De decadentie van een wijnclub, editie 2026

Naar goede jaarlijkse gewoonte plannen we bij twee van onze wijnclubs, Het Negende Vat en ODK onze superdegustatie in. Voor wie hier nog niet vertrouwd mee is leg ik het concept heel graag nog een keertje uit. We noemen dit onze superdegustatie omdat we een aanzienlijk deel van ons jaarbudget uittrekken voor deze degustatie. We proeven die avond immers negen topflessen uit Italië. Dat budget ramen we trouwens op een 500 €.

Maar er is meer! We proeven niet enkel deze schitterende wijnen, maar zorgen telkens ook voor de gepaste catering. Ik ga dus niet enkel op zoek naar nieuwe Italiaanse pareltjes van wijnen. Ik hou het in ere dat er geen wijnen op tafel komen die we al eens in een van de voorgaande superdegustaties hebben gestoken. Ik ga daarenboven ook nog eens in de kookboeken snuisteren om zes gepaste hapjes te selecteren die ons begeleiden doorheen deze proefavond.

Dat is trouwens niet zo eenvoudig als het op het eerste zicht lijkt want ook hier is het noodzakelijk een correcte opbouw te hebben en de nodige variatie in het aanbod te brengen. Bovendien komt de bijdrage hiervoor rechtstreeks van onze leden en willen we dan ook niet dat het een orgie aan superdure ingrediënten wordt. We hebben graag iedereen aan boord!

Ik geef alvast de begeleidende hapjes van 2026 mee alvorens we van start gaan met de bespreking van de geproefde wijnen. Want jawel, alles wordt netjes genoteerd en besproken.

  1. Tartaar van makreel met langoustine
  2. Roodbaars met spitskool en beurre blanc
  3. Coniglio alle Ligure
  4. Gebakken pluma ibérico met een crème van bloemkool en een rodewijnsaus
  5. Ribstuk van kalf met verse béarnaise en pommes pont neuf
  6. Agnello alla sarda con fregola e finocchio

De geproefde wijnen tijdens deze twee avonden

  1. Terra Fageto Salsedine, Offida Pecorino DOCG 2022
    Zuivere Pecorino van biologisch geteelde druiven. De wijngaarden bevinden zich in Pedaso, Monte Serrone en contrada Belvedere. Vooral het perceel van Monte Serrone biedt ons een prachtig uitzicht. Vanop 250 meter hoogte kijken we er uit over zee. De zeebries is er constant aanwezig en zorgt voor de ziltige toets in de wijn. Hiervan is ook de naam Salsedine afgeleid. De bodem is rijk aan een kleiachtige leemstructuur, met een aanvulling van kalksteen. De wijn krijgt een houtopvoeding van 5 maanden met bâtonnage. Twintig procent van de Pecorino vergist trouwens in nieuwe eiken vaten.

    Zuivere, heldere bleekgele kleur met een strogele nuance. De neus bulkt van het fruit in het wat rijpere segment, met peer, abrikoos, perzik en ananas. Schil van limoen en salie vullen mooi aan. Ook florale toetsen van acacia en lindebloesem komen mee naar voren. Een lichte vanilletoets geeft extra complexiteit. Het ziltige komt onmiddellijk opzetten in de smaak, mooi ondersteund door fijne zuren en een heel verfijnd agrumbittertje. De wijn blijft sappig, levendig en smakelijk. Hij toont zich nog wat jong en was wellicht gebaat geweest bij vroeger ontkurken.

    Volledigheidshalve geven we mee dat deze wijn een vervanger werd voor de Soave Classico La Frosca 2016 van Gini, die helaas gekurkt bleek te zijn.

    Punten: 88/100 – Prijs: 25,90 €
  2. Borgo Paglianetto Jera, Verdicchio di Matelica Riserva DOCG 2019
    Zuidelijk georiënteerde wijngaarden met 35 jaar oude stokken. De bodem is rijk aan klei en kalk. De druiven worden midden oktober geoogst. De vergisting gebeurt in inox bij gecontroleerde temperatuur, waarna de wijn 36 maanden rijpt in inox en nog 8 maanden op fles.

    Heldere en blinkende strogele kleur. De neus is zeer fijn, maar tegelijk vol en mooi opgebouwd. Het is zo’n typische neus waar je aan blijft ruiken en op zoek blijft gaan naar nieuwe aroma’s die komen opzetten. Het bouquet is zeer aanlokkelijk en rijkelijk gevuld met stevig aanwezig geel steenfruit zoals perzik en nectarine, aangevuld met rijpe gele appel, abrikoos, voorjaarsbloesems, amandel, anijs, peper, vuursteen en een lichte honingtoets.

    In de mond opent hij met zeer mooie zuren. Meteen komt opnieuw die mineraliteit naar voren, aangevuld met zelfs een ziltige toets. Het geheel is gestructureerd en rustig opgebouwd, met rijp fruit, frisse zuren en veel draagkracht. Het amandelbittertje is duidelijk present. De afdronk is lang en blijft mooi aanwezig, met edel citrusfruit, zeste van limoen, witte peper, anijs, amandel en een duidelijke minerale toets. Prachtige wijn.

    Punten: 90/100 – Prijs: 28,80 €
  3. Andrea Felici Vigna Il Cantico della Figura, Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG 2018
    De druiven voor deze Vigna Il Cantico della Figura komen van de San Francesco wijngaard, waar de stokken inmiddels 50 jaar oud zijn. Ze staan op een bodem van kalk en klei. De oogst gebeurt manueel begin oktober. De vergisting verloopt met twee weken schilcontact, waarna de wijn rijpt in cement. Daarvan brengt hij 12 maanden door op de fijne lies, gevolgd door nog 6 maanden flesrijping.

    Bleekgeel van kleur, blinkend en zeer zuiver in het glas. De neus is bijzonder mooi, fris en tegelijk rijk en complex. Citrusfruit en appel zetten de toon, gevolgd door perzik, witte bloesems, fijne kruiden en een ziltige mineraliteit. Daarna komen ook amandel, peper, venkel en een toets ananas naar voren. Er zit veel in deze geur, maar alles blijft mooi afgelijnd.

    De smaak is breed en sappig, met een vettig middenpalet. De zuren houden het geheel strak en levendig. Ook in de mond komt die minerale indruk duidelijk terug, aangevuld met een plezierig citrusbittertje naar het einde toe. In de finale duikt opnieuw die knappe pepertoets op, samen met een puntje salinity. De afdronk is lang, droog en verfijnd, met een zesty feeling, amandel en ziltige accenten.

    Punten: 91/100 – Prijs: 41,40 €
  4. Colli di Lapio Clelia, Fiano di Avellino DOCG 2021
    De wijngaarden voor deze Fiano liggen op 620 meter hoogte in Arianiello, bij Lapio, zowat het epicentrum van de appellatie Fiano di Avellino DOCG. De druiven worden begin november met de hand geoogst. Ongeveer 20 procent van de druiven droogt licht in aan de stok. Na een zachte persing vergist de wijn langzaam in roestvrijstalen tanks. Daarna volgt een langdurige rijping sur lie, zonder houtgebruik, en nog eens twaalf maanden flesrijping voor de wijn op de markt komt.

    Zuiver geelgoud, helder en blinkend. De neus zit duidelijk in het rijke fruitsegment, vooral met geel steenfruit zoals rijpere perzik en abrikoos. Daarnaast komen er florale accenten naar voren, hazelnoot, een fijne kruidige toets, een puntje honing, iets van hooi en stro, en de schil van mandarijn. Bij wat lucht krijgt de wijn nog meer complexiteit, met een lichte munttoets en een minerale onderbouw.

    In de mond manifesteert zich opnieuw die rijke stijl. De wijn is breed en dragend, bijna gul, zonder warm of zwaar te worden. Het fruit blijft sappig, met rijpe perzik en boomgaardfruit. De textuur is zacht en vol, terwijl de zuren alles mooi recht houden. Het geheel dendert lang door en sluit af met een heel mooi zesty bittertje, opnieuw in de richting van mandarijnschil. Zeer smakelijke Fiano.

    Punten: 91/100- Prijs: 52,80 €
  5. Torre Zambra Villamagna, Villamagna DOC 2022
    Pure Montepulciano afkomstig van wijngaarden die worden geleid volgens de Pergola Abruzzese. Na de vergisting in roestvrij staal volgt een lange schilweking van 45 dagen. De rijping gebeurt vervolgens 6 maanden in betonnen cuves, 10 maanden in Franse en Slavonische tonneaux en nog 6 maanden op fles.

    Diepe karmijnrode kleur met gekleurde tranen. De neus is ronduit uitbundig, met een overladen geurprofiel waarin rijk en rijp fruit de toon zet. Kersen, pruimen en bramen komen gul naar voren, gevolgd door paprika, grafiet, peper, jeneverbes, leder, tabak, zoethout, aardse toetsen, koffie, laurier en eucalyptus.

    De smaak trekt die lijn gewoon door. Zeer sappig, rijk en stevig kruidig, balancerend op het randje en juist niet overdone. De tannine is smakelijk en duidelijk aanwezig, de zuren houden dit gelukkig voldoende in balans. De alcohol kan zich niet helemaal wegsteken, al stoort hij niet echt. De finale blijft lang aanwezig, met rijp zwart fruit, kruiden, koffie en een licht aardse toets.

    Punten: 87/100 – Prijs: 25,00 €
  6. Cantina Gungui Berteru Riserva, Cannonau di Sardegna DOC 2021
    De wijngaarden voor de Berteru Riserva liggen in Mamoiada, in de heuvels van Barbagia. De wijn wordt gemaakt van 100 procent Cannonau, afkomstig van biologisch bewerkte alberello stokken die in 1952 werden aangeplant. De wijngaard ligt op 650 tot 700 meter hoogte, zuidoostelijk gericht, op verweerd graniet. De vergisting gebeurt in inox met inheemse gisten, waarbij 40 procent volledige trossen gebruikt worden. Nadien rijpt de wijn 8 tot 10 maanden in botti van 1000 liter, gevolgd door 8 maanden inox en 4 maanden flesrijping.

    Kersenrood van kleur, met duidelijke traanvorming in het glas. De neus is een plezier om ruiken. Fruitig getint vooral, met bosaardbei, kers en een puntje zwart fruit van braambes. Daarbij komen mooie geparfumeerde florale accenten, een fijne toevoeging van peper en een houtlagering die duidelijk present geeft, zonder dominant te worden.

    De smaak is eenvoudigweg supersappig te noemen. Wat een plezier om drinken. Zeer kruidig bovendien, met een lange afdronk waarin de aanwezige tannine heerlijk versmolten zit en de mooie zuurtjes helemaal tot hun recht komen. In die finale duiken ook koffieboon en munt op, met zelfs een klein After Eight gevoel. Ook de mineraliteit komt daar mooi naar voren. Het is lang geleden dat ik nog eens een Cannonau van dit niveau heb geproefd.

    Punten: 91/100 – Prijs: 41,90 €
  7. Vigneti Vecchio Crasà Contrada, Etna Rosso DOC 2021
    De Contrada Crasà is een ‘cru’ op de noordflank van de Etna op een hoogte van 640 meter. De basis is 90% Nerello Mascalese, aangevuld met lokale variëteiten zoals Inzolia, Grecanico en Catarratto. De stokken zijn bijna 100 jaar oud en werden in 1930 aangeplant. De druiven vergisten samen in inox, met 15 dagen schilweking. Daarna volgt de malolactische omzetting en rijpt de wijn 9 maanden in eiken vaten van 500 liter, gevolgd door 8 maanden flesrust.

    Helder robijnrood. De neus is mooi en fijn opgebouwd. Kers en kriek zitten meteen vooraan, gevolgd door framboos, wat laurier, garrigue en een licht vegetaal accent. Daarna komen er wat rokerige en branderige toetsen bij. Cederhout geeft de neus nog wat extra reliëf.

    In de smaak komt de wijn fris binnen, opnieuw vooral met kers en kriek. De tannine is duidelijk aanwezig, maar mooi aanvullend en niet storend. Naar het middenstuk toe duikt opnieuw dat kruidige en licht vegetale accent op, met wat laurier, rood fruit en een subtiele houttoets. De afdronk is lang, aangenaam en blijft hangen op frisse kers en een fijne kruidigheid.

    Punten: 88/100 – Prijs: 41,90 €
  8. Tenute Rubino Torre Testa, Brindisi DOC 2017
    Torre Testa is de topcuvée van Tenute Rubino en wordt gemaakt van Susumaniello. De wijngaarden liggen in Jaddico Giancòla, bij Brindisi, op zeeniveau en op zandige kleibodems. De druiven worden met de hand geoogst wanneer ze al licht indrogen aan de stok. De vergisting gebeurt in inox, met een schilweking van 10 tot 12 dagen. Nadien rijpt de wijn gedurende 12 maanden in Franse barriques.

    Diepe karmijnrode kleur, bijna ondoordringbaar, met dikke ongekleurde tranen aan het glas. De geur is meteen royaal en vol. Donker en zwart fruit nemen de leiding met pruim, braam, cassis en zwarte kers, maar tegelijk zit er ook aardbei en rode aalbes doorheen. Daarboven komt een flinke kruidigheid met tijm, peper, paprika en drop. Viooltjes zorgen voor een fijne florale toets, terwijl chocolade en mokka de rijpe, zuiderse diepte nog wat extra kracht geven. Er zit ontzettend veel in deze geur.

    De smaak bevestigt de neus volledig. Rijpe pruim, braam, mokka en chocolade openen breed en gul, met een sappigheid die meteen voor evenwicht zorgt. De tannine is rijk, kruidig en stevig aanwezig. De zuren ondersteunen voldoende en houden de wijn levendig. Naar de finale toe blijft dat sappige karakter mooi doorlopen, met opnieuw donkere vrucht, kruidigheid, mokka en een lange chocoladeachtige afdronk. Sublieme wijn uit Puglia, wat ik eerlijk gezegd nooit gedacht had te zullen schrijven.

    Punten: 94/100 – Prijs: 60,00 €
  9. Castellare Castellina Il Poggiale, Chianti Classico Riserva 2023
    Classico van de Il Poggiale wijngaard. De assemblage bestaat uit 90% Sangiovese, aangevuld met 5% Canaiolo en 5% Ciliegiolo. De vergisting gebeurt in inox, waarna de wijn 12 tot 18 maanden rijpt in barrique, waarvan 20% nieuw, gevolgd door 12 maanden flesrijping. De wijngaarden liggen op 350 tot 400 meter hoogte, op kalkrijke bodems.

    Zuiver kersenrood, helder en mooi tranend. De neus is meteen raak. Kersjes en noordkrieken nemen duidelijk de leiding, fris, rijp en bijzonder aantrekkelijk. Daarachter komen cederhout, rozenparfum, peper, kaneel, mokka, thee en een klein puntje sousbois.

    De smaakpapillen gillen van de spanning die de zuurtjes bezorgen en zijn omringd met fijne tannine. Het fruit zorgt voor de nodige sappigheid en maakt dat de wijn nooit streng of schraal wordt. Naar het einde toe rondt de wijn vol, verfijnd en mineraal af, met een lange afdronk waarin het rode fruit, de kruidigheid en dat fijne hout mooi blijven hangen. Love it, al is dit vandaag nog duidelijk een baby. Wel eentje met een heel schoon groeipotentieel.

    Punten: 90/100 – Prijs: 45,00 €
  10. Rocca di Frassinello, Maremma Toscana DOC 2021
    De blend bestaat uit 60% Sangiovese, 20% Merlot en 20% Cabernet Sauvignon. De vinificatie gebeurt in inox, gevolgd door 24 maanden rijping in barriques, waarvan 80% nieuw hout, en daarna nog 11 maanden flesrijping. De wijngaarden liggen op ongeveer 90 meter hoogte, op kleirijke bodems met veel stenen in de ondergrond.

    Donker karmijnrood met duidelijke traanvorming. De neus zet meteen sappig en rijk aan. Kersen, bramen en een zoetere toets van cassis vullen het fruitprofiel in. Daar rond komen paprika, laurier, mokka, cederhout, garrigue, tabak, potloodslijpsel en peper. Het is een geur die veel geeft, zonder log te worden.

    Ook in de mond is die sappigheid volop aanwezig. De wijn komt rijk en mondvullend binnen, met mooie tannine en smakelijke zuren die voor een bijzonder knappe balans zorgen. Alles blijft lang dragen, met in de finale nog kers, kriek, peper en tabak. Dit is krachtig, maar bijzonder goed gemaakt en gewoonweg verslavend lekker.

    Punten: 93/100 – Prijs: 45,00 €
  11. Fattoria Zerbina Monografia 3, Romagna Sangiovese Marzeno Riserva 2018
    Met het Monografia project wil Zerbina telkens een specifieke expressie van de eigen wijngaarden tonen, met aandacht voor bodem, microklimaat, Sangiovese kloon en jaargang. De vergisting gebeurt in tonneau en de opvoeding verloopt 18 maanden in Franse eiken vaten. De productie blijft zeer beperkt, de producent vermeldt gemiddeld 660 genummerde flessen.

    Mooie robijnrode kleur met een lichte evolutie en duidelijke traanvorming. Dit is Sangiovese ten top in de neus. Kersen en noorderkriek zetten meteen de toon, met een klein puntje braambes. Daarrond komt een brede kruidenwaaier met munt, peper, tijm en kaneel. Verder rozen(bottle), thee en laurier, gevolgd door een aangename, licht animale toets van champignon. Cederhout en mokka ronden het geheel af. De verwachtingen liggen hier dan ook behoorlijk hoog om dit te proeven.

    Zoeken we bevestiging, dan krijgen we die onmiddellijk. Wow, wat een fantastische aciditeit, perfect verbonden met supermooie tannine. Dit zorgt voor een knappe balans, temeer omdat het fruit alles tot in de puntjes omringt. Het hout is volledig geïntegreerd en het geheel blijft aanhoudend lang aanwezig. Dit is een subliem, complex en bijzonder verfijnd glas Sangiovese uit Romagna. Toscane mag gerust even verbaasd zijn.

    Punten: 96/100 – Prijs: 67,00 €
  12. Salustri Terre d’Alviero, Montecucco Sangiovese DOCG 2016
    Een wijn uit de Maremma, aan de voet van Monte Amiata. De wijn wordt gemaakt van 100% Sangiovese en rijpt 24 maanden in grote eiken vaten van 25 hl, gevolgd door nog eens 24 maanden flesrijping. De wijngaard werd begin jaren vijftig aangeplant op een bodem van gebroken zandsteen met een lichte zuidelijke helling. De opbrengst blijft bijzonder laag, amper iets meer dan 25 quintali per hectare.

    Mooie robijnrode kleur met een lichte vorm van evolutie en duidelijke traanvorming. De neus is subliem en heel herkenbaar door Sangiovese getekend. Kers en kriek openen het bal, gevolgd door kreupelhout, rozen, kaneel, grafiet, laurier en een lichte animale toets. Daarbovenop komt een bijzonder fijne kruidigheid die blijft veranderen in het glas. Het is zo’n aroma waarbij je even vergeet dat er ook nog geproefd moet worden.

    De smaak bevestigt volledig de hoge verwachtingen die de geur opbouwde. De zuren zijn waanzinnig mooi en geven de wijn meteen zijn diepte. De tannine is heerlijk aanwezig, rijp, levendig en prachtig versmolten. Alles zit hier op zijn plaats: fruit, kruidigheid, houtlagering, sappigheid en lengte. De wijn blijft werkelijk aanhoudend aanwezig, zonder ook maar ergens zwaar of vermoeiend te worden. Dit is gewoonweg heerlijk. Een Sangiovese uit Montecucco die met bijzonder veel overtuiging toont dat we niet altijd automatisch richting Montalcino moeten kijken. Sterker nog, deze steekt menig buur uit Brunello eenvoudigweg de loef af.

    Punten: 98/100 – Prijs: 52,90 €
  13. Le Ragnaie Casanovina Montosoli, Brunello di Montalcino DOCG 2019
    Le Ragnaie is een domein dat intussen een stevige reputatie heeft opgebouwd in Montalcino, met Riccardo Campinoti als bezieler. De Casanovina Montosoli komt uit de bekende Montosoli zone, aan de noordelijke kant van Montalcino. De wijn is gemaakt van 100% Sangiovese en rijpt 36 maanden in grote vaten van Slavonische eik.

    Licht robijnrood van kleur, met opvallend veel traanvorming in het glas. De neus opent rijp en meteen vrij aanwezig. Rijpe kersen vullen het bouquet, met daarnaast braam, aardbei, rozen, kaneel en tabak. De alcohol tekent zich duidelijk af, zonder het geheel volledig uit balans te trekken. Er zit ook een balsamische toets in die een wat vlezig accent geeft.

    In de mond opent de wijn met verrassend stevige tannine en even duidelijke zuren. Gelukkig is er voldoende sappig fruit aanwezig. Rijpe kers, wat donkere bes en kruidigheid blijven mooi hangen. Naar het einde van de afdronk komt er nog een fijn bittertje opzetten. Toch blijft het geheel voor mij wat te gepolijst. Complex is dit zonder discussie, alleen ontbreekt voor mij dat tikje verrassing dat een wijn op dit niveau nog wat extra kan geven. We proeven hem vermoedelijk nog te jong en zeker nog vóór zijn beste moment, maar vandaag moet hij duidelijk de duimen leggen voor de Salustri uit Montecucco.

    Punten: 91/100 – Prijs: 129,00 €
  14. Planeta Didacus, Menfi DOC 2017
    Didacus wordt gemaakt van 100 procent Cabernet Franc en rijpte twintig maanden in Franse barriques. De wijn komt op de markt als een Menfi DOC, een minder gekende appellatie uit Sicilia.

    Donker kersenrood van kleur en stevig tranend. De neus is breed en rijk, met werkelijk alle fruitregisters tegelijk open. Rood fruit, blauw fruit en zwart fruit lopen door elkaar, met een melange van fris jong fruit, rijper fruit en zelfs een toets licht ingedroogde vrucht. Denk aan kers, rode bes, pruim, cassis en braam. De viooltjes zorgen voor een mooi parfumerend accent, waarna zoethout, drop, grafiet, sousbois, chocolade, tijm, laurier en tomatenblad de Cabernet Franc mooi herkenbaar maken.

    In de mond zet de wijn krachtig en stevig aan. Er zit veel fruit, best wat volume en een rijpe, donkere ondertoon, maar de aciditeit zorgt ervoor dat hij niet log wordt. De tannine is aanwezig en ondersteunt de wijn correct, al blijft het geheel eerder aan de krachtige dan aan de verfijnde kant. Naar het einde toe komt de chocolade duidelijk terug, samen met donker fruit, grafiet en een licht kruidige toets. De afdronk heeft goede lengte en blijft mooi gedragen.
    Ik heb lang getwijfeld waar deze wijn exact moest komen in de line up. Uiteindelijk ben ik vooral blij dat hij perfect tot zijn recht is gekomen.

    Punten: 90/100 – Prijs: 60,00 €
  15. Galardi Terra di Lavoro, Campania Rosso IGT 2021
    Terra di Lavoro is een assemblage van 80% Aglianico en 20% Piedirosso. De druiven komen uit San Carlo di Sessa Aurunca, aan de voet van de uitgedoofde vulkaan Roccamonfina. De wijngaarden liggen op ongeveer 500 meter hoogte en kijken uit richting de Golf van Gaeta. De schilweking duurt ongeveer twintig dagen. De malolactische omzetting gebeurt in inox, waarna de wijn twaalf maanden rijpt in Franse barriques, waarvan veertig procent nieuw hout. Daarna volgt nog een lange flesrijping.

    In het glas krijgen we een donkere, karmijnrode kleur met gekleurde traanvorming. De eerste aroma’s brengen meteen veel braambes, gevolgd door grafiet, potlood en peper. Na het walsen komt er een ander fruitsegment naar boven, met kers en zelfs framboos. Cacao, mokka, tabak en champignon vullen mooi aan.

    In de smaak is het eigenlijk vrij makkelijk noteren, want heel veel uit de neus komt gewoon keurig terug. Braambes, kers, peper, cacao, mokka en tabak zetten zich duidelijk door. Het geheel is sappig en kruidig, met mooie tannine en dito zuren. De afdronk is aangenaam lang en krijgt een chocoladetoets die nog even blijft hangen.
    Ik had persoonlijk heel hard uitgekeken naar deze wijn, vooral door de goede kritieken die ik erover had opgevangen. In the end vind ik dit absoluut een zeer mooie wijn, daar moeten we niet moeilijk over doen. Alleen komt hij voor mij net iets te gepolijst over. Alles zit mooi op zijn plaats, misschien zelfs iets te mooi, waardoor ik een klein stukje karakter mis. Dat klinkt misschien strenger dan het bedoeld is, want dit blijft natuurlijk een knappe fles.

    Punten: 91/100 – Prijs: 79,00 €
  16. Monte Maletto Sole e Roccia, Carema DOC 2022
    Monte Maletto is een jonge producent uit Carema, helemaal in het noorden van Piemonte, tegen de grens met Valle d’Aosta. De Sole e Roccia is zuivere Nebbiolo, afkomstig van hooggelegen wijngaarden tussen 350 en 500 meter. De stokken zijn tot 75 jaar oud en staan op bodems met veel zand, aangevuld met glaciale stenen van serpentine en gneis, plus een kleine hoeveelheid kalk. De druiven worden met de hand geoogst rond midden oktober. Ongeveer 70 procent wordt ontsteeld, waarna de vergisting spontaan verloopt met een maceratie van 35 tot 40 dagen. De wijn rijpt minstens 18 maanden in gebruikte barriques en krijgt daarna nog minstens 6 maanden flesrijping. De productie blijft bijzonder beperkt met ongeveer 1.800 flessen.

    Lichte kersenrode kleur, helder. De neus is mooi geparfumeerd, met meteen rozenbottel die zich breed aanmeldt. Daarna volgen volle kersen, bosaardbei en zelfs een klein accent zwart fruit. Ook kruidigheid is duidelijk aanwezig, met tijm, laurier en een frisse groenkruidige toets. Cederhout en tabak geven extra diepte, terwijl een lichte animale nuance de wijn net dat ruwe randje geeft.

    In de smaak opent de wijn met stevige tannine, maar die wordt meteen gecounterd door subliem mooie zuren. Het kleine rode fruit brengt de nodige sappigheid en blijft lang aanwezig in de finale. De kruidigheid keert daar opnieuw terug, fris en licht vegetaal, met voldoende lengte om nog een tijdje te blijven nazinderen. Zeer mooie, zeer lekkere wijn met een uitgesproken friskruidig profiel.

    Punten: 93/100 – Prijs: 56,00 €
  17. Dirupi Vigna Gèss, Valtellina Superiore Grumello DOCG 2019
    Vigna Gèss is de Grumello cru van Dirupi, gemaakt van Chiavennasca, de lokale benaming voor Nebbiolo. Voor deze 2019 gaat het om een selectie uit de wijngaard Gèss, op 455 tot 550 meter hoogte. De wijn krijgt een lange schilweking van 25 dagen en rijpt vervolgens twee jaar in Franse eik van 225 en 500 liter.

    Heldere granaatrode kleur met mooie traanvorming. De neus is meteen zeer floraal, maar evenzeer fruitig. Bosaardbei, framboos, kers, kriek en pruim vullen het glas, met daaronder duidelijk aanwezige bosaroma’s. We gaan hier richting een complex geheel. Peper, laurier, tijm, kaneel, grafiet, sigaar en tabak sluiten zich vlot aan. Met de nodige knipoog durven we hier gerust noteren: een met fantasie op hol geslagen geur.

    De smaak zet stevig aan. Nebbiolo troef dus, met uitgesproken zuren en krachtige tannine. Toch komt het geheel nergens streng of droog over, want het sappige fruit zit er mooi rond gevouwen. De wijn neigt duidelijk naar de kruidige kant, blijft lang aanwezig en is tegelijk bijzonder aantrekkelijk en smakelijk. Ook belangrijk: dit is nog jong. De structuur, de zuren en de tannine geven duidelijk aan dat deze fles nog een mooie toekomst voor zich heeft.

    Punten: 94/100 – Prijs: 53,80 €
  18. Voerzio Martini Monvigliero, Barolo DOCG 2019
    Deze Barolo komt uit de cru Monvigliero in Verduno, van Nebbiolo aangeplant in 1990 op ongeveer 300 meter hoogte. De wijngaard heeft een zuidelijke tot zuidoostelijke expositie en rust op losse, kalkrijke bodems met klei, slib en fijn zand. De vergisting gebeurt in inox. Nadien rijpt de wijn 24 tot 30 maanden in Franse eiken tonneaux van 500 liter.

    Zuiver granaatrood, met een lichte evolutie aan de rand. De neus is meteen complex en mooi open. Framboos, kers en bosaardbei vormen de fruitige kern, waarna de meer typische Barolo toetsen vlot aansluiten: rokerigheid, peper, munt, anijs, teer, koffie, cederhout, laurier en drop. Je hoeft er inderdaad geen tekening bij te maken dat dit voor de nodige complexiteit zorgt.

    In de mond komt hij zeer rijk over, met veel smaakintensiteit en een bijzonder aangename sappigheid. De zuren zitten perfect terwijl de duidelijk aanwezige tannine voor structuur en lengte zorgt. Alles blijft lang hangen, met opnieuw dat samenspel van rood fruit, kruidigheid, ceder, drop en een lichte teertoets in de finale. Niet de grootste Barolo, maar wel eentje die je met zekerheid nog enkele jaren een mooi plaatsje in je kelder kan geven. Op latere leeftijd zal hij ongetwijfeld met plezier worden ontkurkt.

    Punten: 93/100 – Prijs: 75,00 €

Chianti Classico UGA Castellina – De ruggengraat van Chianti Classico!

In onze serie UGA ‘Classificatie revisted’ verkennen we de geografische UGA-indeling van Chianti Classico en de unieke kenmerken van elke zone. Ditmaal richten we onze aandacht op de UGA Castellina, de grootste en meest dichtbeplante regio binnen Chianti Classico. Een gebied dat niet alleen uitblinkt in omvang, maar ook in diversiteit. Van historische kastelen tot moderne wijnhuizen, van steile heuvels tot glooiende valleien, Castellina herbergt een rijke variatie aan microklimaten en terroirs die de wijnen een breed palet aan expressies geven.

Castellina vormt een brug tussen de meer elegante en frisse wijnen van de hoger gelegen UGA’s, zoals Radda en Gaiole, en de krachtigere, robuuste stijlen van de zuidelijke zones zoals Castelnuovo Berardenga. Dankzij de grote verscheidenheid aan bodems en hoogtes kunnen de wijnen uit Castellina zowel finesse als structuur combineren, wat ze tot enkele van de meest complete en veelzijdige Chianti Classico’s maakt.

De UGA Castellina valt volledig samen met de grenzen van de gemeente Castellina in Chianti. Het is de UGA met de grootste oppervlakte aan wijngaarden binnen de Chianti Classico-appellatie, gevolgd door UGA San Casciano. In tegenstelling tot San Casciano is de verdeling van de wijngaarden in Castellina echter minder uniform, afhankelijk van het specifieke gebied. Dit resulteert in een onderscheid tussen verschillende zones binnen Castellina die unieke bijdragen leveren aan de algehele stijl van de wijnen.

Castellina UGA: De grootste en meest gevarieerde zone

Castellina ligt in het westelijke deel van de Chianti Classico-zone en beslaat een totale oppervlakte van 9.980 hectare (24.660 acres), waarvan 1.290 hectare (3.190 acres) is aangewezen voor Chianti Classico wijngaarden. Dit betekent dat maar liefst 19% van de regio beplant is met wijngaarden, wat Castellina de grootste UGA maakt binnen Chianti Classico. Naast wijnbouw beslaat de regio ook een aanzienlijke oppervlakte aan olijfgaarden, namelijk 750 hectare.

De wijngaarden bevinden zich op hoogtes variërend van 200 tot 500 meter boven zeeniveau, met aanzienlijke microklimatische verschillen binnen het gebied. Dit resulteert in een diverse stijl van wijnen, waarbij wijnen uit de hoger gelegen wijngaarden meer frisheid en elegantie vertonen, terwijl wijnen uit de lager gelegen delen krachtiger en rijper zijn. De combinatie van deze factoren zorgt ervoor dat Castellina een brede waaier aan expressies biedt binnen Chianti Classico.

Wat Castellina onderscheidt van andere UGA’s is de combinatie van een breed scala aan geologische formaties en een evenwichtige verdeling van wijngaarden en bossen. De regio kent zowel sterk beboste gebieden als open, zonovergoten heuvels, wat zorgt voor een grote variatie in terroir en wijnstijlen. De bodems variëren van steenachtige Sillano-bodems op de hogere hellingen tot kleirijke lacustriene afzettingen in de lager gelegen delen.

De diversiteit in hoogte, bodems en blootstelling aan zonlicht creëert een dynamisch wijnlandschap waarin verschillende stijlen Chianti Classico kunnen gedijen. De noordelijke zones van Castellina, grenzend aan Radda en Gaiole, produceren doorgaans wijnen met een uitgesproken frisheid en tanninerijke structuur. In het zuidwesten, in gebieden zoals Pomona en Casina di Cornia, zijn de bodems rijker aan klei, wat resulteert in vollere en zachtere wijnen.

Deze verscheidenheid maakt Castellina een van de meest veelzijdige en dynamische UGA’s binnen de appellatie, met wijnen die zowel jong gedronken kunnen worden als uitstekend kunnen rijpen.

De geografie van UGA Castellina

Castellina wordt gekenmerkt door een gevarieerd landschap, met een mix van glooiende heuvels, dichte bossen en diverse bodemsoorten. Volgens klimaatdata is Castellina gemiddeld de koudste stad binnen de Chianti Classico-zone, althans onder de gemeentelijke centra. Dit wordt verklaard door de hoogte en de open blootstelling aan winden. Het is echter belangrijk om niet te snel conclusies te trekken, aangezien de UGA Castellina niet alleen de wijngaarden rond het dorp omvat, maar het volledige grondgebied van de gemeente bestrijkt.

De gemeente is in wezen verdeeld in twee zeer verschillende gebieden. Links van de panoramische weg die van San Donato in Poggio naar Fonterutoli loopt, ligt een landschap dat wordt gekenmerkt door dichte bossen en een beschutte ligging in het binnenland van de Chianti regio. Rechts van deze weg opent het landschap zich juist, met ononderbroken uitzichten van Monte Amiata tot Monte Albano. Hier is een bijna gelijke verdeling tussen wijngaarden en bossen.

De grote hoogteverschillen binnen Castellina spelen een belangrijke rol in de microklimaten. De verschillen tussen de hoogste en laagste punten bedragen gemiddeld meer dan 300 meter, wat leidt tot duidelijke variaties in temperatuur, windstromen en rijpingstijden van de druiven. Dit heeft een grote invloed op de diversiteit van de wijnen binnen de regio.

Ten oosten van de provinciale weg die San Donato in Poggio met Fonterutoli verbindt, bevinden de wijngaarden zich voornamelijk rond het dorpje La Piazza. Hier zijn de bodems bijna gelijk verdeeld tussen de Sillano-formatie en Alberese, wat de wijnen een mooie balans geeft tussen mineraliteit en structuur.

In het westelijke deel van deze provinciale weg ligt een van de meest dicht beplante gebieden van de appellatie, met een opvallend hoogteverschil en een breed scala aan geologische formaties. Wijngaarden tussen 300 en 500 meter boven zeeniveau groeien voornamelijk op bodems van de Sillano-formatie, terwijl de lager gelegen gebieden (tussen 200 en 300 meter) meer kleirijke bodems van lacustriene oorsprong hebben. In het noordwesten van Lilliano zijn deze bodems meer kleiig, terwijl ze in de rest van het gebied steniger zijn.

De zuidelijke strook van Castellina, eveneens gekenmerkt door lacustriene afzettingen, heeft doorgaans fijnere en kleirijke bodems. Dit verklaart het afgeronde en onderscheidende profiel van deze heuvels. Een uitzondering vormt het gebied rond Rencine, waar de geologische structuur een van de meest complexe is in de hele appellatie.

Landschapsvariaties brengen vaak ook geologische verschillen aan het licht. Over het algemeen betekenen hoger gelegen, bosrijke gebieden rotsachtige bodems, terwijl de lager gelegen, glooiende zones met sporadische vegetatie diepere, kleirijke bodems bevatten. De overgang tussen deze twee gebieden loopt grofweg langs de bergkam die Bibbiano, Lilliano en Macie met elkaar verbindt.

Terroir UGA Castellina: bodems en invloed op de wijnstijl

De bodems van Castellina zijn gevarieerd en spelen een belangrijke rol in de stijl van de geproduceerde wijnen. De belangrijkste bodemtypes zijn:

Sillano-formatie (stenen bodems op de hogere hellingen)
De Sillano-formatie bestaat uit compacte, brokkelige leisteen en is een van de bepalende bodems van de hoger gelegen wijngaarden in Castellina. Deze bodem heeft een uitstekende drainagecapaciteit, waardoor overtollig water snel wordt afgevoerd en wijnstokken dieper moeten wortelen om voedingsstoffen en vocht te vinden. Dit diepe wortelstelsel draagt bij aan de concentratie van aroma’s en zuren in de druiven.
Bovendien zorgen de stenige structuren van de Sillano-bodem ervoor dat warmte gedurende de dag wordt opgeslagen en ’s nachts geleidelijk wordt afgegeven. Dit draagt bij aan een gelijkmatige rijping van de druiven, wat essentieel is in een regio met aanzienlijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Wijnen afkomstig van Sillano-bodems vertonen vaak een verfijnde structuur met levendige zuren en een lange, minerale afdronk, waardoor ze zich uitstekend lenen voor flesrijping.

Alberese (kalkrijke bodems in het noordoosten)
Alberese is een compacte, witte kalksteen die in het noordoostelijke deel van Castellina veel voorkomt. Deze bodem is rijk aan calciumcarbonaat en heeft een hoge reflecterende capaciteit, waardoor zonlicht optimaal wordt benut. Dit draagt bij aan een gelijkmatige rijping van de druiven en bevordert de ontwikkeling van rijpe aroma’s zonder de frisheid te verliezen.
Door de harde en rotsachtige aard van Alberese kunnen wortels moeilijk doordringen, wat de wijnstokken dwingt om dieper te groeien op zoek naar water en voedingsstoffen. Dit zorgt voor een lagere opbrengst per plant, maar verhoogt de kwaliteit en intensiteit van de druiven. De wijnen die afkomstig zijn van Alberese bodems hebben een stevige tanninestructuur, een verfijnde mineraliteit en een lange, gelaagde afdronk.

Kleirijke bodems van lacustriene oorsprong (lager gelegen delen)
Deze bodems zijn ontstaan uit oude meerafzettingen en komen voor in de lager gelegen delen van Castellina. Ze zijn doorgaans rijk aan klei en mineralen, waardoor ze water goed vasthouden. Dit zorgt ervoor dat de druivenstokken een gelijkmatige watervoorziening hebben, wat leidt tot wijnen met een voller mondgevoel en een rijpere fruitexpressie.
De wijnen van deze bodems vertonen vaak zachtere tannine en een bredere, gestructureerde afdronk. Doordat klei de warmte goed vasthoudt, worden de druiven gelijkmatig rijp, wat bijdraagt aan een rijkere en meer geconcentreerde stijl van Chianti Classico. In de zuidelijke zones van Castellina, waar deze bodems overheersen, leveren ze krachtige wijnen op die uitstekend kunnen verouderen.

Kleiige en stenige bodems (voornamelijk in het noordwesten en rondom Lilliano)
Deze bodems vormen een combinatie van klei en gesteente en komen vooral voor in de noordwestelijke regio’s van Castellina. Door hun stenige aard zorgen ze voor een uitstekende drainage, terwijl het kleigehalte de vochtretentie in balans houdt. Dit geeft de wijnen een robuuste structuur, met een diepe, minerale kern en stevige tannine. Wijnen uit deze bodems hebben vaak een complexe smaakopbouw met lagen van rijp fruit, kruiden en een lange, krachtige afdronk. De combinatie van mineraliteit en kracht maakt ze ideaal voor langere rijping en ontwikkeling op fles.

Door deze gevarieerde bodemstructuur, gecombineerd met de hoogteverschillen, biedt Castellina een breed spectrum aan wijnstijlen. De wijnen uit Castellina staan bekend om hun brede mondgevoel, stevige tanninestructuur en heldere zuurgraad, waardoor ze uitstekend geschikt zijn voor veroudering.

Het klimaat: Warme Dagen, Koele Nachten en Evenwichtige Rijping

Het klimaat in Castellina is een mix van mediterrane warmte en continentale koelte. De hoge ligging van sommige wijngaarden zorgt voor aanzienlijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht, wat bijdraagt aan een langzame en evenwichtige rijping van de druiven. Hierdoor ontwikkelen de wijnen intense aroma’s met behoud van een levendige frisheid en elegante structuur.

Door de invloed van hoogte en bodemdiversiteit kunnen de wijnen uit Castellina zowel jong genoten worden als goed rijpen in de fles. Ze kenmerken zich door een evenwichtige combinatie van kracht, fruit en verfijnde tannine.

Belangrijke producenten uit UGA Castellina

Castellina is de thuisbasis van een breed scala aan gerenommeerde producenten, van historische landgoederen tot moderne wijnhuizen die de diversiteit van het terroir in hun wijnen tot uiting brengen. Enkele prominente namen zijn:

  • Bibbiano – Dit historische wijnhuis dateert uit de 19e eeuw en ligt in het hart van Castellina. Bibbiano staat bekend om zijn elegante en traditionele Chianti Classico wijnen met een sterke expressie van Sangiovese. Hun Chianti Classico Gran Selezione Vigna del Capannino is een schoolvoorbeeld van kracht en verfijning, met diepe fruittonen en een lange, minerale afdronk.
  • Casina di Cornia – Een kleinschalige producent met een sterke focus op biologische wijnbouw. Dit familiebedrijf produceert ambachtelijke wijnen die het terroir van Castellina op pure wijze weerspiegelen. De Chianti Classico Riserva van Casina di Cornia wordt gekenmerkt door zijn balans tussen structuur en frisheid, met aroma’s van kersen, tabak en kruiden.
  • Castellare di Castellina – Een van de meest gerespecteerde producenten in de regio, bekend om zijn indrukwekkend portfolio aan wijnen. Hun vlaggenschipwijn, I Sodi di S. Niccolò, is een van de meest iconische Super Tuscans, een blend van Sangiovese en Malvasia Nera die complexiteit, elegantie en een uitzonderlijk rijpingspotentieel biedt.
  • Famiglia Cecchi (Villa Cerna en Villa Rosa) – Cecchi is een van de grotere producenten in Castellina en combineert traditie met innovatie. De Villa Cerna Chianti Classico Riserva is een krachtige wijn met een rijke structuur en tonen van rijp rood fruit, kruiden en subtiele houtinvloeden, terwijl de Villa Rosa Gran Selezione de finesse en elegantie van Sangiovese benadrukt.
  • Lilliano – Een historische wijnmakerij met een sterke reputatie voor gestructureerde en evenwichtige wijnen. De Chianti Classico Gran Selezione van Lilliano toont diepe aroma’s van donker fruit, specerijen en een mooie tanninestructuur, perfect geschikt voor flesrijping.
  • Piemaggio – Dit wijnhuis ligt in de heuvels van Castellina en staat bekend om zijn krachtige en gestructureerde wijnen. De Le Fioraie Chianti Classico Riserva is een expressieve wijn met aroma’s van rijpe kersen, viooltjes en een stevige tanninestructuur die hem een uitstekend rijpingspotentieel geeft. Vooraleer ik met dit artikel van start ging heb ik hun 2016 uit onze kelder gehaald en geopend. Straks, in de latere namiddag, ga ik dit flesje rustig soldaat maken! Ideaal om een zondag af te sluiten.
  • Pomona – Een boutique wijnhuis dat zich richt op authentieke Chianti Classico wijnen met minimale interventie. De Chianti Classico Riserva Pomona is een elegant voorbeeld van hun filosofie, met een delicate balans tussen frisheid en rijpheid en een lange minerale afdronk.
  • Rocca delle Macìe – Een belangrijke speler in de regio met een breed scala aan expressieve wijnen. Hun Chianti Classico Gran Selezione Sergio Zingarelli is een eerbetoon aan de familie erfenis en biedt een krachtige, gestructureerde stijl met verfijnde tonen van kersen, kruiden en leer.
  • Rodano – Een producent die bekend staat om zijn diepe, complexe en terroir-gedreven wijnen. De Chianti Classico Riserva Viacosta is een prachtige uitdrukking van het Castellina terroir, met een rijke concentratie, een stevige ruggengraat en elegante kruidige tonen.

Waarom je Chianti Classico UGA Castellina moet proeven

Met zijn rijke geschiedenis, gevarieerde bodems en grote hoogteverschillen biedt Castellina een van de meest complete en gelaagde expressies van Chianti Classico. De combinatie van frisheid, structuur en rijpheid maakt deze wijnen zowel jong als na jaren flesrijping interessant.

Hoewel de officiële UGA-aanduiding voor Castellina nog niet op de markt beschikbaar is, weerspiegelen de wijnen die hier worden geproduceerd al jarenlang de unieke kenmerken van het terroir. Van de hooggelegen wijngaarden met hun frisse zuren en verfijnde structuur tot de vollere, krachtigere expressies uit de lager gelegen kleibodems: Castellina biedt een breed spectrum aan stijlen die zowel toegankelijk als diepgaand zijn.

De toekomst van deze UGA ziet er veelbelovend uit. Zodra de eerste officieel gelabelde wijnen op de markt komen, zal Castellina zich nog sterker profileren binnen de Chianti Classico Gran Selezione appellatie. Tot die tijd is het vooral een kwestie van verkennen: de regio biedt nu al wijnen met een breed smaakpalet, variërend van fris en elegant tot vol en krachtig. Of je nu houdt van levendige zuren of een stevige structuur, Castellina heeft een stijl die bij elke liefhebber past.

In deze reeks zijn reeds verschenen:

  1. Chianti Classico UGA: Classificatie revisted
  2. Chianti Classico UGA – Greve, de brug tussen elegantie en kracht
  3. Chianti Classico UGA – Radda, de puurste expressie van Sangiovese
  4. Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga: De zuidelijke krachtpatser
  5. Chianti Classico UGA Vagliagli – Eigenzinnigheid troef!
  6. Chianti Classico UGA Gaiole – Het ruige hart van Chianti Classico