Ook bij Amici is het nieuwe proefjaar afgetrapt, en hoe! Chianti Classico 2020 stond er op het programma. Een mooie opener voor wat alweer een boeiend proefjaar zal worden. Tijdens deze degustatie kreeg ik de vraag of ik het verhaal kon vertellen over de Gallo Nero, de zwarte haan die al sinds mensenheugenis het symbool is van Chianti Classico. Een sappig verhaal dat een eigen leven is gaan leiden en intussen is uitgegroeid tot een echte legende. Of de legende strookt met de waarheid? Dat maakt helemaal niet uit. Ze is te mooi om niet te vertellen. Ik deel ze dan ook graag in sprookjesvorm alvorens over te gaan tot de proefnotities van de geopende flessen.
De legende van de ‘gallo nero di Chianti Classico’
Er was eens, heel lang geleden, in het hart van Toscane, een prachtig heuvelachtig landschap vol bossen, olijfbomen en wijngaarden. Het was het land van Chianti, een streek waar twee machtige steden al een eeuwigheid liepen te bekvechten en streden om de lokale macht.
Aan de ene kant lag Firenze, rijk, machtig en bijzonder snoeverig. Aan de andere kant Siena, een omgeving vol grootgrondbezitters die de leuze hadden ‘pacht geeft macht’.
De twee steden konden elkaar niet luchten of zien. Ze voerden voortdurend oorlog. Midden in dat geweld lagen de mooiste van alle Toscaanse heuvels: het Chiantigebied. Het doelwit van zowel Firenze als Siena.
Op een dag zagen beide steden het nutteloze van hun jarenlange strijd in en besloten ze rond de tafel te gaan zitten. Het doel: er moest eindelijk een definitieve grens komen die bepaalde welk deel van Chianti tot Firenze behoorde en welk deel tot Siena. Maar hoe doe je dit wanneer geen van beide partijen ook maar een duimbreed wil toegeven?
Uren werden dagen, dagen werden maanden, maar na lang onderhandelen sloten ze een wel heel merkwaardige overeenkomst. Eentje waarin een haan centraal zou staan.
Elke stad zou een ridder te paard afvaardigen. Op een afgesproken ochtend zouden beide ridders vertrekken zodra hun haan voor het eerst kraaide. De ene vanuit Firenze, de andere vanuit Siena. Ze zouden elkaar tegemoet rijden en precies op de plaats waar ze elkaar ontmoetten, zou de nieuwe grens worden getrokken.
Eenvoudig toch?
Alleen hadden ze buiten de sluwheid van de Florentijnen gerekend.
In Siena werd met veel zorg een prachtige witte haan uitgekozen. Het dier kreeg het beste graan, vers water en alle comfort die een haan zich maar kon wensen. Hij werd vertroeteld als een prins, want op de grote dag moest hij in topvorm zijn.
In Firenze dachten ze daar heel anders over.
De Florentijnen kozen een pikzwarte haan. Een vinnig beestje met een behoorlijk temperament. Maar in plaats van hem lekker te verwennen, besloten ze hem enkele dagen nauwelijks eten te geven.
De arme haan kreeg honger. Verschrikkelijke honger. Hij scharrelde zenuwachtig rond, pikte vergeefs naar ieder kruimeltje en raakte met het uur humeuriger.
En precies daarop hadden de Florentijnen gerekend.
Eindelijk brak de beslissende nacht aan.
In Siena lag de witte haan heerlijk te slapen. Zijn buikje was gevuld, zijn veren lagen netjes en hij droomde wellicht van nog meer graan.
Maar in Firenze was de zwarte haan de wanhoop nabij. Midden in de nacht, toen de sterren nog volop aan de hemel stonden en er van de eerste zonnestralen geen sprake was, hield hij het niet langer uit.
“KUKELUKUUUU!”
Zijn gekraai schalde door de donkere straten van Firenze.
Dat was het sein! De Florentijnse ridder sprong onmiddellijk op zijn paard en stoof de stad uit. In volle galop trok hij zuidwaarts, over heuvels, door bossen en langs stoffige wegen.
Ondertussen gebeurde er in Siena helemaal niets. De witte haan sliep.
De Florentijnse ridder reed verder. De witte haan sliep nog altijd. Pas toen de eerste zonnestralen boven de Toscaanse heuvels verschenen, rekte de witte haan zich uit, schudde zijn veren en liet eindelijk zijn indrukwekkende gekraai horen.
“KUKELUKUUUU!”
De Sienese ridder sprong haastig in het zadel en vertrok richting Firenze.
Maar het kwaad was al geschied.
De Florentijnse ridder had inmiddels vele kilometers afgelegd. Zijn paard had hem dwars door het prachtige Chiantigebied gedragen en hij naderde stilaan Siena.
Toen verscheen eindelijk zijn tegenstander aan de horizon.
De twee ridders ontmoetten elkaar bij Fonterutoli, vlak bij Castellina in Chianti, op amper enkele kilometers van Siena.
En zoals afgesproken, werd precies daar de grens getrokken. De Sienezen konden hun ogen nauwelijks geloven. Bijna het volledige Chiantigebied viel nu in handen van Firenze!
Hun prachtige witte haan had hen lelijk in de steek gelaten. En die zwarte, uitgehongerde rakker had de Florentijnen een overwinning bezorgd waar geen veldslag aan te pas was gekomen.
En de zwarte haan? Die werd een held.
Volgens de legende kozen de Florentijnen uit dankbaarheid de zwarte haan als symbool van hun overwinning. Later werd hij het embleem van de Lega del Chianti, de middeleeuwse liga die de gebieden rond Radda, Gaiole en Castellina verenigde.
Eeuwen gingen voorbij. De ridders verdwenen, de grenzen veranderden en de wijngaarden van Chianti werden steeds beroemder. Toen de wijnproducenten van Chianti Classico zich in 1924 verenigden om hun wijnen te beschermen, haalden ze de oude zwarte haan opnieuw van stal. De Gallo Nero werd het embleem van hun consortium en groeide uit tot het herkenningsteken van Chianti Classico. Sinds 2005 prijkt hij officieel op iedere fles.
En daarmee komen we terug bij de degustatie van Amici. Acht wijnen stonden er op tafel, waaronder enkele bijzonder mooie Gran Selezione. Toeval of niet, de eerste wijn was afkomstig van Fonterutoli, precies de plaats waar onze twee ridders elkaar volgens de legende ontmoetten.
Chianti Classico 2020 – De proefnotities
- Mazzei – Fonterutoli Chianti Classico DOCG 2020
90% Sangiovese, aangevuld met 5% Malvasia Nera en 5% Colorino. De druiven zijn afkomstig van zeven verschillende wijngaarden, gelegen op een hoogte van 220 tot 570 meter, met voornamelijk kalksteen en mergel in de bodem. De wijn rijpt gedurende 12 maanden in Franse eikenhouten vaten van 225 en 500 liter, gevolgd door een korte rustperiode in betonnen cuves. Heldere robijnrode kleur. De neus is onmiddellijk herkenbaar als Sangiovese, zonder bijzonder uitbundig te zijn. Klein rood fruit krijgt het gezelschap van peper, kaneel en oregano, aangevuld met florale toetsen van rozen, wat mokka, laurier en een lichte hint van sousbois. In de mond is dit een vlotte, toegankelijke wijn met correcte tannine die mooi aansluit bij de frisse zuren. De afdronk is aangenaam, al blijft de lengte eerder bescheiden. Een herkenbare Chianti Classico die vooral op zijn drinkbaarheid scoort.
Score: 84/100 – Te koop bij: Licata – Richtprijs: 26,00 € - Fèlsina Rancia Chianti Classico Riserva DOCG 2020
100% Sangiovese, afkomstig van de Rancia wijngaard in Castelnuovo Berardenga. De wijngaard ligt op 400 tot 420 meter hoogte, met een zuidwestelijke oriëntatie en een bodem van voornamelijk alberese, aangevuld met galestro. De wijn rijpt gedurende 18 tot 20 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Robijnrode kleur met een lichte evolutie en tranend. De neus is zonder meer aantrekkelijk, met naast klein rood fruit ook braambessen. Een geparfumeerd samenspel van rozen en viooltjes wordt aangevuld met uitgesproken specerijen, lichte vlezigheid, mokka en cederhout. Ook vegetale toetsen van thee en laurier komen opzetten, samen met grafiet en een aangename toets van bosgrond. De neus doet een behoorlijk krachtige, tanninerijke wijn vermoeden, maar in de mond verrassen vooral de heerlijk aanwezige zuren, die zelfs de bovenhand nemen. Het rijpere donkere fruit zet zich door in de smaak. Naarmate de wijn langer in het glas staat, neemt de complexiteit toe. De afdronk is vrij lang, met een stevig maar bijzonder aangenaam bittertje. Ondertussen is Rancia opgewaardeerd van Riserva naar Gran Selezione.
Score: 89/100 – Te koop bij: Wijnkennis – Richtprijs: 47,90 € - Boschetto Campacci Ruello Chianti Classico Riserva DOCG 2020
100% Sangiovese, afkomstig van een kleine wijngaard van 1,9 hectare op 380 meter hoogte, met ongeveer 30 jaar oude wijnstokken. De bodem bestaat voornamelijk uit galestro, kleihoudend gesteente en zand. De wijn rijpt in Franse en Hongaarse eikenhouten tonneaux voor 24 maanden. Helder kersenrood en tranend. De neus is rijk en uitnodigend, met vanille als dominante geur. De houtopvoeding laat zich niet verstoppen. Klassieke rode kersen krijgen het gezelschap van zwarte kersen en braambessen, terwijl viooltjes voor een florale toets zorgen. Daarnaast komen chocolade, licht balsamische accenten, cederhout en laurier naar voren, aangevuld met een subtiel animaal karakter. Ook in de mond laten de vanille en de houtopvoeding zich nadrukkelijk gelden. De wijn heeft duidelijk wat tijd nodig, maar beschikt over voldoende structuur om mooi verder te ouderen. De tannine en zuren zitten goed, al had de alcohol wat minder aanwezig mogen zijn. Het fruit blijft mooi overeind en het geheel heeft voldoende draagkracht.
Score: 89/100 – Te koop bij: Châteaux Vini – Richtprijs: 49,60 € - Castello di Ama San Lorenzo Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
Wijnmeester Peter nam ons allemaal in het ootje en smokkelde een 2019 tussen de wijnen van 2020. San Lorenzo is een blend van 80% Sangiovese, 13% Merlot en 7% Malvasia Nera, afkomstig uit de wijngaarden Bellavista, Casuccia, San Lorenzo en Montebuoni in Gaiole in Chianti. De wijngaarden liggen op 460 tot 525 meter hoogte, op bodems van klei en kalksteen. De wijn rijpt gedurende 12 maanden in Franse eikenhouten barriques. Duidelijke traanvorming bij de kersenrode kleur. De neus is bijzonder floraal en geparfumeerd, met uitgesproken aroma’s van rozen en rozenbottel. Daarnaast ontwikkelt zich een complex, overwegend aards en kruidig karakter met oregano, munt, peper, stal en kreupelhout. Ook het fruit laat zich gelden, met kersen en braambessen. Chocolade, koffie en cederhout zorgen voor branderige accenten. In de mond proeven we een sappige, zachte Chianti Classico met bijzonder verfijnde, bijna perfect geïntegreerde tannine. Deze zijn soepel, nergens overheersend en laten de frisse zuren volop tot hun recht komen. Ook de houtopvoeding is mooi verweven. De wijn bezit een smakelijke, aanhoudende afdronk waarin een toets van bittere chocolade blijft nazinderen.
Score: 90/100 – Te koop bij: Licata – Richtprijs: 70,00 € - Ricasoli Castello di Brolio Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2020
100% Sangiovese, afkomstig uit de wijngaarden rond het Castello di Brolio in Gaiole in Chianti. De wijngaarden liggen op 400 tot 490 meter hoogte, met bodems die bestaan uit Macigno del Chianti (zandsteen), Scaglia Toscana (galestro) en Monte Morello (alberese). De wijn rijpt gedurende 22 maanden in eikenhouten tonneaux van 500 liter. Robijnrode kleur met een lichte evolutie. De neus opent eerder ingetogen, maar wat zich laat ontdekken is bijzonder aangenaam. Het bouquet blijft een tijdje bescheiden en wordt nooit echt uitbundig. Rode aalbesjes en kersen worden vergezeld door florale toetsen van viooltjes en rozen, aangevuld met oregano, laurier, thee en cederhout. In de mond toont de wijn zich heel wat expressiever, met een heerlijke frisheid en sappige krieken die de levendige zuren bijzonder mooi begeleiden. De rijke, soepele maar voldoende karaktervolle tannine geven de wijn body. Het geheel is een en al verfijning en drinkgenot. Het is alles wat ik van een Chianti Classico verwacht.
Score: 90/100 – Te koop bij: Young Charly – Richtprijs: 59,90 € - Ricasoli Ceniprimo Chianti Classico Gran Selezione Gaiole DOCG 2020
100% Sangiovese, afkomstig van de 6,35 hectare grote CeniPrimo wijngaard in Gaiole in Chianti. De wijngaard ligt op 300 meter hoogte, met een zuidwestelijke oriëntatie en een bodem die bestaat uit leem en klei, met weinig kalksteen. De wijn rijpt gedurende 22 maanden in eikenhouten tonneaux van 500 liter. We zien een wijn met een volle rode kleur, zonder enig spoor van evolutie. De neus is mooi uitgesproken en laat meteen een sappig karakter vermoeden. Rode besjes, krieken en kersen voeren de boventoon, aangevuld met wat braambessen. Het geheel is fris kruidig en geparfumeerd, met duidelijke aroma’s van cederhout, rozenbottelthee, laurier en kreupelhout. In de mond is het meteen raak! Heerlijk sappig en pittig, met een bijzonder geslaagd samenspel van levendige zuren, karaktervolle tannine en mooi geïntegreerd hout, omringd door vers rood fruit. We mogen dit best wel een wijn met de nodige complexiteit noemen en helemaal mijn meug! Je moet hier wel karakter voor hebben om er nu al vanaf te blijven en het de nodige tijd te gunnen zich volledig te ontplooien.
Score: 91/100 – Te koop bij: Young Charly – Richtprijs: 75,00 € - Ricasoli Colledilà Chianti Classico Gran Selezione Gaiole DOCG 2020
100% Sangiovese, afkomstig van de 7,62 hectare grote Colledilà wijngaard in Gaiole in Chianti. De wijngaard ligt op 380 meter hoogte, met een zuidoostelijke oriëntatie en een bodem van alberese, (kalksteen) en klei. De wijn rijpt gedurende 22 maanden in eikenhouten tonneaux van 500 liter. Tranende, robijnrode kleur. Fijn klein rood fruit vult het bouquet met een friskruidig en floraal accent erbovenop. De houtintegratie is perfect en geeft de klassieke branderige aroma’s mee. De smaak is zacht te noemen met correcte zuren en passende tannine. Ik mis het pittige van de vorige wijn. Dit is absoluut sappig, fruitig en de wijn bezit de nodige body. Maar voor mij is dit, zonder het negatief te bedoelen, wat meer doorsnee, wat gepolijster, een pleaser.
Score: 90/100 – Te koop bij: Young Charly – Richtprijs: 75,00 € - Ricasoli Roncicone Chianti Classico Gran Selezione Gaiole DOCG 2020
100% Sangiovese, afkomstig van de 10,87 hectare grote Roncicone wijngaard in Gaiole in Chianti. De wijngaard ligt op 320 meter hoogte, met een zuidoostelijke oriëntatie en een zanderige bodem met ronde galetten en klei. De wijn rijpt gedurende 22 maanden in eikenhouten tonneaux van 500 liter. Volbloed Sangiovese kleur met een diepkruidige neus en een mooi rozenparfum. Het jonge, verse fruit komt al vlug piepen om niet meer weg te gaan. Donkere chocolade, rozenbottel, sousbois, laurier, kaneel, oregano, peper ronden het aantrekkelijke geurpalet af. De smaak brengt het beste van de drie UGA wijnen boven en biedt een combinatie van body, frisheid en sappigheid. Het is een uiterst smakelijk glas dat best wel wat potentieel bezit maar zich nu al naadloos laat drinken.
Het was bijzonder interessant om de drie Gran Selezione van Ricasoli naast elkaar te proeven. Hoewel alle drie gemaakt zijn van pure Sangiovese, afkomstig uit dezelfde UGA Gaiole en met dezelfde vinificatie en houtopvoeding is er toch een wezenlijk verschil merkbaar. Deze laatste voelt het meest als een geheel aan en droeg dan ook mijn voorkeur weg.
Score: 92/100 – Te koop bij: Young Charly – Richtprijs: 75,00 €
Filed under: Vini Italiani, Wijnclub relaas | Tagged: boschetti campacci, castello di ama, castello di brolio, Chianti, chianti classico, felsina, firenze, fonterutoli, gallo nero, gran selezione, Italian wine ambassador, ricasoli, Sangiovese, siena, Toscane, wijn, wijnblog, wijnkennis, wineblog, wineblogger | Leave a comment »