Cristina Mercuri MW: een prestatie van het hoogste niveau

Een paar dagen geleden bereikte ons het nieuws dat Cristina Mercuri officieel de titel Master of Wine (MW) behaalde. Een mijlpaal voor haar, en de bekroning op jaren van studie en zelfstudie, gekoppeld aan ontelbare proefsessies.

Ik ontmoette Cristina in 2025 op Sicilië, tijdens Le Contrade dell’Etna, een trip die zij voor mij verzorgde. Etna is geen makkelijke context: veel producenten, veel micro-terroirs, veel meningen en vooral veel overtuiging. Net daar viel me op hoe Cristina beweegt in het veld: gedreven, scherp en inhoudelijk sterk. Ze sprak met kennis van zaken, maar minstens even belangrijk: ze kreeg ook zichtbaar respect van de wijnbouwers zelf.

Toen gonsde het al van de geruchten dat haar benoeming tot Master of Wine “slechts een kwestie van tijd” was. Iedereen sprak haar erop aan, en telkens zag je hoe trots, maar ook hoe vastberaden, ze dat met zich meedroeg.

Met haar telt Italië intussen vier Masters of Wine: Gabriele Gorelli, Andrea Lonardi, Pietro Russo én nu Cristina Mercuri. Zij is daarbij de eerste vrouwelijke MW die in Italië gebaseerd is.

In interviews omschreef Cristina die Master of Wine route als een zevenjarige tocht die haar meer dan eens deed twijfelen. Niet omdat ze het half wilde doen, maar omdat ze zichzelf jarenlang in een strak regime zette: studeren naast het werk, proeven op methodiek in plaats van buikgevoel, en telkens opnieuw herbeginnen waar het nog niet scherp genoeg zat. Ze vertelde ook hoe ze onderweg tegenslagen moest verwerken, zoals een examenfase die pas bij een volgende poging lukte. En vooral hoe de Research Paper haar tot het uiterste dreef: schrijven, herschrijven, bronnen wegen, en je eigen conclusies durven bevragen. Zelfs wanneer je denkt dat alles binnen is, blijft het wachten: bij haar duurde het meer dan 18 maanden voor de paper definitief werd goedgekeurd.

En als die finish dan uiteindelijk gehaald is, mag het ook gewoon gezegd worden, in het Italiaans zoals het hoort:

Complimenti, Cristina. Bravissima e avanti così.

Wat is een Master of Wine (MW)?

De Master of Wine-titel is het eindpunt van één van de meest veeleisende trajecten in de wijnwereld. Het is een kwalificatie die aantoont dat je wereldwijd kan proeven, analyseren én onderbouwen. Technisch, commercieel en cultureel. Het examenparcours rust op drie pijlers:

  • Praktijk (blind proeven)
    Drie proefexamens met telkens 12 blind geproefde wijnen. Kandidaten moeten niet alleen herkomst en druif benaderen, maar vooral de stijl, kwaliteit, vinificatiekeuzes, rijpingsniveau en marktpositie beargumenteren. Met andere woorden: niet raden, maar denken in scenario’s en die sluitend motiveren.
  • Theorie (vijf papers/essays)
    Vijf schriftelijke examens over de volledige keten: van viticultuur en vinificatie tot wijnbehandeling & logistiek, business en contemporary issues. Het gaat daarbij om het kunnen leggen van verbanden: klimaatdruk, regelgeving, supply chain, consumententrends, duurzaamheid, prijszetting en positionering.
  • Research Paper
    Een originele, diepgravende studie over een wijn-gerelateerd thema. Dat kan vertrekken vanuit wetenschap, sociale wetenschappen, geschiedenis of cultuur, maar de lat ligt hoog: het moet een vraag scherp formuleren, bronnen kritisch verwerken en tot een eigen onderbouwde conclusie komen. Pas na de goedkeuring van die paper volgt de definitieve toekenning van de titel.

Bovendien onderschrijft elke Master of Wine de IMW Code of Conduct: een professionele belofte rond integriteit, onafhankelijkheid, eerlijkheid en het delen van kennis. Dat is essentieel, omdat de titel ook gezag geeft en dat gezag moet correct gebruikt worden.

Wie is Cristina Mercuri?

Cristina’s profiel is opvallend breed. Ze startte haar carrière als advocaat in internationale kantoren en stapte in 2015 bewust de wijnwereld in. Sindsdien bouwde ze een parcours uit dat tegelijk educatief, strategisch en communicatief is, met een sterke focus op proeven met methode en helder communiceren over wijn.

Als Founder & CEO van Mercuri Wine Club combineert ze consulting en training voor Italiaanse en internationale producenten: van educatie en brand development tot marktstrategie en communicatie. Met haar WSET Diploma als fundament werkte ze zich uit tot een specialist in internationale wijnopleidingen, met een duidelijke focus op Italië: ze helpt producenten en professionals om Italiaanse wijn niet alleen correct, maar ook overtuigend te positioneren op exportmarkten. Verder is ze actief als wine editor/bijdrager voor Forbes Italia, jurylid in internationale competities (o.a. Decanter) en docent tot op hoog niveau.

Haar Research Paper: wijn, vrouwen en beeldvorming

Een Master of Wine-traject eindigt niet met een proefexamen, maar met onderzoek dat ook echt iets moet toevoegen. Cristina Mercuri koos daarbij voor een onderwerp dat minstens even bepalend is voor hoe wijn vandaag functioneert: communicatie en dan vooral de beeldtaal die daarbij hoort.

Haar paper draagt de titel: “Wine, Women and Fascism: A Visual Analysis of the Representation of Women in Propaganda in Enotria (1922–1942)”. Enotria was het eerste Italiaanse tijdschrift dat zich specifiek op wijn toelegde. Mercuri vertrekt vanuit de illustratieve covers uit die periode en onderzoekt hoe vrouwen daarin werden afgebeeld. Niet toevallig: in de context van het fascistische tijdperk werd beeldvorming vaak ingezet om rollen, normen en “ideale” maatschappelijke modellen te bevestigen.

Om dat te ontrafelen gebruikt ze visuele semiotiek. Een methode die kijkt naar wat beelden communiceren via symbolen, houdingen, composities en impliciete boodschappen. Met andere woorden: niet alleen wat je ziet, maar wat het betekent, en welk verhaal er onder de oppervlakte wordt verteld. Haar analyse toont hoe vrouwelijke representatie kon functioneren als propagandamiddel: als decor, als symbool, als rolmodel, als instrument om een bepaalde maatschappelijke orde te normaliseren.

De echte meerwaarde zit in de brug naar vandaag. Mercuri’s onderzoek maakt duidelijk dat wijncommunicatie nooit puur over het product gaat. Wijn wordt ook “gemaakt” in beeld: via taal, stereotypes, framing, fotografie, etiketten, marketing en de rollen die we daarbij toekennen. Dat is precies waarom dit onderwerp relevant blijft voor de sector: het dwingt je om bewuster te kijken naar het verhaal dat we rond wijn bouwen en naar wie daarin vanzelfsprekend een plaats krijgt, en wie niet.

Foto van Contrade dell’Etna met Cristina als eerste van rechts bij Tascante

The road to becoming an Italian Wine Ambassador (IWA) – Part 3

Vrijdag 5 april: Dag 2
En deze startte met een 2-uur durend betoog van Professore Attilio Scienza over de ‘history and domestication of the Italian vines’ genaamd ‘Magna Graecia: Where it all began’. We hadden vooraf de nodige literatuur doorgenomen omtrent dit onderwerp maar het boeiende betoog van Professor Scienza (het was muisstil in de zaal en iedereen hing aan ’s mans lippen) legde alle puzzelstukjes op de juiste plaats. Plots was alles wat nog in schuifjes vervat zat glashelder. Attilio is bijna 80 jaar oud maar we hopen dat hij nog vele jaren kan doorgaan met het verhalen van de geschiedenis, mythes en ophelderingen.

Guided tasting Session 1 + 2

Nadien gingen we van start met een eerste proefmarathon van 30 wijnen. Master of Wine Sarah Heller had een mooie selectie gemaakt en samen met Master of Wine Andrea Lonardi proefden we de wijnen, werden ze geologisch en geografisch gekaderd en deelden ze hun proefondervindingen zodat we ons deze eigen konden maken voor de praktische proef tijdens het examen.
Zorgen dat je het speedy tempo kon volgen werd al snel duidelijk want tijd om oeverloos te discussiëren was er nu eenmaal niet. De aandacht kon geen moment ontsnappen.
De eerste twee wijnen proefden we blind en werd er ons gevraagd welke druif(ven) we proefden en welke DOC(G) we in het glas hadden.

We proefden volgende selectie:

  1. Inama Soave Classico DOC ‘I Palchi Foscarino Grande Cuvée’ 2021 (47,50 € – Niet in België)
  2. Montalbera Rucché di Castagnole Monferrato DOCG ‘Laccento’ 2022 (13,80 € – Niet in België)
  3. Cave Mont Blanc Vallée d’Aoste DOC Blanc de Morgex et de La Salle ‘Vini Estremi’ 2022 (15,20 € – Niet in België)
  4. Broglia Gavi DOCG Del Comune di Gavi ‘Bruno Broglia’ 2019 (21,25 € – J&W Wines)
  5. Suavia Bianco Veronese IGT Trebbiano di Soave ‘Massifitti’ 2020 (17,90 € – Magnus)
  6. Le Morette Lugana DOC ‘Mandolara’ 2022 (13,80 € – Bevovini)
  7. Tenute San Sisto Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Massaccio’ 2021 (15,20 € – Niet in België)
  8. Cantine Provima Verdicchio di Matelica Riserva DOCG ‘90° Anniversario’ 2019 (25 € – Niet in België)
  9. Tornatore Etna DOC Bianco ‘Pietrarizzo’ 2021 (29,35 € – Bovino)
  10. Terlan Alto Adige DOC Pinot Bianco ‘Tradition’ 2023 (22,50 € – De Heerlyckheid)
  11. La Colombera Colli Tortonesi DOC Timorasso Derthona ‘Il Montino’ 2021 (30 € – Pura Passione)
  12. Angelo Negro Roero Arneis DOCG Riserva ‘Perdaudin’ 2021 (17 € – Niet in België)
  13. Marco Felluga Collio DOC Pinot Grigio ‘Mongris’ 2022 (16,90 € – Wijnkennis)
  14. Livio Felluga Friuli Colli Orientali DOC Friulano 2022 (28 € – Licata)
  15. Elvio Cogno Langhe DOC Nascetta del Comune di Novello ‘Anas-cëtta’ 2022 (25 € – Niet in België)
  16. Tramin Alto Adige DOC Gewürztraminer ‘Nussbaumer’ 2022 (28,90 € – Bovino)
  17. Fratelli Alessandria Verduno Pelaverga DOC ‘Speziale’ 2022 (18,90 € – Wijnkennis)
  18. Cantina Girlan Alto Adige DOC Schiava ‘Gschleier’ 2022 (19,90 € – Niet in België)
  19. Hic et Nunc Grignolino del Monferrato Casalese DOC ‘Altromondo’ 2022 (18 € – Niet in België)
  20. Balbiano Freisa di Chieri DOC ‘Vigna villa della Regina’ 2018 (24 € – Niet in België)
  21. Valle dell’Acate Vittoria DOC Frappato ‘Il Frappato’ 2022 (18,90 € – Wijnkennis)
  22. Tasca d’Almerita Tenuta Tascante Etna DOC Rosso Contrada Pianodario 2020 (49,30 € – Rainieri)
  23. Grosjean Vins Valle d’Aosta Cornalin ‘Vigne Rovettaz’ 2022 (24 € – Niet in België)
  24. Ar.Pe.Pe. Valtellina Superiore DOCG Sassella Riserva ‘Rocce Rosse’ 2016 (75 € – Niet in België)
  25. Balgera Sforsato di Valtellina DOCG ‘Solstizio’ 2015 (46 € – Niet in België)
  26. Produttori del Barbaresco Barbaresco DOCG 2020 (33 € – Vino di Augusto)
  27. G.D. Vajra Barolo DOCG ‘Bricco delle Viole’ 2020 (75 € – Caves de France)
  28. Comm. G.B. Burlotto Barolo DOCG ‘Acclivi’ 2019 (190 € – Niet in België)
  29. Marchesi di Barolo Barolo DOCG ‘Sarmassa’ 2019 (82 € – Niet in België)
  30. Parusso Barolo DOCG ‘Perarmando’ 2020 (52 € – Licata)

Masterclass Montefalco

Na een snelle lunch en een welgekomen pauze gingen we in de latere namiddag verder met Umbria waar Paolo Bartolini (president of the ConsorzioTutela Vini Montefalco) ons de witte van Trebbiano Spoletino en de rode op Sagrantino gebaseerde wijnen leerde kennen en proeven.
Montefalco Bianco DOC, Spoletino DOC, Montefalco Rosso DOC en uiteraard Montefalco Sagrantino DOCG flessen werden geopend en geproefd! Na het stevige Barolo einde van de vorige proefsessie gingen we dus voor de meest tanninerijke Italiaanse druif: welkom Sagrantino!

  1. Tenuta Alzatura Montefalco DOC Bianco ‘Aria di Casa’ 2021 (21,70 € – Niet in België)
  2. Le Cimate Spoleto DOC Trebbiano Spoletino Superiore ‘Del Cavalier Bartoloni’ 2020 (22 € – Niet in België)
  3. Colle Ciocco Montefalco Rosso DOC 2020 (16,90 € – Innamorato del Vino)
  4. Antonelli Montefalco DOC 2019 (16 € – te koop op diverse locaties in België)
  5. Scacciadiavoli Montefalco Sagrantino DOCG 2018 (28 € – Te koop op diverse locaties in België)
  6. Tenuta Bellafonte Montefalco Sagrantino DOCG ‘Collenottolo’ 2016 (36 € – Entrepôt du vin)

Masterclass Italian Signature wines Academy

De dag werd afgesloten met een laatste proefsessie van ISWA. Dit staat voor Italian Signature Wines en ze groeperen 9 vooraanstaande domeinen die enkel voor de hoogste kwaliteit gaan en bovendien allen familiebedrijven zijn. De huidige generatie eigenaars van de domeinen waren allen persoonlijk aanwezig om ons hun filosofie en wijnen te delen.
Het werd een mooie afsluiter van een goed gevulde dag!

De domeinen presenteerden volgende van hun wijnen:

  1. Villa Sandi Valdobbiadene Prosecco Superiore di Cartizze DOCG Spumante Brut Millesimato ‘La Rivetta’ 2023 (37 € – Wijnkennis)
  2. Bellavista Franciacorta DOCG Brut Millesimato ‘Teatro La Scala’ 2019 (55 € – Niet in België)
  3. Planeta Etna DOC Bianco Contrada Taccione 2022 (23 € – Niet in België)
  4. Feudi di San Gregiorio Greco di Tufo DOCG Riserva ‘Cutizzi’ 2022 (20 € – Licata)
  5. Masciarelli Colline Teatine IGT Cabernet Sauvignon ‘Marina Cvetic’ 2015 (51 € – Wijnkennis)
  6. Frescobaldi Brunello di Montalcino DOCG ‘Castelgiocondo’ 2018 (55 € – Altavina)
  7. Fontanafredda Barolo DOCG ‘Propietà in Fontanafredda’ 2019 (63 € – Niet in België)
  8. Arnaldo Caprai Montefalco Sagrantino DOCG ‘Venticinque Anni’ 2020 (75 € – Licata)
  9. Allegrini Amarone della Valpolicella DOCG Classico 2020 (80 € – Licata)

Gewapend met een flesje Lessini Durello Spumante (Epoche 2021 Dossagio Zero van Muni) en een afhaalpizza sloot ik me op in mijn hotelkamer en nam de boeken en de vele notities ter hand om toch nog 1% slimmer te worden… Een ritueel dat de volgende avonden herhaald zou worden.