Barbera – Uit de schaduw van Nebbiolo

Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!

Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! De opdracht die ik mezelf oplegde was een zo veelzijdig mogelijke proeftafel samen te stellen van Italiaanse Barbera waarbij de veelzijdigheid van de druif tot zijn recht komt. De usual suspects laten we bewust links liggen wegens reeds voldoende gekend. Geen bricco del Uccellone dus of Barbera’s van Giorgio Rivetti.

Barbera – Enkele weetjes:

  • De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn afkomst kent in Piemonte en meer bepaald in de Monferrato regio.
  • De eerste getuigenissen over het gebruik van Barbera gaan terug tot in de 13e Eeuw.
  • Vandaag staat Barbera hoofdzakelijk aangeplant in het noorden van Italië. Naast zijn natuurlijke habitat Piëmonte zullen we de druif voornamelijk treffen in Lombardia en Emilia Romagna en mondjesmaat in Aosta, Puglia en Sardegna.
  • In Piemonte is de druif onderscheiden met 3 DOCG’s; Barbera d’Asti DOCG (2008), Barbera del Monferrato Superiore (2008), Nizza DOCG (2016)
  • Hoewel we Barbera best wel bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt bestaan er ook de meest banale wijnen van. De kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing van de Barbera wijnen
  • Het is een productieve druif (rendementen beperken is een must) die redelijk laat rijpt. Meestal bezitten de wijnen soepele tannine en een redelijk hoge zuurgraad.
  • Barbera heeft een duidelijk kersenaroma in combinatie met pruim, ander klein rood en zwart fruit, zoethout, tabak, leder, violetjes en anijs.

De proeverij:

  1. Torrevilla ‘La Genisia’ Barbera Oltrepo Pavese 2017 – Lombardia – 9,80 €
    Niet houtgelagerde Barbera met een zuivere kersenrode kleur. In de neus hebben we een vooral een combinatie / gevecht tussen het fruit en het dierlijke. Kers, aalbes en framboos boksen voortdurend met de humus en wilde paddenstoelen. Laurier en violetjes spelen een rol in de achtergrond. Mooie stevige zuren en fijne zachte tannine vullen de mond. De vele sappige kersen geven de wijn een aangenaam gevoel en het smaakprofiel wordt afgerond met een aangenaam bittertje. Dit is een lichtvoetige en sappige Barbera!
    Score: 76/100
  2. Renato Corino Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 14,00 €
    Barbera met een beperkte houtlagering van 3 tot 4 maanden. De wijn kleurt helder robijnrood en is mooi tranend. Zachte neus met wat rijpere kersen, violetjes, aardbei, rode besjes, fijne kruiden (Oregano, peper, laurier) en licht branderige aroma’s. De zuren zitten mooi, de tannine zijn zacht en de smaak blijft voldoende lang aanwezig. Wat zoeter fruit van aardbei en framboos bespeelt de tong. Nadien komen de kersen en de kruiden even piepen. Sappige, licht vullende allemansvriend.
    Score: 74/100
  3. Bersano ‘Costalunga’ Barbera d’Asti DOCG 2014 – Piemonte – 12,80 €
    De wijn kent een gedeeltelijke houtlagering. 50% rijpt gedurende 6 maanden in eiken vaten. Zuivere robijnrode kleur en klevende traanvorming. De kersen zijn prominent aanwezig en worden aangenaam bijgestaan door framboosjes. Behoorlijk wat specerijen zijn aanwezig in de neus. Na het walsen manifesteert zich een licht dierlijk aroma en komt de tabak en eucalyptus boven. In de smaak is er niets storend. Het gematigde houtgebruik is duidelijk, de tannine en zuren vullen elkaar mooi aan. Fruitig profiel met wat cacao in de afdronk. Zeer correcte wijn voor een aangename prijs.
    Score: 78/100
  4. Gaudio ‘Bricco Mondalino’ Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2017 – Piemonte – 13,00 €
    Barbera die een rijping krijgt van 6 maanden in barriques en tonneaux. Mooie blinkende, heldere robijnrode kleur met een paarse rand en gekleurde traanvorming. Prachtige neus van veel klein rood fruit zoals framboos en kers met de donkere pruim in de aanvulling. Heerlijk ook is die sublieme kruidigheid; een melange van peper, tijm, laurier en jeneverbes. Tabak, koffie, rode neusjes en rozen zijn eveneens aanwezig. Sappige smakelijke tannine dansen in de mond samen met de frisse magnifieke zuurtjes. Veel fruit, de kruidigheid die terugkomt en een lengte van een zestal seconden met een vleugje tabak. Dit is een heerlijke Barbera voor zijn prijs.
    Score: 83/100
  5. La Stoppa Barbera Emilia IGT 2009 – Emilia Romagna – 18,00 €
    De wijn rijpt gedurende 12 maanden in een combinatie van Franse barriques en 40hl vaten. Het is een wijn waar ik redelijk wat verwachtingen van had. Het werd echter de grote tegenvaller van de avond. De stevige bruine rand van de kleur voorspelde al een beetje onheil. De geur is een te dominante brett (Brettanomyces). Stinkende paardenstal dus. De smaak mag dan al iets beter zijn maar is naar het einde toe gewoon oxydatief. Bijgevolg verdwijnt dit proefglas vlug in de spuwbeker en krijgt hij een dikke buis.
  6. Bruno Verdi ‘Campo del Marrone’ Barbera Oltrepo Pavese DOC 2014 – Lombardia – 18,00 €
    Voor zover ik weet zijn de wijnen van Bruno Verdi nog steeds niet verkrijgbaar in de Belgische wijnhandel. Zelf ben ik gedurende enige tijd met hen in onderhandeling geweest om de wijnen in te voeren maar de stroefheid in communicatie met het domein deed me afhaken. Zonde want Bruno Verdi maakt meer dan uitstekende wijnen. Campo del Marrone proefde ik ooit en ik wou deze wijn dan ook absoluut op onze proeftafel! Het is een Barbera die gedurende 12 maanden rijpt in eiken vaten. Hij bezit een intense donkere kersenrode kleur met stevige tranen. Het aroma van sappige dikke rijpe en rijke kersen stuiven het glas uit. Zwarte bramen, violetjes, gedroogd fruit (pruim), leder, cacao zijn de andere geuren van dienst. In de mond proef je de smakelijke tannine die niet té fel aanwezig zijn. Vlezig van structuur en enorm kruidig. Het geheel blijft lang aanwezig. De wijn vult mijn herinneringen en bestempel ik opnieuw als een mooie, volle en rijke Barbera.
    Score: 86/100
  7. Fratelli Alessandria ‘Priora’ Barbera d’Alba Superiore DOC 2016 – Piemonte – 21,60 €
    Rijping van 12 tot 14 maanden in tonneaux en 20-40 hl vaten. Nadien 2 maanden in inox en vervolgens nog minstens 2 maanden in de fles. De wijn kleurt helder donker kersenrood en geeft heerlijk gekleurde tranen. Wat een heerlijk uitnodigende neus! Het bouquet vult zich met een waaier van gemengd fruit (rood, zwart, gedroogd), vele kruiden en specerijen, humus, leder, tabak, cacao, zoethout en violetjes. Alles vloeit perfect in elkaar. Dat sublieme evenwicht vinden we ook terug in de smaak. Vol – fruitig- vlezig! Voldoende stevige tannine, een heerlijke frisheid en een prachtige, lange, kruidige afdronk. Dit is een mooie verfijnde maar toch ook rijke Barbera.
    Score: 88/100
  8. Villa Giada ‘Bricco Dani’ Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG 2013 – Piemonte – 25,40 €
    Toen nog onder de appellatie Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG, nu is Nizza een eigen zelfstandige DOCG en valt de wijn ook onder die naam. Na een periode van 3 maanden rijping in inox volgt nog een lagering van 12 tot 14 maanden in tonneaux. Helder, robijnrood met een licht bruin randje en gekleurde traanvorming. De tertiaire aroma’s komen primair over. Anijs, ceder, tabak, leder, paddenstoel, truffel, humus… Na het walsen volgt dan het fruit! Kersen, braam en vooral gedroogd fruit van pruim en vijg. Een volle kruidigheid rondt het geurenpallet af. Zeer kruidig van smaak. Hoewel de tannine nog fel aanwezig is boeten ze in tegenover de zuren. De afdronk is correct maar mocht toch enige tellen langer duren.
    Deze wijn is ondertussen mooi op dronk gekomen en doet me herinneren dat de enkele flessen die me in onze kelder nog resten best in de nabije toekomst geopend mogen worden.
    Score: 86/100
  9. Claudio Alario ‘Valletta’ Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 27,60 €
    Opvoeding van 20 maanden in Franse eiken barriques. Mooie paarsrode kleur, gekleurde tranen. Rijp fruit maakt hier de dienst uit! Zwarte kers, cassis, braam, pruim… Veel kruidigheid en het hout dat mooi verweven zit. Ook nog cacao, zoethout, anijs, en cuberdon. Heerlijk mooi vol & vullend in de mond. Zachte, stevige tannine en correcte speelse zuren. De alcohol presenteert zich evenals de kruiden. Veel sappig fruit en een lang dragend geheel. Persoonlijk was dit voor mij de beste wijn op de proeftafel!
    Score: 91/100
  10. Pomodolce ‘Marsèn’ Colli Tortonesi Monleale DOCG 2013 – Piemonte – 19,40 €
    24 maanden rijpt deze volbloed Barbera in eiken vaten. Ik tracht deze wijn zo objectief als mogelijk te beschrijven. Het is immers al jarenlang één van mijn favoriete Barbera wijnen en Pomodolce heeft een speciaal plekje in mijn hart en portfolio! De kleur is bijna zwart met dikke gekleurde tranen. De geur is één en al combinatie van specerijen, maraschino kersen en chocolade. Animale toetsen, vanille, anijs, sigaar en tabak. De smaak is vullend en enorm vlezig. Al wat de geur prijsgeeft proef je ook. De dikke rijke kersen, de enorme kruidigheid en de chocolade geladen tannine. De alcohol is omnipresent maar stoort geen enkel moment. De wijn blijft zeer lang dragen.
    Score: 89/100

We kunnen zonder enig probleem een totaal andere proeftafel samenstellen met de geijkte grote namen. De pracht van de Barbera druif zal er enkel nog maar meer bevestiging krijgen. Vergeet deze druif niet… ze verdient je liefde wel degelijk!

De decadentie van een wijnclub – editie 2018

Jawel, U leest het goed… editie 2018. Aan de vooravond van superproeverij van 2019 realiseer ik me dat er nada geschreven is over de vorige proeverij! Was deze niet goed genoeg dan misschien? Neen, integendeel. Het hoge niveau van de geweldige diversiteit van de Italiaanse wijnen die in ons glas kwamen was ronduit fenomenaal. In die mate dat ik reikhalsend uitkijk naar wat volgende week (Met wijnclub Op de Klippen) en volgende maand (Met wijnclub Het Negende Vat) gaat geven.

Voor degenen die deze rubriek de afgelopen jaren niet gevolgd hebben geef ik graag nog een keer het concept mee. Eén keer per jaar laten we ons met de wijnclubs waarvan ik lid ben totaal gaan. Ik maak een selectie van enkel en alleen Italiaanse topwijnen en een hobbykok zorgt voor een aantal gerechtjes die we hiermee nuttigen. Degusteren op een hoog niveau en vooral van duurdere flessen wijn die we niet zomaar zouden openen.

Hier volgt alvast het relaas van 2018. Volgende wijnen verschenen er op onze proeftafel:

  1. Ca’del Bosco ‘Cuvée Annamaria Clementi’ 2008 – Franciacorta Brut Zero Riserva DOCG (Lombardia) – 74,40 €
    Ik weet niet wat jullie idee is, maar in mijn ogen  één van de allermooiste Franciacorta wijnen die er zijn. Blend van Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Nero die maar liefst 8 jaar sur lattes blijft. Ragfijne belletjes en een neus die je instant in hogere sferen doet belanden. Zo fijn, zo mooi… Impressies? Appel, perzik, citrus, kruidigheid, notig en mineraal. In de mond voornamelijk vullend, rijk, zacht, fris, in balans, verfijnd, vol en prachtig. In één woord… Geweldig! 91/100
  2. Russiz Superiore ‘Col d’Isore’ 2013 – Collio DOC (Friuli) – 29,90 €
    Een blend van 40% Pinot Bianco, 36% Friulano, 15% Sauvignon Blanc en 10% Ribolla Gialla die gedurende 12 maanden rust in foeders en vervolgens 1 jaar op fles. Mooi, doch ingetogen neus met noties van perzik, gedroogd fruit, toasting, honing, bloesems en gegrilde nootjes. De mond is zeer vullend en toch fris. We proeven duidelijk het gekonfijte fruit samen met het gele boomfruit. Pas in de afdronk toont de wijn zijn volle waarde en bewijst hij een mooie, volle, vullende en stralende wijn te zijn. 87/100
  3. Elena Walch ‘Beyond the Clouds’ 2015 – Alto Adige DOC (Alto Adige) – 39,50 €
    Elena doet al jaren mysterieus over haar icoon wijn. Voornamelijk Chardonnay maar de werkelijk invulling van de blend houdt ze lekker voor zich. Zeker weten we alvast dat er Gewurztraminer en Pinot Grigio aan te pas komen. Fermentatie in eiken houten vaten waar de wijn nog een 10 maanden rust. Beyond the clouds doet zijn naam alvast alle eer aan! Prachtige, volle, gestructureerde neus. Boter, toast, noot, hout, vol rijp fruit, citrus, honing, zeer kruidig met onder andere munt… De mond is vol, dragend, aanhoudend, smakelijk, verrijkend en vooral genotsvol! 96/100
  4. Gianfranco Fino ‘Es’ 2015 – Primitivo del Salento IGT (Puglia) – 45,30 €
    100% Primitivo die gedurende 12 maanden een opvoeding genoot op eiken vaten. Vooreerst vallen de stevig gekleurde tranen op aan het glas. Stuivend uit glas komt het zwarte en rode rijpere fruit, zoethout, pruim, kaneel, eucalyptus, peper, chocolade, viool en roos. De wijn proeft lichtjes port-achtig. Hij zit vooral stevig in het zwarte fruit met veel pruim. De lengte geeft een massa aan kruiden, melkchocolade en alcohol. Het is een stevige binnenkomer die toch wat vermoeiend overkomt. 82/100
  5. Santadi ‘Terre Brune Superiore’ 2013 – Carignano del Sulcis DOC (Sardegna) – 29,00 €
    Om één of andere reden kom ik vaak bij de Sardijnse Carignan terecht op onze super proeverijen. Ik vind het heerlijke wijnen voor vaak een meer schappelijke prijs dan de andere klassiekers. Deze van Santadi kreeg een houtlagering mee van 16 maanden. Het resultaat is zeer mooi te noemen. Het bouquet zweemt met zwart tot rijp fruit van pruim en braambes, kruidigheid met kaneel, peper en zoethout. Branderige toetsen van chocolade, toasting, en ceder. Fris vegetaal met parika en tabak en lichtjes aards. De smaak is rijk en vol met heerlijke chocoladegeladen tannines. 89/100
  6. Elena Fucci ‘Titolo’ 2014 – Aglianico del Vulture DOC (Basilicata) – 32,70 €
    Titolo is een Aglianico uit het zuiderse Basilicata met 12 maanden rijping op eiken vaten.  Donker kersenrood en heerlijk tranend van kleur. De neus is geweldig met ceder, sigaar, kers, peper, braambes, paprika, tijm, laurier, oregano, pruim, cacao en een animale bosgeur. In de mond ervaar je de prachtige, stevige tannine en de noodzakelijke frisse zuren met het counterende hout. Van smaak vol en krachtig met heerlijk sappig fruit. Het is een ware lekkernij! 92/100
  7. Petrolo ‘Boggina’ 2014 – Val d’Arno di Sopra DOC (Toscana) – 34,70 €
    Complexiteit zowel in de neus als in de mond bij deze volbloed Sangiovese. Heel typisch ook, vooral in de geurfase. Kersen all around, bessen van braam, roos, peper, caramel, eik, ceder, mokka, laurier, thee, tabak, paddestoel… Vrij krachtige, lichtjes uitdrogende tannine met perfect counterende zuren. De lengte doet de wijn extra opveren. 87/100
  8. Poliziano ‘Asinone’ 2014 – Vino Nobile di Montepulciano DOCG (Toscana) –  40,60 €
    De Ansinone van Poliziano is één van die wijnen die wereldwijd op het hoogste schavotje wordt geplaatst. Het is een blend met +90% Prugnolo Gentile. De aanvullende rassen zijn Merlot, Colorino en Canaiolo. De krijgt 16 tot 18 maanden houtlagering. De geurfase biedt reeds een aanzienlijke complexiteit. Je blijft snuiven en ontdekken! Ceder, eik, kers, paddenstoel, truffel, roos, bittere chocolade, braambes, mokka, tijm zijn duidelijk waarneembaar. Qua smaak geeft hij prachtige, heerlijke, lekkere tannine. Het is zo duidelijk Sangiovese met de zo typische frisse zurige kersen die prachtig omweven zijn door het fruit, het hout en de alcohol. Zeer smakelijke wijn! 94/100
  9. Boscarelli ‘Il Nocio’ 2010 – Vino Nobile de Montepulciano DOCG (Toscana) – 58,00 €
    Deze Vino Nobile is een pure Sangiovese. Rijping tot 24 maanden. Deze wijn geeft zich compleet en is tot in de perfectie op dronk gekomen. De neus doet ons gigantisch watertanden. Even karakter tonen, niet proeven maar ontleden. Kers, bessen, framboos, braam, rozen, jasmijn, peper, tijm, rozemarijn, cacao, rokerig, ceder, leder, champignon. De mond is enkel met superlatieven te beschrijven! Krachtg, rijk, levendig, zacht, in balans, aanhoudend vol, rond… geweldig! 96/100
  10. Tasca d’Almerita 2013 – Sicilia Contea di Sclafani DOC (Sicilia) – 42,40 €
    Siciliaanse Cabernet Sauvignon met 18 maanden vatlagering. De neus doet een niet romanticus reeds dansen! Wat een fantastisch stuivende geuren. We sommen op: Pruim, zwart een rode bes, cassis, braam, zoethout, kruidnagel, peper, chocolade, toasting, ceder, paprika, laurier, tabak, leder, truffel , paddestoel… De mond is sappig, krachtig, sappig, fruitig, sappig kruidig. Kortom een heerlijk vat vol sappige kracht. 95/100
  11. Pietradolce ‘Vigna Barbagalli’ 2011 – Etna Rosso DOC (Sicilia) – 67,60 €
    Nerello Mascalese met een opvoeding in eiken vaten voor 20 maanden. Ook hier een vat vol complexiteit. Het glas blijft eenvoudigweg geuren creëren. We ontdekken, viooltjes, rozen, aardbei, framboos, peper, ceder, koffie, caramel en truffel. Man, dit is zo fucking smakelijk! Prachtige tannine, sublieme frisheid, zwoelheid, lengte… deze wijn heeft alles. 95/100
  12. Tormanesca ‘Bocca di Lupo’ 2010 – Castel del Monte DOC Puglia – 53,10 €
    Aglianico afkomstig uit het noorden van Puglia met 36 maanden vatrijping. Wat een beleving geeft deze wijn ook alweer. Heerlijk, complex neus gevoel rood, zwart en blauw fruit, zowel kruiden als specerijen, graffiet, en een waaier aan branderige impressies. Heerlij fris vegetaal en aardse elementen in de aanvulling. Het mondgevoel voelt zo fris aan en tegelijkertijd voel je de kracht van de tannine. Een topwijn zonder enige twijfel. 95/100
  13. Garfoli ‘Selezione Gioacchino’ 2008 – Rosso Conero Riserva DOCG (Marche) – 38,60 €
    Nog zo’n druif dat op een hoog schavot staat bij ondergetekende: Montepulciano! Deze krijgt een rijping in eikenhouten vaten gedurende 18 maanden. Slechts één woord voor deze wijn ‘SUBLIEM’! Wat een verrijking mee op de proeftafel. Kreunend genot van slechts een klein slokje. Wil je details? Pruim, aardbei, kers, blauwe bes, braam, cassis, viooltjes, zoethout, munt, peper, jeneverbes, caramel, chocolade, rokerig, ceder, paprika, laurier, graffiet, thee, tabak, leder, truffel, paddestoel… pfft subliem, had ik dat al gezegd? 97/100
  14. Col d’Orcia ‘Poggio al Vento Riserva’ 2010 – Brunello di Montalcino DOCG (Toscana) – 86,00 €
    Sangiovese Grosso (Brunello) met een opvoeding van 36 maanden in vaten. Vooral gedroogd fruit in de neus met voorop pruim en vijg. Verder de rijpe zwarte kers, zware alcohol, ceder, chocolade en de nodige kruidigheid. De smaak is sappig en kruidig meer ook met alcoholgeladen tannine die vrij lang aanwezig blijven.
    Zoals vaak in een Brunello Too Much, hoewel het brede publiek dit wel kan pruimen. 84/100
  15. Fratelli Alessandria ‘Monvigliero’ 2012 – Barolo DOCG (Piemonte) – 51,40 €
    Nebbiolo dus die een opvoeding van 36 maand genoot op vaten. Wat een verademing tegenover de vorige wijn! Fragiliteit troef hier. In de neus het florale van roosjes, licht friszwoel fruit van framboos, fijnkruidigheid, sousbois, truffel, schimmels, ceder, tabak… Noem maar op je blijft ruiken en vergeet dat er nog een belangrijke fase aankomt, het proeven! En, ik blijf bescheiden… wat een gigantisch mooie complextiteit, wat een perfectie! Deze wijn heeft waarachtig alles wat ik maar leuk vind in een wijn. Kracht en stevigheid van de tannines, frisheid, zeg maar verfrissing van de aciditeit, lengte, sappigheid, en een stevig potentieel. Mond open en diepe buiging! 98/100
  16. Elvio Cogno ‘Vigna Elena Riserva’ 2011 – Barolo DOCG (Piemonte) – 64,70 €
    Nebbiolo met 36 maanden rijping. Op en top Nebbiolo. De topdruif die op het prefecte moment zich kan geven zoals geen enkele druif dit ook maar kan! Subliem, exellent, waanzinnig. In die mate dat ik niet veel heb kunnen noteren op mijn blad. 96/100
  17. Bertani 2008 – Amarone delle Valpolicella Classico DOCG (Veneto) – 76,80 €
    Opnieuw een klassieker in de Italiaanse wijn pikvolgorde. Corvina en Rondinella met een lagering van 72 maanden op vat. Rijkelijk tranende, kersenrode kleur. Geur die overdaad verraad met pruim vijg, dadel, zwarte kers, chocolade, munt peper, tabak, mokka en cassis. In de mond vooral zwoel, mooie tannine en aanhoudend. Perfecte afsluiter van de avond voor 1 enkel glas. Waag het niet om er een gerecht bij te combineren… It will be blown away! 86/100

Ach wat een beleving hebben we genoten van deze 2 topavonden. Het doet mij mijmeren aan wat er volgende week komen zal en het doet me gelukzalig achterover leunen… What a lucky bastard I am!

Had ik je al gezegd dat we er de nodige ‘hapjes’ bij genoten? Allée voorruit dan:

  • Risotto van Gamba
  • Suprême van Mechelse Koekoek
  • Argentijnse Picanha
  • Gebraiseerde varkenswang
  • Duo van lam
  • Boeuf Bourguignon

map-of-italy-wine-3