandarijnschil. Zeer smakelijke Fiano.

    Punten: 91/100- Prijs: 52,80 €
  5. Torre Zambra Villamagna, Villamagna DOC 2022
    Pure Montepulciano afkomstig van wijngaarden die worden geleid volgens de Pergola Abruzzese. Na de vergisting in roestvrij staal volgt een lange schilweking van 45 dagen. De rijping gebeurt vervolgens 6 maanden in betonnen cuves, 10 maanden in Franse en Slavonische tonneaux en nog 6 maanden op fles.

    Diepe karmijnrode kleur met gekleurde tranen. De neus is ronduit uitbundig, met een overladen geurprofiel waarin rijk en rijp fruit de toon zet. Kersen, pruimen en bramen komen gul naar voren, gevolgd door paprika, grafiet, peper, jeneverbes, leder, tabak, zoethout, aardse toetsen, koffie, laurier en eucalyptus.

    De smaak trekt die lijn gewoon door. Zeer sappig, rijk en stevig kruidig, balancerend op het randje en juist niet overdone. De tannine is smakelijk en duidelijk aanwezig, de zuren houden dit gelukkig voldoende in balans. De alcohol kan zich niet helemaal wegsteken, al stoort hij niet echt. De finale blijft lang aanwezig, met rijp zwart fruit, kruiden, koffie en een licht aardse toets.

    Punten: 87/100 – Prijs: 25,00 €
  6. Cantina Gungui Berteru Riserva, Cannonau di Sardegna DOC 2021
    De wijngaarden voor de Berteru Riserva liggen in Mamoiada, in de heuvels van Barbagia. De wijn wordt gemaakt van 100 procent Cannonau, afkomstig van biologisch bewerkte alberello stokken die in 1952 werden aangeplant. De wijngaard ligt op 650 tot 700 meter hoogte, zuidoostelijk gericht, op verweerd graniet. De vergisting gebeurt in inox met inheemse gisten, waarbij 40 procent volledige trossen gebruikt worden. Nadien rijpt de wijn 8 tot 10 maanden in botti van 1000 liter, gevolgd door 8 maanden inox en 4 maanden flesrijping.

    Kersenrood van kleur, met duidelijke traanvorming in het glas. De neus is een plezier om ruiken. Fruitig getint vooral, met bosaardbei, kers en een puntje zwart fruit van braambes. Daarbij komen mooie geparfumeerde florale accenten, een fijne toevoeging van peper en een houtlagering die duidelijk present geeft, zonder dominant te worden.

    De smaak is eenvoudigweg supersappig te noemen. Wat een plezier om drinken. Zeer kruidig bovendien, met een lange afdronk waarin de aanwezige tannine heerlijk versmolten zit en de mooie zuurtjes helemaal tot hun recht komen. In die finale duiken ook koffieboon en munt op, met zelfs een klein After Eight gevoel. Ook de mineraliteit komt daar mooi naar voren. Het is lang geleden dat ik nog eens een Cannonau van dit niveau heb geproefd.

    Punten: 91/100 – Prijs: 41,90 €
  7. Vigneti Vecchio Crasà Contrada, Etna Rosso DOC 2021
    De Contrada Crasà is een ‘cru’ op de noordflank van de Etna op een hoogte van 640 meter. De basis is 90% Nerello Mascalese, aangevuld met lokale variëteiten zoals Inzolia, Grecanico en Catarratto. De stokken zijn bijna 100 jaar oud en werden in 1930 aangeplant. De druiven vergisten samen in inox, met 15 dagen schilweking. Daarna volgt de malolactische omzetting en rijpt de wijn 9 maanden in eiken vaten van 500 liter, gevolgd door 8 maanden flesrust.

    Helder robijnrood. De neus is mooi en fijn opgebouwd. Kers en kriek zitten meteen vooraan, gevolgd door framboos, wat laurier, garrigue en een licht vegetaal accent. Daarna komen er wat rokerige en branderige toetsen bij. Cederhout geeft de neus nog wat extra reliëf.

    In de smaak komt de wijn fris binnen, opnieuw vooral met kers en kriek. De tannine is duidelijk aanwezig, maar mooi aanvullend en niet storend. Naar het middenstuk toe duikt opnieuw dat kruidige en licht vegetale accent op, met wat laurier, rood fruit en een subtiele houttoets. De afdronk is lang, aangenaam en blijft hangen op frisse kers en een fijne kruidigheid.

    Punten: 88/100 – Prijs: 41,90 €
  8. Tenute Rubino Torre Testa, Brindisi DOC 2017
    Torre Testa is de topcuvée van Tenute Rubino en wordt gemaakt van Susumaniello. De wijngaarden liggen in Jaddico Giancòla, bij Brindisi, op zeeniveau en op zandige kleibodems. De druiven worden met de hand geoogst wanneer ze al licht indrogen aan de stok. De vergisting gebeurt in inox, met een schilweking van 10 tot 12 dagen. Nadien rijpt de wijn gedurende 12 maanden in Franse barriques.

    Diepe karmijnrode kleur, bijna ondoordringbaar, met dikke ongekleurde tranen aan het glas. De geur is meteen royaal en vol. Donker en zwart fruit nemen de leiding met pruim, braam, cassis en zwarte kers, maar tegelijk zit er ook aardbei en rode aalbes doorheen. Daarboven komt een flinke kruidigheid met tijm, peper, paprika en drop. Viooltjes zorgen voor een fijne florale toets, terwijl chocolade en mokka de rijpe, zuiderse diepte nog wat extra kracht geven. Er zit ontzettend veel in deze geur.

    De smaak bevestigt de neus volledig. Rijpe pruim, braam, mokka en chocolade openen breed en gul, met een sappigheid die meteen voor evenwicht zorgt. De tannine is rijk, kruidig en stevig aanwezig. De zuren ondersteunen voldoende en houden de wijn levendig. Naar de finale toe blijft dat sappige karakter mooi doorlopen, met opnieuw donkere vrucht, kruidigheid, mokka en een lange chocoladeachtige afdronk. Sublieme wijn uit Puglia, wat ik eerlijk gezegd nooit gedacht had te zullen schrijven.

    Punten: 94/100 – Prijs: 60,00 €
  9. Castellare Castellina Il Poggiale, Chianti Classico Riserva 2023
    Classico van de Il Poggiale wijngaard. De assemblage bestaat uit 90% Sangiovese, aangevuld met 5% Canaiolo en 5% Ciliegiolo. De vergisting gebeurt in inox, waarna de wijn 12 tot 18 maanden rijpt in barrique, waarvan 20% nieuw, gevolgd door 12 maanden flesrijping. De wijngaarden liggen op 350 tot 400 meter hoogte, op kalkrijke bodems.

    Zuiver kersenrood, helder en mooi tranend. De neus is meteen raak. Kersjes en noordkrieken nemen duidelijk de leiding, fris, rijp en bijzonder aantrekkelijk. Daarachter komen cederhout, rozenparfum, peper, kaneel, mokka, thee en een klein puntje sousbois.

    De smaakpapillen gillen van de spanning die de zuurtjes bezorgen en zijn omringd met fijne tannine. Het fruit zorgt voor de nodige sappigheid en maakt dat de wijn nooit streng of schraal wordt. Naar het einde toe rondt de wijn vol, verfijnd en mineraal af, met een lange afdronk waarin het rode fruit, de kruidigheid en dat fijne hout mooi blijven hangen. Love it, al is dit vandaag nog duidelijk een baby. Wel eentje met een heel schoon groeipotentieel.

    Punten: 90/100 – Prijs: 45,00 €
  10. Rocca di Frassinello, Maremma Toscana DOC 2021
    De blend bestaat uit 60% Sangiovese, 20% Merlot en 20% Cabernet Sauvignon. De vinificatie gebeurt in inox, gevolgd door 24 maanden rijping in barriques, waarvan 80% nieuw hout, en daarna nog 11 maanden flesrijping. De wijngaarden liggen op ongeveer 90 meter hoogte, op kleirijke bodems met veel stenen in de ondergrond.

    Donker karmijnrood met duidelijke traanvorming. De neus zet meteen sappig en rijk aan. Kersen, bramen en een zoetere toets van cassis vullen het fruitprofiel in. Daar rond komen paprika, laurier, mokka, cederhout, garrigue, tabak, potloodslijpsel en peper. Het is een geur die veel geeft, zonder log te worden.

    Ook in de mond is die sappigheid volop aanwezig. De wijn komt rijk en mondvullend binnen, met mooie tannine en smakelijke zuren die voor een bijzonder knappe balans zorgen. Alles blijft lang dragen, met in de finale nog kers, kriek, peper en tabak. Dit is krachtig, maar bijzonder goed gemaakt en gewoonweg verslavend lekker.

    Punten: 93/100 – Prijs: 45,00 €
  11. Fattoria Zerbina Monografia 3, Romagna Sangiovese Marzeno Riserva 2018
    Met het Monografia project wil Zerbina telkens een specifieke expressie van de eigen wijngaarden tonen, met aandacht voor bodem, microklimaat, Sangiovese kloon en jaargang. De vergisting gebeurt in tonneau en de opvoeding verloopt 18 maanden in Franse eiken vaten. De productie blijft zeer beperkt, de producent vermeldt gemiddeld 660 genummerde flessen.

    Mooie robijnrode kleur met een lichte evolutie en duidelijke traanvorming. Dit is Sangiovese ten top in de neus. Kersen en noorderkriek zetten meteen de toon, met een klein puntje braambes. Daarrond komt een brede kruidenwaaier met munt, peper, tijm en kaneel. Verder rozen(bottle), thee en laurier, gevolgd door een aangename, licht animale toets van champignon. Cederhout en mokka ronden het geheel af. De verwachtingen liggen hier dan ook behoorlijk hoog om dit te proeven.

    Zoeken we bevestiging, dan krijgen we die onmiddellijk. Wow, wat een fantastische aciditeit, perfect verbonden met supermooie tannine. Dit zorgt voor een knappe balans, temeer omdat het fruit alles tot in de puntjes omringt. Het hout is volledig geïntegreerd en het geheel blijft aanhoudend lang aanwezig. Dit is een subliem, complex en bijzonder verfijnd glas Sangiovese uit Romagna. Toscane mag gerust even verbaasd zijn.

    Punten: 96/100 – Prijs: 67,00 €
  12. Salustri Terre d’Alviero, Montecucco Sangiovese DOCG 2016
    Een wijn uit de Maremma, aan de voet van Monte Amiata. De wijn wordt gemaakt van 100% Sangiovese en rijpt 24 maanden in grote eiken vaten van 25 hl, gevolgd door nog eens 24 maanden flesrijping. De wijngaard werd begin jaren vijftig aangeplant op een bodem van gebroken zandsteen met een lichte zuidelijke helling. De opbrengst blijft bijzonder laag, amper iets meer dan 25 quintali per hectare.

    Mooie robijnrode kleur met een lichte vorm van evolutie en duidelijke traanvorming. De neus is subliem en heel herkenbaar door Sangiovese getekend. Kers en kriek openen het bal, gevolgd door kreupelhout, rozen, kaneel, grafiet, laurier en een lichte animale toets. Daarbovenop komt een bijzonder fijne kruidigheid die blijft veranderen in het glas. Het is zo’n aroma waarbij je even vergeet dat er ook nog geproefd moet worden.

    De smaak bevestigt volledig de hoge verwachtingen die de geur opbouwde. De zuren zijn waanzinnig mooi en geven de wijn meteen zijn diepte. De tannine is heerlijk aanwezig, rijp, levendig en prachtig versmolten. Alles zit hier op zijn plaats: fruit, kruidigheid, houtlagering, sappigheid en lengte. De wijn blijft werkelijk aanhoudend aanwezig, zonder ook maar ergens zwaar of vermoeiend te worden. Dit is gewoonweg heerlijk. Een Sangiovese uit Montecucco die met bijzonder veel overtuiging toont dat we niet altijd automatisch richting Montalcino moeten kijken. Sterker nog, deze steekt menig buur uit Brunello eenvoudigweg de loef af.

    Punten: 98/100 – Prijs: 52,90 €
  13. Le Ragnaie Casanovina Montosoli, Brunello di Montalcino DOCG 2019
    Le Ragnaie is een domein dat intussen een stevige reputatie heeft opgebouwd in Montalcino, met Riccardo Campinoti als bezieler. De Casanovina Montosoli komt uit de bekende Montosoli zone, aan de noordelijke kant van Montalcino. De wijn is gemaakt van 100% Sangiovese en rijpt 36 maanden in grote vaten van Slavonische eik.

    Licht robijnrood van kleur, met opvallend veel traanvorming in het glas. De neus opent rijp en meteen vrij aanwezig. Rijpe kersen vullen het bouquet, met daarnaast braam, aardbei, rozen, kaneel en tabak. De alcohol tekent zich duidelijk af, zonder het geheel volledig uit balans te trekken. Er zit ook een balsamische toets in die een wat vlezig accent geeft.

    In de mond opent de wijn met verrassend stevige tannine en even duidelijke zuren. Gelukkig is er voldoende sappig fruit aanwezig. Rijpe kers, wat donkere bes en kruidigheid blijven mooi hangen. Naar het einde van de afdronk komt er nog een fijn bittertje opzetten. Toch blijft het geheel voor mij wat te gepolijst. Complex is dit zonder discussie, alleen ontbreekt voor mij dat tikje verrassing dat een wijn op dit niveau nog wat extra kan geven. We proeven hem vermoedelijk nog te jong en zeker nog vóór zijn beste moment, maar vandaag moet hij duidelijk de duimen leggen voor de Salustri uit Montecucco.

    Punten: 91/100 – Prijs: 129,00 €
  14. Planeta Didacus, Menfi DOC 2017
    Didacus wordt gemaakt van 100 procent Cabernet Franc en rijpte twintig maanden in Franse barriques. De wijn komt op de markt als een Menfi DOC, een minder gekende appellatie uit Sicilia.

    Donker kersenrood van kleur en stevig tranend. De neus is breed en rijk, met werkelijk alle fruitregisters tegelijk open. Rood fruit, blauw fruit en zwart fruit lopen door elkaar, met een melange van fris jong fruit, rijper fruit en zelfs een toets licht ingedroogde vrucht. Denk aan kers, rode bes, pruim, cassis en braam. De viooltjes zorgen voor een mooi parfumerend accent, waarna zoethout, drop, grafiet, sousbois, chocolade, tijm, laurier en tomatenblad de Cabernet Franc mooi herkenbaar maken.

    In de mond zet de wijn krachtig en stevig aan. Er zit veel fruit, best wat volume en een rijpe, donkere ondertoon, maar de aciditeit zorgt ervoor dat hij niet log wordt. De tannine is aanwezig en ondersteunt de wijn correct, al blijft het geheel eerder aan de krachtige dan aan de verfijnde kant. Naar het einde toe komt de chocolade duidelijk terug, samen met donker fruit, grafiet en een licht kruidige toets. De afdronk heeft goede lengte en blijft mooi gedragen.
    Ik heb lang getwijfeld waar deze wijn exact moest komen in de line up. Uiteindelijk ben ik vooral blij dat hij perfect tot zijn recht is gekomen.

    Punten: 90/100 – Prijs: 60,00 €
  15. Galardi Terra di Lavoro, Campania Rosso IGT 2021
    Terra di Lavoro is een assemblage van 80% Aglianico en 20% Piedirosso. De druiven komen uit San Carlo di Sessa Aurunca, aan de voet van de uitgedoofde vulkaan Roccamonfina. De wijngaarden liggen op ongeveer 500 meter hoogte en kijken uit richting de Golf van Gaeta. De schilweking duurt ongeveer twintig dagen. De malolactische omzetting gebeurt in inox, waarna de wijn twaalf maanden rijpt in Franse barriques, waarvan veertig procent nieuw hout. Daarna volgt nog een lange flesrijping.

    In het glas krijgen we een donkere, karmijnrode kleur met gekleurde traanvorming. De eerste aroma’s brengen meteen veel braambes, gevolgd door grafiet, potlood en peper. Na het walsen komt er een ander fruitsegment naar boven, met kers en zelfs framboos. Cacao, mokka, tabak en champignon vullen mooi aan.

    In de smaak is het eigenlijk vrij makkelijk noteren, want heel veel uit de neus komt gewoon keurig terug. Braambes, kers, peper, cacao, mokka en tabak zetten zich duidelijk door. Het geheel is sappig en kruidig, met mooie tannine en dito zuren. De afdronk is aangenaam lang en krijgt een chocoladetoets die nog even blijft hangen.
    Ik had persoonlijk heel hard uitgekeken naar deze wijn, vooral door de goede kritieken die ik erover had opgevangen. In the end vind ik dit absoluut een zeer mooie wijn, daar moeten we niet moeilijk over doen. Alleen komt hij voor mij net iets te gepolijst over. Alles zit mooi op zijn plaats, misschien zelfs iets te mooi, waardoor ik een klein stukje karakter mis. Dat klinkt misschien strenger dan het bedoeld is, want dit blijft natuurlijk een knappe fles.

    Punten: 91/100 – Prijs: 79,00 €
  16. Monte Maletto Sole e Roccia, Carema DOC 2022
    Monte Maletto is een jonge producent uit Carema, helemaal in het noorden van Piemonte, tegen de grens met Valle d’Aosta. De Sole e Roccia is zuivere Nebbiolo, afkomstig van hooggelegen wijngaarden tussen 350 en 500 meter. De stokken zijn tot 75 jaar oud en staan op bodems met veel zand, aangevuld met glaciale stenen van serpentine en gneis, plus een kleine hoeveelheid kalk. De druiven worden met de hand geoogst rond midden oktober. Ongeveer 70 procent wordt ontsteeld, waarna de vergisting spontaan verloopt met een maceratie van 35 tot 40 dagen. De wijn rijpt minstens 18 maanden in gebruikte barriques en krijgt daarna nog minstens 6 maanden flesrijping. De productie blijft bijzonder beperkt met ongeveer 1.800 flessen.

    Lichte kersenrode kleur, helder. De neus is mooi geparfumeerd, met meteen rozenbottel die zich breed aanmeldt. Daarna volgen volle kersen, bosaardbei en zelfs een klein accent zwart fruit. Ook kruidigheid is duidelijk aanwezig, met tijm, laurier en een frisse groenkruidige toets. Cederhout en tabak geven extra diepte, terwijl een lichte animale nuance de wijn net dat ruwe randje geeft.

    In de smaak opent de wijn met stevige tannine, maar die wordt meteen gecounterd door subliem mooie zuren. Het kleine rode fruit brengt de nodige sappigheid en blijft lang aanwezig in de finale. De kruidigheid keert daar opnieuw terug, fris en licht vegetaal, met voldoende lengte om nog een tijdje te blijven nazinderen. Zeer mooie, zeer lekkere wijn met een uitgesproken friskruidig profiel.

    Punten: 93/100 – Prijs: 56,00 €
  17. Dirupi Vigna Gèss, Valtellina Superiore Grumello DOCG 2019
    Vigna Gèss is de Grumello cru van Dirupi, gemaakt van Chiavennasca, de lokale benaming voor Nebbiolo. Voor deze 2019 gaat het om een selectie uit de wijngaard Gèss, op 455 tot 550 meter hoogte. De wijn krijgt een lange schilweking van 25 dagen en rijpt vervolgens twee jaar in Franse eik van 225 en 500 liter.

    Heldere granaatrode kleur met mooie traanvorming. De neus is meteen zeer floraal, maar evenzeer fruitig. Bosaardbei, framboos, kers, kriek en pruim vullen het glas, met daaronder duidelijk aanwezige bosaroma’s. We gaan hier richting een complex geheel. Peper, laurier, tijm, kaneel, grafiet, sigaar en tabak sluiten zich vlot aan. Met de nodige knipoog durven we hier gerust noteren: een met fantasie op hol geslagen geur.

    De smaak zet stevig aan. Nebbiolo troef dus, met uitgesproken zuren en krachtige tannine. Toch komt het geheel nergens streng of droog over, want het sappige fruit zit er mooi rond gevouwen. De wijn neigt duidelijk naar de kruidige kant, blijft lang aanwezig en is tegelijk bijzonder aantrekkelijk en smakelijk. Ook belangrijk: dit is nog jong. De structuur, de zuren en de tannine geven duidelijk aan dat deze fles nog een mooie toekomst voor zich heeft.

    Punten: 94/100 – Prijs: 53,80 €
  18. Voerzio Martini Monvigliero, Barolo DOCG 2019
    Deze Barolo komt uit de cru Monvigliero in Verduno, van Nebbiolo aangeplant in 1990 op ongeveer 300 meter hoogte. De wijngaard heeft een zuidelijke tot zuidoostelijke expositie en rust op losse, kalkrijke bodems met klei, slib en fijn zand. De vergisting gebeurt in inox. Nadien rijpt de wijn 24 tot 30 maanden in Franse eiken tonneaux van 500 liter.

    Zuiver granaatrood, met een lichte evolutie aan de rand. De neus is meteen complex en mooi open. Framboos, kers en bosaardbei vormen de fruitige kern, waarna de meer typische Barolo toetsen vlot aansluiten: rokerigheid, peper, munt, anijs, teer, koffie, cederhout, laurier en drop. Je hoeft er inderdaad geen tekening bij te maken dat dit voor de nodige complexiteit zorgt.

    In de mond komt hij zeer rijk over, met veel smaakintensiteit en een bijzonder aangename sappigheid. De zuren zitten perfect terwijl de duidelijk aanwezige tannine voor structuur en lengte zorgt. Alles blijft lang hangen, met opnieuw dat samenspel van rood fruit, kruidigheid, ceder, drop en een lichte teertoets in de finale. Niet de grootste Barolo, maar wel eentje die je met zekerheid nog enkele jaren een mooi plaatsje in je kelder kan geven. Op latere leeftijd zal hij ongetwijfeld met plezier worden ontkurkt.

    Punten: 93/100 – Prijs: 75,00 €

Barbaresco 2019 bij Amici: Asili in de kijker

Met spijt in het hart moeten we vaststellen dat ons Amici seizoen er alweer opzit. Als we terugblikken, dan kunnen we alleen maar tevreden zijn. Er kwamen opnieuw bijzonder sterke degustaties voorbij en ook onze afsluiter was een knaller. Het thema was dan ook niet min: Barbaresco’s uit 2019. Top, misschien staat Gaja Sorì San Lorenzo wel op de proeftafel zodat ik die eindelijk kan afvinken van mijn Italian wines to taste before I die lijstje.

Er komt wel vaker Nebbiolo op de Amici proeftafel. Dat zou iets te maken kunnen hebben met de voorliefde van onze wijnmeester voor deze druif. En daar kunnen we hem alleen maar in bijtreden. Ook Barbaresco kwam dus al wel eens eerder aan bod. De details over deze DOCG hebben we eerder beschreven in onze blog Barbaresco: De verfijning van Nebbiolo in een glas. Je kan dit nalezen als je er zin in hebt.

Op de proeftafel stonden dit keer bijna uitsluitend wijnen met een MGA vermelding. Basarin, Rabajà, Martinenga, Montestefano en Asili passeerden allemaal de revue, met Vanotu als enige uitzondering op de MGA regel. Naast Rabajà en Martinenga behoort Asili tot de topterroirs van Barbaresco, hoorden we wijnmeester Peter orakelen. Hij duidde ook heel precies aan op de kaart waar we deze MGA’s binnen de appellatie kunnen vinden. We hadden bovendien het geluk dat er zelfs twee flessen uit Asili te proeven waren. Hoe zalig was dat.

Nu hoor ik velen onder jullie al denken: Asili, dat ken ik helemaal niet. Assisi ja, maar dat ligt in Umbria en heeft niets met Barbaresco te maken. We kaderen deze topcru dan ook graag even voor jullie.

Barbaresco MGA Asili

De appellatie Barbaresco loopt over een heuvelrug die van Neive in het noorden richting Barbaresco, San Rocco Seno d’Elvio en Treiso gaat. Binnen die appellatie is de gemeente Barbaresco historisch de belangrijkste. Ze is niet de grootste in oppervlakte, maar ze heeft wel een uitzonderlijk aandeel wijngaarden die geschikt zijn voor Barbaresco.

Asili ligt in die gemeente Barbaresco, in het westelijke deel van de appellatie. Dat is de zone waar meerdere van de meest gereputeerde MGA’s liggen. De buren zeggen al veel: Pora, Faset, Cars, Muncagota, Martinenga en Rabajà. Wie dat al eens in het proefglas heeft gekregen, weet dat de kwaliteit er verzekerd is.

Asili draait rond de gelijknamige bricco, de heuveltop. De wijngaarden liggen ongeveer tussen 210 en 290 meter hoogte en kijken niet allemaal dezelfde richting uit. De meest gewaardeerde delen liggen net boven Martinenga, met zuidelijke en zuidwestelijke expositie. Daar krijgt Nebbiolo de warmte die hij nodig heeft om volledig te rijpen. Ook de westelijk gerichte stukken richting Pora en Faset zijn interessant. Ze zijn iets frisser, wat met de warmere jaargangen steeds belangrijker wordt. De noordelijke hellingen vallen buiten het klassieke speelveld van Barbaresco. De disciplinare sluit noordelijk gerichte wijngaarden immers uit voor de productie van Barbaresco DOCG.

Een specifiek terroir

Asili telt ongeveer veertien hectare en behoort daarmee niet tot de grote MGA’s van Barbaresco. De wijngaarden liggen iets meer beschut dan sommige omliggende cru’s en de invloed van de Tanaro is minder rechtstreeks voelbaar. Daardoor is er een warmer microklimaat en speelt de wind er minder fel. Toch mogen we Asili niet zomaar beschouwen als een warme cru, want de beste wijnen hebben naast rijpheid ook voldoende spanning en frisheid.

De bodem van Asili is van tortonische oorsprong. Technisch gezien moeten we hiervoor teruggaan naar een fase in het Mioceen waarin dit deel van Piemonte nog onder invloed stond van oude mariene afzettingen. Vandaag vinden we in Asili vooral kalkrijke mergel, klei en een duidelijke zandcomponent. Die combinatie verklaart mee het karakter van de wijnen. De kalk en klei zorgen voor structuur, diepte en bewaarkracht. Het zand helpt om de tannine een beetje toegankelijker te maken.

Opvallend gegeven is ook dat de bodem van Asili een hoger aandeel koper en zink zou bevatten dan die van enkele andere cru’s. Interessant als detail, maar daar moeten we nu ook geen mirakelverklaring van maken. De echte waarde van Asili zit in de combinatie van beschutting, rijpheid, frisheid, kalkrijke mergel, klei en zand. Net daardoor kunnen de wijnen kracht hebben zonder zwaar te worden, en vroeg charme tonen zonder hun bewaarpotentieel te verliezen.

Producenten achter de reputatie

De reputatie van een terroir kan soms mee bepaald worden door een producent die er een wijn van uitzonderlijke kwaliteit produceert. Of door het spel van vraag en aanbod, waardoor de prijs van een bepaald terroir hoger komt te liggen dan die van een ander. Ook de boekskes, de aandacht in de media en de puntengoochelaars van dienst kunnen een reputatie maken of kraken.

Asili is daar, gelukkig maar, niet van afhankelijk. We vonden een onderzoek waaruit blijkt dat meer dan zeventig procent van de bevraagde producenten in Barbaresco Asili tot de vijf beste crus van de appellatie rekent. Dus ook producenten die zelf geen wijngaard bezitten in Asili. Dat zegt veel. De reputatie komt niet alleen van buitenaf, ze wordt ook gedragen door de mensen die Barbaresco het beste kennen.

Uiteraard gebeurt dat op basis van wat de praktijk voortbrengt. Produttori del Barbaresco begon al in 1967 met het bottelen van een afzonderlijke Asili. Bruno Giacosa deed vanaf datzelfde jaar hetzelfde. In 1969 kochten de broers Ceretto percelen in Asili. Zo kreeg Asili al vroeg enkele stevige referentiepunten, waarop latere producenten konden voortbouwen.

De proefcommentaren:

  1. Angelo Negro Basarin – Barbaresco DOCG 2019
    Basarin is een MGA in Neive. De wijngaard ligt op ongeveer 350 meter hoogte, met zuidelijke expositie. De bodem is kalkrijk, mergelachtig en zanderig. Manuele oogst. Na de vinificatie rijpt de wijn in totaal 26 maanden, deels op Slavonische eik en deels op fles.
    Klassieke granaatrode kleur. Het aroma is zeer floraal, met rozen die iets nadrukkelijker aanwezig zijn dan viooltjes. Daarnaast ruiken we bosaardbei, kers, framboos, peper, zoethout, koffie, thee en humus. De neus heeft naast een mooie kruidige structuur ook een licht aardse ondertoon. In de mond is de wijn correct en aangenaam fruitig, vooral gedragen door rood fruit. De fraîcheur is duidelijk aanwezig en de kruidigheid komt mooi terug. De zuren manifesteren zich stevig en staan wat meer op de voorgrond dan de tannine, die eerder verborgen zit, maar wel voldoende kracht bezit. Dit is niet onmiddellijk de meest grootse Barbaresco, maar wel een zeer aangenaam exemplaar.
    Score: 85/100 – Richtprijs: 28,90 € (niet te koop in België gevonden).
  2. Cascina Luisin Asili – Barbaresco DOCG 2019
    Met Luisin proeven we onze eerste Asili van de avond. De wijngaarden liggen op ongeveer 300 meter hoogte, met zuidwestelijke expositie. De stokken hebben een gemiddelde leeftijd van 65 jaar. Vinificatie in cementen cuves. Tijdens de eerste 8 dagen wordt er vaak overgepompt om voldoende extractie te bekomen. Rijping in grote Slavonische eiken botti van 30 hl.
    Lichte evolutie in de kleur, met een granaatrode tint. Zeer mooie, bijna complexe neus waaraan je blijft snuffelen. Licht snoeperig profiel van aardbei en framboos, aangevuld met anijs, munt, kaneel en de geur van wilde venkel die we ons herinneren van ons verblijf tussen de wijngaarden van Valpolicella enkele weken geleden. Rokerig en vlezig, met ceder, koffie en thee. Aards en etherisch. In de mond start de wijn sappig, maar die aanzet gaat vrij snel over in zuivere, niet te krachtpatserige tannine. De zuren zijn prominent aanwezig en de afdronk is lang. Een bijna speelse Barbaresco, voldoende gebalanceerd en verfijnd, schurkend tegen de complexiteit aan.
    Score: 89/100 – Richtprijs: 42 € (te koop bij Wine Art).
  3. Sottimano Basarin – Barbaresco DOCG 2019
    De technische fiche van de producent geeft niet te veel prijs over de rijping van de wijn. Alleen de flesrijping van meer dan een jaar wordt prijsgegeven. De raadpleging bij een betrouwbare bron online vertelt me dat de wijn 18 tot 22 maanden rijpt op barrique. Vermits ik onmiddellijk het gevoel had van een rijping op eiken vaten, ga ik hier ook van uit.
    Helder kersenrood van kleur. Het bouquet is weelderig, al wordt het fruit in eerste instantie wat weggedrukt door het houtgebruik, naar ons vermoeden barriques. Daarna komt het fruit toch opzetten, met een festival aan gekleurde bessen. Tijm, kaneel en de onvermijdelijke peper volgen mooi mee. De viooltjes geuren fris. Tabak, ceder en leder zorgen voor de branderige aroma’s. Etherische, vegetale en aardse toetsen ronden af. In de mond speelt zich hetzelfde scenario af. Ook hier doet het aanwezige fruit veel moeite om zich te manifesteren. Wanneer het daarin slaagt, zakt het even later toch opnieuw naar de achtergrond. Dit is een wijn met een heel ander profiel. Minder verfijnd, wel krachtig en vooral kruidig. Tegelijk is dit ook een wijn met een duidelijke boodschap: dit komt helemaal goed.
    Score: 91/100 – Richtprijs: 83,60 € (Te koop bij Young Charly)
  4. Giuseppe Cortese Rabajà – Barbaresco DOCG 2019
    Rabajà is een MGA in de gemeente Barbaresco en behoort tot de grote referenties van de appellatie. Giuseppe Cortese bezit ongeveer 4 hectare in Rabajà, met een zuidelijke tot zuidwestelijke expositie. De wijngaarden liggen tussen 235 en 315 meter hoogte. De bodem is kalkrijk, kleiachtig en rijk aan mineralen. De stokken zijn ongeveer 50 jaar oud. Manuele oogst. De vinificatie duurt ongeveer 30 dagen en gebeurt in inox en oude cementen cuves. Daarna rijpt de wijn 20 tot 22 maanden in Slavonische eiken vaten van 17 tot 25 hl.
    Volle kersenrode kleur. In de geur is dit van bij de start een open boek waarbij vele klassieke vakjes worden afgevinkt. Toch is er een lichte cederdominantie. Bosaardbei, kers en aalbes zorgen voor het fruit. Rozen en viooltjes fleuren het bouquet op. Munt, peper en kaneel zorgen voor de spicy kant. Een rokerig accent, cederhout, tabak, koffie en thee verraden de houtlagering. Een aangename aanwezigheid van champignon en de typische etherische toets maken het bouquet compleet. Ook in de smaak worden alle verwachte vakjes al vlug afgevinkt, al loopt dit wel ietwat stroever. Je moet er je best voor doen en er wat harder voor werken. De tannine en de aciditeit zijn wel degelijk zeer mooi, maar toch dominant aanwezig. Het fruit zit wat verscholen. Deze Barbaresco toont alweer een totaal ander profiel, maar uiteindelijk is de vraag naar verdere kelderrust en geduld de eindconclusie van deze mooie wijn.
    Score: 91/100 Richtprijs: 64,50 € (Te koop bij Grapeness)
  5. Pelissero Vanotu – Barbaresco DOCG 2019
    Vanotu is de enige wijn van de avond zonder MGA vermelding, maar het is wel de prestigewijn van het domein. De wijngaarden liggen op ongeveer 350 meter hoogte, met zuidelijke expositie. De stokken zijn meer dan 60 jaar oud. De wijn rijpt 20 tot 22 maanden in barriques, waarvan ongeveer 80% nieuw is.
    Heldere kers tot granaatrode kleur met een lichte evolutie. Vluchtig ruiken brengt al heel wat naar boven. Bij stevig walsen kunnen de geuren zich helemaal niet meer verbergen. Het moet gezegd: de geur komt niet volledig overeen met de gekende profielen van de reeds geproefde wijnen. Meer duidelijke houtaccenten, zelfs vanille, en ook wat meer snoeperigheid met een beetje gedroogd donker fruit in het bouquet. De smaak bevestigt wat we al in de geur vermoedden. Dit is een wat modernere stijl van Barbaresco, met een duidelijke aanwezigheid van barrique, een rijper fruitprofiel en stevige tannine. De verfijning is verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor wat machogedrag. Ongetwijfeld een wijn die succes zal hebben op de markt en daarom zijn plaats in deze degustatie verdient. Toch iets minder mijn beste vriend.
    Score: 87/100 – Richtprijs: 87 € (Te koop bij Wijnhandel De Kok)
  6. Ca’ del Baio Asili – Barbaresco DOCG 2019
    Dit is onze tweede Asili van de avond en eentje die veelbelovend klinkt. Ca’ del Baio heeft namelijk op korte tijd een zekere internationale reputatie opgebouwd met deze wijn. Deze Barbaresco wordt gemaakt van 100% Nebbiolo, afkomstig van stokken die tussen 1957 en 1999 werden aangeplant. De bodem bestaat uit blauwachtige kalkrijke kleimergel en de wijngaard heeft een zuidwestelijke expositie. Vergisting in inox cuves. Daarna rijpt de wijn 24 maanden op hout, deels in grote eiken vaten en deels in kleine Franse vaten.
    Volle kersenrode kleur en mooi tranend. Mochten we een Oscar kunnen uitreiken enkel en alleen op basis van de geur, we’ve got a winner. Laten we het voor wijn misschien op 3 bicchieri houden. Alle gekheid op een stokje, deze geur maakt je simpelweg al gelukkig. Je blijft eraan ruiken tot je op een gegeven moment beseft dat je ook nog moet proeven. Het is in ieder geval een typische Nebbiolo geur met framboos, bosaardbei, rode bes, anijs, munt, peper, thee, koffie, een rokerige toets, een puntje truffel en jawel, teer. Je proeft van de wijn en vergeet ogenblikkelijk één van de basisregels van de proever. Je vergeet namelijk te spuwen. Deze wijn is zeer gebalanceerd, sappig, dragend en wat een lengte. Voor mij is dit het perfecte bewijs dat 2019 nu reeds een prachtige combinatie kan bieden tussen tannine, zuren, houtlagering, alcohol en fruit. We zijn duidelijk een trapje hoger gegaan in deze proeverij.
    Score: 94/100. Richtprijs: 36 € (Te koop bij Cavatappi, weliswaar niet meer de 2019. Maar ik zou zeggen, koop de voorraad daar leeg, want voor deze prijs is dit een koopje).
  7. Tenuta Cisa Asinari dei Marchesi di Gresy Martinenga – Barbaresco 2019
    Martinenga is een MGA in de gemeente Barbaresco en is de historische monopole van Marchesi di Grésy. De wijngaard ligt tussen ongeveer 220 en 290 meter hoogte, met zuidelijke tot zuidwestelijke expositie. De bodem bestaat uit kalksteen en blauwe mergel. De wijn rijpt 12 maanden in Franse barriques, gevolgd door 12 tot 18 maanden in Slavonische eiken vaten.
    Naar het granaatrood neigende kleur en mooi tranend. In de geur blijven we hangen in dat sublieme en typische Nebbiolo geurenpalet, weliswaar met wat meer fruitvariatie. Naast bosaardbei, framboos, kers en aalbes hebben we ook bloedsinaas. Verder vormen de koppeltjes zich opnieuw: rozen en viooltjes, peper en munt, koffie en thee, ceder en tabak. Teer is aanwezig, het rokerige accent is aanwezig en ook de schimmels laten zich opmerken. In de smaak zijn alle linkse vakjes aangekruist op het proefformulier en dat is een goed teken. Deze wijn is krachtiger, robuuster, maar minstens zo interessant, met ook nu die sublieme verwevenheid van alle bepalende elementen. Voor het eerst proeven we een duidelijk mineraal en ziltig accent. Het geheel blijft aangenaam en vooral zeer lang aanwezig. Gelukkig wisten we niet op voorhand wat er in het glas kwam, want zo kon deze notitie volledig neutraal ontstaan. Martinenga behoort immers tot mijn favoriete Barbaresco’s en geloof me: de Camp Gros Riserva is nog beter.
    Score: 95/100. Richtprijs: 75 € (Verrassend genoeg niet te koop in België gevonden).
  8. Produttori del Barbaresco Montestefano – Barbaresco Riserva 2019
    Ook Montestefano is een MGA in de gemeente Barbaresco. De wijngaard is 3,9 hectare groot, met zuidelijke tot zuidoostelijke expositie. De bodem bestaat uit voornamelijk kalksteen. De wijn rijpt 30 maanden in grote eiken vaten.
    Zuiver kersenrood en tranend. Opnieuw het geurenpalet dat ons in vervoering brengt, wat een mooie geurencompositie. De bloedsinaas komt terug en het is duidelijk geen spel van enkel rood fruit. We hebben wel degelijk een puntje zwarte bes. Meer framboos dan aardbei ook. Verder zijn er de kenmerkende geuren zoals rozen, viooltjes, jeneverbes, pepermunt, koffie, tabak, ceder, rokerige toetsen, thee, truffel, champignon, teer en drop of zoethout. In de mond krijgen we een nog rijkere stijl, met zeer sappig fruit ter ondersteuning van die krachtige maar smakelijke tannine. Vermoedelijk ook de wijn met de langste afdronk van de avond, want het geheel blijft zeer, zeer, zeer lang aanwezig. De bloedsinaas komt terug, samen met een zeer mooi ziltig en mineraal accent. Uiterst verweven en een pracht van een afsluiter.
    Score: 95/100. Richtprijs: 60 € (Te koop bij Convento).

Verdicchio in tweevoud: Jesi versus Matelica

Ik ben fan van Verdicchio. Bij deze: een spontane bekentenis. Ik keek dan ook enorm uit naar de degustatie rond de twee prominente gezichten van deze druif, die ik mocht leiden tijdens onze maandelijkse proefsessie van wijnclub Het Negende Vat.

Ik zeg dat bewust zo expliciet, omdat er nog te vaak te minachtend geoordeeld wordt over deze witte parel uit de Marche. Waarschijnlijk hebben Verdicchio-producenten dat voor een deel ook aan zichzelf te danken. Of toch aan de manier waarop ze deze wijn in het verleden in de markt hebben gezet: die speciaal ontworpen, amfoorachtige fles met de vis als herkenbaar symbool, vaak gevuld met een wijn die niet altijd liet zien waartoe de druif werkelijk in staat is.

Oké, ik geef het toe: een gewone Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico is vaak een instapwijn zonder de grootste complexiteit of diepgang. Maar zodra je opschuift naar Superiore of Riserva, krijg je vaak een heel ander verhaal.

Verdicchio hoort vandaag onmiskenbaar thuis in de Marche, al geeft de geschiedenis van de druif misschien een iets complexer en minder eenduidig beeld. Binnen die regio toont Verdicchio in elk geval duidelijk twee gezichten. Enerzijds is er Verdicchio dei Castelli di Jesi, het grotere en bekendere gebied, dichter bij de Adriatische invloed en met een brede waaier aan stijlen. Anderzijds is er Verdicchio di Matelica, meer landinwaarts gelegen, kleiner, meer ingesloten en doorgaans strakker van profiel. Het zijn geen absolute tegenpolen, maar wel twee interpretaties van dezelfde druif die opvallend andere accenten kunnen leggen.

Precies daarom leek het mij binnen onze wijnclub een bijzonder interessante oefening om beide gebieden rechtstreeks naast elkaar te zetten. We plaatsten vier Verdicchio dei Castelli di Jesi-wijnen tegenover vier Verdicchio di Matelica-wijnen. Aan de Jesi-kant kozen we voor flessen uit het Superiore- en Riserva-segment. Omdat Matelica geen Superiore kent, kozen we daar voor een combinatie van reguliere bottelingen en Riserva’s.

Om onze proevers een idee te geven van wat ze in het glas mochten verwachten, maakte ik eerst een schets van de typische karakteristieken van de druif. Dat is ook nodig, want Verdicchio laat zich niet gemakkelijk reduceren tot één eenvoudig smaakprofiel. Jazeker, citrus, wit fruit, venkel, amandel en een zekere ziltigheid keren vaak terug. Maar afhankelijk van de plek krijg je meer structuur en sappigheid, of net meer aciditeit en verticale strengheid. Voeg daar flesrijping, bâtonnage, houtgebruik of een langere liesopvoeding aan toe, en je merkt al snel hoe veelzijdig Verdicchio eigenlijk is. En wees maar zeker: de betere versies kunnen bijzonder mooi rijpen.

Verdicchio – enkele weetjes

  • Verdicchio behoort tot de grote klassieke witte druiven van Midden-Italië en vindt zijn historische thuisbasis in de Marche.
  • De regio ligt aan de Adriatische kust en de belangrijkste Verdicchio-zones situeren zich vooral in de provincies Ancona en Macerata.
  • De twee referentiegebieden zijn Verdicchio dei Castelli di Jesi en Verdicchio di Matelica.
  • Jesi is het grotere en commercieel bekendere gebied, met een breed spectrum aan stijlen en producenten.
  • Matelica is kleiner en ligt meer landinwaarts, wat doorgaans voor een meer continentale toets en uitgesproken frisheid zorgt.
  • Zowel Jesi als Matelica kregen in 2010 voor hun Riserva de status van DOCG.
  • Bij de beste wijnen toont Verdicchio zich als een druif met frisheid, bitters, ziltigheid, venkeltoetsen, citrus, witte bloesem en opvallend goed bewaarpotentieel.
  • DNA-onderzoek heeft uitgewezen dat Verdicchio genetisch samenvalt met Trebbiano di Soave en Turbiana.
  • Precies daarom loopt er al geruime tijd onderzoek en debat over de feitelijke oorsprong van de druif. Die zou mogelijk eerder in Veneto kunnen liggen dan in de Marche, waar Verdicchio vandaag wel zijn natuurlijke habitat heeft gevonden en zijn reputatie heeft opgebouwd.
  • Voor beide Riserva’s geldt een minimale rijpingsperiode van 18 maanden. Houtgebruik is daarbij niet verplicht.
  • Voor beide Verdicchio-zones lopen bovendien dossiers om de benaming van de appellatie verder te vereenvoudigen. Zo zou Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG op termijn kunnen evolueren naar Castelli di Jesi DOCG, terwijl Verdicchio di Matelica Riserva DOCG mogelijk zou transformeren naar Matelica DOCG. Het blijft in beide gevallen uiteraard om Verdicchio-wijnen gaan, maar de naam van de druif zou dan uit de appellatie verdwijnen.

Jesi vs Matelica – De verschillen

Jesi

  • Gelegen langs de Esino-rivier, in de richting van de kust.
  • Duidelijke maritieme invloed, op ongeveer 20 kilometer van de zee.
  • Een warmer microklimaat met meer gematigde dag-nachtverschillen.
  • Bodemstructuren die variëren, maar vaak uitkomen op een combinatie van kalksteen en klei.
  • Wijngaarden tussen 80 en 600 meter, al ligt ongeveer 75% op maximaal 280 meter.
  • Door de lagere ligging doorgaans minder intense zonne-instraling dan in Matelica.
  • In het glas vaak ziltig, expressief en fruitgedreven.
    Jong meestal toegankelijker, met wat zachtere zuren.
    Vaak voller, soepeler en breder in zijn expressie, met een lange afdronk.

Matelica

  • Gelegen in een noord-zuid georiënteerde vallei, meer geïsoleerd in het binnenland.
  • Geen maritieme invloed.
  • Een meer continentaal klimaat met duidelijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht.
  • Typische flyschbodems, met afwisselende lagen van zandsteen en kalkrijke componenten.
  • Wijngaarden doorgaans tussen 400 en 700 meter.
  • Meer zonne-instraling door de hogere ligging en de specifieke vallei-expositie.
  • In het glas vaak meer spanning, structuur en complexiteit.
    Jong vaak strenger, gesloten en hoger in zuren.
    Doorgaans strakker, nerveuzer en preciezer, maar tegelijk ook rijk en mondvullend.

De proefnotities

  1. Garofoli Supèra – Verdicchio di Matelica DOC 2023
    Heldere strogele kleur, met lichte traanvorming. De neus is zuiver en correct, zonder meteen heel uitbundig te worden. Je krijgt aroma’s van appel, witte perzik en bloesems, aangevuld met citrus, een licht notige toets, wat anijs en zelfs een vleugje ananas.
    In de mond zet de wijn vooral in op frisheid. De vele levendige zuren geven meteen vaart, met citrus op kop, gevolgd door wit boomfruit. Ook hier keert dat subtiele anijskarakter terug, vooral richting finale. De wijn blijft correct en zuiver, maar mist net wat extra lengte. Een verzorgde en frisse Verdicchio di Matelica die technisch goed in elkaar zit, maar die eerder degelijk dan echt beklijvend overkwam.
    Punten: 82/100 – Prijs: 13,50 € (te koop bij Lambrecht wijnen)
  2. Villa Bucci – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore DOC 2023
    Villa Bucci behoort al jaren tot de vaste referenties van de appellatie, en ook deze 2023 laat mooi zien waarom. De wijn werd in inox gevinifieerd en kreeg nadien nog een rijping van 6 tot 8 maanden in grote botti. In het glas staat een heldere, strogele Verdicchio. De neus is bijzonder uitnodigend en bezit precies die combinatie van rijp fruit en verfijning die Verdicchio zo aantrekkelijk kan maken. Je ruikt ananas, rijpere peer, bloesems en perzik, met daarnaast ook pompelmoes, mirabelle, een vleugje honing en wat stro.
    Qua smaak valt de wijn op door zijn zeer frisse aanzet, maar hij blijft niet hangen in citrus en zuren alleen. Rijpere toetsen van peer en ananas keren mooi terug en geven hem extra breedte en souplesse. De afdronk is voldoende lang en verschuift geleidelijk naar een meer kruidige en minerale finale, met toetsen van munt, agrum en een subtiele ziltigheid. Daarbij zit er ook een licht notige ondertoon en zelfs iets zacht vettigs. Dit is een zeer mooie Verdicchio dei Castelli di Jesi.
    Punten: 88/100 – Prijs: 27,00 € (te koop bij Licata)
  3. Bisci Vigneto Fogliano – Verdicchio di Matelica DOC 2022
    Verdicchio druiven die afkomstig zijn van 40 jaar oude stokken op kalk- en kleibodems, gelegen op 320 tot 370 meter hoogte. De wijn werd vergist in betonnen cuves en bleef daarna nog 18 maanden rijpen in beton.
    De kleur is zuiver strogeel, met duidelijke traanvorming. De neus opent meteen erg mooi en laat zien dat we hier met een rijpere, serieuzere stijl van Verdicchio te maken hebben. Je krijgt een aantrekkelijke waaier van rijper fruit, een brede citrusmelange, kamperfoeliebloesem, meloen, ananas, honing, maar ook meer kruidige en karaktervolle toetsen van amandel, anijs en peper.
    Bij het proeven komt de wijn breed en vullend over, met een rijkere smaakstructuur en tegelijk zeer mooie zuren. De body is medium, al geeft het licht vettige middenrif hem extra volume. Ook in de smaak keren perzik en ananas terug, maar even goed ook die meer typische Verdicchio-accenten van anijs, peper en amandel. De wijn voelt vandaag nog iets te jong aan en lijkt nog niet helemaal op zijn eindpunt te zitten, maar precies dat verraadt ook zijn potentieel. De lange afdronk, met op het einde een subliem bittertje, maakt hem extra aantrekkelijk. Een zeer knappe en aangename wijn, met diepgang, voldoende complexiteit en duidelijk nog groeimarge.
    Punten: 88/100 – Prijs: 23,00 € (te koop bij De Fijne Wijnshop)
  4. Umani Ronchi Plenio – Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG 2022
    Deze Plenio is afkomstig van stokken die ouder zijn dan 30 jaar, gelegen op leem- en kleibodems, tussen 250 en 350 meter hoogte. De wijn werd voor 60% gevinifieerd in inox en voor 40% in botti van 5.000 liter, om vervolgens nog 24 maanden te rijpen in datzelfde materiaal. In het glas toont hij zich in een mooie strogele kleur, met duidelijke traanvorming. Meteen bij het ruiken duikt de vraag op: is dit houtgelagerd? Al blijkt in de praktijk hoe subtiel die invloed eigenlijk blijft. Toch zijn er duidelijke toetsen van toast en zelfs wat vanille, naast geroosterde noten, perzik, abrikoos, een licht dierlijke nuance, wat stro, munt en bloesems.
    In eerste aanzet beleven we een tegelijk rijke en strakke smaaksensatie. Er zit duidelijk vulling en kracht in, maar de wijn blijft mooi door zijn mineraliteit, ziltigheid en een subtiel vettig toetsje. De afdronk blijft lang hangen en bevestigt het serieuze karakter van deze riserva. Dit is een zeer interessante Verdicchio, vol en complex, maar tegelijk ook verfrissend en nergens vermoeiend.
    Punten: 90/100 – Prijs: 25,90 € (te koop bij Huis Hardies)
  5. La Monacesca Mirum – Verdicchio di Matelica Riserva DOCG 2020
    Druiven afkomstig van wijngaarden op ongeveer 400 meter hoogte, aangeplant op kleibodems. De wijn werd vergist in betonnen cuves en kreeg vervolgens een rijping van 18 maanden in datzelfde beton.
    De wijn bezit een blinkende geelgouden kleur, met duidelijke traanvorming. De neus verraadt meteen een zekere rijping, maar zonder dat de wijn ook maar in de buurt van oxidatie komt. Je krijgt aroma’s van rijpere appel, meloen, citrus en perzik, aangevuld met meer typische Verdicchio-accenten van munt, anijs, amandel en sinaaszeste. Het geheel heeft duidelijk meer maturiteit dan de jongere wijnen op tafel, maar blijft tegelijk levendig en helder. In de mond valt vanaf de eerste aanzet meteen die duidelijke en erg aantrekkelijke anijstoets op. De wijn heeft een rijker profiel, maar de zuren blijven mooi op de voorgrond en zorgen ervoor dat alles strak en energiek blijft. Je proeft duidelijk dat deze Verdicchio wat ouder is en al aan ontwikkeling heeft gewonnen, maar tegelijk wekt hij de indruk dat hij nog lang niet op zijn hoogtepunt zit. De lange, mineraal getinte afdronk onderstreept dat nog eens extra. Dit is een subliem knappe wijn.
    Punten: 90/100 – Prijs: 29,30 € (te koop bij Wijnhandel Van Den Bossche)
  6. La Staffa Rincrocca – Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG 2022
    La Staffa is alweer een van die referentiedomeinen die ook internationaal een stevige reputatie genieten, en met Rincrocca zetten ze duidelijk een wijn neer met ambitie. Deze riserva komt van 55 jaar oude stokken op mergel- en kalkbodems, op ongeveer 420 meter hoogte. De wijn werd gevinifieerd in betonnen cuves, rijpte daarna nog 12 maanden in beton en kreeg vervolgens nog eens 20 maanden flesrijping.
    In het glas toont de wijn zich helder en strogeel. Bij de eerste indruk in de neus verschijnt er een opmerkelijke dierlijke toets, al verdwijnt die gelukkig vrij snel na wat walsen. Daarna opent de wijn zich veel mooier, met aroma’s van ananas, appel, citrus en perzik, aangevuld met munt, peper, varens, amandel, pijnboompitten en oranjebloesem. Het is een aromatisch profiel dat minder klassiek of direct herkenbaar Verdicchio overkomt dan sommige andere wijnen op de proeftafel. Ook bij het proeven heb je diezelfde indruk. In de mond is de eerste reactie haast automatisch: wat een zuren. Die komen stevig binnen en geven de wijn meteen een uitgesproken, strak en energiek profiel. Toch draait deze Rincrocca niet alleen om frisheid. Onder die felle zuurstructuur zit duidelijk veel complexiteit verscholen. De lange finale, met een subliem citrusbittertje, tilt hem nog een niveau hoger. Ik vond dit een zeer mooie wijn, al was de algemene mening binnen de proefgroep wat meer verdeeld.
    Punten: 90/100 – Prijs: 32,10 € (niet te koop gevonden in België)
  7. Tenuta di Tavignano Misco – Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG 2019
    Deze Misco is afkomstig van 35 jaar oude stokken op kalk- en kleibodems, gelegen tussen 200 en 400 meter hoogte. De wijn werd gevinifieerd in inox cuves en rijpte vervolgens nog 18 maanden in inox, zonder bâtonnage.
    Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, wat vuursteen en een aangename ziltigheid.
    Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en zorgen voor structuur en drive, maar dit is allerminst een schrale of hoekige wijn. Integendeel: hij blijft droog en zacht tegelijk, met voldoende volume, maar ook met frisheid en evenwicht. De lange afdronk is een mooi spel van kruiden en mineraliteit, met dat kenmerkende zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Een zeer mooie wijn en subliem gemaakt.
    Punten: 92/100 – Prijs 39,00 € (te koop bij Vinesse)
  8. Bisci Senex – Verdicchio di Matelica Riserva DOCG 2019
    Met Senex 2019 eindigden we de avond op hoog niveau. Deze riserva is afkomstig van ongeveer 50 jaar oude stokken op kalk- en kleibodems, gelegen tussen 320 en 370 meter hoogte. De wijn werd vergist in betonnen cuves en kreeg daarna een rijping van 48 maanden in beton. In het glas toont de wijn zich in een heldere, zuivere strogele kleur. Het bouquet is breed en rijk, met een mooie combinatie van fruit, florale tonen en meer hartige accenten. Je ruikt een zeer expressief fruitprofiel, samen met bloesems, anijs, varens, mandarijn, ananas, pijnboompit, amandel en honing. Daarnaast zitten er ook duidelijk een toasty toets en iets vuursteenachtigs in het geheel.
    In de mond is dit simpelweg indrukwekkend. Dit is zo’n wijn waarbij je bijna vanzelf even achteroverleunt. Hij smaakt zeer strak en mineraal, maar tegelijk ook overgoten met sappig fruit, waardoor spanning en gulheid mooi samengaan. De wijn blijft breed en complex overkomen, maar bezit tegelijk een verticaal karakter. De afdronk blijft aanhoudend aanwezig en bevestigt nogmaals de klasse van deze wijn. Een overheerlijke afsluiter van de avond, en zonder twijfel een van de meest complete en indrukwekkende flessen van de line-up.
    Punten: 94/100 – Prijs: 54,00 € (niet te koop gevonden in België)

Ik geef nog graag even mee dat de proefnotities mijn persoonlijke bevindingen zijn en niet noodzakelijk deze van alle proevers samen. Als ik de gemiddelde scores van de groep overzie, dan valt op dat telkens de Matelica-wijn een hoger gemiddelde scoorde dan de Jesi-wijn. Dit is niet steeds voor mezelf het geval, maar ik sluit me naadloos aan bij de groepsbevindingen.

Zelf heb ik ook een Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore in mijn wijnaanbod zitten, namelijk de Tenute del Cavaliere 2024 van Marchetti. Ik wou de wijn bewust niet in de selectie plaatsen en liet hem tijdens de theoretische uiteenzetting proeven met de eenvoudige vraag of hij in de te proeven serie zou thuishoren. Na afloop van de proeverij was het antwoord unaniem ja!
Voor de geïnteresseerden deel ik hieronder de proefnotities van deze wijn.

Marchetti Tenuta del Cavaliere is een 100% Verdicchio. Het is een zeer fijne Verdicchio waarvan de druiven zijn afkomstig van één enkele wijngaard. De druiven worden iets later geoogst, zodat de wijn meer volume en rijpheid krijgt zonder zijn frisheid te verliezen. Na de oogst en de vergisting rust de wijn 5 maand in inox kuipen. De wijn heeft een groengele tot strogele kleur. Mooie, uitbundige, geconcentreerde tot complexe neus met abrikoos, witte perzik, mirabel pruim, gember, diverse specerijen, florale accenten en mineraal. De wijn blijft ondanks zijn latere oogst uitermate fris in de mond. Ook hier toont hij zijn uitbundig en voornamelijk fruitig, mineraal karakter. Het middenrif heeft bovendien een lichte romige vettigheid, waarna de wijn in de afdronk opnieuw afglijdt naar subtiele citrusbittere toetsen. Dit is zeer aangenaam en uiterst smakelijk!
Prijs 14,20 € (te koop bij Wijnkennis)

Valle d’Aosta: klein, maar niet te onderschatten

Vraag een kenner naar Italiaanse wijnregio’s, en namen als Piemonte, Toscane en Veneto rollen vanzelf over de tong. De Valle d’Aosta? Die wordt opvallend vaak vergeten en dat is volkomen onterecht. Want achter dat Alpenimago schuilt een verrassend rijke schatkamer aan inheemse druivenrassen, met wijnen die een uitgesproken eigen stijl hebben en in sommige gevallen ronduit indrukwekkend zijn.

Toch staan Aosta-wijnen zelden in de schijnwerpers. De wijnbouw is hier geen massaproject: het areaal is klein, de productie beperkt, en de regio leeft op het ritme van toerisme en outdoor. Veel flessen verdwijnen simpelweg via lokale consumptie, lang vóór ze elders kunnen opduiken.

De grootste uitdaging? Wijngaarden liggen vaak op steile hellingen en terrassen, het werk is zwaar en grotendeels manueel, en het klimaat is grillig: korte groeiseizoenen, grote temperatuurverschillen en elk jaar opnieuw het risico op hagel, vorst of plotse weersomslagen. Heroïsche wijnbouw is zo’n term die snel als cliché klinkt, tot je in Aosta ziet wat ze ermee bedoelen.

Die context verklaart ook iets anders: het prijskaartje. Vrienden van mij brachten onlangs vakantie door in de Valle d’Aosta en gingen op zoek naar lokale wijnen. Hun verdict klonk teleurgesteld: “Wim, je vindt daar niet echt lekkere wijnen.” Maar terwijl ze vertelden, hoorde ik vooral iets anders: onbekende namen, weinig houvast, en prijzen die hoger liggen dan wat de doorsnee wijndrinker spontaan wil betalen. Precies daar wringt vaak het schoentje van de perceptie. Aosta heeft wel degelijk sterke wijnen, maar zelden in het goedkope segment. En dat is, gezien die werkomstandigheden, bijna onvermijdelijk.

Voor mij blijft de Valle d’Aosta bovendien onlosmakelijk verbonden met een moment dat je niet vergeet. Tijdens het eindexamen voor Italian Wine Ambassador kregen we een rode wijn blind in het glas. Het bleek een Fumin, een van die typische lokale druiven waar de regio trots op mag zijn. Ik beschreef de wijn correct en plaatste hem zonder twijfel in het noordwesten van Italië. Maar dat het Fumin was? Dat kwam niet eens in me op. Resultaat: sindsdien is die druif voorgoed in mijn geheugen gegrift en was mijn nieuwsgierigheid naar Aosta alleen maar groter geworden.

Valle d’Aosta DOC – Enkele weetjes

  • Valle d’Aosta is Italië’s kleinste wijnregio, ingeklemd tussen Frankrijk en Zwitserland, met de Dora Baltea als ruggengraat van de vallei.
  • Het is een belangrijk “kruispunt” om Italië binnen te komen via de Mont-Blanctunnel en de Grote en Kleine Sint-Bernhardpas.
  • De wijngaarden liggen vrijwel altijd op steile hellingen en terrassen: een schoolvoorbeeld van heroïsche wijnbouw, met veel manuele arbeid. Slechts een beperkt deel ligt op relatief toegankelijke percelen.
  • Pergola is er een logisch en historisch ingeburgerd geleidingssysteem.
  • De aanplant is piepklein (grofweg rond 400–460 hectare), wat de wijnen zeldzaam maakt en vaak lastig te vinden buiten de regio.
  • Valle d’Aosta behoort tot de hoogst gelegen wijngaardgebieden van Italië: veel percelen liggen tussen ca. 300 en 1.200 meter, met uitgesproken dag-nachtverschillen.
  • Eén overkoepelende appellatie domineert: Valle d’Aosta / Vallée d’Aoste DOC (sinds de jaren ’80 officieel vastgelegd).
  • Binnen die DOC duiken bekende (sub)benamingen op zoals Donnas, Enfer d’Arvier, Torrette, Nus, Chambave, Arnad-Montjovet en Blanc de Morgex et de La Salle.
  • De verhouding tussen rood en wit is bijna in balans, met rood net in de meerderheid (vaak rond 60%).
  • Belangrijkste lokale blauwe rassen: Petit Rouge (vaak het hart van blends en Torrette), Fumin, Cornalin, Mayolet en Vien de Nus.
  • Aan de grens met Piemonte vind je wijnen op basis van Picotendro: de lokale benaming (in het patois) voor Nebbiolo. Carema ligt op een steenworp afstand.
  • Belangrijkste lokale witte rassen: Prié Blanc (zeker rond Morgex), Petite Arvine en enkele andere alpine specialiteiten.
  • Internationale rassen zoals Chardonnay, Moscato en Pinot Noir zijn er stevig ingeburgerd.
  • Lokale gastronomische iconen zijn Fontina en Lard d’Arnad: gepekeld spek met kruiden en specerijen zoals jeneverbes, laurier, nootmuskaat, salie en rozemarijn.

De proefnotities

  1. Laurent Theodule – Valle d’Aosta Chambave Muscat DOC 2024
    Gisting en rijping in inox. Muscat roept al snel het beeld op van weelderige aroma’s en (half)zoete stijl, maar deze Chambave bewijst dat het ook anders kan. In het glas strogeel en helder. De neus is typisch muskaat en meteen zeer expressief: perzik, rozen, iets floraals dat richting potpourri neigt, met ook dat herkenbare “druivensap”-aroma en een lichte kruidigheid. In de mond komt er effectief een ander verhaal: dit is een uitgesproken droge Muscat, gedragen door fijne zuren en een frisse lijn die voor spanning zorgt. Een subtiel citroenbittertje sluit mooi aan bij het geheel, en in de finale komt die kruidige toets mooier naar voren, met een afdronk die langer uitdeint dan je op basis van het lichte profiel zou verwachten.
    Niet iedereen houdt van droge Muscat, maar wie dat profiel zoekt, zit hier heel goed.
    Punten: 82/100 – Prijs: 21,40 €
  2. Ermes Pavese – Valle d’Aosta Blanc de Morgex et de la Salle DOC 2023
    Een 100% Prié Blanc, vergist in inox cuves en vervolgens 9 maanden in inox op de droesem gerijpt.
    In het glas helder geelgroen. De neus belooft veel: citrusfruit en appel op de voorgrond, gevolgd door hooi, witte perzik en een florale toets. Daaroverheen ligt een brede kruidenmix die het aromatische register open trekt.
    In de mond verrast hij door zijn strakke lijn en het uiterst frisse mondgevoel. Het fruit toont zich smaakmatig zelfs gevarieerder dan je op basis van de geur verwacht, en het geheel blijft opvallend lang aanwezig op het palet. De finale wordt gekleurd met een pompelmoesbittertje dat de frisheid blijft aandrijven. Een mooie, smakelijke en strak gesneden wijn, met een heerlijk minerale ruggengraat.
    Punten: 86/100 – Prijs: 25,40 €
  3. La Crotta di Vegneron – Valle d’Aosta Petite Arvine DOC 2022
    Fermentatie in inox en rijping in dezelfde inox cuves met de nodige bâttonage.
    In het glas toont deze Petite Arvine een geëvolueerde, oudgouden kleur die al meteen richting rijpere tonen wijst. De neus bevestigt dat beeld en gaat duidelijk oxidatief: rijpe appel, rabarber en een notige toets domineren. Na het walsen komt er ook wat agrum bij en een lichte florale zweem. Het blijft een geurprofiel dat niet meteen aanstekelijk werkt.
    In de mond wordt wel duidelijk dat dit niet zomaar een fout-oxidatieve indruk is, maar eerder een bewuste stijlkeuze. Opvallend is de lichte tanninestructuur die als eerste binnenkomt. Daarna volgen opnieuw appel, notigheid en kruidigheid. In de finale duiken rozijn, noten en sinaas op. Die finale mocht trouwens best wat langer aanhouden.
    Er zal ongetwijfeld een publiek zijn dat dit interessant vindt, maar persoonlijk is het niet onmiddellijk de grote liefde.
    Punten: 70/100 – Prijs: 16,90 €
  4. Maison Anselmet – Valle d’Aosta Petite Arvine DOC 2024
    Vergist in tonneaux en vervolgens 8 maanden verder gerijpt.
    In het glas zuiver strogeel. Al bij de eerste snuif merk je dat dit – gelukkig – een heel ander type Arvine is dan de oxydatieve stijl die we eerder hadden. De neus komt bijna “grappig” over, al is het moeilijk exact te duiden waarom: jasmijn, perzik, anijs, een vleug hout en honing lijken tegelijk samen te smelten én zich apart te laten ontdekken, alsof je bij een blinde geurproef verschillende aroma’s in één maatbeker hebt samengebracht. Na het walsen komen er nog bergkruiden en citruszeste bij. In de mond is het simpelweg lekker, maar allesbehalve alledaags. Ondanks het ronde, volle mondprofiel blijft de frisheid voortdurend aanwezig en bezorgt ze de wijn de nodige spanning. De finale is lang en bijzonder smakelijk: zesty agrum-citrusfruit, kruidig, en vooral opvallend ziltig en mineraal. Een zeer knappe wijn die me moeiteloos kan bekoren.
    Punten: 89/100 – Prijs: 33,80 €
  5. Maison Anselmet ‘Rune Brune’ – Valle d’Aosta Mayolet DOC 2022
    100% Mayolet, vergist en gerijpt in inox. In het glas kriekenrood met een paarse rand. De neus is fris en uitnodigend: noorderkers en framboos op de voorgrond, met florale accenten, pepermunt en een aangename groen-kruidigheid. In de mond keert de kriek- en kerscomponent terug, dit keer in een aantrekkelijke, sappige vorm. Rond dat fruit hangt een uitgesproken kruidigheid die het geheel veel karakter geeft. De zuren blijven levendig van links naar rechts springen in de mond, omstuwd door voldoende tannine. Geen grootse, complexe wijn, maar wel eentje die precies biedt wat je hoopt: sappig, smakelijk en gemaakt om te plezieren.
    Punten: 83/100 – Prijs: 19,60 €
  6. Maison Anselmet ‘Broblan’ – Valle d’Aosta Cornalin DOC 2022
    Pure Cornalin die geen hout heeft gezien: gisting en rijping volledig in inox cuves. In het glas zuiver robijnrood met duidelijke traanvorming. De neus is meteen raak en fruitgedreven: kers en framboos springen eruit, met bosaardbei als logische aanvulling. Daarna volgen laurier en salie, peper, en na wat tijd in het glas ook een steeds duidelijker viooltjestoets. In de mond start de wijn heerlijk sappig en smakelijk. Het rode fruit uit de geur is er opnieuw, maar gaandeweg verschuift het smaakbeeld richting wat donkerder, zwarter fruit. Frisse pepermunt blijft van begin tot einde present en houdt alles levendig. De tannine is vrij stevig, maar hebben een aangenaam, smakelijk karakter. De finale is knap peperkruidig, met een klein puntje cacao als afronding.
    Punten: 86/100 – Prijs: 20,00 €
  7. Maison Anselmet – Valle d’Aosta Torrette Superieur DOC 2023
    Blend van 70% Petit Rouge, 25% Fumin en 5% Cornalin. Vergisting in inox, gevolgd door 12 maanden rijping in barriques. In het glas donker kersenrood. De neus laat er geen twijfel over bestaan dat deze wijn houtlagering heeft gekregen: naast die duidelijke barrique-signatuur spat ook een uitgesproken veelkruidigheid uit het glas. Je gaat bijna automatisch op ontdekkingstocht en vindt cederhout, peper en tijm, kers, sigarenkistje, laurier en zelfs een lichte grafiettoets. Jawel, de neus kan zeker bekoren. In de mond is er de nodige sappigheid, al blijven het toch de kruiden die het meest manifest aanwezig zijn. De tannine is mooi gevuld en worden strak omlijnd door een knappe, acide frisheid. De afdronk is vrij lang en fraai, met diezelfde kruidige gelaagdheid als leidraad. Een volle, vullende en gul-sappige wijn die net door die sappigheid zijn stevige profiel weet te temperen.
    Punten: 88/100 – Prijs: 20,00 €
  8. La Crotta di Vegneron ‘Esprit Follet’ – Valle d’Aosta Fumin DOC 2020
    100% Fumin, met fermentatie in inox en daarna 12 maanden rijping in diverse formaten van eiken vaten. In het glas stevig donkerrood, duidelijk met traanvorming. Braambes! Dat is het eerste wat je ruikt: een verse braambes, alsof je ze net plukt tijdens een boswandeling. Dat bosgevoel wordt nog versterkt door sous-bois en humus. Daarnaast tekenen ook zwarte kers en pruim present, en viooltjes komen opvallend overvloedig door. Verder volgen ceder, leder en iets wat doet denken aan een thee-trekkende kruidentuil. Het bouquet is ronduit charmant en gelaagd. In de mond bevestigt de wijn dat beeld volmondig: een en al sappigheid, met kruiden die consequent aanwezig blijven en pas helemaal op het einde van de aanhoudende afdronk hun apotheose kennen. Het evenwicht zit goed: verfrissende zuren, krachtige maar smakelijke tannine, en een mooi geïntegreerde houtlagering die ondersteunt zonder te domineren. Een glas dat je met plezier blijft inschenken, en niet snel beu wordt.
    Punten: 90/100 – Prijs: 25,60 €

Brunello of IGT? Een Amici-avond met twee Toscaanse gezichten

Woensdag 11 februari 2026 stond met stip in mijn agenda: Amici proefavond, thema Brunello di Montalcino vs. Toscana IGT. Zo’n avond die je niet wil missen, en dus waren we er. Wijnmeester Peter had vooraf al laten vallen dat dit een proeverij zou worden “waar je iets aan hebt”. Bij zijn inleiding herhaalde hij dat nog eens, met die typische glimlach die meestal betekent: mark my words.
Alleen: zowel Brunello als IGT zijn geen onbekenden op onze proeftafel. Het ging er dus niet om wat Brunello of Toscana IGT is, dat weten we intussen wel, maar om wat er gebeurt wanneer je ze frontaal tegenover elkaar zet. En net daar zat de spanning. Wie Brunello nog eens wil opfrissen: in een eerdere post vergeleken we de uitzonderlijke jaargangen 2015 en 2016 en vind je de basis over de DOCG.
Trouwens… over magische jaren gesproken: een Brunello-avond rond jaargang 2019 zou ook niet te versmaden zijn.

Vijf sterren-systeem

Of het een geslaagd jaar was voor een Brunello di Montalcino, komt al snel uit bij het lokale consorzio. Sinds het oogstjaar 1945 publiceerde het consorzio jarenlang een beoordeling in een vijfsterrensysteem, gebaseerd op technische analyses en proeven door een commissie van kenners uit de regio. Handig als eerste richtingaanwijzer, al blijft het verstandig om zulke scores met een korrel zout te nemen.

Niet alleen omdat elke beoordeling onvermijdelijk ook een stukje communicatie is, maar vooral omdat ze een hele appellatie in één cijfer probeert te vangen. In één en dezelfde jaargang zitten tenslotte zowel de minder overtuigende als de topdomeinen. Bovendien zie je in de praktijk dat scores onder 3 sterren zeldzaam zijn, waardoor de schaal na verloop van tijd wat aan scherpte verliest.

In die logica is het ook niet onbelangrijk dat het consorzio de voorbije jaren afstand nam van de traditionele sterren voor nieuwe jaargangen. 2020 bleef daardoor het laatste oogstjaar dat nog officieel met vijf sterren werd bekroond. Kijk je twintig jaar terug, dan valt vooral op hoe zelden er echt laag gescoord wordt: 2014 kreeg drie sterren en 2002 twee. Voor de rest zit alles in de zone uitstekend tot exceptioneel.

Kunststerren – La Piastrella del Brunello

Wat gelukkig wél bleef bestaan, zijn de ‘kunststerren’. Sinds 1992 draait de Vintage Quality Evaluation van Brunello niet alleen om de bekende sterren voor de jaargang, maar ook om een jaarlijks kunstwerk: la Piastrella del Brunello, een jaarlijkse keramische tegel. De tegel (30 x 30 cm) draagt het jaartal en het aantal toegekende sterren, en wordt telkens onthuld tijdens Benvenuto Brunello, de jaarlijkse presentatie van nieuwe jaargangen. Nadien krijgt hij een vaste plek aan het Palazzo Comunale in Montalcino.

In de praktijk kan die piastrella van alles zijn: illustratie, schildering, grafiek, design of zelfs fotografie, afhankelijk van wie het jaar mag vormgeven. Het Consorzio koppelt zo het officiële jaargangsoordeel aan het culturele geheugen van Montalcino. Elk jaar krijgt letterlijk een tegel in de muur. En de makers? Die komen lang niet alleen uit de kunstwereld, maar evengoed uit sport, mode, design en entertainment. Italiaans én internationaal.

Puur voor mezelf koos ik er tien Piastrelle uit die ik bijzonder tof vind. Mijn top drie zijn de jaren 2000, 2021 en 2007.

Winnaar is Emilio Giannelli (2000). Hij speelt met de Gioconda en tekent een Mona Lisa die als het ware van Firenze naar Montalcino “verhuist”, tussen de wijngaardrijen, je krijgt er spontaan dorst van. Niet dronken, wel duidelijk een tikje tipsy door Brunello.

Runner-up is Carlo Cracco (2021), een sterrenchef die een ei centraal plaatst. Dat ei symboliseert leven, tegen de achtergrond van de Galleria Vittorio Emanuele II in Milaan. Cracco verzorgde ook het galadiner en benadrukte zo de link tussen Brunello en topgastronomie.

De top 3 wordt vervolledigd met Roberto Giolito (2007). Deze piastrella toont in driedimensionale vorm een kaart van het gebied rond Montalcino, waaruit een miniatuur van een Fiat 500 en een miniatuurflacon Brunello ‘opduiken’.

De top 10 wordt verder aangevuld (aflopend per jaar):

2022 – Brunello Cucinelli – Dionysos als centraal symbool: wijn, cultuur en tijdloosheid op een wit, “marmerachtig” canvas.
2019 – Giovanni Malagò – Wijn en sport staan centraal op een tegel die bewust richting de Olympische Winterspelen van 2026 (Milano-Cortina) knipoogt.
2014 – Carlo Petrini – Alleen al door het Slow Food-symbool. Wijn als poëzie van de aarde en drager van cultuur: mensen samenbrengen, de tafel verwarmen, sporen nalaten.
2012 – Cruciani – Opgenomen ter ere van de recent overleden Arnaldo Caprai. De tegel werd ontworpen door het Italiaanse modemerk Cruciani (groep Arnaldo Caprai) en benadrukt de band tussen Italiaans vakmanschap, territorium en kwaliteit. Het ontwerp bestaat uit verticale armbandmotieven die samen een druiventros vormen.
2011 – Salvatore Ferragamo – Een delicate, bijna surrealistische florale compositie met wingerdbladeren en trossen, met centraal een fles en een glas, als verbeelding van elegantie.
2009 – Tadashi Agi & Okimoto Shu – Een bewuste “Japan-bridging”-keuze van het Consorzio: ontworpen door Tadashi Agi (pseudoniem van het team rond de broers Yuko & Shin Kibayashi, bekend van de wijnmanga The Drops of God) en getekend door Okimoto Shu.
1997 – Deborah Compagnoni – Een koppeling met topsport en “Italiaanse trots”. Compagnoni behaalde in de reuzenslalom voor Italië drie keer olympisch goud tussen 1992 en 1998. De boodschap is helder: Brunello 1997 is goud.

Het proefverslag

In de hoop dat de te degusteren flessen even memorabel zouden zijn als de Piastrelle gingen we van start met de proeverij!

  1. Podere Le Ripi ‘Amore e Magia’ Brunello di Montalcino DOCG 2015
    Sangiovese Grosso met een rijping van 36 maanden in botti, gevolgd door 8 maanden in betonnen cuves en 12 maanden flessenrijping.
    Kersenrode kleur, mooi tranend. In de neus eerst licht snoeperig, maar tegelijk opvallend terughoudend: de wijn blijft redelijk lang gesloten. Door stevig te walsen komen laag per laag aroma’s opzetten van pruim, kers en bosbes, aangevuld met viool, peper en kaneel. Daarna volgen donkerdere accenten van chocolade, een rokerige toets en ceder, met een vlezig randje en een duidelijk groenkruidig-aards spoor. De mond toont een zeer kruidig en rijp profiel, met krachtige intensiteit en rijke tannine-structuur. De zuren zijn correct en houden de wijn mooi in het gareel. Ondanks dat evenwicht balanceert hij qua rijpheid wel op het randje van “jammy”. Overall is dit verre van slecht: een toegankelijke, warmbloedige Brunello die vooral een pleaser zal zijn voor een groot publiek.
    Punten: 89/100 – Richtprijs: 85 à 90 € – Niet te koop gevonden in België
  2. Canalicchio di Sopra Brunello di Montalcino DOCG 2013
    Sangiovese Grosso die 36 maanden doorbracht in Slavonische botti van 2500 en 5000 liter.
    Robijnrode kleur met lichte evolutie, mooi tranend. In de neus meteen een uitgesproken kruidig bouquet dat royaal specerijen vrijgeeft. Tertiaire aroma’s melden zich eveneens duidelijk, maar zonder dat het geheel uit elkaar valt: alles zit mooi verweven. Pruim, kers en braam vormen de fruitkern, met cassis en bosbes als donkere accentlaag. Daarna volgt een stevig kruidenspectrum met peper en kruidnagel, aangevuld door tijm en laurier. Het geheel krijgt extra diepte door rokerige toetsen, ceder en koffie, met leder en tabak in de achtergrond. Paprika, sous-bois en grafiet ronden finaal af.
    In de mond blijft het kruidige register domineren, met peper op kop. Het geheel is krachtig en wordt mooi ondersteund door de zuren, waardoor de balans klopt. Wel mocht de smaak net dat tikkeltje sappiger zijn, zodat het minder uitdrogend overkomt. De afdronk is voldoende lang en eindigt met een duidelijke dark-chocolate toets.
    Punten: 89/100 – Prijs: 66,50 € – Te koop bij De Heerlyckheid
  3. Brancaia Ilatraia Toscana IGT 2015
    Blend van 40% Petit Verdot, 40% Cabernet Sauvignon, 20% Cabernet Franc. Opvoeding van 18 maanden in Franse barriques en 3 maanden in betonnen kuipen.
    Robijn- tot donkerrode kleur, tranend. In de neus een verslavend en uitbundig geurprofiel dat meteen de aandacht opeist. De complexiteit is overvloedig. In die mate zelfs dat je ongetwijfeld niet alles kan vatten. Wat zeker present is, is indrukwekkend: pruim, kers en braam, met zwarte bes als donkere ruggengraat. Viool geeft parfum, terwijl munt en een puntje eucalyptus voor verfrissing zorgen. Peper (duidelijk aanwezig) en tijm zetten het kruidige register scherp. Daarna volgen gelaagde, rijpere tonen van chocolade, cederhout en mokka, met een vlezig accent, balsamico, tabak en laurier. Potlood en humus duwen het geheel nog een trap hoger. In de mond wordt de belofte van de neus naadloos ingelost: krachtig, maar tegelijk soepel en levendig fris. Volledig in balans, met een perfecte mix tussen fruit, kruiden en houtinvloed. Sappig en mondvullend, met een mooie drive. En als we dan gaan mierenneuken: de afdronk mag gerust nog een secondje langer aanhouden en de alcohol mocht net iets meer getemperd zijn. Nietszeggende werkpuntjes in een heerlijk glas wijn.
    Punten: 92/100 – Prijs: 57,50 € – Te koop bij Leirovins
  4. Argiano ‘Solengo’ Toscana IGT 2015
    Blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Petit Verdot en Sangiovese. 18 maanden rijping in Franse barriques.
    Heldere, donkere rode kleur, stevig tranend. In de neus werkelijk doorspekt van zwart fruit en specerijen: pruim, zwarte kers en braam domineren, terwijl peper, kruidnagel en jeneverbes het kruidige kader strak afbakenen. In een niet onbelangrijke bijrol spelen de vegetale accenten mee zoals paprika en laurier naast een uitgesproken grafiettoets en dat typische potloodslijpsel. Figuranten, maar daarom niet minder essentieel, zijn viool, leder en tabak, met balsamico, rokerige hints en een aardse laag van humus en sous-bois.
    In de mond keert die vlezige, balsamico toets duidelijk terug, net als het sappige fruit dat een perfecte combo vormt met krachtige, rijke tannine. De zuren zijn voldoende fris om het geheel op te tillen en het hout zit geïntegreerd. Persoonlijk vind ik dit een pracht van een glas dat nog net als een jong veulen aanvoelt. Eten en drinken tegelijk dus, en in dit geval prijs ik me gelukkig dat er redelijk wat alcohol aanwezig is.
    Punten: 95/100 – Prijs: 70 € – Te koop bij Licata
  5. Isole e Olena ‘Cepparello’ Toscana IGT 2018
    Sangiovese in purezza met een rijping van 18 maanden in barriques en tonneaux.
    Volle, heldere kersenrode kleur. In de neus een profiel dat doorgaans meer op rood dan op donker fruit leunt, maar dan wel met een rijpere, gulle indruk. Denk aardbei, kers en rood bes-achtig fruit, aangezet met zoetere Oosterse kruiden zoals garam masala met kaneel, peper en tijm als duidelijke ankerpunten. Er zit ook een uitgesproken aards/dierlijk accent in, met champignon, humus en sous-bois. Daarnaast rolt een brede geurenwaaier uit met chocolade en mokka, ceder, thee en viooltjes, mooi verweven zonder dat één element het geheel claimt.
    In de mond vullen sappige, fruitige zuurtjes het palet en zetten ze samen met de tannine een echte Toscaanse wals in. Vol en rond, maar tegelijk precies en in balans. De finale is zeer lang en zet de complexiteit van de wijn nog extra in de verf. Het pure Sangiovese-gevoel was er absoluut; ik heb dit zelfs omschreven als een Poggio di Sotto-profiel, Brunello dus… Uiteraard kan Toscana IGT ook perfect 100% Sangiovese zijn. Maakt niet uit: ik vond de wijn alleszins geweldig.
    Punten: 95/100 – Richtprijs: 105 à 120 € – Te koop op diverse plaatsen in België.
  6. Fuligni Brunello di Montalcino Riserva 2013
    Sangiovese die 3,5 jaar op hout heeft gelegen.
    Kers- tot granaatrode kleur met duidelijke, maar mooie evolutie. In de neus correct en uitnodigend, zonder dat het parfum in complexiteit wil “overdrijven”. Een puntje gedroogd fruit naast aardbei, kers en rode aalbes. Gedroogde rozen zorgen voor de florale toets, met peper en kaneel in het kruidige register. Verder ook mokka, een vlezig accent, tabak en een aardse ondertoon die het geheel netjes verankert. In de mond is de wijn zeer in evenwicht. De tannine zijn niet te krachtig en worden mooi gecounterd door voldoende frisse zuren. De afdronk blijft correct lang en er is nog voldoende fruit aanwezig. Toch kan ik me niet van de indruk ontdoen dat deze wijn momenteel perfect op dronk is gekomen. Misschien zijn echte hoogtepunt zelfs al een miniem beetje achter de rug heeft. Is hij daarom minder goed? Neen, helemaal niet… soms is het simpel: dit is gewoon een mooi glas wijn om nu van te genieten.
    Punten: 90/100 – Prijs: 90 € – Te koop bij Licata
  7. Casanova di Neri ‘Cerretalto’ Brunello di Montalcino 2008
    We houden deze bespreking kort: wat de topper van de avond moest worden, werd uiteindelijk de seut. De kleur toont duidelijke evolutie en neigt naar puur granaat. In de neus is het één en al oxidatie, eerder sherry of witte porto dan Brunello. Wie de moeite doet om daar doorheen te ruiken, vindt wat gedroogd fruit (blonde rozijnen) en zelfs een overvloed aan noten. Verder ook potpourri, kaneel, leder, doortrokken theebladeren en wat kreupelhout. De smaak laat zich nog eenvoudiger samenvatten: als een rancio Maury die in dame-jeanne de zon te lijf is gegaan. Over the hill dus, en eigenlijk enkel nog bruikbaar om een saus mee te verrijken. Zonde.
    Punten: geen – Prijs: We vinden zeer uiteenlopende prijzen, gaande van 350 tot wel 500 € – Te koop op divers” plaatsen in België.
  8. Mazzei (Castello di Fonterutoli) ‘Siepi’ Toscana IGT 2016
    Deze wijn kreeg een opvoeding van 18 maanden in hout, voor de 50% Sangiovese is dit in tonneaux, voor de 50% merlot in barriques.
    Diepe robijn- tot donkerrode kleur, mooi tranend. In de neus meteen veel présence en klasse: rijp fruit zonder log te worden, met kers en pruim als kern en braam/cassis als donkere schaduw. Daaroverheen een kruidig register met peper en kruidnagel, aangevuld met mediterrane kruiden (tijm, laurier) en een fijne balsamico-lift. Het hout is duidelijk aanwezig stoort op geen enkel moment: ceder, mokka en pure chocolade, met ook wat tabak en een tikje leder.
    In de mond volgt de wijn dezelfde lijn: krachtig en mondvullend, maar tegelijk soepel en levendig gehouden door voldoende frisse zuren. De tannine zijn rijk en dragend, helemaal niet uitdrogend. Het geheel blijft mooi in balans tussen fruit, kruiden en houtinvloed. De afdronk is lang en eenvoudigweg zeer complex, met een donkere chocoladefinale die blijft nazinderen. We eindigen met een glas dat ze me zonder enige gêne mogen presenteren!
    Punten: 93/100 – Prijs: 110 € – Te koop bij Licata.

Schioppettino tasting – Verrassend Friulaans

Na meer dan 25 jaar wijnclubleven is het niet vanzelfsprekend om nog écht verrassende thema’s op tafel te krijgen. Er passeerde al veel de revue, en ambitie botst soms op organisatie. Al jaren probeer ik bijvoorbeeld een proeverij rond het Sloveense Brda of het Canadese Okanagan op poten te zetten. Flessen opsporen via gespecialiseerde webshops lukt nog wel; ze veilig en betaalbaar tot in België krijgen blijkt steevast de grootste uitdaging.

Dat dreigde ook bij mijn selectie Schioppettino’s, samengesteld bij de Friulaanse specialist Vini DOC Friuli. Aanvankelijk leek verzending naar België uitgesloten, maar dankzij de gedreven hulp van Gloria raakten de flessen toch tijdig op het thuisfront. Resultaat: een proeverij die volledig in het teken stond van één druif, Schioppettino, voor wijnclubs Het Negende Vat en ODK.

Het idee om Schioppettino in de schijnwerpers te zetten ontstond nadat ik me voor een uitgebreide blog in deze Friulaanse rariteit had vastgebeten: een druif uit het noordoosten van Italië die bekendstaat om haar kruidige, peperige signatuur en tegelijk verrassend verfijnde structuur.

Voor beide clubs was Schioppettino grotendeels onbekend. Net daarom werd er met open blik geproefd en eindigde de avond met meer dan één instemmende knik. Hieronder volgen de proefnotities.

  1. Ermacora Schioppettino – Friuli Colli Orientali DOC 2022
    Vinificatie in inox, gevolgd door een rijping van 12 maanden in Franse eiken vaten voor 15% van de wijn. Zuivere kersenrode kleur. In de neus een fijne, fruitige aanzet waarbij rood en blauw fruit door elkaar vloeien, met kers en bessen in de hoofdrol. Viool tekent de florale noot, terwijl het kruidige register aanwezig is zonder dat peper overvloedig de toon zet.
    Ook de mond is, net als de neus, bescheiden te noemen. Een mooie frisse toets bepaalt het ritme, met tannine die niet streng aanvoelt. Kers en kriek komen duidelijk terug en de afdronk blijft correct en zuiver, met helemaal op het einde alsnog die typische peperprikkel.
    Punten: 80/100 – Prijs: 14,70 € – Niet te koop gevonden in België
  2. Dorigo Schioppettino – Friuli Colli Orientali DOC 2023
    Gevinifieerd in inox, gevolgd door een rijping van 8 maanden in tonneaux.
    Heldere robijnrode kleur. Het aroma is uitgesproken fruitgedreven, met verse rode en blauwe bessen, aangevuld met viooltjes en een mooie kruidigheid van peper, laurier en kaneel. Daarnaast verschijnen groene toetsen van paprika en een discreet dierlijk randje. Het bouquet is aangenaam en wordt na het walsen extra interessant door een koffietoets die komt opzetten.
    In de mond vallen de frisse zuren op, met voldoende tannine en kracht. Het fruit blijft centraal met framboos en myrtille die domineren. Ondanks het pittige kruidige karakter is dit geen peperbom. De afdronk is net voldoende lang en blijft correct, zonder uitgesproken diepgang of complexiteit.
    Het blijft een correcte, alledaagse wijn met een prettig, kruidig-fruitig register.
    Punten: 80/100 – Prijs: 15,80 € – Niet te koop gevonden in België
  3. Gigante – Venezia Giulia IGT 2018
    Vinificatie in inox gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote eiken fusten.
    Heldere robijnrode kleur, mooi tranend langs de wand. De neus is meteen uitgesproken en herkenbaar: peper komt onmiddellijk en zeer duidelijk opzetten. Daaronder ligt fruit dat eerder richting rijp en licht geëvolueerd gaat, met ietwat belegen kers en braam. De complexiteit wordt vooral gedragen door tertiaire aroma’s van koffie, tabak en leder, aangevuld met het frisgroene van laurier en een subtiele dierlijke toets.
    In de mond is het profiel bijzonder aangenaam en vlot, gedreven door frisse, aanstekelijke zuren. Opvallend: het fruit proeft jonger dan in de neus. De kruidigheid blijft speels aanwezig, met opnieuw die peperige lijn. De tannine is ondersteunend zonder te domineren, en de houtintegratie is geslaagd. Alles samen levert dit een wijn op die mooi in balans is en nu zeer prettig drinkt. De lange afdronk sluit af met een duidelijke, opbouwende mineraliteit. De wijn is vandaag prima op dronk; verdere bewaring lijkt minder noodzakelijk.
    Punten: 85/100 – Prijs: 17,00 € – Niet te koop gevonden in België
  4. Tunella Schioppettino – Friuli Colli Orientali 2021
    Vinificatie in inox, gevolgd door een houtopvoeding van 30 maanden in grote eiken botti. In het glas: donker robijnrood en duidelijk tranend. De neus overdondert meteen bij de aanzet: volle bak peper. Die kruidige dominantie houdt echter niet aan, want al snel volgt een overvloed aan sappige zwarte kers, gedragen door braambes en viooltjes. Daaronder ontvouwt zich een complex kruidig-groen register met paprika en laurier, aangevuld met cederhout en cacao, en telkens opnieuw dat wederkerende, licht dierlijke accent.
    Ook in de mond is de aanzet uitermate sappig. Zonder haperen schuift dit door naar de peperige kruidigheid, dit keer in een rijper mondprofiel. De frisheid blijft aanwezig, overgoten met boeiende, ondersteunende tannine die structuur geeft zonder de sappigheid weg te drukken. De afdronk is pittig en aangenaam, met een pepermolen die opnieuw op volle toeren draait.
    Een lekker glas wijn dat zonder probleem opnieuw mag gevuld worden.
    Punten: 89/100 – Prijs: 22,70 € – Te koop bij Chacalli Wines
  5. Zorzettig MYO Schioppettino – Friuli Colli Orientali 2019
    Vinificatie in inox, gevolgd door rijping in eiken barriques voor 12 maanden. Opmerkelijk is dat we deze wijn in beide wijnclubs proefden en dat de kleur opvallend uiteenliep: bij de ene proeverij robijnrood met een duidelijke bruine evolutierand, bij de andere een zuivere karmijnrode tint. Geur en smaak liepen wél gelijk, met een fris en precies bouquet waarin kers en framboos het fruitprofiel bepalen, geflankeerd door duidelijke peper, laurier en die herkenbare bosgeur. Na wat lucht komen ook koffie, ceder en een puntje tabak nadrukkelijker in beeld. In de mond is hij bijzonder aangenaam en verfrissend, met verfijnde zuurtjes die het sappige fruit dragen en met aanvullende, smakelijke tannine. De finale blijft correct en voldoende lang, peperig-kruidig en zuiver. Dit is een knappe, complexe wijn zonder in extremen te gaan.
    Punten: 90/100 – Prijs: 26,40 € – Niet te koop gevonden in België
  6. Livon Picotis Schioppettino – Venezia Giulia IGT 2019
    Vinificatie in inox. Rijping van 14 maanden in Franse barriques.
    Robijnrood met een bruine rand en duidelijk gekleurde traanvorming. In de neus manifesteert de peper zich meteen heel duidelijk. Daaronder zit klein rood fruit, met af en toe een zwart besje in de fruitbowl. Het geheel heeft iets branderigs, vegetaals en dierlijks, alsof je door een bos wandelt op zoek naar bospaddenstoelen die je nadien in de pan gooit met de nodige peperige additieven. Ook tabak, cederhout, koffieboon en trekkende theebladeren duiken op.
    In de mond voelen de zuren manifest aan, met gelukkig voldoende tannine om weerwerk te bieden. Het fruit blijft eerder compact en kruidig gestuurd, met een uitgesproken peperlijn die doorheen het palet loopt. In de afdronk verschijnt een licht bitter, wat onrijp aanvoelend randje, zonder echt storend te worden.
    Een zeer correcte wijn, waarbij de neus net iets meer belooft dan wat het mondgevoel uiteindelijk inlost.
    Punten: 87/100 – Prijs: 27,60 € – Te koop bij Raineri
  7. Rodaro Romain Schioppettino – Friuli Colli Orientali DOC 2019
    Inox vinificatie en opvoeding in eiken barriques voor 24 tot 36 maanden. In het glas is hij black as hell, met een diepe, haast ondoorzichtige kleur en stevige traanvorming. Opvallend genoeg start de neus niet met zwart fruit maar met primair rood fruit, waarbij framboos meteen de hoofdrol opeist. Daarachter zit ook ingedroogd donkerder fruit verscholen en uiteraard is de peper present. Pas na het walsen wordt de houtinvloed duidelijker, met zoethout, vanille en chocolade die zich naast het fruit nestelen.
    De smaak is uitgesproken tweeledig: fris en sappig in de aanzet, met zowel jong als licht belegen fruit, gedragen door zachte, ondersteunende tannine. Gaandeweg schuift het mondprofiel richting rijper fruit, net op het randje van te rijp, zonder dat de frisheid volledig wegvalt. De finale is nadrukkelijk peperig en blijft lang nazinderen, met dat wat schizofrene spanningsveld tussen jeugdig sap en rijpere ronding.
    Punten: 85/100 – Prijs: 28,20 € – Niet te koop gevonden in België
  8. Ronco del Gnemiz Schioppettino – Friuli Colli Orientali DOC 2022
    Gevinifieerd in inox, gevolgd door een rijping op hout voor een periode van 18 maanden. Karmijnrood van kleur, zuiver en aantrekkelijk, met duidelijk gekleurde traanvorming. De neus is meteen van een hoog niveau: zeer verfijnd en tegelijk rijk geschakeerd. Het kruidige register voert de boventoon met peper op kop, maar het fruit staat er helder naast met framboos en kers, en zelfs een discreet cassisaccent. Daarachter ontvouwt zich een mooi tertiair palet met cederhout, tabak en het trekkende karakter van een theebad, aangevuld met paddenstoel en potgrond.
    De aanzet in de mond is smakelijk sappig en energiek. De tannine is stevig genoeg om de zuren uiteindelijk te overtroeven. Het hout is knap geïntegreerd, terwijl de frisheid het geheel levendig houdt. De lengte is opvallend dragend, met van begin tot einde veel peper, steeds omringd door jeugdig fruit en een subtiele minerale toets in de finale.
    Punten: 91/100 – Prijs: 48,40 € – Niet te koop gevonden in België
  9. Ronchi di Cialla Schioppettino – Friuli Colli Orientali DOC 2018
    Vinificatie in inox, gevolgd door rijping op eiken barriques voor 14 tot 18 maanden.
    In het glas toont de wijn een granaatrode kleur met traanvorming. De tertiaire en dierlijke aroma’s vullen ogenblikkelijk het glas: champignon en humus zetten de toon, gevolgd door een charmant geurende sigaar, blonde tabak en verse koffie. Het fruit zit deels verscholen en neigt naar gedroogde toetsen, maar brengt nog voldoende frisheid via bosaardbei, aangevuld met een kruidig en vegetaal randje. De neus doet denken aan een oudere wijn, met af en toe jeugdige opflakkeringen.
    In de mond is het profiel verrassend sappig, alsof het “oudje” een facelift kreeg: vlot, evenwichtig en lang aanwezig, met een aanhoudende kruidigheid en een mondgevoel waar werkelijk niets aan stoort. Tijdens de degustatie rijst de vraag of dit wel dezelfde druif is als bij de voorgaande wijnen, zo uitgesproken wijkt dit profiel af.
    Punten: 91/100 – Prijs: 39,80 € – Te koop bij Crombé Wines
  10. Moschioni Riserva – Friuli Colli Orientali DOC 2013
    Gisting op inox, gevolgd door een rijping op hout (12 maanden barrique + 24 tot 48 maanden botti).
    Diep karmijnrood in het glas, met gekleurde traanvorming. In de neus domineert rijp en eerder geconfituurd fruit, met pruimenconfituur het duidelijkst aanwezig en een uitgesproken Mon Chéri-kers die meteen herkenbaar is. Daar rond hangen oosterse kruiden en een zoete toets van melkchocolade.
    In de mond zet de wijn breed en overvloedig aan, met een rijp profiel dat snel zwaar en vermoeiend aanvoelt. De smaakbeleving blijft op dat geconcentreerde, zoet aandoende spoor en roept associaties op met een geforceerde Amarone-stijl, zonder dat er spanning of drinkplezier ontstaat. NMCOT (Not my cup of tea).
    Punten: 75/100 – Prijs: 54,90 € – Niet te koop gevonden in België
  11. Antico Broilo Schioppettino di Prepotto – Friuli Colli Orientali 2022
    Vergisting in inox. De wijn geniet een opvoeding van 24 maanden in Franse barriques.
    Robijnrood met een paarse waas en mooie traanvorming. Jong, jeugdig en wat zwaarder fruit opent het geurenfestival met aalbesjes, myrtilles en braam. In dat fruitspoor volgt al vlug de bijna obligatoire boswandeling en de even evidente twist van de pepermolen. Tabak, paprika en laurier laten zich evenzeer opmerken, met een houtkader dat strak geïntegreerd blijft.
    De smaak is vooreerst verkwikkend, breed, niet te zwaar en supermooi gebalanceerd. Alles voelt net als in de geur jeugdig aan. Een eensgezinde goedkeurende knik is merkbaar aan de proeftafel en dan moet de lange peperkruidige finale nog komen.
    Punten: 92/100 – Prijs: 25,00 € – Niet te koop gevonden in België
  12. Pitticco Schioppettino di Prepotto – Friuli Colli Orientali 2021
    Gevinifieerd in inox, gevolgd door een rijping op hout gedurende 18 maanden.
    Bijna zwart van kleur met een duidelijke paarse rand en gekleurde traanvorming. De neus start met zacht fruit van rijpere zwarte kersen. Bij elke walsbeweging komt een overvloed aan peper opzetten, waardoor de overige aroma’s geregeld naar de achtergrond schuiven. Houtinvloeden zijn merkbaar via typische branderige accenten, met cacao op de voorgrond, een subtiel dierlijk puntje en zelfs een lichte florale invloed.
    In de mond valt meteen de complexiteit op. Sappig fruit van bij de aanzet. Voor je aan de levendige zuren en de stevige, doch smakelijke tannine begint te denken is er de peper al die zijn kop opsteekt. Deze zal ook niet meer uit het smaakbeeld verdwijnen. De afdronk is lekker lang, met divers gekleurd fruit en een chocoladetoets. Het geheel stemt je gelukkig en blijft je lang en heerlijk bij.
    Punten: 93/100 – Prijs: 25,00 € – Niet te koop gevonden in België

Pinot Noir Mondial – Acht landen blind geproefd

Eind 2025 noemden we Pinot Noir in onze blog al “de druif van het jaar”, simpelweg omdat ze opvallend vaak op tafel kwam bij de wijnclubs waarin ik proef. Bij Het Negende Vat kreeg ik de kans om er een volledige avond rond te bouwen. Dit deed ik bewust niet volgens het klassieke stramien van één appellatie of één regio. In plaats daarvan kozen we voor een mondiale proef: Pinot Noir als wereldburger.

Het concept was even eenvoudig als verraderlijk. Acht wijnen uit acht verschillende landen werden blind geschonken. De proevers kenden wel de mogelijke landen en de jaargangen, en kregen een overzichtsformulier om hun observaties te structureren. Zeven flessen waren monocépage Pinot Noir; één wijn was een blend, met Pinot Noir als dominante druif. Dit was een bewuste toevoeging, omdat ik benieuwd was of die zich als ‘buitenbeentje’ zou verraden. Daarnaast schatten we de prijsvork in en vertaalden we onze waardering naar een puntenquotering.

Zulke opdrachten zijn vooral leuk omdat ze tegelijk relativerend werken. Zelfs ervaren proevers botsen blind al snel op de grenzen van zekerheid: stijl, herkomst en kwaliteit lopen wereldwijd niet altijd in de pas met onze verwachtingen. Wie de helft correct ‘plaatst’, heeft eigenlijk al bijzonder sterk geproefd. Net daarom doseer je dit soort avonden best: blind proeven is leerrijk, maar de puntenscores zijn zelden mild voor het ego.

Als organisator kende ik uiteraard de line-up. Daarom nam ik mezelf een andere rol aan: ik maakte voor elke wijn proefnotities, zodat we na afloop een houvast hadden om over te discussiëren. Hieronder vind je die notities.

  1. Crystallum ‘Mabalel’ Pinot Noir – Zuid-Afrika – WO Elandskloof – 2023
    Spontane vinificatie in inox cuves en 12 maanden rijping in barriques.
    Licht kersenrood van kleur, zuiver en mooi tranend in het glas. In de neus komt meteen een helder roodfruitprofiel naar voren met framboos en kers, aangevuld met florale toetsen. Daaronder ligt een subtiele kruidigheid met laurier en ceder, en een licht aardse nuance.
    De smaak is sappig en uitgesproken fruitgedreven, met een mooie fraîcheur die de wijn levendig houdt. De tannine komt wat later aanzetten en geeft een aanvullende structuur. De afdronk is voldoende lang, rond een zestal seconden, en blijft mooi in balans. Helemaal op het einde verschijnt een licht bittertje dat aan chocolade doet denken, samen met een fijne kruidige toets.
    Dit is een zeer mooie Pinot Noir die onmiddellijk bekoort.
    Punten: 82/100 – Prijs: 45,30 € – Te koop bij: Santé Wines
  2. Weingut Hartl ‘Graf Weingartl 1OTW’ Pinot Noir – Oostenrijk – Thermenregion DAC – 2022
    Spontane vergisting met natuurlijke gisten en 16 maanden rijping in barriques (30% nieuw, rest tweede en derde vulling).
    Helder kersenrood in het glas, zuiver en mooi tranend. De neus boeit onmiddellijk en schakelt vlot van fruit naar finesse: bosaardbei en kers openen het aromatische spel, gevolgd door viool en een fris, bijna etherisch accent van pepermunt. Daaronder ontvouwen zich laurier en een aardse toets van paddenstoel, waarna tabak en thee het geheel verder verdiepen. Een rokerig accent zorgt voor extra spanning en geeft het bouquet een volwassen, complex karakter.
    In de mond is de wijn smakelijk en uiterst sappig, met een voorbeeldige balans tussen fruit, fraîcheur en hout. De tannine ondersteunt de aciditeit precies genoeg, waardoor een fantastisch mondgevoel ontstaat: energiek, lichtvoetig en tegelijk stevig genoeg om lengte te bouwen. In de afdronk komt een mooie kruidigheid naar voren, zonder dat de wijn ooit aan sappigheid inboet. De finale is lang en krijgt bovendien een extra mineralige toevoeging.
    Een heerlijke, harmonieuze Pinot Noir met directe charme én serieuze diepgang, uitblinkend in sappigheid, balans en lengte.
    Punten: 89/100 – Prijs: 37,20 € – Te koop bij Wijnkennis
  3. Gump Hof ‘Praesulis’ Pinot Noir – Italië – Alto Adige DOC – 2022
    De steile wijngaarden met een hellingsgraad van 50 tot 55% liggen op een hoogte tot 550 meter. Er wordt een rendementsbeperking van 45 hl/ha toegepast. De vergisting vindt plaats in inox kuipen, gevolgd door een opvoeding van twaalf maanden op Franse eiken barriques.
    In het glas toont de wijn zich mooi en zuiver kersenrood. Het bouquet opent zich onmiddellijk. Rood fruit staat centraal, met kers en framboos op kop, maar er is meteen ook donkerder fruit aanwezig. Naarmate de wijn in het glas ademt, schuiven kruidige toetsen naar voren. Denk aan fijn gedoseerde specerijen en krijgt het geheel een meer rijpere rand met een duidelijke ledertoets. In de mond bevestigt de wijn zijn stijl: de aanzet is sappig en energiek, gedragen door een frisse, zuivere aciditeit. Het fruit is rijk aanwezig, maar blijft strak afgelijnd: rood fruit vooraan, met daaronder een kern van zwart fruit. Het geheel is verfijnd en harmonieus; tannine ondersteunt eerder dan dat ze domineert en zorgt voor een mooi mondgevoel. De finale is lang, kruidig en vooral opvallend zuiver. Hier komt alles subliem samen: een aanhoudende fruitimpressie, een verkwikkende frisheid, en een kruidig naspel.
    Dit is een charmante Pinot Noir met de nodige complexiteit en harmonie.
    Punten: 90/100 – Prijs: 35,00 € – Te koop bij Wijnkennis
  4. Rudolf May ‘Langenberg’ Spätburgunder – Duitsland – Franken – 2020
    Gisting in open houten kuipen gevolgd door een rijping van 15 maanden in barriques.
    Robijnrood, met een lichte bruine rand die op een puntje evolutie wijst. De neus is ronduit belovend en complex: bosaardbei, framboos en kers vormen de kern, omgeven door een zeer fijne kruidigheid. Daarachter volgen ceder en tabak, met een uitgesproken sous-bois toets, laurier en een subtiele aardse nuance.
    In de mond volgt de wijn dat veelbelovende aroma-profiel echter niet helemaal. De structuur zit correct: hij is in balans en de tannine weegt minstens evenveel door als de zuren, wat de wijn een stevig, licht drogend middenpalet geeft. Tegelijk blijft het fruit wat op de achtergrond, waardoor de aanzet minder sappig overkomt dan verwacht op basis van de neus. De afdronk mocht bovendien langer zijn en eindigt met een licht storend bittertje. Positief is wel de subtiele mineraliteit die doorheen het geheel schemert.
    Slotconclusie: het wat mindere mondprofiel bleek te dominant zodat we wat op onze honger bleven zitten met deze Pinot Noir.
    Punten: 77/100 – Prijs: 29,20 € – Niet te koop gevonden in België
  5. Peregrine Pinot Noir – Nieuw Zeeland – Central Otago – 2019
    Vinificatie in open-top kuipen met een combinatie van whole bunch en ontsteelde druiven, met regelmatige pigeage. Rijping van 11 maanden in Franse barriques.
    Zuiver kersenrood van kleur, helder, met duidelijke tranen langs het glas. De neus is uitgesproken aromatisch en fruitgedreven, met veel kers en rood bessenfruit, maar krijgt meteen extra dimensie door tabak en thee, gevolgd door peper, laurier en kaneel. Het hout tekent zich af via ceder, terwijl een toets potgrond voor aardse diepte zorgt. Een mooie florale nuance rondt het geheel af en geeft finesse aan het bouquet.
    In de mond biedt deze Pinot Noir voldoende fraîcheur en voldoende fruit, met tannine die netjes op hun plaats zitten en precies doen wat ze moeten doen: ondersteunen zonder te storen. Tegelijk blijft het geheel eerder correct dan meeslepend; de wijn excelleert nergens en de afdronk is net iets te kort, rond vier seconden. In die finale proeven we een licht, niet storend bittertje dat aan koffieboon doet denken.
    Een correcte, evenwichtige Pinot Noir die zijn aromatische palet mooi uitspreidt, maar qua lengte en impact net te weinig spanning biedt om echt te overtuigen.
    Punten: 79/100 – Prijs: 36,20 € – Te koop bij: Mig’s World Wines
  6. Maison Blanche – Zwitserland – Mont Sur Rolle AOC – 2019
    De mol van de tasting want de wijn bevat naast Pinot Noir eveneens Mondeuse Noire.
    Vinificatie in inox. Rijping voor 24 maanden in barriques.
    Het glas oogt zuiver kersenrood. In de neus vinden we, naast het klassieke rode fruit, ook vlier en zwart fruit. Daarbovenop komt een fraaie florale toets, gevolgd door een fijne kruidenvariatie en nuances van cederhout, leder en peper. Het aromatische profiel wordt verder uitgediept door sous-bois, verse laurier en een expressie van grafiet.
    In de mond opent hij met zeer mooie zuren en een stevige tanninestructuur. Het geheel blijft lang aanwezig, met veel fruit in de smaak dat nadrukkelijk verder reikt dan enkel rood fruit. De balans is overtuigend: strak maar niet streng, met een welgekomen sappigheid en met een smakelijke, mineraal getekende aanhoudende finale.
    Dit is een karaktervolle wijn met aromatische complexiteit en een solide ruggengraat, die nu al charme biedt maar ook nog enkele jaren mee kan.
    Punten: 89/100 – Prijs: 39,60 € – Te koop bij Vinyo Wines
  7. Michel Sarrazin – Frankrijk – Maranges Premier Cru – 2016
    Spontane vinificatie in inox. Rijping van 12 maanden in Franse eiken barriques.
    Kersenrood met een duidelijke bruine rand. De neus opent uitgesproken klassiek, in de stijl van wat oudere Bourgogne-pinot: kersenpit/putje, champignons en gedroogd pruimenfruit zetten de toon. Tegelijk komt er wel degelijk nog een kleine, jeugdigere impuls van rood fruit opzetten. Als extra ontvouwen zich nuances van tabak, ceder, koffie en cacao, met een breed kruidenregister dat zich opstapelt tot aan een fijn puntje eucalyptus.
    De smaak zet dat goede gevoel naadloos verder: fijne maar stevige zuren dragen de wijn van begin tot eind, terwijl de tannine zich consequent ondersteunend en correct gedoseerd toont. Opvallend is dat het fruit in de mond aanzienlijk jonger proeft dan de neus deed vermoeden. De afdronk blijft lang nazinderen, met opnieuw tabak en kruiden als signatuur.
    Een wijn met mooi evenwicht en karakter. Kortom: een zeer mooie Maranges Premier Cru.
    Punten: 91/100 – Prijs: 27,40 € – Uit eigen wijnkelder
  8. J. Christopher ‘Lumière’ – Oregon (USA) – AVA Eola-Amity Hills – 2012
    Vinificatie in houten kuipen, gevolgd door een rijping van 18 maanden in Franse eiken barriques.
    Helder robijnrood in het glas. De neus geeft onmiddellijk volle, sappige aroma’s van jong aandoend maar rijper fruit en ontvouwt zich daarna tot een zeer complex bouquet: florale accenten worden fraai omlijst door ceder en tabak, met verfrissende toetsen van munt en een kruidige lift van peper. Het samenspel van de geuren triggert je meteen en geven hoge verwachtingen aan het vervolg.
    Ook in de mond is dit een sappig bommetje. Het fruit blijft kernachtig en precies, gedragen door mooi onderbouwde tannine en zeer fijne, zeker niet fragiele, zuurtjes die voor frisheid zorgen. Je proeft wat je ruikt! Het geheel blijft lang dragend aanwezig, met een afdronk die uitnodigt om te blijven ontdekken: je blijft zoeken en je blijft vinden, maar uiteindelijk is het vooral gewoonweg een subliem mooi en uiterst genietbaar glas wijn. Wat mezelf betreft de beste wijn van de avond.
    Punten: 92/100 – Prijs: 47,60 € – Niet te koop gevonden in België

Pinot Noir – De wijn van het jaar 2025

Pinot Noir als wijn van het jaar. Zo zou men zonder veel overdrijving ons persoonlijk wijnjaar kunnen samenvatten. Wie even terugblikt op de flessen die de voorbije maanden over onze proeftafel passeerden, kan niet anders dan vaststellen dat Pinot Noir in al haar gedaanten: Pinot Nero, Spätburgunder, Blauburgunder een opvallende hoofdrol opeiste. En vooral de laatste maanden van het jaar groeide die aanwezigheid uit tot wat men gerust een orgelpunt mag noemen.

Ook binnen onze clubactiviteiten was dat niet anders. De Südtirol / Alto Adige Deep Dive stond dit jaar nadrukkelijk in het teken van Pinot Noir. In november organiseerde ik met wijnclub Het Negende Vat een uitgebreide Pinot Noir-degustatie, en bij wijnclub Amici vormde deze druif de afsluiter van het proefjaar.

Bij Amici beperkte wijnmeester Peter zich gelukkig niet tot ons, terecht geliefde wijnland Italië. Er werd breder gekeken, en dat was een verstandige keuze. Als er één Franse druif is die werkelijk internationale erkenning verdient, dan is het Pinot Noir. Ze doet de andere Franse soortgenoten verbleken, paradoxaal genoeg terwijl ze zelf de lichtste is, althans wat kleur betreft. Tijdens de degustatie werd meermaals verwezen naar whole cluster fermentation, een vinificatietechniek die de voorbije jaren steeds vaker opduikt bij kwaliteitsgerichte wijnmakers. Daarover later meer — dit thema verdient een afzonderlijke, diepgravende bespreking, en ik werk al enige tijd aan een artikel over dat onderwerp.

Dat Pinot Noir een nukkige en veeleisende druif is, hoeft nauwelijks nog betoog. Haar notoire reputatie is al eeuwen gevestigd. Feit is dat Pinot Noir de ouder is van vele andere druivenrassen. Denken we maar aan Chardonnay, Pinot Blanc, Pinot Gris, naast tal van andere mutaties. Al in de Romeinse tijd stond ze bekend als Helvenacia Minor, en haar historische thuisbasis is Bourgogne, waar ze al sinds de vierde eeuw vóór Christus wordt gecultiveerd. Wie dagelijks tussen Fixin en Santenay mag paraderen, zou zelf ook weinig reden tot klagen hebben.

Toch is Pinot Noir allesbehalve vergevingsgezind. Een behoorlijke kleurextractie is moeilijk door het lage gehalte aan anthocyanen, wat resulteert in die kenmerkende, lichte robijnkleur, al van jongs af aan zichtbaar. Voor de wijnbouwer is deze druif een genadeloze toetssteen: wie haar niet beheerst, valt onverbiddelijk door de mand. De lijst van uitdagingen is indrukwekkend. Pinot Noir is vroeg rijp, maar heeft baat bij een lange rijpingsperiode; ze is gevoelig voor warmte, maar heeft die tegelijk nodig; ze houdt niet van natte voeten, maar prefereert wel een vochtig klimaat; ze bot vroeg en is daardoor kwetsbaar voor lentevorst. Tijdens de vinificatie kan de gisting heftig en moeilijk controleerbaar zijn, aroma’s gaan snel verloren, en zowel te rijp als te onrijp geoogst fruit leidt vaak tot onevenwichtige wijn. Oxidatie ligt voortdurend op de loer, houtgebruik vergt uiterste voorzichtigheid, en eenmaal gebotteld kan Pinot Noir ronduit wispelturig zijn.

En toch, of misschien juist daarom, blijft ze fascineren. Want wanneer alles samenvalt, wanneer kunde, terroir en timing elkaar vinden, levert Pinot Noir wijnen op die ongeëvenaard zijn in verfijning, nuance en emotionele duidingskracht. Aan sommige exemplaren beleef ik dubbel zoveel genot aan de geurfase dan aan de proeffase.

Dat ze bovendien resveratrol en saponines bevat, nemen we graag mee als voetnoot. Gezondheid is nooit de hoofdreden om Pinot Noir te drinken, maar het is een aangename bijkomstigheid.

Met die gedachte in het achterhoofd doken we bij wijnclub Amici de proefglazen in. Wat volgt zijn mijn proefnotities van een degustatie die perfect illustreert waarom Pinot Noir tegelijk vloek en zegen blijft.

Proefnotities van de Amici Pinot Noir tasting:

  1. Shannon Vineyards Rockn Rolla Pinot Noir 2020 – Elgin (Zuid-Afrika)
    Pinot Noir die een houtlagering krijgt van 12 maanden in Franse eiken vaten.
    Granaatrood van kleur. De neus is zuiver en aantrekkelijk, met aroma’s van aardbei, kers, framboos en rode bes. Daarbovenop komen florale toetsen van roos, gevolgd door kruidige accenten van peper en laurier. Na het walsen ontwikkelen zich aroma’s van sigarenkistje, mokka en tabak, ondersteund door een lichte aardse ondertoon. De neus neigt naar complexiteit, maar behoudt tegelijk een speels en open karakter. In de mond is de wijn mooi in evenwicht, met een perfecte aciditeit die voor frisheid en spanning zorgt. De structuur is verfijnd, met weinig aanwezige tannine en rijp, zuiver fruit dat de wijn een licht belegen indruk geeft zonder aan levendigheid in te boeten. De mond blijft fris en speels tot in de afdronk. Geen grote Pinot Noir in termen van kracht of concentratie, maar wel een bijzonder aangename en harmonieus opgebouwde wijn.
    Punten: 85/100 – Te koop bij Cape & Grapes (richtprijs 40,20 €)
  2. Grosjean Pinot Noir Vigne Tzeriat 2021 – Vallée d’Aosta DOC (Italië)
    Pinot Noir die 15 tot 18 maanden rijpt in barriques en vervolgens nog 12 maanden op fles.
    Licht robijnrood van kleur. De neus is complex en uitgesproken terroirgedreven. Typisch rood fruit zoals bosaardbei, kers en framboos vormt de kern, aangevuld met nuances van zwart fruit, met name braam. Florale toetsen van viooltjes zijn duidelijk aanwezig en bovendien heeft de wijn een licht vlezige indruk. Daarnaast ontvouwen zich aardse aroma’s van champignon, sous-bois en bosgrond, gevolgd door accenten van koffie, tabak, peper en laurier. Opvallend is dat na elke stilstand in het glas de bosgrond telkens opnieuw als eerste naar voren komt, wat de wijn een zeer herkenbare signatuur geeft. In de mond is het profiel steviger dan gemiddeld voor Pinot Noir, zowel wat tanninestructuur als aciditeit betreft. De zuren zijn uitgesproken maar goed geïntegreerd. In de smaak komen zeer duidelijk florale indrukken naar voren die doen denken aan viooltjessnoepjes (de paarse sjabbekes), wat contrasteert met het aardse karakter van de neus. Naar de afdronk toe neemt het boskarakter opnieuw de bovenhand, met bosaardbei, bospaddenstoel en bosgrond als leidraad. Dit is een karaktervolle Pinot Noir waarin finesse en structuur elkaar ontmoeten. Duidelijk geen allemansvriend.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Licata (richtprijs: 30,00 €)
  3. Weingut Nelles Spätburgunder B-48 Grosses Gewächs 2020 – Ahr (Duitsland)
    Spätburgunder, specifiek afkomstig van het perceel B-48, waar steile hellingen en leisteenrijke bodems zorgen voor rijper fruit. De wijn kreeg een opvoeding in Franse eiken vaten, deels nieuw en deels gebruikt.
    De neus is breed en uitgesproken, met aroma’s die variëren van klein rood fruit zoals kriek, kers, aardbei en framboos tot een stevig en expressief rozenboeket. Daarbovenop komen frisse kruidige accenten van munt, peper en salie. Na het walsen ontwikkelen zich duidelijke tertiaire aroma’s van sigarenkistje, mokka en tabak, omkaderd door een aangename staltoets en een fijn verweven houtinvloed. In de mond volgt een duidelijk contrast met het uitbundige geurpalet. Hier toont de wijn zich rijper en zwoeler van stijl dan de neus doet vermoeden, met een uitgesproken indruk van vlierbes die het smaakbeeld domineert. De tannine zijn soepel en afgerond, de zuren net voldoende fris om het geheel in balans te houden. Het mondgevoel is zacht, fruitig en kruidig, met minder spanning dan verwacht, maar wel met een zekere rondheid en comfort. Dit is een Spätburgunder die meer inzet op rijpheid en toegankelijkheid dan op strakheid of finesse.
    Punten: 85/100 – Te koop bij Langbeen (richtprijs: 35,00 €)
  4. Domaine Louis Boillot & Fils Volnay 1er Cru Les Brouillards 2017 – Bourgogne (Frankrijk)
    Pinot Noir die een opvoeding kreeg van 18 maanden in Franse eiken vaten, waarvan 30% nieuw.
    Helder robijnrood van kleur, met een lichte evolutie passend bij de jaargang. De neus blijft almaar boeien: bij aanzet is het aromatisch palet al opvallend breed, en hoe langer de wijn openstaat, hoe complexer het bouquet zich ontvouwt. In willekeurige volgorde komen aroma’s naar voren van bosaardbei, framboos en kriek, viooltjes, peper en kaneel, gevolgd door koffie, ceder en tabak. Verder ook thee, laurier, humus, boschampignon en uitgesproken sous-bois. Het geheel is complex, harmonieus en verveelt geen enkele seconde. In de mond zet de wijn deze veelbelovende geurfase moeiteloos verder. De tannine zijn mooi en zuiver, voldoende krachtig maar fijn van textuur. De zuren zijn levendig en dragen de wijn over de volledige lengte van de smaak. Alles valt hier voorbeeldig op zijn plaats: sappig = acide = heeft voldoende tannine = super in balans = mineraal = bovenal subliem lekker!
    Punten: 93/100 – Niet te koop in België (richtprijs 75,00 €)
  5. Kellerei Girlan Pinot Noir Riserva Trattmann 2016 – Südtirol/Alto Adige DOC (Italië)
    Deze Pinot Noir ondergaat verscheidene lageringen alvorens hij op de markt komt. Vooreerst krijgt hij een opvoeding, deels in barriques (225 liter) en grote botti van 12 hectoliter voor 12 maanden. Nadien volgt een rijping van 8 maanden in 70 hectoliter vaten en tenslotte rust de wijn verder in de fles gedurende 8 maanden.
    Dit complex rijpingsproces uit zich al onmiddellijk als je een eerste snuif doet aan het glas. We geven voor de volledigheid nog mee dat de wijn een mooie volle kersenrode kleur heeft. De neus is rijp, diep en complex, met een fantastisch mooie roodfruitmelange van voornamelijk (bos)aardbei, kers en framboos. Bovendien is de wijn heerlijk geparfumeerd. Zowel de geurige roosjes als de diepere florale toetsen van viooltjes komen opzetten. Fijn kruidig met een initiële aanzet van tertiaire aroma’s van tabak, sigarenkistje, en cederhout, met nuances van mokka, koffie en op de achtergrond een subtiele aardse toets van humus en bosgrond. Alles is mooi geïntegreerd en straalt een levendige rijkheid en complexiteit. De verwachtingen bij het proeven zijn alvast hoog! Hoewel wijnmeester Peter 2 van de vier flessen (terecht) heeft afgekeurd en we als gevolg hiervan maar een mierenlek in het glas kregen stelde dit wijnplasje totaal niet teleur. Integendeel, deze Pinot Noir toont zich met een zachte maar toch krachtige, serieuze en vooral uitgebalanceerde stijl. De tannine zijn rijp, aanwezig en geven de wijn een duidelijke structuur. De zuren zijn nog steeds levendig genoeg om het geheel fris te houden, en staan volledig in dienst van balans en lengte. Het fruit is wat rijper wat het geheel een wat ronder mondgevoel geeft. De afdronk is lang, sappig en gedragen, met minerale en kruidige accenten. Dit is geen speelse Pinot Noir, maar een volwassen, vlotte, geconcentreerde en harmonieus opgebouwde wijn.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Het Wijnsalon (richtprijs: 38,50 €)
  6. Weingut Dr. Wehrheim Sonnenschein Spätburgunder Grosses Gewächs 2020 – Pfalz (Duitsland)
    Spätburgunder die gedurende 12 tot 14 maanden rijpt in eiken barriques.
    Helder robijnrood van kleur met een frisse, nog vrij jeugdige glans. Hoewel er wat donkerder fruit in de geur aanwezig is, zonder echt zwart fruit te worden, staat het rode fruit centraal met aroma’s van zure kers, kriek, rode bes en bosaardbei. Daarbovenop komen duidelijke florale toetsen van viooltjes, gevolgd door een verfijnde kruidigheid van witte peper en een hint van laurier. Na het walsen ontwikkelen zich zelfs wat meer balsamische toetsen maar ook meer aardse en minerale nuances. Het aromatische profiel is eerder ingetogen dan uitbundig. In de mond toont deze Spätburgunder zich strak en energiek, met een stevige doorzetting van de kers/kriek. Dit zorgt voor een uitgesproken aciditeit die de wijn lengte en spanning geeft. De tannine zijn fijn maar licht nerveus aanwezig. Voldoende lange lengte. Al bij al is dit een zeer aangename wijn die nog wat jong overkomt maar die het niveau van de vorige twee wijnen niet kan bereiken. Een kleine terugval.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Langbeen (richtprijs 49,60 €)
  7. Cristom Vineyards Pinot Noir Mt. Jefferson Cuvée 2023 – Eola Amity Hills Willamette Valley (VS)
    Deze Pinot Noir, die een rijping krijgt van 11 maanden in barriques, kreeg een mooie notering (11e plaats) in de Wine Spectator top 100 van 2025. Ik geef graag even mee wat de WS commentaar is over deze wijn: ‘This impressive Pinot is polished and detailed, offering dynamic flavors of raspberry and blueberry, with mineral and brown baking spice hints that build richness toward fine-grained tannins.’ Ik toets deze even af met mijn proefnotitie.
    Zuivere kersenrode kleur met een frisse, jeugdige glans en mooi tranend. De neus is open en expressief, met een duidelijke focus op het aardse, bosaspect (boschampignon, sousbois, potgrond). Nadien volgt er een ware kruidenexplosie (peper, kaneel, jeneverbes, salie, munt, laurier…). Koffie en thee volgen snel. Het fruit laat echt wel op zich wachten. Even walsen, ruiken, wat heviger walsen. Het glas wegzetten en wat laten rusten en uiteindelijk is het daar: rood fruit van voornamelijk kers, kriek, framboos en rode bes, aangevuld met frisse toetsen van bosaardbei. Gelukkig is het fruit van bij de eerste slok wel aanwezig. Het mondgevoel is fris en levendig, met een uitgesproken maar stevig evenwichtige aciditeit die meteen voor spanning zorgt. Jeugdig, te jeugdig momenteel waardoor de wijn lichtjes nerveus overkomt. Mocht het thema niet als Pinot Noir gekend zijn, ik had op een blinde proef de wijn nooit als een Pinot Noir omschreven. Misschien leest dit net iets te negatief en dat is niet de bedoeling want ik kon de wijn wel zeer appreciëren.
    Punten: 89/100 – Niet te koop in België (richtprijs: 45,00 €)
  8. Domaine Fourrier Vieilles Vignes Pinot Noir 2012 – Gevrey Chambertin (Frankrijk)
    Pinot Noir die 18 maanden rijpt in Franse eiken vaten met een beperkt aandeel (20%) nieuw hout.
    Granaatrood van kleur met duidelijke evolutie en licht troebel. De neus is uitgesproken Bourgondisch met uiteraard wat oudere geuren en volop tertiaire aroma’s. Maar desondanks staat het rode fruit nog steeds centraal met aroma’s van kers, kriek maar ook gedroogde framboos. Florale toetsen zijn aanwezig maar ingetogen, richting gedroogde roos. Daaronder ontvouwt zich een complex tertiair palet van sous-bois, humus, natte bladeren en bospaddenstoel, gevolgd door accenten van thee, tabak, cederhout en een lichte kruidigheid van peper en laurier. Alles is perfect versmolten. In de mond is de wijn zacht en harmonieus opgebouwd. De tannine zijn volledig afgerond, de zuren nog levendig maar subtiel geïntegreerd. Het fruit is geëvolueerd maar nog mooi aanwezig. De afdronk is lang, verfijnd en aangenaam. Dit is geen expressieve of opulente Pinot Noir, maar een klassiek, mature Gevrey-Chambertin die inzet op balans, diepgang en sereniteit. Wat mij betreft dan ook een heerlijke afsluiter van een zeer mooie proeverij!
    Punten: 90/100 – Niet te koop in België (richtprijs 75,00 €)

De mystiek van een mythisch wijnjaar – Amici plaatst 2016 onder de loep!

Vintage, millesimato, colheita… Het jaartal op het etiket blijft iets magisch hebben. Bij het schenken van een glas wijn komt vaak de vraag terug welk jaartal het is, niet zelden gevolgd door de klassieker: “En, was het een goed jaar?” Toch ben ik persoonlijk een koele minnaar van jaargangen. Het idee dat één topjaar overal ter wereld automatisch topwijn oplevert, is een hardnekkige mythe. Klimaat, ligging, druif en vooral de kunde van de wijnboer spelen immers elk hun eigen rol.

Bovendien lijkt het belang van jaargangen af te nemen. Steeds minder wijnliefhebbers beschikken over een kelder waar flessen rustig kunnen rijpen. De jongere generatie zit vaak met een wijnklimaatkastje in plaats van een kelder, en de periode tussen aankoop en consumptie wordt alsmaar korter. In zo’n context verliest het jaartal deels zijn betekenis.

Maar de wijnliefhebber in mij protesteert. Wij beschikken immers wél over een mooie kelderruimte waar de flessen hun plaats vinden om tot rust te komen. En dan wordt het jaartal plots weer heel belangrijk: wanneer open je zo’n zorgvuldig bewaarde fles op haar piekmoment?

Tijdens onze recente Amici-proefavond selecteerde wijnmeester Peter negen flessen uit wat in Italië omschreven wordt als het mythische jaar 2016. Hij zoomde in op de vraag wat een wijnjaar goed, minder goed of uitzonderlijk maakt. De hamvraag? Klimaat. En in 2016 viel in veel delen van Noord- en Midden-Italië werkelijk alles in de plooi. Een jaar waarin, bij wijze van spreken, zelfs de minder geïnspireerde wijnboer per ongeluk iets moois op fles kon krijgen.

Daarmee raakte Peter onverwacht één van mijn stokpaardjes: fenolische rijpheid. Hét criterium dat ik altijd hanteer bij het selecteren van nieuwe wijnen. Geen enkele wijnboer ontsnapt eraan: hij moet me overtuigen van zijn aanpak om die cruciale rijpheid te bereiken, en van zijn, soms delicate, evenwichtsoefening om fenolische, alcoholische en aromatische rijpheid op één lijn te krijgen.

Fenolische rijpheid gaat namelijk verder dan suikers of aroma’s. Het draait om textuur, balans en tanninestructuur. In rode wijn bepaalt schilcontact de stijl; in witte wijn, zeker bij rassen met dikke schillen of bij maceratie, beïnvloeden fenolen bitterheid, oxidatiegevoeligheid en mondgevoel. Complexe, traag rijpende tannine geven lengte zonder agressie. Daarom kauwt de wijnbouwer obsessief op pitten: hij wacht op dat ene moment waarop de druif als geheel écht rijp is.
(Het hele artikel lezen kan via: De vele gezichten van rijpheid: wanneer is een druif echt klaar?)

En precies dát maakt 2016 zo’n uitzonderlijk jaar. Het klimaat zorgde in grote delen van Italië voor perfect evenwicht tussen fenolische, alcoholische en aromatische rijpheid. Je moest bijna moeite dóen om slechte wijn te maken.

Met die gedachte in het achterhoofd gingen we aan tafel, verwachtingsvol en nieuwsgierig naar Peters selectie. We werden niet teleurgesteld: hij serveerde een reeks wijnen die het mythische karakter van 2016 volledig waarmaakten — een likkebaardende proeftocht door een schitterend jaar.

Het proefrelaas:

  1. St. Michael-Eppan Sanct Valentin Sauvignon Blanc 2016 – Südtirol/Alto Adige DOC
    100% Sauvignon Blanc – opgevoed deels in inox (90%) en deels in eiken vaten, met langdurige rijping op zijn droesem.
    De Sanct Valentin 2016 toont zich meteen als een Sauvignon Blanc met een reputatie die hij moeiteloos waarmaakt. De neus opent met een waaier aan gele vruchtjes, rijpe citrus, kruisbes, geflankeerd door een rokerige finesse, een bijna krijtachtige mineraliteit en een vleugje salie. In de mond is de wijn opvallend complex: enerzijds strak en verfrissend, anderzijds rond en smeuïg dankzij de rijping op de lies. De textuur is zijdeachtig, de zuren zijn speels prikkelend en het geheel wordt gedragen door een diepe minerale kern. De afdronk is lang en licht ziltig, met een subtiele bitterheid die eerder diepgang dan scherpte biedt. Op dronk, ja, maar met gemak nog jaren evolutie voor de boeg.
    Punten: 89/100
    Prijs: ± 30,00 € (Te koop op verschillende plaatsen in België)
  2. Coppo Pomorosso 2016 – Nizza DOCG
    100% Barbera – 14 maanden opgevoed in Franse eik.
    Vol tot intens donkerrood in het glas, zonder het minste spoortje evolutie, met gekleurde tranen langs de rand. De neus stijgt warm en uitnodigend op, met rijpe kersen (Mon Chéri), zwarte pruimen en bramen, onderbouwd door verfijnde toetsen van munt, mokka, cacao en zoethout. Alles is mooi verweven, zonder dat het hout ook maar even de bovenhand neemt. Daarnaast noteren we een vleugje alcoholwarmte, een subtiele sous-bois geur en een florale toets van viooltjes. Een evenwichtige, rijke en toch ingetogen neus, met veel rijp fruit dat net niet overdone wordt.
    In de mond toont de wijn zich opmerkelijk harmonieus: sappig, vol en stevig in het fruit, met correcte zuren en afgeronde tannine. De smaak ontwikkelt zich gestaag, van sappige kers naar donker fruit, een vleugje balsamico en fijne kruiden, eindigend in een lange, licht kruidige finale.
    De Pomorosso 2016 is een volle, genereuze crowdpleaser die nu al veel genoegen schenkt, maar ook probleemloos een aantal jaren verdere evolutie aankan.
    Punten: 86/100
    Prijs: €50,70 (Te koop bij Amante)
  3. Piaggia Riserva 2016 – Carmignano DOCG
    70% Sangiovese, 20% Cabernet Sauvignon & Cabernet Franc, 10% Merlot – minimaal 14 maanden rijping op Franse barriques.
    De wijn toont zich donker kersenrood, met duidelijk gekleurde tranen. De neus is sappig en verleidelijk, gedragen door diep rijpe kersen en pruimen, maar evenzeer door een warme waaier van cacao, mokka, karamel en tabak. Een subtiele florale toets duikt tussen de lagen door op, geflankeerd door een indrukwekkend spectrum aan fijne kruiden. Het is een bijzonder mooie neus, een feest van zwart en rood fruit met een voorbeeldige houtintegratie.
    In de mond komt de wijn volledig tot leven: intens, smaakvol en perfect in balans. De sappige zuren houden de stevige tannine moeiteloos in toom. Het lijkt bijna een duel, maar dan eentje waarbij beide kampen elkaar naar een hoger niveau tillen. Het fruit blijft prominent aanwezig, het hout blijft perfect verweven en het geheel mondt uit in een lange, aanhoudende, fris-kruidige finale. Deze wijn lijkt me nu op zijn hoogtepunt te bevinden.
    Punten: 90/100
    Prijs: €45,00 (Te koop bij Licata)
  4. Falkenstein Blauburgunder 2016 – Südtirol Vinschgau DOC
    100% Pinot Noir (Blauburgunder) – voor release rijpt de wijn 1 jaar in eiken barriques, gevolgd door 7 maanden in botti en nadien nog 24 maanden op fles.
    In het glas toont deze 2016 een lichte evolutie, met een granaatrode, kersenachtige tint en een prachtige traanvorming. De neus is ingetogen, maar bezit wel degelijk mooie complexiteit. Even walsen is nodig om alles volledig te ontwaren, maar dan ontvouwt zich een bijzonder fraaie mengeling van fruit (aardbei, kers, framboos), kruiden (munt, peper, jeneverbes, kaneel, laurier), perfect geïntegreerde houttonen (ceder, mokka, vlezig), aardse nuances van paddenstoel en een vleugje alcoholwarmte.
    In de mond krijg je een pittige, uitnodigende ansichtkaart. Mooie, sappige en ronde, maar niet overdreven volle smaken kleuren het plaatje. De zuren zijn zeer aanwezig en bijzonder aanstekelijk, de tannine nooit bijtend maar juist fijn en ondersteunend. De wijn is uiterst mineraal en bomvol frisse kruiden. Alles zit mooi in balans en de smaak verveelt geen seconde. Vandaag al heerlijk, maar minstens even boeiend om te volgen de komende jaren.
    Punten: 90/100
    Prijs: 24,50 € (Te koop bij De Fijne Wijnshop)
  5. Volpaia Coltassalla 2016 – Chianti Classico Gran Selezione DOCG
    95% Sangiovese, 5% Mammolo – minimaal 24 maanden rijping in Franse barriques, gevolgd door 6 maanden verdere flesrust.
    De Coltassala 2016 presenteert zich nog vrij donkerrood, helder en met de nodige traanvorming. In de neus vinden we een pure, elegante expressie van Sangiovese: rode kers, wilde aardbei en rode bes vormen de kern, geflankeerd door viooltjes, fijne groenkruidige toetsen en een subtiele houtimpact met hints van ceder, tabak en een vleugje leder. Een delicate aardse ondertoon van sous-bois en humus geeft het geheel extra diepte.
    In de mond toont de wijn zijn klasse. De zuren zijn levendig maar perfect geïntegreerd, en vormen de ruggengraat, maar toch halen de tannine lichtjes de bovenhand. Het smaakprofiel evolueert van fris rood fruit naar meer hartige, kruidige lagen, met nuances van rozemarijn, theebladeren en een lichte minerale toets. De finale is lang en verfijnd, waarbij het sappige fruit countert met het licht uitdrogende mondgevoel. Dit is een volle, krachtige, zeer geconcentreerde Gran Selezione met prachtige pure-chocolade-geladen tannine. Nu al heerlijk, maar met een duidelijk potentieel om nog een decennium verder te groeien.
    Punten: 91/100
    Prijs: 85,00 € (Te koop bij TG Fine Wines)
  6. Ferrando Etichetta Nera 2016 – Carema DOC
    100% Nebbiolo (Picotener) – rijping op grote Slavonische botti voor minimaal 24 maanden.
    De wijn kleurt licht robijnrood met een subtiele oranjerand. In de neus treedt meteen de fragiliteit op de voorgrond: aardbei, framboos en kers worden verweven met roos, viooltjes en gedroogde kruiden. Onder die florale laag duiken aardse nuances op die doen denken aan een paddenstoelkwekerij die nét wat werd bijgemest (en dat bedoelen we zo positief mogelijk, want het is geenszins afstotend). Daarnaast vinden we een uiterst subtiele houttoets. De geur heeft bovendien iets etherisch, wellicht vuursteen, en is tegelijk ongelofelijk complex, met een schitterende tertiaire integratie.
    In de mond toont de wijn zich rank, mineraal en intens verfijnd. Hoewel de intensiteit vrij krachtig te noemen is, zijn de tannine niet overweldigend aanwezig. De zuren maken zonder enige twijfel de wijn. Het smaakprofiel bouwt op van rood fruit naar kruidigheid en een zilte mineraliteit. De afdronk benadrukt nogmaals zijn sappig-fris-fruitig karakter, dat een haast aanstekelijke invloed uitoefent.
    Het bleek een wijn te zijn die de nodige dualiteit opwekte onder de proevers. Uit bovenstaande kan je afleiden dat ik tot de positivo’s hoorde. Ik beschouw dit dan ook als een heerlijk complexe wijn die ik zonder problemen nog enkele jaren in mijn kelder zou willen laten verder ontwikkelen.
    Punten: 92/100
    Prijs: 102,50 € (Te koop bij La Nebbia)
  7. Fèlsina Fontalloro 2016 – Toscana IGT
    100% Sangiovese – opgevoed voor 18–22 maanden in eikenhouten vaten, gevolgd door een jaartje flessenrust.
    De wijn bezit een donkere, helder robijnrode kleur met fijne, gekleurde tranen. Gun de wijn de nodige tijd in het glas, hij heeft er baat bij. Hoe langer hij openstaat, hoe beter de wijn tot zijn recht komt. In de neus krijgen we een prachtig pure en rijke expressie van Sangiovese: donkere kers, zwarte bes en rijpe aardbei, omringd door florale hints, leder, munt en de geur van een aangename boswandeling. Je zou zweren dat je opnieuw een roker bent: cederhout, sigarenkistje en tabak prikkelen de neus. Even later lijkt het alsof je een zak verse koffiebonen opent, terwijl onder de oppervlakte een gelaagde mineraliteit blijft sluimeren. De drang om te proeven wordt zo alleen maar groter.
    Die smaak is een toonbeeld van evenwicht. De wijn is groots zonder log te worden: niet overdreven krachtig, maar wel voorzien van voldoende stevige tannine die voor souplesse zorgen. De zuurtjes spelen hier perfect op in en tillen de wijn naar een hoger niveau van complexiteit. De smaak evolueert van rood en zwart fruit naar een meer kruidige afdronk met een subtiel bittertje. Het is begrijpelijk dat je moeite zal hebben om deze wijn nog met rust te laten. Toch kan dat gerust, want het einde van zijn latijn is nog lang niet in zicht.
    Punten: 93/100
    Prijs: 58,90 € (Te koop bij Wijnkennis)
  8. Poggio al Tesoro Sondraia 2016 – Bolgheri Superiore DOC
    65% Cabernet Sauvignon, 25% Merlot & 10% Cabernet Franc – 22 maanden rijping in Franse barriques.
    Zeer donkere, jeugdige, bijna paarse kleur. Stevig en kleurend tranend. Dit is duidelijk een ander profiel dan al het voorgaande. In plaats van verfijning en fragiliteit vinden we hier een breed, stevig en weelderig samenspel van geuren met cassis, rijpe bramen en zwarte kers. Deze worden omarmd door ceder, zoethout, grafiet, paprika en een subtiele vanilletoets met invloeden van chocola. Naarmate hij opent, komen tabak, mokka, mediterrane kruiden (eucalyptus) en een warme, vlezige, balsamico-achtige toets naar voren. Het geheel is zowel krachtig als gepolijst.
    In de mond is de wijn vooral genereus te noemen, met een perfecte combinatie van rijp donker fruit, kruiden en hout. De tannine zijn rijp, rond en stevig, terwijl de zuren moeite hebben om dit machogedrag bij te benen. Het smaakprofiel evolueert van cassis en pruim naar cacao, espresso, laurier en een vleugje grafiet. De finale is lang, warm en met een aanhoudende kruidigheid. Een Sondraia die het topjaar 2016 voluit belichaamt: kracht en diepte in één glas. Naar persoonlijke smaak mocht de wijn wat finesserijker zijn. Nu nog gewoonweg te jong, maar met nog jaren potentieel.
    Punten: 90/100
    Prijs: 85,00 € – Te koop bij Tavino
  9. Aldo Conterno Cicala Bussia 2016 – Barolo DOCG
    100% Nebbiolo – 29 maanden in houten vaten van Slavonisch eiken van 25 hectoliter. De wijn toont een gematigd kersenrode kleur met een subtiel granaatrandje. Neus in het glas, ruiken… Nebbiolo! Het lijkt vanzelfsprekend maar het is zoveel meer dan dat. Het geurpalet biedt een indrukwekkend samenspel van kracht en finesse: viooltjes, rozenblaadjes, bosaardbei, kers en framboos worden ondersteund door teer, drop, balsamico, gedroogde kruiden, munt en chocolade. Naarmate de wijn opent, duiken cederhout, tabak, sinaasappelschil, paddenstoel en zelfs een zweem van witte truffel op. Het is een uiterst verfijnde neus waarvoor je de tijd móét nemen. Wat volgt, is eenvoudigweg adembenemend mooi.
    Eenmaal in de mond verval je al snel in superlatieven. De tannine zijn stevig maar uiterst verfijnd van textuur. De zuren zijn levendig en dragen het rode fruit met veel zorg. De smaak evolueert van framboos en kers naar teer, zoethout, kruiden en een prachtige, hartige diepgang die uitmondt in een lange, gelaagde finale vol fraîcheur en minerale spanning. Cicala 2016 is een toonbeeld van klassieke Barolo-stijl. Hoewel het hart al vele sprongetjes maakt bij het proeven van deze schoonheid, toch dit: Gun deze wijn zijn tijd. Ja, hij is nu al bijzonder mooi en Barolo-liefhebbers zullen hem zeker weten te waarderen. De wijn is sappig, in bezit van heerlijke zuren, maar de tannine moeten nog wat plooien. Zodra dat gebeurt, besef je ten volle hoe heerlijk Nebbiolo kan zijn.
    Punten: 96/100
    Prijs: 190,00 € (Te koop bij Licata)

Trento DOC – De sprankelende stem van de bergen

Vraag een liefhebber naar de grote mousserende wijnen van de wereld, en Champagne, Franciacorta of misschien zelfs Cava zullen al snel worden genoemd. Trento DOC? Die naam blijft vaak achterwege. En dat is jammer. Want Trento is de wieg van de Italiaanse methode classica: mousserende wijnen met de grandeur van de Alpen en de elegantie van het noorden.

Die ingetogen klasse van deze spumanti mochten we tijdens een sprankelende degustatieavond van onze wijnclub Het Negende Vat zelf ervaren. Acht flessen toonden hoe deze appellatie het midden houdt tussen precisie en emotie. Chardonnay en Pinot Noir vonden er een natuurlijke harmonie, gedragen door de koele berglucht en de lange rijping op gist. Een avond vol bubbels, maar bovenal: vol karakter.

Trento DOC – Enkele weetjes (zie ook Trento DOC):

  • Ligging: Trento DOC bevindt zich in de provincie Trentino, in het noorden van Italië. De wijngaarden liggen verspreid over de heuvels rond de stad Trento, aan de voet van de Dolomieten.
  • Hoogte & klimaat: Wijngaarden tussen 200 en 800 m, met koele nachten, zonrijke dagen en de milde invloed van het Gardameer zorgt voor frisheid en balans.
  • Bodem: Kalkrijke en silica-houdende bodems met perfecte drainage. Ze geven de wijnen hun typische minerale spanning.
  • Druivenrassen: Chardonnay is de absolute ster, goed voor het grootste deel van de aanplant; Pinot Nero (Pinot Noir) brengt structuur en diepte, terwijl Pinot Bianco en Pinot Meunier slechts in kleine hoeveelheden voorkomen.
  • Vinificatie: Alle Trento DOC-wijnen worden gemaakt volgens de Metodo Classico (tweede gisting op fles), dezelfde methode als in Champagne.
  • Rijping:
    • Trento DOC: minimaal 15 maanden sur lattes
    • Millesimato (jaargang): minimaal 24 maanden
    • Riserva: minimaal 36 maanden
  • Stijl: Van levendige Brut tot pure Pas Dosé en elegante Rosé; Riserva’s tonen extra kracht en complexiteit.
  • Geschiedenis: In 1902 bracht Giulio Ferrari de methode champenoise naar Trentino. Sinds 1993 is Trento DOC de eerste Italiaanse DOC exclusief voor metodo classico.
  • Producenten: Meer dan 60 huizen, met Ferrari als icoon, naast Rotari, Altemasi, Cesarini Sforza, en jonge talenten als Cenci en Mas dei Chini.
  • Karakter: Trento DOC combineert de diepte van Champagne met de bergfrisheid van Trentino – wijnen met een zuivere expressie, lange levensduur en een verfijnde balans tussen kracht en elegantie.
  • DOCG?: De producenten van Trento DOC tonen geen enkele ambitie om te promoveren naar DOCG, zoals hun collega’s in Franciacorta. Ze vinden dat het merk ‘Trento DOC’ sterk genoeg is en niet gebaat is bij extra classificaties.

De proefnotities:

  1. Revi – Dossaggio Zero Millesimato 2023 – Trento DOC
    Blend: 80% Chardonnay – 20% Pinot Nero
    Rijping: 33 maanden sur lattes
    Bleekgoud van kleur met een levendige stroom van vele, superfijne belletjes.In de neus opent deze Dosaggio Zero met verfijnde aroma’s van perzik, abrikoos en rijpe peer, aangevuld met frisse tonen van citrus en groene appel. Een subtiele toets van brioche geeft het geheel diepte en complexiteit. Een subtiele toets van brioche geeft het geheel wat diepte en complexiteit. In de mond is de wijn strak en levendig, gedragen door mooie frisse zuren. De appelaroma’s zetten zich door en worden ondersteund door een duidelijke mineraliteit. Naar het einde toe ontplooit zich een licht kruidige toets en een hint van pompelmoes, die samen zorgen voor een aangenaam bittertje in de finale. Een pure, verfijnde en energieke Trento DOC met karakter en lengte.
    Beoordeling: 80/100 – Te koop bij Raineri – 31,65 €
  2. Tonini – Nature Millesimato 2020 – Trento DOC
    De blend bestaat uit 70% Chardonnay en 30% Pinot Bianco, afkomstig van kalkrijke bodems met veel silica. De wijn verbleef 30 maanden sur lattes.
    In het glas toont deze Nature Millesimato zich strogeel met vele en fijne belletjes. In de neus komen aroma’s van appel, ananas, peer, perzik, amandel, toast en citrus naar voren, met daaronder een subtiele, licht dierlijke toets die de bubbel een eigen karakter geeft. In de mond start hij met een frisse aanzet waarin een citrusbittertje meteen aanwezig is. De appeltonen worden omringd door sappige ananas en rijp steenfruit, wat zorgt voor een goede balans tussen frisheid en rijpheid. Het profiel blijft strak en mineraal, met een lange, droge finale. Ook in de smaak keert dat licht dierlijke element subtiel terug. Een correcte Trento DOC met duidelijke expressie van terroir en stijl, al ligt hij iets minder in mijn persoonlijke smaak.
    Punten: 75/100 – Niet in België – richtprijs 25,80 €
  3. Bellaveder – Brut Nature Millesimato 2020 – Trento DOC
    100% Chardonnay met een rijping van 36 maanden sur lattes.
    Strogeel in het glas met vele belletjes die iets minder fijn zijn, maar wel een levendige mousse vormen. In de neus ontvouwt zich een rijk palet van broodkruim, toast en gegrilde nootjes, gevolgd door gele appel, peer, witte perzik, een kruidige toets en hints van ananas en citrus. De gedeeltelijke houtlagering van de basiswijn komt subtiel naar voren en geeft extra diepte aan het geheel.
    In de mond proef je meer appel dan in de geur. De aanzet is fijn en zacht, maar tegelijk strak en precies, met voldoende rondheid en volheid om het geheel te dragen. De wijn toont een uitgesproken mineraal karakter dat elegant doorloopt tot in de lange afdronk. De geroosterde nootjes keren duidelijk terug, samen met een schoon, licht bittertje dat de wijn extra spanning geeft. Een zeer mooie Trento DOC met karakter, finesse en balans.
    Punten: 88/100 – Niet in België – richtprijs 28,00 €
  4. Maso Martis – Dosaggio Zero Riserva Millesimato 2020 – Trento DOC
    De blend bestaat uit 70% Pinot Nero en 30% Chardonnay. De wijn heeft 36 maanden sur lattes gerijpt, waardoor hij een prachtige complexiteit en verfijning heeft ontwikkeld. In het glas schittert hij bleekgoud, met heerlijke, fijne en vele belletjes die een levendige mousse vormen die lang aanwezig blijft. De neus is zeer verfijnd, uitgesproken en bijzonder complex, met aroma’s van citrus, perzik, peer, gegrilde pijnboompit, een lichte toasttoets en een subtiele kruidigheid. In de mond zet diezelfde fijnheid zich moeiteloos voort. Peer en perzik spelen de hoofdrol, ondersteund door een uitgesponnen, mineraal profiel dat nooit afwezig is. Een fijn citrusbittertje, wat nootjes, citruszeste en een vleugje peper in de lange afdronk zorgen voor extra spanning en karakter. Een heerlijke Trento DOC die precisie, verfijning en diepte combineert in een harmonieuze balans.
    Punten: 92/100 – Niet in België – richtprijs 40,00 €
  5. Ferrari – Perlé Brut Millesimato 2018 – Trento DOC
    100% Chardonnay met een lange rijping van 54 maanden sur lattes.
    Bleekgoud in het glas met vele, fijne belletjes en een mousse die niet te lang aanwezig blijft. De geur is uitnodigend en klassiek: toast, noot, perzik en citrus, met een duidelijke minerale ondertoon.
    In de mond proef je meteen dat dit een brut is met wat meer dosage. Dit geeft de wijn meer rondheid en toegankelijkheid. Hij toont een mooie fruitdiversiteit, waarbij het rijpe fruit mooi verweven is met uitgesproken notige toetsen. De structuur is zacht en evenwichtig, de afdronk voldoende lang met een fijn, aangenaam bittertje. Een elegante en herkenbare Trento DOC die de stijl van Ferrari perfect weerspiegelt: verfijnd, betrouwbaar en steeds van hoge kwaliteit.
    Punten: 83/100 – Te koop bij Licata – Prijs 45,00 €
  6. Villa Corniole – Salisa Zero Millesimato 2016 – Trento DOC
    100% Chardonnay
    Rijping sur lattes: 40 maanden
    De kleur is strogeel; de belletjes zijn beperkt aanwezig. In de neus toont de wijn zich correct maar wat ingetogen, met aroma’s van appel, citrus, perzik en een lichte toets van toast. Alles is mooi in balans, al mocht het geheel wat expressiever zijn. Ook in de smaak blijft dat gevoel overeind: het is allemaal correct zonder meer, maar er ontbreekt wat spanning. We proeven vooral veel appel, een zekere frisheid en een lichte kruidigheid die uitmondt in een mineraal getinte finale. De stijl blijft zuiver en droog, maar mist de expressieve kracht die andere Trento DOC’s in deze reeks wel toonden. Een correcte bubbel, maar met minder karakter en diepgang.
    Punten: 75/100 – Te koop bij J&W Wines – Prijs 35,00 €
  7. Moser – Brut Nature Millesimato 2016 – Trento DOC
    100% Chardonnay met een rijping van meer dan 60 maanden sur lattes.
    Strogeel in het glas met fijne, levendige belletjes en een lange, elegante aanwezigheid van de mousse. De neus is bijzonder fraai en gelaagd: nootjes en citrus worden ondersteund door toasty briochetonen, sappige perzik, verse ananas en appel, aangevuld met een subtiele toets van venkel en een hint van framboos.
    In de mond toont de wijn zich opvallend fris ondanks zijn rijker mondgevoel. De gegrilde noten en belegen appel keren prachtig terug, wat zorgt voor een harmonieuze balans tussen rijpheid en frisheid. De smaak blijft lang hangen en toont karakter en diepte. Dit is geen eenvoudige aperitiefbubbel, maar een volwaardige tafelgenoot. In de afdronk verschijnen een subtiel citrusbittertje, anijs en fijne kruiden, met een mineraal accent. Ik vermoedde dat de basiswijn enige houtopvoeding had gehad, maar dat bleek niet het geval. Een bijzonder smakelijke en verfijnde Trento DOC met veel complexiteit.
    Punten: 92/100 – Niet in België – Richtprijs 43,00 €
  8. Cantina di Trento – Brut Zell Rosé – Trento DOC
    Een 100% Pinot Nero die 24 tot 30 maanden rijpt sur lattes.
    Zalmroze van kleur met vele en fijne belletjes die lang in het glas blijven dansen. De mousse houdt mooi aan. In de neus vinden we citrus in de aanzet, gevolgd door appel, framboos en rijpere kersjes, met een lichte kruidigheid. In de mond toont de wijn zich zacht en rond, waarbij het rode fruit duidelijk aanwezig blijft. De zuren zijn wat gemaskeerd, wat de wijn toegankelijk maakt maar ook wat spanning wegneemt. De afdronk is correct, net als het geheel: prettig en evenwichtig, maar zonder echt te verrassen.
    Punten 75/100 – Niet in België – Richtprijs 25,00 €