Cabernet Sauvignon d’Italia

Cabernet Sauvignon aka King Cab is misschien wel de meest gerenommeerde rode druif. Heerser op de Bordelese linkeroever (hoewel in ondertal tegenover de Merlot) en dusdanig populair dat je de druif wel overal ter wereld tegenkomt.
Cabernet Sauvignon associëren met het wijnland Italië dat doe je als Italofiel niet onmiddellijk. En toch valt het me op dat ik, al grasduinend door de diverse decreten van de DOC en DOCG’s, er niet naast kan dat het belang aan Cabernet Sauvignon almaar stijgt in Italië. Of ik het nu graag heb of niet doet iets minder ter zake…

Het was dus hoog tijd om even de Italiaanse Cabernet Sauvignon op de proeftafel te brengen en proefondervindelijk vast te stellen of deze druif terecht wint aan terrein.
Het is niet echt moeilijk om een proefselectie te maken. De Costa Toscana bulkt van de Cabernet Sauvignon. Maar de uitdaging mocht groter zijn. Er mocht een spreiding zijn in de regio’s vanwaar de wijnen vandaan kwamen. Dan pas kon er een afkeurend of bevestigend antwoord geformuleerd worden op de vraag. Heeft Cabernet Sauvignon een plaats in het Italiaanse wijnlandschap!

Wat volgt zijn de proefnotities van deze proefavond. Zoals steeds benadruk ik graag dat dit mijn proefnotities zijn. Je hoeft er dus niet onmiddellijk mee eens te zijn.

  1. Roberto Anselmi Realda 2015 Cabernet Sauvignon – 13,50 €
    Veneto IGP (Veneto)
    Paarsrood van kleur met mooie traanvorming. Veel, voornamelijk zwart, fruit in de neus en een dot aan kruiden. Volgend zijn chocolade, koffie, leder, zoethout en een toets van eucalyptus.
    Mooi mondvullend met een prima fruitextractie. Voorop zwart fruit van pruimen en braam. De lengte is prima met 4 à 5 seconden. De finale is fel gekruid.
    Mooi geheel dat prima in de mond ligt en zeer kan bekoren
    14/20
    IMG_2234
  2. Marco Felluga Cabernet Sauvignon 2012 – 14,30 €
    Collio DOC (Friuli)
    Mooie kersenrode kleur met een paarse aanvulling.
    De paprika komt heel duidelijk opzetten. Volgend is er een snuifje peper en kruidnagel. Pas nadien komt het toch wel massaal aanwezige zwart fruit opzetten. Er zijn zeer duidelijk geïntegreerde houtaroma’s met ceder, donkere chocolade en tabak. De veelbelovende neus geeft tevens nog accenten van champignons vrij.
    De mond wordt geprikkeld met de smakelijke, voldoende krachtige tannine. De paprika zorgt voor en frisse inbreng. Fruit is er van de aanzet tot het einde. Pas bij dit einde komen ook de kruiden zich mengen.
    Dit is een duidelijke en zeer smakelijke Cabernet Sauvignon. Hoewel de wijn reeds van 2012 is hebben we het gevoel dat hij nog een eindje mee kan.
    15,5/20
    IMG_2235
  3. Conte Emo Capodilista Ireneo 2009 Cabernet Sauvignon – 18,10 € 
    Colli Euganei DOC (Veneto)
    Op het etiket staat wel degelijk Cabernet Sauvingon. Pas later bij de voorbereiding van deze degustatie werd duidelijk dat deze slechts voor 90% aanwezig is. Het is dus een blend met 6% Merlot en 4% Carmenere. Bewijs alweer dat je het etiket nooit ten volle mag betrouwen.
    We lieten het echter niet aan ons (wijn)hart komen want de wijn is gewoonweg heerlijk! Kerseonrood van kleur en prachtig kleurende tranen. De neus is een voltreffer met volle bak de tertiaire aroma’s die doordringend opzetten: humus, truffel, paddenstoelen, tabak, koffie, leder, ceder… Verder nog kers en braam qua fruit, kruiden en specerijen zonder de obligatoire paprika te vergeten.
    De mond zet zich volledig verder in harmonie met de geurlijn. Lang aanwezig in de mond. Pruim is het fruit van dienst, peper de kruiden.
    YIL wijn! Yeah I Like
    16,5/20
    IMG_2236
  4. Gualdo Del Re Federico I 2008 Cabernet Sauvignon – 24,95 €
    Toscana IGT (Toscana)
    Verbazend doorkleurd kersenrood van kleur met nog steeds zeer levendige accenten en stevig gekleurde tranen. De neus geeft, ondanks zijn leeftijd, nog zeer veel donkerzwart fruit, gedroogde pruim, melkchocolade, tabak, laurier, oregano, peper, leder en ceder.
    Fluwelige tannine doorspekken de mond samen met een mand vol nog steeds jong, donker fruit. Prachtige, kruidige aanvulling en zalige doorwevenheid. Lengte tot 6 seconden met helemaal achteraan de chocolade.
    De wijn, die duidelijk nood heeft aan een lange fles-rusttijd doet uw smaakpapillen eenvoudigweg dansen van vreugde!
    18/20
    IMG_2237
  5. Kellerei Bozen Mumelter Riserva 2015 Cabernet Sauvignon – 27,00 €
    Alto Adige DOC (Trentino / Alto Adige)
    Donker kersenrood kleurend met de nodige, niet gekleurde, traanvorming.
    Balsamico als aanzetaroma met in het zog volgend: braam, cassis, maagdelijke pruim, zwarte kers, munt, chocolade, peper, laurier, paprika en een lichte gewaarwording van tabak.
    Speels en aantrekkelijk in de mond. Nog iets te jeugdig mondgevoel. De tannine is sappig-krachtig. Armworstelend rood en zwart fruit zonder winnaar. De afdronk is mineralig zalig tot 6 seconden.
    We dichten deze wijn een grote toekomst toe en zijn nu al fan!
    17,5/20
    IMG_2238
  6. Boccadigabbia Akronte 2012 Cabernet Sauvignon – 57,40 €
    Marche IGT (Marche)
    Volbloed kleurend en donkerpaars. De paprika verraadt onmiddellijk de Cabernet Sauvingon maar er is meer… veel meer! Dierlijk, bosschimmels, sousbois. Maar zeker een evenknie aan fruit. En met fruit bedoelen we zwart fruit! Koffie, graffiet, bittere chocolade, tabak, ceder, peper, beetje kruidnagel en laurier vervolledigen de geurzaak.
    Stevig, krachtig potentievol mondprofiel. Jong zwart fruit, pruim maar evenzeer een waaier aan specerijen.
    Dit is een ware karakterkop die nog zijn rust zoekt en dus nog enkele jaren moet toezien in de kelder alvorens tot volle ontplooiing te komen. Nu enkel lamsboutgewijs te drinken!
    16,5/20
    IMG_2239
  7. Tenuta Regaleali 2013 Cabernet Sauvignon – 42,40 €
    Sicilia Contea di Sciafani DOC (Sicilia)
    Mooi donkerkleurend en tranend. De neus verraadt potentieel en complexiteit. Kruiden in de aanzet en dan volgt er een ware fruitconnextie… kers, framboos, braam, cassis, pruim. Nadien ceder, chocolade, tabak, paprika, paddenstoel en leder.
    Heerlijk vol, fluwelig mondprofiel met zeer veel, wat rijper, fruit en een sublieme , niet onmiddellijk verwachte frisheid. Afdronk tot 7 seconden.
    Heerlijk vlot en zeer karaktervol glas wijn!
    16,5/20
    IMG_2240
  8. Fèlsina Maestro Raro 2011 Cabernet Sauvignon – 40,50 €
    Toscana IGT (Toscana)
    Donker kersenrode kleur met een paarse rand.
    Mama Mia, wat een heerlijke neus! Fruit verweven met het hout en de paprika. Schimmels, sousbois, peper, laurier, vleugje vijg, zoethout, viooltjes en chocolade. Hoe mooi is dit zeg!
    Tanninerijk maar smakelijk van start tot einde. Veel fruit/kruiden en een puur aanhoudend genot.
    Dit een waar guilty pleasure… dromend van een glas, en nog één, en nog één…
    19/20
    IMG_2241
  9. Marina Cvetic Cabernet Sauvignon 2006 – 64,00 €
    Colline Teatine IGT – Abruzzo
    Kersenrood met een lichte spoor van evolutie, tranend.
    Neus met paprika, vijg, pruim en zeer dierlijke accenten. Leder, boschampignons, truffel, humus, mokka, chocolade en leder.
    De smaak is eenvoudigweg heerlijk maar kent een flukse terugval na wijn nummer 8. We ervaren chocolade, gedroogde pruimen, vegetale dierlijke toetsen maar voornamelijk specerijen.
    Dit ervaar ik zelf nog als een mooie wijn maar wel eentje op pensioenleeftijd.
    14/20
    IMG_2242

Als er na het lezen van bovenstaande commentaren een slotconclusie kan/mag genomen worden dan is het wel deze! Een warm welkom aan de Cabernet Sauvignon in het Italiaanse wijnlandschap. Of ik het persoonlijk nu een goede of slechte zaak vind maakt zoals eerder gezegd niets uit. De kwaliteit in het glas zegt meer dan voldoende!

Wijnwetgeving – Wat een zinnige onzin!

Om het met een Astrid Bryan-achtige fake te melden: Oh My God… Is het ondertussen zolang geleden dat ik nog een keer in de pen kroop. Hoog tijd om hier verandering in te brengen!
Aanleiding van dit stukje is een post die ik van een collega blogger/wijnadept een tijdje terug op de sociale media zag passeren. Stefaan Soenen postte er de volgende opmerking: ‘De Crémant de Savoie komt eraan. Maar wat een gekke en domme wetgeving weer: de wijn moet 40% Jacquère bevatten. Een prachtige Crémant de Savoie van 100% Altesse (Roussette) kan niet, zoals een uitmuntende Crémant de Jura van 100% Savagnin ook niet kan. Kan iemand mij uitleggen wat mutilatie van wijnbouwers met kwaliteit te maken heeft? Dat lokale druivenrassen moeten worden gebruikt, dat vind ik zeer te verdedigen. Maar die stomme regels rond blends, wie vraagt daar eigenlijk om?’
Buiten het feit dat ik het woord ‘mutilatie’ even moest googelen vond ik het interessant er mijn mening over te schrijven.

Waarom moet er eigenlijk een wijnwetgeving bestaan en waarom moet elke regio/streek zijn specifieke regeltjes opgelegd zien? De diverse AOP, DOC(G), DO… decreten die er bestaan zijn er uiteraard niet zomaar gekomen. Goede zaak in het denken is en was het beschermen van de eigenheden die de regio rijk is. Op zich iets wat een wijn-variërend liefhebber als mezelf enkel maar kan toejuichen. Het weerhoudt er de commercie van om de consument nog meer onder te dompelen in de zoveelste saaie Chardonnay of Merlot. Het boeiende zou er voor een groot deel reeds van af zijn. Zo blijven druiven als de aangehaalde Jacquère of Altesse een bestaan hebben.

Tweede positief element beschouw ik alvast de beknotting van de wijnbouwer in zijn ‘oogst-maar-op’ drang. Maximum rendementen, minimum alcohol percentages, afstanden bij het aanplanten van de stokken etc. Driewerf hoera hierom! Het mag wat mij betreft allemaal nog wat strenger zijn. Vooral naar de rendementen toe en meer specifiek in Italië.

De afbakening van het gebied, de bewuste terroir, bekijk ik eerder met argusogen. Ongetwijfeld dat het zijn voordelen zal hebben maar toch leeft er een gevoel dat de knoeier die een lapje wijngaard binnen het afgebakende gebied heeft liggen ongestraft zijn ‘brouwsel’ mag blijven maken met de fiere AOP melding en dat de kunstenaar die zijn stekje net buiten de afbakening heeft liggen gestraft wordt.

Dat de regeltjes trouwens gemaakt worden door de wijnbouwers zelf geeft dan enerzijds weer andere bedenkingen. Uiteraard is dat veelal uit eigengereide bescherming of geldingsdrang. Terwijl het van de andere kant toch wel goed is dat het de ervaring aan wijnbouwers is die de wetgeving kan vormen en niet de bureaucratie (hallo Europa met uw stomme AOP omvorming).

Echt schrijnend en verschrikkelijk zijn de Italiaanse decreten waar er godbetert in opgenomen is hoe een wijn van pakweg de DOC Breganze er moet uitzien, ruiken en smaken. Het doet me de haren rijzen!

Ik kan zo nog eindeloos doorgaan met het argumenteren van waarom wel en waarom niet.
Maar toch wil ik nog even terug komen op de formulering van Stefaan. Wat een gekke en domme wetgeving dat de Crémant de Savoie 40% Jacquère moet bevatten!
De wijnmaker hoeft dat helemaal niet te doen! Wanneer hij dit doet, doet hij dit uit eigen wil en omdat in de meeste gevallen de benaming Crémant de Savoie nu eenmaal meer centen in het laatje brengt. Indien de wijnbouwer van oordeel is dat hij een veel betere, lekkere en uitmuntende Crémant de Savoie van 100% Altesse kan maken dan houdt niets of niemand hem tegen om dit te doen en kan hij met een superheerlijke Vin Mousseux voor de proppen komen. Als de wijnbouwer verkiest dit niet te doen is dit omdat zijn portefeuille hem zal zeggen dat het misschien verstandiger is om een AOP Crémant de Savoie te maken.
En daar, daar zijn wij, de consumenten, de grote schuldigen in!

cremant de savoie

Een vergeten DOCG update!

Achter het zalig sluimerende zonnetje schuilt er een gigantische drukte. Het is namelijk Vinitaly en dan zijn de ogen zoals gewoonlijk weer groter dan de maag! Dat betekent dus volop voorbereidingen treffen, afspraken maken, je agenda proppensvol steken… enfin, duizendenééndingen dus waar je de handen mee vol hebt. De periode van Vinitaly is traditioneel deze waar we nieuwe aankondigingen, verwachtingen of roddels mogen verwachten omtrent het zo bejubelde (of is het verguisde) DOCG systeem. Het was voor mezelf alleszins een sein om eens een kijkje te gaan nemen of mijn notities hieromtrent nog steeds up-to-date zijn.

En wat had je verwacht? Uiteraard niet!! Blijkt dat, alhoewel ik alle bronnen einde 2011 grondig had afgeschuimd, ik de laatste 2 benoemingen over het hoofd had gezien. De kopgroep der Italiaanse bombarderie wijnen staat ondertussen lekker op 73. Mét zelfs een grote kans dat ook dit niet meer correct is :-). Wel lekker hoor, zo kunnen we mooi blijven bloggen over een eindeloos rekbaar onderwerp!

Enigszins te verwachten was wel dat Toscane een offensief zou inzetten om in het kielzog van zowel Piëmonte als Veneto te kunnen blijven. Dat het nog steeds niet de toch te verwachten promotie van de Bolgheri wijnen zijn doet ons enigszins vermoeden dat de Toscaanse inhaalbeweging nog niet te einde is.
Welke ‘grootheden’ zijn het dan wel geworden?

  • DOCG nummer 72 is Val di Cornia Rosso (6/12/2011)
    Met de wijnen van Val di Cornia bevinden we ons alleszins reeds in de omgeving van Bolgheri (op een goede 30 km ongeveer). Het gebied valt zowel binnen de provincie Livorno als de provincie Pisa. De DOCG geldt enkel voor de rode wijnen die voor minstens 40% Sangiovese moeten bezitten. Er mag voor maximum 60% aangevuld worden met Cabernet Sauvignon en/of Merlot. Andere regionale toegelaten druivenrassen mogen tot maximum 20% voorkomen met uitzondering van de Aleatico.
    De wijn komt pas vanaf 1 mei van het tweede jaar volgend op de oogst op de markt. Voor een riserva is dit vanaf 1 januari van het derde jaar volgend op de oogst. Deze reserva heeft een verplichte vatrijping van 18 maand + 6 maand op fles.
  • DOCG nummer 73 is Suvereto (06/12/2011)
    Als ik het goed kan vatten valt Suvereto binnen het gebied van Val di Cornia. We bevinden ons wel enkel in de provincie Livorno. Ook deze DOCG geldt enkel voor rode wijnen die gemaakt worden van Sangiovese, Cabernet Sauvignon of Merlot. Allen afzonderlijk mogen ze tot maximum 100% gebruikt worden.
    De wijn komt pas vanaf 1 juni van het tweede jaar volgend op de oogst op de markt. Voor een riserva is dit vanaf 1 januari van het derde jaar volgend op de oogst. Deze reserva heeft een verplichte rijping van 24 maand waarvan minstens 18 op vat.

Zo, en ongetwijfeld tot later van alweer nieuwe DOCG updates!

Nieuwe DOCG toekenningen – Het Italiaanse zomeroffensief

Net wanneer je denkt dat het nu wel een tijdje stil zal blijven slaan ze alweer toe! De top van de Italiaanse herkomstbenamingen kent alweer verdere uitbreidingen. Wie durft er nog te beweren dat hij pertinent zeker is van de huidige DOC of DOCG toekenning in Italië? Ik doe alvast mijn uiterste best, maar ik steek mijn hand niet in het vuur dat bij het schrijven dezer er alweer een nieuwe pikorde heerst. Jawel amper een paar maanden nadat ik op deze blog had bericht van de nieuwste toekenningen – cfr Gelukkig Goed Gek – De nieuwste DOC’G’ toekenningen – is er alweer een kentering. De teller werd officieel op 71 gezet!
Duizelingwekkend snel gaat het daar…

Waar hebben ze hun vreugdedansje zoal mogen uitvoeren?

  1. DOCG Colli di Conegliano (Veneto)
    Onwaarschijnlijk maar waar… Na de drie van vorige keer heeft Veneto alweer 3 extra benoemingen op zak! Veertien zijn er dat ondertussen en we kunnen aan de zijlijn niets anders dan toekijken. Wat moeten ze daar echt fantastisch bezig zijn met wijnbouw!? In ieder geval heeft Conegliano (gelegen in Treviso) zijn 2e DOCG binnen. De Conegliano Valdobbiadene Prosecco was de voorloper. Hier op de heuvels van Conegliano worden witte, rode en zoete wijnen gemaakt. De witte wijn moet gebaseerd zijn op de Incrocio Manzoni (minstens 55%) en meot voor minstens 20% aangevuld worden met Pinot Bianco en/of Chardonnay. Er mag voor maximum 10% aangevuld worden met Sauvignon Blanc en Riesling Renano.
    De rode wijn bestaat voor minstens 50% uit Merlot, 10% Cabernet Sauvignon en 10% Cabernet Franc, Marzemino, Incrocio Manzoni of Refosco dal Peduncolo Rosso. Ze moeten bovendien minstens 12 maand houtlagering hebben gekregen
  2. DOCG Montello Rosso (Veneto)
    Afgescheurd van de Montello e Colli Asolani heeft de Montello Rosso de status van DOCG verkregen. De wijnen van de Montello Rosso worden ginds nogal euforisch vergeleken met deze van de Bordeaux. De druiven van deze Franse regio worden in ieder geval gebruikt om de wijn tot stand te brengen. Merlot, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en jawel ook Carmenèremogen geblend worden. Of deze wijnen de roem en faam van vb. Bolgheri bereiken kan ik u nog niet vertellen. De inhoud van een Montello Rosso is tot op heden nog niet in mijn glas geraakt. Tijd om daar een keer verandering in te brengen
  3. DOCG Bagnoli Friularo (Veneto)
    Een paar maanden na de Piave Malanotte is dit een nieuwe onderscheiding voor de Raboso druif, meer bepaald voor de Raboso Piave. Het lijkt opnieuw veel weg te hebben van een benoeming om de kerk in het midden te houden! Ik hoop alleszins dat ik fout ben.
    Friularo, zoals de benaming van de DOCG bevat, is de lokale benaming voor de Raboso druif. De naam van de DOCG zou dus evengoed Bagnoli Raboso kunnen zijn. De benaming is een afscheuring van de oude DOC (die trouwens blijft bestaan) Bagnoli di Sopra. Het wijnbouwgebied situeert zich in de omgeving van Padova. Er wordt daar trouwens al eeuwen gewerkt met de Friularo. De druif moet voor minstens 90% aanwezig zijn in de wijn.
  4. DOCG Rosazzo (Friuli)
    Friuli is altijd al een wat miskende regio geweest en heeft na de twee zoete DOCG Picolit en Ramandolo eindelijk een benoeming gekregen voor een stille witte wijn; nl. Rosazzo. Tot voor kort was Rosazzo een subdenominatie van de grote DOC Colli Orientali del Friuli. Deze DOC heeft er trouwens 3 nieuwe subdenominaties bijgekregen. De DOCG Rosazzo is een witte wijn op basis van minstens 50% Friulanodie eventueel aangevuld wordt met Sauvignon Blanc (20 tot 30%), Pinot Bianco en/of Chardonnay (20 tot 30 %) of Ribolla Gialla (tot 10%). De wijngaarden liggen in de provincie Udine.
  5. DOCG Colli Bolognesi Classico Pignoletto (Emilia Romagna)
    Promotie voor de reeds bestaande DOC en voor de Pignoletto druif. Dit in één van de minstzeggende wijngebieden uit Italië Emilia Romagna. Ze hadden er in het verleden reeds een politieke benoeming op zak voor de Albana di Romagna die toendertijd als eerste DOCG voor een witte druif werd aangewezen, bij gebrek aan beters nota bene…
    Toch mogen we niet te snel conclusies trekken. Eerst proeven, dan pas uw gal spuwen zegt een eeuwenoude wijn-wijsheid!
    De Pignoletto druif is een regionale druif uit Emilia Romagna die verwantschap met de Grechetto wordt toegedicht. De druif moet voor 95% deel uit maken van de wijn. Er mag eventueel aangevuld worden met de Pinot Bianco.
  6. DOCG Montecucco Sangiovese (Toscana)
    In l’Altra Toscana werd na de Morellino di Scansano en de Elba Aleatico Passito nu ook de rode Montecucco benoemd tot DOCG. het moet gezegd zijn dat deze benoeming al enige tijd in de lucht hing. Vele kenners schatten de Montecucco wijn trouwens hoger in dan de Morellino di Scansano! Enkel voor de rode wijn en enkel voor Sangiovese (minimum 90%).
    Noteer bovendien dat de Toscaanse Maremma op korte tijd een serieuze opwaardering heeft gekregen. En dit niet geheel ten onrechte trouwens! De Sangiovese variant die gebruikt wordt is de Sangiovese Piccolo.
  7. Frascati Superiore en Cannellino di Frascati(Lazio)
    De omgeving van Rome of de provincie Lazio kreeg er eensklaps 2 DOCG’s bij. Naast de Frascati Superiore kreeg ook de Cannellino di Frascati deze eer toebedeeld.
    Frascati is één van de bekendste namen uit het Italiaanse wijnlandschap. Ze hebben lange tijd (net als oa de Soave) te kampen gehad met een uiterst negatief imago. De laatste jaren werd er echter goed werk geleverd en klom de Frascati langzaam maar zeker uit zijn dal. Vandaag werd dit beloond met twee onderscheidingen. Of dit nu al terecht is zal de kwaliteit van de wijn moeten uitwijzen. Frascati is een assemblage van Trebbiano, Malvasia en Greco, aangevuld met de lokale Bellone en Bombino druiven. Zij geven de wijn een aparte smaak. De wijnen moeten doorgaans jong gedronken worden.
  8. DOCG Castel del Monte Nero di Troia Riserva, Castel del Monte Rosso Riserva en Castel del Monte Bombino Nero (Puglia)
    2011 lijkt wel een boerenjaar voor Puglia. Van nul naar 4 DOCG’s het kan, want nadat al eerder dit jaar de Primitivo di Manduria Dolce Naturale een opwaardering kreeg is het nu aan Castel del Monte om met 3 type van wijnen deze onderscheiding binnen te halen. Puglia is al jaren aan een serieuze opmars bezig. Bovendien kan ik niet anders dan verheugt zijn dat ook de Uva di Troia krijgt wat hij verdient! Voor de Bombino Nero heb ik zo mijn twijfels… misschien ten onrechte omdat ik de druif nog niet echt ten goede heb kunnen proeven.

Was het dit nu voor dit jaar, of komen er in de nabije toekomst nog wijzigingen? De Italiaanse wijnwetgeving blijft wat dat betreft een doolhof…
Een doolhof dat aan betrouwbaarheid zou winnen mocht er ook af en toe eens eentje zijn glorie-status verliezen.
Ondertussen kan ik het jullie niet voldoende vertellen: Vele IGT wijnen zijn een pak beter dan de met pracht en praal verkondigde DOCG wijnen. Remember it…

Tot slot nog de lijst van de druiven die goed zijn voor een DOCG nominering of althans de hoofdruiven:
Albana – Aglianico – Aleatico – Arneis – Barbera – Bombino Nero – Brachetto – Cesanese – Chardonnay – Cortese – Corvina – Dolcetto – Erbaluce – Fiano – Friulano – Garganega – Glera – Greco – Incrozio Manzoni – Malvasia – Merlot – Montepulciano – Moscato – Nebbiolo – Nero d’Avola – Passerina – Pecorino – Picolit – Pignoletto – Pinot Nero – Primitivo – Raboso – Ruché – Sagrantino – Sangiovese – Trebbiano – Uva di Troia – Verdicchio – Verduzzo – Vermentino – Vernaccia


Gelukkig – Goed – Gek: De nieuwe DOC’G’ toekenningen

Hoewel het in het leven roepen van het nieuwe Italiaanse kwalificatiesysteem in 1980 vooral een goed initiatief was heb ik zo mijn bedenkingen bij de jaarlijkse Oscar uitreikingen die men houdt naar aanleiding van Vin Italy. Maar liefst 10 appellaties kregen hun promotieticket naar de allerhoogste divisie. Officieel staat de teller ondertussen op 59 DOCG’s. Mijn inziens moeten dat er zelfs 61 zijn als je de Moscato d’Asti en de Asti Spumente uit elkaar haalt en nog een keertje hetzelfde doet voor de Amarone della Valpolicella en de Recioto della Valpolicella.
Waar gaan we naartoe kan je je terecht afvragen. Nog enkele jaren en je bent een uitzondering als je nog een DOC bent ;-).

Welke nieuwelingen zijn tot het sterrendom toegetreden? En meer belangrijk… Ken je deze absolute vedetten?

  1. DOCG Aglianico del Taburno (Campania)
    Een vierde onderscheiding uit de provincie van Napels en omgeving. Dat men ginds al een tijdje goed bezig was is een kleine understatement. Naast de twee witte iconen Greco di Tufo en Fiano di Avellino heeft de Taurasi een broertje gekregen. Een terechte bekroning voor één van Italië’s grootste rode druiven; de Aglianico? De Aglianico del Taburno moet zoals de naam het zegt gemaakt worden van de Aglianico druif. Al mag men voor 15% liegen… euh ik bedoel afwijken hiervan. De wijngaarden staan in de omgeving van Benevento. Je kan er ook een riserva en een rosato van vinden. Het kreeg de DOC status in 1986. De wijn moet een alcoholpercentage bevatten van minimaal 12% (13 voor de riserva) en de maximumopbrengst per hectare bedraagt 70 hl/ha (65 voor de rosato).
  2. DOCG Offida (Marche)
    De vijfde DOCG reeds uit de Marche. Naast twee Verdicchio’s (di Matelica en Castelli di Jesi, beiden in Classico), de terechte Conero en de onbekende Vernaccia di Serrapetrone. Marche is meestal vrij onbekend, maar er is wel degelijk heel wat aan kwaliteit te vinden. Het is de bekroning van vooral de Pecorino druif.Offida vinden we in de omgeving van Ascoli en Piceno. We kunnen deze wijn in een verscheidenheid terugvinden op de markt: Offida Pecorino, Offida Passerina, Offida Passerina Passito, Offida Passerina Spumante, Offida Passerina Vin Santo en Offida Rosso. Of al deze types de DOCG status hebben verkregen is nog even koffiedik kijken. De vroegere DOC Offida werd omgedoopt tot DOC Terre di Offida.
    De witte wijnen Pecorino en Passerina moeten voor minstens 85% bestaan uit de genoemde druif. De Rosso moet voor minstens de helft gemaakt zijn van de Montepulciano en moet voor minstens 30% aangevuld worden met Cabernet Sauvignon. De overige 20% moet komen van de rode druivensoorten die in de omgeving toegelaten zijn.
  3. DOCG Piave Malanotte of Malanotte del Piave (Veneto)
    Nergens is het in DOCG-land meer crazy dan in Veneto, thuishaven van Verona…daar waar jaarlijks Vin Italy plaats heeft. Deze Piave Malanotte is niet de enige die tot DOCG werd gebombardeerd. Neen nog twee anderen volgen in het zog (DOCG Lison en DOCG Colli Euganei Fior d’Arancio). Hiermee kan je aanschouwen dat Veneto qua DOCG’s belangrijker wordt dan Toscane (10 – eigenlijk 11 voor Veneto en 8 voor toscane) – Hallllllooooo????? De Piave Malanotte is een afscheuring van de DOC Piave en geldt voor de rode Raboso druif (ooit al geproefd?). De stokken vinden we terug in de omgeving van Treviso. Twee verschillende type van Raboso druiven kunnen aanwezig zijn in de wijn: minstens 70% Raboso Piave, aangevuld met maximum 30% Raboso Veronese. Van deze laatste variëteit kan trouwens 5% vervangen worden door een andere, in de omgeving toegelaten rode druif. Het alcoholpercentage moet minstens 12,5% bevatten en de opbrengst per hectare moet beperkt zijn tot… kuch kuch… 120 hl/ha.
  4. DOCG Lison (Veneto)
    De DOCG Lison is een afscheuring van de DOC Lison-Pramaggiore. Het productiegebied loopt over Veneto tot aan Treviso en Pordenone. De DOCG is enkel van toepassing op witte wijnen en geldt tevens voor de Lison Classico. De wijn moet voor minstens 85% bestaan uit de Friulano (Tocai). Het alcoholpercentage moet minstens 12% bevatten en voor de Classico moet dit 12,5% zijn. Het maximum rendement bedraagt 110hl/ha.
    Opmerkelijk is dat men in het DOCG decreet heeft opgenomen dat flessen tot 3 liter moeten afgesloten worden met kurk, terwijl de flessen van 375 cl ook met schroefdop mogen worden afgesloten.
  5. DOCG Colli Euganei Fior d’Arancio (Veneto)
    Afscheuring van DOC de Colli Euganei. De DOCG geldt voor witte wijnen die voor 95% moeten bestaan van de Moscato Giallo druif. We kunnen ze vinden in de gewone versie, een Passito of een Spumante. De wijngaarden staan in de omgeving van Padova. Het alcoholpercentage moet minstens 10,5% bedragen (15,5% voor de Passito) en het rendement mag de 120 hl/ha niet overschrijden.
  6. DOCG Erbaluce di Caluso (Piemonte)
    Piëmonte raast als een bezetene verder door het DOCG landschap. Liefst 4 nieuwelingen mag deze Noord-Italiaanse trots verwelkomen. Naast de Erbaluce di Caluso zijn dit: Ruché di Castagnole Monferrato, Alta Langa en Dolcetto Diano d’Alba. Gaan er straks nog ‘gewone’ wijntjes bestaan in Piëmonte of zijn het allemaal wijnen van een buitenaards niveau :-).De witte Erbaluce druif wordt met de DOCG Erbaluce di Caluso extra in de verf gezet. Een bekroning voor één van de oudste Piëmontese druivenrassen? Concurrentie dus voor de Cortese en de Arneis die al langer tot het sterrendom werden verheven. We vinden deze wijn naast de gewone stijl ook in Passito (en Passito Riserva) ook in Spumante. En dit is nog eens een keertje duidelijke taal! De wijn mag enkel en alleen gemaakt zijn van de Erbaluce… Basta! De stokken staan in Torino, Vercelli en Biella.
    De Passitowijnen moeten een alcohol gehalte van minstens 17% hebben en mogen pas 36 maand vanaf 1 november na de oogst op de markt komen. Voor de Riserva is dit na 48 maand.
    De andere wijnen moeten een alcohol percentage van min. 11% en 11,5% (Spumante) bevatten.
    Het maximum rendement werd vastgesteld op 110 hl/ha.
  7. DOCG Ruché di Castagnole Monferrato (Piemonte)
    Naast de witte Erbaluce werd ook de blauwe Ruché druif bekroond. Ruché hoor ik u zeggen… nog nooit van gehoord. Wel laat me je alvast geruststellen ‘je zal niet de enige zijn’. De afkomst van de druif is nog niet echt vastgelegd. Er bestaan momenteel twee theorieën waarvan de eerste zegt dat hij gewoon een inheemse druif uit Piëmonte is en een tweede die stelt dat de druif zijn oorsprong kent in de Franse Bourgogne en vandaar in de 18e eeuw zijn weg heeft gevonden naar Noord-Italië.
    Bon, als de wijn ook effectief lekker is zullen we de volgende jaren vast meer te weten komen van deze druif.De DOCG Ruché di Castagnole Monferrato is dus een rode wijn die voor 90% uit de Ruché moet bestaan en aangevuld mag worden met de Barbera en/of Brachetto. De wijngaarden vinden we in de omgeving van Asti. Het alcoholgehalte moet minstens 12,50 % zijn en het rendement maximum 90 hl/ha.
  8. DOCG Alta Langa
    Met de Alta Langa zet de traditie van de laatste jaren zich verder. Namelijk het feit dat de Italiaanse bubbels aan een opmars bezig zijn. Alta Langa is een appellatie die enkel is weggelegd voor bubbels van Chardonnay en Pinot Nero. Beide druiven moeten 90 tot 100% uitmaken van de wijn. De wijnstokken staan in de omgeving van Cuneo, Asti en Allesandria. Opmerkelijk is dat uit de DOCG de bianco is weggevallen en dat deze enkel geldt voor de rosso en de rosato. Zowel van de rosso als van de rosato bestaat er een Riserva. Deze riserva moet minstens 36 maand lageren, terwijl dit voor de gewone slechts 30 maand is. 11,5 % qua alcohol en 110 hl/ha qua rendement.
  9. DOCG Dolcetto Diano d’Alba
    Met de benoeming van de Dolcetto Diano d’Alba neemt de Dolcetto opnieuw de bovenhand op de Barbera. Naast de Dogliani Superiore en de Ovada Superiore is dit immers de 3e benoeming voor een druif die als de mindere van de Barbera staat omschreven. De Diano d’Alba DOCG geldt zowel voor de rosso als voor de superiore. Enkel Dolcetto komt in aanmerking en het rendement moet beperkt worden tot 80 hl/ha. Alcohol is minstens 12% voor de rosso en 12,5% voor de superiore.
    Volgend jaar nog een Barbera’ke erbij? 😉
  10. DOCG Primitivo di Manduria Dolce Naturale (Puglia)
    Hip hip hip hoera!!! Het zuiderse Puglia is er uiteindelijk in geslaagd zijn ‘nul’ op het DOCG laddertje van zich af te gooien. 100% Primitivo zelfs! De stokken staan in Taranto en Brindisi. De wijn moet minstens 16% alcohol bevatten. Opmerkelijk is dat van al de nieuw benoemde DOCG net het hier in Puglia is dat de kleinste rendementsbeperking werd opgelegd; nl. 70 hl/ha. Opmerkelijk omdat we in het bulkwijnland bij uitstek van Italië zitten waar opbrengsten tot wel 400 hl/ha (jawel u leest het goed) toegelaten zijn.

Nog even meegeven dat er nog 2 anderen in de wachtkamer zitten ter promotie. Tot op heden is de benoeming nog niet officieel. Het betreft Montepulciano d’Abruzzo Casauria uit Abruzzo en Prosecco di Prosecco uit Friuli. Deze laatste zou trouwens gewoonweg een compensatiebenoeming zijn zodat ook de Prosecco uit Friuli naast deze uit Veneto kan gezet worden. Foei toch… of niet?

Samengevat kunnen er alweer een aantal druiven toegevoegd worden aan het ondertussen mega-DOCG -lijstje.
Volgt u nog: Albana – Aglianico – Aleatico – Arneis – Barbera – Brachetto – Cesanese – Chardonnay – Cortese – Corvina – Dolcetto – Erbaluce – Fiano – Friulano – Garganega – Glera – Greco – Montepulciano – Moscato – Nebbiolo – Nero d’Avola – Passerina – Pecorino – Picolit – Pinot Nero – Primitivo – Raboso – Ruché – Sagrantino – Sangiovese – Verdicchio – Verduzzo – Vermentino – Vernaccia

Geen nood er zijn nog honderden andere druiven die kunnen volgen!

Het nakomertje uit Piëmonte

Al een paar weken stond de fles naar me te lonken, als was het een mooie vrouw. Uiteindelijk werd het geflirt me teveel en plopte ik de kurk uit de fles. Proefformulier netjes ernaast en het glas voor 1/3 gevuld.

De ‘Puncin’ Dolcetto Dogliani DOCG van Osvaldo Barberis kan eindelijk doen waarvoor hij geboren was…genot schenken aan de wellustige proever!

Dolcetto is niet bepaald de populairste van de klas. Geboren en getogen in Piëmonte… Geef toe er zijn slechtere locaties waar je je leven moet doorbrengen. In het verleden eens vreemd gegaan in Liguria en Lombardia, dat wel, maar meestal een heel trouw beestje. Nochtans heeft de Dolcetto alle redenen om het eens op een ander te proberen. Jarenlang al wordt hij onder de knoet gehouden door de Nebbiolo en de Barbera. Desondanks haalt ook de Dolcetto het hoogste goed op de Italiaanse kwaliteitsladder nl. de DOCG in Dogliani. Niet in Alba echter waar de druif de beste resultaten behaald.

Het druifje is vroeg rijp en net daardoor waarschijnlijk kan hij zijn plaats behouden tussen de later rijpende Barbera en nog latere Nebbiolo.  Samenvattend zijn Dolcetto wijnen vrij fruitige, lichte wijnen met een diepe purperrode kleur, een goed zuurgehalte en zijn ze niet zo tanninerijk. Ze zijn vaak bedoeld om jong te drinken en krijgen van hun baasje zelden een opvoeding op hout mee. Hoewel de letterlijke vertaling van zijn naam ‘ een kleine zoete’ wil zeggen, is de wijn hoegenaamd niet zoet te noemen.

Kan ik mij verzoenen met de algemeenheid van de druif en wat er zich in mijn glas bevindt? Grotendeels wel, al is de wijn krachtig en gezegend met een hoge portie tannine.
Persoonlijk vind ik de wijn goed onderbouwd en over een knap evenwicht beschikken. Helaas is het niet onmiddellijk mijn smaak… Neen, ik houd meer van een Barbera of een Nebbiolo…


Franciacorta Rosé – een gemengde rosé?

Als gedegen liefhebber van bubbels doet Franciacorta me meestal zweven. Ik ben, voor zover dit gaat, verliefd op de grootmeester der Italiaanse belletjes. Het is de enige van alle mousserende wijnen in zijn konsoorten die wat mij betreft ook maar kan wedijveren met het Instituut Champagne.

Let wel ik heb het nu over kwaliteitsvolle Champagne en niet over de duizend-in-één-versies die er op de markt te verkrijgen zijn en die bij vele Cava’s of Crémants verbleken.  Geen Veuve-Cliquot (de hoer onder de Champagnes) of Piper-Heidsieck toestanden.

Het stak me dus ook een beetje tegen dat ik in mijn eigen wijngamma geen Franciacorta heb zitten. Op zoek dus (al moet ik eerlijk gezegd niet ver zoeken hoor) 😉
Deze van Berlucchi vind ik immers een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding vertonen. Bovendien beschikken ze over de gewone Brut, een rosé en een Satèn.

Een Franciacorta zal steeds gebaseerd zijn op Chardonnay en/of Pinot Nero, aangevuld met Pinot Bianco. Een Satèn is steeds een blanc de blancs en zal zeer vaak enkel van de Chardonnay gemaakt worden. Maar, en nu komt het…een rosé moet voor minstens 25% uit Pinot Nero bestaan, en kan aangevuld worden met de 2 andere variëteiten.

Hiermee geconfronteerd, rees me onmiddellijk de vraag…hoe zit het dan met de vinificatiewijze van de basiswijn. We maken een rosé wijn en Champagne rosé is immers de enige rosé die het recht heeft witte met rode wijn te mengen binnen Europa.
Of toch niet dan…?
Verder onderzoek dan maar! Op de technische fiche van de Berlucchi Franciacorta rosé DOCG lees ik dat de wijn is samengesteld uit 55% Pinot Nero en 45% Chardonnay.
Verder staat er het volgende – en ik geef een Engels vertaalde tekst:

‘The grapes are hand harvested and placed in boxes of 18 kg, to preserve the grapes perfectly intact during transportation to the centre pressing.
Immediately after harvesting, the grapes are placed in special presses that perform a gentle pressing and progressive in order to extract the best part of the juice: the juice. Each press also allows a clear separation and selection of must during all phases.

The first fermentation, which occurs through Saccharomices Bayanus yeast strains, selected to enhance the aromatic properties of grapes, takes place in stainless steel tanks with a temperature of about 18 ° C. A small part of the must is fermented in oak barrels and matured for a few months here in contact with yeasts, enriching complexity and structure.
The pink colour is achieved in part through the crushing of the grapes of Pinot Noir, from which you must get rose slightly, partly due to a brief cold maceration of must in contact with the skins (“rose one night).’

Oké, we zijn wat wijzer geworden en naar vrije vertaling zal er een witte met een rosé wijn gemengd worden. Wat Champagne rosé dus nog steeds uniek maakt. Maar, dit is uiteraard de werkwijze bij Berlucchi! Opzoekwerk maakt duidelijk dat dit de meest gehanteerde werkwijze is.
Mijn honger is echter nog niet gestild. Ik moet meer weten en dus ga ik opzoek naar het ‘Decreto Franciacorta DOCG’.

Hierin lees ik het volgende in de paragraaf die specifiek over de vinificatietechnieken gaat:
L’elaborazione del «Franciacorta» Rose ‘puo’ essere ottenuta con
la miscela di vini di colore differente.

…Als ik een Engelse vertaler erop los laat bekom ik volgende: The development of  ‘Franciacorta’ Roses’ can be obtained by the mixture of wines of different colors.

Of mijn eigen Vlaamse vertaling: Een Franciacorta rosé kan men bekomen door het mengen van verschillend gekleurde wijnen.

Mijn vrije vertaling zegt me dan dat dit ook mogelijk is door een rode met een witte wijn te mengen – ook al doen ze het misschien niet…

Met een vette knipoog stel ik dat ik me geen zorgen hoef te maken! Het is immers een DOCG! Gecontroleerd en Gegarandeerd (controllata e garantita). Waarvoor dient die ‘G’ anders 😉

En toch…en toch blijft Franciacorta een dot van een bubbel!