In de Valpolicella-reeks gaan we een trapje hoger in de hiƫrarchie en trekken we op ontdekking naar de Ripasso-stijl. Hoewel je deze techniek ook elders in Italiƫ tegenkomt, is het enkel hier, in Valpolicella, dat de naam wettelijk beschermd is en officieel op het etiket mag prijken.
Ripasso betekent letterlijk āopnieuw passerenā of āherpasserenā. Dat is precies wat er gebeurt bij deze intrigerende wijn uit het hart van de Veneto. De basis is een klassieke Valpolicella, maar daarna komt de magie: de wijn ondergaat een tweede gisting op de uitgegiste schillen van Amarone of Recioto. Zo wordt een lichte, frisse wijn omgevormd tot iets rijkers, ronder en complexer. Ripasso is de brug tussen de levendigheid van een jonge Valpolicella en de kracht van een Amarone.
Productiegebied en subzones
Valpolicella Ripasso DOC wordt geproduceerd in hetzelfde afgebakende gebied als de gewone Valpolicella DOC. Het beslaat een aanzienlijk deel van de provincie Verona en omvat volledig of gedeeltelijk de gemeenten Marano, Fumane, Negrar, SantāAmbrogio, San Pietro in Cariano, DolcĆØ, Verona, San Martino Buon Albergo, Lavagno, Mezzane, Tregnago, Illasi, Colognola ai Colli, Cazzano di Tramigna, Grezzana, Pescantina, Cerro Veronese, San Mauro di Saline en Montecchia di Crosara.
Binnen dit gebied zijn twee geografische subzones erkend die ook op het etiket mogen worden vermeld: Classico en Valpantena.
De vermelding Valpolicella Ripasso Valpantena is voorbehouden aan wijnen waarvan alle druiven afkomstig zijn uit de Valpantena-vallei, ten noorden van Verona. Deze zone heeft een eigen, officieel afgebakend gebied binnen de bredere DOC.
De term Classico verwijst naar het historische kerngebied van Valpolicella. Deze subzone omvat de vijf gemeenten Negrar, Marano, Fumane, SantāAmbrogio en San Pietro in Cariano. Wijnen uit deze zone mogen Valpolicella Ripasso Classico op het etiket dragen.
Samengevat kunnen we op het etiket van een Ripasso de volgende combinaties tegenkomen:
Valpolicella Ripasso
Valpolicella Ripasso Superiore
Valpolicella Ripasso Classico
Valpolicella Ripasso Classico Superiore
Valpolicella Ripasso Valpantena
Valpolicella Ripasso Valpantena Superiore
Druivenrassen
De druiven zijn identiek aan die van een gewone Valpolicella. De kern wordt gevormd door Corvina Veronese die tussen 45% en 95% van de blend moet uitmaken. Binnen die marge mag Corvinone maximaal 50% van de Corvina vervangen. Met andere woorden: Corvinone mag dus niet op zichzelf de hoofdrol spelen, maar enkel als aanvulling of gedeeltelijke vervanger van Corvina.
Rondinella is de tweede verplichte component en moet tussen 5% en 30% van de samenstelling bedragen.
Daarnaast is er ruimte voor andere druiven die tot 25% van de blend mag bestaan uit aanvullende rassen. Er geldt wel een limiet: van elk gebruikt ras mag er niet meer dan 10 procent in de wijn zitten. Voor een overzicht van de precieze samenstelling en toegestane variĆ«teiten verwijzen we naar het artikel Valpolicella ā DOC, Classico, Superiore.
De unieke Ripasso-methode
De Ripasso-methode is ontstaan uit boerenvernuft. In de tijd dat de beste druiven en wijnen voorbehouden waren aan de landeigenaren, mochten de pachtboeren na de gisting de overgebleven schillen van de Recioto behouden. Wat voor de heren restafval was, werd door de boeren gebruikt om hun eigen eenvoudige Valpolicella een tweede leven te geven. Zo ontstond wat we vandaag kennen als Ripasso.
Oorspronkelijk pompten de boeren hun jonge Valpolicella over op de uitgegiste schillen van Recioto ā Amarone bestond toen nog niet. Die schillen, in het jargon āvinacceā genoemd, bevatten na de gisting nog restjes suiker, kleurstoffen, aromaās en actieve gistcellen. Door die opnieuw te benutten, kwam een tweede gisting op gang. Zo ontstond een krachtigere en voedzamere wijn, die in het boerenleven niet alleen voor smaak, maar ook voor broodnodige energie zorgde. Wat begon als een vorm van boerenslimheid en efficiĆ«ntie is vandaag uitgegroeid tot een erkende, verfijnde techniek. De werkwijze is grotendeels dezelfde gebleven: een jonge Valpolicella wordt opnieuw vergist op de warme schillen van Amarone of Recioto, die nog voldoende suikers, tannine en aromaās bevatten om de wijn extra diepgang, structuur en alcohol te geven.
Dit proces gebeurt meestal in februari, net nadat de Amarone of Recioto hun hoofdgisting hebben afgerond. De basiswijn wordt dan niet zomaar āgemengdā met iets anders, maar ondergaat effectief een tweede gisting. Dankzij de nog aanwezige gistresten en restsuikers in de schillen komt de vergisting opnieuw op gang. De temperatuur loopt weer op, het alcoholpercentage stijgt, en de wijn krijgt meer extractie van kleur, aromaās en tannine.
De hergisting duurt meestal tussen de 10 en 15 dagen, afhankelijk van de stijl van de producent en het type schillen (Amarone geeft doorgaans meer kracht, Recioto meer rondheid en restzoet). Dit proces vereist nauwkeurige temperatuurcontrole en een zorgvuldige overpomping om maximale extractie te garanderen, maar ook om oxidatie en ongewenste micro-organismen te vermijden.
Nadien wordt de wijn van de schillen gescheiden en daarna volgt een rijping van minstens 12 tot 18 maanden op eiken vaten, wat bijdraagt aan het fluwelige karakter van de wijn. Het type hout varieert: van grote Sloveense botti tot kleinere Franse barriques.
Productievoorschriften en classificatie
De productieregels voor Valpolicella Ripasso DOC zijn strikt gedefinieerd en bewaken zowel traditie als kwaliteit. De wijn moet een minimaal alcoholpercentage van 12,5% behalen en minstens 12 maanden rijpen. Pas vanaf 1 januari van het tweede jaar na de oogst mag hij op de markt komen. Bij wijnen met de vermelding Superiore gelden strengere normen: een natuurlijk alcoholpotentieel van minstens 13% en doorgaans een langere rijping, wat leidt tot een wijn met meer concentratie en bewaarpotentieel.
De vinificatie, het eigenlijke Ripasso-proces en de rijping moeten plaatsvinden binnen de afgebakende productiezone.
De wijn mag uitsluitend worden verkregen door hergisting van een jonge Valpolicella op de schillen van Amarone della Valpolicella of Recioto della Valpolicella. Dit moet gebeuren volgens de traditionele methode. Het volume aan geproduceerde Ripasso mag maximaal het dubbele bedragen van het volume wijn dat is verkregen uit de gebruikte vinacce. Er is dus een duidelijke limiet aan hoeveel Ripasso er per hoeveelheid schillen mag worden gemaakt.
Voor de wijngaarden zijn de regels eveneens scherp. Alleen hellingen en geschikte bodems komen in aanmerking, vlakke of vochtige gronden in valleien zijn uitgesloten. De aanplantdichtheid moet minstens 3.300 stokken per hectare bedragen, behalve in uitzonderlijke gevallen zoals smalle terrasvormige wijngaarden. Toegelaten snoei- en geleidingssystemen zijn de traditionele Veronese pergola en spalier, met beperkingen op het aantal knoppen per hectare. Dwingende maatregelen zoals kunstmatige rijpingsversnelling zijn verboden, al is irrigatie bij extreme droogte wel toegelaten.
De maximale opbrengst is vastgelegd op 12 ton druiven per hectare, met een rendement van maximaal 70% in wijn. Een extra nuance: onder voorwaarden is het toegestaan om tot 15% wijn die bestemd is voor Amarone toe te voegen aan Ripasso, bijvoorbeeld om de structuur of balans te verbeteren.
Een eigen identiteit
Een goede Ripasso herken je meteen aan zijn diepe robijnrode kleur, die met de jaren kan evolueren naar granaatrood. Het is een wijn met een uitgesproken en herkenbaar geurprofiel: aromaās van gestoofd rood fruit, kersenconfituur en pruimen worden vaak vergezeld door kruidige toetsen, cacao of tabak. Soms duiken er ook florale en balsamische nuances op, afhankelijk van de stijl van de producent en het gebruik van hout.
In de mond is Ripasso vol en evenwichtig. Hij combineert een fluwelige textuur met voldoende fraƮcheur en heeft een stevig maar zacht mondgevoel, gedragen door rijpe tannine en een fijne bitterheid in de afdronk. De wijn heeft duidelijk body, zonder log of zwaar te worden.
Ripasso is geen Amarone light en al zeker geen opgepepte Valpolicella. Het is een stijl met een eigen gezicht, ontstaan uit een eeuwenoude techniek die eenvoud en inventiviteit verenigt. De wijn combineert het sappige karakter van een jonge Valpolicella met de diepte en structuur van Amarone, zonder zich volledig aan een van beide uitersten te binden.
Zijn succes schuilt in het evenwicht: rijk maar niet log, toegankelijk maar met inhoud. Ripasso is het resultaat van een productieproces dat voortkomt uit wat we gerust gezond boerenverstand mogen noemen. En dat werpt zijn vruchten af, want deze wijn is intussen uitgegroeid tot een vaste waarde op wijnkaarten van Brussel tot Brooklyn.
Waar Ripasso elegant laveert tussen frisheid en kracht, kiest Amarone della Valpolicella DOCG voor absolute intensiteit, concentratie en diepgang. In het volgende hoofdstuk duiken we in de wereld van appassimento, lange rijping en een wijnstijl die op kracht mikt. Zet je aangepaste wijnglas alvast klaar.
In dit artikel brengen we helderheid over de basis van de familie: de Valpolicella DOC. En terwijl we toch bezig zijn, nemen we ook de Valpolicella Classico, Valpolicella Superiore, Valpolicella Classico Superiore en Valpolicella Valpantena mee onder de loep. (Bestaat daar trouwens ook een Superiore van? Of zelfs een Riserva?)
Je voelt het al aankomen: het is tijd om structuur te brengen in de wirwar van namen, zodat we weten wat we mogen verwachten in het glas.
Valpolicella DOC: De basiswijn
De benaming Valpolicella DOC bestaat sinds 1968 als een wettelijk beschermde herkomstbenaming voor rode wijnen afkomstig uit een specifieke zone in de provincie Verona. Dit is de thuisbasis van enkele van de meest herkenbare Italiaanse wijnen en tegelijk de meest toegankelijke expressie van wat Valpolicella te bieden heeft.
De productiezone beslaat een breed uitwaaierend gebied dat zich uitstrekt over 19 gemeenten in het noorden van Verona. Het gaat om: Marano di Valpolicella, Fumane, Negrar di Valpolicella, SantāAmbrogio di Valpolicella, San Pietro in Cariano, DolcĆØ, Verona, San Martino Buon Albergo, Lavagno, Mezzane di Sotto, Tregnago, Illasi, Colognola ai Colli, Cazzano di Tramigna, Grezzana, Pescantina, Cerro Veronese, San Mauro di Saline en Montecchia di Crosara.
Binnen deze gemeenten liggen talloze kleinere gehuchten of frazioni die een belangrijke rol spelen in de wijnbouw. Denk aan namen als Mizzole, Pian di Castagne, Quinzano, Poiano, Avesa, Montorio, Novaglie, Turano of Vigo. Deze en andere frazioni maken integraal deel uit van het productiegebied.
Het DOC-gebied is allesbehalve homogeen. Van de steile hellingen in Fumane tot de zacht glooiende uitlopers bij San Martino Buon Albergo, van de kalkrijke bodems in Marano tot vulkanische invloeden in Mezzane: elke wijngaard draagt bij aan het mozaĆÆek dat Valpolicella vormt. Toch is er een gemeenschappelijke stijl herkenbaar. Valpolicella DOC staat voor frisse, fruitige, elegante rode wijn met sappige zuren, fijne tannine en vooral veel drinkplezier.
Welke druiven zijn er toegelaten om een Valpolicella wijn te maken?
Valpolicella-wijnen danken hun karakter aan een zorgvuldig samengestelde blend van diverse druivenrassen, die wettelijk zijn vastgelegd, ook al gaat die regelgeving opmerkelijk ver. Deze samenstelling is van toepassing op alle types Valpolicella: van de eenvoudige Valpolicella DOC, tot Classico, Superiore, Ripasso, Amarone en Recioto. De druivenkeuze vormt dus het fundament voor de hele familie.
Het hart van elke Valpolicella-wijn wordt gevormd door Corvina Veronese en/of Corvinone. Deze twee druiven mogen samen tussen 45% en 95% van de blend uitmaken. Vaak ligt de nadruk op Corvina vanwege haar structuur en aromatische finesse, maar ook Corvinone wordt steeds meer op waarde geschat dankzij haar kracht en diepe kleur.
Daarnaast is Rondinella verplicht aanwezig in een aandeel tussen 5% en 30%. Rondinella is minder expressief op zichzelf, maar biedt kleurstabiliteit en een zekere frisheid in de assemblage.
Tot 25% van de blend mag bestaan uit andere toegelaten, niet-aromatische rode druivenrassen die erkend zijn binnen de provincie Verona. Dat zijn niet alleen lokale variƫteiten zoals Molinara, Oseleta, Croatina of Dindarella, maar ook enkele nationale en internationale rassen die verrassend genoeg wettelijk zijn toegestaan. Denk aan Sangiovese, Nebbiolo, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc of Merlot. Deze worden zelden in grote hoeveelheden gebruikt, maar kunnen, indien zorgvuldig toegepast, finesse, structuur of een extra laag karakter toevoegen.
Deze ruime toelating laat aan wijnmakers de mogelijkheid om hun eigen stempel te drukken. Naast de vinificatiestijl kunnen ze ook via hun druivenkeuze andere accenten leggen. Dat verklaart waarom de ene Valpolicella heel klassiek en soepel kan zijn, terwijl de andere meer structuur, kruidigheid of fruitintensiteit toont.
Wie een Valpolicella wijn onder deze benaming wil bottelen, moet zich houden aan een hele lijst van regels die de kwaliteit, herkomst en stijl van de wijn moeten waarborgen.
Zoals reeds gemeld moeten de druiven afkomstig zijn uit aangewezen percelen binnen de erkende productiezone, met uitsluiting van vlakke, drassige bodems in de valleien. De ligging van de wijngaard, de oriƫntatie en het microklimaat zijn bepalend, maar ook de manier waarop de wijnstokken worden geleid. De traditionele pergola veronese is nog altijd courant, al is ook de spalliera (een rijstructuur met verticale opbinding) toegestaan. Elke plantmethode heeft zijn eigen voorschriften qua snoei en opbrengstbeperking. Zo wordt er bijvoorbeeld nadruk gelegd op een traditionele snoeiwijze die de vegetatieve balans van de plant respecteert.
Elke nieuwe wijngaard moet een minimale dichtheid hebben van 3.300 stokken per hectare. In heuvelachtige zones met historische terrassen kan hiervan worden afgeweken, zolang het terrein een gelijkwaardige productie garandeert. Noodirrigatie mag in uitzonderlijke gevallen, maar elke vorm van kunstmatige groeistimulatie wordt uitgesloten.
Ook over de opbrengst laat de regelgeving weinig ruimte voor interpretatie: maximaal 12.000 kilogram druiven per hectare bij gespecialiseerde aanplant. Daarnaast moeten de geoogste druiven een natuurlijk alcoholgehalte halen van minstens 10%. In jaren met uitzonderlijk ongunstige weersomstandigheden kan dat minimum licht worden verlaagd, maar enkel bij expliciete toestemming.
Vinificatie en botteling moeten plaatsvinden binnen de afgebakende zone. Alleen onder voorwaarden mogen wijnen gebotteld worden buiten het gebied, en dan enkel binnen de provincie Verona. Deze bepaling is er om controle te houden over elke stap van het productieproces.
Wat de rijping betreft, stelt de regelgeving voor Valpolicella DOC zich opvallend soepel op. Er is geen verplichte minimumrijping. Dat betekent dat de wijn, zodra hij klaar is na de fermentatie, in principe meteen gebotteld mag worden. Veel producenten brengen hun wijn dan ook al binnen het jaar na de oogst op de markt (officieel mag dit vanaf 1 december van het oogstjaar).
Houtgebruik is evenmin verplicht. De meeste Valpolicella DOC-wijnen worden bewust niet op hout gelagerd om het fruitige, frisse karakter te behouden. Als een wijnmaker toch voor eiken vaten kiest, dan gebeurt dat meestal op grotere foeders en niet met het oog op uitgesproken houtinvloed. Dat laat men liever over aan wijnen met meer extractie en structuur zoals Ripasso of Amarone.
De stijl van Valpolicella DOC
Een klassieke Valpolicella DOC is de verpersoonlijking van jeugdige charme en directe drinkbaarheid. De wijn wordt vrijwel altijd jong op de markt gebracht, meestal zonder houtlagering of lange rijping. Hierdoor staat hij garant voor een frisse, levendige stijl die het fruit vooropstelt.
De officiƫle regelgeving, jawel, die bepaalt zelfs hoe de wijn moet ruiken en smaken, schrijft voor dat Valpolicella DOC van kleur helder robijnrood is, soms met een paarse schittering als hij piepjong is. Het aroma is herkenbaar en toegankelijk: rood fruit voert de boventoon, met sappige kersen, rode bessen en soms een vleugje viooltjes of gedroogde kruiden. In de mond is hij droog tot licht soepel, met een opvallende frisheid die gedragen wordt door levendige zuren en een zachte tanninestructuur.
Hoewel deze wijn vaak wordt beschouwd als de basis van de Valpolicella-familie, is ābasisā hier geen synoniem voor banaal. De eenvoud zit niet in een gebrek aan karakter, maar in de rechtlijnige, pure expressie van het druivenmateriaal en de streek. Sommige wijnmakers kiezen voor vinificatie in inox of cement om het fruit maximaal te behouden, anderen laten de wijn kort rusten op grote houten vaten voor wat extra diepte, zolang het eindresultaat maar binnen het opgelegde stijlprofiel blijft.
Valpolicella Classico: het historische hart van Valpolicella
Wanneer er āClassicoā op het etiket staat, betekent dat dat de druiven afkomstig zijn uit het oorspronkelijke, historisch erkende kerngebied van Valpolicella. Dit deel, gelegen ten westen van Verona, is niet alleen ouder als wijnbouwgebied, maar ook kleiner en strikter afgebakend dan de ruimere DOC-zone.
Het Classico-gebied omvat slechts vijf gemeenten: Negrar di Valpolicella, Marano di Valpolicella, Fumane, SantāAmbrogio di Valpolicella en San Pietro in Cariano. Dit is het oude hart van de Valpolicella, waar al eeuwenlang wijn wordt gemaakt. In tegenstelling tot de uitbreiding van de DOC in de jaren ā60 naar vlakker en oostelijker gelegen gebieden, bleef de Classico-zone beperkt tot haar oorspronkelijke heuvelachtig terrein.
Regelgevingstechnisch gelden voor Valpolicella Classico dezelfde basisvoorschriften als voor een gewone Valpolicella DOC. Hetzelfde aandeel Corvina, Corvinone, Rondinella en aanvullende druiven, dezelfde toegelaten opbrengst per hectare, en dezelfde minimale alcoholgraad van 10%. Wat de wijn āClassicoā maakt, is dus niet een ander recept, maar wƔƔr dat recept wordt uitgevoerd.
De term āSuperioreā staat voor een hoger kwaliteitsniveau binnen dezelfde herkomstbenaming. Het is als het ware een verdieping van de klassieke Valpolicella-stijl, met meer nadruk op concentratie, rijping en complexiteit.
De gebruikte druiven zijn doorgaans afkomstig van beter gelegen wijngaarden, met lagere opbrengsten en rijper fruit. Hoewel het disciplinare geen specifieke droogtechniek oplegt, wordt bij sommige Superiore-wijnen een (beperkte) appassimento toegepast, waarbij de druiven enkele weken licht indrogen voor extra concentratie. Dit zorgt voor meer diepgang, een voller mondgevoel en zachtere tannine, zonder de intensiteit van een Ripasso of Amarone te benaderen.
Wat de herkomst betreft: het productiegebied voor Valpolicella Superiore is hetzelfde als dat voor de gewone Valpolicella DOC. Dit betekent dat ook een Superiore kan afkomstig zijn uit het bredere DOC-gebied. Er bestaat ook een Valpolicella Classico Superiore, wat aanduidt dat de wijn zowel uit het historische kerngebied komt als beantwoordt aan de Superiore-voorwaarden. Het is perfect mogelijk dat op het etiket zowel āClassicoā als āSuperioreā staat vermeld, mits aan beide sets regels wordt voldaan.
Valpantena: de andere Valpolicella
Naast het historische Classico-gebied bestaat er binnen de Valpolicella DOC nog een tweede officieel erkende subzone: Valpantena. Deze naam mag op het etiket worden vermeld wanneer de druiven afkomstig zijn uit deze specifieke vallei, die zich ten noordoosten van Verona uitstrekt tussen de Monte Lessini en de stad zelf.
Valpantena betekent letterlijk āvallei van alle godenā, een naam die niet bepaald bescheiden overkomt. Toch doet het landschap de eer aan zijn naam: glooiende heuvels, afgewisseld met olijfbomen, cipressen en goed georiĆ«nteerde wijngaarden die profiteren van ventilatie uit het noorden en zoninval vanuit het zuiden.
Het productiegebied van Valpantena is beperkt tot de vallei en omvat onder meer wijngaarden in de dorpen Poiano, Avesa, Quinto, Grezzana, Rosaro, Nesente, Novaglie en andere frazioni binnen deze vallei.
Hoewel de druivenrassen en de basisregels dezelfde zijn als elders in de Valpolicella DOC, vertonen Valpantena-wijnen vaak subtiele verschillen in stijl. Ze worden doorgaans omschreven als iets strakker, frisser en eleganter dan hun tegenhangers uit het Classico-gebied. De kalkrijke en vulkanische bodems in de vallei, gecombineerd met het microklimaat, zorgen voor een levendige zuurgraad en een precieze fruitexpressie.
De wijnen uit Valpantena hebben misschien minder naam en faam dan die uit het Classico-gebied, maar ze winnen snel aan reputatie en worden steeds vaker als volwaardig alternatief gezien. Meer zelfs: sommige producenten uit Valpantena staan vandaag in de top van wat Valpolicella te bieden heeft.
Geen Riserva!
Wie gewend is aan termen als Riserva zal op zijn honger blijven zitten bij de basis Valpolicella wijnen. Want hoe lang je ook zoekt: een Valpolicella Riserva ga je niet vinden. Niet als gewone DOC, niet als Classico, niet als Valpantena, zelfs niet in Superiore-vorm. De reden is simpel: het mag niet.
De term Riserva is binnen de Valpolicella DOC strikt gereguleerd en is niet toegestaan voor de standaard Valpolicella-wijnen. Ook niet als de wijn extra lang rijpt, of als hij kwalitatief ruimschoots aan de eisen voldoet. Een producent kan dus wel degelijk een Valpolicella Superiore maken die drie jaar op hout heeft gelegen en daarna nog twee jaar op fles, maar hij mag die niet als Riserva op de markt brengen.
Een regio is maar zo sterk als haar wijnmakers. En in Valpolicella vind je een indrukwekkende waaier aan producenten die elk op hun manier de identiteit van de streek hebben mee vormgegeven. Van iconische domeinen tot vernieuwende wijnmakers die traditie herinterpreteren, Valpolicella is vandaag een boeiende lappendeken van stijlen, filosofieƫn en persoonlijkheden.
Aan de absolute top prijkt zonder discussie de naam Giuseppe Quintarelli. Voor velen belichaamt hij het summum van wat Valpolicella kan zijn: minutieus vakmanschap, eindeloos geduld in de kelder, een eigenzinnige visie en een haast mystieke aura rond elke fles. De etiketten worden nog met de hand geschreven, de wijnen soms pas jaren na de oogst vrijgegeven. Zijn Valpolicella Classico Superiore en Amarone della Valpolicella zijn cultwijnen, geliefd om hun diepte, evenwicht en indrukwekkend bewaarpotentieel.
Maar Quintarelli staat niet alleen op het podium. De regio telt meerdere zwaargewichten die elk op hun manier geschiedenis schrijven. Enkele klinkende namen:
Dal Forno Romano: de moderne tegenhanger van Quintarelli, beroemd om zijn ongeziene concentratie, rigoureuze selectie en krachtige stijl. Niet voor de zwakke lever.
Tommasi: een van de grotere familiebedrijven in de streek, met een breed gamma en een grote internationale aanwezigheid. Betrouwbare kwaliteit en terroirgetrouw werk.
Tedeschi: sterke vertegenwoordiger van de Classico-stijl, met elegante, fijn gestructureerde wijnen en een scherp oog voor duurzaamheid.
Allegrini: innovatief en invloedrijk, met een mix van traditie en moderniteit. Bekend voor hun evenwichtige Amarone en frisse, goed gemaakte Valpolicellaās.
Masi: pioniers van de appassimento-techniek, groot in volume maar ook met aandacht voor kwaliteit. Hun Campofiorin was lang de brug tussen Ripasso en Amarone.
Speri: een familiebedrijf dat zich volledig toelegt op biologische wijnbouw en een voortrekker is in terroir-expressie binnen het Classico-gebied.
Bertani: een van de oudste huizen in de regio, met een klassieke stijl en een indrukwekkend archief aan gerijpte wijnen die bewijzen hoe goed Valpolicella kan ouderen.
En dan zijn er nog talloze kleinere domeinen die in stilte uitzonderlijk werk leveren: Monte dallāOra, ZymĆØ, Stefano Accorini, Corte SantāAlda, Viviani, Tenuta Sant’Antonio, Secondo Marcoā¦ het loont om ze te ontdekken.
Om zin in te krijgen!
Valpolicella DOC is de fundering waarop de hele Valpolicella-wijndriehoek rust. Het is de wijn die je toelaat de regio te proeven zoals ze is: met haar heuvels, haar wisselende bodems, haar frisse bries uit de bergen en haar eeuwenoude wijntraditie.
Dat maakt de eenvoudige Valpolicella niet minder boeiend, integendeel. De finesse van Corvina, het nerveuze van Rondinella, het vakmanschap van de wijnmaker: ze komen allemaal samen in een wijn die soms ondergewaardeerd wordt, maar eigenlijk alles in zich heeft. Fris, elegant, drinkbaar en verrassend veelzijdig aan tafel.
In het volgende artikel ontdekken we hoe die mysterieuze hergisting op de Amarone-droesem een brug slaat tussen frisheid en kracht. Hoe de eenvoudige Valpolicella een tweede leven krijgt, met meer body, complexiteit en lengte. Of met andere woorden: hoe Ripasso het midden houdt tussen lichtvoetigheid en ernst. En waarom het een van de meest geliefde stijlen uit de regio is geworden.
De eerste keer dat ik Valpolicella bezocht, kan ik me nog perfect voorstellen. De vlucht van Zaventem of Eindhoven naar Bergamo, een wagen huren en dan via de serenissima, de A4-snelweg, richting Verona rijden. Steeds wat vroeger de afrit nemen om een aperitief te drinken in Bardolino, dan verder de Valpolicella-heuvels in. Fumane en Negrar waren toen de bestemmingen, recht in het hart van het wijngebied. Elk bezoek werd toen steevast gecombineerd met het aanpalende Soave, daar waar rood en wit op een natuurlijke manier in elkaar overvloeien.
Vandaag is Valpolicella onze vaste uitvalsbasis geworden bij ons jaarlijks bezoek aan Vinitaly, de grootste Italiaanse wijnbeurs. Professionals van over de hele wereld zakken af naar Verona om er Italiaanse wijnen te proeven en wijnmakers persoonlijk te ontmoeten. Wij hebben er intussen ook onze vaste stek gevonden, in Mezzane di Sotto bij de familie Brusco op het relais I Tamasotti. Alessandro, Giacomo en Sabina zijn vrienden geworden, en we genieten er telkens van de echt wel buitengewone kookkunsten van moeder Louisa.
Waar exact ligt Valpolicella?
Valpolicella ligt in het noordoosten van Italiƫ, in de regio Veneto, net ten noorden van Verona. Het gebied vormt een natuurlijke overgangszone tussen de uitlopers van de Alpen en de vlakkere landschappen van de Po-vlakte. In het westen stroomt de rivier de Adige richting Adriatische Zee, terwijl het Gardameer niet veraf ligt en zijn milde invloed laat voelen. In het noorden rijzen de eerste heuvels van het Lessina-gebergte op, met kalkrijke rotsen en bossen die een natuurlijke grens vormen.
Het landschap is allesbehalve uniform: Valpolicella bestaat uit een netwerk van kleinere valleien, glooiende heuvelruggen, plateaus en terrassen. Riviertjes en beken snijden zich een weg door de heuvels en voeden zowel de bodem als het microklimaat. Die geografische variatie is essentieel, want ze zorgt ervoor dat wijnbouwers kunnen spelen met hoogte, oriƫntatie en bodemsamenstelling om druiven tot hun recht te laten komen.
Valpolicella is dus geen strak afgelijnd wijngebied, maar een levendig landschap waar wijnbouw al eeuwenlang verweven is met de natuur. Die geografische complexiteit vormt de basis van de diversiteit in stijl en expressie waarvoor het gebied vandaag zo gewaardeerd wordt.
Een geschiedenis vol gedichten
Lang voor er in Valpolicella sprake was van wijnbouw, lag de basis al in de bodem. De streek rust op een geologisch fundament dat tientallen miljoenen jaren oud is. In Bolca, aan de rand van het wijngebied, werden fossielen gevonden van Ampelophyllum noeticum, een oerplant verwant aan de wijnstok, daterend uit het Midden-Eoceen, zoān 40 miljoen jaar geleden. Deze vondst bewijst dat de wortels van de wijn hier niet alleen cultureel, maar ook letterlijk geologisch verankerd zijn.
De introductie van wijnbouw kwam met de Etrusken, die zich tussen de 7e en 5e eeuw voor Christus in deze regio vestigden. Ze brachten Vitis vinifera sativa mee, de gecultiveerde wijnstok, samen met technieken voor wijnproductie. Bij Castelrotto zijn sporen gevonden van druivenpitten en gebruiksvoorwerpen zoals rituele lepels (simpulum), die wijzen op een vroege en goed georganiseerde wijncultuur. In dezelfde periode leefden hier de Arusnati, een lokale bevolking van vermoedelijk Rhaeto-Etruskische oorsprong. Zij organiseerden hun dorpen in zogeheten vici, kleine gemeenschappen die later als voorbeeld dienden voor de Romeinse rurale structuur.
De Romeinen erkenden het belang van het gebied en gaven het de naam Vallis Polis-cellae, wat āvallei van de vele keldersā betekent. Het was een streek waar wijn niet alleen gemaakt werd, maar ook bewaard en verhandeld. De wijnen uit Valpolicella, zoals de befaamde vinum Raeticum, afkomstig van de eerste berghellingen tussen Verona en het Comomeer, werden alom geprezen. Vergilius schreef erover, Strabo vermeldde ze, en Cassiodorus, minister van de Ostrogotische koning Theodorik, beschreef in de 6e eeuw een wijn uit de streek, Acinatico, als ākoninklijk van kleur, vlezig en ongelooflijk zoetā. De benaming Acinatico is tot op vandaag nog steeds in gebruik.
De groei van de wijnbouw ging gepaard met juridische en maatschappelijke structuren. In 1276 vaardigde Alberto I della Scala regels uit over de wijnproductie. De oogsttijd mocht alleen in overleg bepaald worden, en het was verboden om druiven thuis op te slaan. Een aanwijzing dat het drogen van druiven toen al voorkwam, al was het formeel nog niet toegestaan. Die praktijk, aanvankelijk verdacht, zou later uitgroeien tot het fundament van Valpolicellaās iconen: Recioto en Amarone.
Maar Valpolicella is meer dan bodem en regelgeving. Vanaf de 14e eeuw bouwden adellijke families hun villaās tussen de wijngaarden. Deze landhuizen werden verzamelplaatsen voor dichters, geleerden en humanisten. Dankzij die kruisbestuiving van wijn en cultuur kreeg het gebied de bijnaam The valley of the poems, een term die later werd gepopulariseerd door de dichter Aleardo Aleardi. In de 18e eeuw roemde Scipione Maffei de wijnen uit de streek als āwijn van een bijzondere gratieā in zijn Verona Illustrata.
1. Valpolicella Classico De Classico-zone is het historische hart van Valpolicella en omvat de gemeenten Negrar, Fumane, Marano, San Pietro in Cariano en SantāAmbrogio di Valpolicella. Hier begon alles, en hier liggen ook de oudste wijngaarden.
In SantāAmbrogio, aan de westelijke rand van het gebied, verzachten milde winden van het Gardameer het klimaat. De sedimentaire, kalkrijke bodems zorgen voor elegante en verfijnde wijnen. San Pietro in Cariano sluit het zuiden van de zone af, met alluviale gronden en een relatief vlak landschap dat vooral zachte, fruitige wijnen oplevert. Toch zorgen enkele heuvels, zoals bij Castelrotto, voor reliĆ«f en nuance.
Verder noordwaarts klimt de Fumane-vallei steil omhoog richting de Corno dāAquilino. Dit is een van de koelste zones, met uitgesproken kalkbodems die zorgen voor levendige zuren en trage rijping. In de Marano-vallei komen de bodems voornamelijk uit basalt, lokaal toari genoemd, wat resulteert in krachtigere en gestructureerde wijnen. Deze vallei vormt een natuurlijk amfitheater met terrassen in droge stenen muren (marogne). Negrar ligt centraal en kent een breed scala aan bodems en microklimaten. De vallei vernauwt zich geleidelijk, waardoor koude winden uit de bergen sterker voelbaar worden. Negrar produceert complexe wijnen die balans weten te vinden tussen finesse en kracht.
2. Valpantena Tussen de Valpolicella Classico en de oostelijke valleien ligt de Valpantena, een vallei met een uitgesproken eigen karakter. De naam betekent letterlijk āvallei van alle godenā. De Valpantena strekt zich uit van de noordelijke rand van Verona tot diep in het Lessinia-gebergte, en wordt steeds smaller naarmate men hoger klimt richting het dorp Grezzana. Deze natuurlijke trechtervorm zorgt voor een constante luchtcirculatie, wat de wijngaarden beschermt tegen vocht en ziektes, en tegelijk een optimale rijping van de druiven ondersteunt.
Valpantena biedt een combinatie van hoogteverschillen, microklimaten en een grote variatie aan bodems. In de lager gelegen zones nabij Verona vind je voornamelijk kalkrijke sedimenten, terwijl hogerop meer klei, mergel en zelfs vulkanisch gesteente voorkomt. Die geologische schakering vertaalt zich rechtstreeks in het profiel van de wijn: enerzijds fris, floraal en elegant, anderzijds gestructureerd en kruidig, met een zekere spanning in het mondgevoel. De Valpantena subzone mag als enige buiten de Classico de naam āValpantenaā vermelden op het etiket.
3. Val di Mezzane De Val di Mezzane vormt het westelijk deel van de oostelijke Valpolicella zone en ligt als het ware ingebed tussen de stad Verona en de hogere uitlopers van de Monti Lessini. De vallei strekt zich uit van het dorp Lavagno, in het zuiden, tot aan San Mauro di Saline in het noorden, waar de heuvels overgaan in ruiger berggebied. De vallei heeft een uitgesproken lineair karakter en wordt gekenmerkt door een smalle maar diepe insnijding in het landschap, waardoor luchtstromen vrij spel hebben.
Geologisch is Val di Mezzane vrij complex. In het zuidelijke deel van de vallei overheersen kalkrijke bodems, vaak gemengd met klei en grind. Naarmate men noordwaarts klimt, komen er meer mergellagen en zwaardere, compacte gronden voor. Hier en daar komen ook sporen van basalt voor, wat extra warmte vasthoudt en structuur geeft aan de wijn. Die bodemsamenstelling biedt wijnbouwers een breed palet aan mogelijkheden, van lichtere, elegante stijlen tot krachtigere wijnen met bewaarpotentieel.
De wijngaarden liggen vaak op steile hellingen of in half-terrassen, met een oostelijke of zuidelijke oriƫntatie. Hierdoor vangen ze voldoende zon, maar worden ze nooit oververhit. Corvina gedijt hier bijzonder goed, net als Corvinone en in toenemende mate Oseleta, dat in de hogere zones opvalt door zijn aromatische intensiteit.
4. Val dāIllasi De Val dāIllasi is een van de meest karaktervolle valleien in de oostelijke Valpolicella, gelegen ten oosten van de Val di Mezzane. De vallei begint bij het dorp Illasi en klimt snel noordwaarts richting de bergdorpen Tregnago en Badia Calavena. Kenmerkend is de steile opbouw in hoogte: binnen een relatief korte afstand stijgt het landschap van ongeveer 100 tot ruim 600 meter boven zeeniveau. Dit hoogteverloop creĆ«ert uitgesproken microklimaten en maakt een verfijnde selectie van druivenpercelen mogelijk.
De bodemstructuur van de Val dāIllasi is net zo gevarieerd als het reliĆ«f. In het zuiden domineren klei- en kalklagen met een goede waterretentie, ideaal voor jonge stokken en frissere wijnstijlen. Hogerop komen diepere lagen mergel en kalksteen voor, vaak afgewisseld met zand en basaltfragmenten. Deze minerale, goed drainerende bodems zijn uitermate geschikt voor het produceren van geconcentreerde druiven met veel structuur. Een ideale basis voor Amarone en Ripasso met lengte en kracht, maar zonder log te worden.
De vallei is bovendien cultuurhistorisch van belang. De aanwezigheid van oude villaās, terrassen en marogne (droge stenen muurtjes) getuigt van eeuwen wijnbouw. Vele wijngaarden liggen op oude, door mensenhand aangelegde plateaus die de erosie tegenhouden en de zon maximaal laten invallen.
Steeds meer wijnmakers zetten in op kwaliteit in deze vallei. Moderne vinificatietechnieken worden gecombineerd met traditioneel respect voor bodem en klimaat. Illasi wordt daardoor steeds vaker genoemd als een van de nieuwe topzones binnen Valpolicella.
5. Val di Cazzano di Tramigna De Val di Cazzano di Tramigna vormt het oostelijke sluitstuk van Valpolicella en grenst aan de wittewijnstreek van Soave. Geografisch sluit deze aan op de Val dāAlpone, die zelf buiten Valpolicella valt maar geologisch verwant is. De vallei is korter, smaller en meer gebald dan haar westelijke buren, met een compacter microklimaat en een opvallende terroirvariatie die steeds meer producenten aantrekt die op zoek zijn naar zuiverheid, typiciteit en concentratie.
Val di Cazzano di Tramigna heeft een uitgesproken vulkanisch karakter. Basalt en tufsteen domineren hier de hogere flanken, afgewisseld met kalkrijke mergel en zwaardere, kleiige bodems in de lagere zones. Deze vulkanische component geeft de wijnen vaak een donkere, minerale ondertoon en draagt bij aan hun kracht en structuur. De wortels van de wijnstokken moeten hier vaak diep zoeken naar voeding, wat leidt tot geconcentreerde druiven met dikke schillen en uitgesproken aromatische intensiteit.
De wijngaarden liggen verspreid over steile heuvels, vlaktes en oude terrassen. Dankzij de natuurlijke expositie op het zuiden en zuidoosten genieten veel percelen van een lange zoninval, wat rijping en fenolische concentratie bevordert. De meeste aanplant bestaat uit Corvina en Corvinone, maar ook Molinara, Oseleta en zelfs experimentele aanplanten komen meer en meer voor.
Zijn er cru’s te bespeuren? Naast deze geografische onderverdeling kennen kenners ook de zogenaamde cruās van Valpolicella. Het gaat hier niet om officieel afgebakende gebieden zoals in Bourgogne, maar om wijngaarden of zones die door hun ligging, bodem en historiek als uitzonderlijk worden beschouwd. Denk aan Monte Lodoletta in de buurt van Illasi, beroemd door Dal Forno Romano, of La Groletta in Negrar. Deze cruās overstijgen vaak de grenzen van de vijf zones en illustreren het potentieel van Valpolicella als mozaĆÆek van unieke microterroirs.
Klimaat tussen continentaal en mediterraan
Het klimaat van Valpolicella is een subtiele evenwichtsoefening tussen verschillende krachten van de natuur. Enerzijds is er de invloed van het Gardameer, dat als een groot warmtebufferend bassin fungeert en de winters milder houdt. Anderzijds zijn er de uitlopers van de Alpen en de Monti Lessini in het noorden, die ās avonds en ās nachts koele lucht aanvoeren. Die dubbele invloed creĆ«ert een uniek microklimaat dat nergens in de regio exact wordt gerepliceerd.
De ligging van Valpolicella, tussen de Povlakte en de bergen, zorgt voor een duidelijke klimatologische overgangszone. Overdag profiteren de wijngaarden van veel zonlicht, vooral op de zuid- en zuidoostgerichte hellingen. Die oriĆ«ntatie bevordert een gelijkmatige rijping van de druiven, essentieel voor de ontwikkeling van suikers, kleurstoffen en aromaās. De temperatuur kan in de zomer vlot oplopen, maar dankzij de berglucht die ās avonds via de valleien naar beneden stroomt, daalt de temperatuur ās nachts sterk. Dat verschil tussen dag en nacht, soms tot 15 graden, is cruciaal voor het behoud van zuren, frisheid en aromatische precisie.
Wat Valpolicella zo boeiend maakt is het eigenzinnige druivenarsenaal: Corvina, Corvinone, Rondinella, Molinara, Oseleta, Croatina, Spigamontiā¦ druiven die je nauwelijks buiten dit gebied aantreft, zelfs niet elders in Veneto. Ze zijn stuk voor stuk inheems en vormen samen een uniek ecosysteem dat nergens anders op deze manier voorkomt.
Centraal staat Corvina, de ruggengraat van vrijwel elke Valpolicella-wijn. De andere rassen vervullen elk een ondersteunende rol, maar geen enkele is toevallig of inwisselbaar. Sommige, zoals Oseleta, zijn pas recent herontdekt, andere zijn generaties lang doorgegeven omdat ze keer op keer bleken te presteren onder de lokale omstandigheden.
Die omstandigheden zijn geen detail: het microklimaat van Valpolicella, met warme dagen, frisse nachten en constante luchtstromen, biedt precies wat deze druiven nodig hebben. Ze zijn aangepast aan het landschap, bestand tegen schimmels, en perfect geschikt voor technieken als appassimento, waarbij druiven na de oogst worden ingedroogd. Vooral Corvina, met haar losse trossen en dikke schil, lijkt daarvoor uitgevonden.
Met deze verkenning is het startschot gegeven voor een reeks die Valpolicella laag voor laag zal ontleden. We hebben het gebied in kaart gebracht: van de geografische structuur tot de klimatologische invloeden, van de bodemsamenstelling tot het unieke druivenbestand. Valpolicella toont zich hier al als een regio vol nuance, met een sterk eigen karakter dat nergens anders te reproduceren valt.
In het volgende artikel zoomen we in op de eerste stappen in het glas: de wijnen die simpelweg āValpolicellaā heten. We nemen je mee in de herkomstbenamingen zoals Valpolicella DOC, Valpolicella Classico DOC en de toevoeging Superiore.
De bestemming is bekend, de koffers worden gepakt, de goesting groeit: wijnclub Amici trekt naar Valpolicella. Het nieuws werd met veel enthousiasme onthaald, en terecht. Want deze wijnregio in het noordoosten van Italiƫ heeft meer te bieden dan alleen Amarone. Valpolicella is een schatkamer van druivenrassen, stijlen en persoonlijkheid die in elke fles iets nieuws onthullen.
Tussen het romantische Verona en het glinsterende Gardameer ontvouwt zich een landschap van glooiende heuvels, oude wijngaarden en pittoreske dorpjes. Het is een streek met een lange wijnbouwgeschiedenis, maar ook met een opvallende dynamiek. Producenten combineren vakmanschap en vernieuwing, waardoor het gebied blijft verrassen.
In de komende weken duiken we met jullie in de wereld van Valpolicella. In twaalf artikels nemen we je mee door het kloppend hart van de regio. Hieronder alvast een voorsmaakje van wat je mag verwachten.
1. Valpolicella geografisch Waar ligt Valpolicella precies en wat maakt de ligging zo bijzonder? We duiken in de geschiedenis, verkennen de diversiteit van het wijngebied en ontdekken waarom de druiven hier zo goed gedijen tussen bergen en meer.
2. Valpolicella DOC & Valpolicella Classico / Superiore DOC Wat is het verschil tussen een gewone Valpolicella en een Superiore? En wat betekent āClassicoā? Deze aflevering brengt helderheid in het doolhof van regelgeving en kwaliteit.
3. Valpolicella Ripasso DOC De Ripasso is de charmante brug tussen fris en krachtig. Hoe komt hij tot stand, waarom smaakt hij voller dan een gewone Valpolicella en waarom hij vaak de toegankelijke broer van Amarone wordt genoemd? Je ontdekt het hier.
4. Amarone della Valpolicella DOCG (Classico + Riserva) Koninklijk, krachtig en complex: Amarone heeft een reputatie om jaloers op te zijn. Maar hoe wordt deze wijn precies gemaakt en waarom is hij zo geliefd bij zowel kenners als genieters?
5. Recioto della Valpolicella DOCG Zoet, maar met stijl. De Recioto is de vergeten parel van de regio. Een dessertwijn met eeuwenoude roots die charmeert zonder te kleven.
6. Corvina – De belangrijkste schakel Corvina is het ruggengraat van Valpolicella. We ontdekken wat deze druif zo typisch maakt, hoe ze zich gedraagt in verschillende stijlen en waarom je haar nooit mag onderschatten.
7. Corvinone – Een snelle opmars Lang werd ze als variant van Corvina gezien, maar Corvinone heeft een eigen stem. Groter, krachtiger en met een verrassend zachte kant.
8. Rondinella ā De stille kracht Bescheiden, maar onmisbaar. Rondinella brengt frisheid, kleur en structuur. Geen hoofdrolspeler, wel een betrouwbare compagnon.
9. Molinara – In het verdomhoekje Een druif met een identiteitscrisis. Ooit alomtegenwoordig, nu vaak weggelaten. Maar heeft Molinara misschien toch meer te bieden dan gedacht?
10. Oseleta – Grote vooruitzichten Een kleine rebel die terug is van weggeweest. Tanninerijk, krachtig en intens. Ideaal voor wie durft.
11. Croatina – Het buitenbeentje Een buitenbeentje dat soms opduikt in blends. Croatina is sappig, gul en net dat tikkeltje eigenzinnig.
12. De overige druiven Dindarella, Spigamonti en andere zeldzame namen komen aan bod. Druiven met karakter die kleur geven aan de wijnwereld van Valpolicella.
Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.
Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italiƫ. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!
Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.
In het bord:
Fish & Chips met stijl
Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet
In het glas:
Il Colombaio di Santachiara LāAlbereta Riserva 2021 ā Vernaccia di San Gimignano DOCG 100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders. Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet. Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 ā¬ (te koop bij Licata)
Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG 100% Verdicchio. Geen houtlagering. Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aromaās. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt. Punten: 90/100 – Prijs 39,00 ā¬ (Te koop bij Vinesse)
Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane 100% Grillo ā Lagering: 6 maanden houtlagering. In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ‘tĆØ gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok. Punten: 89/100 Prijs 59,90 ā¬ (Te koop bij Carleone)
Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc ā Houtlagering: 9 maanden. Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zĆ³ mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijnā¦ Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak isā¦ ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas! Punten: 95/100 – Prijs 105,00 ā¬ (Te Koop bij Licata)
Duemani CiFRA 2022 ā IGT Costa Toscana 100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves. Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op zān puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aromaās op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen. Punten: 89/100 – Prijs 34,00 ā¬ (Niet te koop in BelgiĆ«)
Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese 100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques. Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak. Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 ā¬ (Niet te koop in BelgiĆ«)
Azienda Gulfi 2019 ā DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico
70% Nero dāAvola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken. De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn. Punten: 89/100 – Prijs 32,00 ā¬ (Niet te koop in BelgiĆ«)
Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso 100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques. Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat. Punten: 86/100 – Prijs 45,00 ā¬ (Te koop op diverse plaatsen in BelgiĆ«)
Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore Druiven: Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti. We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient. Punten: 97/100 – Prijs 169,40 ā¬ (Te koop bij Alcavino)
Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC SĆ¼dtirol/Alto Adige 100% Lagrein – 12 maanden barrique. Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl. Punten: 92/100 – Prijs 52,50 ā¬ (Te koop bij Van Eccelpoel)
Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore 70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti. Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geĆÆntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen. Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 ā¬ (Niet te koop in BelgiĆ«)
Proprieta Sperino Uvaggio 2020 ā DOC Costa della Sesia 80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering. Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt. Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 ā¬ (Te koop bij Licata)
De fruttaio is een speciaal ontworpen ruimte waar druiven worden gedroogd voordat ze worden verwerkt tot wijn. Het woord zelf komt van het Italiaanse frutta, wat āfruitā betekent, omdat deze ruimtes oorspronkelijk bedoeld waren voor de opslag en droging van fruit zoals appels en peren. In de wijnwereld heeft de fruttaio echter een unieke functie gekregen: het is de plek waar het appassimento-proces plaatsvindt. Hier worden druiven met zorg gedehydrateerd om hun smaken te concentreren en een unieke basis te creĆ«ren voor enkele van de meest gewaardeerde Italiaanse wijnen.
De geschiedenis van de Fruttaio
Het gebruik van een fruttaio om druiven te drogen gaat terug tot in de oudheid. Er zijn aanwijzingen dat de Romeinen, bekend om hun innovatieve vinificatiemethodes, een vorm van druivendroging toepasten om zoete wijnen te maken. Door de eeuwen heen werd deze methode verfijnd en groeide het gebruik van fruttai in specifieke regioās in Noord-ItaliĆ«, met name in Valpolicella en Valtellina, uit tot een essentieel onderdeel van de wijnproductie.
De fruttaio evolueerde van eenvoudige droogruimtes tot verfijnde omgevingen die geoptimaliseerd zijn voor luchtcirculatie, temperatuurregeling en vochtbeheersing. In de middeleeuwen waren appassimento-wijnen zeer gewild en gewaardeerd om hun diepgang en rijpingspotentieel. Deze traditie leeft vandaag voort, waarbij de fruttai symbool staan voor de perfecte harmonie tussen natuur en menselijk vakmanschap.
Traditionele vs. moderne Fruttaio
Een traditionele fruttaio bevindt zich vaak op zolders of in goed geventileerde ruimtes op heuvels, waar natuurlijke luchtstromen en de koele, droge herfst- en wintermaanden het ideale klimaat creƫren voor een gelijkmatige en langzame droging. De druiven worden met de hand geoogst en op een specifieke manier in de fruttaio geplaatst: ofwel aan rekken gehangen, ofwel uitgespreid op strooien matten, houten rekken, of plastic kratten. De manier waarop de druiven worden gerangschikt, is cruciaal. Er moet voldoende ruimte zijn tussen de trossen om ervoor te zorgen dat de lucht vrij kan circuleren, zodat schimmel en bederf worden voorkomen.
In moderne wijnmakerijen worden fruttaio steeds vaker uitgerust met technologie om de ideale omstandigheden te creĆ«ren. Denk hierbij aan gecontroleerde ventilatiesystemen, luchtontvochtigers, en temperatuurregelaars. Deze innovaties bieden meer controle en consistentie, maar veel traditionele producenten blijven vasthouden aan het gebruik van natuurlijke methoden. In sommige regioās, zoals Valpolicella en Valtellina, speelt de plaatselijke wind een sleutelrol: de Ora del Garda (in Veneto) en de Breva (in Lombardije) zijn beroemde winden die zorgen voor een optimale droging.
Hoe gebruik je een Fruttaio correct?
Het gebruik van een fruttaio vereist precisie en zorg, omdat de omstandigheden binnen de ruimte direct van invloed zijn op de kwaliteit van de gedroogde druiven. Belangrijke factoren die beheerd moeten worden zijn:
Ventilatie: Goede luchtcirculatie voorkomt schimmel en zorgt voor gelijkmatige droging. Ramen, ventilatoren en ventilatieopeningen worden strategisch geplaatst om luchtstroming te bevorderen.
Temperatuur: Druiven drogen het best bij koele, constante temperaturen, meestal tussen 10Ā°C en 15Ā°C.
Vochtigheid: Overmatige vochtigheid kan leiden tot rot, dus een lage luchtvochtigheid is essentieel. Traditionele fruttai maken gebruik van natuurlijke, droge winden, terwijl moderne versies soms luchtontvochtigers gebruiken voor meer controle.
Ruimte: Druiven worden uitgestald op rekken, stro matten of houten kisten, met voldoende ruimte tussen de trossen om een gelijkmatige droging te garanderen.
Dit proces kan twee tot vier maanden duren, afhankelijk van de druivensoort, de weersomstandigheden en de gewenste wijnstijl.
Waarom gebruik maken van een Fruttaio?
De fruttaio speelt een cruciale rol in het verbeteren van het smaakprofiel en de structurele complexiteit van de wijn. Door de druiven langzaam te dehydrateren, bereikt het appassimento-proces het volgende:
Concentratie van smaken: Het waterverlies versterkt de natuurlijke suikers, zuren en aromatische verbindingen in de druiven, wat resulteert in een wijn met ongeƫvenaarde rijkdom.
Verbeterde textuur: Het droogproces verhoogt het glycerolgehalte, wat de wijn een fluweelzacht mondgevoel geeft.
Betere rijpingspotentie: Appassimento-wijnen profiteren van een hogere concentratie aan tannine en suikers, waardoor ze decennia lang elegant kunnen rijpen.
Kenmerkende stijl: De fruttaio geeft een typische gedroogd-fruit karakter aan wijnen, vaak met tonen van rozijnen, vijgen en gekonfijte sinaasappelschil.
Wijnen gemaakt via een Fruttaio
Wat de fruttaio uniek maakt, is dat deze ruimte niet alleen praktisch is, maar ook invloed heeft op het karakter van de wijn. Tijdens het drogen ondergaan de druiven een reeks chemische en fysieke veranderingen. Terwijl het water verdampt, worden de suikers, zuren en aromaās in de druiven geconcentreerd. Daarnaast kunnen enzymatische reacties in de druiven zorgen voor complexe smaakontwikkelingen, zoals hints van gedroogd fruit, kruiden en honing. Dit proces, hoewel technisch eenvoudig, vereist veel ervaring en precisie om te zorgen dat de druiven in perfecte staat blijven.
De fruttaio is onlosmakelijk verbonden met de productie van enkele van ItaliĆ«ās meest geliefde wijnen, waaronder:
Amarone della Valpolicella: Geproduceerd in de regio Veneto, is Amarone een volle, droge rode wijn met weelderige tonen van gedroogde kersen, chocolade en kruiden. Het begint zijn reis in de fruttaio, waar Corvina-, Corvinone-, Rondinella- en Molinara-druiven tot vier maanden worden gedroogd.
Recioto della Valpolicella: Een zoete, dessertachtige variant van Amarone, eveneens afkomstig uit Valpolicella, maar met een hoger restsuikergehalte.
Sforzato di Valtellina (Sfursat): Afkomstig uit Lombardije, wordt deze krachtige rode wijn gemaakt van Nebbiolo-druiven (lokaal bekend als Chiavennasca) die in fruttaio worden gedroogd. Sfursat biedt intense smaken van gedroogde bloemen, donkere vruchten en leer.
Vin Santo: Hoewel niet strikt een fruttaio-wijn, ondergaat deze beroemde dessertwijn uit Toscane een vergelijkbaar droogproces in zolderruimtes die bekend staan als vinsantaie.
Torcolato: Geproduceerd in de regio Veneto met Vespaiola-druiven, kenmerkt deze zoete wijn zich door zijn honingachtige, nootachtige tonen en lange afdronk, bereikt door appassimento in fruttaio.
Conclusie
De fruttaio is meer dan alleen een droogruimte; het is de ziel van het appassimento-wijnmaken. De invloed ervan reikt verder dan een technische functie en belichaamt eeuwen van traditie, innovatie en vakmanschap. Of het nu gaat om de weelderige Amarone of de krachtige Sfursat, elke slok van een wijn gemaakt met een fruttaio is een reis naar het hart van de Italiaanse wijntraditie.
Het is alweer een tijdje geleden dat we onze jaarlijkse superproeverij hielden bij wijnclubs Het Negende Vat en Op de Klippen! De notities liggen almaar te lonken om onder handen genomen te worden. Uitstelgedrag… Tot het moment dat je het beu bent dat je ze al voor de zoveelste keer in de hand hebt en er dan ook mee aan de slag gaat.
Het systeem is duidelijk. We organiseren dit jaarlijks en er komen enkel Italiaanse klassewijnen op de proeftafel (9 wijnen). We hebben hiervoor een budget van ongeveer 500,00 ā¬. We luisteren de avond extra op door er 6 gastronomische hoogstandjes bij te serveren. Het hoeft geen betoog dat alle leden al uitkijken naar de degustatie van 2025!
Hieronder volgende de wijnbeschrijvingen van de geserveerde wijnen bij beide wijnclubs:
Bruna U Baccan 2020 – Riviera Ligure di Ponente DOC
Wijn gemaakt van de Pigato-druif, het kroonjuweel van LiguriĆ«. Deze druif komt volledig tot zijn recht dankzij een fermentatie op roestvrij staal en vervolgens een rijping op de fijne lies voor 10 maanden, gevolgd door een flessenrust van 8 maanden. Ze doen er niet aan battonage. In het glas zie je een strogele wijn met een helder karakter. Het bouquet is meteen verleidelijk en fris. Je neus wordt begroet door sappige geuren van peer, ananas en de subtiele citrusfrisheid van grapefruit, naast een exotisch vleugje lychee. Je merkt dat er ook bloemige tonen van jasmijn in verstopt zitten, met op de achtergrond een hint van anijs en een fijne amandeltoets. Dit alles met een mooie minerale ondertoon. Bij de eerste slok proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De smaak is rond en fruitig, met een verfrissende levendigheid die je zintuigen prikkelt. De salinity ā die knisperende ziltheid ā geeft de wijn een heel eigen karakter, bijna alsof je een briesje van de Ligurische kust proeft. De zuurgraad is precies goed: levendig en droog, zonder dat het je mond doet samentrekken. Het subtiele bittertje aan het einde, in combinatie met de uitgesproken minerale afdronk, geeft de wijn een mooie diepte en zorgt voor een lange, verfijnde nasmaak. Deze Bruna U Baccan is niet alleen een wijn met finesse, maar ook eentje met een vrolijk karakter. Hij is vol en toch elegant, lekker fris maar met een geraffineerde kruidigheid die blijft hangen. Heel knap gemaakt, met een heerlijk bittertje op het einde! Punten: 87/100
Pietracupa Cupo Fiano 2018 – Campania IGT
100% Fiano. Fermentatie in inox. Geen houtlagering. Bleekgele, heldere kleur. Adem diep in en je wordt getrakteerd op een sterke, zuivere neus die meteen in balans is. Stel je voor: sappige appels en zoete perziken, met een frisse scheut citrus die je neus prikkelt. Zachtjes komt de florale toets van acacia bloemen opzetten! De kruidenparade volgt ook anijs en een tikje munt. Voor de nootjesfans zijn er subtiele hints van amandel en hazelnoot. Tenslotte een mineraal randje dat het geheel nog even opfrist. In de mond is er niet onmiddellijk vuurwerk! Wel de nodige fraicheur en rondheid. Alles is in balansen de smaak blijft vooral fruitig met diezelfde appels, perziken en citrus. Maar dan komen de kruidige en minerale elementen weer om de hoek kijken.Ā De afdronk is voldoende lang, niet te snel weg. Dit is een mooie wijn die nu gedronken moet worden. Hij zit vol leven en pit, en heeft precies de juiste mix van fris fruit en kruidigheid! punten: 85/100
Joaquin Vino della Stella – Fiano di Avellino DOCG
100% Fiano. Vergisting in stalen tanks en vervolgens rijping in voor maar liefst 36 maanden in deze inox cuves. Diep goudgele kleur, helder. De neus is een ware ontdekkingstocht, vol complexiteit en gelaagdheid. Onmiddellijk present zijn de sappige aromaās van peer, ananas, perzik en abrikoos. Verder is er een subtiele hint van honing die wat rondheid toevoegt, vergezeld van een verfrissend vleugje pepermunt. Vervolgens komt er een zijdezachte toets van vanille en hazelnoot naar voren, met op de achtergrond een fijne rokerigheid. De aardsheid, gecombineerd met een āflintā mineraliteit, maakt het bouquet helemaal compleet. De eerste slok is een sensatie. Deze wijn is rond en vol van smaak, met een krachtige intensiteit die je meteen meesleept. De levendige zuurgraad zorgt voor een perfecte balans. De wijn is heerlijk droog. Wat vooral opvalt, zijn de notige elementen die in de afdronk naar voren komen: hazelnoot, misschien zelfs een vleugje amandel, die perfect samengaan met de minerale en kruidige tonen die de wijn extra diepte geven. De lange, aanhoudende afdronk is een waar genot, kruidig en mineraal. Deze Joaquin Vino della Stella is een indrukwekkende wijn die kracht en finesse prachtig weet te combineren. De volle, minerale structuur en de verfijnde kruidigheid maken hem niet alleen complex, maar ook ontzettend lekker. Punten: 89/100
100% Trebbiano Abruzzese. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in nieuwe Franse barriques. In je glas schittert een citroengeel juweeltje met een intens heldere schittering. Bereid je voor op een geurenspektakel dat je zintuigen goed wakker schudt. Krachtig, verfijnd en mooi in balans, met een mand vol fruit: sappige appels, rijpe peren en een exotische twist van ananas, met kruisbes en citrus in de aanvulling. Gevolgd door een vleugje kamperfoelie. Nog meer: een hint van munt, wat hazelnoot en een tikje toast dat subtiel naar voren komt dankzij die houtlagering. Verder bezit de wijn een licht aards karakter zijn er de frisgroene toetsen van varen en de aanstekelijke mineraliteit. De smaak is krachtig en perfect in balans. Deze wijn weet hoe hij je smaakpapillen moet bespelen. Hij komt binnen met een levendige frisheid, maar dan volgt een zachtere, ronde finish die zorgt voor een heerlijk mondgevoel. De smaken blijven fruitig met een subtiele kruidige ondertoon en een fijne mineraliteit. Alles is mooi geĆÆntegreerd. De afdronk blijft best wel even hangen. Lang, fruitig, kruidig en mineraal. Dit is niet zomaar een Trebbiano. Dit is de Trebbiano die vol, friskrachtig en evenwichtig is! Punten: 89/100
J. Hƶfstatter Barthenau Vigna San Urbano Riserva Pinot Nero 2017 ā Alto Adige DOC
100% Pinot Nero. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in kleine Franse eiken barriques, gevolgd door een extra jaar rijping in grote eiken fusten en tenslotte 8 maanden op fles. Het resultaat? Een complexe, gestructureerde wijn die finesse en kracht in perfect evenwicht brengt. Met zijn kersenrodekleur en levendige tranen aan het glas, nodigt hij je meteen uit. De neus is een explosie van aardbei, kers, framboos en andere besjes, vermengd met florale hints van viool en roos. Dan komt er die kruidige kant opzetten, met snufjes peper, munt, kaneel een vleugje cederhout en laurier, afgetopt met een mineraal en aards accent van grafiet. In de mond laat hij zich van zijn beste kant zien: evenwichtig, met een frisse, levendige zuurgraad en precies de juiste hoeveelheid tannine die het mondgevoel rijk en rond maken. De smaken zijn heerlijk fruitig, met dat frisse rode fruit op de voorgrond, ondersteund door die subtiele kruidige en minerale ondertonen. De afdronk? Geweldig en blijft heerlijk lang hangen. Een verfijnde en frisse Pinot Nero die echt indruk maakt! I like it!! Punten: 91/100
Linticlarus is een zeer expressieve Pinot Noir. Er komen heel wat handelingen kijken bij het vinifiĆ«ren van deze wijn! Vooreerst is er de vergisting in betonnen cuves. Nadien rijpt de wijn gedurende een jaar in eiken barriques (40% zijn nieuwe). Vervolgens is er een verdere rijping van 6 maanden in grote botti (eikenhouten fusten) en krijgt de wijn nog een flessenrust van 12 maanden. Prachtige, heldere kersenrode kleur. Bij het ruiken begint het feestje pas echt. De neus biedt een heerlijk boeket van rijpe kersen, sappige bosbessen en een vleugje frambozen. Dat fruitige karakter wordt verrassend verfijnd aangevuld met geuren van rozenblaadjes en een subtiele, maar aanwezige kruidigheid van kaneel en cederhout. Er hangt een zekere rokerigheid overheen, samen met een lichte geur van tabak en de aardse tonen van verse boschampignons. Vanaf de aanzet proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De tannine zijn soepel en rijk, maar niet te opdringerig ā ze ondersteunen het geheel zonder te overheersen. De levendige aciditeit geeft de wijn een frisse, bijna speelse energie, terwijl de malse zachte toets voor diepte en rondheid zorgt. De smaak is krachtig en vol, zonder zwaar te worden. De fruitigheid van de kers en bosbes blijft op de voorgrond, maar wordt perfect omringd door kruidige en aardse tonen die de complexiteit vergroten. Het mondgevoel is rond en harmonieus. En dan is er nog de afdronk ā extra lang en bijzonder bevredigend. De fruitige en kruidige componenten blijven prachtig hangen, met een sappigheid die je mond als vanzelf laat verlangen naar de volgende slok. De wijn eindigt op een minerale toon, met een knipoog naar het terroir van Alto Adige. Kortom, deze Tiefenbrunner Linticlarus Riserva is niet alleen een wijn vol finesse en karakter, maar ook een wijn die je blijft ontdekken. Elke slok onthult nieuwe lagen, en de balans tussen het fruit, de kruidige houttonen en de frisse zuren maakt dit een zeer mooie Pinot Noir. Punten: 94/100
Alberto Graci en Angelo Gaja Idda 2020 ā Etna Rosso DOC
Deze wijn is gemaakt van Nerello Mascalese.. Na fermentatie in betonnen cuves rijpt de wijn verder voor deels in 50 hl grote houten vaten, en deels in diezelfde betonnen kuipen voor een periode van 24 maanden. Granaatrood, helder en levendig. De neus is aanstekelijk verfijnd en uitnodigend. Je merkt de sappige geuren van kers, rode bes en wilde bosaardbeien, vergezeld van subtiele florale tonen van rozen. Er is een zekere rokerigheid en de aanwezigheid van cederhout. Laurier, aardsheid, en een hint van paddenstoel zorgen voor meer complexiteit en uiteraard is er de minerale Etna aanwezigheid. In de mond is deze Etna Rosso een ware finessebom. De wijn is fris, maar zit bomvol smaak, zonder ooit overweldigend te worden. De tannine zijn mooi gestructureerd, niet te zwaar maar rijk genoeg om de wijn body te geven. De levendige zuren houden alles prachtig in balans en versterken het fruitige karakter. Elke slok biedt een extra lange lengte, waardoor de fruitige en kruidige elementen in de afdronk nog lang nazinderen. Deze afdronk is ronduit geweldig, een samenspel van frisheid, kruidigheid en de typische mineraliteit van de Etna. Deze wijn is een perfecte balans tussen elegantie en diepte, vol van smaak, maar altijd verfijnd. Punten: 91/100
Tunella Pignolo 2018 ā Trevenezie IGT
100% Pignolo. Deze wijn begint met een zorgvuldige vinificatie op roestvrijstalen tanks. Daarna wordt hij 60 maanden gerijpt in 500 liter eiken tonneaux. Om af te ronden, rust hij nog eens 6 maanden op fles voordat hij naar buiten mag komen om te schitteren. In het glas zie je een diepe donkerrode kleur, helder en vol, met tranen die langzaam langs de randen van het glas glijden. Dat belooft al veel goeds. De neus is dan ook precies wat je verwacht van zoān krachtpatser: pruimen, kersen, braambessen, cassis en blauwe bessen knallen uit het glas, terwijl een kruidige mix van jeneverbes, peper en kruidnagel zich subtiel mengt met hartige tonen van tijm, laurier en paprika. Alsof dat nog niet genoeg is, komen daar ook heerlijke geuren van chocolade, tabak, ceder en dat klassieke sigarenkistje bij, met een vleugje grafiet en sousbois voor de aardse diepgang. Dit is een neus waar je een hele avond aan zou kunnen blijven ruiken. En dan in de mond… bam! Krachtige tannine laten meteen weten dat deze wijn niet met zich laat sollen. Maar die kracht wordt gelukkig mooi in balans gehouden door een levendige frisheid die zorgt voor de nodige spanning. De eerste slok brengt een explosie van sappig donker fruit. Vol en rond. Deze Pignolo laat zich van zijn rijkste kant zien, met een fruitig en kruidig karakter dat perfect samengaat. De afdronk is een genot: lang, fruitig en kruidig. Een wijn met veel kracht, maar toch elegantie, waar de tijd even bij stil lijkt te staan. Een ware traktatie voor de liefhebbers van complexe, kruidige rode wijnen. Punten: 89/100
Meroi Davino Vigna Dominin 2016 ā Friuli Colli Orientali DOC
100% Refosco dal peduncolo rosso. De druiven ondergaan fermentatie in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 24 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Dit is een wijn die onmiddellijk indruk maakt met zijn bijna inktzwarte kleur, helder en met volle tranen langs het glas. De neus is werkelijk een avontuur op zich, met een intens bouquet vol donker zwart fruit zoals pruimen, braam en cassis, aangevuld met een stevige kruidigheid. De wijn barst van de kruidnagel, tijm en peper, die subtiel verweven zijn met vegetale tonen van paprika, laurier en grafiet. De houtimpressies van voornamelijk ceder zijn duidelijk aanwezig en voegen een mooi vleugje leder, tabak, en zelfs thee toe. Het aards karakter is eveneens duidelijk present en geven deze wijn mee zijn diep en complex aroma. Het kruidige karakter van de wijn wordt bij het proeven onmiddellijk duidelijk, met een mooie balans tussen kracht en finesse. De tannine zijn stevig en rijk, op het randje van te dominant, maar alsnog blijft de wijn fris en levendig dankzij de perfect geĆÆntegreerde zuren. In de mond proef je donkere chocolade en tabak, die zorgen voor een aangenaam knapperig bittertje in de afdronk. De lengte is indrukwekkend en de afdronk blijft lang hangen met een fruitige en kruidige nasmaak. Dit is een wijn die krachtig en vol is, met veel potentieel voor verdere rijping. Voor wie geduld heeft, zal deze wijn over de jaren nog meer verfijning tonen, maar ook nu al is het een waar genot voor liefhebbers van rijke, complexe wijnen. Punten: 92/100
Deze blend van maar liefst vijftien druivensoorten krijgt zijn karakter mede door de vinificatie in de appassimento-stijl. Hij krijgt een opvoeding in Franse eiken barriques voor een periode van 36 maanden en geniet nog na van een jaartje flessenrust. Het is een wijn die meteen opvalt door zijn diepe, donkerrode kleur, helder en met opvallende tranen langs het glas. De neus opent met een weelderig bouquet van rijp en gedroogd fruit. De appassimento-stijl drukt hier duidelijk zijn stempel. Zwarte kers, braam en cassis knallen eruit, terwijl gedroogde vijgen en pruimen een zwoelere onderlaag vormen. Daarnaast komen er kruidige en balsamische accenten naar boven, zoals zoethout, laurier en een vleugje peper. Het geheel wordt omhuld door donkere chocolade, mokka en een subtiele rokerigheid. Viooltjes brengen een florale frisheid in de mix Verder is er nog tabak en een aardse, bijna rustieke achtergrond. Dat Kairos een krachtige wijn is kan hij onmogelijk verbergen, rijk en vol van smaak. De tannine zijn stevig en geven de wijn een stevige structuur. De zuurtjes hebben het moeilijk om de nodige tegenkanting te geven, wat ervoor zorgt dat de wijn balanceert op het randje van āte log of vermoeiendā. Dit is echt een wijn voor liefhebbers van de rijkere, zwoelere kant van de Venetiaanse wijnen, met duidelijke Amarone-invloeden. De smaken van zwarte kers, chocolade en gedroogd fruit blijven mooi aanwezig in de mond, terwijl de lange afdronk een kruidige en fruitige harmonie biedt die de wijn goed afrondt. Deze Kairos is ontegenzeggelijk een volle, rijke wijn die dicht tegen het randje van vermoeiend aanzit door zijn zwoele karakter. Niet onmiddellijk mijn favoriete wijn (hiervoor mist hij de nodige finesse). Toch, voor wie van dit genre houdt, biedt hij een bijna decadente drinkervaring, vol met rijp fruit, kruiden en een vleugje balsamico. Punten: 88/100
Tasca d’Almerita Rosso del Conte 2015 ā Contea di Sclafani DOC
Blend van 53% Nero d’Avola en 47% Perricone. Deze Siciliaanse krachtpatser ondergaat een fermentatie in roestvrijstalen tanks, waarna hij 18 maanden rijpt in Franse en Slavonische eiken barriques. Visueel is hij een ware eyecatcher: donkerrood, intens en helder, met van die gekleurde tranen die langzaam langs het glas glijden. Die neus… Het eerste wat opvalt is het prachtige contrast tussen donker en rood fruit. Denk aan pruimen, kersen, braambessen en frambozen, maar dan gecombineerd met een kruidige punch van munt, peper en kruidnagel. Voeg daar wat chocolade, tabak en eikenhout aan toe, en het plaatje is compleet. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipen er nog meer complexe aromaās binnen: leder, grafiet en een hint van paddenstoel voor dat aardse, bijna umami-karakter. De mond is net zo verleidelijk. Het fruit is op het randje van jammy, lekker geconcentreerd maar niet over de top. Krachtig en intens, met een stevige structuur dankzij de rijke tannine die de wijn body geven, maar toch niet overheersen. De zuurgraad is fris genoeg om het geheel in balans te houden, en de alcohol is mooi geĆÆntegreerd. In de mond proef je dat volle, ronde karakter, met een mix van fruitige en kruidige smaken die door elkaar heen lopen. Naar het einde toe volgt er een fijne toets van chocolade in de afdronk. Die afdronk is trouwens lang en complex, fruitig. Een wijn die kracht en finesse perfect combineert. Dit is zonder twijfel een imposante Siciliaanse rode die indruk maakt, en ja, absoluut lekker! Punten: 90/100
Piancornello Riserva 2015 ā Brunello di Montalcino Riserva DOCG 100% Brunello (Sangiovese). Na de oogst wordt deze Sangiovese zorgvuldig vergist in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten. Bij het inschenken valt meteen het robijnrode kleurenspektakel op, intens en helder, met de nodige traanvorming. De neus opent wel zeer intens met een stevig en vol bouquet dat uitpakt met sappig fruit: pruimen, aardbeien, kersen, braambessen en frambozen. Maar het blijft uiteraard niet alleen bij fruit, er komen ook florale en kruidige tonen door: subtiele viooltjes, wat jeneverbes, peper, kaneel, en hints van chocolade, cederhout, mokka en een beetje thee. Duidelijk present is ook een prachtige aardse component van champignon. In de mond wordt het verhaal van deze wijn nog spannender. Veelzeggens is hoe zeer geĆÆntegreerd het smaakprofiel is! De tannine zijn krachtig en rijk, maar zo goed verweven met de zuurgraad dat de wijn nooit scherp of te heftig wordt. Het fruit ā dat op de rand van rijpheid zit combineert prachtig met de kruidige en aardse tonen. De wijn heeft een volle, ronde smaak, met een speelse balans tussen het fruitige en het kruidige. Dit typeert ook de lange, kruidige afdronk met die kenmerkende Brunello-elegantie die blijft nazinderen. Dit is zonder twijfel een wijn die het evenwicht tussen aciditeit, tannine, alcohol en fruit subliem accentueert, en hij nodigt je telkens weer uit voor een volgende slok. Elegant, krachtig, maar nooit opdringerig. Punten 90/100
Cantina Fornacina Riserva 2015 ā Brunello di Montalcino Riserva DOCG
Deze 100% Brunello (Sangiovese Grosso) ondergaat een traditionele vinificatie met lange maceratie, gevolgd door een rijping van minimaal 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten, met nog eens minstens 12 maanden rijping op fles. Robijnrode kleur, helder en met subtiele traanvorming. De neus is verleidelijk en complex, een prachtig samenspel van aroma’s die zich langzaam ontvouwen. Denk aan sappige kersen en rode bessen, aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, kaneel en een vleugje munt. Het houtgebruik is perfect geĆÆntegreerd, met subtiele hints van cederhout en tabak, terwijl de aardsere tonen van bosvruchten en paddenstoelen de wijn een extra dimensie geven. Een lichte toets van koffie en thee zorgt voor een verfijnd rokerig karakter, en het leer in de achtergrond voegt een vleugje rokerigheid toe. In de mond wordt dit geheel nog eens bevestigd. De wijn is vol en rond, met een perfecte balans tussen fruit en kruiden. De tannine zijn krachtig, maar mooi verweven en geven de wijn structuur zonder dat het overweldigend wordt. De levendige zuurgraad houdt de wijn fris. De smaken van het neus-fruit worden gevolgd door kruidige nuances van laurier, kaneel en tabak, en de afdronk is lang, fruitig en kruidig met een heerlijk gelaagde diepgang. Dit is een Brunello die het beste van kracht en verfijning weet te verenigen. Een geweldige wijn die nu al indruk maakt, maar met zijn stevige structuur en rijke tannine nog een verder leven voor zich heeft. Punten: 95/100
Il Borro 2019 – Toscana IGT
Deze blend van 50% Merlot, 35% Cabernet Sauvignon en 15% Syrah krijgt een fermentatie van 14 dagen in stalen tanks. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in kleine houten vaten en een verdere rijping van 6 maanden op fles om alles mooi samen te laten komen. Bij het inschenken valt de robijnrode kleur op, helder en gematigd van intensiteit, met een lichte traanvorming die elegant langs het glas glijdt. De neus is een feest van geuren: kers, braam en myrilles dansen samen met peper, viooltjes en tijm. Daarachter schuilen lagen van chocolade, cederhout, paprika, laurier, thee, tabak, potloodslijpsel, leder en zelfs een hint van champignons. In de mond is deze wijn een ware sensatie. De combinatie van aanwezige aciditeit en specerijen zorgt voor een levendige en frisse ervaring. De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, en de zuurgraad houdt alles mooi in balans. De smaak is vol, rond en zacht. De afdronk is geweldig, fruitig en kruidig, en blijft lang hangen, waardoor je telkens weer een nieuwe laag ontdekt. Het is een wijn die je blijft verrassen met zijn groene, frisse toetsen en zijn complexe, elegante karakter. Een echte aanrader voor liefhebbers van verfijnde, veelzijdige wijnen! Punten: 93/100
Vignamaggio Cabernet Franc di Vignamaggio 2017ā Toscana IGT
100% Cabernet Franc. Na de oogst gaat deze Cabernet Franc in roestvrijstalen tanks voor de fermentatie, waarbij zorgvuldige aandacht wordt besteed aan de extractie van tannine en aroma’s. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in Franse eikenhouten barriques en 8 maanden in de fles. Prachtige diepe, donkerrode kleuren, helder en zuiver, met mooie gekleurde tranen. De neus is echt veelbelovend. Het begint met een explosie van rijp kersen-, braam- en aalbessenfruit, waar snel daarna bosbessen bij komen. Bovendien duikt er een scala aan secundaire aromaās op: viooltjes, munt en peper mengen zich subtiel met kruidige hints van tijm, chocolade, tabak en ceder. Een toetsje rokerigheid, de tonen van sigarenkistje en een hint van koffie maken de geurbeleving bijna af. Want er volgt nog die fijne balsamico toets en een snufje paprika. In de mond is deze wijn precies zoals je van zo’n rijke neus zou verwachten: vol en kruidig, en dan dat heerlijke, sappige fruit! De balans tussen de krachtige tannine en de levendige frisheid zorgt voor een wijn die krachtig is zonder log te worden. Je krijgt een fijne frisheid die het donkere, rijpe fruit in toom houdt. Alles is zeer gebalanceerd, van de zachte zoetheid tot de rijkdom van het fruit, de subtiele kruidigheid en de alcohol. De afdronk? Die is geweldig. Lang, fruitig, kruidig, en met een vleugje chocolade dat nog even blijft hangen. Dit is een wijn die niet alleen indruk maakt met zijn kracht, maar ook met zijn elegantie. Een sublieme, uiterst sappige wijn. Een echte topper die je vol enthousiasme in je glas schenkt, en die je zeker niet snel zult vergeten! Punten: 95/100
100% Chiavennasca (Nebbiolo). Deze Nebbiolo, afkomstig uit de steile wijngaarden van Valgella in Valtellina, krijgt zijn karakter door een traditionele vinificatie, gevolgd door een rijping van minimaal twaald maanden, waarvan deels in 225 liter eiken barriques en deels inn 25 hectoliter eiken foeders. In het glas schittert een heldere granaatrode kleur, vol van intensiteit en met een elegante traanvorming langs het glas. De neus opent met een uiterst aangenaam bouquet, waar rijpe tonen van pruim, rozijn en kers onmiddellijk de aandacht trekken. Vervolgens komt er een bloemige dimensie bij, met subtiele hints van roos en viooltjes, samen met een verfrissend vleugje pepermunt, vanille, tabak en ceder. Het bouquet wordt compleet met die heerlijke, klassieke geur van een sigarenkistje, laurier en de aardse nuances van humus. In de mond is deze Riserva verrassend zacht, ondanks zijn krachtige intensiteit. De tannine zijn rijk, maar geĆÆntegreerd, waardoor de wijn fluweelzacht aanvoelt. Dit wordt gecounterd door een levendige frisheid, precies genoeg om de wijn droog en elegant te houden. Het smaakprofiel wordt gedomineerd door sappige fruittonen, vooral donker fruit zoals pruimen en bramen, met een kruidige ondertoon die het geheel mooi aanvult. De **afdronk is lang, met een fijne combinatie van fruitigheid en kruidigheid, die blijft hangen met subtiele hints van tabak en vanille. Het resultaat? Een sappige, uitgebalanceerde wijn die je gewoon nog een slok doet nemen. Deze Nebbiolo bewijst eens te meer waarom Valtellina een van de mooiste regioās voor Nebbiolo is, en waarom deze Riserva zoān genot is om te drinken! Punten: 90/100
Matteo Ascheri Sorano 2016 – Barolo DOCG
Deze Barolo wordt uiteraard gemaakt van de Nebbiolo. Na de oogst volgt een traditionele vinificatie met een lange schilweking, en de rijping vindt plaats op grote Slovaakse eikenhouten vaten gedurende minstens 24 maanden, gevolgd door verdere rijping op fles. De wijn presenteert zich met een granaatrode kleur, helder en gematigd van intensiteit. Al bij de eerste neus wordt duidelijk dat je hier te maken hebt met een goed gebalanceerd bouquet. Geuren van bosaardbei, kersen en framboos vormen een heerlijke fruitige basis. Daaroverheen zweven florale tonen van viooltjes, gekruid met peper en jeneverbes. De subtiel rokerige toets van cederhout en laurier geeft de neus diepte, terwijl thee, tabak, leer en een aardse ondertoon een complex en uitnodigend geheel creƫren. Bij het proeven van die eerste slok onthult Sorano meteen zijn kracht en complexiteit. De intensiteit is indrukwekkend, met stevige, rijke tannine die de structuur van de wijn bepalen. De levendige zuurgraad houdt de boel fris, terwijl er een zacht gevoel door de wijn heen schemert. Vol en rond van smaak, met een perfect gebalanceerd alcoholpercentage, lijkt deze wijn als een dikke knuffel voor je smaakpapillen. Je proeft de sappigheid van rood fruit, gemengd met aardse en kruidige nuances. De afdronk is simpelweg geweldig. Fruitig en kruidig, met een extra lange lengte die je nog even laat nagenieten. Sorano 2016 van Matteo Ascheri is niet zomaar een Barolo, het is een Barolo die een verhaal vertelt, van traditie, vakmanschap en puur genoegen. Punten: 97/100
Pure Nebbiolo. Deze Barolo Monvigliero is een schitterend voorbeeld van wat Nebbiolo te bieden heeft. Na een traditionele vinificatie ondergaat de wijn een rijping van minstens 36 maanden, waarvan een groot deel in grote Slavonische eikenhouten vaten. Hierop volgt nog een rijping van 2 maanden in inox en minstens 6 maanden in de fles. In het glas toont hij een elegante robijnrode kleur, vol en helder. De neus is ronduit aanstekelijk ā een feest van aromaās dat je meteen in vervoering brengt. Rijpe tonen van bosaardbei, kers en framboos dansen samen met een vleugje bosbes. Daarbovenop komt een delicate parfum van roos, die vervolgens overgaat in kruidigere noten zoals jeneverbes, munt en peper. En dan die geweldige onderliggende aardse en rokerige tonen: cederhout, sigarenkistje, mokka, laurier, thee, een hint van truffel en champignon, die de wijn zijn Barolo-typische aardsheid geeft. In de mond komt de magie echt tot leven. Deze wijn is een subliem juweel ā krachtig en tegelijkertijd fijnzinnig. De tannine zijn rijk en krachtig, maar toch soepel en verfijnd, terwijl de levendige zuurgraad zorgt voor een frisse balans. Het mondgevoel is vol en rond, waarbij de smaak van rijp rood fruit en een subtiele kruidigheid mooi verweven zijn. De alcohol is perfect geĆÆntegreerd en draagt bij aan de elegantie van de wijn zonder dominant te worden. De afdronk is lang en indrukwekkend, vol van fruitige en kruidige smaken die je mond heerlijk blijven prikkelen. Dit is een overheerlijk complexe en verfrissende Barolo, die zijn kracht en frisheid subtiel weet te combineren. Een ware expressie van de Monvigliero-wijngaard en een must voor liefhebbers van verfijnde, gelaagde wijnen! Punten: 96/100
De begeleidende hapjes waren:
Gambero rosso con visciole
Capesante / crema di topinambur / fagioli verdi di soia e asparagi
Tartare con carciofini
Pollo all’Ostrica
Filetto di maiale in crosta
Guance di vitello cotte nella birra scura con funghi di bosco e cipollotti
Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:
In het bord:
Kortgebakken heilbot met asperges
Poussin met dragonsaus
Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
Ā Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 ā Alto Adige DOC ā Alto Adige 100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen. Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker! Punten: 95/100 – Niet te koop in BelgiĆ« (richtprijs 65,00 Ć 70,00 ā¬)
Benanti Pietra Marina 2014 ā Etna Bianco Superiore DOC ā Sicilia Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk. Punten: 93/100 ā Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 ā¬)
Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 ā Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG ā Marche 100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geĆ«volueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de āversletenā toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien. Punten: 83/100 ā Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 ā¬)
Velenosi Vini Verso Sera 2018 ā Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG ā Abruzzo 100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten. Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren. Punten: 87/100 ā Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 ā¬)
Oasi Degli Angeli Kurni 2016 ā Marche IGT ā Marche Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen! Punten: 91/100 ā Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 ā¬)
Cascina Valle Asinari 2018 ā Nizza DOCG ā Piemonte 100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten. Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aromaās van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn. Punten: 85/100 ā Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 ā¬)
Conte Vistarino Bertone 2015 ā Provincia di Pavia IGT ā Lombardia Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aromaās wakker te schudden. De typische Pinot Noir aromaās komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir. Punten: 86/100 ā Niet te koop in BelgiĆ« (richtprijs 32,00 tot 38,00 ā¬)
Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 ā Alto Adige DOC ā Alto Adige 100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uitā¦ framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen. Punten: 94/100 ā Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 ā¬)
Cesari Jema 2013 ā Corvina Veronese IGT ā Veneto Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus. Punten: 87/100 ā Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 Ć 30,00 ā¬)
Casa Brancaia 2017 ā Chianti Classico Riserva DOCG ā Toscana 80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel. Punten: 90/100 ā Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 ā¬)
Riecine di Riecine 2013 ā Toscana IGT – Toscana Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen! Punten: 93/100 ā Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 ā¬)
Rocca di Frassinello 2015 ā Maremma Toscana DOC – Toscana Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaromaās (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust. Punten: 90/100 ā Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 ā¬)
Le Piane 2015 – Boca DOC ā Piemonte We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang. Punten: 91/100 ā Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 ā¬)
Pira & Figli Mosconi 2011 ā Barolo DOCG ā Piemonte De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak isā¦ tja, zo mooiā¦ De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd! Punten: 95/1000 ā Te koop op diverse plaatsen in BelgiĆ« (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 ā¬)
Tenuta Santa Maria 2015 ā Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG ā Veneto Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aromaās geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijnā¦ Punten: 90/100 ā Op diverse plaatsen te koop in BelgiĆ« (Richtprijs 75,00 Ć 80,00 ā¬)
Thuiskomen van een beklijvende en deugddoende vakantie… zouden er al pilletjes tegen bestaan? Last om opnieuw in het ritme te raken, steeds weer mijmerend. Uiteindelijk geef je je opnieuw over aan de dagelijkse sleur en ben je opnieuw vertrokken. Wat rest is een koffer vol aan toffe herinneringen, momenten en vooral belevenissen. Wat zouden we klagen, het leven heeft alweer een verrijking gekend :-).
Deze zomer stond dus in het teken van een trektocht doorheen Noord-ItaliĆ«. De aftrap werd gegeven, na een – het mag ook eens gezegd worden – vlekkeloos verlopen vlucht via Ryanair, in Veneto – Verona. Aan de boorden van het Gardameer. Niet dat het Gardameer onze hoofdbestemming was. Neen, ik voel me meer aangetrokken tot de groen bezaaide wijngaarden in plaats van de door toeristen bevolkte oevers van het grootste Italiaanse meer. Soave en Valpolicella waren de doelen.
Even wagentje ophalen, Lancia Musa, en het startschot was gegeven.
Soave Classico ‘Contrada Salvarenza’ 2007 –> Deze wijn wordt gemaakt van 90 tot 100 jaar oude wijnstokken en is een waarachtig pareltje. Je moet er uiteraard wel de nodige centen voor op tafel leggen…
Nadat we onze koffers hadden achtergelaten, vlugvlug een lunch opzoeken. We waren immers al van 04.00 uur in de morgen op de been en buiten dat ene espresso shot en de wijnen hadden we nog niets binnen. Hier volgden al gauw onze eerste lachsalvo’s. Het zouden zeker niet de laatste zijn. Geen van ons is immers belegen in de Italiaanse taal en de ober die voor ons verscheen kon ons enkel in het Italiaans verder helpen. Nadat ik ‘tre birra media‘ in perfect Italiaans had bestelt dacht deze uiteraard dat de taal geen probleem was. Wat volgde was een aframmeling van de kaart… Best grappig! Maar we werden perfect bedient.
We gunden Rossella de kans zich met haar klanten te bezigen en namen gepast afscheid. Zelf waren we uiteraard ook vermoeid. Het opstaan nog voor de haan zijn kippen wakker kraait en de reis eisen toch zijn tol. Zeker als er alcohol bij te pas komt, je mag dan nog opletten en spuwen ;-). Even op adem komen aan de pool van het hotel waar de Spumante van Gini ons spontaan kwam begroeten. Het zat goed, je voelde de good vibes… Even lekker eten in het restaurant en dan de nachtrust opzoeken.
Grappa Campo Dei Gigli di Amarone – Geen houtlagering
Grappa Rossa Campo Dei Gigli di Amarone – Houtlagering
Olio Extravergine d’Oliva ‘Monti Garbi
Alsof het nog niet voldoende was kregen we bij het afscheid nog een Magnum Amarone Selezione mee!! Een prachtig geschenk in houten koffertje… Nadien wist ik dat ik met dit geschenk problemen ging krijgen bij de terugreis: Ryanair + Overgewicht = Betalen! Ik heb nog nooit met zulke glimlach deze betaling geregeld. Dure magnum fles uiteindelijk, maar onbetaalbaar vanwege de herinnering. Jij mag kiezen wat doorweegt!
De afdaling na de proeverij ging, hoe kan het ook anders, een stuk vlotter als de beklimming š
Het eerste luik zat er hiermee bijna op. Nog even naar het Gardameer toe, wat wandelen en de emoties van de eerste 2 dagen een plaatsje geven. ItaliĆ« zat toen al in ons hart… het was slechts een begin!
Ken je dat gevoel… ongeduld, halsreikend uitkijkend, snakkend bijna. Een verlangen dat slechts zachtjes aan gestelpt wordt! Het verlof is nakende, de planning is tot in detail voorbereid. Het is enkel nog aftellen tot de bewuste datum, het bewust uur zelfs, daar is!
Net zo voel ik me momenteel. Als een kleine jongen die op 5 december uitkijkt naar wat de sint te brengen heeft, als een puber die voor het eerst in zijn leven de liefde gaat bedrijven met zijn liefje…
Bestemming van dienst: een trektocht doorheen Noord-Italiƫ. Van Verona tot Turijn, van Valpolicella tot Piƫmonte. Niet in rechtstreekse lijn uiteraard, maar bochtig, bergachtig met de nodige stops . De contouren tekenen zich duidelijk af op papier, in mijn hoofd, in mijn dromen. De glazen bol is gepoetst! Rustige actie, op adem komen daar waar ik het liefst vertoef, tussen de wijngaarden. De aarde omwoelende met mijn eigen handen, ruikende aan die terroir.
Wanneer we denken de meest schilderachtige plaatsjes reeds ontdekt te hebben zouden we wel eens flink fout kunnen zijn. We zakken immers terug af, dieper Lombardia in, en gaan in een regelrechte rotvaart naar het Lago di Iseo, naar Franciacorta, naar Berlucchi. Hoewel de wijn er zeker met de nodige egards behandeld zal worden (zo wil ik absoluut de Berlucchi ’61 naast de Ca’ Del Bosco enĀ de Baron Pizzini proeven) zal het wondermooie Lago di Iseo vooral verkent worden. De eilandjes die zich in het meer bevinden moeten meer dan de moeite waard zijn. Overnachten (3 nachten) kunnen we trouwens doen in Berlucchi’s Relais Franciacorta.
Bottle Case 