Het nieuwe proefjaar werd afgelopen woensdag officieel geopend bij Amici. De avond werd klassiek ingezet door onze voorzitter, maar de avond bleek allesbehalve klassiek. Want jawel: het was Ruben die als kersvers voorzitter de aftrap mocht geven. Oud-voorzitter (vanaf nu dus écht “ex”) Luc had de fakkel doorgegeven, en Ruben bracht zijn maiden speech – met verve geslaagd trouwens!
Highlights uit zijn betoog:
Luc werd bedankt voor zijn voorzitterschap met een mooie magnum.
Ook penningmeester Frank vond het welletjes (voor hem lag er óók een magnum klaar). Vanaf nu is Rudy onze euro-man!
De functie van reislei(ij)der schoof door van Ruben naar Gerald. Aan hem de taak om de komende Veneto-reis in goede banen te leiden.
We onthouden ook dat Amici niet langer een Commanderij is, maar een wijnclub… what’s in a name?
En gelukkig kan wijnmeester Peter gewoon zijn voortreffelijk werk verderzetten.
Onze eerste avond draaide rond Nebbiolo uit de kleinere appellaties van Piemonte.
Proeverij
Het opzet van de tasting was anders dan anders: veertien geblindeerde flessen, vrije rondgang, en iedereen kon proeven op zijn tempo. Kunst was vooral om je niet te laten meeslepen door de proefcommentaren die als een soort aromatisch behang in de zaal hingen en als vanzelf je oren binnendruppelden. Aan het einde mocht iedereen zijn persoonlijke top drie doorsturen via de poll in de Amici WhatsApp-groep. Ping Ping Ping… And the winner is…
Omdat er in zo’n setting weinig ruimte is om uitgebreid notities te maken, geef ik hier mijn korte proefcommentaren weer.
Wijn 2: Bruno Rocca Fralù 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (Grapeness – 27,90 €) Donkerder, steviger en breder geschouderd. Zit vooral op zijn kracht met duidelijke Nebbiolo tannine. Gewoon correct.
Wijn 3: Le Piane 2022 – Colline Novaresi Nebbiolo DOC (Leuvin – 20,00 €) Wat meer zwart fruit naast het klassieke rode fruit. In de aanzet komen de tannine opzetten, nadien springen de zuren in en op het einde heb je zowaar een sappig fruit gevoel. Leuke Nebbiolo.
Wijn 4: Cavalloto 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (8wines – 34,50 €) Nebbiolo met een rijpere structuur. Ook qua smaak is er rijper fruit. De zuren zijn prominent aanwezig, misschien zelfs net iets meer dan de tannine. Kan me wel bekoren.
Wijn 5: Renato Corino 2022 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 21,00 €) Herkenbare Nebbiolo. Tannine openen wat stroef maar de zuren vullen snel en positief aan. Mooie fruitstructuur en een meer dan correcte afdronk. Enig geduld is vereist. 3e plaats.
Wijn 6: Hilberg PasQuero Val Martin 2020 – Nebbiolo d’Alba Superiore DOC (Niet in België – Richtprijs 25,00 €) Doet me niet onmiddellijk aan een klassieke Nebbiolo denken. Zacht van stijl, wat gepolijster en wat zoeter ook. Niets mis mee, maar ik mis wat pit.
Wijn 7: Le Strette Pasinot 2021 – Nebbiolo d’Alba DOC (Châteaux Vini – 26,00 €) Stevig in aanzet waarin de Nebbiolo kenmerken onmiddellijk opvallen. Nog jong gevoel maar het geheel blijft wel leuk hangen. Niet te ruw van stijl met zuurtjes naar mijn smaak. 1e plaats.
Wijn 8: Costamagna Isacco Castrum Roche 2023 – Langhe Nebbiolo DOC (Leuvin – 37,00 €) Zeer floraal en aromatisch in de neus. Het mondgevoel is een totaal contrast en geeft niet wat de neus belooft. Veel te stroef!
Wijn 9: Pescaia Tuké 2023 – Terre di Alfieri DOCG (Young Charly – 16,00 €) Toegankelijke Nebbiolo, niet te zwaar en goed gemaakt. Leuk voor de beginnende Nebbiolo drinkers.
Wijn 10: Aldo Conterno Il Favot 2017 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 50,00 €) Een hoopje wrangheid in het glas met een zwerm van zoethout erbovenop. Teleurstellend.
Wijn 11: Schiavenza 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 20,00 €) Licht snoeperig gevoel met toch ietwat body. Net iets te toegankelijk.
Wijn 12: Giacomo Fenocchio 2022 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 24,00 €) Leuke opener in het glas met een zeer mooi aroma. Ook het smaakprofiel bevestigt dat. De wijn lijkt wel al op dronk te zijn.
Wijn 13: La Spinetta 2023 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 27,00 €) Voor het eerst heb ik wat dierlijke impressies en sousbois in de neus (ik verzin het niet!). Mooie lengte en body. Een Nebbiolo die nu kan bekoren. 2e plaats.
Wijn 14: Vietti Perbacco 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 27,00 €) Wat stroevere aanzet maar net geen overload (je kan dit wel dulden van Nebbiolo). Het mondgevoel geeft de wijn vakjesgewijs weer. Er is geen samenhang. Het zijn allemaal losse componenten die geen geheel vormen.
Er klonken heel wat verrassende aah’s en ooh’s bij de ontmaskering van de flessen – soms positief, soms ook licht teleurstellend. Uiteindelijk werden de drie winnaars bekendgemaakt. De laureaten: wijn zes, zeven en dertien.
Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.
Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italië. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!
Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.
In het bord:
Fish & Chips met stijl
Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet
In het glas:
Il Colombaio di Santachiara L’Albereta Riserva 2021 – Vernaccia di San Gimignano DOCG 100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders. Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet. Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 € (te koop bij Licata)
Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG 100% Verdicchio. Geen houtlagering. Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt. Punten: 90/100 – Prijs 39,00 € (Te koop bij Vinesse)
Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane 100% Grillo – Lagering: 6 maanden houtlagering. In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ’tè gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok. Punten: 89/100 Prijs 59,90 € (Te koop bij Carleone)
Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc – Houtlagering: 9 maanden. Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zó mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijn… Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak is… ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas! Punten: 95/100 – Prijs 105,00 € (Te Koop bij Licata)
Duemani CiFRA 2022 – IGT Costa Toscana 100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves. Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op z’n puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aroma’s op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen. Punten: 89/100 – Prijs 34,00 € (Niet te koop in België)
Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese 100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques. Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak. Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 € (Niet te koop in België)
Cantina Adrian Anrar Riserva 2020 – DOC Südtirol/Alto Adige Druif: Pinot Nero- Lagering: 12 maanden in barriques. In het glas toont de wijn zich met een uiterst zuivere robijnrode kleur. De neus is zeer mooi en zonder twijfel complex te noemen. Hij geeft zijn volledige verhaal wel niet in één keer prijs. Je moet er wat mee werken en dan kan je laag na laag zijn totale bouquet ontdekken. Rijpe aardbei, kers, framboos en aalbes zetten de toon, florale toetsen van roos zorgen voor een verfijnde lift. Kruidigheid en houttonen vullen het geheel aan: munt, peper, kaneel, ceder, zoethout, mokka en tabak. Een geurpalet dat moeiteloos blijft evolueren met elke walsbeweging. En dan, diep in de achtergrond, een vleugje laurier, paddenstoel en sousbois, waardoor hij zich duidelijk als Pinot Noir bekend maakt. In de mond blijft de wijn het hoge niveau moeiteloos vasthouden. Dit is een krachtig smaakprofiel waarin tannine en zuren de ruggengraat vormen, zonder ooit overheersend te worden. Soepel en fris, droog maar toch zacht, met een lange finale die fruitig en kruidig blijft nazinderen. Super mooi in balans, vol en heerlijk fris. Jawel, een toonbeeld van elegantie en verfijning. Ook de finale is gewoonweg geweldig. Het soort afdronk dat je doet glimlachen en je meteen zin geeft je glas bij te vullen. Dit is een fantastisch lekkere wijn die finesse koppelt aan kracht. Punten: 93/100 – Prijs 37,50 € (Niet te koop in België)
Azienda Gulfi 2019 – DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico
70% Nero d’Avola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken. De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn. Punten: 89/100 – Prijs 32,00 € (Niet te koop in België)
Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso 100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques. Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat. Punten: 86/100 – Prijs 45,00 € (Te koop op diverse plaatsen in België)
Illuminati Zanna Riserva 2018 – DOCG Colline Teramane Montepulciano d’Abruzzo 100% Montepulciano, 24 maanden rijping in Slavonische eiken botti. Stevig, rijk en zonder schroom, de Illuminati Zanna Riserva 2018 maakt meteen duidelijk dat hij er is. Donkerrood met kleurende tranen. De neus opent uitbundig met een explosie van zwart fruit: pruimen, kersen en bramen, begeleid door een zweem van alcohol die nét aanwezig genoeg is zonder te storen. In de achtergrond ontwikkelt zich een fascinerend spel van aroma’s: viooltjes en munt wervelen samen met peper, kruidnagel en tijm, terwijl cacao, cederhout, koffie en tabak voor een serieuze ondertoon zorgen. Een vleugje paprika, laurier en zelfs iets dierlijks voegen extra complexiteit toe. In de mond zet de wijn zich krachtig neer, zonder overdreven intensiteit, maar wel met een stevige structuur. De tannine zijn rijk en aanwezig, maar omhuld door verfrissende, levendige en broodnodige zuren. Rijkdom en balans gaan hier hand in hand: het fruit blijft overeind tussen de kruidige tonen, en in de lange, zachte afdronk komt pure chocolade subtiel om de hoek kijken. Dit is een Montepulciano met bravoure, een wijn die zowel krachtig als gelaagd is, kruidig en gul, maar altijd beheerst. Hij vraagt om geduld maar vooral om een volgend glas. Punten: 90/100 – Prijs: 27,50 € ( Niet te koop in België)
Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore Druiven: Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti. We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient. Punten: 97/100 – Prijs 169,40 € (Te koop bij Alcavino)
Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC Südtirol/Alto Adige 100% Lagrein – 12 maanden barrique. Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl. Punten: 92/100 – Prijs 52,50 € (Te koop bij Van Eccelpoel)
San Giovenale Habemus Etichetta Bianca 2021 – IGT Lazio Rosso Niet alledaagse blend van Grenache, Syrah, Carignano en Tempranillo. Lagering: 20 maanden in barriques. Kleur: helder, paars, bijna zwart met gekleurde traanvorming. De intensiteit druipt haast letterlijk van het glas. De neus is een ware mokerslag van donker fruit: pruim, kers, braam, cassis, Mon Chéri bonbons zelfs, met dat licht snoeperige randje. Daaroverheen een bedwelmend boeket van viooltjes, jeneverbes, peper, kruidnagel, tijm, eucalyptus, rozemarijn. Met enige zin voor overdrijving lijkt het wel alsof iemand een kruidenkast over een fruitmand heeft uitgestrooid. De wijn is niet bang om een stevig statement te maken. Vlezig en rokerig, met tonen van chocolade, cederhout, zoethout, tabak, leder, laurier, grafiet en zelfs een hint van paddenstoel. Alles zit erin, zonder dat het uit de bocht vliegt. In de mond presenteert hij zich met een medium tot stevige body, krachtige en rijke tannine, frisse tot droge zuren en een volle, ronde smaak. Wat vooral opvalt is de balans: de fruitige sappigheid blijft prominent, maar krijgt een onmiskenbare ondersteuning van kruidige diepgang en die typisch chocolade toets in de aanhoudende afdronk. Geproefd een dag na de bekendmaking van een nieuwe paus, en tja, Habemus papam, maar vooral Habemus vinum. Een onverwachte ster in de line-up, goed! Punten: 92/100 – Prijs: 80,00 € (Niet te koop in België)
Tenuta Sette Ponti Vigna dell’Impero 2016 – DOC Valdarno di Sopra 100% Sangiovese – 24 maanden rijping in botti. Helder en vol kersenrood in het glas, met een licht gekleurde traan. De neus is een waar festijn voor wie houdt van gelaagde aroma’s: klein sappig rood en zwart fruit (kers, braam, framboos, aalbes), omkranst door florale toetsen van viooltjes en roos, een zweem van munt en een likje peper, kaneel en ceder. Voeg daar nog koffie, vlezigheid, tabak, laurier, grafiet en een toets sousbois aan toe, en je zit met een geurpallet dat gerust als aromatisch geparfumeerd mag worden omschreven. De aanzet in de mond is zelfverzekerd. Stevige body, met krachtige maar verrassend soepele tannine. De zuren zijn droog tot levendig, de smaak is vol en rond maar houdt een frisse kern vast die de wijn spannend houdt tot de laatste druppel. Wat volgt is een afdronk die lang blijft nazinderen met fruit, kruiden, chocolade én een ziltige mineraliteit. Een combinatie die zowel rijk als subtiel weet te zijnen dat maakt hem echt ‘wowy lekker’. Punten: 92/100 – Prijs: 135,00 € (Te Koop bij Young Charly)
Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore 70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti. Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geïntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen. Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 € (Niet te koop in België)
Proprieta Sperino Uvaggio 2020 – DOC Costa della Sesia 80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering. Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt. Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 € (Te koop bij Licata)
Enrico Serafino Briccolina Riserva 2016 – DOCG Barolo Riserva 100% Nebbiolo – Lagering: 36 maanden in grote botti van Sloveens eiken, gevolgd door flesrijping. Helder in het glas, met een kersenkleur die richting granaat neigt, en trage, elegante tranen. De neus is ronduit verleidelijk, eentje waar je met gemak kan aan blijven snuiven. Rijpe pruim, kers, framboos en aalbes geven een sappige opening, gevolgd door jeneverbes, munt, peper, laurier en salie die voor de kruidigheid zorgen. In de tweede golf komt het houtregister binnen: ceder, sigarenkistje, koffie en tabak, afgerond met aardse tonen paddenstoel en een witte truffel. In de mond gebeurt er iets bijzonders. Alles is aanwezig en er dwaalt een soort van geluk over je neer. De wijn heeft een stevige body, krachtige en rijke tannine, droge tot levendige zuren en een aanhoudende lengte. In de afdronk gaan fruit, kruiden én mineralen vrolijk samen, zonder dat iemand de leiding wil nemen. Vol, rond en fris, met een finesse die zich niet laat opdringen maar volledig overtuigt. Ja, dit is krachtig, maar wat een zuurtjes om dat geweld in toom te houden! Briccolina 2016 is een Barolo met een serieuze spierbundel die strak in het pak zit en uiterst elegant overkomt. Punten: 95/100 – Prijs 139,00 € (Niet te koop in België)
Tenuta di Santa Maria 2016 – DOCG Amarone della Valpolicella Classico Riserva 75% Corvina, 15% Corvinone, 10% Rondinella. 66 maanden rijping in fust. Heerlijk tranend en intense rode kleur. De neus is alvast een weelderig landschap: bosaardbei en pruim openen het spel, gevolgd door bloedsinaasappel en framboos, terwijl viooltjes en kruidige accenten van peper, kaneel en kruidnagel de compositie verfijnen. Na enige tijd en flink walsen duikt er een verrassende hint van mandarijn op, subtiel verweven tussen tonen van rozemarijn, melkchocolade, ceder, mokka en een vleugje tabak. Er zit zelfs een vlezig en vegetaal randje aan, terwijl de alcohol zijn rol niet onder stoelen of banken steekt. Rijk en mondvullend, met krachtige maar goed gedoseerde tannine en zuren die de boel mooi in balans houden. De smaak blijft zacht, maar vermijdt het soms té fluwelige karakter dat Amarone kan hebben. De finale is lang en meeslepend, met rijp fruit, kruiden en cacao die nog lang blijven nazinderen. Dit is een wijn die zijn kracht met stijl draagt. Punten: 91/100 – Prijs 79,00 € (Te koop bij Burgio)
Voor we erin vliegen: eerst even een dikke chapeau. En dan bedoel ik écht een dikke chapeau. Bij Amici zijn we wel wat gewend, het niveau van onze proeverijen ligt standaard hoog, maar soms overtreft een sessie zelfs onze stoutste verwachtingen. De lat lag dit keer op olympisch niveau. Wijnmeester Peter had acht wijnen geselecteerd. Op zich niets ongewoons, zou je denken. Maar het werd pas echt interessant toen bleek dat het om vier duo’s ging: telkens een oude en een jongere jaargang van dezelfde wijn. Italiaans, uiteraard. Vier keer een monocépage, vier verschillende druiven, en telkens proefden we de wijnen naast elkaar. Blind. We kregen geen jaartal, geen regio, geen druif. Alleen onze zintuigen als gids.
Onze opdracht? Proef, vergelijk en benoem. Welke druif zit in je glas? Uit welke regio komt deze wijn? En voor de durvers: van welk huis zou dit pareltje afkomstig kunnen zijn?
Het resultaat was een mini-reeks van vier blinde verticale proeverijen. Compact, intens en, laat ons eerlijk zijn, ronduit heerlijk. En zo komen we vanzelf bij het onderwerp van dit artikel: de verticale proeverij.
Zoals jullie ondertussen wel weten, hebben wijnliefhebbers vreemde gewoontes. Ze praten met hun glas, ruiken aan kurken alsof daar geheime boodschappen op staan, en organiseren proeverijen die meer weghebben van een archeologische expeditie dan van een gezellige borrel. Een van die bijzondere (en bijzonder geliefde) rituelen is de verticale proeverij. Geen acrobatiek vereist, wel een flinke portie nieuwsgierigheid, concentratie en liefde voor detail.
Wat is een verticale proeverij?
Een verticale proeverij draait niet om de positie van je glas, maar om het jaar op het etiket. Je proeft meerdere jaargangen van één en dezelfde wijn, van één producent, afkomstig van dezelfde wijngaard of appellatie. Denk aan een rij flessen Quinta do Crasto Old Vines Reserve van 2001 tot 2012 die we hier al eerder hebben gepost. De druiven zijn dezelfde, de plek ook, maar de jaargang wisselt. Wat je proeft, is de invloed van de tijd en het klimaat op dezelfde wijn-DNA.
Waarom ‘verticaal’?
De term komt voort uit hoe wijnproeverijen vaak worden opgesteld: verticaal betekent dat je in de tijd reist, van de oudste jaargang naar de jongste of andersom. In tegenstelling tot een horizontale proeverij, waarbij je verschillende producenten of druiven van hetzelfde jaar vergelijkt, leg je hier de focus op evolutie.
Wat leer je ervan?
Heel veel. Een verticale proeverij is een soort live les in wijnbouw, keldertechniek én klimatologie. Je ontdekt hoe een wijn zich ontwikkelt: hoe jeugdige zuren rijpen, hoe tannine zachter worden, hoe aroma’s verschuiven van fruitig en fris naar aards en complex. Je leert ook hoe goed (of niet) een wijn veroudert en hoe consistent de wijnmaker is. Krijg je een breuk in de lijn, een jaargang die plots helemaal anders smaakt, dan is dat voer voor discussie: was het het weer, een kelderexperiment, of gewoon een off-day?
Waarom zijn wijnnerds er zo gek op?
Omdat verticale proeverijen wijn tot leven brengen. Je proeft geen losse flessen, je proeft een tijdlijn. Deze tijdlijn kan verrassend zijn, ontroerend, of zelfs licht chaotisch, net als een goede roman. Voor sommigen is het pure nostalgie: de wijn uit het jaar van je huwelijk naast de wijn van het geboortejaar van je kind. Voor anderen is het een tactisch spel: wanneer opent deze wijn zich het mooist? Hoe lang moet ik nog wachten met mijn 2016?
Hoe organiseer je er zelf één?
Kies je wijn Begin met een wijn die al meerdere jaren op de markt is geweest en waarvan de kwaliteit en het bewaarpotentieel bewezen zijn. Italië biedt hier een rijk buffet aan mogelijkheden. Denk aan klassiekers zoals Barolo of Chianti Classico, waarvan producenten vaak terug te vinden zijn tot in de jaren ’60 of eerder. Ook Etna Rosso, met z’n vurige vulkanische karakter, is een fascinerende kandidaat voor een verticale opstelling, zeker gezien de sterke jaargangverschillen op de flanken van de Etna. Hou je van krachtige rode wijnen met een stevig verouderingspotentieel? Dan is Taurasi of Sagrantino di Montefalco een absolute aanrader. Liever iets internationaler van stijl? Bolgheri levert wijnen die niet alleen goed oud worden, maar ook stilistische evoluties tonen door de jaren heen. En voor de witte wijnliefhebber: onderschat Sauvignon Blanc uit Alto Adige niet. Deze bergwijnen kunnen verrassend goed rijpen en tonen na enkele jaren complexere kruidige en minerale tonen, ver voorbij het cliché van frisse citrus. Enfin, voorbeelden genoeg om aan de slag te gaan!
Spreid je jaargangen Idealiter heb je een reeks van minstens vijf à acht jaargangen, met wat spreiding (bijvoorbeeld 2008, 2010, 2013, 2015, 2016, 2019). Hoe groter het verschil, hoe spannender de proefervaring.
Zorg voor de juiste volgorde Proef van jong naar oud als je nieuwsgierig bent naar hoe de wijn zich ontwikkelt. Proef van oud naar jong als je je smaakpapillen wilt laten wennen aan de krachtigere, frissere structuren. Wat je ook doet, wees consequent.
Glazen en notities Geef elke wijn z’n eigen glas, dat is stap één. Maar let op: gebruik voor alle wijnen hetzelfde type glas. Het lijkt misschien pietluttig, maar het maakt een wereld van verschil. Een wijnglas is geen neutraal instrument; het beïnvloedt hoe aroma’s vrijkomen, hoe de wijn in je mond valt, en zelfs hoe je de zuren en tannine ervaart. Zorg dus voor een reeks identieke glazen. Dat hoeft niet per se luxe kristal te zijn, wel uniform van vorm en grootte. Dat maakt terugproeven en vergelijken eerlijker en zinvoller. Noteer je indrukken: geur, kleur, structuur, afdronk. Wat valt op, wat verandert er tussen de jaargangen? Maar laat ook ruimte voor verwondering. Een wijn hoeft niet in vakjes te passen om indruk te maken. Soms zegt een stil “wow” meer dan tien adjectieven.
Deel het moment Een verticale proeverij wordt beter in gezelschap. Nodig mensen uit die nieuwsgierig zijn, niet noodzakelijk doorgewinterde wijnsnobs. De mooiste gesprekken ontstaan wanneer iemand zonder jargon zegt: “Deze smaakt alsof je een herfstbos inademt.”
En dan?
Niets kan je nu nog tegenhouden om van start te gaan. Dat is ook exact wat wij gedaan hebben en de proefresultaten kan je netjes hieronder vinden!
Vietti – Vigna Scarrone – Barbera d’Alba DOC – 2020 vs 2017
100% Barbera, afkomstig van de Scarrone-wijngaard in Castiglione Falletto. Rijping gedurende 18 maanden, deels op inox, deels in grote fusten en deels in barriques.
Jaargang 2020 In het glas toont de wijn een diepe, donkere robijnrode kleur met paarse reflecties. De neus is direct en levendig, met veel jong zwart en blauw fruit: rijpe zwarte kersen, pruimen en blauwe bessen. Aangevuld met een toets van viooltjes, verse kruiden en een lichte hint van branderige houttonen. In de mond is hij energiek en sappig, met een levendige, haast pulserende zuurtegraad. De tannine is fijn en discreet. De wijn geeft meteen plezier, is gul en rond zonder zwaar te worden, en eindigt met een frisse, fruitige afdronk. Score: 88/100
Jaargang 2017 De kleur is iets meer geëvolueerd, al blijven de verschillen beperkt: robijnrood, waarbij de jeugdige paarse rand is verdwenen. De neus is ingetogener maar complexer, met aroma’s van een startende fase naar gedroogd fruit, specerijen (kaneel, kruidnagel), een zweem van tabak en leer. In de mond is de wijn net iets voller en breder maar vooral duidelijk rijper. De zuren zijn mooi geïntegreerd en de tannine is fijn ontwikkeld. De alcohol woedt iets feller maar blijft beheerst en in balans. De afdronk reikt even lang maar toont iets meer gelaagdheid en eindigt met een zacht bittertje. Je proeft vooral meer tertiaire en aardse tonen die wijzen op een wijn die verder in zijn ontwikkeling staat dan de 2020. Score: 87/100
Conclusie De 2020 is expressief, fris en genereus en zeer zeker een wijn die nu al charmeert. De 2017 daarentegen spreekt met meer diepte, nuance en rust: een Barbera die zijn jeugdige juk van zich afgeschud heeft. Ondanks het verschil in stijl liggen beide jaargangen, met slechts drie jaar tussen, opvallend dicht bij elkaar. De verschillen zitten in de details. Mijn persoonlijke voorkeur ging op dit moment uit naar de jeugdigheid en de energie van 2020. Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 49,00
Argiano – Brunello di Montalcino DOCG – 2019 vs 2010
100% Sangiovese met rijping op grote Slavonische en Franse eiken vaten gedurende 30 maanden
Jaargang 2019 De wijn toont een zuivere kersenrode kleur. De neus is een fruitfestijn met vooral kersen, rode bes en framboos. Na walsen komt er iets floraals naar boven dat we later als roos omschrijven, In het kruidige segment kregen kaneel, peper en oregano een omcirkeling. Een subtiele houttoets, naast een klein vleugje tabak en sous-bois ronden af. In de mond is de structuur jeugdig maar elegant met een middellange afdronk met impressies van rood fruit. De wijn zit zeer mooi in zijn zuren en, gelukkig maar, steken de tannine hun kop op. Deze wijn moet zijn evolutiefase nog doorlopen, maar dat dit grandioos zal lukken daar twijfelen we geen moment aan! Score: 91/100
Jaargang 2010 Visueel toont de wijn zich iets meer geëvolueerd. Het rood van kers neigt meer naar granaat. De neus is ‘a touch of joy’, complex en rijp, met tertiaire tonen die direct opvallen: gedroogde kersen en pruimen, tabak, theeblad, truffel, leer en een vleugje balsamico. De kruidenmolen blijft nagenoeg intact. In de mond is de wijn zijdezacht, met perfect geïntegreerde zuren en fluweelachtige tannine. De smaak is gelaagd, breed en harmonieus. Aroma’s van donkere kersen, umami-tonen, kruiden en wat sous-bois begeleiden een lange, aanhoudende afdronk. De wijn is volledig opengebloeid en toont zich op een nobele manier rijp, zonder over de top te zijn. Score: 94/100
Conclusie De 2019 laat al veel kwaliteit zien: precisie, frisheid en toekomst. Maar de 2010 bewijst waarom Brunello zo’n naam heeft opgebouwd: het is een toonbeeld van evolutie en balans. Waar de 2019 je uitnodigt tot geduld, nodigt de 2010 uit tot rustig genieten, maar dan wel met de volle aandacht. Hoewel het verschil in jaren in alle fases van het proeven duidelijk was, waren er toch ook nog voldoende elementen die de verwantschap tussen beide jaargangen onderstrepen. Ik had eerlijk gezegd meer imperfectie verwacht in de 2010. De voorkeur ligt momenteel bij de ultieme balans van de 2010 terwijl 2019 in de kelder het label aangehangen krijgt: nog enkele jaren afblijven. Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 70,00
Cavalotto – Barolo DOCG Bricco Boschis – 2019 vs 2010
100% Nebbiolo afkomstig van de iconische cru Bricco Boschis in Castiglione Falletto. Traditionele vinificatie met lange schilweking en rijping op grote Slavonische eiken vaten gedurende 36 tot 42 maanden. Cavalotto staat bekend om zijn pure, sobere stijl met groot verouderingspotentieel.
Jaargang 2019 De wijn toont een heldere en zeer zuivere kersenrode kleur met een lichte transparantie aan de rand. De neus is jeugdig en verraadt kracht, met aroma’s van zure kersen, rozenbottel, wilde aardbei en frisse kruiden. Er bloeit iets floraals, roos en kamperfoelie, naast een minerale toets, koffie, tabak en een geur van een ochtendwandeling door het bos. In de mond is de structuur strak, met hooggeplaatste zuren en aanwezige, korrelige tannine. De wijn is lineair en gefocust, maar toont nu al zijn innerlijke kracht en precisie. De afdronk is lang, fris en licht droogtrekkend. Een stevige binnenkomer dus, maar het uitdrogende van de tannine sterft stilaan uit. De frisse zuren en het sappige kleine fruit steken mooi de kop op. Een Barolo die zich nog volledig moet ontvouwen, maar nu al getuigt van klasse. Score: 92/100
Jaargang 2010 De kleur is meer geëvolueerd: robijn met een baksteenoranje rand. Wow, dit is een zeer verlangende en open neus, met lagen van potpourri, fijne kruiden, tabak, truffel, cederhout en gedroogd fruit van pruim en vijg. Een lichte animale toets en tertiaire aroma’s zorgen voor die typische Barolo-noblesse. In de mond is de wijn een genot, de tannine perfect versmolten, de zuren nog levendig maar volledig ingebed in het geheel. De smaak is breed en harmonieus met een lange, kruidige afdronk die echoot met nuances van potgrond, en gedroogde kersen. Dit is Barolo op kruissnelheid. En toch, als je het geduld hebt, zou ik hem nog drie à vier jaar proberen te negeren. Score: 95/100
Conclusie De verschillen tussen beide wijnen zijn voelbaar in elk aspect (structuur, aroma, textuur), maar de onderliggende stijl van Bricco Boschis blijft herkenbaar. De nuances zijn duidelijk: het fruit verliest zijn jeugdigheid en droogt langzaam in, het frisse parfum van roos vervaagt naar ingedroogde bloemen. De frisse branderige aroma’s ondergaan hun eigen metamorfose: koffie wordt mokka, cederhout wordt sigarenkistje, de cacaoboon transformeert tot een volwaardige reep pure chocolade. En de ochtendwandeling door het bos eindigt in een verzameling paddenstoelen. Twijfel bestaat er echter niet: 2010 is zeer, zeer mooi. En 2019? Die volgt deze geplaveide weg binnen, aheum, negen jaartjes? Te koop bij Levipe – Prijs huidige jaargang: € 99,70
Le Macchiole – Toscana IGT Paleo Rosso – 2019 vs 2012
100% Cabernet Franc van de Toscaanse kust, Maremma, Bolgheri. Paleo Rosso rijpt 16 maanden op deels Franse eik, deels conische houten vaten (conical trunks) en deels amphora.
Jaargang 2019 In het glas toont de wijn een diepe, bijna ondoorzichtige karmijnrode kleur met paarse reflecties. De neus is compact en intens: cassis, zwarte bes, verse paprika, munt en een toets van zoethout. Na wat zuurstof komen florale tonen (viooltjes, iris) opzetten, samen met een subtiele hint van cacao en potloodslijpsel. In de mond is de wijn krachtig maar verfijnd, met fijne maar stevig aanwezige tannine. De zuren zijn fris, de smaak lang en gefocust, met een afdronk waarin fruit, kruiden en een hint van eik mooi in balans komen. Nu nog een tikkeltje streng en jeugdig, maar de architectuur staat er. Score: 94/100
Jaargang 2012 Er valt amper een kleurverschil waar te nemen. Wel is de jeugdige spiegelende glans verdwenen, misschien het enige zichtbare teken van ouderdom. De neus is weelderig, rijp en complex, met duidelijk meer aardse toetsen. Een opsomming: zwarte kersen, pruimen, bramen, leder, grafiet, oregano, munt en donkere chocolade. Een zweem van truffel, humus en cederhout zorgt voor die extra laag. In de mond is de wijn rond, vol, fluwelig. De tannine is volledig versmolten, de zuren nog levendig genoeg om spanning te geven. De smaak is dragend, de afdronk lang, met echo’s van tabak, peper en ingedroogd zwart fruit. Dit is een Cabernet Franc in topvorm! Op het hoogtepunt van zijn evolutie? Dat durf ik sterk te betwijfelen. Hij kan nog een hele tijd mee al zal het een bijzonder zware opgave zijn deze wijn te ontwijken! Score: 94/100
Conclusie In dit geval heb ik geen uitgesproken voorkeur voor de jongere of oudere wijn. Beiden bekoren me tot in het diepste van mijn wijnhart. De 2019 is als een gespannen boog: strak, gecontroleerd en beloftevol, maar nog niet helemaal losgelaten. De 2012 toont wat mogelijk is na een decennium: wat zachter, wat rijker, wat meer versmolten. Het is fascinerend hoe dicht beide wijnen bij elkaar liggen, ondanks een verschil van zeven jaar. Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 130,00
Vraag een kenner naar de grootste wijnregio’s van Portugal, en namen als Douro, Alentejo en Vinho Verde zullen gretig over de tong rollen. De Dāo? Die blijft vaak achterwege. Volkomen onterecht. De Dāo is het kloppend hart van Portugals stille grandeur: een wijnstreek die zelden op de voorgrond treedt, maar wel consequent enkele van de meest elegante en genuanceerde wijnen van het land voortbrengt.
Voor wie bereid is te luisteren, vertelt Dāo haar verhaal! In geuren van wilde bloemen, graniet en laurier, in texturen van zijde en structuur. En geen druif drukt dat verhaal beter uit dan Touriga Nacional.
Touriga Nacional in Dāo – Waar kracht en elegantie samenvallen
Hoewel Touriga Nacional vaak wordt geassocieerd met de krachtige blends uit de Douro en de iconische Portwijnen, is het in de Dāo dat deze druif haar ware karakter toont. Hier, in het hooggelegen, koele binnenland van Portugal, drukt ze zich uit met een zeldzame finesse: aroma’s van viooltjes, bosbessen, rozen en specerijen, gedragen door zijdezachte tannine en een levendige zuurgraad.
In de Dāo krijgt Touriga Nacional geregeld een solorol toebedeeld, als monocépage, en toont ze een diepte en harmonie die elders moeilijk te evenaren is. Vandaag weten wijnbouwers perfect hoe ze haar moeten temmen: met ingetogen houtgebruik, precieze extractie en geduld.
Dat mochten we recent zelf ondervinden tijdens een boeiende degustatieavond met wijnclub Het Negende Vat, volledig gewijd aan Touriga Nacional-wijnen uit de Dāo. Elke wijn, afkomstig van een andere producent, en uit een ander oogstjaar, liet een andere nuance van deze druif zien. Maar wat ze allen deelden: een combinatie van finesse, karakter en evenwicht die je zelden proeft.
Dāo DOC – Enkele weetjes:
Het herkomstgebied van de Dāo ligt in Centraal-Portugal, in de regio Beira Alta, ten zuiden van de stad Viseu.
Dāo staat vooral bekend om zijn rode wijnen, maar produceert ook enkele opmerkelijke witte wijnen.
De wijnregio werd officieel erkend in 1908 en kreeg de status van DOC (Denominação de Origem Controlada) in 1990.
De totale aanplant in de Dāo bedraagt ongeveer 20.000 hectare. De gemiddelde productie ligt rond de 250.000 hectoliter per jaar. De cijfers verschillen naargelang de geraadpleegde bronnen.
De regio is volledig omgeven door bergketens zoals de Serra da Estrela, Serra do Caramulo en Serra do Buçaco, die het gebied beschermen tegen maritieme invloeden.
De wijngaarden liggen op een hoogte tussen 400 en 700 meter, wat zorgt voor koelere nachten en aromatische complexiteit.
De bodem bestaat voornamelijk uit graniet met zandige bovenlagen. Op sommige locaties zijn ook leisteen- en klei-insluitsels aanwezig.
Touriga Nacional is de belangrijkste druif in de regio en wordt zowel in blends als solitair gevinifieerd.
Andere blauwe druivenrassen zijn Tinta Roriz (Tempranillo), Jaen (Mencía), Alfrocheiro en Baga.
Voor witte wijnen is Encruzado de referentie, naast Malvasia Fina, Bical en Cerceal Branco.
Er zijn geen formele subzones binnen de Dāo, maar er is wel een duidelijk verschil in stijl tussen de valleien en de hoger gelegen wijngaarden.
De meeste kwaliteitswijnen worden als Dāo DOC of Dāo DOC Reserva geclassificeerd.
Dāo DOC: Minimale rijping vereist, vaak jong op de markt.
Dāo DOC Reserva: Minstens 2 jaar rijping, waarvan een deel op hout en fles.
Dāo DOC Garrafeira: Minstens 3 jaar rijping, waarvan 12 maanden op fles.
De wijnen zijn doorgaans elegant, mineraal en gestructureerd, met een opmerkelijk verouderingspotentieel.
Touriga Nacional vindt vermoedelijk haar oorsprong in de Dāo. In deze regio toont ze haar meest florale, genuanceerde en evenwichtige karakter.
De proefnotities
Dom Vicente Espumante Reserva Blanc de Noirs Een blanc de noirs van Touriga Nacional is geen alledaagse verschijning, maar wel eentje die meteen nieuwsgierig maakt. In het glas: een bleke goudkleur met een subtiele, koperachtige glans. De mousse is gelijkmatig en gecontroleerd. De neus opent met rijpe appel en gedroogde abrikoos. Daarbovenop komen duidelijke tonen van toast en gist, met een florale toets van potpourri die voor wat aromatische diepgang zorgt. Het geheel is breed en uitnodigend zonder te vervallen in uitbundigheid. In de mond valt vooral het rijpe, gelaagde karakter op. De appel keert terug, dit keer ondersteund door een briochetoets die pas in de afdronk echt naar voren komt. Er zit een zachte peperigheid in de staart, net genoeg om het ritme even te breken. De zuren zijn in balans, de bubbel is fijn en bescheiden. Een licht citrusbittertje zorgt voor spanning en een cleane finish. Punten: 79/100 – Prijs: 23,50 €
Julia Kemper Quinta do Cruzeiro Touriga Nacional 2012 De wijn laat meteen merken dat hij zijn wilde jaren wel gehad heeft. In de neus presenteert hij zich met de kalmte van iemand die weet wat hij waard is: donkere bessen en gedroogde pruimen vormen de kern, omringd door laagjes van cacao, tabak en een vleug humus. Bosaarde na een herfstbui, zwarte peper, laurier en een hint paprika geven diepgang zonder zwaar op de hand te worden. Een snuifje garrigue ontbreekt hier niet. In de mond sluit alles naadloos aan. De tannine zijn mooi verweven, niets steekt uit of schuurt, en de zuren doen wat ze moeten doen: ondersteunen zonder zich op te dringen. Er sluimert nog net een zweem van jong fruit, maar de wijn is overwegend belegen, ingetogen, en mooi afgerond. De afdronk brengt opnieuw wat cacao, blijft zo’n vijf seconden hangen en laat een nette indruk achter. Geen spektakel, geen grote gebaren, maar een zeer correcte wijn die laat zien dat Touriga Nacional ook op rustiger toon heel overtuigend kan spreken. Punten: 82/100 – Prijs: 26,75 €
Quinta dos Roques Touriga Nacional 2018 Zeer donkere paarsrode kleur, met opvallend gekleurde tranen die meteen een zekere intensiteit verraden. In de neus is er geen gebrek aan complexiteit: braam, cassis en pruim vormen de kern, omlijst door de toetsen van 13 maanden rijping op het vat: cederhout, tabak en een toets zoethout. Daarbovenop komen eucalyptus, peper en kruidnagel, met rozemarijn, laurier en een vleugje sous-bois die alles mooi bijeenhouden. De bloedsinaasappel in de achtergrond zorgt voor een subtiel frisse lift. In de mond is deze wijn stevig van structuur. De tannine drukken nog duidelijk hun stempel. Niet onvriendelijk, maar wel aanwezig. Ze worden vergezeld door ondersteunende zuren die de wijn net voldoende souplesse geven. Het jonge zwarte fruit blijft sappig en levendig, zonder overdaad. De afdronk is uitgesproken kruidig en eindigt op donkere, bittere chocolade. De lengte houdt een seconde of vijf aan – niet spectaculair, wel zuiver. Deze Touriga Nacional is nog in ontwikkeling, met een duidelijk bewaarpotentieel. Op dit moment toont hij zich vooral als karaktervol en veelbelovend, met een zekere ernst die tegelijk uitnodigt om hem over enkele jaren opnieuw te ontmoeten. Punten: 87/100 – Prijs: 32,95 €
Quinta do Mondego Munda Touriga Nacional 2014 Karmijnrood, met gekleurde tranen die traag van de wand glijden. De neus opent met laurier, eucalyptus en een toets sous-bois. Donker fruit volgt, samen met specerijen als peper en jeneverbes. Wie even de tijd neemt en walsend het glas verkent, ontdekt kruidnagel, rozemarijn, paprika, grafiet, koffie en een vleugje tabak. In de mond is het profiel krachtig maar verfijnd. De tannine is nog uitgesproken aanwezig, maar goed verweven in het geheel. De zuren houden alles fris, met jong fruit dat nog steeds levendig doorkomt. Deze wijn staat nog stevig in zijn schoenen, zonder haast om ergens heen te gaan. De afdronk is lang en draagt het geheel met overtuiging. Geen moment dat de wijn inzakt of zijn grip verliest. De Munda 2014 is duidelijk nog niet aan zijn eind, en bewijst vooral dat geduld in de Dão beloond wordt. Punten: 92/100 – Prijs: 27,15 €
Chão de San Francisco Signatures Touriga Nacional 2016 Diep donkerrood in het glas, met stomende gekleurde tranen die langzaam zakken. De neus is breed, met cassis en pruim op kop, gevolgd door rijper fruittonen en een koele eucalyptusnoot. Daarachter duikt een kruidige laag op: peper, munt, tijm, laurier en ceder, met subtiele toetsen van cacao en paprika. Een licht lactisch accent komt even piepen zonder te overheersen. In de mond keert dat lactische gevoel terug, wat een zekere ronding geeft, al speelt de alcohol iets nadrukkelijker mee dan nodig. De tannine is stevig, maar het geheel blijft sappig, met voldoende spanning en lengte om het boeiend te houden. Het profiel wijkt duidelijk af van de voorgaande wijnen in de reeks: Wat meer gepolijst, meer afgerond, wat meer op smaak van de consument. Punten: 82/100
Quinta do Cavão Reserva Touriga Nacional 2017 Karmijnrood in het glas, met kleurende tranen. De neus is complex en gelaagd: braam en rijpe pruim als basis, met daarboven accenten van tabak, leder, grafiet en een toets munt die voor frisheid zorgt. Wat zwarte peper en een hint van sousbois geven het geheel diepgang zonder het zwaar te maken. De aanzet is opvallend sappig. Bijna fluwelig qua textuur, maar met genoeg stevigheid om niet weg te glijden. De frisse zuren zorgen voor spanning en houden alles levendig. Het donkere fruit krijgt richting het einde gezelschap van kruiden die stilaan opkomen en blijven hangen tot in de lange, smakelijke afdronk. De wijn is evenwichtig, precies gemaakt en biedt genoeg karakter om meer dan één glas lang te boeien. Punten: 92/100 – Prijs: 36,35 €
Quinta Mendes Pereira Reserva Touriga Nacional 2010 Karmijnrood met zwaar kleurende tranen: visueel laat deze wijn er geen twijfel over bestaan dat hij nog volop leeft. In de neus opent zich een rijk palet dat weinig aan de verbeelding overlaat. Gedroogde pruim en dadel vormen de basis, maar daarbovenuit stijgt eucalyptus, een stevige dosis tabak, cederhout en paprika. Grafiet en koffie duiken dieper op, samen met thee, sousbois, champignon en een hele kruidige lading – van zwarte peper tot kruidnagel. De eerste slok verrast door de jeugd van het fruit in de mond. Wat in de geur al rijp en wat belegen leek, blijkt aan het gehemelte levendiger en frisser, met een verrassend heldere toets van kers en zwarte bes. De structuur is klassiek opgebouwd, met fijne zuren en goed gedoseerde tannine die nergens wringen. Het smaakprofiel is uitgesproken kruidig, zonder te overheersen. De afdronk is lang, breed en vooral getekend door tabak en kruiden. Hier geen vermoeide wijn op leeftijd, maar een fles die ondanks zijn leeftijd, duidelijk nog rek vertoont en zich met rust en vertrouwen laat drinken. Punten: 92/100 – Prijs: 37,05 €
Dom Bella Grande Reserva Touriga Nacional 2013 Zeer donkerrood van kleur met gekleurde traanvorming. De intensiteit in het glas zet zich voort in de neus, die onmiddellijk een kruidig profiel toont. Peper en tabak domineren het eerste contact, gevolgd door grafiet en een toets koffie. Het zwart fruit komt iets later, met bramen en zwarte kersen. Er is een lichte aanwezigheid van alcohol waarneembaar, maar die blijft netjes binnen de lijnen. Kruidnagel, rozemarijn en paprika voegen extra schakeringen toe, met daaronder een vleugje sousbois, viooltjes, munt en eucalyptus die voor frisheid zorgen. In de mond presenteert de wijn zich krachtig. De tannine is stevig, maar verfijnd van textuur. Hoge zuren zorgen voor de nodige spanning en geven tegelijk ondersteuning aan het sappige fruit dat het geheel draaglijk en levendig houdt. Dit is geen wijn die zoekt naar compromissen: het karakter is uitgesproken en pittig, zonder hoekig te worden. De finale is lang, blijft breed en complex nazinderen. Een wijn met precisie en intensiteit waarvan het duidelijk is dat hij nog jààààààààren mee kan! al maakt de balans tussen structuur en fraîcheur hem nu al boeiend. Deze wijn benadert de perfectie! Punten: 98/100 – Prijs: 60,25 €
Inleiding – Door de lens van Riesling en zijn karakteristieke toets van petroleum
Wie ook maar enig wijnboek openslaat, leest het keer op keer: Riesling staat erom bekend een aroma van petroleum te kunnen ontwikkelen, en dat aroma wordt doorgaans sterker naarmate de wijn ouder wordt.
Fascinerend, toch? Hoe kan het dat een geur die we eerder associëren met tankstations of garages zijn plaats vindt in een wijn die wereldwijd geroemd wordt om haar finesse en elegantie? Deze merkwaardige eigenschap intrigeerde me lange tijd, en tijdens talloze bezoeken aan wijnboeren werd mijn verwondering er alleen maar groter op.
Ik herinner me nog levendig de eerste keer dat ik begon te twijfelen aan de vanzelfsprekendheid van deze ‘petroleumregel’. Het gebeurde in Duitsland, bij een wijnbouwer wiens naam me helaas ontschoten is. We proefden verschillende Rieslings, en ik merkte op dat zijn wijn ‘niet echt typisch’ rook. Nergens immers was dat bekende petroleumneusje te bespeuren. Zijn antwoord was nuchter en ontwapenend: “Dat komt omdat deze Riesling momenteel geen petroleumaroma vertoont.” Ik stond toen nog in mijn ‘kinder-wijnschoenen’ en liet de opmerking voor wat ze was.
Later ontmoette ik Jean Schaetzel van Domaine Martin Schaetzel in Ammerschwihr (Elzas), een bevlogen wijnmaker met uitgesproken meningen. Toen ik hem dezelfde vraag stelde, barstte hij bijna uit van verontwaardiging. “Riesling mag geen petroleum hebben in zijn jeugd!” beweerde hij met vuur. Bij elke volgende ontmoeting kaartte ik het thema opnieuw aan. Niet omdat ik het hem moeilijk wilde maken, maar omdat ik het fenomeen ten gronde wilde begrijpen. Dankzij zijn inzichten begon ik het fenomeen eindelijk te begrijpen.
Een poging tot verduidelijking:
Het is inmiddels duidelijk dat het petroleumaroma een variëteitseigen aroma is. Dat wil zeggen: het is gekoppeld aan de druif zelf, en niet aan terroir of keldertechniek. Meer nog: tot op heden is dit aroma, bijna uitsluitend, enkel in significante concentraties waargenomen bij Riesling. Daarmee kunnen we alvast een hardnekkige misvatting uit de wereld helpen: petroleum is géén bodemexpressie.
Wat is dan de oorzaak van dit aroma? Het antwoord zit in de schil van de druif. Die bevat carotenoïden — pigmentstoffen die onder andere zorgen voor de goudgele kleur bij rijping en de druif beschermen tegen uitdroging. Onder invloed van hitte worden deze carotenoïden afgebroken. Tijdens de fermentatie, maar ook tijdens flesrijping, worden ze onder invloed van zuren en enzymen omgezet in onder meer 1,1,6-trimethyl-1,2-dihydronaftaleen (kortweg TDN). En net deze stof is verantwoordelijk voor de karakteristieke geur van petroleum, benzine of kerosine.
Hoewel dit aroma het vaakst geassocieerd wordt met Riesling, is het technisch gezien niet exclusief aan die druif verbonden. Ook bij enkele andere variëteiten, zoals Timorasso en een handvol andere witte druiven uit voornamelijk Italië, is de aanwezigheid van TDN vastgesteld. Toch blijft Riesling de druif waarin het aroma het frequentst en meest uitgesproken tot uiting komt. Vaak als gevolg van haar dunne schil, hoge zuurtegraad en gevoeligheid voor zonlicht en warmte.
Geen verrassing dus dat Rieslings uit warmere wijngebieden, zoals de Clare Valley in Australië, of zuidelijker gelegen delen van de Elzas soms al op jonge leeftijd een uitgesproken petroleumtoets kunnen vertonen. Irrigeren kan men daar wel, maar de zonintensiteit en temperatuur laat zich niet temperen. De hitte zet de druif onder stress, wat leidt tot hogere carotenoïdeniveaus, en dus tot meer TDN.
Samengevat: het fenomeen goût de pétrole is in zekere zin een indicator van klimaatstress. Rieslings die al jong naar petroleum ruiken, komen vaak uit regio’s die eigenlijk nét iets te warm of te droog zijn voor deze koelteminnende druif. En hoewel het aroma soms wordt gezien als een nobel verouderingskenmerk, is het goed om te beseffen dat Riesling in haar jeugd een veel bredere aromatische rijkdom in zich draagt — van citrus en groene appel tot witte bloesems en natte leisteen. Wanneer petroleum de boventoon voert, kan dat dus evengoed wijzen op een onevenwichtige rijping. Wat sommigen zien als karakter, beschouwen anderen als een fout in jonge Riesling.
Dit alles ter inleiding van een rondje Duitsland dat er op het programma stond tijdens onze meest recente Amici proefavond waar bij de Riesling wijnen uiteraard de petroleumtoets meer dan eens te sprake kwam bij het analyseren van de wijnen. Benieuwd of je deze ook in mijn proefnotities zal vinden die je hieronder kan lezen. Alle geproefde wijnen komen van bij Langbeen.
Dr. Crusius Traiser Rotenfels Erste Lage Riesling 2021 – Nahe Heldere bleekgele kleur, lichte traanvorming. De neus laat zich niet opjagen. Eerst pompelmoes – recht voor z’n raap – daarna komt er meer gelaagdheid: ananas en abrikoos zorgen voor wat rijpheid, munt geeft een koele toets, en ergens op de achtergrond zweven acaciabloesem en een hint van groene appel. Een snuifje witte peper rondt het geheel af. In de mond begint het levendig: frisse binnenkomer, waarbij opnieuw die roze pompelmoes als eerste opvalt (je ruikt het als eerste, je proeft het als eerste). Het zuur is mooi in balans en houdt de lijn strak, maar laat tegelijk wat rondheid toe in het middenrif. Geen vet, wel vulling. De afdronk is gemiddeld tot lang, met een minerale toets die droog nablijft en net genoeg zesty pit heeft om de aandacht vast te houden. Ook daar duikt de pompelmoes nog één keer op. Een wijn die zich niet verliest in franjes, maar precies genoeg detail biedt om hem te blijven volgen. Punten: 83/100 – Prijs: 17,00 €
Juliusspital Iphöfer Kronsberg Silvaner 2019 – Franken Bleekgouden, heldere kleur. Heerlijke aanzet in de neus. Je vraagt je spontaan af of hier hout mee gemoeid is of dat de druif gewoon goed zijn werk doet. Sappige gele appel, perzik, wat notigheid, een vleugje honing, stro, een toets vanille en een hint toast geven meteen een volle indruk. Na het walsen komt daar nog tropisch fruit bij kijken. In de mond is het geheel mooi vullend. Een combinatie van boomfruit en steenfruit vormt de basis, met citrus die precies op tijd binnenkomt om het geheel van de nodige frisheid te voorzien. Dat is geen overbodige luxe, want er sluipt een licht zoet kantje mee dat anders wat te nadrukkelijk had kunnen worden. Interessant genoeg duikt ook een groene appel op, als frisse tegenstem in het verhaal. De wijn heeft een gemiddelde lengte, met een wat vettige textuur en tonen van honing en gedroogd fruit. Het vullende mondgevoel maakt indruk, maar laat zich niet lang genoeg opmerken om écht beklijvend te worden. Punten: 80/100 – Prijs: 17,20 €
Peter Jakob Kühn Oestricher Klosterberg 1G Riesling 2020 – Rheingau Zuivere en heldere strogele kleur. Er zijn van die wijnen waar je na één slok al denkt: gelukkig, we zijn weer bij Riesling beland. Dit is er zo een. Niet opzichtig, niet eenduidig verleidelijk, maar precies daardoor boeiend. In de neus komt er van alles kijken zonder dat het een warboel wordt: sappige ananas, frisse appel, peer, citrus met vooral pompelmoes die net iets nadrukkelijker aanwezig is. Daarnaast een koele toets munt, wat witte peper, een likje vuursteen, en een florale zachtheid met acacia en kamperfoelie. In de mond volgt een eerste zet van pompelmoes die trefzeker binnenkomt. Sappig, maar met een bittertje dat de wijn net op scherp houdt. De frisheid van munt zit subtiel verweven in het midden, gevolgd door peer en een vleugje anijs die voor spanning zorgen zonder het te strak te trekken. De aciditeit is precies goed: levendig, niet zenuwachtig. De afdronk houdt ruim stand. Meer dan zes seconden waarin een hint van honing voorzichtig zijn entree maakt. Geen zoetigheid echter. We proeven dit duidelijk nog jong, maar het laat nu al complexiteit zien die doet uitkijken naar wat nog komen zal. Dit is gewoon een mooi glas wijn. Punten: 88/100 – Prijs: 34,00 €
Dr. Bürklin-Wolf Wachenheimer Böhlig Riesling 2020 – Pfalz Zuivere strogele kleur. Deze Böhlig laat vanaf het begin voelen dat hij iets te vertellen heeft. In de neus een glashelder boeket van ananas, rijpe peer, citrus en perzik. Daarachter komt een rokerige toets, vuursteen, een lik munt en een florale hint van kamperfoelie. En wie even blijft ruiken, vangt al een voorzichtige aanzet tot petroleum. De aanzet in de mond is breed, maar niet log. Strak, fris, en tegelijk rijk aan smaak. De zuren zijn heerlijk levendig en houden alles recht, zelfs wanneer er in het middenrif een wat vettiger toets verschijnt. De stijl is iets voller maar blijft elegant in balans. De finale is lang en aantrekkelijk, met een opvallend fris pompelmoesbittertje dat het mineraal karakter nog eens onderstreept. Deze Riesling maakt duidelijk zijn punt: fijn, complex en gewoon zeer goed gemaakt. Punten: 92/100 – Prijs: 36,00 €
Bergdolt Mandelberg Großes Gewächs Weissburgunder 2020 – Pfalz Een wijn met een vol gele kleur. In de neus komt het wit steenfruit van perzik duidelijk naar voren evenals peer naast geparfumeerde tonen van acaciabloesem en een verfrissende citruslijn van limoen en bergamot. Er zit wat peper in, een vleugje gember ook. In de mond wordt het fruitbeeld uit de neus keurig doorgetrokken. Alles komt terug, niets valt uit de toon. Het gevoel is rijk en sappig. De zuren houden zich gedeisd op de achtergrond, en precies daardoor werken ze zo goed: ondersteunend en verhelderend, niet opdringerig. De afdronk is voldoende lang, met een kruidige finale en opnieuw dat toetsje gember dat niet per se nadrukkelijk wil opvallen, maar het wél doet. Het geeft net dat beetje pit aan een verder bijzonder aangenaam glas wijn. Geen grote show, wel grote klasse. Punten: 89/100 – Prijs: 35,00 €
Fürst Bürgstadter Berg 1G Spätburgunder 2020 – Franken Granaatrood in het glas. De neus opent met aardbei en kers, daaronder een hint van peper, hout en wat groenigheid. Laurier zit verstopt tussen de lagen, net aanwezig genoeg om te blijven hangen. De smaak begint vegetaal, met klein rood en blauw fruit dat zich aarzelend laat zien. De structuur is hoekig, de wijn lijkt nog wat op zoek naar zijn balans. Een duidelijke houttoets duwt zich naar voren en wordt niet altijd subtiel opgevangen. De tannine zijn aanwezig, maar het hout tempert hun impact. Sappigheid had hier een verschil kunnen maken, die missen we wat. Wat peper in de finale is er zeker maar de afdronk weet die pittigheid niet helemaal te dragen. Het eindigt iets te abrupt. Er is inhoud, maar de spanning blijft achterwege. Punten: 79/100 – Prijs: 46,10 €
Weingut Nelles 1479 Landskrone Frühburgunder 2020 – Ahr Helder blinkend kersenrood in het glas, en meteen aantrekkelijk in de neus: veel rood fruit, met daar omheen laagjes van zoethout, vlierbes, viooltjes, een vleug laurier, peper, houtimpressies en iets aards. Geen geur die je omver blaast, wel eentje die je stap voor stap nieuwsgieriger maakt. De smaak is mooi sappig, met zuren en tannine die elkaar netjes in evenwicht houden. Geen van beide neemt de overhand. De wijn is vrij elegant, maar niet schraal; er zit iets vlezigs in dat structuur geeft zonder zwaar te worden. In de finale komt een subtiele chocoladetoets opzetten, wat het geheel net wat meer diepte geeft. Complex, dragend en licht zwoel Geen spektakelstuk, wel een glas dat bij elke slok voldoening geeft. Punten: 88/100 – Prijs: 45,80 €
Bercher Burkheimer Feuerberg ‘Kesselberg’ Spätburgunder GG 2020 – Baden Heldere en mooie robijnrode kleur. In de neus valt meteen de precisie op: klein rood fruit vormt de basis, met daar net achter een zweem van zwart fruit. Het hout is nadrukkelijk aanwezig, maar zit zó goed verweven dat het eerder aan finesse dan aan spierballen doet denken. Koffieboon, mokka, een likje ceder, laurier, peper. Het is er allemaal, maar niets duwt het ander opzij. In de mond gaat het verder op dat elegante elan. De zuren zijn heerlijk levendig en balanceren de tannine met chirurgische precisie. Vol en fris tegelijk, fijn van textuur maar met voldoende kracht onder de motorkap. Het hout komt opnieuw nadrukkelijk aan bod, maar zonder te overheersen. De lengte is indrukwekkend, de complexiteit uitnodigend. Er zit nog wat jeugd in de wijn. Hij staat nu al rechtop, maar met wat tijd gaat dit gewoon indrukwekkend worden. De wijn deed me denken aan die memorabele Duijn Spätburgunder die ons ooit in Victor’s fine dining by Christian Bau werd geschonken. Dat zegt genoeg. Punten: 94/100 – 44,00 €
Onze tocht door de Duitse wijngebieden bracht verrijking in het glas. De petroleumtoets blijft een fascinerend fenomeen. Maar even verrijkend is de vaststelling dat de Duitse ommekeer in de wijnen die we al enige tijd hebben kunnen vaststellen gewoonweg ook heerlijke droge wijnen opleveren. Bovendien heeft Pinot Noir definitief en oververdiend zijn plaats veroverd! Hoe boeiend het ook was ik zou zeggen: Op naar de volgende, bij voorkeur Italiaanse, ontdekkingstocht met Amici!
Taurasi en met uitbreiding de Aglianico druif, is een geliefd onderwerp hier op onze blog. Beiden durven wel eens opduiken in diverse schrijfsels en voornamelijk Taurasi werd al gedetailleerd besproken; cfr. Taurasi DOCG – The Barolo of the south en Aglianico the battle! Vulture vs Taurasi. Voor de achtergrond van onze tasting bij wijnclub ODK moeten we enkele maanden terug de tijd ingaan. In september brachten we immers een bezoekje bij Giovanni, Gianni voor de vrienden, Fiorentino. Onze Taurasi producer die we exclusief verdelen in België. Tijdens ons bezoek hadden we een uitgebreid gesprek over Irpinia en dan vooral specifiek over de Taurasi zone binnen Irpinia. We hadden dit immers opgerakeld tijdens een podcast gesprek dat ik met Gianni hield voor de Italian Wine Podcast. De diversiteit van de terroir was er een belangrijk onderdeel en deze verscheidenheid werd tijdens ons bezoek terplekke extra duidelijk. We namen met hartzeer afscheid van deze mooie wijnregio maar met de belofte van Gianni op zak dat hij ons een aantal flessen zou bezorgen die volgens hem de verschillen in Taurasi terroir zouden benadrukken. Geen loze woorden van de man want enkele maanden later werden deze flessen geopend tijdens een ODK proefsessie! Het werd een memorabele proefavond ook al was niet elke wijn in optima forma…
Mastroberardino Taurasi Riserva DOCG Historia 2016 Druif: Aglianico Houtlagering: 24 maanden in barriques en grote botti Dat noemen ze dus met de deur in huis vallen. Een proefsessie starten met de Riserva Historia, jawadde! Dit is direct een referentie en vooral: het is geen wijn die zichzelf meteen helemaal blootgeeft op deze nog jeugdige leeftijd. De geur opent met een heerlijk aroma van donker zwart fruit zoals bramen, cassis en zwarte bes, dat zich moeiteloos vermengt met gedroogde pruimen. Daarachter ontvouwt zich een kruidige laag met tijm, laurier en een snufje zwarte peper, terwijl cacao, tabak, leder en een portie grafiet het geheel extra diepgang geven. Zelfs een zweem van inkt lijkt subtiel mee te spelen. Je zou zeggen dat de wijn zijn eigen geschiedenis in geur uitschrijft. In de mond toont de wijn zijn volle kracht. Stevig en vullend, maar met een opvallend prima evenwicht tussen rijpe tannine en sappige zuren. Het mondgevoel is krachtig zonder log te worden, de afdronk lang en gelaagd met een aangenaam kruidige toets. Een wijn die geen compromissen sluit en zich niet in een hoekje laat plaatsen. Een wijn met karakter, voor mensen met geduld. Het zal niet de laatste keer zijn dat we deze referentie moeten maken. Punten: 92/100
Fiorentino Taurasi Riserva DOCG 2016 100% Aglianico, 18 maanden rijping in botti. Diepe karmijnrode kleur en stevig tranend. De neus is een donkere, kruidige wolk waarnaast donker bijna zwart fruit, tabak en leder ook prominent op de voorgrond treden. De houtintegratie is voorbeeldig: subtiel aanwezig, nooit overheersend, en perfect versmolten met het kruidige karakter. In de mond gaat het kruidige thema onverminderd door. De tannine komen stevig binnen, maar de levendige zuren houden de boel strak en fris. Het sappige fruit blijft meespelen en krijgt gezelschap van een uitgesproken mineraliteit. De afdronk is lang, kruidig en veelbelovend! Het is alsof de wijn je influistert dat hij alleen maar beter gaat worden. Punten: 93/100
Cavalier Pepe La Loggia del Cavaliere Taurasi DOCG 2015 Druif: 100% Aglianico Lagering: 24 maanden rijping in eikenhouten tonneaux en botti Sommige wijnen verkrijgen gewoon je aandacht. Cavalier Pepe’s La Loggia del Cavaliere is zo’n wijn. In de neus opent hij met rijp zwart fruit, waarbij cassis de boventoon voert, eerder dan braam. De eerste indruk is diep en complex: sigarenkistje, peper, munt en laurier vermengen zich subtiel met tonen van grafiet, cacao en theebladeren. Er is een licht animale toets, die de wijn een extra laag van intrige geeft. Na het walsen verschijnt het frisse van anijs. In het glas toont hij zich bijna ondoorzichtig donkerrood met een traanvorming waar menig kerk jaloers op zou zijn! De eerste slok bevestigt wat de geur al voorspelde: krachtig en gelaagd. De tannine zijn stevig en de zuren hoog, maar altijd in balans met voldoende fruit. De wijn blijft lang hangen en trekt zich niet te snel terug. Dit is duidelijk een wijn met een présence. In de finale een fijne toets van kaneel, die de afdronk een warme elegantie meegeeft. Punten: 91/100
Lonardo, Taurasi Vigne d’Alto DOCG 2015 100% Aglianico. 18 maanden rijping in tonneaux. Een diepe robijnrode kleur met traanvorming. In de neus ontvouwt zich een gelaagd aroma van zowel rood als zwart fruit, al moet je er even op wachten. Kruidige tonen van peper en zoethout mengen zich met accenten van tabak en een vleugje versleten leer, wat het geheel een klassiek randje geeft. Het pallet komt verschillend over dan bij de vorige wijnen. In de mond toont de wijn zich onverbiddelijk. De tannine zijn stevig, zelfs stroef, en laten weinig ruimte voor verzachting. Het fruit dat in de geur nog meldenswaardig aanwezig was, lijkt hier verdwenen, waardoor de zuren onverbiddelijk doorkomen zonder de nodige tegenspraak. Het geheel voelt gefragmenteerd, alsof de verschillende elementen niet met elkaar in gesprek zijn. We besluiten in groep dat er iets mis zal zijn met deze fles en geven geen verder beoordeling.
Salvatore Molettieri Taurasi Vigna Cinque Querce DOCG 2014 Aglianico, 48 maanden in barriques en botti Prachtige donkere kleur, heerlijke traanvorming. De neus is zeer uitnodigend, complex zelfs! Zwart en rood fruit, van framboos naar braam. Daarachter een sublieme houtinfusie, en een perfect gedoseerde kruiding: tabak, ceder, mokka, vanille, peper(munt), tijm, laurier, thee, potloodslijpsel, champignon, sous-bois. Een geurpalet dat je doet twijfelen of je nu een wijn in je glas hebt of een kunstwerk in geurvorm. Molettieri stelt zelden teleur, en ook deze Vigna Cinque Querce bewijst waarom je de wijn jaarlijks op het OperaWine event bij de opening van Vinitaly kan proeven. In de mond krachtig en vol, maar met een balans waar menig luchtacrobaat jaloers op zou zijn. Rijk, diep, dragend en met een afdronk die je nog minutenlang bijblijft. De tannine laten zich gelden, maar nooit zonder finesse. Dit is Taurasi op zijn best: onverschrokken en intens, maar met een innerlijke harmonie die alleen de groten weten te bereiken. Topglas! Punten: 95/100.
Feudo di San Gregorio Taurasi Piano di Montevergine DOCG 2013 100% Aglianico. 18 tot 24 maanden rijping in barriques en tonneaux, gevolgd door een lange flesrust. We gaan verder met een andere ‘grote naam’ in Taurasi wereld en al gauw wordt ons duidelijk waarom. Sommige wijnen fluisteren, anderen zingen maar deze 2013 Taurasi declameert! Vanaf de eerste snuf wordt duidelijk dat we hier met een uitgesproken persoonlijkheid te maken hebben. Een stevige geuraanzet van donker zwart fruit – cassis en bramen – verweven met tabak, cacao en grafiet. Daarbovenop wervelen tonen van inkt, cederhout en viooltjes, terwijl kruiden en specerijen als tijm, peper, laurier en jeneverbes een intrigerende complexiteit toevoegen. En dan volgt een lichte dierlijke toets. In de mond bewijst de wijn dat hij niet alleen op zijn geur kan teren. Het sappige fruit zet direct de toon, breed en rijp, terwijl de tannine kracht tonen zonder een brute patserige vorm. Er zit een ongelofelijke energie in, een levendigheid die nauwelijks doet vermoeden dat deze wijn al sinds 2013 op ons wacht. De toekomst? Zeer lang en veelbelovend. Dit is opnieuw een Taurasi met présence, een wijn die zijn afkomst eert en zijn potentieel nog lang niet heeft uitgespeeld. En dit is dan nog bescheiden omschreven! Punten:93/100
Borgodangelo Taurasi DOCG 2011 100% Aglianico. 18 maanden in tonneaux. De kleur is diep granaatrood met een zweem van baksteen aan de rand, een eerste knipoog naar zijn leeftijd. Het fruit is wat gerijpt, gestoofd en gedroogd, met een intense kruidigheid die de geur een intrigerende diepgang geeft. Heerlijke tertiaire aroma’s van leer, tabak en een vleugje donkere chocolade, prachtig verweven met een subtiel aanwezige houtintegratie. Waar de geur rijp en zwoel aanvoelt, verrast de eerste slok met een onverwachte frisheid. De wijn is super in balans gekomen: sappig rood en zwart fruit smelten samen met kruidige accenten van zoethout en zwarte peper. De tannine zijn verfijnd en ondersteunen een lange, gelaagde afdronk. Dit is een heerlijk geheel dat stilletjes aan op dronk begint te komen. Punten:92/100
Michele Perillo Taurasi Riserva DOCG 2011 100% Aglianico, 24maanden rijping in 24HL botti. Helaas eindigen we in mineur! De kurkduivel heeft bezit genomen van deze fles. En dat is zonde! Een Taurasi Riserva 2011 van Perillo verdient een groots podium, maar als kurk een rol opeist, blijft het doek helaas gesloten. Tenzij we met z’n allen hard roepen… Gianni, Heeeeelp!!
De aanzet van het jaar 2025 bij Amici was er eentje om in te kaderen! Nebbiolo staat er vaak in de schijnwerpers, maar nu werd het podium extra opgeblonken en werd de hoogste trede nog wat opgekrikt. Dat podium werd tijdens onze tasting broederlijk en zusterlijk gedeeld onder Barolo en Barbaresco. Van de acht wijnen die we proefden, waren er vijf met het prestigieuze Barbaresco DOCG-label. Mocht je niet teveel weten van deze denominazione dan kan geef ik je graag enkele nuttige weetjes mee.
Barbaresco – enkele weetjes!
Herkomstgebied: Barbaresco DOCG ligt in de Langhe-regio van Piemonte, slechts enkele kilometers ten noordoosten van Alba. De oorsprongszone van Barbaresco omvat slechts vier gemeenten: Barbaresco, Neive, Treiso en het gehucht San Rocco Seno d’Elvio (bij Alba). Het gebied is strikt afgebakend en wijngaarden mogen enkel liggen op zuidelijk, oostelijk of westelijk georiënteerde hellingen. Noordelijke hellingen, valleien en vlakke gronden zijn verboden terrein.
DOCG-status: Net als Barolo werd ook Barbaresco in 1980 gepromoveerd van DOC naar DOCG, de hoogste kwaliteitsstatus in Italië.
Druivenras: Barbaresco wordt exclusief gemaakt van de Nebbiolo-druif.
Wijngaardoppervlakte: De totale productiezone beslaat 763,19 hectare, verdeeld als volgt: Barbaresco (249,19 ha), Neive (280,62 ha), Treiso (186,89 ha) en San Rocco Seno d’Elvio (46,49 ha).
Verplichte rijping: Barbaresco moet minimaal 24 maanden rijpen, waarvan minstens 9 maanden in houten vaten. Voor de Riserva-versie bedraagt de rijpingsperiode ten minste 48 maanden.
Opbrengst: Het maximale rendement voor Barbaresco bedraagt 56 hl/ha, gelijk aan Barolo. Wanneer een MGA vermeld wordt op het etiket, wordt dit beperkt tot 54,4 hl/ha.
MGA’s en wijngaarden: Barbaresco kent minder MGA-wijngaarden (Menzione Geografische Aggiuntive) dan Barolo, maar dat doet niets af aan de kwaliteit. Namen als Asili, Rabajà, Montestefano en Ovello zijn legendarisch onder liefhebbers.
De wijngaarden ontdekken: Auteur dezer raadt aan om de regio te verkennen tijdens een herfstwandeling door de glooiende heuvels van Langhe. Bonuspunten als je eindigt met een degustatie bij een lokale producent.
Geologie en Bodem: Het Barbaresco-gebied heeft een geologische oorsprong die teruggaat tot het Mioceen en is van mariene afkomst. De bodem bestaat voornamelijk uit kalkhoudende mergel, sedimentaire afzettingen die aan de oppervlakte kwamen toen het oerzeegebied van het Po-bekken langzaam werd opgetild. Twee bodemtypen maken het terroir van Barbaresco uniek: 1.Formazione di Lequio (Tortoniano-Serravalliano): Komt voor in Treiso, San Rocco Seno d’Elvio en het zuidelijke deel van Neive. Deze bodem bevat compacte grijze mergel met lagen zand. 2. Marne di Sant’Agata Fossili (Tortoniano): Te vinden in Barbaresco en het noordelijke deel van Neive. Deze bodem bestaat uit kalkhoudende blauwachtige mergel, wat bijdraagt aan de elegantie van de wijnen.
Barbaresco – Proefnotities!
Produttori del Barbaresco – Barbaresco DOCG Pajè Riserva 2015 Nebbiolo – Minimaal 30 maanden rijping in 25 tot 50 hl Slavonisch eiken vaten. Granaatrode kleur met een lichte hint van rijping, tranend. De neus biedt een intrigerende wisseling van fruit: jong en fris rood fruit zoals kersen en aardbeien evolueert naar rijpere tonen van kers en zelfs wat gedroogd fruit. Naarmate het glas zich opent, komen meer complexe aroma’s naar voren: teer, kruidnagel, leer, en een vleugje rozemarijn. Een subtiele aardse laag met paddenstoel en natte bladeren. In de mond opent de wijn krachtig, waarbij de tannine als een echte macho binnenkomen. Ze zijn stevig en aanwezig, maar al snel nemen de zuren de controle over en spelen ze de baas. De textuur voelt wat ruw aan en mocht sappiger zijn. De alcohol is duidelijk aanwezig, net iets te prominent, wat het evenwicht licht verstoort. Een voldoende lange afdronk met tonen van mokka en kruiden karakteriseren deze Riserva. Punten: 86/100 – Te koop bij Leuvin voor 58,00 €.
Giacomo Fenocchio – Barolo DOCG Castellero 2015 Nebbiolo – 6 maanden rijping in inox cuves worden gevolgd door 30 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten (20-25 hl). Intense granaatrode kleur met een lichte toets van evolutie. Mooi tranend. De neus is bijzonder verfijnd en kruidig, met veel diepgang. Florale tonen van viooltjes en rozen worden aangevuld met rood fruit zoals kersen en frambozen. Hieraan worden subtiele tertiaire aroma’s toegevoegd: tabak, leer, truffel, koffie en een vleugje cacao. Specerijen zoals zoethout en witte peper zorgen voor extra gelaagdheid. In de mond biedt de wijn een verfijnde en elegante smaakbeleving. Hij gaat breed, met een indrukwekkende complexiteit, zonder ook maar iets aan intensiteit in te boeten. Dit is een stevige boy, maar de zuren fluiten de tannine constant terug, wat zorgt voor een prachtig evenwicht. Donkere bessen, kruiden en aardse nuances spelen de hoofdrol, terwijl een hint van munt en warme specerijen de smaak afronden. De afdronk is lang en intens, met warme tonen van specerijen en een zachte, etherische afdronk. Een klassieke Barolo die nu al prachtig is, maar zeker nog verder zal ontwikkelen. Punten: 94/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
Sottimano – Barbaresco DOCG Pajoré 2014 Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere robijnrode kleur met mooie traanvorming. Mooie neus met een diversiteit aan fruit en kruiden. Kersen en gedroogde rozenblaadjes domineren in eerste instantie, met subtiele hints van viooltjes, bosfruit, en een vleugje kruidigheid. Na wat lucht in het glas komt er nog heel wat meer opzetten: leer, truffel, tabak en een verfijnde toets van grafiet en cederhout. In de mond valt het op dat de tannine duidelijk de baas zijn en ze dragen wel degelijk de broek. De structuur is dik in orde, en hoewel de zuren het geheel fris en levendig houden, heeft deze wijn nog tijd nodig. Dit moet nog blijven liggen, want de wijn heeft alles om het te maken. De afdronk is lang, voldoende verfijnd, en blijft kruidig hangen met een vleugje gedroogde kruiden zoals salie en laurier. Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
Renato Corino – Barolo DOCG Arborina 2015 Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere robijnrode kleur met een zeer lichte baksteenrode rand. De neus is verfijnd en ingetogen. Het is geen springerige, uitbundige neus, maar hij staat er wel! Rijpe kersen en subtiele florale accenten van rozenblaadjes domineren in eerste instantie, maar maken al snel plaats voor een diepere, meer complexe laag. Denk aan gedroogde pruim, tabak, ceder, cacao en een hint van truffel. Een zweem van kruiden zoals peper, munt, laurier en een vleugje vanille geven de geur een extra dimensie. De smaak biedt alles wat een goed glas wijn nodig heeft. Het mondgevoel is krachtig en stevig, maar zonder dat de structuur angstig of afkeurend aanvoelt. De verwevenheid van de smaken is perfect, met tonen van donkere chocolade, espresso en specerijen zoals nootmuskaat die fraai in balans zijn. Gaan we mierenneuken, dan stellen we dat de afdronk net een puntje langer mocht aanhouden. Toch blijft de warme, kruidige afsluiting zeer plezierig en bevredigend. Punten: 93/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
Sottimano – Barbaresco DOCG Cottá 2016 Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere robijnrode kleur met een subtiele evolutie en tranend. De neus heeft zeker wat te bieden, maar de kruiden en branderige aroma’s winnen afgetekend van het fruit. Bosaardbei, kers, framboos en blauwe bes is er wel degelijk maar aroma’s van peper, kaneel, laurier, mokka, cederhout en tabak voeren de boventoon. Een vleugje truffel en paddenstoel voegt diepte toe, samen met een aangename toets van eucalyptus en munt. In de mond laat de wijn zich stevig voelen. De tannine zijn duidelijk aanwezig, maar de zuren doen zeker niet onder. De smaak evolueert dynamisch: van stevig naar sappig, en weer terug naar krachtig. Een kern van rijp rood fruit blijft overeind, aangevuld met mokka en een hint van specerijen. Het is wel jammer dat het licht dominante alcoholgevoel de balans enigszins verstoort en wat beter verborgen mocht zitten. Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
Nada Fiorenzo – Barbaresco DOCG Rombone 2016 Nebbiolo – 12maanden rijping in barrique gevolgd door 12 maanden rijping grote Slavonische foeders. Zuivere granaatrode kleur met een spoor van evolutie en tranend. De neus opent met een zeer kruidig en uiterst genietbaar boeket, waarin voornamelijk rood fruit zoals kersen en aardbeien een prominente rol spelen. De jeugdigheid van het fruit wordt harmonieus aangevuld door evoluerende tertiaire aroma’s van leer, zoethout, cederhout, thee en een hint van paddenstoel. Een subtiele kruidigheid met nuances van anijs, munt en tijm maakt het geheel nog verfijnder. In de smaak valt de balans direct op: niets is té, en toch ervaar je een krachtige wijn. Het geheel is prachtig verweven, met een hoofdrol voor de levendige zuren die de structuur elegant ondersteunen en de stevige, fijnkorrelige tannine in toom houden. Het fruit blijft speels aanwezig, vergezeld door tonen van mokka, donkere chocolade en een subtiele minerale toets. De afdronk is lang, verwarmend en kruidig, met een vleugje teer en balsamico die de wijn voldoende diepgang schenken. Punten: 91/100 – Te koop bij La Scoperta voor 64,10 € (andere jaargang).
Conterno Fantino – Barolo DOCG Vigna Sorì Ginestra 2015 Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten. Helder robijnrode kleur met een lichte granaattint die de eerste tekenen van rijping verraadt. De neus is uiterst genietbaar, veelbelovend en complex, met een sublieme integratie van alle componenten. Rijpe kersen en frambozen worden omhuld door een subtiel rozenparfum, terwijl tertiaire aroma’s diepe gelaagdheid toevoegen: tonen van donkere chocolade, mokka, sigarenkistje, gedroogde bladeren en een vleugje leer. Een aardse toets van truffel en paddenstoel verrijkt de ervaring, aangevuld met een frisse hint van menthol en zoethout. De smaak is zeer breed geschouderd en maakt de belofte van de neus volledig waar. Het geheel biedt een prachtige harmonie in de hogere regionen. Verbazend hoe de levendige zuren de toch zeer stevige tannine bij momenten de baas zijn, geholpen door het vele aanwezige, sappige fruit. Het mondgevoel is krachtig en elegant tegelijk, met smaken van cacao, tabak en kruidnagel die domineren in het middenpalet. De lange afdronk eindigt warmkruidig en met een verfijnde mineraliteit. Dit mag je me zonder problemen dagelijks serveren! Punten: 95/100 – Niet te koop in België, richtprijs 100,00 €
Sottimano – Barbaresco DOCG Currá 2015 Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere granaatrode kleur met een licht bruine omkadering. Mooi tranend. Hoewel de neus vrij gesloten begint, springt bij de aanzet het florale karakter eruit, met subtiele tonen van rozen en viooltjes. Pas na flink walsen opent het boeket zich volledig en komt de complexiteit naar voren. Tertiaire aroma’s van sigaar, cederhout, en zwarte thee vullen de neus aan, samen met een vleugje munt, zoethout, en een hint van sousbois. De smaak biedt een mooie balans tussen kracht en frisheid. De krachtige en fris-kruidige zuren ondersteunen een sappige rode draad van fruit, zoals kersen en frambozen. Naar het einde toe voegt een zeer aangenaam chocoladebittertje een extra laag aan de smaakbeleving toe. Dit is een wijn met een groot rijpingspotentieel, en hoewel hij nu al genietbaar is, zal het een uitdaging zijn om hem te laten liggen – hij wordt alleen maar beter. Punten: 94/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die rond de 110,00 € ligt (andere jaargang).
Al sinds mensenheugenis is Barbera een van de onbezongen helden van de Italiaanse wijnbouw. Bekend om zijn levendige zuurgraad, weelderig fruitprofiel en opmerkelijke aanpassingsvermogen, geniet deze druif van een welverdiende heropleving onder wijnliefhebbers en kenners.
Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!
Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! Met dit in gedachten ging Amici wijnmeester Peter aan het werk om een aantal hoogwaardige proefflesjes op de tafel te toveren.
Een korte geschiedenis van Barbera
Afkomstig uit de glooiende heuvels van Piemonte in het noordwesten van Italië, heeft Barbera diepe wortels in de Italiaanse wijnbouw. Historische verslagen suggereren dat de druif al sinds de 13e eeuw in de regio wordt verbouwd. De naam is waarschijnlijk afgeleid van “Barbaro” (barbaar), verwijzend naar zijn diepe rode kleur, of van “Vinum berberis,” een diepgekleurde middeleeuwse drank.
De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn oorsprong vindt in Piemonte, meer bepaald in de Monferrato-regio. Barbera-wijnstokken gedijen in heel Italië, maar worden vooral aangetroffen in de diverse terroirs van Piemonte, met name in de appellaties Barbera d’Asti DOCG, Barbera d’Alba DOC en Nizza DOCG. In de jaren 80 werden er subzones opgericht, en vooruitstrevende producenten zoals Roberto Conterno en Giacomo Bologna begonnen Barbera-wijnen te maken met opmerkelijke finesse en een lange levensduur.
De kenmerken van Barbera-wijnen
Barbera-wijnen worden geprezen om hun fijne zuurgraad, waardoor ze een verfrissende en gastro-vriendelijke keuze zijn. De druif produceert doorgaans wijnen met een medium tot volle body en soepele tannine, waardoor de fruitige eigenschappen tot hun recht komen. Verwacht een mix van rode en zwarte vruchten – denk aan kersen, frambozen en pruimen – gecombineerd met hints van kruiden, zoethout, tabak, leder, viooltjes, anijs en aardse ondertonen. In het glas zijn de drie gemeenschappelijke kenmerken van Barbera-wijnen hun diepe kleur, hoge zuurgraad en relatief lage tannine.
Zandigere bodems produceren vaak donkergekleurde wijnen met een lager alcoholgehalte, terwijl kleiachtige bodems wijnen voortbrengen met een hoger alcoholgehalte, lagere zuurgraad en meer structuur. Ongelijke rijping van de pitten en variabiliteit in hun aantal kunnen echter de textuur van de wijn beïnvloeden.
Hoewel we Barbera bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt, bestaan er ook de meest banale Barbera wijnen. Het kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing. De druif is productief, en rendementen beperken is een must. Ze rijpt redelijk laat, maar heeft het voordeel zich te kunnen herstellen van hagelbuien.
Een van de opvallende eigenschappen van Barbera is zijn aanpassingsvermogen aan verschillende wijnmaakstijlen. Historisch gezien werd het gemaakt in een sprankelende, “vivace” stijl, maar tegenwoordig wordt het bijna uitsluitend gevinifieerd als een droge, stille wijn. Traditionele Barbera-wijnen worden vaak gerijpt in staal om hun frisse zuurgraad te benadrukken, terwijl serieuzere, gerijpte wijnen een houtlagering ondergaan (zowel in botti als in barrique), waarbij chocolade- en vanillenoten zich ontwikkelen naast het levendige fruit.
Belangrijke regio’s voor Barbera
Hoewel Piemonte de spirituele thuisbasis van Barbera blijft, wordt de druif in verschillende regio’s in Italië en daarbuiten verbouwd, waarbij elke regio een unieke expressie aan de druif geeft.
1. Barbera d’Asti DOCG
Bekend om zijn levendige zuurgraad en rode fruitaroma’s, toont Barbera d’Asti vaak de klassieke kenmerken van de druif. Makkelijk te telen en zeer productief, vooral in Asti, variëren de wijnen uit deze regio van eenvoudig en toegankelijk tot gestructureerd en geschikt voor rijping.
2. Barbera d’Alba DOC
Aanplant nabij de prestigieuze Nebbiolo-wijngaarden, heeft Barbera d’Alba vaak een iets vollere body en rijker profiel. Deze wijnen balanceren zuurgraad met diepere fruittonen en af en toe hints van chocolade of tabak.
3. Nizza DOCG
Nizza vertegenwoordigt het hoogtepunt van Barbera-wijnbouw, met strenge regels om de kwaliteit te waarborgen. Deze wijnen zijn krachtig maar elegant en profiteren vaak van langdurige rijping om lagen van complexiteit te onthullen.
Barbera wordt ook verbouwd in andere Italiaanse regio’s, waaronder Lombardije, Emilia-Romagna, Umbrië, Campanië en Sicilië. In totaal produceert Piemonte 12 DOC-wijnen van Barbera, naast de drie DOCG’s: Barbera d’Asti, Barbera del Monferrato Superiore en Nizza. Een gratis tip? Jawel: probeer de Barbera wijnen uit de Colli Tortonesi! Momenteel blijven ze nog wat onder de radar maar je zal versteld staan van de concentratie en rijpheid in deze Barbera wijnen. Amper 50 kilometer oostelijker zit je in Oltrepo Pavese en ook daar zijn er onbekende Barbera pareltjes te vinden!
De proeverij
Vite Colte La Luna e il Falo Barbera d’Asti Superiore DOCG 2018
100% Barbera die een rijping krijgt van 12 maanden in barriques. Heldere, volle, donkerrode kleur met een lichte evolutie en beperkte traanvorming. De toon wordt gezet met een uitbundige Barbera neus! kers, rode bes, aardbei en licht snoeperig fruit zijn present net als de florale en kruidige toetsen van viool, peper, anijs en kaneel. De alcohol is niet te verbergen. Na het walsen komen de accenten van de houtlagering opzetten: chocolade, toasting en mokka. Een lichte sousbois toets rond het boeket af. In de mond is er vooral veel fruit omringd door een lichte alcoholdominantie. De niet massaal aanwezig tannine manifesteren zich wel als rijk. Het is een correcte, sappige wijn die onder de noemer ‘allemansvriend’ valt. Punten: 82/100 – Prijs 15,00 € (te koop op diverse plaatsen in België)
Conterno Fantino Vignota Barbera d’Alba DOC 2019
Barbera die aangeplant staat in Monforte d’Alba en die rijpt in Franse eiken vaten. Zuivere, intense robijnrode kleur en tranend. Het geurenpallet wordt in de eerste aanzet gedomineerd door het licht snoeperige fruit (kers, rode en blauwe bes, pruim) en de kruiden (Provençaals, peper, laurier, kaneel). De geuren van de houtlagering komen pas na het walsen steviger opzetten. Verder is er een lichte aardse ondertoon en kan de alcohol zich niet verstoppen. In de smaak proef je de mooie, soepele maar voldoende krachtige tannine en de duidelijk aanwezige zuren. De wijn toont een mooie fruitexpressie en er zit een leuke frisse groenkruidige toets bij. Dit is zeer zeker een correcte wijn al mocht de lengte wel wat dragender zijn. Hij is voldoende sappig en in balans. Punten 86/100 – Prijs 24,20 € (Te koop bij Uniquato)
Pelissero Tulin Barbera d’Alba DOC 2021
De Barbera stokken staan in Treiso (Barbaresco gebied) en Neviglie. De druiven rijpen gedurende 24 maanden in barriques en nog 1 jaar verder in de fles. De geconcentreerde kleur, bijna zwart te noemen, vertelt reeds veel over de verdere proefsensatie van deze wijn. Diep intens dus met heerlijk gekleurde traanvorming. De neus biedt een waaier aan aroma’s met zowel rood als zwart fruit. We sommen op: zwarte kers, rode kers, braam, blauwe aalbes, pruim en framboos. De houtrijping laat zich stevig gelden met een aanzet tot tabak mokka, zachte leder en een vlezig aroma. Laurier, eucalyptus, munt, peper, viooltjes en alcohol vullen goed aan. Het is een vol bouquet, bijna zwoel zelfs zonder in overdrive te gaan. In de mond proef je de voldoende krachtige maar soepele en enorm smakelijke tannine. Er blijft ondanks het volle mondgevoel een perfecte frisheid present. Het geheel is behoorlijk lang en dragend. Dit is een uiterst geconcentreerde, volle, sappige wijn die perfect in balans is. Nu nog wat jong maar met een mooie toekomst voor zich! Punten: 89/100 – Prijs: 39,00 € (Te koop bij Les Verres Bavards)
Barbera van stokken die meer dan 50 jaar oud zijn en die gedurende 15 maanden rijpen in Franse barriques + 1 jaar in de fles. Mooie, zuivere en heldere kersenrode kleur en traanvorming. Wijn met de typsiche herkenbare Barbera neus waarbij de geuren bovendien bijzonder mooi tot hun recht komen! We herkennen rode en zwarte bessen, kersen, framboos… op het snoeperige af maar in de goede zin van het woord. Subtiele florale toetsen van zowel viooltjes als rozen. Volkruidig met peper, Provençaalse kruiden en kaneel. Licht rokerig, vlezig met zoethout omringd met een vleugje alcohol. In de mond genieten we vooral van de rijke en soepele tannine en het sappige fruit. De alcohol is uiteraard present, op het aanvaardbare randje van het dominante af. Dit is een lekker glas Barbera… sappig, fruitig, kruidig en vooral mooi in balans. Hij is niet enorm complex, niet enorm geconcentreerd, but who cares! Gewoon genieten. Punten: 90/100 – Prijs 44,00 € (Niet te koop in België?)
Barbera die 15 maanden heeft gerijpt, deels in 30 hl botti, deels in gebruikte barrique en nadien nog een flessenrust kreeg voor 10 maanden. Intens donkerrood met gekleurde traanvorming. Er ontwikkelt zich een prachtig gevoel tijdens de ruikfase dat enkel nog maar extra wordt benadrukt als je de wijn wat tijd gunt in het glas. Ondanks zijn nog relatief jong leeftijd zitten alle geurcomponenten versmolten en is het geen ‘vakjes ruiken’. Chocolade, balsamisch, donkere kers, braam, viooltjes, laurier, koffie, aards, peper, alcohol, ceder, aalbes, pruim, tabak… Ik zet de geuren bewust door elkaar om het versmolten gevoel te creëren bij de beschrijving ervan. Kom je er eindelijk toe het glas aan je lippen te brengen dat gaat die versmoltenheid naadloos verder tijdens de proeffase. Rijk, levendig, zacht, in balans, vol en rond… Dit is een zeer mooie, mondvullende bijna complete wijn zonder ’té’ te zijn! Punten 92/100 – Prijs 27,00 € (Te koop bij Wine Art)
Enzo Boglietti Vigna dei Romani Barbera d’Alba DOC 2020
De 80 jaar oude Barbera stokken staan in La Morra. De wijn krijgt een opvoeding in barriques voor 22 maanden. Heldere, intens paarsrode kleur met gekleurde traanvorming. In de neus is, ondanks dat het fruit en de kruiden present zijn, treedt het balsamico gevoel steeds weer op de voorgrond, omringd door andere branderige geuren zoals mokka en toasting. Kers aardbeisnoepjes, viool, peper, munt, anijs, laurier en alcohol volgen. De smaak is op het overvloedige af. Rijke, voldoende krachtige tannine, levendige, frisse zuren. Lang aanwezig en in balans. Hoewel de wijn hier uit het glas barst is dit toch een stap terug na de Marun! Punten: 88/100 – Prijs 45,00 € (Niet te koop in België?)
Vietti Vigna Vecchia Scarrone Barbera d’Alba DOC 2017
18 maanden rijping krijgt deze Barbera (inox, barrique, botti). De wijngaarden liggen in Castiglione Falletto. Intense robijnrode kleur, tranend. De neus wordt gedomineerd door warme kruidige geuren en door de branderige aroma’s. Ras el hanout, kaneel, munt, peper, mokka, tabak, vlezig, toast en vooral chocolade. Kers, braam en framboos vertegenwoordigen het fruit. Bij het proeven komt die chocolade almaar terug, rijke soepele tannine, voldoende zuren. Zeer rond en vooral volgens een moderne, commerciële stijl gemaakt. We durven zelfs een parkerwijn zeggen. Punten: 85/100 – Prijs 60,00 € (Te koop bij Licata)
De wijn rijpt gedurende 24 maanden; 12 in barrique en 12 in de fles. Robijnrode kleur met een lichte evolutie. Eerste impressie bij het ruiken: zeer reductief. Deze reductie verdwijnt wel bij het walsen maar komt na even stilstand opnieuw opzetten. Niet te uitbundige neus en het fruit zit in verschillende stadia waar voor mij het gedroogde primeert. Het is een stevig glas met krachtige maar rijke tannine, voldoende zuren. Reeds van bij het ruiken zit ik me af te vragen of hier een gedeelte van de druiven appassimento zijn geoogst… Ik herken niet de Bricco dell’Uccellone die ik in het verleden meermaals heb geproefd. Punten: 85/100 – Prijs 75,00 € (Te koop bij Licata)
Het is alweer een tijdje geleden dat we onze jaarlijkse superproeverij hielden bij wijnclubs Het Negende Vat en Op de Klippen! De notities liggen almaar te lonken om onder handen genomen te worden. Uitstelgedrag… Tot het moment dat je het beu bent dat je ze al voor de zoveelste keer in de hand hebt en er dan ook mee aan de slag gaat.
Het systeem is duidelijk. We organiseren dit jaarlijks en er komen enkel Italiaanse klassewijnen op de proeftafel (9 wijnen). We hebben hiervoor een budget van ongeveer 500,00 €. We luisteren de avond extra op door er 6 gastronomische hoogstandjes bij te serveren. Het hoeft geen betoog dat alle leden al uitkijken naar de degustatie van 2025!
Hieronder volgende de wijnbeschrijvingen van de geserveerde wijnen bij beide wijnclubs:
Bruna U Baccan 2020 – Riviera Ligure di Ponente DOC
Wijn gemaakt van de Pigato-druif, het kroonjuweel van Ligurië. Deze druif komt volledig tot zijn recht dankzij een fermentatie op roestvrij staal en vervolgens een rijping op de fijne lies voor 10 maanden, gevolgd door een flessenrust van 8 maanden. Ze doen er niet aan battonage. In het glas zie je een strogele wijn met een helder karakter. Het bouquet is meteen verleidelijk en fris. Je neus wordt begroet door sappige geuren van peer, ananas en de subtiele citrusfrisheid van grapefruit, naast een exotisch vleugje lychee. Je merkt dat er ook bloemige tonen van jasmijn in verstopt zitten, met op de achtergrond een hint van anijs en een fijne amandeltoets. Dit alles met een mooie minerale ondertoon. Bij de eerste slok proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De smaak is rond en fruitig, met een verfrissende levendigheid die je zintuigen prikkelt. De salinity – die knisperende ziltheid – geeft de wijn een heel eigen karakter, bijna alsof je een briesje van de Ligurische kust proeft. De zuurgraad is precies goed: levendig en droog, zonder dat het je mond doet samentrekken. Het subtiele bittertje aan het einde, in combinatie met de uitgesproken minerale afdronk, geeft de wijn een mooie diepte en zorgt voor een lange, verfijnde nasmaak. Deze Bruna U Baccan is niet alleen een wijn met finesse, maar ook eentje met een vrolijk karakter. Hij is vol en toch elegant, lekker fris maar met een geraffineerde kruidigheid die blijft hangen. Heel knap gemaakt, met een heerlijk bittertje op het einde! Punten: 87/100
Pietracupa Cupo Fiano 2018 – Campania IGT
100% Fiano. Fermentatie in inox. Geen houtlagering. Bleekgele, heldere kleur. Adem diep in en je wordt getrakteerd op een sterke, zuivere neus die meteen in balans is. Stel je voor: sappige appels en zoete perziken, met een frisse scheut citrus die je neus prikkelt. Zachtjes komt de florale toets van acacia bloemen opzetten! De kruidenparade volgt ook anijs en een tikje munt. Voor de nootjesfans zijn er subtiele hints van amandel en hazelnoot. Tenslotte een mineraal randje dat het geheel nog even opfrist. In de mond is er niet onmiddellijk vuurwerk! Wel de nodige fraicheur en rondheid. Alles is in balansen de smaak blijft vooral fruitig met diezelfde appels, perziken en citrus. Maar dan komen de kruidige en minerale elementen weer om de hoek kijken. De afdronk is voldoende lang, niet te snel weg. Dit is een mooie wijn die nu gedronken moet worden. Hij zit vol leven en pit, en heeft precies de juiste mix van fris fruit en kruidigheid! punten: 85/100
Joaquin Vino della Stella – Fiano di Avellino DOCG
100% Fiano. Vergisting in stalen tanks en vervolgens rijping in voor maar liefst 36 maanden in deze inox cuves. Diep goudgele kleur, helder. De neus is een ware ontdekkingstocht, vol complexiteit en gelaagdheid. Onmiddellijk present zijn de sappige aroma’s van peer, ananas, perzik en abrikoos. Verder is er een subtiele hint van honing die wat rondheid toevoegt, vergezeld van een verfrissend vleugje pepermunt. Vervolgens komt er een zijdezachte toets van vanille en hazelnoot naar voren, met op de achtergrond een fijne rokerigheid. De aardsheid, gecombineerd met een ‘flint’ mineraliteit, maakt het bouquet helemaal compleet. De eerste slok is een sensatie. Deze wijn is rond en vol van smaak, met een krachtige intensiteit die je meteen meesleept. De levendige zuurgraad zorgt voor een perfecte balans. De wijn is heerlijk droog. Wat vooral opvalt, zijn de notige elementen die in de afdronk naar voren komen: hazelnoot, misschien zelfs een vleugje amandel, die perfect samengaan met de minerale en kruidige tonen die de wijn extra diepte geven. De lange, aanhoudende afdronk is een waar genot, kruidig en mineraal. Deze Joaquin Vino della Stella is een indrukwekkende wijn die kracht en finesse prachtig weet te combineren. De volle, minerale structuur en de verfijnde kruidigheid maken hem niet alleen complex, maar ook ontzettend lekker. Punten: 89/100
100% Trebbiano Abruzzese. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in nieuwe Franse barriques. In je glas schittert een citroengeel juweeltje met een intens heldere schittering. Bereid je voor op een geurenspektakel dat je zintuigen goed wakker schudt. Krachtig, verfijnd en mooi in balans, met een mand vol fruit: sappige appels, rijpe peren en een exotische twist van ananas, met kruisbes en citrus in de aanvulling. Gevolgd door een vleugje kamperfoelie. Nog meer: een hint van munt, wat hazelnoot en een tikje toast dat subtiel naar voren komt dankzij die houtlagering. Verder bezit de wijn een licht aards karakter zijn er de frisgroene toetsen van varen en de aanstekelijke mineraliteit. De smaak is krachtig en perfect in balans. Deze wijn weet hoe hij je smaakpapillen moet bespelen. Hij komt binnen met een levendige frisheid, maar dan volgt een zachtere, ronde finish die zorgt voor een heerlijk mondgevoel. De smaken blijven fruitig met een subtiele kruidige ondertoon en een fijne mineraliteit. Alles is mooi geïntegreerd. De afdronk blijft best wel even hangen. Lang, fruitig, kruidig en mineraal. Dit is niet zomaar een Trebbiano. Dit is de Trebbiano die vol, friskrachtig en evenwichtig is! Punten: 89/100
J. Höfstatter Barthenau Vigna San Urbano Riserva Pinot Nero 2017 – Alto Adige DOC
100% Pinot Nero. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in kleine Franse eiken barriques, gevolgd door een extra jaar rijping in grote eiken fusten en tenslotte 8 maanden op fles. Het resultaat? Een complexe, gestructureerde wijn die finesse en kracht in perfect evenwicht brengt. Met zijn kersenrodekleur en levendige tranen aan het glas, nodigt hij je meteen uit. De neus is een explosie van aardbei, kers, framboos en andere besjes, vermengd met florale hints van viool en roos. Dan komt er die kruidige kant opzetten, met snufjes peper, munt, kaneel een vleugje cederhout en laurier, afgetopt met een mineraal en aards accent van grafiet. In de mond laat hij zich van zijn beste kant zien: evenwichtig, met een frisse, levendige zuurgraad en precies de juiste hoeveelheid tannine die het mondgevoel rijk en rond maken. De smaken zijn heerlijk fruitig, met dat frisse rode fruit op de voorgrond, ondersteund door die subtiele kruidige en minerale ondertonen. De afdronk? Geweldig en blijft heerlijk lang hangen. Een verfijnde en frisse Pinot Nero die echt indruk maakt! I like it!! Punten: 91/100
Linticlarus is een zeer expressieve Pinot Noir. Er komen heel wat handelingen kijken bij het vinifiëren van deze wijn! Vooreerst is er de vergisting in betonnen cuves. Nadien rijpt de wijn gedurende een jaar in eiken barriques (40% zijn nieuwe). Vervolgens is er een verdere rijping van 6 maanden in grote botti (eikenhouten fusten) en krijgt de wijn nog een flessenrust van 12 maanden. Prachtige, heldere kersenrode kleur. Bij het ruiken begint het feestje pas echt. De neus biedt een heerlijk boeket van rijpe kersen, sappige bosbessen en een vleugje frambozen. Dat fruitige karakter wordt verrassend verfijnd aangevuld met geuren van rozenblaadjes en een subtiele, maar aanwezige kruidigheid van kaneel en cederhout. Er hangt een zekere rokerigheid overheen, samen met een lichte geur van tabak en de aardse tonen van verse boschampignons. Vanaf de aanzet proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De tannine zijn soepel en rijk, maar niet te opdringerig – ze ondersteunen het geheel zonder te overheersen. De levendige aciditeit geeft de wijn een frisse, bijna speelse energie, terwijl de malse zachte toets voor diepte en rondheid zorgt. De smaak is krachtig en vol, zonder zwaar te worden. De fruitigheid van de kers en bosbes blijft op de voorgrond, maar wordt perfect omringd door kruidige en aardse tonen die de complexiteit vergroten. Het mondgevoel is rond en harmonieus. En dan is er nog de afdronk – extra lang en bijzonder bevredigend. De fruitige en kruidige componenten blijven prachtig hangen, met een sappigheid die je mond als vanzelf laat verlangen naar de volgende slok. De wijn eindigt op een minerale toon, met een knipoog naar het terroir van Alto Adige. Kortom, deze Tiefenbrunner Linticlarus Riserva is niet alleen een wijn vol finesse en karakter, maar ook een wijn die je blijft ontdekken. Elke slok onthult nieuwe lagen, en de balans tussen het fruit, de kruidige houttonen en de frisse zuren maakt dit een zeer mooie Pinot Noir. Punten: 94/100
Alberto Graci en Angelo Gaja Idda 2020 – Etna Rosso DOC
Deze wijn is gemaakt van Nerello Mascalese.. Na fermentatie in betonnen cuves rijpt de wijn verder voor deels in 50 hl grote houten vaten, en deels in diezelfde betonnen kuipen voor een periode van 24 maanden. Granaatrood, helder en levendig. De neus is aanstekelijk verfijnd en uitnodigend. Je merkt de sappige geuren van kers, rode bes en wilde bosaardbeien, vergezeld van subtiele florale tonen van rozen. Er is een zekere rokerigheid en de aanwezigheid van cederhout. Laurier, aardsheid, en een hint van paddenstoel zorgen voor meer complexiteit en uiteraard is er de minerale Etna aanwezigheid. In de mond is deze Etna Rosso een ware finessebom. De wijn is fris, maar zit bomvol smaak, zonder ooit overweldigend te worden. De tannine zijn mooi gestructureerd, niet te zwaar maar rijk genoeg om de wijn body te geven. De levendige zuren houden alles prachtig in balans en versterken het fruitige karakter. Elke slok biedt een extra lange lengte, waardoor de fruitige en kruidige elementen in de afdronk nog lang nazinderen. Deze afdronk is ronduit geweldig, een samenspel van frisheid, kruidigheid en de typische mineraliteit van de Etna. Deze wijn is een perfecte balans tussen elegantie en diepte, vol van smaak, maar altijd verfijnd. Punten: 91/100
Tunella Pignolo 2018 – Trevenezie IGT
100% Pignolo. Deze wijn begint met een zorgvuldige vinificatie op roestvrijstalen tanks. Daarna wordt hij 60 maanden gerijpt in 500 liter eiken tonneaux. Om af te ronden, rust hij nog eens 6 maanden op fles voordat hij naar buiten mag komen om te schitteren. In het glas zie je een diepe donkerrode kleur, helder en vol, met tranen die langzaam langs de randen van het glas glijden. Dat belooft al veel goeds. De neus is dan ook precies wat je verwacht van zo’n krachtpatser: pruimen, kersen, braambessen, cassis en blauwe bessen knallen uit het glas, terwijl een kruidige mix van jeneverbes, peper en kruidnagel zich subtiel mengt met hartige tonen van tijm, laurier en paprika. Alsof dat nog niet genoeg is, komen daar ook heerlijke geuren van chocolade, tabak, ceder en dat klassieke sigarenkistje bij, met een vleugje grafiet en sousbois voor de aardse diepgang. Dit is een neus waar je een hele avond aan zou kunnen blijven ruiken. En dan in de mond… bam! Krachtige tannine laten meteen weten dat deze wijn niet met zich laat sollen. Maar die kracht wordt gelukkig mooi in balans gehouden door een levendige frisheid die zorgt voor de nodige spanning. De eerste slok brengt een explosie van sappig donker fruit. Vol en rond. Deze Pignolo laat zich van zijn rijkste kant zien, met een fruitig en kruidig karakter dat perfect samengaat. De afdronk is een genot: lang, fruitig en kruidig. Een wijn met veel kracht, maar toch elegantie, waar de tijd even bij stil lijkt te staan. Een ware traktatie voor de liefhebbers van complexe, kruidige rode wijnen. Punten: 89/100
Meroi Davino Vigna Dominin 2016 – Friuli Colli Orientali DOC
100% Refosco dal peduncolo rosso. De druiven ondergaan fermentatie in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 24 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Dit is een wijn die onmiddellijk indruk maakt met zijn bijna inktzwarte kleur, helder en met volle tranen langs het glas. De neus is werkelijk een avontuur op zich, met een intens bouquet vol donker zwart fruit zoals pruimen, braam en cassis, aangevuld met een stevige kruidigheid. De wijn barst van de kruidnagel, tijm en peper, die subtiel verweven zijn met vegetale tonen van paprika, laurier en grafiet. De houtimpressies van voornamelijk ceder zijn duidelijk aanwezig en voegen een mooi vleugje leder, tabak, en zelfs thee toe. Het aards karakter is eveneens duidelijk present en geven deze wijn mee zijn diep en complex aroma. Het kruidige karakter van de wijn wordt bij het proeven onmiddellijk duidelijk, met een mooie balans tussen kracht en finesse. De tannine zijn stevig en rijk, op het randje van te dominant, maar alsnog blijft de wijn fris en levendig dankzij de perfect geïntegreerde zuren. In de mond proef je donkere chocolade en tabak, die zorgen voor een aangenaam knapperig bittertje in de afdronk. De lengte is indrukwekkend en de afdronk blijft lang hangen met een fruitige en kruidige nasmaak. Dit is een wijn die krachtig en vol is, met veel potentieel voor verdere rijping. Voor wie geduld heeft, zal deze wijn over de jaren nog meer verfijning tonen, maar ook nu al is het een waar genot voor liefhebbers van rijke, complexe wijnen. Punten: 92/100
Zymé Kairos 2019 – Rosso Veneto IGT
Deze blend van maar liefst vijftien druivensoorten krijgt zijn karakter mede door de vinificatie in de appassimento-stijl. Hij krijgt een opvoeding in Franse eiken barriques voor een periode van 36 maanden en geniet nog na van een jaartje flessenrust. Het is een wijn die meteen opvalt door zijn diepe, donkerrode kleur, helder en met opvallende tranen langs het glas. De neus opent met een weelderig bouquet van rijp en gedroogd fruit. De appassimento-stijl drukt hier duidelijk zijn stempel. Zwarte kers, braam en cassis knallen eruit, terwijl gedroogde vijgen en pruimen een zwoelere onderlaag vormen. Daarnaast komen er kruidige en balsamische accenten naar boven, zoals zoethout, laurier en een vleugje peper. Het geheel wordt omhuld door donkere chocolade, mokka en een subtiele rokerigheid. Viooltjes brengen een florale frisheid in de mix Verder is er nog tabak en een aardse, bijna rustieke achtergrond. Dat Kairos een krachtige wijn is kan hij onmogelijk verbergen, rijk en vol van smaak. De tannine zijn stevig en geven de wijn een stevige structuur. De zuurtjes hebben het moeilijk om de nodige tegenkanting te geven, wat ervoor zorgt dat de wijn balanceert op het randje van ‘te log of vermoeiend’. Dit is echt een wijn voor liefhebbers van de rijkere, zwoelere kant van de Venetiaanse wijnen, met duidelijke Amarone-invloeden. De smaken van zwarte kers, chocolade en gedroogd fruit blijven mooi aanwezig in de mond, terwijl de lange afdronk een kruidige en fruitige harmonie biedt die de wijn goed afrondt. Deze Kairos is ontegenzeggelijk een volle, rijke wijn die dicht tegen het randje van vermoeiend aanzit door zijn zwoele karakter. Niet onmiddellijk mijn favoriete wijn (hiervoor mist hij de nodige finesse). Toch, voor wie van dit genre houdt, biedt hij een bijna decadente drinkervaring, vol met rijp fruit, kruiden en een vleugje balsamico. Punten: 88/100
Tasca d’Almerita Rosso del Conte 2015 – Contea di Sclafani DOC
Blend van 53% Nero d’Avola en 47% Perricone. Deze Siciliaanse krachtpatser ondergaat een fermentatie in roestvrijstalen tanks, waarna hij 18 maanden rijpt in Franse en Slavonische eiken barriques. Visueel is hij een ware eyecatcher: donkerrood, intens en helder, met van die gekleurde tranen die langzaam langs het glas glijden. Die neus… Het eerste wat opvalt is het prachtige contrast tussen donker en rood fruit. Denk aan pruimen, kersen, braambessen en frambozen, maar dan gecombineerd met een kruidige punch van munt, peper en kruidnagel. Voeg daar wat chocolade, tabak en eikenhout aan toe, en het plaatje is compleet. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipen er nog meer complexe aroma’s binnen: leder, grafiet en een hint van paddenstoel voor dat aardse, bijna umami-karakter. De mond is net zo verleidelijk. Het fruit is op het randje van jammy, lekker geconcentreerd maar niet over de top. Krachtig en intens, met een stevige structuur dankzij de rijke tannine die de wijn body geven, maar toch niet overheersen. De zuurgraad is fris genoeg om het geheel in balans te houden, en de alcohol is mooi geïntegreerd. In de mond proef je dat volle, ronde karakter, met een mix van fruitige en kruidige smaken die door elkaar heen lopen. Naar het einde toe volgt er een fijne toets van chocolade in de afdronk. Die afdronk is trouwens lang en complex, fruitig. Een wijn die kracht en finesse perfect combineert. Dit is zonder twijfel een imposante Siciliaanse rode die indruk maakt, en ja, absoluut lekker! Punten: 90/100
Piancornello Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG 100% Brunello (Sangiovese). Na de oogst wordt deze Sangiovese zorgvuldig vergist in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten. Bij het inschenken valt meteen het robijnrode kleurenspektakel op, intens en helder, met de nodige traanvorming. De neus opent wel zeer intens met een stevig en vol bouquet dat uitpakt met sappig fruit: pruimen, aardbeien, kersen, braambessen en frambozen. Maar het blijft uiteraard niet alleen bij fruit, er komen ook florale en kruidige tonen door: subtiele viooltjes, wat jeneverbes, peper, kaneel, en hints van chocolade, cederhout, mokka en een beetje thee. Duidelijk present is ook een prachtige aardse component van champignon. In de mond wordt het verhaal van deze wijn nog spannender. Veelzeggens is hoe zeer geïntegreerd het smaakprofiel is! De tannine zijn krachtig en rijk, maar zo goed verweven met de zuurgraad dat de wijn nooit scherp of te heftig wordt. Het fruit – dat op de rand van rijpheid zit combineert prachtig met de kruidige en aardse tonen. De wijn heeft een volle, ronde smaak, met een speelse balans tussen het fruitige en het kruidige. Dit typeert ook de lange, kruidige afdronk met die kenmerkende Brunello-elegantie die blijft nazinderen. Dit is zonder twijfel een wijn die het evenwicht tussen aciditeit, tannine, alcohol en fruit subliem accentueert, en hij nodigt je telkens weer uit voor een volgende slok. Elegant, krachtig, maar nooit opdringerig. Punten 90/100
Cantina Fornacina Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG
Deze 100% Brunello (Sangiovese Grosso) ondergaat een traditionele vinificatie met lange maceratie, gevolgd door een rijping van minimaal 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten, met nog eens minstens 12 maanden rijping op fles. Robijnrode kleur, helder en met subtiele traanvorming. De neus is verleidelijk en complex, een prachtig samenspel van aroma’s die zich langzaam ontvouwen. Denk aan sappige kersen en rode bessen, aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, kaneel en een vleugje munt. Het houtgebruik is perfect geïntegreerd, met subtiele hints van cederhout en tabak, terwijl de aardsere tonen van bosvruchten en paddenstoelen de wijn een extra dimensie geven. Een lichte toets van koffie en thee zorgt voor een verfijnd rokerig karakter, en het leer in de achtergrond voegt een vleugje rokerigheid toe. In de mond wordt dit geheel nog eens bevestigd. De wijn is vol en rond, met een perfecte balans tussen fruit en kruiden. De tannine zijn krachtig, maar mooi verweven en geven de wijn structuur zonder dat het overweldigend wordt. De levendige zuurgraad houdt de wijn fris. De smaken van het neus-fruit worden gevolgd door kruidige nuances van laurier, kaneel en tabak, en de afdronk is lang, fruitig en kruidig met een heerlijk gelaagde diepgang. Dit is een Brunello die het beste van kracht en verfijning weet te verenigen. Een geweldige wijn die nu al indruk maakt, maar met zijn stevige structuur en rijke tannine nog een verder leven voor zich heeft. Punten: 95/100
Il Borro 2019 – Toscana IGT
Deze blend van 50% Merlot, 35% Cabernet Sauvignon en 15% Syrah krijgt een fermentatie van 14 dagen in stalen tanks. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in kleine houten vaten en een verdere rijping van 6 maanden op fles om alles mooi samen te laten komen. Bij het inschenken valt de robijnrode kleur op, helder en gematigd van intensiteit, met een lichte traanvorming die elegant langs het glas glijdt. De neus is een feest van geuren: kers, braam en myrilles dansen samen met peper, viooltjes en tijm. Daarachter schuilen lagen van chocolade, cederhout, paprika, laurier, thee, tabak, potloodslijpsel, leder en zelfs een hint van champignons. In de mond is deze wijn een ware sensatie. De combinatie van aanwezige aciditeit en specerijen zorgt voor een levendige en frisse ervaring. De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, en de zuurgraad houdt alles mooi in balans. De smaak is vol, rond en zacht. De afdronk is geweldig, fruitig en kruidig, en blijft lang hangen, waardoor je telkens weer een nieuwe laag ontdekt. Het is een wijn die je blijft verrassen met zijn groene, frisse toetsen en zijn complexe, elegante karakter. Een echte aanrader voor liefhebbers van verfijnde, veelzijdige wijnen! Punten: 93/100
Vignamaggio Cabernet Franc di Vignamaggio 2017– Toscana IGT
100% Cabernet Franc. Na de oogst gaat deze Cabernet Franc in roestvrijstalen tanks voor de fermentatie, waarbij zorgvuldige aandacht wordt besteed aan de extractie van tannine en aroma’s. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in Franse eikenhouten barriques en 8 maanden in de fles. Prachtige diepe, donkerrode kleuren, helder en zuiver, met mooie gekleurde tranen. De neus is echt veelbelovend. Het begint met een explosie van rijp kersen-, braam- en aalbessenfruit, waar snel daarna bosbessen bij komen. Bovendien duikt er een scala aan secundaire aroma’s op: viooltjes, munt en peper mengen zich subtiel met kruidige hints van tijm, chocolade, tabak en ceder. Een toetsje rokerigheid, de tonen van sigarenkistje en een hint van koffie maken de geurbeleving bijna af. Want er volgt nog die fijne balsamico toets en een snufje paprika. In de mond is deze wijn precies zoals je van zo’n rijke neus zou verwachten: vol en kruidig, en dan dat heerlijke, sappige fruit! De balans tussen de krachtige tannine en de levendige frisheid zorgt voor een wijn die krachtig is zonder log te worden. Je krijgt een fijne frisheid die het donkere, rijpe fruit in toom houdt. Alles is zeer gebalanceerd, van de zachte zoetheid tot de rijkdom van het fruit, de subtiele kruidigheid en de alcohol. De afdronk? Die is geweldig. Lang, fruitig, kruidig, en met een vleugje chocolade dat nog even blijft hangen. Dit is een wijn die niet alleen indruk maakt met zijn kracht, maar ook met zijn elegantie. Een sublieme, uiterst sappige wijn. Een echte topper die je vol enthousiasme in je glas schenkt, en die je zeker niet snel zult vergeten! Punten: 95/100
100% Chiavennasca (Nebbiolo). Deze Nebbiolo, afkomstig uit de steile wijngaarden van Valgella in Valtellina, krijgt zijn karakter door een traditionele vinificatie, gevolgd door een rijping van minimaal twaald maanden, waarvan deels in 225 liter eiken barriques en deels inn 25 hectoliter eiken foeders. In het glas schittert een heldere granaatrode kleur, vol van intensiteit en met een elegante traanvorming langs het glas. De neus opent met een uiterst aangenaam bouquet, waar rijpe tonen van pruim, rozijn en kers onmiddellijk de aandacht trekken. Vervolgens komt er een bloemige dimensie bij, met subtiele hints van roos en viooltjes, samen met een verfrissend vleugje pepermunt, vanille, tabak en ceder. Het bouquet wordt compleet met die heerlijke, klassieke geur van een sigarenkistje, laurier en de aardse nuances van humus. In de mond is deze Riserva verrassend zacht, ondanks zijn krachtige intensiteit. De tannine zijn rijk, maar geïntegreerd, waardoor de wijn fluweelzacht aanvoelt. Dit wordt gecounterd door een levendige frisheid, precies genoeg om de wijn droog en elegant te houden. Het smaakprofiel wordt gedomineerd door sappige fruittonen, vooral donker fruit zoals pruimen en bramen, met een kruidige ondertoon die het geheel mooi aanvult. De **afdronk is lang, met een fijne combinatie van fruitigheid en kruidigheid, die blijft hangen met subtiele hints van tabak en vanille. Het resultaat? Een sappige, uitgebalanceerde wijn die je gewoon nog een slok doet nemen. Deze Nebbiolo bewijst eens te meer waarom Valtellina een van de mooiste regio’s voor Nebbiolo is, en waarom deze Riserva zo’n genot is om te drinken! Punten: 90/100
Matteo Ascheri Sorano 2016 – Barolo DOCG
Deze Barolo wordt uiteraard gemaakt van de Nebbiolo. Na de oogst volgt een traditionele vinificatie met een lange schilweking, en de rijping vindt plaats op grote Slovaakse eikenhouten vaten gedurende minstens 24 maanden, gevolgd door verdere rijping op fles. De wijn presenteert zich met een granaatrode kleur, helder en gematigd van intensiteit. Al bij de eerste neus wordt duidelijk dat je hier te maken hebt met een goed gebalanceerd bouquet. Geuren van bosaardbei, kersen en framboos vormen een heerlijke fruitige basis. Daaroverheen zweven florale tonen van viooltjes, gekruid met peper en jeneverbes. De subtiel rokerige toets van cederhout en laurier geeft de neus diepte, terwijl thee, tabak, leer en een aardse ondertoon een complex en uitnodigend geheel creëren. Bij het proeven van die eerste slok onthult Sorano meteen zijn kracht en complexiteit. De intensiteit is indrukwekkend, met stevige, rijke tannine die de structuur van de wijn bepalen. De levendige zuurgraad houdt de boel fris, terwijl er een zacht gevoel door de wijn heen schemert. Vol en rond van smaak, met een perfect gebalanceerd alcoholpercentage, lijkt deze wijn als een dikke knuffel voor je smaakpapillen. Je proeft de sappigheid van rood fruit, gemengd met aardse en kruidige nuances. De afdronk is simpelweg geweldig. Fruitig en kruidig, met een extra lange lengte die je nog even laat nagenieten. Sorano 2016 van Matteo Ascheri is niet zomaar een Barolo, het is een Barolo die een verhaal vertelt, van traditie, vakmanschap en puur genoegen. Punten: 97/100
Pure Nebbiolo. Deze Barolo Monvigliero is een schitterend voorbeeld van wat Nebbiolo te bieden heeft. Na een traditionele vinificatie ondergaat de wijn een rijping van minstens 36 maanden, waarvan een groot deel in grote Slavonische eikenhouten vaten. Hierop volgt nog een rijping van 2 maanden in inox en minstens 6 maanden in de fles. In het glas toont hij een elegante robijnrode kleur, vol en helder. De neus is ronduit aanstekelijk – een feest van aroma’s dat je meteen in vervoering brengt. Rijpe tonen van bosaardbei, kers en framboos dansen samen met een vleugje bosbes. Daarbovenop komt een delicate parfum van roos, die vervolgens overgaat in kruidigere noten zoals jeneverbes, munt en peper. En dan die geweldige onderliggende aardse en rokerige tonen: cederhout, sigarenkistje, mokka, laurier, thee, een hint van truffel en champignon, die de wijn zijn Barolo-typische aardsheid geeft. In de mond komt de magie echt tot leven. Deze wijn is een subliem juweel – krachtig en tegelijkertijd fijnzinnig. De tannine zijn rijk en krachtig, maar toch soepel en verfijnd, terwijl de levendige zuurgraad zorgt voor een frisse balans. Het mondgevoel is vol en rond, waarbij de smaak van rijp rood fruit en een subtiele kruidigheid mooi verweven zijn. De alcohol is perfect geïntegreerd en draagt bij aan de elegantie van de wijn zonder dominant te worden. De afdronk is lang en indrukwekkend, vol van fruitige en kruidige smaken die je mond heerlijk blijven prikkelen. Dit is een overheerlijk complexe en verfrissende Barolo, die zijn kracht en frisheid subtiel weet te combineren. Een ware expressie van de Monvigliero-wijngaard en een must voor liefhebbers van verfijnde, gelaagde wijnen! Punten: 96/100
De begeleidende hapjes waren:
Gambero rosso con visciole
Capesante / crema di topinambur / fagioli verdi di soia e asparagi
Tartare con carciofini
Pollo all’Ostrica
Filetto di maiale in crosta
Guance di vitello cotte nella birra scura con funghi di bosco e cipollotti
Ik blijf het een raar gegeven vinden dat net Toscane, waar mijn geliefde Sangiovese voor zulke fantastische wijnen zorgt, de geboorteplaats is van de zogenaamde Super Tuscan wijnen. Deze benaming slaat op Toscaanse wijnen die niet gestoeld zijn op Sangiovese maar wel op de Franse druivenrassen. Even geheel terzijde toch mijn bewondering uiten voor de geweldige commerciële vondst deze benaming de wereld in te sturen!!
Achter deze Super Tuscan wijnen zit echter een hele geschiedenis en het succes van deze wijnen is er niet zonder slag of stoot gekomen. Hiervoor nemen we de teletijdmachine van Professor Gobelijn en gaan we terug naar het Bolgheri van de VIII Eeuw AD. De regio was toen nog volop een moerassig gebied en na de Etrusken en de Romeinen hadden de Lombarden het in deze tijden voor het zeggen. Niet dat dit gegeven op zich zo belangrijk is maar het is rond deze tijdspanne dat hun leider luisterde naar de naam Walfredo. Wilfrid of San Walfredo wordt beschouwd als de voorvader van de Gherardesca familie. En het is net deze familie die een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de wijnbouw in Bolgheri! De naam San Walfredo zal bij menig wijnliefhebber bekend in de oren klinken want het is de Super Tuscan van Tenuta Guado al Tasso (van Antinori, waarover later meer), een 100% Merlot met een meer dan fatsoenlijk prijskaartje.
We maken een sprong naar het einde van de XVI Eeuw en zien hier de Gherardesca’s op het voorplan verschijnen. De familie had ondertussen de nodige aanzien verworven en waren tot de adelstand benoemd. Ze namen het besluit om in het vlakke Bolgheri de wijnbouw echt op poten te zetten en kozen hiervoor de landgoederen San Guido (vandaag Tenuta San Guido met Sassicaia) en Belvedere (vandaag Ornellaia en Guado al Tasso). Het was echter wachten tot Guidalberto (jawel de die) op de proppen kwam waardoor Bolgheri voor het eerst van de faam en roem kon ruiken. Hij was het die de fameuze cipressen avenue plantte die Bolgheri verbindt met San Guido en die nog steeds voor een prachtig en machtig plaatje zorgt.
“I cipressi che a Bolgheri alti e schietti Van da San Guido in duplice filar, Quasi in corsa giganti giovinetti, Mi balzarono incontro e mi guardar.
Bei cipressetti, cipressetti miei, fedeli amici d’un tempo migliore, oh di che cuor con voi mi resterei guardando lor rispondeva – oh di che cuore!” (Gedicht Davanti a San Guido)
Enter de 20e Eeuw wanneer Marchese Mario Incisa Della Rocchetta huwt met Gravin Clarice Della Gherardesca en haar zuster Carlotta, Marchese Niccolò Antinori aan de haak slaagt. Het zijn deze twee families die de voorvaderen zijn van wat later uit zal groeien tot ’s wereldberoemde Sassicaia wijnen. Mario Incisa besloot zijn voorliefde voor de Franse wijnen te volgen en was verantwoordelijk voor de aanplant van de Franse rassen. Piero Antinori (zoon van Niccolò) op zijn beurt nam de beslissing om de Sassicaia wijn, die tot dan enkel voor de familie en goede vrienden werd gemaakt, te commercialiseren.
Misschien nog belangrijker was het besluit dat hij hun lot verbond aan de toen jonge wijnmaker Giacomo Tachis. Onder deze man zijn vakkundige leiding verscheen de eerste Sassicaia wijn wereldwijd officieel in 1972 (1968 vintage). De start van een succesverhaal zonder einde, zowel nationaal als internationaal. In die mate dat in een blindproeverij van Decanter in 1978 Sassicaia als beste Cabernet gebaseerde wijn werd verkozen en de reputatie van de wijn in 1985 helemaal naar de wijnhemel werd gekatapulteerd toen Robert Parker voor het eerst 100 punten toekende aan een Italiaanse wijn. Een wijn die toen nog op de markt kwam als een Vino da Tavola. Een benaming die de trots van de families Gherardesca en Antinori niet konden dragen en die officieel leidde tot de benaming ‘Super Tuscan’. Een hoogstaande rode wijn uit Toscane van Cabernet of Merlot die niet onder een regionale appellatie mocht vallen omwille van de strenge wetgeving!
Hulde trouwens aan de ondertussen overleden Giacomo Tachis die naast Sassicaia ook zijn naam mag zetten onder andere iconische wijnen zoals Tignanello en Solaia. Super Tuscans die niet uit de Bolgheri regio komen maar die hun uitbreiding kenden naar Chianti Classico.
En waarom vertellen we dit alles nu? Ha, wijnmeester Peter van Amici zorgde voor een Super Tuscan degustatie van Bolgheri wijnen en Toscana Igt wijnen uit de Chianti Classico en Maremma! Als dat al geen goede reden is ;-)…
Bolgheri – Enkele weetjes:
Bolgheri vinden we in Midden Italië, in Toscane niet ver van de Tyrreense kust.
Het is een zeer klein wijngebied van enkel één straat (Via Aurelia) van 13 kilometer die Bolgheri verbindt met Castagneto Carducci (van het zuiden naar het noorden) en die van het oosten naar het westen een 7 kilometer breed is.
Het is verboden om wijngaarden aan te planten ten westen van de Via Aurelia.
De wijngaarden liggen op een hoogte van 10 tot 380 meter boven de zeespiegel
De bodem heeft niet minder dan 27 aparte units die van alluviale en marine oorsprong zijn (studie uitgevoerd door Professor Attilio Scienza van 1990 tot 2006). De meesten hiervan zijn rijk aan zand, klei, leem en fijne kiezel.
Bolgheri werd pas in 1983 een DOC en ironisch genoeg was dit toen voor enkel witte en rosé wijnen.
Er moest tot in 1994 gewacht worden alvorens ook de rode wijnen als een Bolgheri Rosso DOC op markt mochten komen. Eveneens werd er in 1994 een Bolgheri Superiore toegestaan én kreeg Sassicaia als eerbetoon de toestemming om als subzone op het etiket te verschijnen
Ondertussen is Bolgheri Sassicaia een aparte DOC ( sinds 2013).
De druiven die voor de Bolgheri Rosso of Bolgheri Superiore moeten zorgen zijn: Cabernet Sauvignon, Merlot en Cabernet Franc (0 tot 100%). Syrah en Sangiovese (van 0 tot 50%) en andere complementaire rassen zoals onder andere Petit Verdot tot maximaal 30%.
Bolgheri Sassicaia DOC is niet enkel een eerbetoon maar moet voor de bescherming zorgen voor de oorspronkelijke wijn. Vandaar dat Cabernet Sauvignon minimaal voor 80% aanwezig moet zijn en enkel mag aangevuld worden tot 20% met Cabernet Franc.
Witte Bolgheri wijnen moeten hoofdzakelijk gemaakt worden van Vermentino en kunnen aangevuld worden met andere rassen die eigen zijn aan de regio. Viognier en Sauvignon Blanc zijn de meest gangbare.
Er in de omgeving van Lille een bekend gezegde de ronde doet: Van zodra ze in Bordeaux even lekkere wijnen kunnen maken van hun druiven als in Toscane, ondergetekende ook liefhebber zal worden van Bordeaux wijnen!
Super Tuscans – The tasting:
Aia Vecchia Sor Ugo Bolgheri Superiore DOC 2013 Blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc en Petit Verdot. 18 maanden rijping in barriques. Donkere kersenrode kleur. De neus heeft een zeer kruidig karakter die de Cabernet toetsen moeilijk verbergen kan. Vanille, rozemarijn met nog steeds een waaier van wat rijpere kersen. Walsen geeft duidelijkere impressies van de tertiaire aroma’s zoals koffie en ceder. In de smaak tonen de tannine zich. Ze zijn omringd door fruit maar vooral door specerijen. De afdronk mocht langer. Punten: 84/100 (Te koop bij De tafel van 6 – 32,00 €)
Campo al Mare Baia al Vento Bolgheri Superiore DOC 2009 Wijn van hoofdzakelijk Merlot (90%), aangevuld met 10% Cabernet Franc die gedurende 30 maanden gerijpt heeft in Franse eiken barriques en tonneaux. Ondanks zijn respectabele leeftijd heeft de wijn nog steeds een diep donkerrode kleur. Het is frappant dat ondanks de meerderheid van de Merlot, het de Cabernet Franc is die het meest duidelijk naar voor komt. Frisse, groene kruiden, specerijen, vegetaal. Het fruit is er nog steeds en neigt meer naar het wat rijpere gedroogde fruit. De mond geeft nog voldoening! De tannine geven nog steeds de nodige kracht. De wijn bezit diepte en blijft lang aanwezig. Ondanks het feit dat je niet echt een bloemlezing kan geven is dit eenvoudigweg een mooie wijn! Punten: 87/100 (Te koop bij Broekmans – 35,00 €)
Michele Satta Cavaliere Toscana IGT 2013 Het is een pure Sangiovese die zijn vinificatie krijgt in 30 hl open vaten en nadien voor 18 maanden rijpt in betonnen cuves. Deze wijn valt niet onder de noemer van Super Tuscan. Vanaf de aanzet is het duidelijk dat dit een Sangiovese wijn is. Kersenrood al in de kleur en bulkend van de kersen in de geur. Duidelijk een glas waar je mee moet werken om wat meer aroma’s dan de kersen boven te krijgen. Het parfum van de viooltjes zit verscholen en na een tijdje in het glas komt er wel wat tabak en chocolade opzetten. Bij de kruidigheid komen we niet veel verder dan ‘wat peper’. We proeven een wijn met een correcte aciditeit, ingetogen tannine met wat verfijning. Toch blijft een echte smaaksensatie achterwege en hebben we het gevoel dat de wijn beter gedronken zou worden dan nog bewaard te worden. Punten 84/100 (Te koop bij Licata – 48,00 €)
Poggio Verrano Dromos Toscana IGT 2006 Maremma wijn van 40% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 15% Alicante, 10% Sangiovese en 5% Cabernet Franc. Rijping van 20 maanden in Franse eiken barriques en 24 maanden op fles. Diep doorkleurde donkerrode wijn. Het bouquet speelt geen hide and seek, het geeft onmiddellijk waar de wijn voor staat. En dat is nogal wat! Het fruit is zo zwart als een moor van kleur met braam, pruim en de donkerste kersen. Vele kruidige toetsen die bij elke wals naar links of rechts een nieuw aroma bovenbrengen. Paprika, potloodslijpsel, soisbois, cacao, mokka, tabak, ceder. De houtintegratie is subliem. Mondvullend van smaak en ook hier worden er geen doekjes om gewonden. Hier ben ik dan zeggen de tannine, weliswaar met voldoende rondeur en balancerend op het net niet te rijpe fruit. En waar zit de fraicheur dan? De zuren zetten niet aan van bij de start maar komen wel geleidelijk aan opzetten. Gelukkig maar want dat maakt van deze 2006 (je zou het niet zeggen) een heerlijk glas wijn. Het doet me eraan herinneren dat de Dromos niet langer deel uit maakt van onze wijnkelder en we daar toch verandering in moeten brengen. Punten: 90/100 (Te koop bij Favino – 42,00 €)
Ca’Marcanda – Gaja Promis Toscana IGT 2013 12 maanden rijping op barriques krijgt deze blend van 55% Merlot, 35% Syrah en 10% Sangiovese. Kersenrood van kleur. Een glas met een mooi bouquet! Aroma’s van gedroogd fruit, rijpe kers, groene kruiden, theebladeren, kaneel, laurier, peper en karamel omringd door de nodige sousbois. In de smaak zijn de tannine uiterst mooi verweven in het geheel. Je zal ze van bij de aanzet opmerken al komen de zuren niet veel later piepen. Ook de houtlagering is perfect geïntegreerd in het geheel. Hoewel het fruit wat op de achtergrond zit veert het na enige tijd toch op. Lang aanwezig. Nu nog mooi, maar toch… drinken zou ik adviseren. Punten: 87/100 (Te koop bij Bovino – 50,90 €)
Castello dei Rampolla Sammarco Toscana IGT 2011 Cabernet Sauvignon gebaseerde wijn met kleine percentages van Sangiovese en Merlot. Houtrijping voor 12 tot 15 maanden in deels tonneaux en deels foeders van 12 HL. Nadien rijpt de wijn verder in de fles voor maximaal 24 maanden. Donkerrode kleur met een bruin randje en stevig tranend. Het zwarte fruit primeert met voornamelijk braambessen. Opmerkelijk dat er zelfs nog wat klein rood fruit komt opzetten na het walsen. Naast de vele kruiden/specerijen moeten we de geuren voornamelijk in de branderige geurclub gaan zoeken; cacao, tabak, leder… Eveneens present zijn grafiet en sousbois. Van smaak is de wijn zeer mondvullend, zeer evenwichtig vooral. De tannine zijn present, de zuren vullen mooi aan en het fruit is omnipresent. Het is een knappe boeiende wijn die voldoende lang draagt en die ik met heel veel plezier zou nuttigen bij een knetterend haardvuur in goed gezelschap. Punten: 91/100 (Te koop bij De gouden ton – 80,00 €)
Campo alla Sughera Toscana IGT 2012 Leuke blend van 50% Petit Verdot en 50% Cabernet Franc met een rijping van 18 maanden in barriques en 18 maanden in de fles. Mooie donkerrode kleur. Petit Verdot is een druif die je niet al te vaak tegenkomt maar die eens in het glas zo duidelijk te herkennen is met zijn typische florale smeltkroes van viooltjes en seringen en de duidelijke toets van salie. Deze geuren kan je dan ook herkennen in deze Campo alla Sughera. Maar het bouquet beperkt zich zeker niet tot enkel deze aroma’s. Neen, we snuiven ook de geuren van de talrijk aanwezige kersen, thee, laurier, zoethout, cederhout, cassis, potloodslijpsel en een vleugje vanille. In de mond veel rijpheid, licht zwoel met vele zuiderse kruiden. De zuren spelen een perfecte rol en trekken alles in een evenwicht. Het geheel laat zich lang proeven en biedt een smakelijk glas wijn. Punten: 90/100 (Te koop bij Licata – 84,00 €)
Brancaia Il Blu Toscana IGT 2013 We eindigen onze proeverij met Il Blu. Een wijn van 70% Merlot, 25% Sangiovese en 5% Cabernet Sauvignon die gedurende 20 maanden rijpt in barriques en een aanvullend jaar in de fles. Diep karmijnrood met heerlijk gekleurde tranen. Veel fruit van vooral het donkere, zwarte type. Een fijn geurend kruidentuiltje, cacao, paprika, ceder, munt, gedroogde pruim en een positieve animale noot. Van smaak blijft dit maar dansen in de mond en voelt het geheel nog zeer fris, bijna jong zelfs, aan. Tannine, zuren en houtlagering spelen hier ideaal op elkaar in. Het resultaat is een heerlijke afsluiter van de avond. Punten 91/100 (Te koop bij Leirovins – 91,50 €)
