De decadentie van een wijnclub, editie 2026

Naar goede jaarlijkse gewoonte plannen we bij twee van onze wijnclubs, Het Negende Vat en ODK onze superdegustatie in. Voor wie hier nog niet vertrouwd mee is leg ik het concept heel graag nog een keertje uit. We noemen dit onze superdegustatie omdat we een aanzienlijk deel van ons jaarbudget uittrekken voor deze degustatie. We proeven die avond immers negen topflessen uit Italië. Dat budget ramen we trouwens op een 500 €.

Maar er is meer! We proeven niet enkel deze schitterende wijnen, maar zorgen telkens ook voor de gepaste catering. Ik ga dus niet enkel op zoek naar nieuwe Italiaanse pareltjes van wijnen. Ik hou het in ere dat er geen wijnen op tafel komen die we al eens in een van de voorgaande superdegustaties hebben gestoken. Ik ga daarenboven ook nog eens in de kookboeken snuisteren om zes gepaste hapjes te selecteren die ons begeleiden doorheen deze proefavond.

Dat is trouwens niet zo eenvoudig als het op het eerste zicht lijkt want ook hier is het noodzakelijk een correcte opbouw te hebben en de nodige variatie in het aanbod te brengen. Bovendien komt de bijdrage hiervoor rechtstreeks van onze leden en willen we dan ook niet dat het een orgie aan superdure ingrediënten wordt. We hebben graag iedereen aan boord!

Ik geef alvast de begeleidende hapjes van 2026 mee alvorens we van start gaan met de bespreking van de geproefde wijnen. Want jawel, alles wordt netjes genoteerd en besproken.

  1. Tartaar van makreel met langoustine
  2. Roodbaars met spitskool en beurre blanc
  3. Coniglio alle Ligure
  4. Gebakken pluma ibérico met een crème van bloemkool en een rodewijnsaus
  5. Ribstuk van kalf met verse béarnaise en pommes pont neuf
  6. Agnello alla sarda con fregola e finocchio

De geproefde wijnen tijdens deze twee avonden

  1. Terra Fageto Salsedine, Offida Pecorino DOCG 2022
    Zuivere Pecorino van biologisch geteelde druiven. De wijngaarden bevinden zich in Pedaso, Monte Serrone en contrada Belvedere. Vooral het perceel van Monte Serrone biedt ons een prachtig uitzicht. Vanop 250 meter hoogte kijken we er uit over zee. De zeebries is er constant aanwezig en zorgt voor de ziltige toets in de wijn. Hiervan is ook de naam Salsedine afgeleid. De bodem is rijk aan een kleiachtige leemstructuur, met een aanvulling van kalksteen. De wijn krijgt een houtopvoeding van 5 maanden met bâtonnage. Twintig procent van de Pecorino vergist trouwens in nieuwe eiken vaten.

    Zuivere, heldere bleekgele kleur met een strogele nuance. De neus bulkt van het fruit in het wat rijpere segment, met peer, abrikoos, perzik en ananas. Schil van limoen en salie vullen mooi aan. Ook florale toetsen van acacia en lindebloesem komen mee naar voren. Een lichte vanilletoets geeft extra complexiteit. Het ziltige komt onmiddellijk opzetten in de smaak, mooi ondersteund door fijne zuren en een heel verfijnd agrumbittertje. De wijn blijft sappig, levendig en smakelijk. Hij toont zich nog wat jong en was wellicht gebaat geweest bij vroeger ontkurken.

    Volledigheidshalve geven we mee dat deze wijn een vervanger werd voor de Soave Classico La Frosca 2016 van Gini, die helaas gekurkt bleek te zijn.

    Punten: 88/100 – Prijs: 25,90 €
  2. Borgo Paglianetto Jera, Verdicchio di Matelica Riserva DOCG 2019
    Zuidelijk georiënteerde wijngaarden met 35 jaar oude stokken. De bodem is rijk aan klei en kalk. De druiven worden midden oktober geoogst. De vergisting gebeurt in inox bij gecontroleerde temperatuur, waarna de wijn 36 maanden rijpt in inox en nog 8 maanden op fles.

    Heldere en blinkende strogele kleur. De neus is zeer fijn, maar tegelijk vol en mooi opgebouwd. Het is zo’n typische neus waar je aan blijft ruiken en op zoek blijft gaan naar nieuwe aroma’s die komen opzetten. Het bouquet is zeer aanlokkelijk en rijkelijk gevuld met stevig aanwezig geel steenfruit zoals perzik en nectarine, aangevuld met rijpe gele appel, abrikoos, voorjaarsbloesems, amandel, anijs, peper, vuursteen en een lichte honingtoets.

    In de mond opent hij met zeer mooie zuren. Meteen komt opnieuw die mineraliteit naar voren, aangevuld met zelfs een ziltige toets. Het geheel is gestructureerd en rustig opgebouwd, met rijp fruit, frisse zuren en veel draagkracht. Het amandelbittertje is duidelijk present. De afdronk is lang en blijft mooi aanwezig, met edel citrusfruit, zeste van limoen, witte peper, anijs, amandel en een duidelijke minerale toets. Prachtige wijn.

    Punten: 90/100 – Prijs: 28,80 €
  3. Andrea Felici Vigna Il Cantico della Figura, Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG 2018
    De druiven voor deze Vigna Il Cantico della Figura komen van de San Francesco wijngaard, waar de stokken inmiddels 50 jaar oud zijn. Ze staan op een bodem van kalk en klei. De oogst gebeurt manueel begin oktober. De vergisting verloopt met twee weken schilcontact, waarna de wijn rijpt in cement. Daarvan brengt hij 12 maanden door op de fijne lies, gevolgd door nog 6 maanden flesrijping.

    Bleekgeel van kleur, blinkend en zeer zuiver in het glas. De neus is bijzonder mooi, fris en tegelijk rijk en complex. Citrusfruit en appel zetten de toon, gevolgd door perzik, witte bloesems, fijne kruiden en een ziltige mineraliteit. Daarna komen ook amandel, peper, venkel en een toets ananas naar voren. Er zit veel in deze geur, maar alles blijft mooi afgelijnd.

    De smaak is breed en sappig, met een vettig middenpalet. De zuren houden het geheel strak en levendig. Ook in de mond komt die minerale indruk duidelijk terug, aangevuld met een plezierig citrusbittertje naar het einde toe. In de finale duikt opnieuw die knappe pepertoets op, samen met een puntje salinity. De afdronk is lang, droog en verfijnd, met een zesty feeling, amandel en ziltige accenten.

    Punten: 91/100 – Prijs: 41,40 €
  4. Colli di Lapio Clelia, Fiano di Avellino DOCG 2021
    De wijngaarden voor deze Fiano liggen op 620 meter hoogte in Arianiello, bij Lapio, zowat het epicentrum van de appellatie Fiano di Avellino DOCG. De druiven worden begin november met de hand geoogst. Ongeveer 20 procent van de druiven droogt licht in aan de stok. Na een zachte persing vergist de wijn langzaam in roestvrijstalen tanks. Daarna volgt een langdurige rijping sur lie, zonder houtgebruik, en nog eens twaalf maanden flesrijping voor de wijn op de markt komt.

    Zuiver geelgoud, helder en blinkend. De neus zit duidelijk in het rijke fruitsegment, vooral met geel steenfruit zoals rijpere perzik en abrikoos. Daarnaast komen er florale accenten naar voren, hazelnoot, een fijne kruidige toets, een puntje honing, iets van hooi en stro, en de schil van mandarijn. Bij wat lucht krijgt de wijn nog meer complexiteit, met een lichte munttoets en een minerale onderbouw.

    In de mond manifesteert zich opnieuw die rijke stijl. De wijn is breed en dragend, bijna gul, zonder warm of zwaar te worden. Het fruit blijft sappig, met rijpe perzik en boomgaardfruit. De textuur is zacht en vol, terwijl de zuren alles mooi recht houden. Het geheel dendert lang door en sluit af met een heel mooi zesty bittertje, opnieuw in de richting van mandarijnschil. Zeer smakelijke Fiano.

    Punten: 91/100- Prijs: 52,80 €
  5. Torre Zambra Villamagna, Villamagna DOC 2022
    Pure Montepulciano afkomstig van wijngaarden die worden geleid volgens de Pergola Abruzzese. Na de vergisting in roestvrij staal volgt een lange schilweking van 45 dagen. De rijping gebeurt vervolgens 6 maanden in betonnen cuves, 10 maanden in Franse en Slavonische tonneaux en nog 6 maanden op fles.

    Diepe karmijnrode kleur met gekleurde tranen. De neus is ronduit uitbundig, met een overladen geurprofiel waarin rijk en rijp fruit de toon zet. Kersen, pruimen en bramen komen gul naar voren, gevolgd door paprika, grafiet, peper, jeneverbes, leder, tabak, zoethout, aardse toetsen, koffie, laurier en eucalyptus.

    De smaak trekt die lijn gewoon door. Zeer sappig, rijk en stevig kruidig, balancerend op het randje en juist niet overdone. De tannine is smakelijk en duidelijk aanwezig, de zuren houden dit gelukkig voldoende in balans. De alcohol kan zich niet helemaal wegsteken, al stoort hij niet echt. De finale blijft lang aanwezig, met rijp zwart fruit, kruiden, koffie en een licht aardse toets.

    Punten: 87/100 – Prijs: 25,00 €
  6. Cantina Gungui Berteru Riserva, Cannonau di Sardegna DOC 2021
    De wijngaarden voor de Berteru Riserva liggen in Mamoiada, in de heuvels van Barbagia. De wijn wordt gemaakt van 100 procent Cannonau, afkomstig van biologisch bewerkte alberello stokken die in 1952 werden aangeplant. De wijngaard ligt op 650 tot 700 meter hoogte, zuidoostelijk gericht, op verweerd graniet. De vergisting gebeurt in inox met inheemse gisten, waarbij 40 procent volledige trossen gebruikt worden. Nadien rijpt de wijn 8 tot 10 maanden in botti van 1000 liter, gevolgd door 8 maanden inox en 4 maanden flesrijping.

    Kersenrood van kleur, met duidelijke traanvorming in het glas. De neus is een plezier om ruiken. Fruitig getint vooral, met bosaardbei, kers en een puntje zwart fruit van braambes. Daarbij komen mooie geparfumeerde florale accenten, een fijne toevoeging van peper en een houtlagering die duidelijk present geeft, zonder dominant te worden.

    De smaak is eenvoudigweg supersappig te noemen. Wat een plezier om drinken. Zeer kruidig bovendien, met een lange afdronk waarin de aanwezige tannine heerlijk versmolten zit en de mooie zuurtjes helemaal tot hun recht komen. In die finale duiken ook koffieboon en munt op, met zelfs een klein After Eight gevoel. Ook de mineraliteit komt daar mooi naar voren. Het is lang geleden dat ik nog eens een Cannonau van dit niveau heb geproefd.

    Punten: 91/100 – Prijs: 41,90 €
  7. Vigneti Vecchio Crasà Contrada, Etna Rosso DOC 2021
    De Contrada Crasà is een ‘cru’ op de noordflank van de Etna op een hoogte van 640 meter. De basis is 90% Nerello Mascalese, aangevuld met lokale variëteiten zoals Inzolia, Grecanico en Catarratto. De stokken zijn bijna 100 jaar oud en werden in 1930 aangeplant. De druiven vergisten samen in inox, met 15 dagen schilweking. Daarna volgt de malolactische omzetting en rijpt de wijn 9 maanden in eiken vaten van 500 liter, gevolgd door 8 maanden flesrust.

    Helder robijnrood. De neus is mooi en fijn opgebouwd. Kers en kriek zitten meteen vooraan, gevolgd door framboos, wat laurier, garrigue en een licht vegetaal accent. Daarna komen er wat rokerige en branderige toetsen bij. Cederhout geeft de neus nog wat extra reliëf.

    In de smaak komt de wijn fris binnen, opnieuw vooral met kers en kriek. De tannine is duidelijk aanwezig, maar mooi aanvullend en niet storend. Naar het middenstuk toe duikt opnieuw dat kruidige en licht vegetale accent op, met wat laurier, rood fruit en een subtiele houttoets. De afdronk is lang, aangenaam en blijft hangen op frisse kers en een fijne kruidigheid.

    Punten: 88/100 – Prijs: 41,90 €
  8. Tenute Rubino Torre Testa, Brindisi DOC 2017
    Torre Testa is de topcuvée van Tenute Rubino en wordt gemaakt van Susumaniello. De wijngaarden liggen in Jaddico Giancòla, bij Brindisi, op zeeniveau en op zandige kleibodems. De druiven worden met de hand geoogst wanneer ze al licht indrogen aan de stok. De vergisting gebeurt in inox, met een schilweking van 10 tot 12 dagen. Nadien rijpt de wijn gedurende 12 maanden in Franse barriques.

    Diepe karmijnrode kleur, bijna ondoordringbaar, met dikke ongekleurde tranen aan het glas. De geur is meteen royaal en vol. Donker en zwart fruit nemen de leiding met pruim, braam, cassis en zwarte kers, maar tegelijk zit er ook aardbei en rode aalbes doorheen. Daarboven komt een flinke kruidigheid met tijm, peper, paprika en drop. Viooltjes zorgen voor een fijne florale toets, terwijl chocolade en mokka de rijpe, zuiderse diepte nog wat extra kracht geven. Er zit ontzettend veel in deze geur.

    De smaak bevestigt de neus volledig. Rijpe pruim, braam, mokka en chocolade openen breed en gul, met een sappigheid die meteen voor evenwicht zorgt. De tannine is rijk, kruidig en stevig aanwezig. De zuren ondersteunen voldoende en houden de wijn levendig. Naar de finale toe blijft dat sappige karakter mooi doorlopen, met opnieuw donkere vrucht, kruidigheid, mokka en een lange chocoladeachtige afdronk. Sublieme wijn uit Puglia, wat ik eerlijk gezegd nooit gedacht had te zullen schrijven.

    Punten: 94/100 – Prijs: 60,00 €
  9. Castellare Castellina Il Poggiale, Chianti Classico Riserva 2023
    Classico van de Il Poggiale wijngaard. De assemblage bestaat uit 90% Sangiovese, aangevuld met 5% Canaiolo en 5% Ciliegiolo. De vergisting gebeurt in inox, waarna de wijn 12 tot 18 maanden rijpt in barrique, waarvan 20% nieuw, gevolgd door 12 maanden flesrijping. De wijngaarden liggen op 350 tot 400 meter hoogte, op kalkrijke bodems.

    Zuiver kersenrood, helder en mooi tranend. De neus is meteen raak. Kersjes en noordkrieken nemen duidelijk de leiding, fris, rijp en bijzonder aantrekkelijk. Daarachter komen cederhout, rozenparfum, peper, kaneel, mokka, thee en een klein puntje sousbois.

    De smaakpapillen gillen van de spanning die de zuurtjes bezorgen en zijn omringd met fijne tannine. Het fruit zorgt voor de nodige sappigheid en maakt dat de wijn nooit streng of schraal wordt. Naar het einde toe rondt de wijn vol, verfijnd en mineraal af, met een lange afdronk waarin het rode fruit, de kruidigheid en dat fijne hout mooi blijven hangen. Love it, al is dit vandaag nog duidelijk een baby. Wel eentje met een heel schoon groeipotentieel.

    Punten: 90/100 – Prijs: 45,00 €
  10. Rocca di Frassinello, Maremma Toscana DOC 2021
    De blend bestaat uit 60% Sangiovese, 20% Merlot en 20% Cabernet Sauvignon. De vinificatie gebeurt in inox, gevolgd door 24 maanden rijping in barriques, waarvan 80% nieuw hout, en daarna nog 11 maanden flesrijping. De wijngaarden liggen op ongeveer 90 meter hoogte, op kleirijke bodems met veel stenen in de ondergrond.

    Donker karmijnrood met duidelijke traanvorming. De neus zet meteen sappig en rijk aan. Kersen, bramen en een zoetere toets van cassis vullen het fruitprofiel in. Daar rond komen paprika, laurier, mokka, cederhout, garrigue, tabak, potloodslijpsel en peper. Het is een geur die veel geeft, zonder log te worden.

    Ook in de mond is die sappigheid volop aanwezig. De wijn komt rijk en mondvullend binnen, met mooie tannine en smakelijke zuren die voor een bijzonder knappe balans zorgen. Alles blijft lang dragen, met in de finale nog kers, kriek, peper en tabak. Dit is krachtig, maar bijzonder goed gemaakt en gewoonweg verslavend lekker.

    Punten: 93/100 – Prijs: 45,00 €
  11. Fattoria Zerbina Monografia 3, Romagna Sangiovese Marzeno Riserva 2018
    Met het Monografia project wil Zerbina telkens een specifieke expressie van de eigen wijngaarden tonen, met aandacht voor bodem, microklimaat, Sangiovese kloon en jaargang. De vergisting gebeurt in tonneau en de opvoeding verloopt 18 maanden in Franse eiken vaten. De productie blijft zeer beperkt, de producent vermeldt gemiddeld 660 genummerde flessen.

    Mooie robijnrode kleur met een lichte evolutie en duidelijke traanvorming. Dit is Sangiovese ten top in de neus. Kersen en noorderkriek zetten meteen de toon, met een klein puntje braambes. Daarrond komt een brede kruidenwaaier met munt, peper, tijm en kaneel. Verder rozen(bottle), thee en laurier, gevolgd door een aangename, licht animale toets van champignon. Cederhout en mokka ronden het geheel af. De verwachtingen liggen hier dan ook behoorlijk hoog om dit te proeven.

    Zoeken we bevestiging, dan krijgen we die onmiddellijk. Wow, wat een fantastische aciditeit, perfect verbonden met supermooie tannine. Dit zorgt voor een knappe balans, temeer omdat het fruit alles tot in de puntjes omringt. Het hout is volledig geïntegreerd en het geheel blijft aanhoudend lang aanwezig. Dit is een subliem, complex en bijzonder verfijnd glas Sangiovese uit Romagna. Toscane mag gerust even verbaasd zijn.

    Punten: 96/100 – Prijs: 67,00 €
  12. Salustri Terre d’Alviero, Montecucco Sangiovese DOCG 2016
    Een wijn uit de Maremma, aan de voet van Monte Amiata. De wijn wordt gemaakt van 100% Sangiovese en rijpt 24 maanden in grote eiken vaten van 25 hl, gevolgd door nog eens 24 maanden flesrijping. De wijngaard werd begin jaren vijftig aangeplant op een bodem van gebroken zandsteen met een lichte zuidelijke helling. De opbrengst blijft bijzonder laag, amper iets meer dan 25 quintali per hectare.

    Mooie robijnrode kleur met een lichte vorm van evolutie en duidelijke traanvorming. De neus is subliem en heel herkenbaar door Sangiovese getekend. Kers en kriek openen het bal, gevolgd door kreupelhout, rozen, kaneel, grafiet, laurier en een lichte animale toets. Daarbovenop komt een bijzonder fijne kruidigheid die blijft veranderen in het glas. Het is zo’n aroma waarbij je even vergeet dat er ook nog geproefd moet worden.

    De smaak bevestigt volledig de hoge verwachtingen die de geur opbouwde. De zuren zijn waanzinnig mooi en geven de wijn meteen zijn diepte. De tannine is heerlijk aanwezig, rijp, levendig en prachtig versmolten. Alles zit hier op zijn plaats: fruit, kruidigheid, houtlagering, sappigheid en lengte. De wijn blijft werkelijk aanhoudend aanwezig, zonder ook maar ergens zwaar of vermoeiend te worden. Dit is gewoonweg heerlijk. Een Sangiovese uit Montecucco die met bijzonder veel overtuiging toont dat we niet altijd automatisch richting Montalcino moeten kijken. Sterker nog, deze steekt menig buur uit Brunello eenvoudigweg de loef af.

    Punten: 98/100 – Prijs: 52,90 €
  13. Le Ragnaie Casanovina Montosoli, Brunello di Montalcino DOCG 2019
    Le Ragnaie is een domein dat intussen een stevige reputatie heeft opgebouwd in Montalcino, met Riccardo Campinoti als bezieler. De Casanovina Montosoli komt uit de bekende Montosoli zone, aan de noordelijke kant van Montalcino. De wijn is gemaakt van 100% Sangiovese en rijpt 36 maanden in grote vaten van Slavonische eik.

    Licht robijnrood van kleur, met opvallend veel traanvorming in het glas. De neus opent rijp en meteen vrij aanwezig. Rijpe kersen vullen het bouquet, met daarnaast braam, aardbei, rozen, kaneel en tabak. De alcohol tekent zich duidelijk af, zonder het geheel volledig uit balans te trekken. Er zit ook een balsamische toets in die een wat vlezig accent geeft.

    In de mond opent de wijn met verrassend stevige tannine en even duidelijke zuren. Gelukkig is er voldoende sappig fruit aanwezig. Rijpe kers, wat donkere bes en kruidigheid blijven mooi hangen. Naar het einde van de afdronk komt er nog een fijn bittertje opzetten. Toch blijft het geheel voor mij wat te gepolijst. Complex is dit zonder discussie, alleen ontbreekt voor mij dat tikje verrassing dat een wijn op dit niveau nog wat extra kan geven. We proeven hem vermoedelijk nog te jong en zeker nog vóór zijn beste moment, maar vandaag moet hij duidelijk de duimen leggen voor de Salustri uit Montecucco.

    Punten: 91/100 – Prijs: 129,00 €
  14. Planeta Didacus, Menfi DOC 2017
    Didacus wordt gemaakt van 100 procent Cabernet Franc en rijpte twintig maanden in Franse barriques. De wijn komt op de markt als een Menfi DOC, een minder gekende appellatie uit Sicilia.

    Donker kersenrood van kleur en stevig tranend. De neus is breed en rijk, met werkelijk alle fruitregisters tegelijk open. Rood fruit, blauw fruit en zwart fruit lopen door elkaar, met een melange van fris jong fruit, rijper fruit en zelfs een toets licht ingedroogde vrucht. Denk aan kers, rode bes, pruim, cassis en braam. De viooltjes zorgen voor een mooi parfumerend accent, waarna zoethout, drop, grafiet, sousbois, chocolade, tijm, laurier en tomatenblad de Cabernet Franc mooi herkenbaar maken.

    In de mond zet de wijn krachtig en stevig aan. Er zit veel fruit, best wat volume en een rijpe, donkere ondertoon, maar de aciditeit zorgt ervoor dat hij niet log wordt. De tannine is aanwezig en ondersteunt de wijn correct, al blijft het geheel eerder aan de krachtige dan aan de verfijnde kant. Naar het einde toe komt de chocolade duidelijk terug, samen met donker fruit, grafiet en een licht kruidige toets. De afdronk heeft goede lengte en blijft mooi gedragen.
    Ik heb lang getwijfeld waar deze wijn exact moest komen in de line up. Uiteindelijk ben ik vooral blij dat hij perfect tot zijn recht is gekomen.

    Punten: 90/100 – Prijs: 60,00 €
  15. Galardi Terra di Lavoro, Campania Rosso IGT 2021
    Terra di Lavoro is een assemblage van 80% Aglianico en 20% Piedirosso. De druiven komen uit San Carlo di Sessa Aurunca, aan de voet van de uitgedoofde vulkaan Roccamonfina. De wijngaarden liggen op ongeveer 500 meter hoogte en kijken uit richting de Golf van Gaeta. De schilweking duurt ongeveer twintig dagen. De malolactische omzetting gebeurt in inox, waarna de wijn twaalf maanden rijpt in Franse barriques, waarvan veertig procent nieuw hout. Daarna volgt nog een lange flesrijping.

    In het glas krijgen we een donkere, karmijnrode kleur met gekleurde traanvorming. De eerste aroma’s brengen meteen veel braambes, gevolgd door grafiet, potlood en peper. Na het walsen komt er een ander fruitsegment naar boven, met kers en zelfs framboos. Cacao, mokka, tabak en champignon vullen mooi aan.

    In de smaak is het eigenlijk vrij makkelijk noteren, want heel veel uit de neus komt gewoon keurig terug. Braambes, kers, peper, cacao, mokka en tabak zetten zich duidelijk door. Het geheel is sappig en kruidig, met mooie tannine en dito zuren. De afdronk is aangenaam lang en krijgt een chocoladetoets die nog even blijft hangen.
    Ik had persoonlijk heel hard uitgekeken naar deze wijn, vooral door de goede kritieken die ik erover had opgevangen. In the end vind ik dit absoluut een zeer mooie wijn, daar moeten we niet moeilijk over doen. Alleen komt hij voor mij net iets te gepolijst over. Alles zit mooi op zijn plaats, misschien zelfs iets te mooi, waardoor ik een klein stukje karakter mis. Dat klinkt misschien strenger dan het bedoeld is, want dit blijft natuurlijk een knappe fles.

    Punten: 91/100 – Prijs: 79,00 €
  16. Monte Maletto Sole e Roccia, Carema DOC 2022
    Monte Maletto is een jonge producent uit Carema, helemaal in het noorden van Piemonte, tegen de grens met Valle d’Aosta. De Sole e Roccia is zuivere Nebbiolo, afkomstig van hooggelegen wijngaarden tussen 350 en 500 meter. De stokken zijn tot 75 jaar oud en staan op bodems met veel zand, aangevuld met glaciale stenen van serpentine en gneis, plus een kleine hoeveelheid kalk. De druiven worden met de hand geoogst rond midden oktober. Ongeveer 70 procent wordt ontsteeld, waarna de vergisting spontaan verloopt met een maceratie van 35 tot 40 dagen. De wijn rijpt minstens 18 maanden in gebruikte barriques en krijgt daarna nog minstens 6 maanden flesrijping. De productie blijft bijzonder beperkt met ongeveer 1.800 flessen.

    Lichte kersenrode kleur, helder. De neus is mooi geparfumeerd, met meteen rozenbottel die zich breed aanmeldt. Daarna volgen volle kersen, bosaardbei en zelfs een klein accent zwart fruit. Ook kruidigheid is duidelijk aanwezig, met tijm, laurier en een frisse groenkruidige toets. Cederhout en tabak geven extra diepte, terwijl een lichte animale nuance de wijn net dat ruwe randje geeft.

    In de smaak opent de wijn met stevige tannine, maar die wordt meteen gecounterd door subliem mooie zuren. Het kleine rode fruit brengt de nodige sappigheid en blijft lang aanwezig in de finale. De kruidigheid keert daar opnieuw terug, fris en licht vegetaal, met voldoende lengte om nog een tijdje te blijven nazinderen. Zeer mooie, zeer lekkere wijn met een uitgesproken friskruidig profiel.

    Punten: 93/100 – Prijs: 56,00 €
  17. Dirupi Vigna Gèss, Valtellina Superiore Grumello DOCG 2019
    Vigna Gèss is de Grumello cru van Dirupi, gemaakt van Chiavennasca, de lokale benaming voor Nebbiolo. Voor deze 2019 gaat het om een selectie uit de wijngaard Gèss, op 455 tot 550 meter hoogte. De wijn krijgt een lange schilweking van 25 dagen en rijpt vervolgens twee jaar in Franse eik van 225 en 500 liter.

    Heldere granaatrode kleur met mooie traanvorming. De neus is meteen zeer floraal, maar evenzeer fruitig. Bosaardbei, framboos, kers, kriek en pruim vullen het glas, met daaronder duidelijk aanwezige bosaroma’s. We gaan hier richting een complex geheel. Peper, laurier, tijm, kaneel, grafiet, sigaar en tabak sluiten zich vlot aan. Met de nodige knipoog durven we hier gerust noteren: een met fantasie op hol geslagen geur.

    De smaak zet stevig aan. Nebbiolo troef dus, met uitgesproken zuren en krachtige tannine. Toch komt het geheel nergens streng of droog over, want het sappige fruit zit er mooi rond gevouwen. De wijn neigt duidelijk naar de kruidige kant, blijft lang aanwezig en is tegelijk bijzonder aantrekkelijk en smakelijk. Ook belangrijk: dit is nog jong. De structuur, de zuren en de tannine geven duidelijk aan dat deze fles nog een mooie toekomst voor zich heeft.

    Punten: 94/100 – Prijs: 53,80 €
  18. Voerzio Martini Monvigliero, Barolo DOCG 2019
    Deze Barolo komt uit de cru Monvigliero in Verduno, van Nebbiolo aangeplant in 1990 op ongeveer 300 meter hoogte. De wijngaard heeft een zuidelijke tot zuidoostelijke expositie en rust op losse, kalkrijke bodems met klei, slib en fijn zand. De vergisting gebeurt in inox. Nadien rijpt de wijn 24 tot 30 maanden in Franse eiken tonneaux van 500 liter.

    Zuiver granaatrood, met een lichte evolutie aan de rand. De neus is meteen complex en mooi open. Framboos, kers en bosaardbei vormen de fruitige kern, waarna de meer typische Barolo toetsen vlot aansluiten: rokerigheid, peper, munt, anijs, teer, koffie, cederhout, laurier en drop. Je hoeft er inderdaad geen tekening bij te maken dat dit voor de nodige complexiteit zorgt.

    In de mond komt hij zeer rijk over, met veel smaakintensiteit en een bijzonder aangename sappigheid. De zuren zitten perfect terwijl de duidelijk aanwezige tannine voor structuur en lengte zorgt. Alles blijft lang hangen, met opnieuw dat samenspel van rood fruit, kruidigheid, ceder, drop en een lichte teertoets in de finale. Niet de grootste Barolo, maar wel eentje die je met zekerheid nog enkele jaren een mooi plaatsje in je kelder kan geven. Op latere leeftijd zal hij ongetwijfeld met plezier worden ontkurkt.

    Punten: 93/100 – Prijs: 75,00 €

Giro d’Italia 2026, rit 10: Candia dei Colli Apuani DOC, van Viareggio naar Massa

Al zigzaggend als een dronkaard slalommen we door het Italiaanse landschap. Voor rit 10 belanden we in Toscana, langs de Tyrreense kust. De renners volgen als het ware de kustboulevard van Viareggio, iets ten noorden van Pisa, tot aan Massa, bijna op de grens met Liguria. Individueel en om ter snelst, een tijdrit dus van net geen marathon lang. Een rustdag voor de helpers, maar super belangrijk oor wie van het roze droomt.

Qua wijn is onze keuze dus vlug gemaakt. De DOC Candia dei Colli Apuani is de logische, maar ook enige keuze die we hebben. De wijngaarden liggen immers in en rond Massa. Bovendien betwijfel ik of er al velen onder jullie van deze appellatie, die je nu zelfs even terug moet opzoeken, gehoord zullen hebben.

Candia dei Colli Apuani DOC

Candia dei Colli Apuani DOC werd officieel erkend in 1981. De appellatie ligt in Toscana, in de provincie Massa Carrara, en omvat heuvelzones binnen de gemeenten Carrara, Massa en Montignoso. Het is een kleine appellatie, met ongeveer 27 hectare wijngaard en amper 21 wijndomeinen die wijn maken onder deze benaming.

De naam verwijst naar de Colli Apuani, de heuvels aan de voet van de Alpi Apuane. Die bergen behoren geografisch tot de noordelijke Apennijnen. We zitten hier in het noordwesten van Toscana, waar zee, marmer, bergen en kuststeden dicht op elkaar liggen.

Als je de website van het consorzio raadpleegt, dan wordt de wijnbouw er omschreven als viticoltura eroica. Dat blijkt ook zo te zijn, want de wijngaarden liggen op steile hellingen en terrassen waar mechanische bewerking moeilijk blijft.

Bodem en klimaat

De wijngaarden liggen op de lagere hellingen van de Apuane, met de zee vlakbij en de bergen direct achter de kuststrook. Massa mag dan wel een badplaats zijn, maar wie enkele kilometers landinwaarts kijkt, daar waar de wijngaarden liggen, ziet meteen hoe snel het landschap de hoogte in gaat.

De productiezone geldt voor de geschikte delen van de Colli Apuani binnen Carrara, Massa en Montignoso. Het detail van die geschikte delen is uiteraard rekbaar, maar wil in principe zeggen: daar waar kleine percelen en wijngaarden tegen het reliëf van het heuvellandschap kunnen opboksen.

Het klimaat wordt sterk beïnvloed door die ligging tussen zee en bergen. De zee tempert de warmte, terwijl de hellingen bescherming bieden en voor luchtcirculatie zorgen. Daardoor krijgen de wijngaarden een zonnig klimaat. De druiven kunnen goed rijpen, terwijl de nabijheid van zee en reliëf voor voldoende frisheid zorgt.

De bodems zijn overwegend van eocene oorsprong. Je vindt er vooral compacte zandsteen, schisteuze en zandsteenachtige leisteen, compacte kalksteen, mergel en, lager op de hellingen, ook oudere kwartaire afzettingen met klei, keien en zand. Dat levert arme, stenige en goed drainerende gronden op.

Rode wijnen

De gewone Candia dei Colli Apuani DOC rosso wordt gemaakt op basis van Sangiovese. Die moet tussen 60 en 80 procent van de assemblage uitmaken. Merlot mag tot maximaal 20 procent worden gebruikt. Andere toegelaten rode druiven mogen samen ook tot maximaal 20 procent aanvullen. Dit is de meer herkenbare rode versie, met druiven die we in Toscana vaker tegenkomen.

Interessanter wordt het wanneer de DOC inzet op Massaretta. Dat is de lokale naam voor Barsaglina. Voor Candia dei Colli Apuani DOC Barsaglina of Massaretta moet minstens 85 procent Barsaglina worden gebruikt. De overige 15 procent mag bestaan uit andere toegelaten rode druiven. Barsaglina is een lokaal en weinig voorkomend druivenras en geeft doorgaans kleur, kruidigheid, donker fruit en stevige tannine.

Naast Barsaglina wordt er ook met Vermentino Nero gewerkt. Deze streekeigen druif krijgt eveneens een eigen plaats binnen de DOC. De wijn moet voor minstens 85 procent uit Vermentino Nero bestaan. In de neus verwacht je rood fruit, florale toetsen en wat kruidigheid. In de mond bezit Vermentino Nero voldoende karakter.

Voor deze rode wijnen wordt geen verplichte minimale rijping of houtlagering voorgeschreven.

Witte wijnen

Hoewel de rode wijnen met de wat minder bekende druivenrassen aanlokkelijk kunnen zijn, zijn het toch de witte wijnen die het meest gemaakt en dus ook het meest gedronken worden. Vermentino speelt hierin de hoofdrol. In de basisversie Candia dei Colli Apuani DOC bianco moet deze al minstens voor 70 procent aanwezig zijn. De rest mag bestaan uit andere toegelaten witte druiven. Die basiswijn kan droog of amabile zijn, en er is ook een frizzante versie mogelijk.

De droge bianco is meestal strogeel van kleur, met een vrij delicate neus en een droge, zachte smaak. De smaak is doorgaans niet gedreven op aciditeit, eerder mediterraan en rond, maar wel met voldoende frisheid. Denk aan citrus, gele appel, rijper wit fruit, mediterrane kruiden en soms een lichte ziltige toets.

Daarnaast bestaat er Candia dei Colli Apuani DOC Vermentino bianco. Daar moet minstens 85 procent Vermentino in de wijn zitten. Vaak worden deze wijnen echter als monocépage Vermentino op de markt gebracht, waardoor de wijn herkenbaarder wordt en nog meer een zilt karakter kan vertonen.

Rosato

Voor de basisrosato wordt dezelfde druivensamenstelling als bij de rode wijn genomen. Sangiovese moet tussen 60 en 80 procent uitmaken, Merlot mag tot maximaal 20 procent gaan en andere toegelaten rode druiven mogen samen ook tot maximaal 20 procent worden gebruikt. De kleur gaat richting kersenroze. In de neus verwacht je rood fruit, wat florale toetsen en lichte kruidigheid. De smaak hoort droog en fris te blijven.

Ook op basis van Vermentino Nero wordt er een rosato gemaakt. Die druif moet dan voor minstens 85 procent aanwezig zijn. Deze rosato blijft eveneens kersenroze van kleur, maar kan iets kruidiger en karaktervoller overkomen dan de basisrosato. Naast rood fruit en florale toetsen mag je hier wat meer spanning, een licht vegetale toets en een drogere finale verwachten.

Vin Santo en Vendemmia tardiva

Candia dei Colli Apuani DOC heeft ook een wat zoetere kant. De bianco vendemmia tardiva, gemaakt met minstens 70 procent Vermentino, kan variëren van droog tot amabile. Het gaat vooral om concentratie door latere oogst en rijpere druiven. Het minimum alcoholpercentage voor de vendemmia tardiva ligt op 14,5 procent. De kleur kan evolueren van strogeel naar goudgeel. Aromatisch kom je dan terecht bij rijp geel fruit, gedroogde abrikoos, honing, kruiden en soms een lichte toets van gekonfijte citrus. In de mond draait het om rijpheid, zachtheid en complexiteit.

Daarnaast is er Candia dei Colli Apuani DOC Vin Santo. Ook hier moet minstens 70 procent Vermentino worden gebruikt. De druiven worden zorgvuldig geselecteerd en natuurlijk gedroogd in geschikte ruimtes. Persen mag pas vanaf 1 december van het oogstjaar en ten laatste op 31 maart van het jaar nadien. Daarna volgt de rijping in houten caratelli. De Vin Santo moet minstens 16,5 procent totaal alcohol halen, waarvan minstens 14 procent effectief gevormde alcohol. Hij kan droog, abboccato of amabile zijn.

Bij Vin Santo schuift het profiel meer richting amberkleur, gedroogde vruchten, noten, honing, specerijen en een meer etherische toets. Door de droging van de druiven en de rijping in caratelli krijgt de wijn een ander karakter dan de vendemmia tardiva. In de mond is de wijn geconcentreerd, zacht en krachtiger van structuur.

Brunello of IGT? Een Amici-avond met twee Toscaanse gezichten

Woensdag 11 februari 2026 stond met stip in mijn agenda: Amici proefavond, thema Brunello di Montalcino vs. Toscana IGT. Zo’n avond die je niet wil missen, en dus waren we er. Wijnmeester Peter had vooraf al laten vallen dat dit een proeverij zou worden “waar je iets aan hebt”. Bij zijn inleiding herhaalde hij dat nog eens, met die typische glimlach die meestal betekent: mark my words.
Alleen: zowel Brunello als IGT zijn geen onbekenden op onze proeftafel. Het ging er dus niet om wat Brunello of Toscana IGT is, dat weten we intussen wel, maar om wat er gebeurt wanneer je ze frontaal tegenover elkaar zet. En net daar zat de spanning. Wie Brunello nog eens wil opfrissen: in een eerdere post vergeleken we de uitzonderlijke jaargangen 2015 en 2016 en vind je de basis over de DOCG.
Trouwens… over magische jaren gesproken: een Brunello-avond rond jaargang 2019 zou ook niet te versmaden zijn.

Vijf sterren-systeem

Of het een geslaagd jaar was voor een Brunello di Montalcino, komt al snel uit bij het lokale consorzio. Sinds het oogstjaar 1945 publiceerde het consorzio jarenlang een beoordeling in een vijfsterrensysteem, gebaseerd op technische analyses en proeven door een commissie van kenners uit de regio. Handig als eerste richtingaanwijzer, al blijft het verstandig om zulke scores met een korrel zout te nemen.

Niet alleen omdat elke beoordeling onvermijdelijk ook een stukje communicatie is, maar vooral omdat ze een hele appellatie in één cijfer probeert te vangen. In één en dezelfde jaargang zitten tenslotte zowel de minder overtuigende als de topdomeinen. Bovendien zie je in de praktijk dat scores onder 3 sterren zeldzaam zijn, waardoor de schaal na verloop van tijd wat aan scherpte verliest.

In die logica is het ook niet onbelangrijk dat het consorzio de voorbije jaren afstand nam van de traditionele sterren voor nieuwe jaargangen. 2020 bleef daardoor het laatste oogstjaar dat nog officieel met vijf sterren werd bekroond. Kijk je twintig jaar terug, dan valt vooral op hoe zelden er echt laag gescoord wordt: 2014 kreeg drie sterren en 2002 twee. Voor de rest zit alles in de zone uitstekend tot exceptioneel.

Kunststerren – La Piastrella del Brunello

Wat gelukkig wél bleef bestaan, zijn de ‘kunststerren’. Sinds 1992 draait de Vintage Quality Evaluation van Brunello niet alleen om de bekende sterren voor de jaargang, maar ook om een jaarlijks kunstwerk: la Piastrella del Brunello, een jaarlijkse keramische tegel. De tegel (30 x 30 cm) draagt het jaartal en het aantal toegekende sterren, en wordt telkens onthuld tijdens Benvenuto Brunello, de jaarlijkse presentatie van nieuwe jaargangen. Nadien krijgt hij een vaste plek aan het Palazzo Comunale in Montalcino.

In de praktijk kan die piastrella van alles zijn: illustratie, schildering, grafiek, design of zelfs fotografie, afhankelijk van wie het jaar mag vormgeven. Het Consorzio koppelt zo het officiële jaargangsoordeel aan het culturele geheugen van Montalcino. Elk jaar krijgt letterlijk een tegel in de muur. En de makers? Die komen lang niet alleen uit de kunstwereld, maar evengoed uit sport, mode, design en entertainment. Italiaans én internationaal.

Puur voor mezelf koos ik er tien Piastrelle uit die ik bijzonder tof vind. Mijn top drie zijn de jaren 2000, 2021 en 2007.

Winnaar is Emilio Giannelli (2000). Hij speelt met de Gioconda en tekent een Mona Lisa die als het ware van Firenze naar Montalcino “verhuist”, tussen de wijngaardrijen, je krijgt er spontaan dorst van. Niet dronken, wel duidelijk een tikje tipsy door Brunello.

Runner-up is Carlo Cracco (2021), een sterrenchef die een ei centraal plaatst. Dat ei symboliseert leven, tegen de achtergrond van de Galleria Vittorio Emanuele II in Milaan. Cracco verzorgde ook het galadiner en benadrukte zo de link tussen Brunello en topgastronomie.

De top 3 wordt vervolledigd met Roberto Giolito (2007). Deze piastrella toont in driedimensionale vorm een kaart van het gebied rond Montalcino, waaruit een miniatuur van een Fiat 500 en een miniatuurflacon Brunello ‘opduiken’.

De top 10 wordt verder aangevuld (aflopend per jaar):

2022 – Brunello Cucinelli – Dionysos als centraal symbool: wijn, cultuur en tijdloosheid op een wit, “marmerachtig” canvas.
2019 – Giovanni Malagò – Wijn en sport staan centraal op een tegel die bewust richting de Olympische Winterspelen van 2026 (Milano-Cortina) knipoogt.
2014 – Carlo Petrini – Alleen al door het Slow Food-symbool. Wijn als poëzie van de aarde en drager van cultuur: mensen samenbrengen, de tafel verwarmen, sporen nalaten.
2012 – Cruciani – Opgenomen ter ere van de recent overleden Arnaldo Caprai. De tegel werd ontworpen door het Italiaanse modemerk Cruciani (groep Arnaldo Caprai) en benadrukt de band tussen Italiaans vakmanschap, territorium en kwaliteit. Het ontwerp bestaat uit verticale armbandmotieven die samen een druiventros vormen.
2011 – Salvatore Ferragamo – Een delicate, bijna surrealistische florale compositie met wingerdbladeren en trossen, met centraal een fles en een glas, als verbeelding van elegantie.
2009 – Tadashi Agi & Okimoto Shu – Een bewuste “Japan-bridging”-keuze van het Consorzio: ontworpen door Tadashi Agi (pseudoniem van het team rond de broers Yuko & Shin Kibayashi, bekend van de wijnmanga The Drops of God) en getekend door Okimoto Shu.
1997 – Deborah Compagnoni – Een koppeling met topsport en “Italiaanse trots”. Compagnoni behaalde in de reuzenslalom voor Italië drie keer olympisch goud tussen 1992 en 1998. De boodschap is helder: Brunello 1997 is goud.

Het proefverslag

In de hoop dat de te degusteren flessen even memorabel zouden zijn als de Piastrelle gingen we van start met de proeverij!

  1. Podere Le Ripi ‘Amore e Magia’ Brunello di Montalcino DOCG 2015
    Sangiovese Grosso met een rijping van 36 maanden in botti, gevolgd door 8 maanden in betonnen cuves en 12 maanden flessenrijping.
    Kersenrode kleur, mooi tranend. In de neus eerst licht snoeperig, maar tegelijk opvallend terughoudend: de wijn blijft redelijk lang gesloten. Door stevig te walsen komen laag per laag aroma’s opzetten van pruim, kers en bosbes, aangevuld met viool, peper en kaneel. Daarna volgen donkerdere accenten van chocolade, een rokerige toets en ceder, met een vlezig randje en een duidelijk groenkruidig-aards spoor. De mond toont een zeer kruidig en rijp profiel, met krachtige intensiteit en rijke tannine-structuur. De zuren zijn correct en houden de wijn mooi in het gareel. Ondanks dat evenwicht balanceert hij qua rijpheid wel op het randje van “jammy”. Overall is dit verre van slecht: een toegankelijke, warmbloedige Brunello die vooral een pleaser zal zijn voor een groot publiek.
    Punten: 89/100 – Richtprijs: 85 à 90 € – Niet te koop gevonden in België
  2. Canalicchio di Sopra Brunello di Montalcino DOCG 2013
    Sangiovese Grosso die 36 maanden doorbracht in Slavonische botti van 2500 en 5000 liter.
    Robijnrode kleur met lichte evolutie, mooi tranend. In de neus meteen een uitgesproken kruidig bouquet dat royaal specerijen vrijgeeft. Tertiaire aroma’s melden zich eveneens duidelijk, maar zonder dat het geheel uit elkaar valt: alles zit mooi verweven. Pruim, kers en braam vormen de fruitkern, met cassis en bosbes als donkere accentlaag. Daarna volgt een stevig kruidenspectrum met peper en kruidnagel, aangevuld door tijm en laurier. Het geheel krijgt extra diepte door rokerige toetsen, ceder en koffie, met leder en tabak in de achtergrond. Paprika, sous-bois en grafiet ronden finaal af.
    In de mond blijft het kruidige register domineren, met peper op kop. Het geheel is krachtig en wordt mooi ondersteund door de zuren, waardoor de balans klopt. Wel mocht de smaak net dat tikkeltje sappiger zijn, zodat het minder uitdrogend overkomt. De afdronk is voldoende lang en eindigt met een duidelijke dark-chocolate toets.
    Punten: 89/100 – Prijs: 66,50 € – Te koop bij De Heerlyckheid
  3. Brancaia Ilatraia Toscana IGT 2015
    Blend van 40% Petit Verdot, 40% Cabernet Sauvignon, 20% Cabernet Franc. Opvoeding van 18 maanden in Franse barriques en 3 maanden in betonnen kuipen.
    Robijn- tot donkerrode kleur, tranend. In de neus een verslavend en uitbundig geurprofiel dat meteen de aandacht opeist. De complexiteit is overvloedig. In die mate zelfs dat je ongetwijfeld niet alles kan vatten. Wat zeker present is, is indrukwekkend: pruim, kers en braam, met zwarte bes als donkere ruggengraat. Viool geeft parfum, terwijl munt en een puntje eucalyptus voor verfrissing zorgen. Peper (duidelijk aanwezig) en tijm zetten het kruidige register scherp. Daarna volgen gelaagde, rijpere tonen van chocolade, cederhout en mokka, met een vlezig accent, balsamico, tabak en laurier. Potlood en humus duwen het geheel nog een trap hoger. In de mond wordt de belofte van de neus naadloos ingelost: krachtig, maar tegelijk soepel en levendig fris. Volledig in balans, met een perfecte mix tussen fruit, kruiden en houtinvloed. Sappig en mondvullend, met een mooie drive. En als we dan gaan mierenneuken: de afdronk mag gerust nog een secondje langer aanhouden en de alcohol mocht net iets meer getemperd zijn. Nietszeggende werkpuntjes in een heerlijk glas wijn.
    Punten: 92/100 – Prijs: 57,50 € – Te koop bij Leirovins
  4. Argiano ‘Solengo’ Toscana IGT 2015
    Blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Petit Verdot en Sangiovese. 18 maanden rijping in Franse barriques.
    Heldere, donkere rode kleur, stevig tranend. In de neus werkelijk doorspekt van zwart fruit en specerijen: pruim, zwarte kers en braam domineren, terwijl peper, kruidnagel en jeneverbes het kruidige kader strak afbakenen. In een niet onbelangrijke bijrol spelen de vegetale accenten mee zoals paprika en laurier naast een uitgesproken grafiettoets en dat typische potloodslijpsel. Figuranten, maar daarom niet minder essentieel, zijn viool, leder en tabak, met balsamico, rokerige hints en een aardse laag van humus en sous-bois.
    In de mond keert die vlezige, balsamico toets duidelijk terug, net als het sappige fruit dat een perfecte combo vormt met krachtige, rijke tannine. De zuren zijn voldoende fris om het geheel op te tillen en het hout zit geïntegreerd. Persoonlijk vind ik dit een pracht van een glas dat nog net als een jong veulen aanvoelt. Eten en drinken tegelijk dus, en in dit geval prijs ik me gelukkig dat er redelijk wat alcohol aanwezig is.
    Punten: 95/100 – Prijs: 70 € – Te koop bij Licata
  5. Isole e Olena ‘Cepparello’ Toscana IGT 2018
    Sangiovese in purezza met een rijping van 18 maanden in barriques en tonneaux.
    Volle, heldere kersenrode kleur. In de neus een profiel dat doorgaans meer op rood dan op donker fruit leunt, maar dan wel met een rijpere, gulle indruk. Denk aardbei, kers en rood bes-achtig fruit, aangezet met zoetere Oosterse kruiden zoals garam masala met kaneel, peper en tijm als duidelijke ankerpunten. Er zit ook een uitgesproken aards/dierlijk accent in, met champignon, humus en sous-bois. Daarnaast rolt een brede geurenwaaier uit met chocolade en mokka, ceder, thee en viooltjes, mooi verweven zonder dat één element het geheel claimt.
    In de mond vullen sappige, fruitige zuurtjes het palet en zetten ze samen met de tannine een echte Toscaanse wals in. Vol en rond, maar tegelijk precies en in balans. De finale is zeer lang en zet de complexiteit van de wijn nog extra in de verf. Het pure Sangiovese-gevoel was er absoluut; ik heb dit zelfs omschreven als een Poggio di Sotto-profiel, Brunello dus… Uiteraard kan Toscana IGT ook perfect 100% Sangiovese zijn. Maakt niet uit: ik vond de wijn alleszins geweldig.
    Punten: 95/100 – Richtprijs: 105 à 120 € – Te koop op diverse plaatsen in België.
  6. Fuligni Brunello di Montalcino Riserva 2013
    Sangiovese die 3,5 jaar op hout heeft gelegen.
    Kers- tot granaatrode kleur met duidelijke, maar mooie evolutie. In de neus correct en uitnodigend, zonder dat het parfum in complexiteit wil “overdrijven”. Een puntje gedroogd fruit naast aardbei, kers en rode aalbes. Gedroogde rozen zorgen voor de florale toets, met peper en kaneel in het kruidige register. Verder ook mokka, een vlezig accent, tabak en een aardse ondertoon die het geheel netjes verankert. In de mond is de wijn zeer in evenwicht. De tannine zijn niet te krachtig en worden mooi gecounterd door voldoende frisse zuren. De afdronk blijft correct lang en er is nog voldoende fruit aanwezig. Toch kan ik me niet van de indruk ontdoen dat deze wijn momenteel perfect op dronk is gekomen. Misschien zijn echte hoogtepunt zelfs al een miniem beetje achter de rug heeft. Is hij daarom minder goed? Neen, helemaal niet… soms is het simpel: dit is gewoon een mooi glas wijn om nu van te genieten.
    Punten: 90/100 – Prijs: 90 € – Te koop bij Licata
  7. Casanova di Neri ‘Cerretalto’ Brunello di Montalcino 2008
    We houden deze bespreking kort: wat de topper van de avond moest worden, werd uiteindelijk de seut. De kleur toont duidelijke evolutie en neigt naar puur granaat. In de neus is het één en al oxidatie, eerder sherry of witte porto dan Brunello. Wie de moeite doet om daar doorheen te ruiken, vindt wat gedroogd fruit (blonde rozijnen) en zelfs een overvloed aan noten. Verder ook potpourri, kaneel, leder, doortrokken theebladeren en wat kreupelhout. De smaak laat zich nog eenvoudiger samenvatten: als een rancio Maury die in dame-jeanne de zon te lijf is gegaan. Over the hill dus, en eigenlijk enkel nog bruikbaar om een saus mee te verrijken. Zonde.
    Punten: geen – Prijs: We vinden zeer uiteenlopende prijzen, gaande van 350 tot wel 500 € – Te koop op divers” plaatsen in België.
  8. Mazzei (Castello di Fonterutoli) ‘Siepi’ Toscana IGT 2016
    Deze wijn kreeg een opvoeding van 18 maanden in hout, voor de 50% Sangiovese is dit in tonneaux, voor de 50% merlot in barriques.
    Diepe robijn- tot donkerrode kleur, mooi tranend. In de neus meteen veel présence en klasse: rijp fruit zonder log te worden, met kers en pruim als kern en braam/cassis als donkere schaduw. Daaroverheen een kruidig register met peper en kruidnagel, aangevuld met mediterrane kruiden (tijm, laurier) en een fijne balsamico-lift. Het hout is duidelijk aanwezig stoort op geen enkel moment: ceder, mokka en pure chocolade, met ook wat tabak en een tikje leder.
    In de mond volgt de wijn dezelfde lijn: krachtig en mondvullend, maar tegelijk soepel en levendig gehouden door voldoende frisse zuren. De tannine zijn rijk en dragend, helemaal niet uitdrogend. Het geheel blijft mooi in balans tussen fruit, kruiden en houtinvloed. De afdronk is lang en eenvoudigweg zeer complex, met een donkere chocoladefinale die blijft nazinderen. We eindigen met een glas dat ze me zonder enige gêne mogen presenteren!
    Punten: 93/100 – Prijs: 110 € – Te koop bij Licata.

Vanuit Montepulciano: I Cipressi op onze Openflessendag

📅 Datum: Zondag 23 november 2025
📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen

Vanuit het hart van Montepulciano keert Manuel Frangiosa van I Cipressi terug naar Olen voor onze Wijnkennis Openflessendag 2025. Zijn wijnen brengen een zuivere vertaling van de Toscaanse heuvels – krachtig en verfijnd, met die herkenbare spanning tussen rijp fruit, frisheid en kruidigheid.

Over I Cipressi

Het domein werd in 1998 opgericht door Luigi Frangiosa en zijn vader, die in de jaren 60 vanuit Campania neerstreken in Toscane. Vandaag runt Luigi samen met zijn zoon Manuel het 6,5 hectare grote wijngoed volledig volgens duurzame en biologische principes. Hun focus ligt op authenticiteit en terroirexpressie, met Sangiovese (Prugnolo Gentile) als rode draad doorheen hun gamma.

Te proeven wijnen

🍇 Rosso di Montepulciano – levendig en sappig, met rood fruit en een kruidige toets.
🍇 Vino Nobile di Montepulciano – klassiek en gestructureerd, met aroma’s van rijpe kersen, specerijen en een evenwichtige frisheid.
🍇 Vino Nobile di Montepulciano Riserva – dieper en complexer, met tonen van donker fruit, tabak en een lange, zijdeachtige finale.
🍇 Rosso Toscana IGT – soepel en toegankelijk, Sangiovese met een vleugje Cabernet Sauvignon en Merlot die het geheel rond maken.

Ontdek waarom I Cipressi een vaste waarde blijft binnen onze Toscaanse selectie en laat je meevoeren door de passie van Manuel Frangiosa aan de proeftafel.

Meer informatie over deze wijnen en alle deelnemende domeinen vind je op www.wijnkennis.be.

Authentiek Chianti-karakter met Fattoria di Petrognano – Proef op onze openflessendag

📅 Datum: Zondag 23 november 2025
📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen

Vanuit de glooiende heuvels van Toscane reist Emanuele van Fattoria di Petrognano af naar Olen voor de Wijnkennis Openflessendag 2025. Zijn wijnen ademen Chianti – met een harmonie tussen rijp fruit, frisse zuren en dat typische kruidige karakter dat enkel uit dit terroir kan komen. Elk glas weerspiegelt zijn gedrevenheid en de zorg waarmee hij in wijngaard en kelder werkt, met een persoonlijke stijl die de signatuur draagt van zijn vrouw Monica, de wijnmaakster van het domein.

Dit jaar presenteert hij een bijzonder rijke selectie, met twee nieuwe cuvées die het gamma nog meer diepte geven:

🍇 Mostofiore Trebbiano – levendig en zuiver, met frisse tonen van citrus en een subtiele florale toets.
🍇 Florentia Toscana IGT – nieuw in de line-up, expressief en soepel, met aroma’s van bessen, specerijen en een verfijnde afdronk.
🍇 Meme Chianti Superiore DOCG – klassiek in stijl, met rijp rood fruit, fijne kruiden en een harmonieuze structuur.
🍇 Chianti Meme Riserva DOCG – eveneens nieuw, vol en krachtig, met kersen, kruidige complexiteit en rijpe tannine.
🍇 Valente – stevig en diep van smaak, met donker fruit, aardse nuances en een aanhoudende finale.
🍇 NoiSY – Syrah met een fluwelige textuur, intens fruit en een lange, elegante afdronk.

Laat je door Emanuele meevoeren naar de ziel van Chianti en ontdek waarom zijn wijnen steeds meer harten veroveren — recht uit Toscane, met passie in elke fles. 🍷

Meer informatie vind je op wijnkennis.be.

Pieve in Vino Nobile di Montepulciano, herkomst met meer focus

Er rommelt al ettelijke jaren van alles in de belangrijkste Italiaanse wijngebieden. We zullen Barolo bestempelen als de trendsetter van dit alles met de invoering van het MGA systeem in 2010. Strikt historisch gezien begon de wettelijke erkenning bij Barbaresco in 2007. Barolo zette het model op de kaart en gaf de beweging snelheid in Italië en daarbuiten. Al snel volgden andere gebieden, Roero met een eigen kaart van cru’s, de domeinen met Dolcetto in Diano d’Alba en Dogliani met officiële menzioni, en vervolgens een bredere golf naar andere regio’s. Denk aan Marche met Verdicchio dei Castelli di Jesi waar tal van menzioni bestaan, Soave met zijn Unità Geografiche Aggiuntive, Chianti Classico met UGA per dorp en heuvel, en heel recent Alto Adige met UGA per historische locatie. Ook Etna hoort in dit rijtje, met contrade die als geografische eenheden zijn vastgelegd.

Uiteraard kon Vino Nobile di Montepulciano niet achterblijven. In 2025 voerde het consorzio de vermelding Pieve in, met herkenbare herkomstzones op het etiket en strengere regels voor wijngaard en kelder.

Wat is een Pieve

Pieve is de herkomstvermelding die de historische wijnzones rond Montepulciano opnieuw zichtbaar maakt in het glas. In en rond de stad fungeerden deze pievi eeuwenlang als ankers van het wijngebied, vanaf de late Romeinse tijd tot diep in de middeleeuwen. Die ruggengraat krijgt nu een hedendaagse vertaling op het etiket. Het consorzio werkte sinds de jaren negentig aan bodem en terroirstudies, dat traject mondde uit in een officiële zonering met duidelijk afgebakende gebieden.

Pieve is geen aparte denominatie, het is de vermelding die je op het etiket ziet. De onderliggende juridische term voor de plaatsnaam is UGA, Unità Geografica Aggiuntiva, maar we spreken in dit dossier consequent over de twaalf Pievi. Op het etiket staat dit als Pieve plus de plaatsnaam, bijvoorbeeld Pieve Cervognano of Pieve Cerliana. De vaste volgorde is Pieve Cervognano, Vino Nobile di Montepulciano, DOCG, Toscana. Pieve plus plaatsnaam mag visueel groter worden weergegeven, terwijl de volledige benaming leesbaar blijft. Toscana is verplicht en onderstreept de geografische inbedding.

In het glas draait Pieve om plaats, niet noodzakelijk om een kwaliteitsniveau. Dat betekent wel dat strengere regels voor wijngaard en kelder beogen om consistentie en identiteit per herkomst te verzekeren. Verwacht meer focus, een strakkere definitie van fruit, fijnere tannine en een duidelijker lijn in de zuren. De officiële lijst telt twaalf Pievi binnen de gemeente Montepulciano, een vroeg gebruikte werknaam Argiano hoort daar niet bij. Hieronder de twaalf Pievi, het handige spiekbriefje bij het kiezen in winkel of wijnbar.

• Ascianello
• Badia
• Caggiole
• Cerliana
• Cervognano
• Gracciano
• Le Grazie
• San Biagio
• Sant’Albino
• Sant’Ilario
• Valardegna
• Valiano

De Pievi verschillen in bodem, hoogte en expositie, dat vertaalt zich in andere accenten in geur en structuur. De kleirijke, diepere bodems van Ascianello leveren vaak meer structuur en intensiteit, de zandiger percelen rond San Biagio geven eerder elegantie en een fijne, ziltige indruk. Zie die duiding als richtingaanwijzer bij het proeven. De beste toets blijft het glas, bij voorkeur naast elkaar geproefd per Pieve en per producent, zo leer je Montepulciano lezen per plek en wordt kiezen niet alleen eenvoudiger, het wordt ook leuker.

De verstrengde regels voor de Pievi

Voor deze nieuwe Pieve categorie werden de regels van de disciplinare herzien. De basis is en blijft uiteraard Sangiovese, minimaal vijfentachtig procent, lokaal Prugnolo Gentile. De resterende maximaal vijftien procent komt uitsluitend uit inheemse rassen, Canaiolo Nero, Ciliegiolo, Mammolo en Colorino, met Colorino tot hoogstens vijf procent. De wijngaarden zijn ten minste vijftien jaar oud, liggen tussen ongeveer tweehonderdvijftig en zeshonderd meter en worden beheerd door de producent die bottelt.

Alle druiven komen uit de betreffende Pieve. Het toegestane maximum is zevenduizend kilo per hectare.

Alle handelingen van oogst tot botteling vinden binnen de gemeente Montepulciano plaats. Elke partij voor Pieve wordt afzonderlijk gevinifieerd. De rijping duurt minimaal zesendertig maanden vanaf 1 januari na de oogst, met ten minste twaalf maanden hout en ten minste twaalf maanden fles. Assemblage kan, maar uitsluitend met wijnen uit dezelfde Pieve, de officiële keuring volgt pas na de flesrijping.

Bij vrijgave toont Pieve minimaal dertien procent alcohol, een totale zuurgraad van ten minste vijf gram per liter en een minimum aan niet reducerend extract van zesentwintig gram per liter. Deze ondergrenzen liggen hoger dan bij de basiswijn en zorgen voor meer structuur en smaak.

Wanneer een partij niet voldoet of negatief wordt beoordeeld, kan zij worden aangeboden als Vino Nobile di Montepulciano. Daarnaast is herkwalificatie naar Rosso di Montepulciano DOC mogelijk binnen zestien maanden na 1 januari volgend op de oogst, mits aan de voorwaarden wordt voldaan.

Eerste jaargang en vooruitblik

Het debuut is oogst 2021, vrijgegeven in 2025 na de verplichte zesendertig maanden rijping. In februari 2025 volgde de jaarlijkse preview met een eerste blik op stijl en plaats. Reken op beperkte volumes in de eerste lichtingen, de beschikbaarheid groeit naarmate meer percelen voldoen en producenten beslissen om als Pieve te bottelen.

Voor de kelder is de boodschap eenvoudig. De betere Pieve heeft de ruggengraat om vijf tot vijftien jaar fraai te ontwikkelen, afhankelijk van producent en jaar. Zoek naar huizen die al perceelsgetrouw werken, daar proef je de stap naar Pieve vaak als extra precisie, fijnere tannine en meer diepte.

Verwacht een gestage cadans van releases. Het rijpingsschema ligt vast, dus nieuwe jaargangen volgen elkaar voorspelbaar op. Dat geeft handel en liefhebber tijd om te proeven, te selecteren en een persoonlijke lijn uit te bouwen binnen het landschap van Montepulciano.

Tot slot de blik vooruit. De beweging die sinds Barbaresco en Barolo op gang kwam, zal andere appellaties blijven inspireren om hun herkomstpiramide te verfijnen. In Italië blijft een zucht in de ene vallei zelden zonder gevolg, soms is het zelfs een scheet en die waait vrolijk mee naar de volgende heuvel. Verwacht dus dat meer regio’s volgen.

De decadentie van een wijnclub 2025 – Grenzenloos genieten

Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.

Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italië. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!

Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.

In het bord:

  1. Fish & Chips met stijl
  2. Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
  3. Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
  4. Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
  5. Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
  6. Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet

In het glas:

Il Colombaio di Santachiara L’Albereta Riserva 2021 – Vernaccia di San Gimignano DOCG
100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders.
Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet.
Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 € (te koop bij Licata)

Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG
100% Verdicchio. Geen houtlagering.
Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt.
Punten: 90/100 – Prijs 39,00 € (Te koop bij Vinesse)

Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane
100% Grillo – Lagering: 6 maanden houtlagering.
In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ’tè gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok.
Punten: 89/100 Prijs 59,90 € (Te koop bij Carleone)

Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo
Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc – Houtlagering: 9 maanden.
Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zó mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijn… Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak is… ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas!
Punten: 95/100 – Prijs 105,00 € (Te Koop bij Licata)

Duemani CiFRA 2022 – IGT Costa Toscana
100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves.
Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op z’n puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aroma’s op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen.
Punten: 89/100 – Prijs 34,00 € (Niet te koop in België)

Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese
100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques.
Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak.
Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 € (Niet te koop in België)

Cantina Adrian Anrar Riserva 2020 – DOC Südtirol/Alto Adige
Druif: Pinot Nero- Lagering: 12 maanden in barriques.
In het glas toont de wijn zich met een uiterst zuivere robijnrode kleur. De neus is zeer mooi en zonder twijfel complex te noemen. Hij geeft zijn volledige verhaal wel niet in één keer prijs. Je moet er wat mee werken en dan kan je laag na laag zijn totale bouquet ontdekken. Rijpe aardbei, kers, framboos en aalbes zetten de toon, florale toetsen van roos zorgen voor een verfijnde lift. Kruidigheid en houttonen vullen het geheel aan: munt, peper, kaneel, ceder, zoethout, mokka en tabak. Een geurpalet dat moeiteloos blijft evolueren met elke walsbeweging. En dan, diep in de achtergrond, een vleugje laurier, paddenstoel en sousbois, waardoor hij zich duidelijk als Pinot Noir bekend maakt. In de mond blijft de wijn het hoge niveau moeiteloos vasthouden. Dit is een krachtig smaakprofiel waarin tannine en zuren de ruggengraat vormen, zonder ooit overheersend te worden. Soepel en fris, droog maar toch zacht, met een lange finale die fruitig en kruidig blijft nazinderen. Super mooi in balans, vol en heerlijk fris. Jawel, een toonbeeld van elegantie en verfijning. Ook de finale is gewoonweg geweldig. Het soort afdronk dat je doet glimlachen en je meteen zin geeft je glas bij te vullen. Dit is een fantastisch lekkere wijn die finesse koppelt aan kracht.
Punten: 93/100 – Prijs 37,50 € (Niet te koop in België)

Azienda Gulfi 2019 – DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico

70% Nero d’Avola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken.
De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn.
Punten: 89/100 – Prijs 32,00 € (Niet te koop in België)

Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso
100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques.
Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat.
Punten: 86/100 – Prijs 45,00 € (Te koop op diverse plaatsen in België)

Illuminati Zanna Riserva 2018 – DOCG Colline Teramane Montepulciano d’Abruzzo
100% Montepulciano, 24 maanden rijping in Slavonische eiken botti.
Stevig, rijk en zonder schroom, de Illuminati Zanna Riserva 2018 maakt meteen duidelijk dat hij er is. Donkerrood met kleurende tranen. De neus opent uitbundig met een explosie van zwart fruit: pruimen, kersen en bramen, begeleid door een zweem van alcohol die nét aanwezig genoeg is zonder te storen. In de achtergrond ontwikkelt zich een fascinerend spel van aroma’s: viooltjes en munt wervelen samen met peper, kruidnagel en tijm, terwijl cacao, cederhout, koffie en tabak voor een serieuze ondertoon zorgen. Een vleugje paprika, laurier en zelfs iets dierlijks voegen extra complexiteit toe. In de mond zet de wijn zich krachtig neer, zonder overdreven intensiteit, maar wel met een stevige structuur. De tannine zijn rijk en aanwezig, maar omhuld door verfrissende, levendige en broodnodige zuren. Rijkdom en balans gaan hier hand in hand: het fruit blijft overeind tussen de kruidige tonen, en in de lange, zachte afdronk komt pure chocolade subtiel om de hoek kijken. Dit is een Montepulciano met bravoure, een wijn die zowel krachtig als gelaagd is, kruidig en gul, maar altijd beheerst. Hij vraagt om geduld maar vooral om een volgend glas.
Punten: 90/100 – Prijs: 27,50 € ( Niet te koop in België)

Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore
Druiven:
Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti.
We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient.
Punten: 97/100 – Prijs 169,40 € (Te koop bij Alcavino)

Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC Südtirol/Alto Adige
100% Lagrein – 12 maanden barrique.
Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl.
Punten: 92/100 – Prijs 52,50 € (Te koop bij Van Eccelpoel)

San Giovenale Habemus Etichetta Bianca 2021 – IGT Lazio Rosso
Niet alledaagse blend van Grenache, Syrah, Carignano en Tempranillo. Lagering: 20 maanden in barriques.
Kleur: helder, paars, bijna zwart met gekleurde traanvorming. De intensiteit druipt haast letterlijk van het glas. De neus is een ware mokerslag van donker fruit: pruim, kers, braam, cassis, Mon Chéri bonbons zelfs, met dat licht snoeperige randje. Daaroverheen een bedwelmend boeket van viooltjes, jeneverbes, peper, kruidnagel, tijm, eucalyptus, rozemarijn. Met enige zin voor overdrijving lijkt het wel alsof iemand een kruidenkast over een fruitmand heeft uitgestrooid. De wijn is niet bang om een stevig statement te maken. Vlezig en rokerig, met tonen van chocolade, cederhout, zoethout, tabak, leder, laurier, grafiet en zelfs een hint van paddenstoel. Alles zit erin, zonder dat het uit de bocht vliegt. In de mond presenteert hij zich met een medium tot stevige body, krachtige en rijke tannine, frisse tot droge zuren en een volle, ronde smaak. Wat vooral opvalt is de balans: de fruitige sappigheid blijft prominent, maar krijgt een onmiskenbare ondersteuning van kruidige diepgang en die typisch chocolade toets in de aanhoudende afdronk. Geproefd een dag na de bekendmaking van een nieuwe paus, en tja, Habemus papam, maar vooral Habemus vinum. Een onverwachte ster in de line-up, goed!
Punten: 92/100 – Prijs: 80,00 € (Niet te koop in België)

Tenuta Sette Ponti Vigna dell’Impero 2016 – DOC Valdarno di Sopra
100% Sangiovese – 24 maanden rijping in botti.
Helder en vol kersenrood in het glas, met een licht gekleurde traan. De neus is een waar festijn voor wie houdt van gelaagde aroma’s: klein sappig rood en zwart fruit (kers, braam, framboos, aalbes), omkranst door florale toetsen van viooltjes en roos, een zweem van munt en een likje peper, kaneel en ceder. Voeg daar nog koffie, vlezigheid, tabak, laurier, grafiet en een toets sousbois aan toe, en je zit met een geurpallet dat gerust als aromatisch geparfumeerd mag worden omschreven. De aanzet in de mond is zelfverzekerd. Stevige body, met krachtige maar verrassend soepele tannine. De zuren zijn droog tot levendig, de smaak is vol en rond maar houdt een frisse kern vast die de wijn spannend houdt tot de laatste druppel. Wat volgt is een afdronk die lang blijft nazinderen met fruit, kruiden, chocolade én een ziltige mineraliteit. Een combinatie die zowel rijk als subtiel weet te zijnen dat maakt hem echt ‘wowy lekker’.
Punten: 92/100 – Prijs: 135,00 € (Te Koop bij Young Charly)

Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore
70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti.
Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geïntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen.
Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 € (Niet te koop in België)

Proprieta Sperino Uvaggio 2020 – DOC Costa della Sesia
80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering.
Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt.
Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 € (Te koop bij Licata)

Enrico Serafino Briccolina Riserva 2016 – DOCG Barolo Riserva
100% Nebbiolo – Lagering: 36 maanden in grote botti van Sloveens eiken, gevolgd door flesrijping. Helder in het glas, met een kersenkleur die richting granaat neigt, en trage, elegante tranen. De neus is ronduit verleidelijk, eentje waar je met gemak kan aan blijven snuiven. Rijpe pruim, kers, framboos en aalbes geven een sappige opening, gevolgd door jeneverbes, munt, peper, laurier en salie die voor de kruidigheid zorgen. In de tweede golf komt het houtregister binnen: ceder, sigarenkistje, koffie en tabak, afgerond met aardse tonen paddenstoel en een witte truffel. In de mond gebeurt er iets bijzonders. Alles is aanwezig en er dwaalt een soort van geluk over je neer. De wijn heeft een stevige body, krachtige en rijke tannine, droge tot levendige zuren en een aanhoudende lengte. In de afdronk gaan fruit, kruiden én mineralen vrolijk samen, zonder dat iemand de leiding wil nemen. Vol, rond en fris, met een finesse die zich niet laat opdringen maar volledig overtuigt. Ja, dit is krachtig, maar wat een zuurtjes om dat geweld in toom te houden! Briccolina 2016 is een Barolo met een serieuze spierbundel die strak in het pak zit en uiterst elegant overkomt.
Punten: 95/100 – Prijs 139,00 € (Niet te koop in België)

Tenuta di Santa Maria 2016 – DOCG Amarone della Valpolicella Classico Riserva
75% Corvina, 15% Corvinone, 10% Rondinella. 66 maanden rijping in fust.
Heerlijk tranend en intense rode kleur. De neus is alvast een weelderig landschap: bosaardbei en pruim openen het spel, gevolgd door bloedsinaasappel en framboos, terwijl viooltjes en kruidige accenten van peper, kaneel en kruidnagel de compositie verfijnen. Na enige tijd en flink walsen duikt er een verrassende hint van mandarijn op, subtiel verweven tussen tonen van rozemarijn, melkchocolade, ceder, mokka en een vleugje tabak. Er zit zelfs een vlezig en vegetaal randje aan, terwijl de alcohol zijn rol niet onder stoelen of banken steekt. Rijk en mondvullend, met krachtige maar goed gedoseerde tannine en zuren die de boel mooi in balans houden. De smaak blijft zacht, maar vermijdt het soms té fluwelige karakter dat Amarone kan hebben. De finale is lang en meeslepend, met rijp fruit, kruiden en cacao die nog lang blijven nazinderen. Dit is een wijn die zijn kracht met stijl draagt.
Punten: 91/100 – Prijs 79,00 € (Te koop bij Burgio)

Verticale proeverijen: Beter kan je een wijn niet leren kennen!

Voor we erin vliegen: eerst even een dikke chapeau. En dan bedoel ik écht een dikke chapeau. Bij Amici zijn we wel wat gewend, het niveau van onze proeverijen ligt standaard hoog, maar soms overtreft een sessie zelfs onze stoutste verwachtingen. De lat lag dit keer op olympisch niveau.
Wijnmeester Peter had acht wijnen geselecteerd. Op zich niets ongewoons, zou je denken. Maar het werd pas echt interessant toen bleek dat het om vier duo’s ging: telkens een oude en een jongere jaargang van dezelfde wijn. Italiaans, uiteraard. Vier keer een monocépage, vier verschillende druiven, en telkens proefden we de wijnen naast elkaar. Blind. We kregen geen jaartal, geen regio, geen druif. Alleen onze zintuigen als gids.

Onze opdracht? Proef, vergelijk en benoem. Welke druif zit in je glas? Uit welke regio komt deze wijn? En voor de durvers: van welk huis zou dit pareltje afkomstig kunnen zijn?

Het resultaat was een mini-reeks van vier blinde verticale proeverijen. Compact, intens en, laat ons eerlijk zijn, ronduit heerlijk. En zo komen we vanzelf bij het onderwerp van dit artikel: de verticale proeverij.

Zoals jullie ondertussen wel weten, hebben wijnliefhebbers vreemde gewoontes. Ze praten met hun glas, ruiken aan kurken alsof daar geheime boodschappen op staan, en organiseren proeverijen die meer weghebben van een archeologische expeditie dan van een gezellige borrel. Een van die bijzondere (en bijzonder geliefde) rituelen is de verticale proeverij. Geen acrobatiek vereist, wel een flinke portie nieuwsgierigheid, concentratie en liefde voor detail.

Wat is een verticale proeverij?

Een verticale proeverij draait niet om de positie van je glas, maar om het jaar op het etiket. Je proeft meerdere jaargangen van één en dezelfde wijn, van één producent, afkomstig van dezelfde wijngaard of appellatie. Denk aan een rij flessen Quinta do Crasto Old Vines Reserve van 2001 tot 2012 die we hier al eerder hebben gepost. De druiven zijn dezelfde, de plek ook, maar de jaargang wisselt. Wat je proeft, is de invloed van de tijd en het klimaat op dezelfde wijn-DNA.

Waarom ‘verticaal’?

De term komt voort uit hoe wijnproeverijen vaak worden opgesteld: verticaal betekent dat je in de tijd reist, van de oudste jaargang naar de jongste of andersom. In tegenstelling tot een horizontale proeverij, waarbij je verschillende producenten of druiven van hetzelfde jaar vergelijkt, leg je hier de focus op evolutie.

Wat leer je ervan?

Heel veel. Een verticale proeverij is een soort live les in wijnbouw, keldertechniek én klimatologie. Je ontdekt hoe een wijn zich ontwikkelt: hoe jeugdige zuren rijpen, hoe tannine zachter worden, hoe aroma’s verschuiven van fruitig en fris naar aards en complex. Je leert ook hoe goed (of niet) een wijn veroudert en hoe consistent de wijnmaker is. Krijg je een breuk in de lijn, een jaargang die plots helemaal anders smaakt, dan is dat voer voor discussie: was het het weer, een kelderexperiment, of gewoon een off-day?

Waarom zijn wijnnerds er zo gek op?

Omdat verticale proeverijen wijn tot leven brengen. Je proeft geen losse flessen, je proeft een tijdlijn. Deze tijdlijn kan verrassend zijn, ontroerend, of zelfs licht chaotisch, net als een goede roman. Voor sommigen is het pure nostalgie: de wijn uit het jaar van je huwelijk naast de wijn van het geboortejaar van je kind. Voor anderen is het een tactisch spel: wanneer opent deze wijn zich het mooist? Hoe lang moet ik nog wachten met mijn 2016?

Hoe organiseer je er zelf één?

  1. Kies je wijn
    Begin met een wijn die al meerdere jaren op de markt is geweest en waarvan de kwaliteit en het bewaarpotentieel bewezen zijn. Italië biedt hier een rijk buffet aan mogelijkheden. Denk aan klassiekers zoals Barolo of Chianti Classico, waarvan producenten vaak terug te vinden zijn tot in de jaren ’60 of eerder. Ook Etna Rosso, met z’n vurige vulkanische karakter, is een fascinerende kandidaat voor een verticale opstelling, zeker gezien de sterke jaargangverschillen op de flanken van de Etna. Hou je van krachtige rode wijnen met een stevig verouderingspotentieel? Dan is Taurasi of Sagrantino di Montefalco een absolute aanrader. Liever iets internationaler van stijl? Bolgheri levert wijnen die niet alleen goed oud worden, maar ook stilistische evoluties tonen door de jaren heen.
    En voor de witte wijnliefhebber: onderschat Sauvignon Blanc uit Alto Adige niet. Deze bergwijnen kunnen verrassend goed rijpen en tonen na enkele jaren complexere kruidige en minerale tonen, ver voorbij het cliché van frisse citrus. Enfin, voorbeelden genoeg om aan de slag te gaan!
  2. Spreid je jaargangen
    Idealiter heb je een reeks van minstens vijf à acht jaargangen, met wat spreiding (bijvoorbeeld 2008, 2010, 2013, 2015, 2016, 2019). Hoe groter het verschil, hoe spannender de proefervaring.
  3. Zorg voor de juiste volgorde
    Proef van jong naar oud als je nieuwsgierig bent naar hoe de wijn zich ontwikkelt. Proef van oud naar jong als je je smaakpapillen wilt laten wennen aan de krachtigere, frissere structuren. Wat je ook doet, wees consequent.
  4. Glazen en notities
    Geef elke wijn z’n eigen glas, dat is stap één. Maar let op: gebruik voor alle wijnen hetzelfde type glas. Het lijkt misschien pietluttig, maar het maakt een wereld van verschil. Een wijnglas is geen neutraal instrument; het beïnvloedt hoe aroma’s vrijkomen, hoe de wijn in je mond valt, en zelfs hoe je de zuren en tannine ervaart. Zorg dus voor een reeks identieke glazen. Dat hoeft niet per se luxe kristal te zijn, wel uniform van vorm en grootte. Dat maakt terugproeven en vergelijken eerlijker en zinvoller.
    Noteer je indrukken: geur, kleur, structuur, afdronk. Wat valt op, wat verandert er tussen de jaargangen? Maar laat ook ruimte voor verwondering. Een wijn hoeft niet in vakjes te passen om indruk te maken. Soms zegt een stil “wow” meer dan tien adjectieven.
  5. Deel het moment
    Een verticale proeverij wordt beter in gezelschap. Nodig mensen uit die nieuwsgierig zijn, niet noodzakelijk doorgewinterde wijnsnobs. De mooiste gesprekken ontstaan wanneer iemand zonder jargon zegt: “Deze smaakt alsof je een herfstbos inademt.”

En dan?

Niets kan je nu nog tegenhouden om van start te gaan. Dat is ook exact wat wij gedaan hebben en de proefresultaten kan je netjes hieronder vinden!

100% Barbera, afkomstig van de Scarrone-wijngaard in Castiglione Falletto.
Rijping gedurende 18 maanden, deels op inox, deels in grote fusten en deels in barriques.

Jaargang 2020
In het glas toont de wijn een diepe, donkere robijnrode kleur met paarse reflecties. De neus is direct en levendig, met veel jong zwart en blauw fruit: rijpe zwarte kersen, pruimen en blauwe bessen. Aangevuld met een toets van viooltjes, verse kruiden en een lichte hint van branderige houttonen. In de mond is hij energiek en sappig, met een levendige, haast pulserende zuurtegraad. De tannine is fijn en discreet. De wijn geeft meteen plezier, is gul en rond zonder zwaar te worden, en eindigt met een frisse, fruitige afdronk.
Score: 88/100

Jaargang 2017
De kleur is iets meer geëvolueerd, al blijven de verschillen beperkt: robijnrood, waarbij de jeugdige paarse rand is verdwenen. De neus is ingetogener maar complexer, met aroma’s van een startende fase naar gedroogd fruit, specerijen (kaneel, kruidnagel), een zweem van tabak en leer. In de mond is de wijn net iets voller en breder maar vooral duidelijk rijper. De zuren zijn mooi geïntegreerd en de tannine is fijn ontwikkeld. De alcohol woedt iets feller maar blijft beheerst en in balans. De afdronk reikt even lang maar toont iets meer gelaagdheid en eindigt met een zacht bittertje. Je proeft vooral meer tertiaire en aardse tonen die wijzen op een wijn die verder in zijn ontwikkeling staat dan de 2020.
Score: 87/100

Conclusie
De 2020 is expressief, fris en genereus en zeer zeker een wijn die nu al charmeert. De 2017 daarentegen spreekt met meer diepte, nuance en rust: een Barbera die zijn jeugdige juk van zich afgeschud heeft. Ondanks het verschil in stijl liggen beide jaargangen, met slechts drie jaar tussen, opvallend dicht bij elkaar. De verschillen zitten in de details. Mijn persoonlijke voorkeur ging op dit moment uit naar de jeugdigheid en de energie van 2020.
Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 49,00

100% Sangiovese met rijping op grote Slavonische en Franse eiken vaten gedurende 30 maanden

Jaargang 2019
De wijn toont een zuivere kersenrode kleur. De neus is een fruitfestijn met vooral kersen, rode bes en framboos. Na walsen komt er iets floraals naar boven dat we later als roos omschrijven, In het kruidige segment kregen kaneel, peper en oregano een omcirkeling. Een subtiele houttoets, naast een klein vleugje tabak en sous-bois ronden af. In de mond is de structuur jeugdig maar elegant met een middellange afdronk met impressies van rood fruit. De wijn zit zeer mooi in zijn zuren en, gelukkig maar, steken de tannine hun kop op. Deze wijn moet zijn evolutiefase nog doorlopen, maar dat dit grandioos zal lukken daar twijfelen we geen moment aan!
Score: 91/100

Jaargang 2010
Visueel toont de wijn zich iets meer geëvolueerd. Het rood van kers neigt meer naar granaat. De neus is ‘a touch of joy’, complex en rijp, met tertiaire tonen die direct opvallen: gedroogde kersen en pruimen, tabak, theeblad, truffel, leer en een vleugje balsamico. De kruidenmolen blijft nagenoeg intact. In de mond is de wijn zijdezacht, met perfect geïntegreerde zuren en fluweelachtige tannine. De smaak is gelaagd, breed en harmonieus. Aroma’s van donkere kersen, umami-tonen, kruiden en wat sous-bois begeleiden een lange, aanhoudende afdronk. De wijn is volledig opengebloeid en toont zich op een nobele manier rijp, zonder over de top te zijn.
Score: 94/100

Conclusie
De 2019 laat al veel kwaliteit zien: precisie, frisheid en toekomst. Maar de 2010 bewijst waarom Brunello zo’n naam heeft opgebouwd: het is een toonbeeld van evolutie en balans. Waar de 2019 je uitnodigt tot geduld, nodigt de 2010 uit tot rustig genieten, maar dan wel met de volle aandacht. Hoewel het verschil in jaren in alle fases van het proeven duidelijk was, waren er toch ook nog voldoende elementen die de verwantschap tussen beide jaargangen onderstrepen. Ik had eerlijk gezegd meer imperfectie verwacht in de 2010.
De voorkeur ligt momenteel bij de ultieme balans van de 2010 terwijl 2019 in de kelder het label aangehangen krijgt: nog enkele jaren afblijven.
Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 70,00

100% Nebbiolo afkomstig van de iconische cru Bricco Boschis in Castiglione Falletto. Traditionele vinificatie met lange schilweking en rijping op grote Slavonische eiken vaten gedurende 36 tot 42 maanden. Cavalotto staat bekend om zijn pure, sobere stijl met groot verouderingspotentieel.

Jaargang 2019
De wijn toont een heldere en zeer zuivere kersenrode kleur met een lichte transparantie aan de rand. De neus is jeugdig en verraadt kracht, met aroma’s van zure kersen, rozenbottel, wilde aardbei en frisse kruiden. Er bloeit iets floraals, roos en kamperfoelie, naast een minerale toets, koffie, tabak en een geur van een ochtendwandeling door het bos. In de mond is de structuur strak, met hooggeplaatste zuren en aanwezige, korrelige tannine. De wijn is lineair en gefocust, maar toont nu al zijn innerlijke kracht en precisie. De afdronk is lang, fris en licht droogtrekkend. Een stevige binnenkomer dus, maar het uitdrogende van de tannine sterft stilaan uit. De frisse zuren en het sappige kleine fruit steken mooi de kop op. Een Barolo die zich nog volledig moet ontvouwen, maar nu al getuigt van klasse.
Score: 92/100

Jaargang 2010
De kleur is meer geëvolueerd: robijn met een baksteenoranje rand. Wow, dit is een zeer verlangende en open neus, met lagen van potpourri, fijne kruiden, tabak, truffel, cederhout en gedroogd fruit van pruim en vijg. Een lichte animale toets en tertiaire aroma’s zorgen voor die typische Barolo-noblesse. In de mond is de wijn een genot, de tannine perfect versmolten, de zuren nog levendig maar volledig ingebed in het geheel. De smaak is breed en harmonieus met een lange, kruidige afdronk die echoot met nuances van potgrond, en gedroogde kersen. Dit is Barolo op kruissnelheid. En toch, als je het geduld hebt, zou ik hem nog drie à vier jaar proberen te negeren.
Score: 95/100

Conclusie
De verschillen tussen beide wijnen zijn voelbaar in elk aspect (structuur, aroma, textuur), maar de onderliggende stijl van Bricco Boschis blijft herkenbaar. De nuances zijn duidelijk: het fruit verliest zijn jeugdigheid en droogt langzaam in, het frisse parfum van roos vervaagt naar ingedroogde bloemen. De frisse branderige aroma’s ondergaan hun eigen metamorfose: koffie wordt mokka, cederhout wordt sigarenkistje, de cacaoboon transformeert tot een volwaardige reep pure chocolade. En de ochtendwandeling door het bos eindigt in een verzameling paddenstoelen.
Twijfel bestaat er echter niet: 2010 is zeer, zeer mooi. En 2019? Die volgt deze geplaveide weg binnen, aheum, negen jaartjes?
Te koop bij Levipe – Prijs huidige jaargang: € 99,70

100% Cabernet Franc van de Toscaanse kust, Maremma, Bolgheri. Paleo Rosso rijpt 16 maanden op deels Franse eik, deels conische houten vaten (conical trunks) en deels amphora.

Jaargang 2019
In het glas toont de wijn een diepe, bijna ondoorzichtige karmijnrode kleur met paarse reflecties. De neus is compact en intens: cassis, zwarte bes, verse paprika, munt en een toets van zoethout. Na wat zuurstof komen florale tonen (viooltjes, iris) opzetten, samen met een subtiele hint van cacao en potloodslijpsel. In de mond is de wijn krachtig maar verfijnd, met fijne maar stevig aanwezige tannine. De zuren zijn fris, de smaak lang en gefocust, met een afdronk waarin fruit, kruiden en een hint van eik mooi in balans komen. Nu nog een tikkeltje streng en jeugdig, maar de architectuur staat er.
Score: 94/100

Jaargang 2012
Er valt amper een kleurverschil waar te nemen. Wel is de jeugdige spiegelende glans verdwenen, misschien het enige zichtbare teken van ouderdom. De neus is weelderig, rijp en complex, met duidelijk meer aardse toetsen. Een opsomming: zwarte kersen, pruimen, bramen, leder, grafiet, oregano, munt en donkere chocolade. Een zweem van truffel, humus en cederhout zorgt voor die extra laag. In de mond is de wijn rond, vol, fluwelig. De tannine is volledig versmolten, de zuren nog levendig genoeg om spanning te geven. De smaak is dragend, de afdronk lang, met echo’s van tabak, peper en ingedroogd zwart fruit. Dit is een Cabernet Franc in topvorm! Op het hoogtepunt van zijn evolutie? Dat durf ik sterk te betwijfelen. Hij kan nog een hele tijd mee al zal het een bijzonder zware opgave zijn deze wijn te ontwijken!
Score: 94/100

Conclusie
In dit geval heb ik geen uitgesproken voorkeur voor de jongere of oudere wijn. Beiden bekoren me tot in het diepste van mijn wijnhart. De 2019 is als een gespannen boog: strak, gecontroleerd en beloftevol, maar nog niet helemaal losgelaten. De 2012 toont wat mogelijk is na een decennium: wat zachter, wat rijker, wat meer versmolten. Het is fascinerend hoe dicht beide wijnen bij elkaar liggen, ondanks een verschil van zeven jaar.
Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 130,00

Chianti Classico UGA Lamole – Hoog boven de wolken, diep in het glas

In deze laatste aflevering van onze zondagse reeks ‘UGA Classificatie revisted’ eindigen we waar de Chianti letterlijk tot grote hoogten stijgt: in Lamole. Geen UGA is zo tot de verbeelding sprekend als deze. Lamole is een naam die klinkt als een belofte: van hoogte, lichtheid, finesse en een adembenemend uitzicht. Maar wie verder kijkt dan het postkaartlandschap, ontdekt een wijngebied dat even intrigerend als uniek is, met een stijl die nauwelijks te vergelijken valt met die van de rest van Chianti Classico. Dit is het balkon van de appellatie, en de wijnen die hier geboren worden, hebben iets etherisch, iets dat je niet vast kunt pinnen maar dat je bijblijft.

Een oase van hoogte en rust

Lamole ligt als een adelaarshorst op de flanken boven Greve in Chianti en is met slechts 985 hectare de kleinste UGA van de appellatie. Nog indrukwekkender: amper 68 hectare zijn daadwerkelijk beplant met Chianti Classico-wijngaarden. Toch is dit kleine gebied groots in betekenis. De wijngaarden bevinden zich op hoogtes tussen de 425 en 715 meter, met percelen zoals La Sala, Casole Alta en Grilli die de grens van 700 meter overschrijden. Dit zijn de hoogstgelegen wijnstokken van heel Chianti Classico.

Omringd door dichte bossen, maar liefst 76 procent van Lamole is bebost, ademt het landschap een bijna alpiene sereniteit uit. Het is deze combinatie van hoogte, koelte en natuurlijke isolatie die de basis legt voor een wijnstijl die nergens anders zo luchtig en bloemig is.

De geologie van Lamole

Van alle elf UGAs is Lamole niet alleen de kleinste, maar ook de eenvoudigste om geologisch te beschrijven. De wijngaarden liggen geconcentreerd op één enkele helling, voornamelijk oostelijk georiënteerd, op een gemiddelde hoogte van ongeveer 500 meter. Wat Lamole duidelijk onderscheidt van de rest van de Greve-vallei, waar het formeel deel van uitmaakt, is de combinatie van dichte bebossing en hoge ligging. Die zorgen samen voor een bijzonder koel microklimaat, wat zich rechtstreeks vertaalt in de elegante, vaak subtiele stijl van de wijnen.

Die stijl is ook diep geworteld in de geologie van het gebied. De bodems van Lamole zijn volledig afkomstig uit de Macignoformatie. Deze armzalige ondergrond dwingt de wijnstok tot diepe worteling, wat de concentratie en finesse van de druiven ten goede komt.

Bovendien is Lamole een van de weinige zones waar terrasbouw nog wijdverspreid voorkomt. Veel wijngaarden liggen op kleine, eeuwenoude terrassen die met de hand zijn aangelegd. De wijnstokken worden er vaak nog geleid volgens het traditionele Lamolese systeem van albarello of struikvorm, passend bij het ruwe terrein en de beperkte ruimte.

De terroir van Lamole

Wat Lamole extra bijzonder maakt, is zijn ondergrond. De bodems bestaan hier voornamelijk uit macigno, een zandsteen met een lage pH (onder 7,5), wat voor een ietwat zuurdere en minder kalkrijke bodem zorgt dan in veel andere delen van Chianti Classico. Dit resulteert paradoxaal genoeg in druiven met een iets lager natuurlijk zuurgehalte, maar de hoge ligging van de wijngaarden, met hun koelere temperaturen en trage rijping, balanceert dat effect. Wat overblijft is een wijn met een kern van fraîcheur, gekarakteriseerd door helder fruit en een florale lift.

Centraal in de bodemstructuur staat dus macigno (beter bekend als macigno del Chianti). Deze rotsformatie is ontstaan in het Mioceen, uit oude mariene afzettingen, en bestaat voornamelijk uit compacte lagen zandsteen met fijne, korrelige structuur. Door erosie breekt dit gesteente af tot een lichte, losse bodem die zeer goed draineert en rijk is aan kwarts en mica.

Deze eigenschap maakt de bodems van Lamole arm en droog, wat de wijnstokken dwingt om diep te wortelen op zoek naar water en mineralen. Dat proces vertraagt de groei, verlaagt de opbrengst en verhoogt de concentratie van de druiven. Drie elementen die rechtstreeks bijdragen aan de elegantie en finesse van de wijnen. De wortels groeien door een geologisch medium dat hard en onherbergzaam is, en dat zie je terug in de verticale spanning van de wijn.

Macigno draagt bovendien bij aan een donkere kleur in de wijnen, ondanks hun lichte structuur. De bodem is zanderig maar met veel stenen, wat de temperatuur overdag verhoogt en bijdraagt aan een gelijkmatige rijping, zelfs op hoogtes van boven de 600 meter.

De losse, arme gronden zijn niet alleen ideaal voor Sangiovese, maar ook voor de teelt van iris, een bloem die al eeuwen in Lamole wordt gekweekt voor parfumerie. Veel wijnetiketten uit de regio verwijzen naar deze florale traditie, en dat is geen toeval: de wijnen uit Lamole behoren tot de meest florale en etherische van heel Chianti Classico. De geuren van viooltjes, iris en rozen lijken rechtstreeks uit de wijngaarden te komen.

Het klimaat: frisheid en finesse

De hoogte van Lamole zorgt niet alleen voor prachtige panorama’s, maar ook voor een uitgesproken microklimaat. Koele nachten en frisse winden uit het noorden vertragen de rijping en bevorderen de aromatische complexiteit. Tegelijkertijd garandeert de zuidelijke expositie voldoende zonlicht om volledige fenolische rijpheid te bereiken, zelfs in lastige jaren.

In een tijd waarin klimaatverandering steeds meer invloed heeft op de stijl van Chianti Classico, komt Lamole in het vizier als een soort natuurlijke remedie: een zone waar frisheid behouden blijft, zuren niet wegsmelten en balans de norm is. Geen wonder dat steeds meer producenten hun oog op deze UGA laten vallen.

De stijl in het glas: florale precisie en luchtige structuur

De wijnen van Lamole onderscheiden zich door hun verfijning, precisie en frisse expressie. Binnen het spectrum van Chianti Classico vertegenwoordigt Lamole een stijl die men met recht kan omschrijven als ‘alpine Sangiovese’: wijnen die licht en verfijnd zijn, maar toch diepgang en spanning bieden.

Wat meteen opvalt, is het aromatische profiel. De neus is vaak opvallend floraal, met tonen van viooltjes, iris en rozen, aangevuld door kruiden zoals munt en wilde tijm. Deze expressieve geurigheid is kenmerkend voor Lamole en wordt versterkt door de hoogte, de dichte bosomgeving en de luchtige macigno-bodem. In tegenstelling tot veel warmere UGAs waar rijp fruit domineert, ligt de nadruk hier op finesse en geurige elegantie.

Het fruit is helder en precies: zure kers, rode bes, wilde aardbei, soms met een toets van sinaasappelschil. De rijping verloopt langzaam, wat de aromaontwikkeling ten goede komt. De zuren blijven levendig, dankzij de koelte op hoogte, en zorgen voor frisheid en structuur in het glas. De balans tussen rijp fruit en frisse kern is een van de sterke punten van Lamole.

Wat de textuur betreft, zijn de wijnen doorgaans lichtvoetig met goed geïntegreerde, fijne tannine. Ze voelen slank aan, zonder schraal te worden. De combinatie van een elegante structuur en levendige zuren geeft de wijnen een zekere energie en spanning, waardoor ze toegankelijk zijn maar toch voldoende grip en lengte bieden om interessant te blijven naarmate ze rijpen.

In de afdronk duikt regelmatig een mineraal accent op: iets krijtachtigs of ziltigs, soms zelfs iets rokerigs. Deze toets weerspiegelt de stenige, goed drainerende bodems van macigno en geeft een extra dimensie aan het geheel.

In vergelijking met andere UGAs zijn Lamole-wijnen over het algemeen subtieler en lichter van bouw, maar ze missen daarbij zeker geen complexiteit. Waar sommige wijnen indruk maken door volume of kracht, doen Lamole-wijnen dat door helderheid, precisie en lengte. Het zijn wijnen die vaak wat gesloten starten in hun jeugd, maar zich met flesrijping mooi openvouwen en extra lagen prijsgeven.

Lamole is daarmee geen zone van uitgesproken kracht, maar wel van verfijnde expressie. De term ‘alpine Sangiovese’ vat dit goed samen: wijnen met frisse hoogten, florale diepgang en een duidelijke identiteit. Een stijl die niet domineert, maar intrigeert.

Lamole in flessen: producenten die het verschil maken

Hoewel Lamole klein is, telt het een indrukwekkende reeks producenten die het terroir met precisie, respect en karakter tot uitdrukking brengen. Enkele van de belangrijkste namen:

  • Filetta di Lamole (Fontodi)
    Een project van de bekende producent Fontodi, met als doel de puurheid van Lamole Sangiovese te vangen.
    Referentiewijn: Filetta di Lamole Chianti Classico – intens floraal, met nervositeit en focus.
  • I Fabbri
    Biologisch werkend familiebedrijf dat al generaties lang op grote hoogte actief is.
    Referentiewijn: ‘Terra di Lamole’ – energiek, verfijnd en boordevol bloemen en kruiden.
  • Lamole di Lamole (eigendom van Santa Margherita Prosecco)
    Een historisch domein dat werkt met een grote focus op terroirexpressie en traditionele waarden.
    Referentiewijn: Chianti Classico Riserva – soepel, floraal en met een opvallend licht karakter.
  • Le Masse di Lamole
    Een kleine, ambachtelijke producent die de nadruk legt op precisie en authenticiteit.
    Referentiewijn: Chianti Classico – een mooie balans tussen fruit, kruiden en elegantie.
  • Podere Castellinuzza
    Kleinschalig, puur en traditioneel werkend domein dat trouw blijft aan zijn terroir.
    Referentiewijn: Chianti Classico – licht, fris en delicaat, met minerale precisie.

Waarom Lamole een blijvende indruk nalaat

Lamole is in veel opzichten een buitenbeentje binnen Chianti Classico. Het is de kleinste UGA, met de hoogst gelegen wijngaarden, een zeer beperkte productie en een geologisch profiel dat sterk afwijkt van de rest van de regio. Toch, of juist daarom, heeft Lamole een duidelijke plaats verdiend in het kwaliteitslandschap van de appellatie.

Wie Lamole bezoekt, merkt al snel dat het hier net iets anders voelt dan in andere delen van Chianti Classico. De ligging is afgelegen, het ritme trager, het landschap steiler en dichter bebost. De combinatie van hoogte, expositie en bosrijke omgeving creëert een microklimaat dat uniek is in de streek. Dat vertaalt zich rechtstreeks in de stijl van de wijnen: fris, floraal, licht van structuur maar rijk aan detail.

Opvallend is dat Lamole, net als Montefioralle, pas vanaf de oogst van 2027 officieel als UGA erkend zal worden. De reden hiervoor is technisch van aard: de afbakening en administratieve procedures voor deze twee kleine gebieden vroegen meer tijd om correct te verwerken. Ondanks die latere officiële ingang wordt Lamole vandaag al breed erkend als een van de meest unieke terroirs binnen de appellatie, zowel door producenten als door wijnliefhebbers.

Bedankt voor het meereizen

We heffen nog een laatste keer het glas en klinken met een Podere Castellinuzza Chianti Classico Riserva 2020 want met Lamole sluiten we deze verkenningstocht door de UGAs van Chianti Classico af. Wat begon als een nieuwsgierige blik op een vernieuwde classificatie, groeide uit tot een ode aan de diversiteit van een streek die niet alleen de geografische diversiteit van Chianti Classico heeft blootgelegd, maar vooral heeft aangetoond hoeveel verschil terroir kan maken, zelfs binnen één appellatie, en soms op slechts enkele kilometers afstand van elkaar. Van het ruige Gaiole tot het verfijnde Lamole: Chianti Classico leeft, ademt en verrast. Het is geen uniforme wijn, maar een lappendeken van stijlen en persoonlijkheden. Hopelijk heeft deze uitgebreide reeks dat ook voor jullie duidelijk gemaakt.

  1. Chianti Classico UGA: Classificatie revisted
  2. Chianti Classico UGA – Greve, de brug tussen elegantie en kracht
  3. Chianti Classico UGA – Radda, de puurste expressie van Sangiovese
  4. Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga: De zuidelijke krachtpatser
  5. Chianti Classico UGA Vagliagli – Eigenzinnigheid troef!
  6. Chianti Classico UGA Gaiole – Het ruige hart van Chianti Classico
  7. Chianti Classico UGA Castellina – De ruggengraat van Chianti Classico!
  8. Chianti Classico UGA San Donato in Poggio – Elegantie op het kruispunt van Chianti
  9. Chianti Classico UGA San Casciano – De noordelijke elegantie
  10. Chianti Classico UGA Montefioralle – Het juweel van Greve

Chianti Classico UGA Montefioralle – Het juweel van Greve

In onze zondagsreeks ‘UGA ‘Classificatie revisted’ trekken we vandaag naar het hart van de Chianti Classico, naar een plaats die klein van omvang is, maar groots in wijnhistorie en karakter: Montefioralle. Met deze piepkleine UGA bevinden we ons in de heuvels boven Greve in Chianti, waar een van de meest verfijnde microzones van de appellatie schuilgaat. Lang voor de UGAs officieel erkend werden, wisten kenners al: wie finesse en concentratie zoekt, moet in Montefioralle zijn. En hoewel Montefioralle pas in een latere fase officieel van kracht wordt als UGA (2027), wordt ze nu al beschouwd als een van de meest expressieve en herkenbare terroirs van de regio. Hier, tussen middeleeuwse muren, steile wijngaardterrassen en olijfboomgaarden, worden wijnen geboren die uitblinken in precisie, charme en diepgang.

Een historisch kruispunt

Montefioralle, gelegen binnen de gemeente Greve in Chianti, beslaat een totaal oppervlak van 1.545 hectare, waarvan slechts 143 hectare is aangeplant met Chianti Classico-wijngaarden. Daarmee is het na Lamole de kleinste UGA van de appellatie. Wat het aan grootte mist, maakt het goed in geschiedenis en reputatie. Dit was ooit een strategisch bolwerk in de middeleeuwen; vandaag is het een betoverend dorpje omringd door steile terrassen, olijfbomen en wijngaarden die op hoogte dansen tussen 230 en 540 meter boven zeeniveau.

Het dorp Montefioralle zelf wordt vaak beschouwd als een van de oudste versterkte nederzettingen van Chianti. Strategisch gelegen op een heuvelrug die de valleien van de Greve en de Pesa scheidt, bevond Montefioralle zich eeuwenlang op een kruispunt van handelsroutes, militaire linies en culturele invloeden. Deze ligging maakte het tot een plek van ontmoeting en confrontatie. Tussen Siena en Florence, tussen boeren en edelen, tussen verleden en toekomst.

Tijdens de middeleeuwen diende Montefioralle als een belangrijk verdedigingspunt binnen het territorium van Florence. De cirkelvormige stadsmuur die het dorp nog steeds omringt, getuigt van deze militaire rol. Tegelijkertijd was het dorp ook een agrarisch centrum waar wijnbouw, olijventeelt en ambachtelijk vakmanschap samensmolten in een zelfvoorzienende microkosmos.

Vandaag vinden we dat historische kruispunt terug in de landschappelijke gelaagdheid. Middeleeuwse architectuur, eeuwenoude terrassen, traditionele landbouw en moderne kwaliteitswijnbouw bestaan hier naast elkaar in een delicaat evenwicht. De hellingen rond het dorp, ooit gebruikt voor gemengde teelt, zijn inmiddels grotendeels beplant met Sangiovese. Maar de historische mozaïek van bos, olijfgaarden en kleinschalige wijngaarden is behouden gebleven. Dit draagt niet alleen bij aan biodiversiteit, maar geeft ook de wijnen van Montefioralle hun unieke, ingetogen karakter.

De geologie van Montefioralle

De UGA Montefioralle is genoemd naar het eeuwenoude dorp dat het hart van deze zone vormt. Hoewel het gebied geologisch relatief homogeen is, met vooral alberese en pietraforte als dominante bodemformaties, kan het toch worden opgedeeld in drie duidelijk te onderscheiden subzones met elk hun eigen kenmerken.

De eerste zone, gelegen tussen de grens met de UGA Panzano en het dorp Montefioralle zelf, wordt gekenmerkt door een grotere aanwezigheid van pietraforte (een kalkrijke zandsteen), steile terrassen, talrijke olijfbomen en kleinschalige landbouwbedrijven. Het is een ruig, bijna handgesmeed landschap dat het karakter van de wijn, mineraal, gefocust, verfijnd, weerspiegelt.

De tweede zone begint bij de plaats Zano en strekt zich noordwaarts uit richting Calcinaia en Greti. Hier zijn de hellingen zachter, de wijngaarden groter van opzet en de hoogte gemiddeld lager. Deze streek is duidelijk gedomineerd door kalk-klei bodems die gelinkt zijn aan de albereseformatie. De wijnen uit dit deel zijn vaak iets ronder, voller en toegankelijker, met uitgesproken fruittonen.

Een derde gebied, wat meer afgezonderd en omgeven door bossen, bevindt zich rond Verrazzano. Hier blijft alberese het dominante bodemtype, wat bijdraagt aan een stijl met fijne zuren, ingetogen kracht en mooie spanning.

Tot slot strekt de UGA zich uit tot aan de heuvelkam die de valleien van de Greve en de Pesa scheidt, met hoogtes die kunnen oplopen tot boven de 500 meter. Deze hogere percelen combineren koelte met zonexpositie, wat ideaal is voor langzame, aromatische rijping van de druiven.

Het terroir van Montefioralle: steen, helling en warmte

Montefioralle is een compact en uitgesproken terroir, waar de combinatie van hoogte, expositie en ondergrond het karakter van de wijnen diepgaand bepaalt. De bodems in deze UGA worden gedomineerd door twee geologische formaties: alberese en pietraforte, beide typerend voor de meest prestigieuze delen van Chianti Classico, maar met elk een eigen invloed op de wijnstijl.

Alberese is een harde, kalkhoudende mergel die rijk is aan calciumcarbonaat. Deze gesteentesoort breekt met de tijd af in een fijn, mineraalrijk stof dat de wortels dwingt om diep te gaan. Dit bevordert een evenwichtige vegetatieve groei en een natuurlijke beperking van de opbrengst, wat leidt tot geconcentreerde druiven. Wijnen van alberese tonen vaak een heldere structuur, levendige zuren, florale tonen en een ingetogen kracht. Het zijn wijnen die langzamer rijpen en bijzonder goed ouderen.

Pietraforte, daarentegen, is een compacte kalkzandsteen die harder is dan alberese. Deze formatie levert nog drogere, stenige bodems op, met een hoge weerstand tegen erosie. Waar alberese finesse en lift geeft, zorgt pietraforte eerder voor grip, textuur en een robuustere structuur, wat bijdraagt aan een robuuste bouw en warmtevasthoudende eigenschappen, met invloed op de concentratie en extractie van de druif. In Montefioralle komt pietraforte vooral voor in de zone richting Panzano, waar het terrein steil is en de terrassen oud en smal zijn.

Het microklimaat speelt hierin een belangrijke rol. Montefioralle is relatief warm voor een binnenlandse UGA, met goede zonexpositie en bescherming tegen koude luchtstromen dankzij de omringende heuvels. De hoge ligging van veel percelen, tot boven de 500 meter, compenseert deze warmte met nachtelijke afkoeling en een trage, regelmatige rijping. Hierdoor blijven zuren behouden en ontwikkelen de aroma’s zich gelaagd.

Het terrein zelf is ruig en sterk geaccidenteerd, met veel terrassen en steile hellingen. De wijngaarden liggen versnipperd tussen bossen en olijfgaarden, wat bijdraagt aan biodiversiteit en microklimatische variatie. De meeste percelen worden kleinschalig bewerkt, vaak door familiebedrijven die nauw verbonden zijn met hun land.

De stijl in het glas: sappige charme en diepte

De Chianti Classico’s uit Montefioralle hebben een herkenbare stijl die zich ergens bevindt tussen elegantie en diepte. Ze zijn zelden massief, maar altijd gelaagd, zuiver en met een zekere ingetogen kracht.

In het glas valt meteen het fruitprofiel op: rijpe rode kers staat centraal, vaak met een vlezige, sappige textuur. Daarnaast komen ook aroma’s van rozenbottel, gedroogde kruiden, cederhout en soms een vleugje sinaasappelschil naar voren. Opvallend is ook de frisheid die in de kern van de wijn blijft doorspelen, ongeacht het warme microklimaat van de zone.

De tannines zijn doorgaans fijnkorrelig en zijdeachtig, de zuren levendig maar goed geïntegreerd. In de afdronk duikt regelmatig een mineraal accent op, dat kan doen denken aan krijt of natte steen – een reflectie van de alberese en pietraforte in de bodem.

Dankzij de combinatie van rijp fruit, frisse kern en genuanceerde structuur zijn deze wijnen vaak al jong verleidelijk, maar bezitten ze ook voldoende ruggengraat en spanning om mooi te evolueren op fles. Montefioralle levert Chianti Classico die uitnodigt tot drinken, maar ook tot herontdekken met de tijd.

Producenten die Montefioralle op de kaart zetten

Ondanks (of misschien juist dankzij) zijn kleinschaligheid, telt Montefioralle een indrukwekkend aantal ambitieuze en terroirgerichte domeinen. Deze producenten combineren traditie met innovatie en laten zien hoe groots wijn uit een kleine zone kan zijn.

Montefioralle Winery
Een kleinschalig familiebedrijf dat diep geworteld is in het dorp zelf. Werkt biologisch en volledig met eigen druiven. De stijl is zuiver, evenwichtig en doordrenkt van plaatselijke identiteit.
Referentiewijn: Montefioralle Chianti Classico Riserva – een klassieke, elegante Sangiovese met helder fruit, verfijnde zuren en fijne kruidigheid.

Villa Calcinaia
Historisch landgoed in handen van de Conti Capponi, met een filosofie die traditie koppelt aan experimentele precisie. Biodiversiteit staat centraal, net als een sobere, evenwichtige stijl.
Referentiewijn: Villa Calcinaia Chianti Classico – een schoolvoorbeeld van ingetogen kracht met rijpe kers, droge kruiden en kalkachtige frisheid.

Podere Campriano
Gerund door een familie die zowel wijngaard als kelder volledig zelf beheert. Biologisch gecertificeerd en gericht op minimale interventie.
Referentiewijn: Campriano Chianti Classico – een pure, energieke wijn met spanning, rood fruit en een opvallend mineraal profiel.

Tenute del Cabreo
Onderdeel van Ambrogio e Giovanni Folonari, met moderne faciliteiten en een duidelijke focus op elegantie en drinkbaarheid. De stijl is verfijnd en gepolijst, zonder terroir uit het oog te verliezen.
Referentiewijn: Cabreo Il Borgo Chianti Classico Gran Selezione – rijp en soepel, met donkere kers, zachte tannine en lange, harmonieuze afdronk.

Viticcio
Produceert wijnen die traditie combineren met internationale finesse. Toegankelijk, maar steeds met een duidelijke structuur en herkenbare Montefioralle-signatuur.
Referentiewijn: Viticcio Chianti Classico Riserva – intens, sappig en mooi gelaagd, met fruitige rijkdom en een vleugje balsamico.

Isola delle Falcole
Kleine producent die organisch werkt en de voorkeur geeft aan pure, sobere vinificatie. De stijl is delicaat en gefocust, met nadruk op fraîcheur en terroir.
Referentiewijn: Isola delle Falcole Chianti Classico – levendig en lichtvoetig, met florale tonen, rode besjes en opvallend kalkachtige structuur.

Castello di Verrazzano
Hoewel groter in schaal, bezit Verrazzano belangrijke percelen in Montefioralle. Hun aanpak combineert historische flair met een eigentijdse visie op precisie.
Referentiewijn: Verrazzano Chianti Classico Gran Selezione Sassello – geconcentreerd, kruidig en rijk aan structuur, met duidelijke terroirverankering.

Bibi Graetz
Bekend van Toscaanse cultwijnen, maar bezit ook kleine percelen in Montefioralle. Zijn stijl is artistiek, eigenzinnig en gefocust op pure expressie.
Referentiewijn: Bibi Graetz Colore Rosso – genereus, sensueel en met diepe structuur, al is dit technisch geen Chianti Classico.

Waarom Montefioralle niet mag ontbreken in je Chianti Classico-reis

Montefioralle is misschien klein in oppervlakte, maar groots in karakter. Het is een UGA die alles in zich draagt wat Chianti Classico bijzonder maakt: een rijke geschiedenis, een gevarieerd maar consistent terroir, uitgesproken wijnen met identiteit én een landschap dat traditie en ambacht uitademt.

De wijnen uit deze zone combineren rijp fruit met frisheid, structuur met souplesse, en charme met precisie. Of het nu gaat om een elegante basiswijn of een diepgaande Gran Selezione, Montefioralle laat telkens zien dat terroir zich ook op kleine schaal groots kan uitdrukken.

En toch, deze UGA gaat pas vanaf de oogst van 2027 officieel van kracht binnen de regelgeving van Chianti Classico. Daarmee is Montefioralle een van de laatst toegevoegde schakels in het mozaïek van subzones, maar eentje die nu al wordt erkend om zijn eigenheid en kwaliteit. De officiële status mag dan nog in de toekomst liggen, in het glas bewijst Montefioralle zich al lang.

Terwijl ik dit artikel afrond, geniet ik van mijn laatste flesje Bibi Graetz Soffocone di Vincigliata 2019. Geen Chianti Classico, dat weet ik, maar wel een Sangiovese in zijn meest pure en verleidelijke vorm. Een wijn met eenzelfde soort spanning en karakter als ik zo vaak terugvind in Montefioralle. Ideaal gezelschap tijdens het schrijven van dit artikel.

Volgende week sluiten we deze zondagse reeks af met een laatste halte: Lamole, het hoogste balkon van Chianti, waar finesse, hoogte en luchtigheid samenkomen in een stijl die je niet snel vergeet.

Reeds verschenen in deze serie:

  1. Chianti Classico UGA: Classificatie revisted
  2. Chianti Classico UGA – Greve, de brug tussen elegantie en kracht
  3. Chianti Classico UGA – Radda, de puurste expressie van Sangiovese
  4. Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga: De zuidelijke krachtpatser
  5. Chianti Classico UGA Vagliagli – Eigenzinnigheid troef!
  6. Chianti Classico UGA Gaiole – Het ruige hart van Chianti Classico
  7. Chianti Classico UGA Castellina – De ruggengraat van Chianti Classico!
  8. Chianti Classico UGA San Donato in Poggio – Elegantie op het kruispunt van Chianti
  9. Chianti Classico UGA San Casciano – De noordelijke elegantie
  10. Chianti Classico UGA Panzano – Kracht met een hart van steen