Taurasi DOCG – The Barolo of the South

Noem me de grootste wijnen die Italië rijk is? We horen het vlot uit de meeste monden komen: Barolo, Brunello di Montalcino, Barbaresco, Amarone, Vino Nobile (di Montepulciano). Een enkeling zal Taurasi opnemen in zijn opsomming. De Taurasi wijnen zijn nochtans het vloeiend goud van het zuiden (Campania) en de erkeninning die de wijn buiten de Italiaanse landsgrenzen mist is volkomen onterecht. Reden genoeg om er een degustatie aan te wijden. Het werd één van de meest memorabele degustaties die ik heb mogen beleven. In die mate zelfs dat ik onmiddellijk ben overgegaan met de aankoop van exact dezelfde flessen en op de doos in het groot heb geschreven ‘Te degusteren binnen 4 jaar’. Op zoek naar de ultieme bevestiging van datgene dat me onwezenlijk kippenvel bezorgde: Taurasi DOCG!

Taurasi DOCG – Enkele weetjes:

  • Het herkomstgebied van de Taurasi ligt in Campania, in de Provincie Avellino (Irpinia)
  • Taurasi staat synoniem voor rode wijn
  • De wijn werd een DOC in 1970 en was de eerste zuid Italiaanse wijn die de promotie naar DOCG maakte in 1994
  • De aanplant van de Taurasi wijngaarden bedraagt 353 hectare, 872 are. Goed voor ongeveer 3645 hectoliters aan wijn. We betwijfelen of dit bij dit schrijven nog correct zal zijn.
  • 17 gemeenten zijn toegelaten in het herkomstgebied
  • Er zijn 4 subzones voor de Taurasi
    1. Riva Sinistra del Calore
    Hier vinden we klei- en zandbodems. De wijnen zijn vlugger op dronk. De wijngaarden liggen ten noorden 2. Terre del Fiano
    Wijngaarden me steile hellingen in terrasvorm ten westen
    3. Riva Destra del Calore
    Rotsachtige bodems met een kalkdominantie en vulkanische onderbodem
    4. Central Alta Valle
    Hier vinden we de hoogst gelegen wijngaarden tot 700 meter ten zuiden.
  • Er zijn 2 verschillende DOCG wijnen voor de Taurasi
    1. De klassieke Taurasi DOCG
    Deze wijnen hebben een verplichte lageringsperiode van 3 jaar waarvan 12 maanden in vaten of fusten
    2. De Taurasi Riserva DOCG
    Deze wijnen hebben een verplichte lageringsperiode van 4 jaar waarvan 18 maanden in vaten of fusten.
  • De wijn moet voor minstens 85% bestaan uit de Aglianico. Veelal stellen we vast dat de wijnen gemaakt worden van enkel en alleen Aglianico.

De Proeverij:

  1. Villa Matilde ‘Tenute di Altavilla’ Taurasi DOCG 2013 – 23,10 €
    Stevige donkere kleur en mooi tranend. De neus is vol met rood en voornamelijk zwart fruit. Pruimen, mokka, cacao, tabak, zeer veel kruidigheid en specerijen met laurier, oregano, peper en tijm. Na een tijdje komt het cederhout opzetten. Rokerig ook. De smaak is onmiddellijk stevig met weliswaar mooie voldragen tannine. Lange lengte van 6 tot 7 seconden. Mag nog wat lageren maar dit gaat dik in orde komen!
    Score 80/100
  2. Le Masciare Taurasi DOCG 2012 – 25,30 €
    Diep kersenrood en tranend van kleur. Uitgebreide geuren met braam, pruim, cassis en mooie viooltoetsen. Stevige kruiden en specerijen (laurier, peper, tijm), cacao, koffie, cederhout. Licht animaal en een puntje vegetaal. In de monde onmiddellijk stevige tannine, een klein lactisch kantje. Naast het fruit, prima zuren om te counteren. Afdronk mocht langer zijn. De minste wijn op onze proeftafel.
    Score 68/100
  3. Le Masciare ‘Pian del Bosco’ Taurasi DOCG 2012 – 29,70 €
    Diepe intense kersenrode kleur en heerlijk tranend. De geur is bedwelmend met zeer donker, zwart fruit. Heel veel specerijen, donkere cacao, ceder en koffie. Grafiet, potloodslijpsel, inkt. Alles is aanwezig! Zeer krachtige en stevige tannine. Even wennen in de mond want dit komt echt wel binnen. Het geheel blijft lang aanwezig. Zeer mooie en broodnodige ondersteuning van de zuurtjes. Dit is echt wel een zeer mooie wijn.
    Score 84/100
  4. Donnachiara ‘Di Umberto’ Taurasi DOCG 2012 – 26,75 €
    Schitterende kleur; donker karmijnrood en kleurend tranend. Prachtige neus met voor het eerst niet enkel het zwarte fruit maar ook duidelijk de heerlijk sappige kersen. Fijn doorweven kruidigheid. Mokka, chocolade en fijne blonde tabak evenals het sigarenkistje. Licht vegetaal, een toets aan bospaddenstoel en grafiet. Krachtig, stevig maar fluwelig van smaak. Vol en rond met heerlijke aanvullende zuren. De lengte is lang tot aanhoudend. Specerijen en fruit samen met de branderige toetsen van mokka en cacao tot diep in de finale. Dit is smullen!
    Score: 92/100
  5. Colli di Lapio ‘Vigna Andrea’ Taurasi DOCG 2011 – 26,60 €
    Diep karmijnrood van kleur en tranend. Zeer veel tabak en cederhout in de neus samen met de groenkruidigheid zoals laurier en groene peper. Eveneens duidelijk zijn de inkt en grafiet. Het is na ferm walsen dat het fruit komt opzetten. En dat is van het donkere, zwarte type. Zeer smakelijke tannine die duidelijk op de voorgrond treden. Nadien komt het rijpere fruit en het zoethout opzetten. Dat zoethout blijft tot in de diepe lange finale samen met de mokka, kruiden en cacao. Een smakelijke powerboy!
    Score: 85/100
  6. Mastroberardino ‘Naturalis Historia’ Taurasi DOCG 2011 – 39,80 €
    Diep donkerrood en kleurend tranend. Ik kan niet wachten met proeven, zo heerlijk geurend is dit. Donker zwart fruit, braam, cassis, zwarte bessen, gedroogde pruim, zelfs een toets van vijgen. De typische kruidigheid met laurier, peper, oregano en tijm. Veel cacao, heerlijke tabak en mokka en leder, inkt, grafiet… De smaak is smakelijk vullend, aanhoudend en steeds op een dunne koord dansend waarna de kracht en de stevigheid het uiteindelijk toch haalt van het fruit/zuren/hout/alcohol. Wat een heerlijke wijn!
    Score: 94/100
  7. Pietracupa Taurasi DOCG 2010 – 33,00 €
    Donkere kersenrode kleur. Tranend. Veel donker zwart fruit, mooie cederhouttoets, cacao mokka, inkt grafiet, met ook toch wel dierlijke aanvullingen, leder en paddenstoel. Je verwacht een iets minder lekkere smaak maar dit is een geheel dat bijna tot afronding is gekomen met zeer smakelijke tannine en een heerlijke kruidige afdronk. Ook hier is de lengte weer intact. Andere stijl dan wat we tot op heden proefden, wat ronder en wat makkelijker maar toch smakelijk.
    Score: 79/100
  8. Macchialupa ‘Le Surte’ Taurasi DOCG 2010 – 28,80 €
    Diep en donker kleurend en heerlijk gekleurd tranend. Mooie voornamelijk fruitige neus van het zwartste type. Daarna de tabak, ceder, mokka, inkt, grafiet en op het einde de kruidigheid. Licht vegetaal en leder. Heerlijk geurend. Zeer smakelijke tannine, mooi rond en in geheel gekomen. Pruim en sappige kersen met bramen in de mond, prachtige kruidige aanvulling en voor de allereerste keer zo sappig. Dit vormt een wijn die af is en die mooi binnen komt.
    Score: 88/100
  9. Feudi di San Gregorio ‘Piano di Montevergine’ Taurasi Riserva DOCG 2011 – 40,00 €
    Karmijn diepgekleurd en mooi tranend. Stevig donker zwart fruit in de neus samen met tabak, cacao duidelijke grafiet en inkt. Cederhout, viooltjes, gigantische mooie kruidigheid laurier, tijm , peper, licht dierlijk. De smaak is krachtig, stevig en een beetje gepolijst. Lang aanwezig met toch meer bittere cacao maar wel sappig fruit. Nog een lange en goede weg te gaan!
    Score 91/100
  10. Mastroberardino ‘Radici’ Taurasi Riserva DOCG 2011 – 37,40 €
    Jonge, levendige kleur, prachtig tranend en diep doorkleurd. Heerlijke neus, bomvol fruit, zowel zwart als rood. Fijne speelse kruidigheid, cacao, mokka, leder… grafiet en inkt. Steeds dezelfde elementen komen terug. Zo mooi, zo heerlijk smakelijk, fluwelige tannine, lang aanwezig en dragend. De kracht draagt, de zuren geven finesse en het fruit maakt het smakelijk.
    Score 94/100
  11. Donnachiara Taurasi Riserva DOCG 2008 – 36,20 €
    Donker karmijnrood van kleur, mooi tranend. Gedroogd, licht gestoofd fruit en veel cassis. Verder de typische kruidigheid, de grafiet, de inkt en het sigarenkistje evenals de cacao. Olapola, lekker smakelijk, sappig, fluwelig en echt wel aanhoudend dragend. Wat meer op leeftijd en daardoor geeft hij zich al wat meer. Overheerlijk en safe the best for last!
    Score: 96/100

Door deze laatste wijn en omwille van het feit dat deze net iets ouder was dan de andere wijnen rijpte het idee deze degustatie over te doen. De flessen liggen ondertussen geduldig te wachten!

Onze Taurasi proeverij

Italiaanse wijnavonden – Deel 6

Aan alle goede dingen komt helaas een einde. Zo ook aan onze Italiaanse wijnavonden. Gedurende 6 vrijdagavonden nam ik 13 wijn-dorstige gelijkgestemde zielen mee in dit Italiaans avontuur. Afsluiten deden we op de meest zuiderse wijze…Campania, Puglia, Basilicata, Calabria en de eilanden Sicilia en Sardegna kwamen aan bod. Strenge schoolmeester zijnde had ik al een waarschuwend vingertje opgestoken dat de stijl van de wijnen abrupt zouden veranderen en dat we van de typische hoge zuurtegraad, die vele Italiaanse wijnen zo kenmerken, wel eens exemplaren zouden kunnen treffen die net een tekort aan die zo broodnodige eigenschap hebben. Het evenwicht zou met andere woorden wel eens zoek kunnen zijn.

Maar toch was het alweer likkebaarden geblazen. Eén van mijn favoriete regio’s stond immers op het programma: Campania!! Met graagte laat ik de ‘tranen van Christus’ aan me voorbij gaan. Lacryma Christi in wit wordt gemaakt van (hoofdzakelijk) de Coda di Volpe druif, wat zoveel als vossenstaart betekent. Dit is werkelijk zoiets als ‘What’s in a name’… 😉
Neen ik kijk vol verlangen uit naar die andere mooie witte parels die komen uit het land om en rond de Vesuvius. Greco bijvoorbeeld of die andere hoogstaande druif, Fiano!! Dit zijn werkelijk druiven die de allermooiste witte wijnen uit Italië kunnen maken. Meer dan terecht dat ze bekroond werden met een DOCG! Onbegrijpelijk echter dat sommige andere witte wijnen op gelijke voet worden geplaatst met dit hoogstaand wit genot!!
Zelfs van de Falanghina worden betere wijnen gemaakt dan pakweg van de Albana di Romagna…
Is er dan geen rood te vinden in Campania? Oh jawel…Eén van de Italiaanse topdruiven is hier heerser. Aglianico zorgt voor krachtpatsers in onder andere de Taurasi DOCG. Je leest her en der wel eens dat hij de grote broer is van de Barolo of de Barbera. Tja, een mens leest zoveel 😉

Wat kunnen we er nog treffen ginds in het zuiden? Bulkwijn…heel veel bulkwijn. Ongeveer 90% van de druiven zijn bestemd voor distillaten of voor grote coöperaties. De kwaliteitswijn die op de markt wordt gebracht kent de laatste jaren echt wel een meer dan gestage groei. Zeer mooie resultaten zien we van de Primitivo’s en Negroamaro’s uit Puglia, Aglianico heeft nog een tweede thuis op de flanken van de Vulture vulkaan in Basilicata. Canonnau laat u bij wijlen de Franse Grenaches vergeten met ontroerende resultaten op Sardegna. En dan is er ten slotte nog Sicilia!! Heerlijke wijnen van de Nero d’Avola en de laatste jaren steeds betere en betere resultaten van de Syrah. Vooral de blends tussen deze 2 druiven zijn zeer te pruimen 😉
In alle bescheidenheid moet ik je vragen Calabria te vergeten als wijngebied. Mooi vakantiegebied en de wijntjes zullen ginds ongetwijfeld kunnen bekoren. Laat ze echter ginds ;-).

De proeftafel had opnieuw 8 wijnen te bieden…althans in theorie! Mijn gasten druppelden binnen en het ene na het andere flesje werden mij toevertrouwd. Zelf had ik ook nog wat voor de afterparty opzij gezet. Enkele wijnen die bij de voorbije avonden de mist in gingen en die ik wou rechtzetten. Zo hadden we een gekurkte Dolcetto en was de Barbera niet echt optimaal. Er was dus een nieuwe Dolcetto en ik had nog 2 Barbera’s voorzien (was er toch niet eentje opnieuw gebeten door die donderse kurkduivel zeker!).

Starten deden we braafjes met een Vermentino di Gallura Van Piero Mancini. De prijs van de Primo kwam helemaal niet overeen met het resultaat in het glas. Eerlijke en correcte wijn, een beetje gebrek aan de nodige zuren. Nadien volgde het Di Meo Festijn met de Greco di Tufo en de Fiano di Avellino. Manmanman, wat is die Greco toch een heerlijke druif!!! Fris en toch vol van smaak, bomvol mineralen, heerlijk lang uitgesponnen en dan die afdronk…pure zeste van sinaas en mandarijn. Stilte…nog eens proeven…stilte…goedkeurend gemopper! Dan weet je dat het goed zit :-).
De Fiano ging op hetzelfde elan verder, opnieuw de frisse volheid, de mineralen maar een andere afdronk. Meer kruidigheid ook in ons glas. Yeah…wit Campania had zijn naam meer dan gemaakt!!

Met goed gemoed konden we het rood aanvangen. Opnieuw viel Piero Mancini door de mand. Dit keer met de Canonnau di Sardegna. Gelukkig had één van mijn gasten ook voor een Canonnau gezorgd. De Dule van Gabbas was van een hele andere kwaliteit. Het moet gezegd zijn dat ook de prijs het dubbele was van de eerste fles…maar toch!
Hoofdstuk Puglia dan maar met het fijne en kwaliteitsdragende Schola Sarmenti. Ik had in de officiële degustatie de Roccamora (Negroamaro uit Nardo DOC) en de Cubardì Primitivo voorzien. Beide wijnen zijn totaal uiteenlopend. De Roccamora is een geweldige Negroamaro, een ware fruitexplosie. Voor de meesten de verrassing van de avond. De Primitivo was verfijnd en elegant, 2004 reeds en verre van versleten. Dit is Primitivo zoals hij hoort te zijn! Achteraf kwam er nog een andere Negroamaro de Nerio en een zoete Primitivo (verrassend mooi).

Afsluiten deden we met een pure Nero d’Avola van Sallier de la Tour en uiteraard een Taurasi DOCG. De Sciliaan viel tegen…ik ken de wijn al lang en hij draagt niet langer meer. Spijtig want dit was ooit super.
Voor de Taurasi gingen we terug naar Di Meo. Eentje van het jaar 2001 en voor het eerst gedurende de avond hadden we discussie. Heerlijk voor één, niet goed voor de ander. Proef hem een keertje en laat me jullie bevindingen maar weten 😉

En zo doken we met de nodige pollo de avond in! Het moet gezegd zijn dat ‘La Mamma‘ blij haar applaus in ontvangst nam. Tevens ben ik een tevreden man. Op geen moment had ik met een mopperende bende te maken. En blije en vrolijke gezichten, genietend van al dat moois. Het niveau van de groep was uitermate hoog. Dat maakt het natuurlijk makkelijker en menig discussie werd gevoerd…steeds met het nodige respect voor de ander zijn mening. Dit is het waar wijnproeven voor moet staan…Plezier, vreugde, dorst naar kennis, dorst naar deze godendrank…maar steeds met de nodige ernst en respect voor elkaar.

Ohja…Luc werd verkozen tot de “neus” van de avonden. Hij verdiende dan ook de rosé bubbels van Berlucchi (Franciacorta). Als bij wonder stond hij echter gekoeld en waren er ‘toevallig’ champagneglazen voorhanden 😉

Bravissimo e Grazie!! Alla Prossima Volta!

Italiaanse wijnavonden – Deel 1

Bezig zijn met wijn, niets zo leuk als dat. Bijgevolg doen we dat dan ook maar!
Waarom bijvoorbeeld eens niet ‘bezig zijn’ met Italiaanse wijnen? Geef toe, vele wijnliefhebbers hebben het toch zo moeilijk hun weg te vinden in het doolhof waarin het Italiaanse wijnlandschap wordt uitgetekend. Als je het van dichterbij gaat bekijken moet je er ook niet verwonderd over zijn dat het bij menigeen een ‘gat in hun cultuur’ is.

En dus schrijven we een opleiding uit, gespreid over 6 avonden! Doelpubliek: enthousiaste wijnliefhebbers – met of zonder voorkennis – die niet onmiddellijk op hun mondje gevallen zijn en die met graagte ook een woordje placeren over de aangeboden onderwerpen.

Zo gingen we dan van start, samen met de 13 genodigden. Zo’n avondje zit eigenlijk poepsimpel in elkaar: na wat blablabla (de indeling van de provincies over noord tot zuid, wat geschiedenis, een stukje cheap-talk, en de indeling van de Italiaanse wetgeving) over het thema van de avond, volgt er een degustatie.
Prettig om zien is steeds dat geschuifel met de stoelen als we aan het 2e deel van de avond beginnen… de messen worden gescherpt, de verwachtingen zijn hoog en vooral de dorst is groot! De dorst naar kennis weliswaar ;-).

Gedurende deze 6 avonden zullen er een waaier aan druivenrassen de revue passeren! Natuurlijk, we zitten in Italië… Bijgevolg zullen er tevens een waaier aan smaken volgen. En zij die vastgeroest zijn aan de wereldburgers der druiven als daar zijn Cabernet, Merlot, Syrah, Chardonnay, Sauvignon, etc. zullen lichtjes bedrogen uitkomen! Afzetten die oogkleppen, hoofd lichter achterover buigen en kappen maar met dat onbekende spul ;-).
You just love it or hate it!

Acht wijnen waren uitverkoren hun laatste adem uit te blazen. Sommigen onder hen waren al onthoofd, van anderen hadden we dan weer spijt dat we ze niet vroeger soldaat gemaakt hadden.
De wijnen waren zowat van overal, en toch ook weer niet. Zachtjes de eerste nadrukken leggen van de toonaangevende regio’s was de onderliggende boodschap en uiteraard ook verrassen!

Verrassen deed alleszins onze opener van de avond. De Epilogo di Cantalfieri Blanc de Noirs 2004 mag dan wel gemaakt zijn volgen de traditionele methode en van de Pinot Nero. Het was al een dood vogeltje, nog voor hij in het glas kwam! Oeps, die aanzet van de avond kon een pak beter… Waar was de pareling naartoe? Moet er geen mooi schuimkraagje verschijnen bij het ingieten? En dan volgde er oxidatie en vergane smaak-gloriën. Altijd positief blijven! Het kan alleen maar beteren. Maar toch, die prijs…slik!

Roeien met de riemen die we hebben en dus stapten we in onze sloep, gingen we helemaal de Adriatische zee door, likten we vlug de hiel alvorens aan te landen in Sicilia waar we een Catarratto proefden van Fazio. Haha opzet geslaagd…aantonen dat het in Sicilia verdomd moeilijk is de nodige zuren in hun wijnen te krijgen en zoals in dit geval te behouden. Tijd om dit pad te verlaten en pianissimo crescendo te gaan.

All the way back again to Friuli met een Pinot Grigio van Tenuta Pinni. Mooi uitgesponnen, prachtig evenwicht en een schoolvoorbeeld van degelijkheid.

Forte, Forte! Onze laatste witte wijn…Ik kan het niet laten om als liefhebber van de Riesling aan te tonen wat een prachtige resultaten er gemaakt worden van deze druif in Süd Tirol/Alto Adige. De Montiggl van St-Michael-Eppan werd van stal gehaald en ontkurkt. Al gauw volgenden de ‘oehs en de aahs’. Inderdaad waarachtig een mooi stukje mineraal vocht dat onze lippen bedwelmde!

Tijd voor het rode hoofdstuk aan te snijden. Een lichte tip van de sluier te lichten voor wat nog komen zal gaan. In volgorde proefden we een Barbera d’Asti van Cascina Castle’t uit Piëmonte (fruitig, correct maar ik heb toch besloten om in de toekomst een andere Barbera als voorbeeld te nemen), de Mongrana Maremma van Querciabella uit Toscane (oerdegelijk als steeds) en om af te sluiten Di Meo’s Don Generoso uit Irpina, Campania.
Deze laatste was een zeer concentreerde wijn, met een zeer complex aroma en smaak geheel. Aglianico op zijn best! Njammienjammienjammie 🙂

Eindigen deden we de avond met wat typische Italiaanse hapjes. Dit deden we echter niet vooraleer we nog een Reciotto van Pieropan – Le Colombare – ( one hundred percent Garganega sir) dronken op een succesvolle verderzetting van dit uiterst gezellig samenzijn!

Alla Prossima Volta!