Mosselen en wijn – Het mag ook een pintje zijn!

Reeds enige tijd worden de menukaarten alweer overstelpt met het jaarlijkse zwarte fenomeen, de mossel. Of je ze nu in eigen nat neemt, in witte wijn, op de wijze van de chef, met look, curry of op z’n provencaals. De mossel past zich aan naar ieders voorkeur.
Hoewel je de mosselpotten de tafels weelderig ziet sieren zal ik zelden deze delicatesse bestellen als ik op restaurant ga. Neen, ik maak ze liever zelf klaar thuis om ze daar al smakkend op te eten. Met mijn handen uiteraard, bestek heb ik daar helemaal niet voor nodig.

Waar komen de mosselen vandaan?

De meeste mosselen die op de markt gebracht worden zijn gekweekt. In de natuur vindt men ze aan de kusten van Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De echte liefhebbers geven vooral de voorkeur aan de Zeeuwse mosselen. Deze zijn tegenwoordig reeds verkrijgbaar vanaf juli, maar tijdens de maanden eindigend op ‘er’ komt hun smaak maximaal tot zijn recht. Het mosselseizoen loopt ten einde rond Pasen omdat dan de voortplantingsperiode begint. Tijdens deze periode zijn er nog wel mosselen verkrijgbaar die o.a. aangevoerd worden uit Canada en Denemarken, waarvan de smaak evenwel niet te vergelijken is met deze van de Zeeuwse mosselen.
Het kweken van de mosselen gebeurt met mosselzaad dat wordt uitgezaaid op kweekpercelen in de Zeeuwse stromen en de Nederlandse Waddenzee. Met hun ‘byssusdraden’, ook wel ‘baarden’ genoemd, hechten ze zich aan elkaar en aan stenen en rotsblokken vast, en groeien ze op tot halfwasmosselen. Deze worden opgevist en uitgezet op andere percelen die rijk zijn aan plankton en waar ze zich ontwikkelen tot volwassen mosselen. Dit gehele proces duurt ongeveer 2 jaar.

Mosselen en gezondheid

Dat ons internationaal gewaardeerd gerecht ‘mosselen met friet’ niet ‘het voorbeeld’ is van een evenwichtig samengestelde maaltijd, is voor iedereen wel duidelijk. Nochtans laten mosselen zich gemakkelijk in tal van gerechten verwerken die wel aan de normen van een gezonde evenwichtige maaltijd beantwoorden. Mosselen zijn immers caloriearm; ze bevatten per 100 g slechts ongeveer 90 kcal, 4 g vet (waarvan slechts 1,5 g verzadigd vet) en 70 mg cholesterol. Ze zijn bovendien rijk aan mineralen zoals fosfor, ijzer en selenium en bevatten ook veel vitamine A.

Combinatie mosselen en wijn

Hoewel het niet noodzakelijk is om wijn te drinken bij mosselen (een pintje is een uitstekende begeleider), gaat droge witte wijn goed samen met mosselen. Toch moeten we enige nuance aanbrengen en u afremmen vooraleer u uw allerbeste Puligny-Montrachet gaat bovenhalen om te nuttigen bij een portie mosselen.
De meest eenvoudige bereidingswijze van mosselen, mosselen natuur of mosselen in witte wijn, hoeven absoluut géén complexe wijn. Heel eenvoudige bescheiden wijntjes met een hoog zuurgehalte passen perfect bij de ziltige smaak van de mosselen. Houtgelagerde witte wijnen zijn uit den boze en zullen een volledig contrast vormen met de smaak van de ziltige mossel.

De meest gekende druivensoort met een hoog zuurgehalte die zich laat leiden bij dit soort bereide mosselen is uiteraard de Sauvignon Blanc (uit Nieuw-Zeeland, Sancerre, Touraine, Entre-Deux-Mers,…). Maar ook Muscadet (Loire), Picpoul de Pinet (Languedoc), Verdicchio (Marche), droge Riesling , Verdejo (Rueda), Garganega (Soave) of Albariño (Riax Baixas) zullen een perfecte combinatie vormen.
En wat dan gezegd van Chardonnay? De meeste wijnen gemaakt van de Chardonnay druif zullen houtlagering gekregen hebben en zullen bijgevolg geen goede combinatie vormen. Toch is er een uitzondering; Chablis! Deze Chardonnay uit het noorden van Frankrijk kent slecht per uitzondering een opvoeding in een eiken vat. De bodem uit de Chablis (bijgenaamd oesterwater) is perfect om wijnen voort te brengen die zich kunnen treffen bij schaal- en schelpdieren.
Wil je toch decadent doen en een ‘dure’ fles openen bij de mosselen, dan raad ik je aan een Champagne Blanc de Blancs Brut Nature te nemen.

Mosselen worden vandaag de dag uiteraard op honderdenéén manieren klaar gemaakt. Heb je te maken met de meer complexere en rijkere bereidingswijze dan mag je een ook iets rijkere of complexere witte wijn erbij selecteren. Je begrijpt dat dit volledig afhankelijk is van de grondstoffen die je toevoegt aan de bereiding.
Eén regel blijft wel gelden voor de wijnkeuze: eenvoud siert!

Mosselen

Alla scoperta della Italia del Nord – Veneto

Thuiskomen van een beklijvende en deugddoende vakantie… zouden er al pilletjes tegen bestaan? Last om opnieuw in het ritme te raken, steeds weer mijmerend. Uiteindelijk geef je je opnieuw over aan de dagelijkse sleur en ben je opnieuw vertrokken. Wat rest is een koffer vol aan toffe herinneringen, momenten en vooral belevenissen. Wat zouden we klagen, het leven heeft alweer een verrijking gekend :-).

Deze zomer stond dus in het teken van een trektocht doorheen Noord-Italië. De aftrap werd gegeven, na een – het mag ook eens gezegd worden – vlekkeloos verlopen vlucht via Ryanair, in Veneto – Verona. Aan de boorden van het Gardameer. Niet dat het Gardameer onze hoofdbestemming was. Neen, ik voel me meer aangetrokken tot de groen bezaaide wijngaarden in plaats van de door toeristen bevolkte oevers van het grootste Italiaanse meer. Soave en Valpolicella waren de doelen.
Even wagentje ophalen, Lancia Musa, en het startschot was gegeven.

Geen tijd verliezen is mijn motto en dus was er onmiddellijk na de landing al een eerste tasting voorzien. Nu ja, even de tijd genomen om te acclimatiseren én een energieshot van espresso. Deze kleine koffietjes geven je pas vleugels!
In Monteforte vonden we zeer vlug Gini Vini waar we zeer hartelijk ontvangen werden door Claudio. Het zou trouwens absoluut niet de laatste keer zijn dat we kennis maakten met gulle hartelijkheid van de Italianen. Verwarmend was het en soms kreeg ik het gevoel dat wij Belgen toch vaak maar norse mensen zijn…
Claudio, die samen met zijn broer Sandro het 30 ha grote domein runt liet ons elk hoekje van hun vernieuwde kelders zien. Op weg naar Monforte had ik echter amper wijngaarden ontdekt en ik was wel benieuwd waar deze zich verscholen. En dus nam Claudio ons mee, enkele kilometers verder waar we in een oase van wijngaarden terecht kwamen. Vol met de Garganega (gar – Gà – nega) druif, de basis voor een Soave. De wijnranken worden allen geleidt volgens het Pergola-systeem. Ter bescherming van de vele hagelbuien die de regio treffen vertelde Claudio me. Links en rechts zag ik later ook dat er volgens het gekende guyot systeem werd geleid en dat de hagel waarschijnlijk wel zijn aandeel zal hebben in de snoeiwijze maar het was toch duidelijk dat de ‘pergola-wijngaarden’ hogere opbrengsten bereikten.
Later op de proeverij was het echter zeer duidelijk dat Gini resoluut voor kwaliteit gaat. Het glas liegt immers nooit. Wat we te proeven kregen was hoogstaand, met 3 Soave Classico’s die van basis tot top allen excellent zijn. Nadien volgden nog 2 DOCG Reciotto di Soave waarvan de Col Foscarin gedeeltelijk gebotryseerde druiven heeft en de Renobilis volledig van gebotrytiseerde druiven wordt gemaakt. Mijn voorkeur gaat, zoals het nogal vaak het geval is, naar het eerste type van zoete wijn, de Col Foscarin dus. Ondertussen was het zoontje van Claudio er bij gekomen… de volgende generatie is er alvast verzekerd 🙂

We proefden volgende wijnen van Gini Vini:

  • Soave Classico 2010
  • Soave Classico ‘La Frosca’ 2009
  • Soave Classico ‘Contrada Salvarenza’ 2007 –> Deze wijn wordt gemaakt van 90 tot 100 jaar oude wijnstokken en is een waarachtig pareltje. Je moet er uiteraard wel de nodige centen voor op tafel leggen…
  • Reciotto di Soave ‘Col Foscarin’ 2007
  • Reciotto di Soave ‘Renobilis’ 2004

Als afscheid toverde Claudio nog een Gran Cuvée Brut Millesimato 2007 tevoorschijn. Lang zou deze niet leven want diezelfde avond nog zegenden we onze vakantie in met de in dankbaarheid aangenomen bubbels. We hadden hier trouwens de perfecte locatie voor gevonden. Albergo Ca’ Dei Maghi in Fumane is het perfecte doortrek hotel. Alles tot in de puntjes in orde. Prima kamers, nice pool en een restaurant waar ze naar Belgische normen de borden vullen :-). Zou het daarom komen dat er zovele Belgen aanwezig waren? Een aanrader voor wie naar de regio gaat. Je moet het magere ontbijt hen wel vergeven…

Nadat we onze koffers hadden achtergelaten, vlugvlug een lunch opzoeken. We waren immers al van 04.00 uur in de morgen op de been en buiten dat ene espresso shot en de wijnen hadden we nog niets binnen. Hier volgden al gauw onze eerste lachsalvo’s. Het zouden zeker niet de laatste zijn. Geen van ons is immers belegen in de Italiaanse taal en de ober die voor ons verscheen kon ons enkel in het Italiaans verder helpen. Nadat ik ‘tre birra media‘ in perfect Italiaans had bestelt dacht deze uiteraard dat de taal geen probleem was. Wat volgde was een aframmeling van de kaart… Best grappig! Maar we werden perfect bedient.

Tweede afspraak van de dag was in Fumane bij Le Salette. Daar waar we enkele uren voordien nog in volle Soave omgeving zaten, kwamen we nu in het Valolicella land terecht. Het land van de grote Amarone wijnen. Geen Garganega meer maar wel Corvina, Corvinone, Rondinella, Oseleta, Molinara en Croatina. Rood ook i.p.v. wit. In het centrum van Fumane vonden we Rossella die ons verwachtte en opnieuw hartelijk begroette. Ze troonde ons onmiddellijk mee naar een nabijgelegen wijngaard waar we de Valpolicella en Amarone wijnstokken zagen. De druiven zaten volop in hun verkleuringsfase, véraison, en zouden halfweg september geoogst worden. Uiteraard werden ook de kelderinstallaties bezocht. Tijdens het proeven verloren we helaas de aandacht van Rossella. Een koppel Denen waren binnengekomen met de duidelijke interesse tot aankoop. Het proeven van de wijnen ging bijgevolg net iets te snel om er een correcte impressie of weergave van te krijgen. Bovendien, ooooh wat zijn wij tot kribbige mensen, stonden de wijnen net iets te warm in het proeflokaal. Te warme wijnen en wijnen van 15% alcohol is absoluut geen goede combinatie. Vandaar ook dat alcohol zowat een rode draad vormt doorheen mijn proefnotities. Geen erg echter, sommige van de wijnen kende ik al en ik zal zeker en vast de gelegenheid krijgen ze in optima forma te kunnen proeven!

We proefden volgende wijnen van Le Salette:

  • Valpolicella Classico Superiore Ripasso ‘Il Progni’ 2008
  • Valpolicella Classico Superiore ‘Ca Carnocchio’ 2007
  • Amarone Della Valpolicella ‘Le Marega’ 2007
  • Amarone Della Valpolicella ‘Pergole Vece’ 2006

We gunden Rossella de kans zich met haar klanten te bezigen en namen gepast afscheid. Zelf waren we uiteraard ook vermoeid. Het opstaan nog voor de haan zijn kippen wakker kraait en de reis eisen toch zijn tol. Zeker als er alcohol bij te pas komt, je mag dan nog opletten en spuwen ;-). Even op adem komen aan de pool van het hotel waar de Spumante van Gini ons spontaan kwam begroeten. Het zat goed, je voelde de good vibes… Even lekker eten in het restaurant en dan de nachtrust opzoeken.

Dag 2 in Veneto startte al behoorlijk vroeg. Na het ontbijt was het onmiddellijk richting Lavagno (Soave + Valpolicella territorium) om Tenuta Sant’ Antonio te bezoeken. Men had me op voorhand gewaarschuwd dat het moeilijk te vinden zou zijn: ‘als je denkt dat je niet meer verder en hoger de berg op kan, wel dan is het nog hoger en verder’! Eénmaal aangekomen was het echter wondermooi en meer dan de moeite waard. Omringd door wijngaarden op het hoogste puntje en met een wonderlijk vergezicht. Ha aan wijngaarden waar we naar hartenlust in konden stoeien. Nu ja, interpreteer dat maar als het nemen van foto’s, bestuderen van de druiven en de ranken en het doorploegen met de eigen handen van de grond :-). Corvina, Corvina en nog eens Corvina. Niet langer volgens het pergola-systeem trouwens.
Armando Castagnedi kwam ons al vlug toegesneld, zich druk verontschuldigend dat hij zich helaas niet om ons kon ontfermen. 10 x scusi, 100 x scusi, 1000 x scusi… ach het is hem van harte vergeven want hij liet ons achter in de handen van Claudio (wat een populaire naam blijkt te zijn in Italië) die ons van voor naar achter verzorgde en waar geen enkele moeite teveel voor was. Na de diverse rondleidingen gingen de deuren van het, absoluut magnifieke, proeflokaal voor ons open. En dat we hier zouden proeven dat had Armando ons ook nog even benadrukt. Elke wijn zou in het glas komen, met geen enkele uitzondering… soms zelfs meerdere jaargangen. En wat dan nog gezegd van de ‘experimentjes’ of de nieuwe wijnen in hun segment. Nu ken ik hun wijnen, of een gedeelte ervan althans, al behoorlijk. Ik weet dat ze meer dan degelijke Soave”s hebben, de Ripasso is ongeëvenaard en de Capitel Del Monte is een ‘must have’ voor alle Cabernet Sauvignon liefhebbers. Ja, uiteraard zijn de Amarone wijnen uitstekend en de Campo Dei Gigli zelfs meer dan uitstekend! Onder de indruk kwam ik echter van een vat-staal die we mochten proeven van een Amarone Reserva 2004. Prijskaartje tot nader order onbekend 🙂

We proefden volgende wijnen bij Tenuta Sant’ Antonio:

  • Scaia Bianco 2010
  • Soave ‘Fontana’ 2010
  • Soave ‘Monte Ceriani’ 2009
  • Soave Vigna Vecchia 2008
  • Tellos 2010 –> Een nieuw product waarmee ze experimenteren om een wijn zonder toevoeging van sulfiet te maken
  • Scaia Rosato 2010
  • Scaia Rosso 2010
  • Valpolicella ‘Nanfré’ 2010
  • Rosso veronese ‘Sponsa’ 2009
  • Valpolicella Superiore Ripasso ‘Monti Garbi’ 2008
  • Valpolicella Superiore ‘La Bandina’ 2007
  • Cabernet Sauvignon ‘Capitel Del Monte’ 2005
  • Cabernet Sauvignon ‘Capitel Del Monte’ 2006
  • Amarone Della Valpolicella ‘Selezione’ 2007
  • Amarone Della Valpolicella ‘Campo Dei Gigli’ 2005
  • Amarone Della Valpolicella ‘Campo Dei Gigli’ 2006
  • Amarone Della Valpolicella Riserva 2004
  • Passito ‘Colori d’Autunno’ 2003
  • Recioto Della Valpolicella ‘Argille Bianche’ 2004
  • Grappa Campo Dei Gigli di Amarone – Geen houtlagering
  • Grappa Rossa Campo Dei Gigli di Amarone – Houtlagering
  • Olio Extravergine d’Oliva ‘Monti Garbi

Alsof het nog niet voldoende was kregen we bij het afscheid nog een Magnum Amarone Selezione mee!! Een prachtig geschenk in houten koffertje… Nadien wist ik dat ik met dit geschenk problemen ging krijgen bij de terugreis: Ryanair + Overgewicht = Betalen! Ik heb nog nooit met zulke glimlach deze betaling geregeld. Dure magnum fles uiteindelijk, maar onbetaalbaar vanwege de herinnering. Jij mag kiezen wat doorweegt!
De afdaling na de proeverij ging, hoe kan het ook anders, een stuk vlotter als de beklimming 😉

Het eerste luik zat er hiermee bijna op. Nog even naar het Gardameer toe, wat wandelen en de emoties van de eerste 2 dagen een plaatsje geven. Italië zat toen al in ons hart… het was slechts een begin!


Italiaanse wijnavonden – Deel 1

Bezig zijn met wijn, niets zo leuk als dat. Bijgevolg doen we dat dan ook maar!
Waarom bijvoorbeeld eens niet ‘bezig zijn’ met Italiaanse wijnen? Geef toe, vele wijnliefhebbers hebben het toch zo moeilijk hun weg te vinden in het doolhof waarin het Italiaanse wijnlandschap wordt uitgetekend. Als je het van dichterbij gaat bekijken moet je er ook niet verwonderd over zijn dat het bij menigeen een ‘gat in hun cultuur’ is.

En dus schrijven we een opleiding uit, gespreid over 6 avonden! Doelpubliek: enthousiaste wijnliefhebbers – met of zonder voorkennis – die niet onmiddellijk op hun mondje gevallen zijn en die met graagte ook een woordje placeren over de aangeboden onderwerpen.

Zo gingen we dan van start, samen met de 13 genodigden. Zo’n avondje zit eigenlijk poepsimpel in elkaar: na wat blablabla (de indeling van de provincies over noord tot zuid, wat geschiedenis, een stukje cheap-talk, en de indeling van de Italiaanse wetgeving) over het thema van de avond, volgt er een degustatie.
Prettig om zien is steeds dat geschuifel met de stoelen als we aan het 2e deel van de avond beginnen… de messen worden gescherpt, de verwachtingen zijn hoog en vooral de dorst is groot! De dorst naar kennis weliswaar ;-).

Gedurende deze 6 avonden zullen er een waaier aan druivenrassen de revue passeren! Natuurlijk, we zitten in Italië… Bijgevolg zullen er tevens een waaier aan smaken volgen. En zij die vastgeroest zijn aan de wereldburgers der druiven als daar zijn Cabernet, Merlot, Syrah, Chardonnay, Sauvignon, etc. zullen lichtjes bedrogen uitkomen! Afzetten die oogkleppen, hoofd lichter achterover buigen en kappen maar met dat onbekende spul ;-).
You just love it or hate it!

Acht wijnen waren uitverkoren hun laatste adem uit te blazen. Sommigen onder hen waren al onthoofd, van anderen hadden we dan weer spijt dat we ze niet vroeger soldaat gemaakt hadden.
De wijnen waren zowat van overal, en toch ook weer niet. Zachtjes de eerste nadrukken leggen van de toonaangevende regio’s was de onderliggende boodschap en uiteraard ook verrassen!

Verrassen deed alleszins onze opener van de avond. De Epilogo di Cantalfieri Blanc de Noirs 2004 mag dan wel gemaakt zijn volgen de traditionele methode en van de Pinot Nero. Het was al een dood vogeltje, nog voor hij in het glas kwam! Oeps, die aanzet van de avond kon een pak beter… Waar was de pareling naartoe? Moet er geen mooi schuimkraagje verschijnen bij het ingieten? En dan volgde er oxidatie en vergane smaak-gloriën. Altijd positief blijven! Het kan alleen maar beteren. Maar toch, die prijs…slik!

Roeien met de riemen die we hebben en dus stapten we in onze sloep, gingen we helemaal de Adriatische zee door, likten we vlug de hiel alvorens aan te landen in Sicilia waar we een Catarratto proefden van Fazio. Haha opzet geslaagd…aantonen dat het in Sicilia verdomd moeilijk is de nodige zuren in hun wijnen te krijgen en zoals in dit geval te behouden. Tijd om dit pad te verlaten en pianissimo crescendo te gaan.

All the way back again to Friuli met een Pinot Grigio van Tenuta Pinni. Mooi uitgesponnen, prachtig evenwicht en een schoolvoorbeeld van degelijkheid.

Forte, Forte! Onze laatste witte wijn…Ik kan het niet laten om als liefhebber van de Riesling aan te tonen wat een prachtige resultaten er gemaakt worden van deze druif in Süd Tirol/Alto Adige. De Montiggl van St-Michael-Eppan werd van stal gehaald en ontkurkt. Al gauw volgenden de ‘oehs en de aahs’. Inderdaad waarachtig een mooi stukje mineraal vocht dat onze lippen bedwelmde!

Tijd voor het rode hoofdstuk aan te snijden. Een lichte tip van de sluier te lichten voor wat nog komen zal gaan. In volgorde proefden we een Barbera d’Asti van Cascina Castle’t uit Piëmonte (fruitig, correct maar ik heb toch besloten om in de toekomst een andere Barbera als voorbeeld te nemen), de Mongrana Maremma van Querciabella uit Toscane (oerdegelijk als steeds) en om af te sluiten Di Meo’s Don Generoso uit Irpina, Campania.
Deze laatste was een zeer concentreerde wijn, met een zeer complex aroma en smaak geheel. Aglianico op zijn best! Njammienjammienjammie 🙂

Eindigen deden we de avond met wat typische Italiaanse hapjes. Dit deden we echter niet vooraleer we nog een Reciotto van Pieropan – Le Colombare – ( one hundred percent Garganega sir) dronken op een succesvolle verderzetting van dit uiterst gezellig samenzijn!

Alla Prossima Volta!