In deze laatste aflevering van onze zondagse reeks ‘UGA Classificatie revisted’ eindigen we waar de Chianti letterlijk tot grote hoogten stijgt: in Lamole. Geen UGA is zo tot de verbeelding sprekend als deze. Lamole is een naam die klinkt als een belofte: van hoogte, lichtheid, finesse en een adembenemend uitzicht. Maar wie verder kijkt dan het postkaartlandschap, ontdekt een wijngebied dat even intrigerend als uniek is, met een stijl die nauwelijks te vergelijken valt met die van de rest van Chianti Classico. Dit is het balkon van de appellatie, en de wijnen die hier geboren worden, hebben iets etherisch, iets dat je niet vast kunt pinnen maar dat je bijblijft.
Een oase van hoogte en rust
Lamole ligt als een adelaarshorst op de flanken boven Greve in Chianti en is met slechts 985 hectare de kleinste UGA van de appellatie. Nog indrukwekkender: amper 68 hectare zijn daadwerkelijk beplant met Chianti Classico-wijngaarden. Toch is dit kleine gebied groots in betekenis. De wijngaarden bevinden zich op hoogtes tussen de 425 en 715 meter, met percelen zoals La Sala, Casole Alta en Grilli die de grens van 700 meter overschrijden. Dit zijn de hoogstgelegen wijnstokken van heel Chianti Classico.
Omringd door dichte bossen, maar liefst 76 procent van Lamole is bebost, ademt het landschap een bijna alpiene sereniteit uit. Het is deze combinatie van hoogte, koelte en natuurlijke isolatie die de basis legt voor een wijnstijl die nergens anders zo luchtig en bloemig is.
De geologie van Lamole
Van alle elf UGAs is Lamole niet alleen de kleinste, maar ook de eenvoudigste om geologisch te beschrijven. De wijngaarden liggen geconcentreerd op één enkele helling, voornamelijk oostelijk georiënteerd, op een gemiddelde hoogte van ongeveer 500 meter. Wat Lamole duidelijk onderscheidt van de rest van de Greve-vallei, waar het formeel deel van uitmaakt, is de combinatie van dichte bebossing en hoge ligging. Die zorgen samen voor een bijzonder koel microklimaat, wat zich rechtstreeks vertaalt in de elegante, vaak subtiele stijl van de wijnen.
Die stijl is ook diep geworteld in de geologie van het gebied. De bodems van Lamole zijn volledig afkomstig uit de Macignoformatie. Deze armzalige ondergrond dwingt de wijnstok tot diepe worteling, wat de concentratie en finesse van de druiven ten goede komt.
Bovendien is Lamole een van de weinige zones waar terrasbouw nog wijdverspreid voorkomt. Veel wijngaarden liggen op kleine, eeuwenoude terrassen die met de hand zijn aangelegd. De wijnstokken worden er vaak nog geleid volgens het traditionele Lamolese systeem van albarello of struikvorm, passend bij het ruwe terrein en de beperkte ruimte.
De terroir van Lamole
Wat Lamole extra bijzonder maakt, is zijn ondergrond. De bodems bestaan hier voornamelijk uit macigno, een zandsteen met een lage pH (onder 7,5), wat voor een ietwat zuurdere en minder kalkrijke bodem zorgt dan in veel andere delen van Chianti Classico. Dit resulteert paradoxaal genoeg in druiven met een iets lager natuurlijk zuurgehalte, maar de hoge ligging van de wijngaarden, met hun koelere temperaturen en trage rijping, balanceert dat effect. Wat overblijft is een wijn met een kern van fraîcheur, gekarakteriseerd door helder fruit en een florale lift.
Centraal in de bodemstructuur staat dus macigno (beter bekend als macigno del Chianti). Deze rotsformatie is ontstaan in het Mioceen, uit oude mariene afzettingen, en bestaat voornamelijk uit compacte lagen zandsteen met fijne, korrelige structuur. Door erosie breekt dit gesteente af tot een lichte, losse bodem die zeer goed draineert en rijk is aan kwarts en mica.
Deze eigenschap maakt de bodems van Lamole arm en droog, wat de wijnstokken dwingt om diep te wortelen op zoek naar water en mineralen. Dat proces vertraagt de groei, verlaagt de opbrengst en verhoogt de concentratie van de druiven. Drie elementen die rechtstreeks bijdragen aan de elegantie en finesse van de wijnen. De wortels groeien door een geologisch medium dat hard en onherbergzaam is, en dat zie je terug in de verticale spanning van de wijn.
Macigno draagt bovendien bij aan een donkere kleur in de wijnen, ondanks hun lichte structuur. De bodem is zanderig maar met veel stenen, wat de temperatuur overdag verhoogt en bijdraagt aan een gelijkmatige rijping, zelfs op hoogtes van boven de 600 meter.
De losse, arme gronden zijn niet alleen ideaal voor Sangiovese, maar ook voor de teelt van iris, een bloem die al eeuwen in Lamole wordt gekweekt voor parfumerie. Veel wijnetiketten uit de regio verwijzen naar deze florale traditie, en dat is geen toeval: de wijnen uit Lamole behoren tot de meest florale en etherische van heel Chianti Classico. De geuren van viooltjes, iris en rozen lijken rechtstreeks uit de wijngaarden te komen.
Het klimaat: frisheid en finesse
De hoogte van Lamole zorgt niet alleen voor prachtige panorama’s, maar ook voor een uitgesproken microklimaat. Koele nachten en frisse winden uit het noorden vertragen de rijping en bevorderen de aromatische complexiteit. Tegelijkertijd garandeert de zuidelijke expositie voldoende zonlicht om volledige fenolische rijpheid te bereiken, zelfs in lastige jaren.
In een tijd waarin klimaatverandering steeds meer invloed heeft op de stijl van Chianti Classico, komt Lamole in het vizier als een soort natuurlijke remedie: een zone waar frisheid behouden blijft, zuren niet wegsmelten en balans de norm is. Geen wonder dat steeds meer producenten hun oog op deze UGA laten vallen.
De stijl in het glas: florale precisie en luchtige structuur
De wijnen van Lamole onderscheiden zich door hun verfijning, precisie en frisse expressie. Binnen het spectrum van Chianti Classico vertegenwoordigt Lamole een stijl die men met recht kan omschrijven als ‘alpine Sangiovese’: wijnen die licht en verfijnd zijn, maar toch diepgang en spanning bieden.
Wat meteen opvalt, is het aromatische profiel. De neus is vaak opvallend floraal, met tonen van viooltjes, iris en rozen, aangevuld door kruiden zoals munt en wilde tijm. Deze expressieve geurigheid is kenmerkend voor Lamole en wordt versterkt door de hoogte, de dichte bosomgeving en de luchtige macigno-bodem. In tegenstelling tot veel warmere UGAs waar rijp fruit domineert, ligt de nadruk hier op finesse en geurige elegantie.
Het fruit is helder en precies: zure kers, rode bes, wilde aardbei, soms met een toets van sinaasappelschil. De rijping verloopt langzaam, wat de aromaontwikkeling ten goede komt. De zuren blijven levendig, dankzij de koelte op hoogte, en zorgen voor frisheid en structuur in het glas. De balans tussen rijp fruit en frisse kern is een van de sterke punten van Lamole.
Wat de textuur betreft, zijn de wijnen doorgaans lichtvoetig met goed geïntegreerde, fijne tannine. Ze voelen slank aan, zonder schraal te worden. De combinatie van een elegante structuur en levendige zuren geeft de wijnen een zekere energie en spanning, waardoor ze toegankelijk zijn maar toch voldoende grip en lengte bieden om interessant te blijven naarmate ze rijpen.
In de afdronk duikt regelmatig een mineraal accent op: iets krijtachtigs of ziltigs, soms zelfs iets rokerigs. Deze toets weerspiegelt de stenige, goed drainerende bodems van macigno en geeft een extra dimensie aan het geheel.
In vergelijking met andere UGAs zijn Lamole-wijnen over het algemeen subtieler en lichter van bouw, maar ze missen daarbij zeker geen complexiteit. Waar sommige wijnen indruk maken door volume of kracht, doen Lamole-wijnen dat door helderheid, precisie en lengte. Het zijn wijnen die vaak wat gesloten starten in hun jeugd, maar zich met flesrijping mooi openvouwen en extra lagen prijsgeven.
Lamole is daarmee geen zone van uitgesproken kracht, maar wel van verfijnde expressie. De term ‘alpine Sangiovese’ vat dit goed samen: wijnen met frisse hoogten, florale diepgang en een duidelijke identiteit. Een stijl die niet domineert, maar intrigeert.
Lamole in flessen: producenten die het verschil maken
Hoewel Lamole klein is, telt het een indrukwekkende reeks producenten die het terroir met precisie, respect en karakter tot uitdrukking brengen. Enkele van de belangrijkste namen:
- Filetta di Lamole (Fontodi)
Een project van de bekende producent Fontodi, met als doel de puurheid van Lamole Sangiovese te vangen.
Referentiewijn: Filetta di Lamole Chianti Classico – intens floraal, met nervositeit en focus. - I Fabbri
Biologisch werkend familiebedrijf dat al generaties lang op grote hoogte actief is.
Referentiewijn: ‘Terra di Lamole’ – energiek, verfijnd en boordevol bloemen en kruiden. - Lamole di Lamole (eigendom van Santa Margherita Prosecco)
Een historisch domein dat werkt met een grote focus op terroirexpressie en traditionele waarden.
Referentiewijn: Chianti Classico Riserva – soepel, floraal en met een opvallend licht karakter. - Le Masse di Lamole
Een kleine, ambachtelijke producent die de nadruk legt op precisie en authenticiteit.
Referentiewijn: Chianti Classico – een mooie balans tussen fruit, kruiden en elegantie. - Podere Castellinuzza
Kleinschalig, puur en traditioneel werkend domein dat trouw blijft aan zijn terroir.
Referentiewijn: Chianti Classico – licht, fris en delicaat, met minerale precisie.
Waarom Lamole een blijvende indruk nalaat
Lamole is in veel opzichten een buitenbeentje binnen Chianti Classico. Het is de kleinste UGA, met de hoogst gelegen wijngaarden, een zeer beperkte productie en een geologisch profiel dat sterk afwijkt van de rest van de regio. Toch, of juist daarom, heeft Lamole een duidelijke plaats verdiend in het kwaliteitslandschap van de appellatie.
Wie Lamole bezoekt, merkt al snel dat het hier net iets anders voelt dan in andere delen van Chianti Classico. De ligging is afgelegen, het ritme trager, het landschap steiler en dichter bebost. De combinatie van hoogte, expositie en bosrijke omgeving creëert een microklimaat dat uniek is in de streek. Dat vertaalt zich rechtstreeks in de stijl van de wijnen: fris, floraal, licht van structuur maar rijk aan detail.
Opvallend is dat Lamole, net als Montefioralle, pas vanaf de oogst van 2027 officieel als UGA erkend zal worden. De reden hiervoor is technisch van aard: de afbakening en administratieve procedures voor deze twee kleine gebieden vroegen meer tijd om correct te verwerken. Ondanks die latere officiële ingang wordt Lamole vandaag al breed erkend als een van de meest unieke terroirs binnen de appellatie, zowel door producenten als door wijnliefhebbers.
Bedankt voor het meereizen
We heffen nog een laatste keer het glas en klinken met een Podere Castellinuzza Chianti Classico Riserva 2020 want met Lamole sluiten we deze verkenningstocht door de UGAs van Chianti Classico af. Wat begon als een nieuwsgierige blik op een vernieuwde classificatie, groeide uit tot een ode aan de diversiteit van een streek die niet alleen de geografische diversiteit van Chianti Classico heeft blootgelegd, maar vooral heeft aangetoond hoeveel verschil terroir kan maken, zelfs binnen één appellatie, en soms op slechts enkele kilometers afstand van elkaar. Van het ruige Gaiole tot het verfijnde Lamole: Chianti Classico leeft, ademt en verrast. Het is geen uniforme wijn, maar een lappendeken van stijlen en persoonlijkheden. Hopelijk heeft deze uitgebreide reeks dat ook voor jullie duidelijk gemaakt.
- Chianti Classico UGA: Classificatie revisted
- Chianti Classico UGA – Greve, de brug tussen elegantie en kracht
- Chianti Classico UGA – Radda, de puurste expressie van Sangiovese
- Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga: De zuidelijke krachtpatser
- Chianti Classico UGA Vagliagli – Eigenzinnigheid troef!
- Chianti Classico UGA Gaiole – Het ruige hart van Chianti Classico
- Chianti Classico UGA Castellina – De ruggengraat van Chianti Classico!
- Chianti Classico UGA San Donato in Poggio – Elegantie op het kruispunt van Chianti
- Chianti Classico UGA San Casciano – De noordelijke elegantie
- Chianti Classico UGA Montefioralle – Het juweel van Greve
Filed under: Vini Italiani | Tagged: Chianti, chianti classico, filetta di lamole, fontodi, greve in chianti, i fabbri, Italian wine ambassador, lamole, lamole di lamole, le masse di lamole, podere castellinuzza, Sangiovese, Toscane, uga, unita geografica aggiuntiva, wijn, wijnkennis | Leave a comment »
