Al sinds mensenheugenis is Barbera een van de onbezongen helden van de Italiaanse wijnbouw. Bekend om zijn levendige zuurgraad, weelderig fruitprofiel en opmerkelijke aanpassingsvermogen, geniet deze druif van een welverdiende heropleving onder wijnliefhebbers en kenners.
Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!
Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! Met dit in gedachten ging Amici wijnmeester Peter aan het werk om een aantal hoogwaardige proefflesjes op de tafel te toveren.
Een korte geschiedenis van Barbera
Afkomstig uit de glooiende heuvels van Piemonte in het noordwesten van Italië, heeft Barbera diepe wortels in de Italiaanse wijnbouw. Historische verslagen suggereren dat de druif al sinds de 13e eeuw in de regio wordt verbouwd. De naam is waarschijnlijk afgeleid van “Barbaro” (barbaar), verwijzend naar zijn diepe rode kleur, of van “Vinum berberis,” een diepgekleurde middeleeuwse drank.
De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn oorsprong vindt in Piemonte, meer bepaald in de Monferrato-regio. Barbera-wijnstokken gedijen in heel Italië, maar worden vooral aangetroffen in de diverse terroirs van Piemonte, met name in de appellaties Barbera d’Asti DOCG, Barbera d’Alba DOC en Nizza DOCG. In de jaren 80 werden er subzones opgericht, en vooruitstrevende producenten zoals Roberto Conterno en Giacomo Bologna begonnen Barbera-wijnen te maken met opmerkelijke finesse en een lange levensduur.
De kenmerken van Barbera-wijnen
Barbera-wijnen worden geprezen om hun fijne zuurgraad, waardoor ze een verfrissende en gastro-vriendelijke keuze zijn. De druif produceert doorgaans wijnen met een medium tot volle body en soepele tannine, waardoor de fruitige eigenschappen tot hun recht komen. Verwacht een mix van rode en zwarte vruchten – denk aan kersen, frambozen en pruimen – gecombineerd met hints van kruiden, zoethout, tabak, leder, viooltjes, anijs en aardse ondertonen. In het glas zijn de drie gemeenschappelijke kenmerken van Barbera-wijnen hun diepe kleur, hoge zuurgraad en relatief lage tannine.
Zandigere bodems produceren vaak donkergekleurde wijnen met een lager alcoholgehalte, terwijl kleiachtige bodems wijnen voortbrengen met een hoger alcoholgehalte, lagere zuurgraad en meer structuur. Ongelijke rijping van de pitten en variabiliteit in hun aantal kunnen echter de textuur van de wijn beïnvloeden.
Hoewel we Barbera bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt, bestaan er ook de meest banale Barbera wijnen. Het kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing. De druif is productief, en rendementen beperken is een must. Ze rijpt redelijk laat, maar heeft het voordeel zich te kunnen herstellen van hagelbuien.
Een van de opvallende eigenschappen van Barbera is zijn aanpassingsvermogen aan verschillende wijnmaakstijlen. Historisch gezien werd het gemaakt in een sprankelende, “vivace” stijl, maar tegenwoordig wordt het bijna uitsluitend gevinifieerd als een droge, stille wijn. Traditionele Barbera-wijnen worden vaak gerijpt in staal om hun frisse zuurgraad te benadrukken, terwijl serieuzere, gerijpte wijnen een houtlagering ondergaan (zowel in botti als in barrique), waarbij chocolade- en vanillenoten zich ontwikkelen naast het levendige fruit.
Belangrijke regio’s voor Barbera
Hoewel Piemonte de spirituele thuisbasis van Barbera blijft, wordt de druif in verschillende regio’s in Italië en daarbuiten verbouwd, waarbij elke regio een unieke expressie aan de druif geeft.
1. Barbera d’Asti DOCG
Bekend om zijn levendige zuurgraad en rode fruitaroma’s, toont Barbera d’Asti vaak de klassieke kenmerken van de druif. Makkelijk te telen en zeer productief, vooral in Asti, variëren de wijnen uit deze regio van eenvoudig en toegankelijk tot gestructureerd en geschikt voor rijping.
2. Barbera d’Alba DOC
Aanplant nabij de prestigieuze Nebbiolo-wijngaarden, heeft Barbera d’Alba vaak een iets vollere body en rijker profiel. Deze wijnen balanceren zuurgraad met diepere fruittonen en af en toe hints van chocolade of tabak.
3. Nizza DOCG
Nizza vertegenwoordigt het hoogtepunt van Barbera-wijnbouw, met strenge regels om de kwaliteit te waarborgen. Deze wijnen zijn krachtig maar elegant en profiteren vaak van langdurige rijping om lagen van complexiteit te onthullen.
Barbera wordt ook verbouwd in andere Italiaanse regio’s, waaronder Lombardije, Emilia-Romagna, Umbrië, Campanië en Sicilië. In totaal produceert Piemonte 12 DOC-wijnen van Barbera, naast de drie DOCG’s: Barbera d’Asti, Barbera del Monferrato Superiore en Nizza. Een gratis tip? Jawel: probeer de Barbera wijnen uit de Colli Tortonesi! Momenteel blijven ze nog wat onder de radar maar je zal versteld staan van de concentratie en rijpheid in deze Barbera wijnen. Amper 50 kilometer oostelijker zit je in Oltrepo Pavese en ook daar zijn er onbekende Barbera pareltjes te vinden!
De proeverij
Vite Colte La Luna e il Falo Barbera d’Asti Superiore DOCG 2018
100% Barbera die een rijping krijgt van 12 maanden in barriques. Heldere, volle, donkerrode kleur met een lichte evolutie en beperkte traanvorming. De toon wordt gezet met een uitbundige Barbera neus! kers, rode bes, aardbei en licht snoeperig fruit zijn present net als de florale en kruidige toetsen van viool, peper, anijs en kaneel. De alcohol is niet te verbergen. Na het walsen komen de accenten van de houtlagering opzetten: chocolade, toasting en mokka. Een lichte sousbois toets rond het boeket af. In de mond is er vooral veel fruit omringd door een lichte alcoholdominantie. De niet massaal aanwezig tannine manifesteren zich wel als rijk. Het is een correcte, sappige wijn die onder de noemer ‘allemansvriend’ valt. Punten: 82/100 – Prijs 15,00 € (te koop op diverse plaatsen in België)
Conterno Fantino Vignota Barbera d’Alba DOC 2019
Barbera die aangeplant staat in Monforte d’Alba en die rijpt in Franse eiken vaten. Zuivere, intense robijnrode kleur en tranend. Het geurenpallet wordt in de eerste aanzet gedomineerd door het licht snoeperige fruit (kers, rode en blauwe bes, pruim) en de kruiden (Provençaals, peper, laurier, kaneel). De geuren van de houtlagering komen pas na het walsen steviger opzetten. Verder is er een lichte aardse ondertoon en kan de alcohol zich niet verstoppen. In de smaak proef je de mooie, soepele maar voldoende krachtige tannine en de duidelijk aanwezige zuren. De wijn toont een mooie fruitexpressie en er zit een leuke frisse groenkruidige toets bij. Dit is zeer zeker een correcte wijn al mocht de lengte wel wat dragender zijn. Hij is voldoende sappig en in balans. Punten 86/100 – Prijs 24,20 € (Te koop bij Uniquato)
Pelissero Tulin Barbera d’Alba DOC 2021
De Barbera stokken staan in Treiso (Barbaresco gebied) en Neviglie. De druiven rijpen gedurende 24 maanden in barriques en nog 1 jaar verder in de fles. De geconcentreerde kleur, bijna zwart te noemen, vertelt reeds veel over de verdere proefsensatie van deze wijn. Diep intens dus met heerlijk gekleurde traanvorming. De neus biedt een waaier aan aroma’s met zowel rood als zwart fruit. We sommen op: zwarte kers, rode kers, braam, blauwe aalbes, pruim en framboos. De houtrijping laat zich stevig gelden met een aanzet tot tabak mokka, zachte leder en een vlezig aroma. Laurier, eucalyptus, munt, peper, viooltjes en alcohol vullen goed aan. Het is een vol bouquet, bijna zwoel zelfs zonder in overdrive te gaan. In de mond proef je de voldoende krachtige maar soepele en enorm smakelijke tannine. Er blijft ondanks het volle mondgevoel een perfecte frisheid present. Het geheel is behoorlijk lang en dragend. Dit is een uiterst geconcentreerde, volle, sappige wijn die perfect in balans is. Nu nog wat jong maar met een mooie toekomst voor zich! Punten: 89/100 – Prijs: 39,00 € (Te koop bij Les Verres Bavards)
Barbera van stokken die meer dan 50 jaar oud zijn en die gedurende 15 maanden rijpen in Franse barriques + 1 jaar in de fles. Mooie, zuivere en heldere kersenrode kleur en traanvorming. Wijn met de typsiche herkenbare Barbera neus waarbij de geuren bovendien bijzonder mooi tot hun recht komen! We herkennen rode en zwarte bessen, kersen, framboos… op het snoeperige af maar in de goede zin van het woord. Subtiele florale toetsen van zowel viooltjes als rozen. Volkruidig met peper, Provençaalse kruiden en kaneel. Licht rokerig, vlezig met zoethout omringd met een vleugje alcohol. In de mond genieten we vooral van de rijke en soepele tannine en het sappige fruit. De alcohol is uiteraard present, op het aanvaardbare randje van het dominante af. Dit is een lekker glas Barbera… sappig, fruitig, kruidig en vooral mooi in balans. Hij is niet enorm complex, niet enorm geconcentreerd, but who cares! Gewoon genieten. Punten: 90/100 – Prijs 44,00 € (Niet te koop in België?)
Barbera die 15 maanden heeft gerijpt, deels in 30 hl botti, deels in gebruikte barrique en nadien nog een flessenrust kreeg voor 10 maanden. Intens donkerrood met gekleurde traanvorming. Er ontwikkelt zich een prachtig gevoel tijdens de ruikfase dat enkel nog maar extra wordt benadrukt als je de wijn wat tijd gunt in het glas. Ondanks zijn nog relatief jong leeftijd zitten alle geurcomponenten versmolten en is het geen ‘vakjes ruiken’. Chocolade, balsamisch, donkere kers, braam, viooltjes, laurier, koffie, aards, peper, alcohol, ceder, aalbes, pruim, tabak… Ik zet de geuren bewust door elkaar om het versmolten gevoel te creëren bij de beschrijving ervan. Kom je er eindelijk toe het glas aan je lippen te brengen dat gaat die versmoltenheid naadloos verder tijdens de proeffase. Rijk, levendig, zacht, in balans, vol en rond… Dit is een zeer mooie, mondvullende bijna complete wijn zonder ‘té’ te zijn! Punten 92/100 – Prijs 27,00 € (Te koop bij Wine Art)
Enzo Boglietti Vigna dei Romani Barbera d’Alba DOC 2020
De 80 jaar oude Barbera stokken staan in La Morra. De wijn krijgt een opvoeding in barriques voor 22 maanden. Heldere, intens paarsrode kleur met gekleurde traanvorming. In de neus is, ondanks dat het fruit en de kruiden present zijn, treedt het balsamico gevoel steeds weer op de voorgrond, omringd door andere branderige geuren zoals mokka en toasting. Kers aardbeisnoepjes, viool, peper, munt, anijs, laurier en alcohol volgen. De smaak is op het overvloedige af. Rijke, voldoende krachtige tannine, levendige, frisse zuren. Lang aanwezig en in balans. Hoewel de wijn hier uit het glas barst is dit toch een stap terug na de Marun! Punten: 88/100 – Prijs 45,00 € (Niet te koop in België?)
Vietti Vigna Vecchia Scarrone Barbera d’Alba DOC 2017
18 maanden rijping krijgt deze Barbera (inox, barrique, botti). De wijngaarden liggen in Castiglione Falletto. Intense robijnrode kleur, tranend. De neus wordt gedomineerd door warme kruidige geuren en door de branderige aroma’s. Ras el hanout, kaneel, munt, peper, mokka, tabak, vlezig, toast en vooral chocolade. Kers, braam en framboos vertegenwoordigen het fruit. Bij het proeven komt die chocolade almaar terug, rijke soepele tannine, voldoende zuren. Zeer rond en vooral volgens een moderne, commerciële stijl gemaakt. We durven zelfs een parkerwijn zeggen. Punten: 85/100 – Prijs 60,00 € (Te koop bij Licata)
De wijn rijpt gedurende 24 maanden; 12 in barrique en 12 in de fles. Robijnrode kleur met een lichte evolutie. Eerste impressie bij het ruiken: zeer reductief. Deze reductie verdwijnt wel bij het walsen maar komt na even stilstand opnieuw opzetten. Niet te uitbundige neus en het fruit zit in verschillende stadia waar voor mij het gedroogde primeert. Het is een stevig glas met krachtige maar rijke tannine, voldoende zuren. Reeds van bij het ruiken zit ik me af te vragen of hier een gedeelte van de druiven appassimento zijn geoogst… Ik herken niet de Bricco dell’Uccellone die ik in het verleden meermaals heb geproefd. Punten: 85/100 – Prijs 75,00 € (Te koop bij Licata)
Het is alweer een tijdje geleden dat we onze jaarlijkse superproeverij hielden bij wijnclubs Het Negende Vat en Op de Klippen! De notities liggen almaar te lonken om onder handen genomen te worden. Uitstelgedrag… Tot het moment dat je het beu bent dat je ze al voor de zoveelste keer in de hand hebt en er dan ook mee aan de slag gaat.
Het systeem is duidelijk. We organiseren dit jaarlijks en er komen enkel Italiaanse klassewijnen op de proeftafel (9 wijnen). We hebben hiervoor een budget van ongeveer 500,00 €. We luisteren de avond extra op door er 6 gastronomische hoogstandjes bij te serveren. Het hoeft geen betoog dat alle leden al uitkijken naar de degustatie van 2025!
Hieronder volgende de wijnbeschrijvingen van de geserveerde wijnen bij beide wijnclubs:
Bruna U Baccan 2020 – Riviera Ligure di Ponente DOC
Wijn gemaakt van de Pigato-druif, het kroonjuweel van Ligurië. Deze druif komt volledig tot zijn recht dankzij een fermentatie op roestvrij staal en vervolgens een rijping op de fijne lies voor 10 maanden, gevolgd door een flessenrust van 8 maanden. Ze doen er niet aan battonage. In het glas zie je een strogele wijn met een helder karakter. Het bouquet is meteen verleidelijk en fris. Je neus wordt begroet door sappige geuren van peer, ananas en de subtiele citrusfrisheid van grapefruit, naast een exotisch vleugje lychee. Je merkt dat er ook bloemige tonen van jasmijn in verstopt zitten, met op de achtergrond een hint van anijs en een fijne amandeltoets. Dit alles met een mooie minerale ondertoon. Bij de eerste slok proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De smaak is rond en fruitig, met een verfrissende levendigheid die je zintuigen prikkelt. De salinity – die knisperende ziltheid – geeft de wijn een heel eigen karakter, bijna alsof je een briesje van de Ligurische kust proeft. De zuurgraad is precies goed: levendig en droog, zonder dat het je mond doet samentrekken. Het subtiele bittertje aan het einde, in combinatie met de uitgesproken minerale afdronk, geeft de wijn een mooie diepte en zorgt voor een lange, verfijnde nasmaak. Deze Bruna U Baccan is niet alleen een wijn met finesse, maar ook eentje met een vrolijk karakter. Hij is vol en toch elegant, lekker fris maar met een geraffineerde kruidigheid die blijft hangen. Heel knap gemaakt, met een heerlijk bittertje op het einde! Punten: 87/100
Pietracupa Cupo Fiano 2018 – Campania IGT
100% Fiano. Fermentatie in inox. Geen houtlagering. Bleekgele, heldere kleur. Adem diep in en je wordt getrakteerd op een sterke, zuivere neus die meteen in balans is. Stel je voor: sappige appels en zoete perziken, met een frisse scheut citrus die je neus prikkelt. Zachtjes komt de florale toets van acacia bloemen opzetten! De kruidenparade volgt ook anijs en een tikje munt. Voor de nootjesfans zijn er subtiele hints van amandel en hazelnoot. Tenslotte een mineraal randje dat het geheel nog even opfrist. In de mond is er niet onmiddellijk vuurwerk! Wel de nodige fraicheur en rondheid. Alles is in balansen de smaak blijft vooral fruitig met diezelfde appels, perziken en citrus. Maar dan komen de kruidige en minerale elementen weer om de hoek kijken. De afdronk is voldoende lang, niet te snel weg. Dit is een mooie wijn die nu gedronken moet worden. Hij zit vol leven en pit, en heeft precies de juiste mix van fris fruit en kruidigheid! punten: 85/100
Joaquin Vino della Stella – Fiano di Avellino DOCG
100% Fiano. Vergisting in stalen tanks en vervolgens rijping in voor maar liefst 36 maanden in deze inox cuves. Diep goudgele kleur, helder. De neus is een ware ontdekkingstocht, vol complexiteit en gelaagdheid. Onmiddellijk present zijn de sappige aroma’s van peer, ananas, perzik en abrikoos. Verder is er een subtiele hint van honing die wat rondheid toevoegt, vergezeld van een verfrissend vleugje pepermunt. Vervolgens komt er een zijdezachte toets van vanille en hazelnoot naar voren, met op de achtergrond een fijne rokerigheid. De aardsheid, gecombineerd met een ‘flint’ mineraliteit, maakt het bouquet helemaal compleet. De eerste slok is een sensatie. Deze wijn is rond en vol van smaak, met een krachtige intensiteit die je meteen meesleept. De levendige zuurgraad zorgt voor een perfecte balans. De wijn is heerlijk droog. Wat vooral opvalt, zijn de notige elementen die in de afdronk naar voren komen: hazelnoot, misschien zelfs een vleugje amandel, die perfect samengaan met de minerale en kruidige tonen die de wijn extra diepte geven. De lange, aanhoudende afdronk is een waar genot, kruidig en mineraal. Deze Joaquin Vino della Stella is een indrukwekkende wijn die kracht en finesse prachtig weet te combineren. De volle, minerale structuur en de verfijnde kruidigheid maken hem niet alleen complex, maar ook ontzettend lekker. Punten: 89/100
100% Trebbiano Abruzzese. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in nieuwe Franse barriques. In je glas schittert een citroengeel juweeltje met een intens heldere schittering. Bereid je voor op een geurenspektakel dat je zintuigen goed wakker schudt. Krachtig, verfijnd en mooi in balans, met een mand vol fruit: sappige appels, rijpe peren en een exotische twist van ananas, met kruisbes en citrus in de aanvulling. Gevolgd door een vleugje kamperfoelie. Nog meer: een hint van munt, wat hazelnoot en een tikje toast dat subtiel naar voren komt dankzij die houtlagering. Verder bezit de wijn een licht aards karakter zijn er de frisgroene toetsen van varen en de aanstekelijke mineraliteit. De smaak is krachtig en perfect in balans. Deze wijn weet hoe hij je smaakpapillen moet bespelen. Hij komt binnen met een levendige frisheid, maar dan volgt een zachtere, ronde finish die zorgt voor een heerlijk mondgevoel. De smaken blijven fruitig met een subtiele kruidige ondertoon en een fijne mineraliteit. Alles is mooi geïntegreerd. De afdronk blijft best wel even hangen. Lang, fruitig, kruidig en mineraal. Dit is niet zomaar een Trebbiano. Dit is de Trebbiano die vol, friskrachtig en evenwichtig is! Punten: 89/100
J. Höfstatter Barthenau Vigna San Urbano Riserva Pinot Nero 2017 – Alto Adige DOC
100% Pinot Nero. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in kleine Franse eiken barriques, gevolgd door een extra jaar rijping in grote eiken fusten en tenslotte 8 maanden op fles. Het resultaat? Een complexe, gestructureerde wijn die finesse en kracht in perfect evenwicht brengt. Met zijn kersenrodekleur en levendige tranen aan het glas, nodigt hij je meteen uit. De neus is een explosie van aardbei, kers, framboos en andere besjes, vermengd met florale hints van viool en roos. Dan komt er die kruidige kant opzetten, met snufjes peper, munt, kaneel een vleugje cederhout en laurier, afgetopt met een mineraal en aards accent van grafiet. In de mond laat hij zich van zijn beste kant zien: evenwichtig, met een frisse, levendige zuurgraad en precies de juiste hoeveelheid tannine die het mondgevoel rijk en rond maken. De smaken zijn heerlijk fruitig, met dat frisse rode fruit op de voorgrond, ondersteund door die subtiele kruidige en minerale ondertonen. De afdronk? Geweldig en blijft heerlijk lang hangen. Een verfijnde en frisse Pinot Nero die echt indruk maakt! I like it!! Punten: 91/100
Linticlarus is een zeer expressieve Pinot Noir. Er komen heel wat handelingen kijken bij het vinifiëren van deze wijn! Vooreerst is er de vergisting in betonnen cuves. Nadien rijpt de wijn gedurende een jaar in eiken barriques (40% zijn nieuwe). Vervolgens is er een verdere rijping van 6 maanden in grote botti (eikenhouten fusten) en krijgt de wijn nog een flessenrust van 12 maanden. Prachtige, heldere kersenrode kleur. Bij het ruiken begint het feestje pas echt. De neus biedt een heerlijk boeket van rijpe kersen, sappige bosbessen en een vleugje frambozen. Dat fruitige karakter wordt verrassend verfijnd aangevuld met geuren van rozenblaadjes en een subtiele, maar aanwezige kruidigheid van kaneel en cederhout. Er hangt een zekere rokerigheid overheen, samen met een lichte geur van tabak en de aardse tonen van verse boschampignons. Vanaf de aanzet proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De tannine zijn soepel en rijk, maar niet te opdringerig – ze ondersteunen het geheel zonder te overheersen. De levendige aciditeit geeft de wijn een frisse, bijna speelse energie, terwijl de malse zachte toets voor diepte en rondheid zorgt. De smaak is krachtig en vol, zonder zwaar te worden. De fruitigheid van de kers en bosbes blijft op de voorgrond, maar wordt perfect omringd door kruidige en aardse tonen die de complexiteit vergroten. Het mondgevoel is rond en harmonieus. En dan is er nog de afdronk – extra lang en bijzonder bevredigend. De fruitige en kruidige componenten blijven prachtig hangen, met een sappigheid die je mond als vanzelf laat verlangen naar de volgende slok. De wijn eindigt op een minerale toon, met een knipoog naar het terroir van Alto Adige. Kortom, deze Tiefenbrunner Linticlarus Riserva is niet alleen een wijn vol finesse en karakter, maar ook een wijn die je blijft ontdekken. Elke slok onthult nieuwe lagen, en de balans tussen het fruit, de kruidige houttonen en de frisse zuren maakt dit een zeer mooie Pinot Noir. Punten: 94/100
Alberto Graci en Angelo Gaja Idda 2020 – Etna Rosso DOC
Deze wijn is gemaakt van Nerello Mascalese.. Na fermentatie in betonnen cuves rijpt de wijn verder voor deels in 50 hl grote houten vaten, en deels in diezelfde betonnen kuipen voor een periode van 24 maanden. Granaatrood, helder en levendig. De neus is aanstekelijk verfijnd en uitnodigend. Je merkt de sappige geuren van kers, rode bes en wilde bosaardbeien, vergezeld van subtiele florale tonen van rozen. Er is een zekere rokerigheid en de aanwezigheid van cederhout. Laurier, aardsheid, en een hint van paddenstoel zorgen voor meer complexiteit en uiteraard is er de minerale Etna aanwezigheid. In de mond is deze Etna Rosso een ware finessebom. De wijn is fris, maar zit bomvol smaak, zonder ooit overweldigend te worden. De tannine zijn mooi gestructureerd, niet te zwaar maar rijk genoeg om de wijn body te geven. De levendige zuren houden alles prachtig in balans en versterken het fruitige karakter. Elke slok biedt een extra lange lengte, waardoor de fruitige en kruidige elementen in de afdronk nog lang nazinderen. Deze afdronk is ronduit geweldig, een samenspel van frisheid, kruidigheid en de typische mineraliteit van de Etna. Deze wijn is een perfecte balans tussen elegantie en diepte, vol van smaak, maar altijd verfijnd. Punten: 91/100
Tunella Pignolo 2018 – Trevenezie IGT
100% Pignolo. Deze wijn begint met een zorgvuldige vinificatie op roestvrijstalen tanks. Daarna wordt hij 60 maanden gerijpt in 500 liter eiken tonneaux. Om af te ronden, rust hij nog eens 6 maanden op fles voordat hij naar buiten mag komen om te schitteren. In het glas zie je een diepe donkerrode kleur, helder en vol, met tranen die langzaam langs de randen van het glas glijden. Dat belooft al veel goeds. De neus is dan ook precies wat je verwacht van zo’n krachtpatser: pruimen, kersen, braambessen, cassis en blauwe bessen knallen uit het glas, terwijl een kruidige mix van jeneverbes, peper en kruidnagel zich subtiel mengt met hartige tonen van tijm, laurier en paprika. Alsof dat nog niet genoeg is, komen daar ook heerlijke geuren van chocolade, tabak, ceder en dat klassieke sigarenkistje bij, met een vleugje grafiet en sousbois voor de aardse diepgang. Dit is een neus waar je een hele avond aan zou kunnen blijven ruiken. En dan in de mond… bam! Krachtige tannine laten meteen weten dat deze wijn niet met zich laat sollen. Maar die kracht wordt gelukkig mooi in balans gehouden door een levendige frisheid die zorgt voor de nodige spanning. De eerste slok brengt een explosie van sappig donker fruit. Vol en rond. Deze Pignolo laat zich van zijn rijkste kant zien, met een fruitig en kruidig karakter dat perfect samengaat. De afdronk is een genot: lang, fruitig en kruidig. Een wijn met veel kracht, maar toch elegantie, waar de tijd even bij stil lijkt te staan. Een ware traktatie voor de liefhebbers van complexe, kruidige rode wijnen. Punten: 89/100
Meroi Davino Vigna Dominin 2016 – Friuli Colli Orientali DOC
100% Refosco dal peduncolo rosso. De druiven ondergaan fermentatie in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 24 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Dit is een wijn die onmiddellijk indruk maakt met zijn bijna inktzwarte kleur, helder en met volle tranen langs het glas. De neus is werkelijk een avontuur op zich, met een intens bouquet vol donker zwart fruit zoals pruimen, braam en cassis, aangevuld met een stevige kruidigheid. De wijn barst van de kruidnagel, tijm en peper, die subtiel verweven zijn met vegetale tonen van paprika, laurier en grafiet. De houtimpressies van voornamelijk ceder zijn duidelijk aanwezig en voegen een mooi vleugje leder, tabak, en zelfs thee toe. Het aards karakter is eveneens duidelijk present en geven deze wijn mee zijn diep en complex aroma. Het kruidige karakter van de wijn wordt bij het proeven onmiddellijk duidelijk, met een mooie balans tussen kracht en finesse. De tannine zijn stevig en rijk, op het randje van te dominant, maar alsnog blijft de wijn fris en levendig dankzij de perfect geïntegreerde zuren. In de mond proef je donkere chocolade en tabak, die zorgen voor een aangenaam knapperig bittertje in de afdronk. De lengte is indrukwekkend en de afdronk blijft lang hangen met een fruitige en kruidige nasmaak. Dit is een wijn die krachtig en vol is, met veel potentieel voor verdere rijping. Voor wie geduld heeft, zal deze wijn over de jaren nog meer verfijning tonen, maar ook nu al is het een waar genot voor liefhebbers van rijke, complexe wijnen. Punten: 92/100
Zymé Kairos 2019 – Rosso Veneto IGT
Deze blend van maar liefst vijftien druivensoorten krijgt zijn karakter mede door de vinificatie in de appassimento-stijl. Hij krijgt een opvoeding in Franse eiken barriques voor een periode van 36 maanden en geniet nog na van een jaartje flessenrust. Het is een wijn die meteen opvalt door zijn diepe, donkerrode kleur, helder en met opvallende tranen langs het glas. De neus opent met een weelderig bouquet van rijp en gedroogd fruit. De appassimento-stijl drukt hier duidelijk zijn stempel. Zwarte kers, braam en cassis knallen eruit, terwijl gedroogde vijgen en pruimen een zwoelere onderlaag vormen. Daarnaast komen er kruidige en balsamische accenten naar boven, zoals zoethout, laurier en een vleugje peper. Het geheel wordt omhuld door donkere chocolade, mokka en een subtiele rokerigheid. Viooltjes brengen een florale frisheid in de mix Verder is er nog tabak en een aardse, bijna rustieke achtergrond. Dat Kairos een krachtige wijn is kan hij onmogelijk verbergen, rijk en vol van smaak. De tannine zijn stevig en geven de wijn een stevige structuur. De zuurtjes hebben het moeilijk om de nodige tegenkanting te geven, wat ervoor zorgt dat de wijn balanceert op het randje van ‘te log of vermoeiend’. Dit is echt een wijn voor liefhebbers van de rijkere, zwoelere kant van de Venetiaanse wijnen, met duidelijke Amarone-invloeden. De smaken van zwarte kers, chocolade en gedroogd fruit blijven mooi aanwezig in de mond, terwijl de lange afdronk een kruidige en fruitige harmonie biedt die de wijn goed afrondt. Deze Kairos is ontegenzeggelijk een volle, rijke wijn die dicht tegen het randje van vermoeiend aanzit door zijn zwoele karakter. Niet onmiddellijk mijn favoriete wijn (hiervoor mist hij de nodige finesse). Toch, voor wie van dit genre houdt, biedt hij een bijna decadente drinkervaring, vol met rijp fruit, kruiden en een vleugje balsamico. Punten: 88/100
Tasca d’Almerita Rosso del Conte 2015 – Contea di Sclafani DOC
Blend van 53% Nero d’Avola en 47% Perricone. Deze Siciliaanse krachtpatser ondergaat een fermentatie in roestvrijstalen tanks, waarna hij 18 maanden rijpt in Franse en Slavonische eiken barriques. Visueel is hij een ware eyecatcher: donkerrood, intens en helder, met van die gekleurde tranen die langzaam langs het glas glijden. Die neus… Het eerste wat opvalt is het prachtige contrast tussen donker en rood fruit. Denk aan pruimen, kersen, braambessen en frambozen, maar dan gecombineerd met een kruidige punch van munt, peper en kruidnagel. Voeg daar wat chocolade, tabak en eikenhout aan toe, en het plaatje is compleet. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipen er nog meer complexe aroma’s binnen: leder, grafiet en een hint van paddenstoel voor dat aardse, bijna umami-karakter. De mond is net zo verleidelijk. Het fruit is op het randje van jammy, lekker geconcentreerd maar niet over de top. Krachtig en intens, met een stevige structuur dankzij de rijke tannine die de wijn body geven, maar toch niet overheersen. De zuurgraad is fris genoeg om het geheel in balans te houden, en de alcohol is mooi geïntegreerd. In de mond proef je dat volle, ronde karakter, met een mix van fruitige en kruidige smaken die door elkaar heen lopen. Naar het einde toe volgt er een fijne toets van chocolade in de afdronk. Die afdronk is trouwens lang en complex, fruitig. Een wijn die kracht en finesse perfect combineert. Dit is zonder twijfel een imposante Siciliaanse rode die indruk maakt, en ja, absoluut lekker! Punten: 90/100
Piancornello Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG 100% Brunello (Sangiovese). Na de oogst wordt deze Sangiovese zorgvuldig vergist in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten. Bij het inschenken valt meteen het robijnrode kleurenspektakel op, intens en helder, met de nodige traanvorming. De neus opent wel zeer intens met een stevig en vol bouquet dat uitpakt met sappig fruit: pruimen, aardbeien, kersen, braambessen en frambozen. Maar het blijft uiteraard niet alleen bij fruit, er komen ook florale en kruidige tonen door: subtiele viooltjes, wat jeneverbes, peper, kaneel, en hints van chocolade, cederhout, mokka en een beetje thee. Duidelijk present is ook een prachtige aardse component van champignon. In de mond wordt het verhaal van deze wijn nog spannender. Veelzeggens is hoe zeer geïntegreerd het smaakprofiel is! De tannine zijn krachtig en rijk, maar zo goed verweven met de zuurgraad dat de wijn nooit scherp of te heftig wordt. Het fruit – dat op de rand van rijpheid zit combineert prachtig met de kruidige en aardse tonen. De wijn heeft een volle, ronde smaak, met een speelse balans tussen het fruitige en het kruidige. Dit typeert ook de lange, kruidige afdronk met die kenmerkende Brunello-elegantie die blijft nazinderen. Dit is zonder twijfel een wijn die het evenwicht tussen aciditeit, tannine, alcohol en fruit subliem accentueert, en hij nodigt je telkens weer uit voor een volgende slok. Elegant, krachtig, maar nooit opdringerig. Punten 90/100
Cantina Fornacina Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG
Deze 100% Brunello (Sangiovese Grosso) ondergaat een traditionele vinificatie met lange maceratie, gevolgd door een rijping van minimaal 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten, met nog eens minstens 12 maanden rijping op fles. Robijnrode kleur, helder en met subtiele traanvorming. De neus is verleidelijk en complex, een prachtig samenspel van aroma’s die zich langzaam ontvouwen. Denk aan sappige kersen en rode bessen, aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, kaneel en een vleugje munt. Het houtgebruik is perfect geïntegreerd, met subtiele hints van cederhout en tabak, terwijl de aardsere tonen van bosvruchten en paddenstoelen de wijn een extra dimensie geven. Een lichte toets van koffie en thee zorgt voor een verfijnd rokerig karakter, en het leer in de achtergrond voegt een vleugje rokerigheid toe. In de mond wordt dit geheel nog eens bevestigd. De wijn is vol en rond, met een perfecte balans tussen fruit en kruiden. De tannine zijn krachtig, maar mooi verweven en geven de wijn structuur zonder dat het overweldigend wordt. De levendige zuurgraad houdt de wijn fris. De smaken van het neus-fruit worden gevolgd door kruidige nuances van laurier, kaneel en tabak, en de afdronk is lang, fruitig en kruidig met een heerlijk gelaagde diepgang. Dit is een Brunello die het beste van kracht en verfijning weet te verenigen. Een geweldige wijn die nu al indruk maakt, maar met zijn stevige structuur en rijke tannine nog een verder leven voor zich heeft. Punten: 95/100
Il Borro 2019 – Toscana IGT
Deze blend van 50% Merlot, 35% Cabernet Sauvignon en 15% Syrah krijgt een fermentatie van 14 dagen in stalen tanks. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in kleine houten vaten en een verdere rijping van 6 maanden op fles om alles mooi samen te laten komen. Bij het inschenken valt de robijnrode kleur op, helder en gematigd van intensiteit, met een lichte traanvorming die elegant langs het glas glijdt. De neus is een feest van geuren: kers, braam en myrilles dansen samen met peper, viooltjes en tijm. Daarachter schuilen lagen van chocolade, cederhout, paprika, laurier, thee, tabak, potloodslijpsel, leder en zelfs een hint van champignons. In de mond is deze wijn een ware sensatie. De combinatie van aanwezige aciditeit en specerijen zorgt voor een levendige en frisse ervaring. De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, en de zuurgraad houdt alles mooi in balans. De smaak is vol, rond en zacht. De afdronk is geweldig, fruitig en kruidig, en blijft lang hangen, waardoor je telkens weer een nieuwe laag ontdekt. Het is een wijn die je blijft verrassen met zijn groene, frisse toetsen en zijn complexe, elegante karakter. Een echte aanrader voor liefhebbers van verfijnde, veelzijdige wijnen! Punten: 93/100
Vignamaggio Cabernet Franc di Vignamaggio 2017– Toscana IGT
100% Cabernet Franc. Na de oogst gaat deze Cabernet Franc in roestvrijstalen tanks voor de fermentatie, waarbij zorgvuldige aandacht wordt besteed aan de extractie van tannine en aroma’s. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in Franse eikenhouten barriques en 8 maanden in de fles. Prachtige diepe, donkerrode kleuren, helder en zuiver, met mooie gekleurde tranen. De neus is echt veelbelovend. Het begint met een explosie van rijp kersen-, braam- en aalbessenfruit, waar snel daarna bosbessen bij komen. Bovendien duikt er een scala aan secundaire aroma’s op: viooltjes, munt en peper mengen zich subtiel met kruidige hints van tijm, chocolade, tabak en ceder. Een toetsje rokerigheid, de tonen van sigarenkistje en een hint van koffie maken de geurbeleving bijna af. Want er volgt nog die fijne balsamico toets en een snufje paprika. In de mond is deze wijn precies zoals je van zo’n rijke neus zou verwachten: vol en kruidig, en dan dat heerlijke, sappige fruit! De balans tussen de krachtige tannine en de levendige frisheid zorgt voor een wijn die krachtig is zonder log te worden. Je krijgt een fijne frisheid die het donkere, rijpe fruit in toom houdt. Alles is zeer gebalanceerd, van de zachte zoetheid tot de rijkdom van het fruit, de subtiele kruidigheid en de alcohol. De afdronk? Die is geweldig. Lang, fruitig, kruidig, en met een vleugje chocolade dat nog even blijft hangen. Dit is een wijn die niet alleen indruk maakt met zijn kracht, maar ook met zijn elegantie. Een sublieme, uiterst sappige wijn. Een echte topper die je vol enthousiasme in je glas schenkt, en die je zeker niet snel zult vergeten! Punten: 95/100
100% Chiavennasca (Nebbiolo). Deze Nebbiolo, afkomstig uit de steile wijngaarden van Valgella in Valtellina, krijgt zijn karakter door een traditionele vinificatie, gevolgd door een rijping van minimaal twaald maanden, waarvan deels in 225 liter eiken barriques en deels inn 25 hectoliter eiken foeders. In het glas schittert een heldere granaatrode kleur, vol van intensiteit en met een elegante traanvorming langs het glas. De neus opent met een uiterst aangenaam bouquet, waar rijpe tonen van pruim, rozijn en kers onmiddellijk de aandacht trekken. Vervolgens komt er een bloemige dimensie bij, met subtiele hints van roos en viooltjes, samen met een verfrissend vleugje pepermunt, vanille, tabak en ceder. Het bouquet wordt compleet met die heerlijke, klassieke geur van een sigarenkistje, laurier en de aardse nuances van humus. In de mond is deze Riserva verrassend zacht, ondanks zijn krachtige intensiteit. De tannine zijn rijk, maar geïntegreerd, waardoor de wijn fluweelzacht aanvoelt. Dit wordt gecounterd door een levendige frisheid, precies genoeg om de wijn droog en elegant te houden. Het smaakprofiel wordt gedomineerd door sappige fruittonen, vooral donker fruit zoals pruimen en bramen, met een kruidige ondertoon die het geheel mooi aanvult. De **afdronk is lang, met een fijne combinatie van fruitigheid en kruidigheid, die blijft hangen met subtiele hints van tabak en vanille. Het resultaat? Een sappige, uitgebalanceerde wijn die je gewoon nog een slok doet nemen. Deze Nebbiolo bewijst eens te meer waarom Valtellina een van de mooiste regio’s voor Nebbiolo is, en waarom deze Riserva zo’n genot is om te drinken! Punten: 90/100
Matteo Ascheri Sorano 2016 – Barolo DOCG
Deze Barolo wordt uiteraard gemaakt van de Nebbiolo. Na de oogst volgt een traditionele vinificatie met een lange schilweking, en de rijping vindt plaats op grote Slovaakse eikenhouten vaten gedurende minstens 24 maanden, gevolgd door verdere rijping op fles. De wijn presenteert zich met een granaatrode kleur, helder en gematigd van intensiteit. Al bij de eerste neus wordt duidelijk dat je hier te maken hebt met een goed gebalanceerd bouquet. Geuren van bosaardbei, kersen en framboos vormen een heerlijke fruitige basis. Daaroverheen zweven florale tonen van viooltjes, gekruid met peper en jeneverbes. De subtiel rokerige toets van cederhout en laurier geeft de neus diepte, terwijl thee, tabak, leer en een aardse ondertoon een complex en uitnodigend geheel creëren. Bij het proeven van die eerste slok onthult Sorano meteen zijn kracht en complexiteit. De intensiteit is indrukwekkend, met stevige, rijke tannine die de structuur van de wijn bepalen. De levendige zuurgraad houdt de boel fris, terwijl er een zacht gevoel door de wijn heen schemert. Vol en rond van smaak, met een perfect gebalanceerd alcoholpercentage, lijkt deze wijn als een dikke knuffel voor je smaakpapillen. Je proeft de sappigheid van rood fruit, gemengd met aardse en kruidige nuances. De afdronk is simpelweg geweldig. Fruitig en kruidig, met een extra lange lengte die je nog even laat nagenieten. Sorano 2016 van Matteo Ascheri is niet zomaar een Barolo, het is een Barolo die een verhaal vertelt, van traditie, vakmanschap en puur genoegen. Punten: 97/100
Pure Nebbiolo. Deze Barolo Monvigliero is een schitterend voorbeeld van wat Nebbiolo te bieden heeft. Na een traditionele vinificatie ondergaat de wijn een rijping van minstens 36 maanden, waarvan een groot deel in grote Slavonische eikenhouten vaten. Hierop volgt nog een rijping van 2 maanden in inox en minstens 6 maanden in de fles. In het glas toont hij een elegante robijnrode kleur, vol en helder. De neus is ronduit aanstekelijk – een feest van aroma’s dat je meteen in vervoering brengt. Rijpe tonen van bosaardbei, kers en framboos dansen samen met een vleugje bosbes. Daarbovenop komt een delicate parfum van roos, die vervolgens overgaat in kruidigere noten zoals jeneverbes, munt en peper. En dan die geweldige onderliggende aardse en rokerige tonen: cederhout, sigarenkistje, mokka, laurier, thee, een hint van truffel en champignon, die de wijn zijn Barolo-typische aardsheid geeft. In de mond komt de magie echt tot leven. Deze wijn is een subliem juweel – krachtig en tegelijkertijd fijnzinnig. De tannine zijn rijk en krachtig, maar toch soepel en verfijnd, terwijl de levendige zuurgraad zorgt voor een frisse balans. Het mondgevoel is vol en rond, waarbij de smaak van rijp rood fruit en een subtiele kruidigheid mooi verweven zijn. De alcohol is perfect geïntegreerd en draagt bij aan de elegantie van de wijn zonder dominant te worden. De afdronk is lang en indrukwekkend, vol van fruitige en kruidige smaken die je mond heerlijk blijven prikkelen. Dit is een overheerlijk complexe en verfrissende Barolo, die zijn kracht en frisheid subtiel weet te combineren. Een ware expressie van de Monvigliero-wijngaard en een must voor liefhebbers van verfijnde, gelaagde wijnen! Punten: 96/100
De begeleidende hapjes waren:
Gambero rosso con visciole
Capesante / crema di topinambur / fagioli verdi di soia e asparagi
Tartare con carciofini
Pollo all’Ostrica
Filetto di maiale in crosta
Guance di vitello cotte nella birra scura con funghi di bosco e cipollotti
Ik blijf het een raar gegeven vinden dat net Toscane, waar mijn geliefde Sangiovese voor zulke fantastische wijnen zorgt, de geboorteplaats is van de zogenaamde Super Tuscan wijnen. Deze benaming slaat op Toscaanse wijnen die niet gestoeld zijn op Sangiovese maar wel op de Franse druivenrassen. Even geheel terzijde toch mijn bewondering uiten voor de geweldige commerciële vondst deze benaming de wereld in te sturen!!
Achter deze Super Tuscan wijnen zit echter een hele geschiedenis en het succes van deze wijnen is er niet zonder slag of stoot gekomen. Hiervoor nemen we de teletijdmachine van Professor Gobelijn en gaan we terug naar het Bolgheri van de VIII Eeuw AD. De regio was toen nog volop een moerassig gebied en na de Etrusken en de Romeinen hadden de Lombarden het in deze tijden voor het zeggen. Niet dat dit gegeven op zich zo belangrijk is maar het is rond deze tijdspanne dat hun leider luisterde naar de naam Walfredo. Wilfrid of San Walfredo wordt beschouwd als de voorvader van de Gherardesca familie. En het is net deze familie die een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de wijnbouw in Bolgheri! De naam San Walfredo zal bij menig wijnliefhebber bekend in de oren klinken want het is de Super Tuscan van Tenuta Guado al Tasso (van Antinori, waarover later meer), een 100% Merlot met een meer dan fatsoenlijk prijskaartje.
We maken een sprong naar het einde van de XVI Eeuw en zien hier de Gherardesca’s op het voorplan verschijnen. De familie had ondertussen de nodige aanzien verworven en waren tot de adelstand benoemd. Ze namen het besluit om in het vlakke Bolgheri de wijnbouw echt op poten te zetten en kozen hiervoor de landgoederen San Guido (vandaag Tenuta San Guido met Sassicaia) en Belvedere (vandaag Ornellaia en Guado al Tasso). Het was echter wachten tot Guidalberto (jawel de die) op de proppen kwam waardoor Bolgheri voor het eerst van de faam en roem kon ruiken. Hij was het die de fameuze cipressen avenue plantte die Bolgheri verbindt met San Guido en die nog steeds voor een prachtig en machtig plaatje zorgt.
“I cipressi che a Bolgheri alti e schietti Van da San Guido in duplice filar, Quasi in corsa giganti giovinetti, Mi balzarono incontro e mi guardar.
Bei cipressetti, cipressetti miei, fedeli amici d’un tempo migliore, oh di che cuor con voi mi resterei guardando lor rispondeva – oh di che cuore!” (Gedicht Davanti a San Guido)
Enter de 20e Eeuw wanneer Marchese Mario Incisa Della Rocchetta huwt met Gravin Clarice Della Gherardesca en haar zuster Carlotta, Marchese Niccolò Antinori aan de haak slaagt. Het zijn deze twee families die de voorvaderen zijn van wat later uit zal groeien tot ’s wereldberoemde Sassicaia wijnen. Mario Incisa besloot zijn voorliefde voor de Franse wijnen te volgen en was verantwoordelijk voor de aanplant van de Franse rassen. Piero Antinori (zoon van Niccolò) op zijn beurt nam de beslissing om de Sassicaia wijn, die tot dan enkel voor de familie en goede vrienden werd gemaakt, te commercialiseren.
Misschien nog belangrijker was het besluit dat hij hun lot verbond aan de toen jonge wijnmaker Giacomo Tachis. Onder deze man zijn vakkundige leiding verscheen de eerste Sassicaia wijn wereldwijd officieel in 1972 (1968 vintage). De start van een succesverhaal zonder einde, zowel nationaal als internationaal. In die mate dat in een blindproeverij van Decanter in 1978 Sassicaia als beste Cabernet gebaseerde wijn werd verkozen en de reputatie van de wijn in 1985 helemaal naar de wijnhemel werd gekatapulteerd toen Robert Parker voor het eerst 100 punten toekende aan een Italiaanse wijn. Een wijn die toen nog op de markt kwam als een Vino da Tavola. Een benaming die de trots van de families Gherardesca en Antinori niet konden dragen en die officieel leidde tot de benaming ‘Super Tuscan’. Een hoogstaande rode wijn uit Toscane van Cabernet of Merlot die niet onder een regionale appellatie mocht vallen omwille van de strenge wetgeving!
Hulde trouwens aan de ondertussen overleden Giacomo Tachis die naast Sassicaia ook zijn naam mag zetten onder andere iconische wijnen zoals Tignanello en Solaia. Super Tuscans die niet uit de Bolgheri regio komen maar die hun uitbreiding kenden naar Chianti Classico.
En waarom vertellen we dit alles nu? Ha, wijnmeester Peter van Amici zorgde voor een Super Tuscan degustatie van Bolgheri wijnen en Toscana Igt wijnen uit de Chianti Classico en Maremma! Als dat al geen goede reden is ;-)…
Bolgheri – Enkele weetjes:
Bolgheri vinden we in Midden Italië, in Toscane niet ver van de Tyrreense kust.
Het is een zeer klein wijngebied van enkel één straat (Via Aurelia) van 13 kilometer die Bolgheri verbindt met Castagneto Carducci (van het zuiden naar het noorden) en die van het oosten naar het westen een 7 kilometer breed is.
Het is verboden om wijngaarden aan te planten ten westen van de Via Aurelia.
De wijngaarden liggen op een hoogte van 10 tot 380 meter boven de zeespiegel
De bodem heeft niet minder dan 27 aparte units die van alluviale en marine oorsprong zijn (studie uitgevoerd door Professor Attilio Scienza van 1990 tot 2006). De meesten hiervan zijn rijk aan zand, klei, leem en fijne kiezel.
Bolgheri werd pas in 1983 een DOC en ironisch genoeg was dit toen voor enkel witte en rosé wijnen.
Er moest tot in 1994 gewacht worden alvorens ook de rode wijnen als een Bolgheri Rosso DOC op markt mochten komen. Eveneens werd er in 1994 een Bolgheri Superiore toegestaan én kreeg Sassicaia als eerbetoon de toestemming om als subzone op het etiket te verschijnen
Ondertussen is Bolgheri Sassicaia een aparte DOC ( sinds 2013).
De druiven die voor de Bolgheri Rosso of Bolgheri Superiore moeten zorgen zijn: Cabernet Sauvignon, Merlot en Cabernet Franc (0 tot 100%). Syrah en Sangiovese (van 0 tot 50%) en andere complementaire rassen zoals onder andere Petit Verdot tot maximaal 30%.
Bolgheri Sassicaia DOC is niet enkel een eerbetoon maar moet voor de bescherming zorgen voor de oorspronkelijke wijn. Vandaar dat Cabernet Sauvignon minimaal voor 80% aanwezig moet zijn en enkel mag aangevuld worden tot 20% met Cabernet Franc.
Witte Bolgheri wijnen moeten hoofdzakelijk gemaakt worden van Vermentino en kunnen aangevuld worden met andere rassen die eigen zijn aan de regio. Viognier en Sauvignon Blanc zijn de meest gangbare.
Er in de omgeving van Lille een bekend gezegde de ronde doet: Van zodra ze in Bordeaux even lekkere wijnen kunnen maken van hun druiven als in Toscane, ondergetekende ook liefhebber zal worden van Bordeaux wijnen!
Super Tuscans – The tasting:
Aia Vecchia Sor Ugo Bolgheri Superiore DOC 2013 Blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc en Petit Verdot. 18 maanden rijping in barriques. Donkere kersenrode kleur. De neus heeft een zeer kruidig karakter die de Cabernet toetsen moeilijk verbergen kan. Vanille, rozemarijn met nog steeds een waaier van wat rijpere kersen. Walsen geeft duidelijkere impressies van de tertiaire aroma’s zoals koffie en ceder. In de smaak tonen de tannine zich. Ze zijn omringd door fruit maar vooral door specerijen. De afdronk mocht langer. Punten: 84/100 (Te koop bij De tafel van 6 – 32,00 €)
Campo al Mare Baia al Vento Bolgheri Superiore DOC 2009 Wijn van hoofdzakelijk Merlot (90%), aangevuld met 10% Cabernet Franc die gedurende 30 maanden gerijpt heeft in Franse eiken barriques en tonneaux. Ondanks zijn respectabele leeftijd heeft de wijn nog steeds een diep donkerrode kleur. Het is frappant dat ondanks de meerderheid van de Merlot, het de Cabernet Franc is die het meest duidelijk naar voor komt. Frisse, groene kruiden, specerijen, vegetaal. Het fruit is er nog steeds en neigt meer naar het wat rijpere gedroogde fruit. De mond geeft nog voldoening! De tannine geven nog steeds de nodige kracht. De wijn bezit diepte en blijft lang aanwezig. Ondanks het feit dat je niet echt een bloemlezing kan geven is dit eenvoudigweg een mooie wijn! Punten: 87/100 (Te koop bij Broekmans – 35,00 €)
Michele Satta Cavaliere Toscana IGT 2013 Het is een pure Sangiovese die zijn vinificatie krijgt in 30 hl open vaten en nadien voor 18 maanden rijpt in betonnen cuves. Deze wijn valt niet onder de noemer van Super Tuscan. Vanaf de aanzet is het duidelijk dat dit een Sangiovese wijn is. Kersenrood al in de kleur en bulkend van de kersen in de geur. Duidelijk een glas waar je mee moet werken om wat meer aroma’s dan de kersen boven te krijgen. Het parfum van de viooltjes zit verscholen en na een tijdje in het glas komt er wel wat tabak en chocolade opzetten. Bij de kruidigheid komen we niet veel verder dan ‘wat peper’. We proeven een wijn met een correcte aciditeit, ingetogen tannine met wat verfijning. Toch blijft een echte smaaksensatie achterwege en hebben we het gevoel dat de wijn beter gedronken zou worden dan nog bewaard te worden. Punten 84/100 (Te koop bij Licata – 48,00 €)
Poggio Verrano Dromos Toscana IGT 2006 Maremma wijn van 40% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 15% Alicante, 10% Sangiovese en 5% Cabernet Franc. Rijping van 20 maanden in Franse eiken barriques en 24 maanden op fles. Diep doorkleurde donkerrode wijn. Het bouquet speelt geen hide and seek, het geeft onmiddellijk waar de wijn voor staat. En dat is nogal wat! Het fruit is zo zwart als een moor van kleur met braam, pruim en de donkerste kersen. Vele kruidige toetsen die bij elke wals naar links of rechts een nieuw aroma bovenbrengen. Paprika, potloodslijpsel, soisbois, cacao, mokka, tabak, ceder. De houtintegratie is subliem. Mondvullend van smaak en ook hier worden er geen doekjes om gewonden. Hier ben ik dan zeggen de tannine, weliswaar met voldoende rondeur en balancerend op het net niet te rijpe fruit. En waar zit de fraicheur dan? De zuren zetten niet aan van bij de start maar komen wel geleidelijk aan opzetten. Gelukkig maar want dat maakt van deze 2006 (je zou het niet zeggen) een heerlijk glas wijn. Het doet me eraan herinneren dat de Dromos niet langer deel uit maakt van onze wijnkelder en we daar toch verandering in moeten brengen. Punten: 90/100 (Te koop bij Favino – 42,00 €)
Ca’Marcanda – Gaja Promis Toscana IGT 2013 12 maanden rijping op barriques krijgt deze blend van 55% Merlot, 35% Syrah en 10% Sangiovese. Kersenrood van kleur. Een glas met een mooi bouquet! Aroma’s van gedroogd fruit, rijpe kers, groene kruiden, theebladeren, kaneel, laurier, peper en karamel omringd door de nodige sousbois. In de smaak zijn de tannine uiterst mooi verweven in het geheel. Je zal ze van bij de aanzet opmerken al komen de zuren niet veel later piepen. Ook de houtlagering is perfect geïntegreerd in het geheel. Hoewel het fruit wat op de achtergrond zit veert het na enige tijd toch op. Lang aanwezig. Nu nog mooi, maar toch… drinken zou ik adviseren. Punten: 87/100 (Te koop bij Bovino – 50,90 €)
Castello dei Rampolla Sammarco Toscana IGT 2011 Cabernet Sauvignon gebaseerde wijn met kleine percentages van Sangiovese en Merlot. Houtrijping voor 12 tot 15 maanden in deels tonneaux en deels foeders van 12 HL. Nadien rijpt de wijn verder in de fles voor maximaal 24 maanden. Donkerrode kleur met een bruin randje en stevig tranend. Het zwarte fruit primeert met voornamelijk braambessen. Opmerkelijk dat er zelfs nog wat klein rood fruit komt opzetten na het walsen. Naast de vele kruiden/specerijen moeten we de geuren voornamelijk in de branderige geurclub gaan zoeken; cacao, tabak, leder… Eveneens present zijn grafiet en sousbois. Van smaak is de wijn zeer mondvullend, zeer evenwichtig vooral. De tannine zijn present, de zuren vullen mooi aan en het fruit is omnipresent. Het is een knappe boeiende wijn die voldoende lang draagt en die ik met heel veel plezier zou nuttigen bij een knetterend haardvuur in goed gezelschap. Punten: 91/100 (Te koop bij De gouden ton – 80,00 €)
Campo alla Sughera Toscana IGT 2012 Leuke blend van 50% Petit Verdot en 50% Cabernet Franc met een rijping van 18 maanden in barriques en 18 maanden in de fles. Mooie donkerrode kleur. Petit Verdot is een druif die je niet al te vaak tegenkomt maar die eens in het glas zo duidelijk te herkennen is met zijn typische florale smeltkroes van viooltjes en seringen en de duidelijke toets van salie. Deze geuren kan je dan ook herkennen in deze Campo alla Sughera. Maar het bouquet beperkt zich zeker niet tot enkel deze aroma’s. Neen, we snuiven ook de geuren van de talrijk aanwezige kersen, thee, laurier, zoethout, cederhout, cassis, potloodslijpsel en een vleugje vanille. In de mond veel rijpheid, licht zwoel met vele zuiderse kruiden. De zuren spelen een perfecte rol en trekken alles in een evenwicht. Het geheel laat zich lang proeven en biedt een smakelijk glas wijn. Punten: 90/100 (Te koop bij Licata – 84,00 €)
Brancaia Il Blu Toscana IGT 2013 We eindigen onze proeverij met Il Blu. Een wijn van 70% Merlot, 25% Sangiovese en 5% Cabernet Sauvignon die gedurende 20 maanden rijpt in barriques en een aanvullend jaar in de fles. Diep karmijnrood met heerlijk gekleurde tranen. Veel fruit van vooral het donkere, zwarte type. Een fijn geurend kruidentuiltje, cacao, paprika, ceder, munt, gedroogde pruim en een positieve animale noot. Van smaak blijft dit maar dansen in de mond en voelt het geheel nog zeer fris, bijna jong zelfs, aan. Tannine, zuren en houtlagering spelen hier ideaal op elkaar in. Het resultaat is een heerlijke afsluiter van de avond. Punten 91/100 (Te koop bij Leirovins – 91,50 €)
Tijdens de drukte in de aanloop naar de eindejaarsfeesten werd er nog heel wat geproefd! Het toeval wil dat Sangiovese en Toscane met Chianti Classico hierbij wel zeer centraal stonden. Naast een Chianti Classico Gran Selezione tasting bij wijnclub Het Negende Vat en een diverse Chianti Classico reeks bij wijnclub Op de Klippen stond er bij onze Amici een battle van Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano op het programma. Mij zal je niet horen klagen want vooral Chianti Classico draag ik zeer hoog in het vaandel.
De aanloopdrukte zijn we ondertussen voorbij en de kerstdagen zijn er. Dit geeft een beetje ruimte om wat bij te pennen en de bevinding van de Amici proeverij weer te geven. Meer informatie over de twee andere Chianti Classico proeverijen kan je vinden bij Chianti Classico – Gran Selezione & UGA waar ik zowel Gran Selezione en UGA toelicht. Meer informatie over Chianti Classico kan je vinden in de eerdere blog Chianti Classico – Charmante verleiding. Nobile di Montepulciano staat uitvoerig beschreven in Vino Nobile di Montepulciano – Noblesse Oblige.
Proefnota’s Amici tasting: Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano:
Lamole di Lamole Chianti Classico DOCG 2016 Blend van hoofdzakelijk Sangiovese die aangevuld werd met Cabernet Sauvignon en Merlot. De wijn kreeg een opvoeding van 6 maanden in grote eiken vaten gevolgd door 6 maanden in Franse barriques. Robijnrood, helder, intens, tranend. We blijven op onze geur-honger zitten. Zeer gesloten in de aanzet en zelfs na het walsen vertikt de wijn het zich prijs te geven. Gelukkig hebben we een voldoende grote neus die we wat dieper in het glas kunnen steken! Wat kers, roos, peper en animale toetsen kunnen we ontwarren. Proeven dus maar! Hier worden de fijne frisse zuren goed gesmaakt. Ze winnen het duidelijk van de tannine. De wijn zit meer op de verfijning, is niet te vol, met de typische kers/kriek ervaring. Hij is voldoende sappig al mocht de afdronk een tikje langer aanhouden. Het einde kent een bittertje. Punten: 85/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 20,45 €)
Tenuta Vallocaia ‘Bindella’ Nobile di Montepulciano DOCG 2015 95% Sangiovese met 5% Colorino. Rijping gedurende 2 jaar in grote Franse fusten en tonneaux. We proefden van 2 verschillende flessen. De eerste had een lichte kurkaantasting, de tweede was zo stoffig als een bejaarde oude man. We geven deze wijn dan ook geen beoordeling.
Avignonesi Nobile di Montepulciano DOCG 2015 Pure Sangiovese die gedurende 18 maanden rijpt in deels Slavonische grote eiken vaten en deels in barriques. Heldere, volle kersenrode kleur. tranend. De neus doet alvast een wat oudere wijn vermoeden. Potpourri, kaneel, kersen, vijg, salie, peper, een geut cederhout en vooral aardse toetsen van paddenstoel en sousbois. Na walsen en wat rust in het glas zet de kruidigheid zich wel het stevigst door in de geur. Ook in de mond komt dit duidelijk opzetten. Het fruit is er wel degelijk hoor maar niet zo dominant als de kruiden. Aciditeit en tannine zijn oké, de afdronk is voldoende lang De alcohol komt iets te gevoelig door. Correcte wijn, niets minder maar vooral ook niets meer! Punten: 85/100 – Te koop bij Licata (prijs 28,00 €)
Tenuta di Carleone Chianti Classico DOCG 2016 Geen houtlagering voor deze wijn die enkel van Sangiovese wordt gemaakt wel 18 maanden opvoeding in inox en open cementen kuipen. Ik zou nochtans gezworen hebben dat de wijn wel degelijk een portie houtopvoeding had gekregen. Daar zit ik dus met mijn aroma’s zoals cederhout, tabak en koffie… en pennestrelen als mooie houtintegratie die op mijn proefnotitie staan. Billen bloot dus maar dat neemt niet weg dat de aanstekelijke (klein) fruitige en florale aroma’s en de specerijen het geheel wel een gelukmakende neus geeft! Bovendien komt al het mooie van de neus terug in de smaak. Het is geenszins een blockbuster, wel een fijne stille genieter met mooie tannine, presente zuurtjes die lang aanwezig blijven! Punten: 90/100 – Te koop bij Ad Bibendum voor 27,95 €
Poliziano Nobile di Montepulciano DOCG 2015 85% Prugnolo Gentile (Sangiovese) en 15% Colorino, Canaiolo en Merlot die gedurende 14 tot 16 maanden rijpt op barriques en tonneaux. Heldere robijnrode kleur met gekleurde tranen. De geur geeft ondanks de aanwezigheid van het rode fruit à la kers en rode bes evenzeer een scherp, groen Cabernet kruidig kantje. We ontdekken verder rozemarijn, mokka, peper, sousbois, ceder, leder en laurier. Het mondgevoel is, ondanks de aanvullende zuren, vrij krachtig te noemen. ook hier komt het vegetale groenkruidige opzetten. De instap Poliziano is degelijk zonder meer maar geeft aan toch liever in zijn early years in het glas te belanden. Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnkennis (Prijs 25,60 €)
Gaglione ‘Gallule’ Chianti Classico Riserva DOCG 2016 Zuivere Sangiovese die gedurende 14 maanden rijpt in Franse barriques. Mooie intense robijnrode kleur en tranend. De neus is ondanks zijn licht snoeperig karakter aantrekkelijk. Het fruit is trouwens divers met naast de klassieke kers ook de zwoelere zwarte kersen en de zuurdere kriek. Aalbes en braam gaan mee in de grote pot. Zeer geparfumeerd met zowel roos als viool. Kruidig, duidelijke houtimpressies en aantrekkelijk aards. De smaak is smullen! Sappig in de aanzet. Het fruit drukt in eerste instantie zelfs de tannine weg en in een tweede fase geven de zuren vervolgens deze tannine geen kans om zich prominent te manifesteren. Lekker lang en onvermoeibaar glas wijn! Punten: 91/100 – Te koop bij Leuvin (prijs 66,95 €)
Castello di Ama ‘San Lorenzo’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016 Blend van Sangiovese met Merlot en Malvasia Nera. Opvoeding van 12 maanden in Franse barriques. Donker rood van kleur en tranend. Volle donkerfruitige neus waar vooral het zwarte fruit zoals de braam aanwezig is. Voor de rest is het toch wat werken vooraleer er meer in het glas komt dan wat kruiden en wat houtimpressies. Later merken we toch koffie, aardse toetsen, jeneverbes en laurier op. De smaak is vol en krachtig tot stevig te noemen. De zuren hebben het zelfs moeilijk om stand te houden tegen de tannine. Hier primeert duidelijk de kracht tegenover de finesse en elegantie. Punten: 87/100 – Te koop bij Licata (Prijs 65,00 €)
Poliziano Asinone Vino Nobile di Montepulciano 2016 100% Sangiovese. De wijn rijpt 16 tot 18 maanden in Franse eiken tonneaux. Heldere en zuivere robijnrode kleur, tranend. Een neus die kermt van het fruit! Fijn en rijk bouquet waarbij er telkens nieuwe aroma’s komen opzetten. Het hout zit verweven en de ceder geurt verrukkelijk. Munt, thee, peper, tabak, het aardse van paddenstoelen met kreupelhout vullen prima aan. De mond komt frisser over dan ik had verwacht. Kers, kriek, kruidig… Een heerlijk glas wijn die de Nobile zijn nobele waarde geeft. Verwevenheid is hierbij het sleutelwoord, verwevenheid omringd met een sublieme fraîcheur. Sangiovese en Vino Nobile ten top! Score: 90/100 – Te koop op diverse plaatsen in België, indien gewenst kan je deze ook op aanvraag bij Wijnkennis bestellen. (Richtprijs: 55,50 €).
Het is een traditie geworden bij Het Negende Vat en ODK, wijnclubs waar ik lid van ben, om één keer per jaar een superdegustatie in te lassen. We degusteren die avond wijnen waarvan het budget hoger ligt dan tijdens een klassieke maandelijkse proefavond en bovendien serveren we een 6-tal gastronomische hapjes hierbij. Gezien ik die avonden de touwtjes in handen heb komen er enkel Italiaanse wijnen op de proeftafel. Er durft wel eens een licht protest hiertegen optreden maar die vegen we dan vakkundig van de tafel. Koppig hou ik me vast aan de keuze voor Italië als wijnland.
Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:
In het bord:
Kortgebakken heilbot met asperges
Poussin met dragonsaus
Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
Azienda Agricola Inama I Palchi Foscarino Grande Cuvée 2019 – Soave Classico DOC – Veneto 100% Garganega. Vergisting en rijping voor 60% in eiken barriques en 40% in grote fusten met battonage gedurende 6 maanden. Nadien nog enkele maanden rijping in inox kuipen. Zuivere, heldere bleekgouden kleur en tranend. Zeer mooie volle en rijke neus die zeer veel prijsgeeft. Een waaier aan citrusfruit met limoen, pompelmoes, mandarijn en zeste. Perzik en abrikoos vullen de fruitkorf. Oranjebloesem, dragon, peper, anijs, vanille, geroosterde noten, hooi, honing en boter zijn na walsen mee waar te nemen. Het smaakprofiel is intens aangenaam, krachtig, lang en zeer mineraal. Deze prachtige, rijke wijn komt nog te jong over maar toont zijn enorm potentieel! Punten: 88/100 – Niet te koop in België (richtprijs 45,00 à 50,00 €)
Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen. Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker! Punten: 95/100 – Niet te koop in België (richtprijs 65,00 à 70,00 €)
Benanti Pietra Marina 2014 – Etna Bianco Superiore DOC – Sicilia Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk. Punten: 93/100 – Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 €)
Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG – Marche 100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geëvolueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de ‘versleten’ toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien. Punten: 83/100 – Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 €)
Velenosi Vini Verso Sera 2018 – Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG – Abruzzo 100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten. Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren. Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 €)
Oasi Degli Angeli Kurni 2016 – Marche IGT – Marche Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen! Punten: 91/100 – Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 €)
Cascina Valle Asinari 2018 – Nizza DOCG – Piemonte 100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten. Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aroma’s van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn. Punten: 85/100 – Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 €)
Conte Vistarino Bertone 2015 – Provincia di Pavia IGT – Lombardia Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aroma’s wakker te schudden. De typische Pinot Noir aroma’s komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir. Punten: 86/100 – Niet te koop in België (richtprijs 32,00 tot 38,00 €)
Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uit… framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen. Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 €)
Cesari Jema 2013 – Corvina Veronese IGT – Veneto Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus. Punten: 87/100 – Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 à 30,00 €)
Casa Brancaia 2017 – Chianti Classico Riserva DOCG – Toscana 80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel. Punten: 90/100 – Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 €)
Riecine di Riecine 2013 – Toscana IGT – Toscana Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen! Punten: 93/100 – Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 €)
Podere Salicutti Piaggone 2017 – Brunello di Montalcino DOCG – Toscana Pure Sangiovese (Brunello). Rijping van 3 jaar in grote eiken fusten van 10, 20 en 40 hectoliter. Nadien verdere rijping in de fles gedurende 12 maanden. Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De neus is op zijn minst aanstekelijk te noemen met een veelvoud aan fruit. Vooral de rijke, donkere kersen komen mooi door samen met aardbei en braam. Op het licht snoeperige af… Verder is het een waar geurfestijn in het glas. Rozen, munt, peper, oregano, salie, tijm, laurier, cederhout, vanille, mokka, balsamico, tabak, paddenstoel en humus. Ze passeren allemaal de revue. In de mond zet die rijkdom zich onverminderd verder. Krachtig mondgevoel met de nodige zuurtegraad en een kruidige, chocolade geladen lange afdronk. Wat me enorm pleziert is dat dit een Brunello is die niet ‘té’ overkomt. Punten: 91/100 – Niet te koop in België (Richtprijs 90,00 à 100,00 €)
Rocca di Frassinello 2015 – Maremma Toscana DOC – Toscana Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaroma’s (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust. Punten: 90/100 – Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 €)
Le Piane 2015 – Boca DOC – Piemonte We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang. Punten: 91/100 – Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 €)
Pira & Figli Mosconi 2011 – Barolo DOCG – Piemonte De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak is… tja, zo mooi… De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd! Punten: 95/1000 – Te koop op diverse plaatsen in België (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 €)
Mamete Prevostini Albareda – Sforsato di Valtellina DOCG – Lombardia 100% Sciavenasca (Nebbiolo) van ingedroogde druiven die gedurende 20 maanden rijpen in houten vaten en nadien nog 10 maanden flessenrust ondergaat. Intense robijnrode kleur met gekleurde tranen. Je waant je bijna in een parfumerie, zo stuiven de rozen en viooltjes geuren het glas uit. Weliswaar overgoten door een flinke portie donker fruit en de nodige specerijen. Uiteraard is de houtlagering duidelijk waarneembaar maar is het voornamelijk de mokka en cacao die het winnen van de tabak en ceder. Een truffelgeurtje rond het geheel af. De smaak is vooral zeer rond en zoals één van de proevers het sappig verwoordde: Lekker hé! Krachtige, rijke tannine met voldoende zuren en een optimale balans. Amarone gevoel zonder de daad van overvloed! Punten: 94/100 – Te koop bij De Fijne Wijnshop (richtprijs 50,00 €)
Tenuta Santa Maria 2015 – Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG – Veneto Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aroma’s geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijn… Punten: 90/100 – Op diverse plaatsen te koop in België (Richtprijs 75,00 à 80,00 €)
Aglianico is één van die prachtige druiven die Italië rijk is. Bovendien schijnt het één van de oudste druiven te zijn waarvan er wijn wordt gemaakt in voornamelijk het zuiden van Italië. Desondanks is het vaak nog een grote onbekende bij het wijn-minnend publiek. Op zich is dat niet zo heel erg want in de grote waaier aan druivenrassen die Italië rijk is blijven er toch maar enkelen hangen in het geheugen. Wat wel zonde is, is dat de wijnen die uit Aglianico voortspruiten hierdoor ook vaak onder de radar blijven. Wij vinden dit zeer onterecht en brengen graag een ode aan Aglianico, geholpen door de recente Amici degustatie waar de twee gebieden die verantwoordelijk zijn voor de mooiste Aglianico wijnen naast elkaar werden geplaatst… Aglianico del Vulture vs Taurasi.
Over de herkomst van de Aglianico druif is men zeker. Hij is afkomstig uit Campania, zijn biotoop waar hij nog steeds het belangrijkste rode druivenras is. Dat Aglianico vanuit Campania overwaaide naar de naburige regio’s (Basilicata, Calabria, Lazio, Molise en Puglia) mag geen verrassing zijn. De resultaten, enkele uitzonderingen niet te na gesproken, zijn echter niet overal even vrolijk. Enkel in het nietige Basilicata lijkt de druif zich in haar sas te voelen. Het zijn de twee vulkanische bodems van Taurasi, ten noordoosten van Avellino in Campania en Aglianico del Vulture, net over de grens met Basilicata, die de druif onder haar vleugels nemen en haar fier en groots laat pronken.
Je kan je afvragen waarom het grote succes dat de druif bereikt in deze twee wijngebieden niet meer navolging krijgt elders in het zuiden of waarom de druif geen uitbreiding kent naar het noorden. Dit heeft alles te maken met de bijzondere eigenschappen van de druif. Enkel en alleen al het feit dat deze druif zeer vroeg ontluikt en zijn knoppen krijgt, in combinatie met zijn late rijping (vaak oogst men pas vanaf einde oktober, begin november), maakt dat de druif hoe dan ook niet geschikt is voor ieder klimaat en er nog niet echt een noordelijke doorbraak mogelijk is geweest (al zijn er door de global warming volop experimenten bezig). Bovendien is het dus geen druif is waarbij de wijnbouwer op zijn lui gat kan gaan zitten en de wijnstok haar gang maar laat gaan. Neen, er is duidelijke terugsnoei noodzakelijk zodat enkel de beste bessen een optimale rijping kunnen krijgen. Enkel gedreven wijnbouwers zullen in staat zijn om de druif om te toveren in een heerlijk glas wijn. Hoewel het zuiden van Italië de afgelopen jaren een degelijke boost aan kwaliteit heeft gekregen, is en blijft het toch nog steeds de grote wijnplas van het land. De mentaliteit om kwaliteit te verkiezen boven kwantiteit is er verre van bij iedereen doorgedrongen… Ik durf bovendien ook stellen dat niet iedereen, zoals ik, fan zal zijn van het druifje. Je moet immers liefhebber zijn van een stevige portie tannine in combinatie met hoge zuren én bovendien het geduld kunnen opbrengen de wijn enkele jaren kelderrust te gunnen. Vooral de Taurasi wijnen zullen baat hebben bij fles-oudering.
Volledigheidshalve geef ik nog mee dat naast Taurasi DOCG en Aglianico del Vulture Superiore DOCG er nog een derde appellatie is, met Aglianico del Taburno (Campania), die de DOCG status, sinds 2010, in haar bezit heeft. Kan je een Aglianico wijn wel appreciëren maar is een Taurasi net iets te stevig dan zijn deze wijnen een leuk alternatief. Ze zijn vaak wat makkelijker en toegankelijker en lenen zich daardoor beter bij beginnende wijnliefhebbers. Op de proeftafel kwam er echter geen Taburno wijn voor zodat we deze dan ook niet verder zullen bespreken.
Taurasi DOCG – Enkele weetjes:
Het herkomstgebied van de Taurasi ligt in Campania, in de Provincie Avellino (Irpinia)
Taurasi staat synoniem voor rode wijn
De wijn werd een DOC in 1970 en was de eerste zuid Italiaanse wijn die de promotie naar DOCG maakte in 1994
De aanplant van de Taurasi wijngaarden bedraagt een kleine 400 hectare. Goed voor ongeveer 6.303 hectoliters aan wijn. We betwijfelen of dit bij dit schrijven nog correct zal zijn.
17 gemeenten zijn toegelaten in het herkomstgebied (Bonito, Castelfranci, Castelvetere sul Calore, Fontanarosa, Lapio, Luogosano, Mirabella Eclano, Montefalcione, Montemarano, Montemiletto, Paternopoli, Pietradefusi, Sant’Angelo all’Esca, San Mango sul Calore, Torre le Nocelle en Venticano)
Er zijn 4 subzones voor de Taurasi 1. Riva Sinistra del Calore Hier vinden we klei- en zandbodems. De wijnen zijn vlugger op dronk. De wijngaarden liggen ten noorden 2. Terre del Fiano Wijngaarden me steile hellingen in terrasvorm ten westen 3. Riva Destra del Calore Rotsachtige bodems met een kalkdominantie en vulkanische onderbodem 4. Central Alta Valle Hier vinden we de hoogst gelegen wijngaarden tot 700 meter ten zuiden.
Er zijn 2 verschillende DOCG wijnen voor de Taurasi 1. De klassieke Taurasi DOCG Deze wijnen hebben een verplichte lageringsperiode van 3 jaar waarvan 12 maanden in vaten of fusten 2. De Taurasi Riserva DOCG Deze wijnen hebben een verplichte lageringsperiode van 4 jaar waarvan 18 maanden in vaten of fusten.
De wijn moet voor minstens 85% bestaan uit de Aglianico. Veelal stellen we vast dat de wijnen gemaakt worden van enkel en alleen Aglianico. De overige 15% mag aangevuld worden met enkel rode druivenrassen die gangbaar zijn in Irpinia. Zo zal in het geval van een blend Piedirosso het meest toegevoegd worden.
Bij zowat elk artikel dat je leest over Taurasi komt de zin ‘Taurasi is the Barolo of the South‘ voor. Uiteraard is de kracht van de tannine en het feit dat de wijnen lang kunnen ouderen de basis voor deze nogal boude vergelijking. Zeer terecht echter is het feit dat deze wijnen als een van de mooiste van Italië, en als de beste DOCG van het zuiden wordt beschouwd. Hun reputatie in het zuiden is dan ook vergelijkbaar met deze van een Barolo in het noorden.
Aglianico del Vulture Superiore DOCG – Enkele weetjes:
Het herkomstgebied van de Aglianico del Vulture Superiore ligt in het noorden van Basilicata, in de Provincie Potenza, grenzend aan Campania. De wijngaarden liggen er op de hoge tot middelhoge hellingen van de uitgedoofde Vulture vulkaan.
Aglianico del Vulture Superiore staat eveneens synoniem voor rode wijn
De wijn werd een DOC in 1971 en mag zich sinds 2010 DOCG noemen en dit enkel voor de Superiore en de Superiore Riserva.
De gewone Aglianico del Vulture Superiore krijgt een minimale rijpingsperiode voorgeschreven van 3 jaar, waarvan minstens 12 maanden in houten vaten. Voor een Aglianico del Vulture Superiore Riserva is dit minimaal 4 jaar, waarvan minstens 24 maanden in houten vaten.
12 gemeenten zijn toegelaten in het herkomstgebied (Atella, Barile, Ginestra, Melfi, Rapolla, Ripacandida, Rionero in Vulture, Maschito, Venosa, Ruvo del Monte, Rapolla en San Fele).
De wijn mag enkel gemaakt worden van Aglianico.
Het productiegebied is amper 84 hectare groot.
De Proeverij:
Cantine del Notaio L’Atto, Basilicata IGT 2021 Pure Aglianico die gedurende 12 maanden rijpte in tonneaux. Robijnrood van kleur met een paarse rand. Behoorlijk brede neus met veel fruit en kruiden. Voornamelijk zwart fruit ruiken we. De kruiden gaan meer naar de specerijen toe vanzoals peper en kruidnagel. Deze winnen qua dominantie op de munt en laurier. Verder licht aards, wat houtimpressies, tabak, viooltjes, thee en grafiet. De smaakaanzet is niet te complex en best wel prettig. Je proeft voldoende krachtige tannine, de tegenzet van de zuurtjes en de sappigheid van het fruit. Niks spannends echter… een leuke, vlotte Aglianico! Punten: 81/100 – Te koop bij Licata – Richtprijs 17,00 €
Cantine del Notaio Il Repertorio, Aglianico del Vulture DOC 2017 Pure Aglianico die gedurende 12 maanden rijpte in tonneaux. Heldere en intense robijnrode kleur, tranend. Na wat werken en walsen met het glas ontdekken we een uitbundige neus met heel wat geurfacetten die in de loop van de avond meermaals de revue gaan passeren: Pruim, kers, braam, peper, tijm, jeneverbes, ceder, tabak, leder, cacao, thee, laurier, paddenstoel en sousbois. De geur blijft ook na een tijdje gewoon ongewijzigd. De smaak is op zijn minst zeer kruidig te noemen en dit reeds van bij de eerste slok. Krachtige, doch voldoende zachte tannine. Lange afdronk waar de tabak het meeste opvalt. De wijn op zich is best ok maar je hebt toch het gevoel dat de integratie zich nog moet voltooien. Punten: 85/100 – Te koop bij Licata – Richtprijs 24,00 €
Paternoster Don Anselmo, Aglianico del Vulture DOC 2015 Aglianico die voor 50% rijpt in grote Slavonische fusten en voor 50% in éénjaarse Franse eiken vaten. Robijnrood, helder en vrij intens met tranen. Uitnodigende neus die vooral een mooie houtintegratie vertoont. Naast het donkere fruit van kers, braam en pruim valt vooral het potloodslijpsel op. Dan komen de branderige en houtaroma’s van ceder tot sigarenkistje, chocolade, leder, tabak en thee. Vlezig en tevens kruidig met naast de munt, laurier en peper ook kaneel. We ronden het bouquet af met een toetsje vuursteen en kreupelhout. Zeer belovend van neus dus maar dat wordt slechts gedeeltelijk waargemaakt in de mond. De integratie zet zich smaakgewijs verder, we proeven de nodige kracht en een hoge aciditeit. Voldoende fruit, zelfs de mineraliteit… en toch mist de wijn een puntje spanning om helemaal de wijnhemel te bestijgen. Punten: 88/100 – Te Koop bij Colruyt Klassewijnen – Richtprijs 34,50 €
Elena Fucci Titolo, Aglianico del Vulture DOC2017 Titolo is een Aglianico uit het zuiderse Basilicata met 12 maanden rijping op eiken vaten. Donker kersenrood en heerlijk tranend van kleur. De neus is enorm belovend met ceder, sigaar, kers, peper, braambes, paprika, tijm, laurier, oregano, pruim, cacao en een animale bosgeur. In de mond ervaar je de elegante, stevige tannine met de noodzakelijke frisse zuren en het counterende hout. Van smaak vol en krachtig met sappig fruit. Het is een ware crowdpleaser die net iets te gepolijst is. Desondanks een zeer lekker glas wijn waar weinigen neen tegen zullen zeggen! Punten: 90/100 – Te koop op diverse plaatsen in België maar vooral bij Wine-Art – Richtprijs 40,00 €
Cantine Antonio Caggiano Vigna Macchia dei Goti, Taurasi DOCG 2014 100% Aglianico die 12 tot 18 maanden rijpt in Franse eiken vaten. Diep tot intens donkerrood met de nodige traanvorming. Stalleke dat verse aanvoer heeft gehad doet je neus even terugdeinzen uit het glas. Even walsen doet wonderen en het donkere fruit en de vele specerijen nemen het voortouw. Ook de invloed van de eiken vaten kan het bouquet niet verbergen. Vlezig tot balsamico invloeden met ceder, vanille, tabak en chocolade. Helaas zit er een licht storend alcoholgeurtje steeds doorheen het geheel. Krachtig, maar smakelijk krachtig, van smaak met stevige zuren. Het fruit zwermt van begin tot het einde door het geheel. Alvast een mondvullende wijn maar niet de mooiste Taurasi die al in ons glas is beland. Punten: 88/100 – Te koop bij Cavatappi – richtprijs 32,00 €
Fiorentino, Taurasi DOCG 2015 De Aglianico ondergaat zijn vinificatie in inox cuves en rijpt deels in barriques, deels in 25 hl eiken vaten gedurende 12 maanden. Diep rood doorkleurd met stevige traanvorming. Een heerlijk intens boeket van zwarte kersen, pruimen, braam, zwarte bessen, bosbessen, violet en rozenblaadjes. Verder de zoete kruidige aroma’s van zwarte peper, kaneel, kruidnagel en nootmuskaat. In de aanvulling balsamico, menthol, mineraal, grafiet, aards en tabak. Complexiteit troef dus! Brede, uitnodigende smaak met elegante doch krachtige tannine. Uiterst harmonieus en evenwichtig. Vol, diep, vlezig en vooral lang aanwezig. Punten 91/100 – Te koop bij Wijnkennis – Richtprijs 32,30 €
Raffaele Guastaferro Primum, Taurasi DOCG 2011 Karmijnrood, intens en helder. De vele tertiaire aroma’s verraden toch een beetje zijn wat oudere leeftijd. Naast de mokka, sigaar, tabak en thee is er wel degelijk fruit aanwezig dat wat meer in zijn gedroogde fase zit. Vooral de ontbijtpruimen vallen op. Aards, sousbois, een stevige pepersnuif, grafiet en laurier. Het bouquet doet je toch wel snakken naar een slok! Fluwelig, in balans, versmolten… al het goeds wordt helemaal bevestigd. De gedroogde pruim krijgt in de afdronk het gezelschap van wat tabak en kruidige drop. Deze wijn is helemaal het bewijs dat Taurasi leeftijd kan (moet) verdragen. Punten: 92/100 – Te koop bij Leuvin – Richtprijs 47,25 €
Mastroberardino Radici, Taurasi Riserva DOCG 2012 De Aglianico rijpt 30 maanden in Franse eiken vaten en in Slavonische eiken vaten. Jonge, levendige kleur, prachtig tranend en diep doorkleurd. Heerlijke neus met een sublieme houtintegratie. Bomvol fruit, voornamelijk zwart fruit maar evenzeer een puntje framboos. Fijne speelse kruidigheid, cacao, mokka, leder… potloodslijpsel en inkt. Steeds dezelfde elementen komen terug. Zo mooi, zo heerlijk smakelijk, fluwelige tannine, lang aanwezig en dragend. Die tannine zijn krachtig maar helemaal niet stoer. Zeer mooie zuren. Prima integratie van het fruit en het hout… Samengevat: de kracht draagt, de zuren geven finesse en het fruit maakt het smakelijk. Punten: 94/100 – Te koop bij Young Charly – Richtprijs 51,50 €
Persoonlijk vond ik Taurasi een trapje hoger staan dan de buren uit Vulture maar dat Aglianico zich goed laat smaken bij beiden werd toch wel aangetoond bij deze heerlijke Amici degustatie. Is deze druif voor jou een onbekende, aarzel niet om ze een proefkans te geven!
Oltrépo Pavese Metodo Classico – Excellerende bubbels van Pinot Nero! Naast Franciacorta en Trento is er een derde belangrijke speler op de Italiaanse bubbelmarkt die bij het grote publiek onder de radar blijft. Nochtans waren ze de eerste die hiervoor de DOCG erkenning kregen. Pinot Nero is zonder twijfel de hoofdrolspeler!
Dinsdag 10 oktober 2023 – Theo
Santorini Assyrtiko – Het mysterieuse Griekse vulkanische paradijs! Santorini is hot in wijnland, Assyrtiko wordt de hemel in geprezen. De vulkanische bodems worden onder superlatieven bedolven. Het zal een hele uitdaging worden dit thema in te vullen qua verscheidenheid en vooral qua budget. Gelukkig komen we al heel wat verder via http://www.santorini.net/shop.
Dinsdag 14 november 2023 – Wim
Chianti Classico Gran Selezione – Het Toscaanse haantje te voorste! In 2014 hertekende het consorzio van de Chianti Classico de kwaliteitspyramide en kwam het met een nieuwe top voor de pinnen: Gran Selezione. Gedurende het voorbije jaar heb ik enkele ‘gratis’ flessen hiervan binnen gekregen en heb ik deze bewaard voor een Negende Vat degustatie.
Dinsdag 12 december 2023 – Wim
Taurasi DOCG – 5 jaar later! Dinsdag 11 december 2018 hielden we een memorabele Taurasi avond waarna we besloten exact dezelfde flessen aan te kopen en de proeverij te herdoen… 5 jaar later!
Dinsdag 9 januari 2024 – Luc
Sierra de Gredos / DOP Cebreros – Old Garnacha ten top! Het is al jaren een goed bewaard geheim dat de beste Garnacha stokken aangeplant staan op de Sierra de Gredos. Vroeger vielen alle wijnen nog onder de noemer Vino de la Tierra de Castilla. Sinds de oprichting van de Cebreros DOP in 2017 is dit nog slechts gedeeltelijk zo. Laat die 100-jarige Garnacha knarren maar aanrukken…
Dinsdag 13 februari 2024 – Wim
Pouilly Fuissé Premier Cru – De top van de zuiderse Bourgogne! Misschien wel de grootste uitdaging van het jaar. Vanaf 2020 mogen 22 climats van Pouilly Fuissé zich Premier cru noemen. Ze zijn hiermee de eerste AOP in de Mâconnais die deze status krijgt. Verscheidenheid in jaargangen zal hierdoor dus niet mogelijk zijn. Hopelijk kan Bart de flessen verzamelen en ook nog eens binnen een budget blijven…
Dinsdag 12 maart 2024 – Mie-Jee + Valerie
Soave Cru – Een blik op de 33 cru’s van Soave! Soave is een bekende naam in het wijnwereldje. Dat er ook 33 verschillende cru’s bestaan is al heel wat minder gekend. Graag enkel verschillende cru’s op de proeftafel van diverse domeinen. Een verscheidenheid in jaargangen zou een pluspunt zijn.
Dinsdag 9 april 2024 – Philip
Blaufrankisch – Burgenland, Neusiedlersee & Leithaberg! Hoewel Blaufrankisch absoluut in de schaduw staat van Zweigelt in de Oostenrijkse blauwe rassen aanplant worden er schitterende wijnen van gemaakt. Deze druif werd nog nooit belicht en dat is jammer. Opdracht: verschillende huizen, prijs +17 euro en een spreiding in jaargangen!
Dinsdag 14 mei 2024 – Wim
De decadentie van een wijnclub – Superproeverij! Er wordt een voor jullie onbekende selectie gemaakt van enkel maar superwijnen waarbij we ons de ganse avond laten leiden. Het geheel wordt passend begeleid met enkele lekkere hapjes. De hapjes zijn betalend.
Dinsdag 11 juni 2024
Eindigen doen we klassiek met onze BYO- formule! Dit zijn de voorwaarden waarom onze flessen moeten voldoen:
Wijn: Châteauneuf du Pape Blanc
Land: Frankrijk
Prijs: +18 € al zal dit voor dit thema ietwat hoger liggen
Geen supermarkten
Geef door de moment je uw wijn hebt en dan verdeel ik verder op welke plaatsen gekocht is en dus niet meer kunnen.
Er schuilt absoluut iets magisch achter de wijnen die door het leven gaan met het label ‘Barolo’. Zelfs de meest doorwinterde wijnliefhebbers die al zovele grote en iconische wijnen hebben kunnen proeven voelen nog altijd de nodige opwinding als er een Barolo tasting op het programma staat. Ook wat mezelf betreft is dit niet anders. Hoe komt het toch dat het vooruitzicht op een proeverij van diverse Barolo wijnen net dat tikkeltje extra heeft? Het is na al die jaren, nog steeds een zoektocht naar het vinden van het antwoord hierop. En ik geef het grif toe… Barolo en mezelf, het was geen liefde op het eerste gezicht. In tegendeel zelfs! Als prille twintiger kon ik maar niet begrijpen dat men zo lyrisch kon zijn over deze met tannine overgoten, zure en ruwe wijn waar je enkel maar ‘nebbiolotanden’ van kreeg waarna niets verder nog enige smaak kon hebben. Het heeft dan ook enkele jaren geduurd, tot op het moment ik de juiste Barolo wijnen te proeven kreeg, vooraleer ik mijn lidkaart voor het adeptenclubje van deze wijn heb aangeschaft. Het moment dat dit gebeurde kan ik me nog zo voor de geest halen! Op bezoek in Piemonte, met enkele Europese wijnschrijvers, kregen we een diner aangeboden in het Castello di Grinzane Cavour door enkele prominente namen zoals Elio Grasso, Elio Altare, Poderi Colla etc… Uiteraard waren het hun wijnen die dit exquis diner begeleidden en het waren bovendien enkel oudere jaargangen. Het is op dat moment dat de benevelde geest van de Nebbiolo druif mij tot inzicht heeft gebracht. Sindsdien staat de druif Nebbiolo, verantwoordelijk voor de Barolo, ongewijzigd op één in mijn Top 10 der favoriete druiven. Het is daar, ergens tussen gang 4 en gang 5 dat ik begrepen heb dat geduld het codewoord is voor een Barolo wijn. Plaats daar dan een goede wijnmaker tegenover en de vreugdedansen volgen spontaan.
Op onze afsluitende proefavond bij Amici had wijnmeester Peter Barolo op de agenda geplaatst. Hij had 8 Barolo wijnen geselecteerd die in hun midlife zouden moeten zitten. De jaargangen 2007 – 2008 – 2009 – 2010 werden vanonder het stof uit de kelder gehaald en ontkurkt.
Meer specificaties over Barolo zelf kan je vinden in een eerdere blog – Barolo – Amici tasting!
De proeverij:
Paolo Manzone Serralunga Barolo DOCG 2009 Nebbiolo druiven die gedurende 24 maanden rijpen, deels in foeders, deels in tonneaux. Granaatrode kleur met de nodige evolutie en tranend. De wijn heeft nood aan wat walsen met het glas vooraleer hij opent. Eens zover geeft hij wel degelijk heel wat prijs. Voor het fruit zitten we voornamelijk toch al in het gedroogde segment met vijg en pruim maar sporadisch komen er nog wat frisse bosaardbeitjes opzetten. Het bouquet bezit na de nodige kruidigheid ook een rokerige toets. Het meest opvallende echter is de aanwezigheid van drop, cederhout en tabak. Je kan bovendien niet naast de animale, aardse geuren. Leuk is dat in de mond het fruit alleszins jonger overkomt dan in de neus. De tannine zijn nog krachtig aanwezig maar toch zijn het de zuren die de lakens uitdelen. Het geheel komt zeer evenwichtig over al heb ik het gevoel dat hij al in wat verder gevorderde staat dan zijn midlife zit en momenteel best gedronken kan worden. Punten: 87/100 – Te koop op diverse plaatsen – richtprijs 39,00 €
Curto La Foia Barolo DOCG 2007 Nebbiolo met een opvoeding in 20 tot 30 HL vaten gedurende 24 maanden. De wijn oogt ondanks een lichte evolutie in de kleur nog helder kersenrood. We ruiken wat ik omschrijf als een duidelijke Nebbiolo neus. Weliswaar eentje die bulkt van de tertiaire aroma’s. Duidelijk roosjes en thee, mokka, koffie, tabak, leder, gerookt, laurier, grafiet, paddenstoel, sousbois… Wat dan met het fruit? Dit is er wel degelijk met de présence van kers, vijg en pruim. De smaak is stevig, vol en rijk te noemen en zit nog goed in het fruit. Het is niet onmiddellijk de meest verfijnde Barolo en dus ook niet mijn persoonlijke favoriet. Punten: 85/100 – Te koop bij Angelo Vinoso – Prijs 45,00 €
Marziano Abbona Cerviano Barolo DOCG 2010 De Nebbiolo druiven rijpen voor 36 maanden in grote fusten. Het glas oogt helder en zuiver. De kleur neigt naar het kersenrode met de nodige evolutie. Hmm, dit is wel een zeer uitnodigende neus zodat ik wat langer in de geurfase blijf hangen. Rode aalbesjes, framboos, kers, kriek… het jeugdige fruit tekent nog steeds present. Mooie kruidigheid ook met tijm, salie, peper en een vleugje anijs. Het cederhout is geëvolueerd naar het sigarenkistje met daarnaast nog branderige aroma’s van tabak, koffie en leder. Ook duidelijk aanwezig: thee, rozen, potloodslijpsel, champignon en potgrond. De smaak opent met zeer mooie zuren en een diversiteit aan fruit. Nadien volgen al snel de mooie tannine en de invloeden van het hout. Dit is een complexe, mooi gebalanceerde, fijne, volle wijn met een rijpe afdronk. Punten: 91/100 – Te koop bij Best Caviar – Prijs 62,00 €
Ettore Germano Cerretta Barolo DOCG 2008 Nebbiolo – 24 maanden rijping in eiken vaten van diverse maten. Stevige traanvorming bij de licht geëvolueerde kersenrode kleur. Het bouquet is divers met zeer vele kruidige toetsen. Met momenten voelt de neus zelfs lichtjes zwoel aan met kenmerkende raz-el-hanout kruiden. Ook de kaneel manifesteert zich. We hebben ook een vlezige indruk met daarnaast veel vijg, pruim, tabak, zoethout en leder. De smaak is tevens vlezig met krachtige tannine. De afdronk zou baat hebben mocht hij iets langer aanblijven. Deze wijn is nog verre van het einde van zijn latijn. De vraag die ik me stel is dat hij verfijnder of plomper zal worden… Punten: 89/100 – Te koop bij Pura Passione – Prijs 49,00 €
Elvio Cogno Ravera Barolo DOCG 2009 Nebbiolo die gedurende 24 maanden rijpt in 25-30 hl foeders. De kleur geeft ook hier een evolutie aan en neigt naar het kersen- tot granaat rode. Fijne melange van het fruit met bosaardbei, kers en gedroogde pruim. Floraal accent van rozen komt telkens boven na het walsen. Verder vele kruiden (jeneverbes, munt, kaneel, peper, tijm, laurier) en geroosterde geuren (zoethout, mokka, tabak, leder). Licht aards om af te ronden. De smaak voelt zeer evenwichtig aan. Hij is vol en rijk. Alle smaken boksen tegen elkaar op en vloeien uiteindelijk mooi samen. Hij mocht net iets fijner van structuur zijn. Punten: 90/100 – Te koop Vintology – Prijs 52,00 €
Enzo Boglietti Arione Barolo DOCG 2007 Opvoeding van de Nebbiolo druiven in een mix van barriques en foeders voor 30 maanden. Granaatrood met de nodige evolutie en tranend. We hebben al enkele keren én rozen én thee waargenomen maar hier vullen we volmondig rozenbottel thee in die heerlijk het glas uit stuift. Zeer mooie neus trouwens waar je – verplicht – de nodige tijd voor moet nemen want hij evolueert constant. Het heerlijk van cederhout gemaakte sigarenkistje dat leeg zijn geuren stevig heeft bewaard. Het edele rokerige, niet het zwaardere vlezige. Truffel, paddenstoel, sousbois omringt door kruiden en fris rood en gedroogd fruit. Na nog een rondje walsen is er de grafiet en komt er een fris vleugje munt opzetten. En dan moet je nog beginnen proeven! Geweldig is dit en het neemt me direct mee in de tijd naar de reden waarom ik verliefd ben geworden op de Nebbiolo druif. Subliem in evenwicht en de wijn bezit alles wat aan je wildste wijn-verlangens voldoet… Punten: 96/100 – Te koop bij Vinesse – Prijs 65,00 €
Elvio Cogno Ravera Vigna Elena Barolo Riserva DOCG 2007 Rijping van de Nebbiolo gedurende 36 maanden in 50HL foeders. Granaatrode kleur, zuiver en helder. De neus dwarrelt wat door elkaar. Dan primeert het fruit, wat walsen doet de tertiaire aroma’s voornaam opzetten en even later zijn het de branderige aroma’s die present tekenen. Het is duidelijk dat deze wijn moet ademen. In de mond nemen de zuren en de de tannine het constant tegen elkaar op om na enige tijd perfect in elkaar te vloeien. Het geheel komt krachtig over. Net iets te ruw, wat boerser zelfs. Leg hem gerust nog even weg zodat hij zijn ruwe kantjes wat achter zich kan laten. Punten: 90/100 – Niet onmiddellijk te koop gevonden in België, wel in Nederland voor ongeveer 95,00 €
Cavalotto San Giuseppe Bricco Boschis Barolo Riserva DOCG 2009 De Nebbiolo verblijft 4 tot 5 jaar in grote eiken foeders. Heldere kersenrode kleur met lichte evolutie. Mooi tranend. De neus doet verlangen en is op zijn zachtst gezegd zeer aangenaam te noemen. Een waaier aan aroma’s bereikt ons en hier zijn de rozenblaadjes/rozenbottelthee weer. Het mooie aan de geurfase bij deze San Giuseppe is dat er wel een evolutie is maar dat van bij de start alles reeds mooi in elkaar vloeit. Gaande van de fruitige aalbesjes, dadels en rozijnen, over het kruidige van salie, tijm, peper, kaneel, munt tot de heerlijke sigaar, tabak, leder, grafiet en het rokerige. De smaak is best wel verrassend want waar in de neus het fruit hoofdzakelijk tot het gedroogde segment behoorde is het hier fris en jong. Fijne zuren smelten samen met de stevige tannine. Bovendien is er de nodige sappigheid. Cavalotto bevestigd hier zijn grootsheid want bij deze wijn is het complexiteit troef en heeft hij alles wat we ook maar wensen! Punten: 96/100 – Te koop bij Levipe – Prijs 140,00 €
Deze proeverij met de wat oudere Barolo’s was een zeer mooie afsluiter van het Amici proefjaar. We kijken alvast uit naar het volgende seizoen!
Een uitbarsting, een reputatie die als een komeet omhoog geschoten wordt. Ma(g)ma Mia! Nog nooit heb ik een wijngebied op zulke korte tijd de status weten bereiken als deze met de wijnen van het Siciliaanse Etna DOC het geval is. Rijke instroom vanuit het Noorden van Italië, een opbod om een lapje grond met wijngaardstokken te bemachtigen… The sky is the limit wat de Etna wijnen betreft. Voornamelijk voor de rode wijnen alsnog maar de witte, Carricante gebaseerde wijnen, volgen in een al even ijltempo. Niet evident, want draaien we de teller terug naar het einde van de 20e Eeuw dan was dit wijngebied slechts een voetnoot in de Siciliaanse wijnbouw en dacht men dat je bij de vermelding van Nerello als druif in Sicilia aan de verkeerde champignons had gezeten.
Theoretische informatie en diverse weetjes over de wijnbouw werden reeds in een eerdere blog Etna – Een explosieve opmarsgeschreven. Je kan ze daar rustig nalezen! Aan onze tafel werden enkele vragen gesteld waarop niet onmiddellijk een antwoord kon gegeven worden. Wat opzoekwerk kan enige duiding brengen.
Nerello Mascalese vs Nerello Cappuccio! Waarom is de Nerello Mascalese druif superieur in gebruik bij de Etna wijnen tegenover de Nerello Cappuccio? Even grasduinen in de geschiedenis en DNA van beide druiven kan een beter inzicht geven bij deze vraag. Er wordt van de veronderstelling uitgegaan dat beide druiven familie van elkaar zijn. Zekerheid bestaat hieromtrent nog niet. Nerello Mascalese blijkt een kruising te zijn tussen Sangiovese (dit verklaart al veel) x Mantonico Bianco. Een Toscaanse – Calabrese liefdesdruif dus. Van Nerello Cappuccio is er tot op heden nog niet achterhaald wie de ouders van de druif zijn. Dat ze beiden thuishoren in zowel Sicilia en Calabria is wel een zekerheid. Het bestuderen van de eigenschappen van beide druiven leert ons dat Nerello Mascalese een hogere aciditeit bezit. Nerello Capuccio is zachter, fruitiger van structuur. De wijnen van Nerello Capuccio zouden ook niet het nodige bewaarpotentieel geven aan de wijn en kan je dus het beste op een jeugdige leeftijd nuttigen. De hoofdredenen die echter aangehaald worden door de wijnbouwers is dat Nerello Mascalese een veel duidelijkere expressie van de terroir geeft aan de Etna wijn en dat Nerello Cappuccio een veel wispelturige en meer onbetrouwbare druif is. Niet echt geschikt om kwaliteitsvolle monocépage wijnen van te maken.
Noordflank vs zuidflank? Er is beduidend meer wijnbouw op de noordkant dan aan de zuidkant. Waarom is dit zo? Hier valt niet zo veel van terug te vinden. Door het lezen van verschillende artikels vermoed ik dat de hoofdreden te maken heeft met de invloed van het klimaat. Van oudsher is rode wijnbouw de norm op Etna. Witte wijnen zijn pas de laatste jaren meer in opmars gekomen. De hellingen op de zuidelijke flank zouden meer beïnvloed worden door de zee waardoor de wijnen meer ziltige accenten bevatten. Deze op de noordelijke flank hebben die invloed niet en de wijnen bezitten er meer fruit. Hierdoor zijn de wijngaarden op de noordzijde meer aantrekkelijk voor de rode wijnen. De meer ziltige eigenschap op de zuidflank komt dan weer ten goede bij witte wijnen van Carricante. Wat google werk naar het Gaja / Graci project kan hier bevestiging van geven. Ze willen met Idda, de focus vooral leggen op witte wijnen (al was die rode die we proefden een verdomd pareltje!) en kozen daarom de zuidflank. Dit is dus maar een veronderstelling en geen vast gegeven.
Net zoals de gereputeerde wijnboeren Gaja, Franchetti, Giodo, Borgogno, etc investeert ook onze Amici wijngilde in deze vulkanische wijnen zodat er geregeld een degustatie kan gehouden worden van de Etna wijnen. Afgelopen woensdag werden er dan ook alweer 8 wijnen van de kurk ontdaan, onze zintuigen geprikkeld en de pennen gescherpt.
Etna DOC – De proefnotities:
Pietradolce – Archineri Etna Bianco 2019 100% Carricante – Inox – Stokken van 100 tot 120 jaar oud. Helder en zuiver geelgoud. De geur is alvast veelbelovend. Verse ananas, kweepeer, meloen en pompelmoes vullen de fruitkorf. Mooie florale accenten van jasmijn brengen een lichte frivoliteit. Anijs, amandel, vegetaal kantje en het rokerige van vuursteen. In de mond vinden we een mooie frisheid en vooral een minerale dominantie. Strak maar toch een licht vettig puntje dat naar het einde toe afneemt. De afdronk was voldoende lang en heeft een licht bitter notig accent. De smaak is van begin tot het einde omringd door een prachtige mineraliteit en aciditeit. Het is een mooie start van de proeftafel al kon de smaak het hoge verwachtingspatroon van de neus niet volledig voldoen. Punten: 86/100 – Te koop bij Wineart 37,50 €
Tenuta di Fessina – A Puddara Etna Bianco 2014 100% Carricante – Vinificatie en opvoeding voor 6 tot 8 maanden in 3500 liter vaten. Zuivere en heldere goudgele kleur. De neus die een zekere leeftijd prijs geeft met de rijpe appel, op het oxidatieve af. Ananas, perzik, mandarijn, gegrilde & verse noten, potpourri en acaciahoning vullen gelukkig na het walsen aan. De smaak geeft naast het minerale vooral veel gegrilde nootjes/pijnboompitten. De zuren zijn present en de smaak is in de aanzet vol en rond. Dat deint uit tot een citrusbittertje waar je van moet houden. Punten 85/100 – Te koop bij Licata (37,00 €)
Generazione Alessandro – Croceferro Etna Rosso 2019 100% Nerello Mascalese – Rijping voor 12 maanden in tonneaux Granaatrode kleur, helder en zuiver. De wijn heeft wat tijd in het glas nodig alvorens hij zijn aroma’s volledig prijs geeft. Dat is dan voornamelijk het kleine rode fruit (kers, rode aalbes, framboos) en is zelfs licht snoeperig. Geurende roosjes, salie, laurier, thee en puntje animaal. Dat klein rood fruit zet zich in de mond helemaal door en zorgt naast de zuren voor een extra fris gevoel. De wijn wordt van nog zeer jonge stokken gemaakt en dat proef je. Hij mist hierdoor wat materie en body. Punten 85/100 – Te koop bij Patrick Jublou (19,55 €)
Girolamo Russo – A Rina Etna Rosso 2019 94% Nerello Mascalese, 6% Nerello Capuccio – 12 maanden rijping, deels in 2600 liter Sloveense fusten, deels in beton. Zuivere, heldere kersenrode kleur met traanvorming. Mooie complexe neus met een combinatie aan rood en blauw fruit. Kersen, blauwe bes, aardbei, viooltjes, salie, peper, een lichte toasting, laurier, wat thee en champignon. De mond geeft smakelijke en mooie tannine met veel rood-fruit-frisheid. Het kruidige is er tot in de lange finale. Het geheel is mineraal, elegant (nog net niet verfijnd)! Punten: 87/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (27,85 €)
Passopisciaro – Passorosso Etna Rosso 2014 100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders. Zuivere, tranend, kersenrood. Heerlijk glas om aan te ruiken. Turks fruit, granaatappel, kers, framboos, vele kruiden en specerijen, sousbois, tabak, ceder, mokka, laurier… De mond geeft bevestiging!. Een mooi glas met verfijnde tannine, een perfect evenwicht met de aciditeit, alcohol, mineralen en fruit. Het geheel blijft lang aanwezig en maakt dit een breed smakend glas wijn. Punten: 89/100 – Te koop bij Vinesse (30,00 €)
Graci – Arcuria Etna Rosso 2015 100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders. Klassieke granaat- tot kersenrode kleur. Mooie uitnodigende neus! Rijpe kersen, pruim, dadel, kruidig met anijs, munt en peper. Floraal, laurier, thee, tabak, sousbois en de alcohol die iets te fel present is. Oei, de smaak is moeilijk! Krachtig maar op het ruwe af. De zuren zijn wel zeer prominent aanwezig en ik mis wat tegenspel van fruit in het geheel. Is dit dezelfde wijn die ik in 2019 heb geproefd en toen lyrisch heb omschreven? Punten: 84/100 – Te koop bij Stappato (45,95 €)
Idda – Etna Rosso 2019 100% Nerello Mascalese – 24 maanden rijping in deels 50 hl vaten en deels in betonnen cuves. De samenwerking tussen Gaja en Graci levert een dot van een wijn op! Helder, zuivere granaatrode kleur. Heerlijk uitnodigende tot bedwelmende aroma’s. Een spring in het veld van het kleine rode fruit in combinatie met het rozenbouquet. Fijne aardse toetsen, laurier, thee tot licht vlezig zelfs. Verfijning en elegantie gaan hier hand in hand als een jeugdig verliefd koppeltje. Fris, onbezonnen, jong fruitig, fijn kruidig, gezegend met een zeer lange finale en helemaal top. Punten: 95/100 – Te koop bij Licata (42,00 €)
Tenuta delleTerre Nere – San Lorenzo Etna Rosso 2015 100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in barriques en tonneaux. Kersenrood, tranend. Een neus die veel geeft en die een zeer kruidig (peper, tijm, salie, kruidnagel, kaneel) karakter kent. Naast de obligatoire kersen is er ook een zweem van braambes. Rokerig, koffie, tabak zwarte olijven, thee en potgrond. De mond vult zich met smakelijke zuurtjes en rijke tot krachtige maar eveneens smakelijke tannine. Perfect in evenwicht, vol en rond en een waardige afsluiter! Punten: 90/100 – Te koop bij Licata (48,00 €)
Niets dan goede herinneringen! Dit zou zowat het antwoord zijn naar mijn mening over Valtellina. Hoewel de bekendheid van het wijngebied Valtellina de laatste jaren wel crescendo gaat zullen er bij velen toch nog de nodige vraagtekens verschijnen in de ogen. Het is immers één van die Italiaanse verborgen pareltjes waarvan je gelukkig van wordt eens ze je pad kruisen. De wijngaarden liggen dan ook ietwat verscholen in wat je niet onmiddellijk als de meest sexy omgeving van Italië zal bestempelen. Deze uithoek in het noorden van Lombardia bij Sondrio (wat zowat het meest saaie Italiaanse stadje moet zijn) ligt tussen de bergen aan de Zwitserse grens en zal voornamelijk bezocht worden door liefhebbers van outdoorsporten. Het wijntourisme draait er nog steeds op een laag pitje. Ik ben even in mijn archief gaan grasduinen en het is van in de beginjaren van de Bottle-Case blog (2010) dat ik melding maakte over Valtellina. Over mijn eerste bezoek aan de wijngaarden en regio schreef ik toen al een waardige blog. Mijn liefde voor deze heerlijke noordelijke wijnen heb ik dus nooit kunnen wegsteken.
Bij de Amici wijngilde zijn de Valtellina wijnen gelukkig al gedurende lange tijd een trouwe partner op de proeverijen. Onze recentste tasting was dan ook helemaal gewijd aan dit kleine wijngebied. De focus lag meer bepaald op de twee DOCG wijnen waarmee het wijngebied bekroond werd: Valtellina Superiore DOCG en Sforsato di Valtellina DOCG. Voorwaar een mooie proefavond, het moge gezegd zijn…
Valtellina – Enkele weetjes:
Valtellina ligt in Lombardia. In de (Rhetische) Alpen, tegen de Zwitserse grens aan het stadje Sondrio. De wijngaarden kan je gaan ontdekken tussen Morbegno en Tirano. Je bent trouwens vlugger in Sankt Mortiz (80 km), dan in Milaan (135 km)! De ideale uitvalsbasis met enig vertier zal waarschijnlijk het Comomeer zijn dat ten westen van het gebied op zo’n 40 kilometer ligt.
Hoewel Valtellina met zijn 835 hectare aan wijngaarden niet het grootste wijngebied is, staat het toch 2x vermeld in het Italiaanse Winebook of Records: Het is namelijk het meest uitgestrekte verticale wijngebied van Italië en bovendien zullen we nergens in Italië meer terrassenbouw tegenkomen dan in Valtellina. Het zijn de granieten rotsbodems op uitermate steile hellingen die deze terrassenbouw noodzakelijk maken.
De hellingen zijn er vaak zo steil dat oogsten per helikopter geen uitzondering is! Bekijk video
De opdeling naar appellaties is naar Italiaanse normen simpel in Valtellina! We hebben er 2 DOCG gebieden – Valtellina Superiore (1998) en Sforsato of Sfursat di Valtellina (2003), 1 DOC – Rosso di Valtellina en 1 IGT – Alpe Retiche (al hou ik meer van de oudere benaming Terazze Retiche di Sondrio).
Er zijn 5 subzones die mee op het etiket vermeld mogen worden voor de DOCG Valtellina Superiore!
Maroggia (270 tot 550 meter hoogte) Dit is de laatst toegewezen subzone (2002) met de meest westelijk gelegen wijngaarden. Maroggia is slechts 25 ha groot en bestaat enkel uit terrassenbouw. De wijngaarden zijn bijna allen ouder dan 40 jaar.
Sassella (270 tot 600 meter hoogte) Ongetwijfeld de meest prestigieuze subzone die ten westen van Sondrio (tussen Triasso en San Lorenzo) ligt. De benaming Sassella komt van ‘Sasso’ de rotsige stenen muurtjes die je er ziet en die ingebed zijn in de oorspronkelijk rots. Ze omvat 116 hectare.
Grumello (350 tot 600 meter hoogte) De Grumello wijngaarden liggen aan de Dossi Salati (the salted hills) en bestrijken een 80 hectare. Deze subzone is makkellijk te herkennen omwille van zijn ligging aan het kasteel van Grumello.
Inferno (300 tot 500 meter hoogte) Inferno is de meest ontoegankelijke subzone. De 55 ha aan wijngaarden liggen op de meest steile hellingen. Het ligt tussen Poggiridenti en Tresivio. Inferno betekent de hel en de naam is waarschijnlijk afgeleid van de oneffenheid van het landschap en de terrassen samen met de broeiende temperaturen in de zomer.
Valgella (350 tot 650 meter) Met zijn 140 hectare meteen de grootste subzone en de meest oostelijke. We vinden hier onder andere de geroemde Fracia wijngaard.
Het is een rood wijngebied waar de hoofdrol is weggelegd voor de Chiavennasca druif. Dit is de lokale benaming voor de Nebbiolo. Hoewel Jancis Robinson met geen woord rept over Chiavennasca in haar Wine Grapes bijbel maakt de Guida ai Vitigni d’Italia van Slowfood wel ruimte aan de druif. Hier leren we dat het een kloon is van de beroemde Nebbiolo en het dezelfde variant zou zijn die we in Alba en Langhe vinden.
De productievoorschriften voor Valtellina Superiore DOCG schrijven onder andere voor dat de wijn uit 90% Nebbiolo moet bestaan. De overige 10% mogen uitsluitend rode rassen zijn waarbij we Rossola, Prugnola en Pignola wel eens zien verschijnen. De wijn moet een minimale rijping ondergaan van 24 maanden, waarvan 12 op hout (vaak op grote fusten. Er is geen verplichting tot eiken barriques). Je kan ook een Riserva hebben en dan verhoogt de rijpingsperiode tot 36 maanden. Er is een rendementsbeperking van 56 hl/ha. Hallelujah want hier wringt vaak het Italiaanse schoentje en zien we eindelijk iets wat neigt naar een serieuze rendementsbeperking. Het minimale potentieel van het alcoholgehalte ligt op 12%.
Sforsato di Valtellina DOCG, ook wel gekend als Sfursat is een aparte stijl van wijnmaken. Hoewel de stijl wereldwijd beter gekend zal zijn door de Amarone is de Sforsato di Valtellina de eerste wijn die de DOCG status kreeg voor het produceren van droge wijnen van passito, ingedroogde, druiven. De intacte Nebbiolo druiven (minimaal 90%) moeten tot tenminste 1 december te drogen gelegd worden in bakjes in de traditionele, goed geventileerde droogkamers. Het drogen van de druiven in deze ruimtes wordt ‘Fruttaio‘ genoemd. Door deze droogtechniek is er een 40% aan gewichtsverlies van de bessen en krijgt hierdoor het sap een toename aan concentratie. Er wordt een minimale rijpingsperiode van 20 maanden voorgeschreven, waarvan 12 in hout. Het minimale potentiele alcoholpercentage ligt op 14% al zullen de wijnen vaak 15,5% bevatten.
Tot slot wil ik eindigen met volgende wijsheid: Vergeet de vaak overgeconcentreerde en peperdure Amarone wijnen! Met een Sforsato di Valtellina heb je hetzelfde productieproces gecombineerd met de eigenschappen van de Nebbiolo druif die de wijn een broodnodige frisheid zal bezorgen. Met een Sforsato geniet je van het beste van deze twee werelden!
De proeverij! Acht wijnen werden er ons gepresenteerd. Hieronder volgen mijn proefnotities:
Nino Negri Le Tense 2016 – Valtellina Superiore Sassella DOCG 100% Chiavennasca met rijping gedurende twee jaar, waarvan 12 maanden in grote fusten en barriques. Heldere, geëvolueerde granaatrode kleur en tranend. Mooie neus waar vooral de tertiaire (ceder, mokka, thee), florale (rozen), animale (sousbois, humus) en kruidige aroma’s (peper, salie, laurier) zich manifesteren. Het fruit zit op het 2e plan en komt, naast wat puntjes framboos, vooral in de gedroogde fase opzetten met pruim en vijg. Ook in de smaak is het op ontdekking gaan naar het fruit. Hierdoor komen de tannine op de voorgrond te zitten al zijn er wel de zuren ter ondersteuning evenals een puntje mineraliteit. Dit was een correct glas wijn, maar ik heb betere herinneringen aan deze Le Tense! Punten: 82/100 (Te koop op diverse plaatsen in België – Invoerder Buensenso – Prijs 20,50 €).
Sandro Fay Cateria 2015 – Valtellina Superiore Valgella Riserva DOCG 100% Chiavennasca die naast een rijping van 12 maanden in deels 30 hl fusten en deels tonneaux een flessenrust van 18 maanden krijgt. Heldere, zuivere kersenrode kleur met een licht evolutie, tranend. Zeer aanstekelijke en vooral geparfumeerde neus waar de rozenaroma’s het glas uit stuiven. Mooie fruitvariatie met kers, framboos en pruim. Wat animaal en bosrijk met humus en champignon. Het hout laat zich gelden en geeft branderige toetsen van ceder, tabak en leder. Verder is er de nodige kruidige en vegetale aanvulling. Het aanstekelijke van de neus zet zich onverminderd verder in de mond. Aangename, mooie en sappige zuurtjes die omringd worden door fijne tannine waardoor de kracht van de tannine wat verborgen lijkt. Heerlijk glas, nooit vermoeiend en uiterst genietbaar! Punten: 87/100 (Te koop bij Licata – Prijs 37,00 €)
Rainoldi 2012 – Valtellina Superiore Sassella Riserva DOCG Pure Chiavennasca met 24 maanden rijping in 25 en 56 hl eiken vaten. Helder, kersenrood met wat evolutie en tranend. Het animale aroma drukt de rest van de geuren vooral in de aanzet van de geurfase naar de achtergrond. Stal, boerenerf, schimmel, potgrond… De rest volgt wel gedwee in het spoor met toch in eerste instantie de kruiden (peper, tijm, laurier) en het branderige van mokka, gebruikt hout en drop. Het fruit is zowel vers met kers als gedroogd met pruim en vijg. In de mond komen de tannine licht schurend en het geheel wat hoekig over. Maar totaal niet negatief… de puzzelstukjes vallen wonderwel in elkaar. De wijn laat zijn potentieel duidelijk merken. Dit is absoluut geen crowdpleaser maar ik zie er vooral enkel gastronomische opportuniteiten bij. Punten: 86/100 (Te koop bij Wine Art – Prijs 28,50 €)
Rainoldi 2016 – Valtellina Superiore Inferno Riserva DOCG Ook hier pure Chiavennasca maar met een rijping van 18 maanden in barriques. Zuivere granaatrode neus met lichte evolutie. De wijn staat te springen om zich te tonen! Zijn uitbundig karakter toont hij voornamelijk in de geurfase waarbij het rozen-florale accent en de aanwezigheid van de vele kruiden/specerijen (peper, jeneverbes, salie, tijm, laurier, munt) opvalt. Het fruit dat zowel gedroogd als vers is houdt goed stand en de rijping in barriques geven tabak, sigarenkistje, cederhout, mokka en thee. Dierlijke aroma’s vervolledigen het bouquet. Afgeronde tannine met mooie zuren & sappig fruit en een correcte lengte. Hoewel de wijn toegankelijk overkomt is hij nog verre van versleten. In tegenstelling tot de Sassella Riserva zal deze wijn wel een groter publiek kunnen bekoren. Punten: 87/100 (Te koop bij Wine Art – Prijs 28,50 €)
Mamete Prevostini San Lorenzo 2016 – Valtellina Superiore Sassella DOCG Chiavennasca met 10 maanden houtrijping en aanvullende flessenrust. Granaatrood van kleur, lichte evolutie, helder, zuiver en tranend. Gelukzalige, aantrekkelijke en vooral complexe neus! Stuivend fruit van framboos, granaatappel en kers. De onvermijdelijke roosjes zijn present. Oregano, salie en peper kleuren het kruidenpallet. Mooie tabaksexpressies tot een heerlijke geurende sigarendoosje. Mokka, koffie, sousbois, puntje chocolade… Uitnodigend tot en met! Zeer fijne smaak met de meest aanstekelijke zuurtjes die met momenten, de toch krachtige tannine, wat naar de achtergrond duwen. Zalig sappig en mineraal zodat de neiging om het glas te hervullen nooit afneemt. Zacht, lang, in balans en… doodzonde!! Doodzonde dat de jaargang 2017 de laatste was dat deze wijn gemaakt werd. Punten: 90/100 (Nog te koop bij Vinesse – Prijs 30,00 €)
Rainoldi Fruttaio Ca’Riggieri 2011 – Sfursat di Valtellina DOCG Gedurende 2 maanden worden de Chiavennasca druiven gedroogd. Opvoeding in barriques gedurende 18 maanden. Tranend, kersenrood, op het randje van helder en zuiver. De neus komt licht overdone over met een alcoholoverheersing. Geconfituurd tot gedroogd fruit (dadel, vijg, pruim…) met aardse en branderige chocolade toetsen. De mond kan enkel de geurfase maar bevestigen. Overdone, vermoeiend, op de terugweg of er zelfs al over. Helaas moeten we kort zijn over de eerste Sforsato. Onze verwachtingen waren hoger. Punten: 79/100 (Te koop bij Wine Art – Prijs 41,15 €)
Nino Negri Sfursat Carlo Negri 2012 – Sforsato di Valtellina DOCG De Chiavennasca druiven drogen tot halverwege december, begin januari. Tot ze ongeveer 30% gewichtsverlies hebben. Rijping gedurende 2 jaar waarvan 1 op eiken vaten. We beleven hier een zeer knap geurenpallet met een grote verscheidenheid aan fruit. Gaande van fris rood fruit à la framboos tot de zwarte cassis en braam over het gedroogde van pruim, vijg en rozijn. Zowel rozen als viool vullen het bloemenboeket. Tijm, salie, rozemarijn, laurier, sigarenkist, mokka, chocolade, tabak, paddenstoel, thee, humus… We mogen de stempel complex zeker gebruiken. Drinken, euh proeven maar! en jawel, dit is wel degelijk Sforsato met een Hoofdletter. Prachtig fruit, mooie zuren, aanstekelijke maar krachtige tannine, lang uitgesponnen finale, rijk, rijp, vol en rond. Punten: 91/100 (Te koop op diverse plaatsen in België – Invoerder Buensenso – Prijs 31,90 €)
Nino Negri 5 Stelle 2013 – Sforsato di Valtellina DOCG De Chiavennasca druiven drogen tot halverwege december, begin januari. Tot ze ongeveer 30% gewichtsverlies hebben. Rijping gedurende 2 jaar waarvan 1 op eiken vaten. Helder robijnrood, intens met een licht gekleurde traanvorming. Rijkelijk is het juiste woord om het geurenpallet te omschrijven. Een samenvoeging ook van alle aroma’s die we bij de andere wijnen al opgesomd hebben. Rijk aan fruit (pruim, kers, braam, framboos, aalbes, vijg), rijk aan kruiden (peper, oregano, tijm, salie, laurier), rijke branderige accenten (ceder, sigaar, zoethout, chocolade, mokka, tabak, vlezig) en rijk aan aardse, florale en etherische geuren. Deze weelde zet zich naadloos verder in het glas! De stevige, prachtige tannine vinden ogenschijnlijk makkelijk de aanstekelijke zuurtjes en het sappige fruit. Op geen enkel moment oogt deze wijn vermoeiend en ondanks zijn 10-tal jaren op de teller komt hij over als een jong veulen. Zoals eerder gemeld; vergeet Amarone maar ga voor de Nebbiolo getypeerde versie uit Valtellina! Kunnen we dat afspreken? 😉 Punten 93/100 (Te koop op diverse plaatsen in België – Invoerder Buensenso – Prijs 60,00 €)
Bottle Case 