Wie kent er nu geen Vitello Tonnato? Deze klassieker is een gerecht dat overal ter wereld geliefd is, maar zijn wortels liggen stevig verankerd in de rijke culinaire tradities van Piemonte. Deze verfijnde combinatie van mals kalfsvlees en romige tonijnsaus heeft een eeuwenoude geschiedenis die teruggaat tot de 13e eeuw. Het gerecht, dat oorspronkelijk bekend stond als vitel tonnè in het Piemontese dialect, heeft in de loop der tijd een transformatie ondergaan en is geëvolueerd tot de versie die we vandaag kennen.
De oorsprong
De eerste geschriften over wat we nu Vitello Tonnato noemen, dateren uit de 13e eeuw en zijn afkomstig uit de omgeving van Cuneo, in Piemonte. In deze vroege versies van het gerecht werd gebruik gemaakt van kalfsvlees dat werd geserveerd met een saus op basis van ansjovis, kappertjes en azijn. Ansjovis was in die tijd een goedkope en overvloedig beschikbare smaakmaker, afkomstig van de nabijgelegen Ligurische kust. De vis werd ingelegd met zout en makkelijk bewaard, waardoor het een belangrijke rol speelde in de keukens van die tijd.
De term vitel tonnè, zoals het gerecht in het lokale dialect wordt genoemd, weerspiegelt de invloeden uit de omliggende regio’s en talen. Het woord “tonnè” is afgeleid van het Franse tanné, wat “gelooid” of “gemarineerd” betekent, een verwijzing naar de manier waarop het vlees werd bereid en op smaak werd gebracht. Pas later, in de 19e eeuw, werd de term tonnè geassocieerd met “tonijn” (tonno in het Italiaans), toen tonijn een vast ingrediënt werd in het gerecht.
Een hoofdrol voor Tonijn
Hoewel ansjovis eeuwenlang de hoofdrol speelde in de saus, veranderde dat in 1861 dankzij de Italiaanse Angelo Dubini. Geen kok maar een dermatoloog! Hij introduceerde tonijn als ingrediënt en hakte deze samen met de ansjovis fijn, waardoor de saus een zachtere, romigere smaak kreeg. Zijn versie werd meteen populair in de hogere kringen van de Italiaanse samenleving.
Het was echter Pellegrino Artusi, de beroemde culinaire schrijver en auteur van La Scienza in Cucina e l’Arte di Mangiar Bene (1891), die de moderne versie van Vitello Tonnato perfectioneerde. Artusi’s recept gebruikte tonijn in combinatie met een pittige mayonaise, wat het gerecht een nieuwe dimensie gaf. Dankzij zijn invloed werd Vitello Tonnato een nationaal symbool van Italiaanse gastronomie.
Kalfsvlees van Vitelloni Piemontese della Coscia
Het geheim van een authentieke Vitello Tonnato begint echter bij de keuze van het vlees. Hier komt het ras Vitelloni Piemontese della Coscia in beeld. Het Piemontese runderras, ook bekend als Razza Bovina Piemontese, heeft een eeuwenoude geschiedenis en is uniek in zijn soort. De dieren worden in Piemonte grootgebracht en onderscheiden zich door een natuurlijke genetische eigenschap die bekendstaat als double muscling. Dit fenomeen zorgt voor uitzonderlijke spierontwikkeling, wat resulteert in mager vlees dat toch ongelooflijk mals en smaakvol is. Deze kwaliteit maakt het tot een van de meest geprezen vleessoorten in de wereld. Vandaar ook is het gebruik van Vitelloni Piemontese della Coscia een essentieel onderdeel van een authentieke Vitello Tonnato. Dit vlees met zijn malse textuur en subtiele smaak, vormt de perfecte basis voor het gerecht.
Recept: Vitello Tonnato voor 4 personen
Ingrediënten:
Voor het kalfsvlees:
600 g kalfslende (bij voorkeur Vitelloni Piemontese della Coscia)
1 wortel, grof gesneden
1 ui, in kwarten
1 stengel bleekselderij, grof gesneden
1 takje tijm
1 laurierblad
1 glas droge witte wijn
1 liter water
Zout en peper naar smaak
Voor de tonijnsaus:
150 g tonijn in olijfolie (uitgelekt)
2 ansjovisfilets
1 eetlepel kappertjes
200 g mayonaise
2 eetlepels citroensap
Zout en peper naar smaak
Voor de garnering:
Kappertjes
Rucola
Bereidingswijze:
Kalfsvlees bereiden:
Plaats het kalfsvlees in een grote pan met de wortel, ui, bleekselderij, tijm, laurierblad en een snufje zout en peper.
Voeg de witte wijn en water toe, zodat het vlees volledig onder staat.
Breng aan de kook, zet het vuur laag en laat zachtjes sudderen gedurende 1,5 uur, of tot het vlees mals is.
Laat het vlees afkoelen in de bouillon om uitdroging te voorkomen.
Tonijnsaus maken:
Doe de tonijn, ansjovis, kappertjes, mayonaise en citroensap in een keukenmachine. Mix tot een gladde saus.
Breng op smaak met zout en peper.
Samenstellen van het gerecht:
Snijd het afgekoelde kalfsvlees in dunne plakken en leg deze op een serveerschaal.
Lepel de tonijnsaus over het vlees en zorg dat het gelijkmatig bedekt is.
Garneer met kappertjes en enkel plukje rucola.
Serveren:
Serveer het gerecht koud, eventueel met knapperig brood of een frisse salade.
Wanneer wijnliefhebbers denken aan mousserende wijnen uit Italië, komt Prosecco vaak als eerste in gedachten. Maar voor kenners die op zoek zijn naar verfijnde bubbels gemaakt volgens de traditionele methode, biedt Italië veel meer! In deze reeks verkennen we de belangrijkste regio’s en wijnen van Italië die deze methode gebruiken.
Elke regio heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen terroir en een unieke uitdrukking van de metodo classico. De metodo classico, de Italiaanse tegenhanger van de traditionele Champagne-methode, is de meest verfijnde bubbel techniek in de wijnwereld. Deze methode, die zich onderscheidt door een tweede gisting in de fles en een lange rijping op de gist, brengt mousserende wijnen voort met een ongeëvenaarde elegantie en complexiteit.
Introductie
We beginnen onze serie met Alta LangaDOCG. Gelegen in de glooiende heuvels van Zuid-Piemonte, is Alta Langa een toonbeeld van Italië’s rijke wijnbouwtraditie. Met wortels die teruggaan tot het midden van de 19e eeuw, belichaamt deze mousserende wijn de geest van de Metodo Classico en combineert het traditie met het unieke terroir van de provincies Asti, Alessandria en Cuneo. Erkend als DOC in 2002 en verheven tot DOCG in 2011, is Alta Langa niet zomaar een wijn – het is de belichaming van Piemonte’s expertise in mousserende wijn.
Een reis door de tijd: De historische wortels van Alta Langa
Het verhaal van Alta Langa begint in 1848, toen Carlo Gancia terugkeerde naar Italië na een studie oenologie in Reims, het hart van de Champagneproductie. Geïnspireerd door de Franse méthode champenoise richtte hij samen met zijn broer Edoardo in 1850 een wijnbedrijf op in Chivasso, nabij Turijn. In 1865 perfectioneerden de broers Gancia hun kunst en produceerden ze de eerste Italiaanse Spumante in Canelli (de geboorte van wat later bekend zal worden als Moscato d’Asti).
Het begin van de 20e eeuw markeerde een periode van expansie voor de mousserende wijnindustrie in Piemonte, met gerenommeerde producenten zoals Cinzano, Contratto en Martini & Rossi aan de leiding. Tegen het einde van de 20e eeuw leidde een gezamenlijke inspanning, bekend als het “Spumante Project,” tot een grondige analyse van de bodem en de aanplant van Pinot Noir en Chardonnay in geselecteerde gebieden van Piemonte.
In 1996 begon het proces om productie-eisen te formaliseren, wat uiteindelijk leidde tot de oprichting van de naam “Alta Langa.” Vandaag de dag blijft Alta Langa DOCG een symbool van uitmuntendheid, uitsluitend geproduceerd van Pinot Noir en Chardonnay die groeien in wijngaarden die gelegen zijn in 149 dorpen in de provincies Asti, Alessandria en Cuneo. De wijn kreeg in 2002 de DOC-status en in 2011 de prestigieuze DOCG-classificatie.
De geografie van alta langa
De wijngaarden van Alta Langa bevinden zich in het schilderachtige landschap van de heuvels van Piemonte, op een hoogte van minimaal 250 meter. Het terroir wordt gekenmerkt door kalkrijke kleigrond, ideaal voor het verbouwen van Pinot Nero en Chardonnay. Deze unieke combinatie van bodem, hoogte en een gematigd klimaat zorgt voor optimale omstandigheden om druiven te telen met een levendige zuurgraad en complexe smaken.
De productie-eisen zijn even rigoureus. Wijngaarden moeten een dichtheid van minimaal 4.000 wijnstokken per hectare hebben, met lage spaliertraining en traditionele Guyot- of cordon-snoei. De opbrengst is beperkt tot 11.000 kg per hectare en bij de persing mag slechts 65% van het sap worden geëxtraheerd, om de beste kwaliteiten van het fruit te behouden.
Druiven en vinificatie
Alta Langa is synoniem met de Metodo Classico. Dit arbeidsintensieve proces omvat een tweede gisting in de fles, gevolgd door een rijping sur lie van minimaal 30 maanden – en 36 maanden voor Riserva-wijnen. Het resultaat is een mousserende wijn met opmerkelijke finesse en diepgang.
Wat Alta Langa uniek maakt, is de toewijding aan millésimé-productie. Elke fles vermeldt trots het oogstjaar, als een blijk van het respect voor de nuances van elk groeiseizoen. Of het nu gaat om witte of rosé wijnen, brut of pas dosé, Alta Langa-wijnen zijn gemaakt om het karakter van de druiven en het terroir te benadrukken.
Alta Langa DOCG-wijnen worden gemaakt van Pinot Nero en Chardonnay, als monocépages of blends. De witte wijnen variëren van licht strogeel tot diep goud, met aroma’s van citrus en versgebakken brood en een delicate, hartige smaak. De roséwijnen, met hun poederroze tinten, tonen de aromatische intensiteit van Pinot Nero, met smaken van grapefruit en specerijen, in balans gebracht door een aanhoudende mineraliteit.
De Producenten: Hoeders van Perfectie
Alta Langa dankt zijn reputatie aan een groep toegewijde producenten die zowel de traditie omarmen als grenzen verleggen. Historische namen zoals Gancia, Fontanafredda en Contratto blijven de toon zetten, terwijl boutique wijnhuizen zoals Enrico Serafino en Ettore Germano innovatie en vakmanschap combineren. Samen zorgen zij, samen met de andere producenten, ervoor dat Alta Langa een baken van kwaliteit blijft in de wereld van Metodo Classico-wijnen.
Conclusie
Alta Langa is meer dan een mousserende wijn – het is een viering van Piemonte’s geschiedenis, geografie en wijnbouwkundige expertise. Van zijn oorsprong in 1865 tot de hedendaagse erkenning, belichaamt Alta Langa de essentie van de Metodo Classico. Met elke slok worden wijnliefhebbers meegenomen naar de glooiende heuvels van Piemonte, waar traditie en innovatie samenkomen in een glas sprankelende perfectie.
In latere schrijfsels verkennen we andere belangrijkste Metodo Classico wijnen van Italië, zoals Franciacorta (18 maanden rijping in de kelder), Trentodoc (15 maanden rijping in de kelder), Oltrepò Pavese (15 maanden rijping in de kelder) en Lessini Durello. Om tenslotte de gestelde ‘poll’ volledig te beantwoorden: Champagne heeft een minimale rijpingsperiode in de kelder (sur lattes) van 12 maanden + 3 maanden flessenrust en is hiermee de bubbel die het minst lang moet rijpen. Alta Langa is met de 30 maanden deze met de langste voorgeschreven flessenrust… Je kan en mag discussiëren hierover gezien Alta Langa steeds een millesimato moet zijn!
Al sinds mensenheugenis is Barbera een van de onbezongen helden van de Italiaanse wijnbouw. Bekend om zijn levendige zuurgraad, weelderig fruitprofiel en opmerkelijke aanpassingsvermogen, geniet deze druif van een welverdiende heropleving onder wijnliefhebbers en kenners.
Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!
Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! Met dit in gedachten ging Amici wijnmeester Peter aan het werk om een aantal hoogwaardige proefflesjes op de tafel te toveren.
Een korte geschiedenis van Barbera
Afkomstig uit de glooiende heuvels van Piemonte in het noordwesten van Italië, heeft Barbera diepe wortels in de Italiaanse wijnbouw. Historische verslagen suggereren dat de druif al sinds de 13e eeuw in de regio wordt verbouwd. De naam is waarschijnlijk afgeleid van “Barbaro” (barbaar), verwijzend naar zijn diepe rode kleur, of van “Vinum berberis,” een diepgekleurde middeleeuwse drank.
De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn oorsprong vindt in Piemonte, meer bepaald in de Monferrato-regio. Barbera-wijnstokken gedijen in heel Italië, maar worden vooral aangetroffen in de diverse terroirs van Piemonte, met name in de appellaties Barbera d’Asti DOCG, Barbera d’Alba DOC en Nizza DOCG. In de jaren 80 werden er subzones opgericht, en vooruitstrevende producenten zoals Roberto Conterno en Giacomo Bologna begonnen Barbera-wijnen te maken met opmerkelijke finesse en een lange levensduur.
De kenmerken van Barbera-wijnen
Barbera-wijnen worden geprezen om hun fijne zuurgraad, waardoor ze een verfrissende en gastro-vriendelijke keuze zijn. De druif produceert doorgaans wijnen met een medium tot volle body en soepele tannine, waardoor de fruitige eigenschappen tot hun recht komen. Verwacht een mix van rode en zwarte vruchten – denk aan kersen, frambozen en pruimen – gecombineerd met hints van kruiden, zoethout, tabak, leder, viooltjes, anijs en aardse ondertonen. In het glas zijn de drie gemeenschappelijke kenmerken van Barbera-wijnen hun diepe kleur, hoge zuurgraad en relatief lage tannine.
Zandigere bodems produceren vaak donkergekleurde wijnen met een lager alcoholgehalte, terwijl kleiachtige bodems wijnen voortbrengen met een hoger alcoholgehalte, lagere zuurgraad en meer structuur. Ongelijke rijping van de pitten en variabiliteit in hun aantal kunnen echter de textuur van de wijn beïnvloeden.
Hoewel we Barbera bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt, bestaan er ook de meest banale Barbera wijnen. Het kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing. De druif is productief, en rendementen beperken is een must. Ze rijpt redelijk laat, maar heeft het voordeel zich te kunnen herstellen van hagelbuien.
Een van de opvallende eigenschappen van Barbera is zijn aanpassingsvermogen aan verschillende wijnmaakstijlen. Historisch gezien werd het gemaakt in een sprankelende, “vivace” stijl, maar tegenwoordig wordt het bijna uitsluitend gevinifieerd als een droge, stille wijn. Traditionele Barbera-wijnen worden vaak gerijpt in staal om hun frisse zuurgraad te benadrukken, terwijl serieuzere, gerijpte wijnen een houtlagering ondergaan (zowel in botti als in barrique), waarbij chocolade- en vanillenoten zich ontwikkelen naast het levendige fruit.
Belangrijke regio’s voor Barbera
Hoewel Piemonte de spirituele thuisbasis van Barbera blijft, wordt de druif in verschillende regio’s in Italië en daarbuiten verbouwd, waarbij elke regio een unieke expressie aan de druif geeft.
1. Barbera d’Asti DOCG
Bekend om zijn levendige zuurgraad en rode fruitaroma’s, toont Barbera d’Asti vaak de klassieke kenmerken van de druif. Makkelijk te telen en zeer productief, vooral in Asti, variëren de wijnen uit deze regio van eenvoudig en toegankelijk tot gestructureerd en geschikt voor rijping.
2. Barbera d’Alba DOC
Aanplant nabij de prestigieuze Nebbiolo-wijngaarden, heeft Barbera d’Alba vaak een iets vollere body en rijker profiel. Deze wijnen balanceren zuurgraad met diepere fruittonen en af en toe hints van chocolade of tabak.
3. Nizza DOCG
Nizza vertegenwoordigt het hoogtepunt van Barbera-wijnbouw, met strenge regels om de kwaliteit te waarborgen. Deze wijnen zijn krachtig maar elegant en profiteren vaak van langdurige rijping om lagen van complexiteit te onthullen.
Barbera wordt ook verbouwd in andere Italiaanse regio’s, waaronder Lombardije, Emilia-Romagna, Umbrië, Campanië en Sicilië. In totaal produceert Piemonte 12 DOC-wijnen van Barbera, naast de drie DOCG’s: Barbera d’Asti, Barbera del Monferrato Superiore en Nizza. Een gratis tip? Jawel: probeer de Barbera wijnen uit de Colli Tortonesi! Momenteel blijven ze nog wat onder de radar maar je zal versteld staan van de concentratie en rijpheid in deze Barbera wijnen. Amper 50 kilometer oostelijker zit je in Oltrepo Pavese en ook daar zijn er onbekende Barbera pareltjes te vinden!
De proeverij
Vite Colte La Luna e il Falo Barbera d’Asti Superiore DOCG 2018
100% Barbera die een rijping krijgt van 12 maanden in barriques. Heldere, volle, donkerrode kleur met een lichte evolutie en beperkte traanvorming. De toon wordt gezet met een uitbundige Barbera neus! kers, rode bes, aardbei en licht snoeperig fruit zijn present net als de florale en kruidige toetsen van viool, peper, anijs en kaneel. De alcohol is niet te verbergen. Na het walsen komen de accenten van de houtlagering opzetten: chocolade, toasting en mokka. Een lichte sousbois toets rond het boeket af. In de mond is er vooral veel fruit omringd door een lichte alcoholdominantie. De niet massaal aanwezig tannine manifesteren zich wel als rijk. Het is een correcte, sappige wijn die onder de noemer ‘allemansvriend’ valt. Punten: 82/100 – Prijs 15,00 € (te koop op diverse plaatsen in België)
Conterno Fantino Vignota Barbera d’Alba DOC 2019
Barbera die aangeplant staat in Monforte d’Alba en die rijpt in Franse eiken vaten. Zuivere, intense robijnrode kleur en tranend. Het geurenpallet wordt in de eerste aanzet gedomineerd door het licht snoeperige fruit (kers, rode en blauwe bes, pruim) en de kruiden (Provençaals, peper, laurier, kaneel). De geuren van de houtlagering komen pas na het walsen steviger opzetten. Verder is er een lichte aardse ondertoon en kan de alcohol zich niet verstoppen. In de smaak proef je de mooie, soepele maar voldoende krachtige tannine en de duidelijk aanwezige zuren. De wijn toont een mooie fruitexpressie en er zit een leuke frisse groenkruidige toets bij. Dit is zeer zeker een correcte wijn al mocht de lengte wel wat dragender zijn. Hij is voldoende sappig en in balans. Punten 86/100 – Prijs 24,20 € (Te koop bij Uniquato)
Pelissero Tulin Barbera d’Alba DOC 2021
De Barbera stokken staan in Treiso (Barbaresco gebied) en Neviglie. De druiven rijpen gedurende 24 maanden in barriques en nog 1 jaar verder in de fles. De geconcentreerde kleur, bijna zwart te noemen, vertelt reeds veel over de verdere proefsensatie van deze wijn. Diep intens dus met heerlijk gekleurde traanvorming. De neus biedt een waaier aan aroma’s met zowel rood als zwart fruit. We sommen op: zwarte kers, rode kers, braam, blauwe aalbes, pruim en framboos. De houtrijping laat zich stevig gelden met een aanzet tot tabak mokka, zachte leder en een vlezig aroma. Laurier, eucalyptus, munt, peper, viooltjes en alcohol vullen goed aan. Het is een vol bouquet, bijna zwoel zelfs zonder in overdrive te gaan. In de mond proef je de voldoende krachtige maar soepele en enorm smakelijke tannine. Er blijft ondanks het volle mondgevoel een perfecte frisheid present. Het geheel is behoorlijk lang en dragend. Dit is een uiterst geconcentreerde, volle, sappige wijn die perfect in balans is. Nu nog wat jong maar met een mooie toekomst voor zich! Punten: 89/100 – Prijs: 39,00 € (Te koop bij Les Verres Bavards)
Barbera van stokken die meer dan 50 jaar oud zijn en die gedurende 15 maanden rijpen in Franse barriques + 1 jaar in de fles. Mooie, zuivere en heldere kersenrode kleur en traanvorming. Wijn met de typsiche herkenbare Barbera neus waarbij de geuren bovendien bijzonder mooi tot hun recht komen! We herkennen rode en zwarte bessen, kersen, framboos… op het snoeperige af maar in de goede zin van het woord. Subtiele florale toetsen van zowel viooltjes als rozen. Volkruidig met peper, Provençaalse kruiden en kaneel. Licht rokerig, vlezig met zoethout omringd met een vleugje alcohol. In de mond genieten we vooral van de rijke en soepele tannine en het sappige fruit. De alcohol is uiteraard present, op het aanvaardbare randje van het dominante af. Dit is een lekker glas Barbera… sappig, fruitig, kruidig en vooral mooi in balans. Hij is niet enorm complex, niet enorm geconcentreerd, but who cares! Gewoon genieten. Punten: 90/100 – Prijs 44,00 € (Niet te koop in België?)
Barbera die 15 maanden heeft gerijpt, deels in 30 hl botti, deels in gebruikte barrique en nadien nog een flessenrust kreeg voor 10 maanden. Intens donkerrood met gekleurde traanvorming. Er ontwikkelt zich een prachtig gevoel tijdens de ruikfase dat enkel nog maar extra wordt benadrukt als je de wijn wat tijd gunt in het glas. Ondanks zijn nog relatief jong leeftijd zitten alle geurcomponenten versmolten en is het geen ‘vakjes ruiken’. Chocolade, balsamisch, donkere kers, braam, viooltjes, laurier, koffie, aards, peper, alcohol, ceder, aalbes, pruim, tabak… Ik zet de geuren bewust door elkaar om het versmolten gevoel te creëren bij de beschrijving ervan. Kom je er eindelijk toe het glas aan je lippen te brengen dat gaat die versmoltenheid naadloos verder tijdens de proeffase. Rijk, levendig, zacht, in balans, vol en rond… Dit is een zeer mooie, mondvullende bijna complete wijn zonder ‘té’ te zijn! Punten 92/100 – Prijs 27,00 € (Te koop bij Wine Art)
Enzo Boglietti Vigna dei Romani Barbera d’Alba DOC 2020
De 80 jaar oude Barbera stokken staan in La Morra. De wijn krijgt een opvoeding in barriques voor 22 maanden. Heldere, intens paarsrode kleur met gekleurde traanvorming. In de neus is, ondanks dat het fruit en de kruiden present zijn, treedt het balsamico gevoel steeds weer op de voorgrond, omringd door andere branderige geuren zoals mokka en toasting. Kers aardbeisnoepjes, viool, peper, munt, anijs, laurier en alcohol volgen. De smaak is op het overvloedige af. Rijke, voldoende krachtige tannine, levendige, frisse zuren. Lang aanwezig en in balans. Hoewel de wijn hier uit het glas barst is dit toch een stap terug na de Marun! Punten: 88/100 – Prijs 45,00 € (Niet te koop in België?)
Vietti Vigna Vecchia Scarrone Barbera d’Alba DOC 2017
18 maanden rijping krijgt deze Barbera (inox, barrique, botti). De wijngaarden liggen in Castiglione Falletto. Intense robijnrode kleur, tranend. De neus wordt gedomineerd door warme kruidige geuren en door de branderige aroma’s. Ras el hanout, kaneel, munt, peper, mokka, tabak, vlezig, toast en vooral chocolade. Kers, braam en framboos vertegenwoordigen het fruit. Bij het proeven komt die chocolade almaar terug, rijke soepele tannine, voldoende zuren. Zeer rond en vooral volgens een moderne, commerciële stijl gemaakt. We durven zelfs een parkerwijn zeggen. Punten: 85/100 – Prijs 60,00 € (Te koop bij Licata)
De wijn rijpt gedurende 24 maanden; 12 in barrique en 12 in de fles. Robijnrode kleur met een lichte evolutie. Eerste impressie bij het ruiken: zeer reductief. Deze reductie verdwijnt wel bij het walsen maar komt na even stilstand opnieuw opzetten. Niet te uitbundige neus en het fruit zit in verschillende stadia waar voor mij het gedroogde primeert. Het is een stevig glas met krachtige maar rijke tannine, voldoende zuren. Reeds van bij het ruiken zit ik me af te vragen of hier een gedeelte van de druiven appassimento zijn geoogst… Ik herken niet de Bricco dell’Uccellone die ik in het verleden meermaals heb geproefd. Punten: 85/100 – Prijs 75,00 € (Te koop bij Licata)
📅 Datum: Zondag 1 december 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
De wijnen van Paolo Berta hebben in zeer korte tijd hun weg gevonden naar onze klanten. Het doet ons dan ook plezier dat ze dit jaar opnieuw aanwezig zullen zijn op onze 15e editie van de Openflessendag. Nadat vorig jaar Paolo present was zal het dit jaar aan zijn vrouw Ksenia zijn om de wijnen voor te stellen.
Te proeven wijnen
Witte wijn
Proposta Cortese dell’Alto Monferrato DOC Een biologische wijn van 100% Cortese-druiven, verfrissend met aroma’s van veldbloemen, amandelen en citrus. Perfect bij lichte gerechten zoals ceviche of tartaar van zeebaars.
Rode wijnen
Bujeu Monferrato Rosso DOC Een blend van Nebbiolo en Barbera met tonen van aardbei, kers en kaneel, een frisse afdronk en een zachte structuur.
Baticheur Monferrato Nebbiolo DOC Een verfijnde Nebbiolo met lichte tannine en aroma’s van rood fruit, bloemen en een vleugje tabak.
Ritorno Barbaresco DOCG Een krachtige Barbaresco met complexe aroma’s van zwarte kersen, venkel en truffel, versterkt door 12 maanden rijping op eiken.
Dessertwijn
Giardino Moscato d’Asti DOCG Een lichte, sprankelende wijn met aroma’s van witte perzik, mandarijn en vlierbloesem. Perfect als afsluiter met aardbeien of een lichte chocoladedessert.
Barbera d’Asti wijnen
Belmon Barbera d’Asti DOCG Sappige Barbera zonder houtlagering, met rode vruchtensmaken en een levendige zuurgraad.
Evolution Barbera d’Asti DOCG: Een moderne interpretatie van Barbera met mooie tannine en een sappige fruitigheid.
Valbeccara Barbera d’Asti Superiore DOCG Een krachtige, houtgerijpte wijn met rijke tonen van rijp fruit en specerijen.
La Berta Nizza DOCG Een harmonieuze wijn met aroma’s van kersen en een fijne fruitige zuurgraad. Stevige maar zachte tannine maken deze wijn een veelzijdige keuze.
Héritage Nizza Riserva DOCG Een sublieme wijn van oude Barbera-stokken, met intense aroma’s van bramen, kruiden en chocolade. Ideaal bij wild.
Een unieke ervaring
Laat u onderdompelen in de rijke geschiedenis en passie achter de wijnen van Paolo Berta, rechtstreeks uit het hart van Piemonte. Dit is een bijzondere kans om enkele van de beste wijnen uit deze streek te ontdekken, begeleid door persoonlijke uitleg van Ksenia.
Meer informatie vindt u op Wijnkennis.be. Mis het niet!
Hebben jullie ook al wel eens de fout gemaakt dat je bij het lezen van een rijping van de wijn in Slavonische eiken vaten dit ging benoemen als eikenhout dat afkomstig is uit Slovenië of Slovakije. Niets blijkt echter minder waar te zijn! In de wereld van de Italiaanse wijnbouw komt deze houtsoort frequent voor en het heeft een onmiskenbare invloed op de uiteindelijke smaak van de wijn. Inderdaad, deze specifieke houtsoort speelt een cruciale rol in de rijping van veel Italiaanse wijnen. Hoewel Frans eikenhout vaak de voorkeur krijgt in internationale wijnkringen, heeft Slavonisch eikenhout een rijke traditie die stevig verankerd is in de Italiaanse wijnproductie, vooral in klassieke wijnen zoals Barolo, Brunello di Montalcino en Chianti.
Waar ligt Slavonië?
Slavonië ligt in het oosten van Kroatië, ingeklemd tussen de rivieren de Drava in het noorden, de Donau in het oosten en de Sava in het zuiden. Deze vruchtbare vlakten vormen een ideale omgeving voor zowel landbouw als bosbouw, en het gebied staat bekend om zijn dichte eikenbossen, die eeuwenlang zijn gebruikt voor de productie van vaten. Het continentale klimaat en de rijke bodem maken het een uitstekende regio voor de langzame groei van eiken, wat resulteert in hout met een fijne nerfstructuur, ideaal voor het maken van wijntonnen.
De eikenbossen van Slavonië zijn al eeuwenlang een bron van waardevol hout voor de wijnindustrie. De bomen in deze regio, die langzaam groeien in het relatief koele en vochtige klimaat, leveren hout dat bekend staat om zijn duurzaamheid en subtiele invloed op wijn. De combinatie van klimaat, bodem en de zorgvuldige houtkap maakt Slavonisch eikenhout tot een favoriet bij wijnmakers die zoeken naar een evenwichtige rijping.
Wat maakt Slavonisch eikenhout bijzonder?
Slavonisch eikenhout onderscheidt zich van andere eikensoorten, zoals Frans en Amerikaans eikenhout, door zijn langzame groei en fijne nerf. Hierdoor geeft het hout aroma’s en tannine geleidelijk af aan de wijn, wat leidt tot een subtiele en gecontroleerde smaakontwikkeling. Slavonisch eikenhout wordt vaak geprezen om zijn neutraliteit, wat betekent dat het wijnmakers in staat stelt om de pure expressie van het fruit en het terroir te behouden, zonder overweldigende houttonen.
Vergelijking met Frans en Amerikaans eikenhout
Hoewel Slavonisch eikenhout historisch gezien een favoriet is bij veel Italiaanse wijnmakers, worden ook Franse en Amerikaanse eiken vaten gebruikt in de wijnindustrie. Elk type eikenhout heeft unieke eigenschappen die de smaak, structuur en textuur van de wijn op verschillende manieren beïnvloeden. Hier is een vergelijking van de drie belangrijkste soorten eikenhout:
1. Slavonisch eikenhout (Kroatië:
– Fijne nerf: Door de langzame groei van Slavonische eiken is de nerf van het hout fijn en compact, wat zorgt voor een geleidelijke afgifte van tannine en aroma’s aan de wijn.
– Subtiele smaakontwikkeling: Slavonisch eikenhout geeft subtiele, kruidige tonen aan de wijn, zoals zoethout, specerijen en soms een vleugje florale aroma’s. Het hout domineert de wijn niet, maar ondersteunt de natuurlijke smaak van de druiven.
– Grotere vaten (botti): Slavonische eiken vaten worden vaak in grotere formaten gebruikt, zoals de traditionele botti, wat betekent dat er een lager hout-op-wijn-ratio is, wat bijdraagt aan een meer verfijnde en langzame rijping.
2. Frans eikenhout:
– Middelfijne tot fijne nerf: Frans eikenhout, vooral uit de bossen van Allier, Limousin en Tronçais, groeit sneller dan Slavonisch eiken, maar heeft nog steeds een relatief fijne nerf. Dit resulteert in een meer gematigde afgifte van tannine.
– Elegante, complexe smaken: Frans eikenhout geeft vaak meer smaak aan de wijn dan Slavonisch eikenhout, met tonen van geroosterde amandelen, cederhout, en soms subtiele specerijen zoals kaneel en kruidnagel. Vanille kan in sommige gevallen aanwezig zijn, maar komt vooral naar voren bij lichtere toasting van het hout.
– Kleinere vaten (barriques): Franse barriques hebben een kleinere capaciteit (225 liter), waardoor er een grotere interactie is tussen de wijn en het hout. Dit versnelt de rijping en versterkt de invloed van het hout op de wijn.
3. Amerikaans eikenhout:
– Grove nerf: Amerikaanse eikenbomen, vooral uit de staten Missouri en Virginia, groeien sneller dan Europese eiken, wat resulteert in een grovere nerf en een snellere afgifte van aroma’s en tannine.
– Krachtige smaken: Amerikaans eiken vaten staat bekend om zijn uitgesproken aroma’s van kokos, vanille en zoetere specerijen. Deze houtsoort geeft de wijn een opvallend en intens smaakprofiel, dat vooral goed werkt bij wijnen die wat krachtiger mogen zijn, zoals Rioja en bepaalde Californische wijnen.
– Snelle invloed: Door de grove nerf en intensere smaakprofiel is Amerikaanse eikhout vaak effectiever in kortere rijpingsperiodes, maar het kan ook overweldigend zijn voor wijnen die meer finesse vereisen.
Slavonisch eiken vaten en de Italiaanse wijnbouw
Het gebruik van Slavonisch eiken vaten in Italië heeft diepe historische wortels. Italiaanse wijnmakers, met name in regio’s zoals Toscane, Piemonte en Veneto, hebben deze houtsoort eeuwenlang gebruikt om hun wijnen te laten rijpen in grote houten vaten, de zogenaamde “botti”. Deze vaten zijn doorgaans veel groter dan de kleinere Franse barriques en kunnen duizenden liters wijn bevatten. Het resultaat is dat de houtinvloed gematigder is, wat ideaal is voor wijnen die baat hebben bij een lange rijping zonder overdreven houttonen, zoals Barolo en Brunello di Montalcino.
De keuze voor Slavonisch eiken in Italië is niet alleen een kwestie van traditie, maar ook van smaakprofiel en rijpingseffecten:
1. Langzame evolutie van de wijn: Door de fijne nerf van het hout worden aroma’s en tannine langzaam aan de wijn afgegeven. Dit is essentieel voor wijnen die baat hebben bij langdurige rijping, zoals de grote rode wijnen van Italië.
2. Zachtheid en balans: Slavonisch eikenhout zorgt voor een meer verfijnde, minder assertieve invloed op de wijn, waardoor de natuurlijke smaken van de druiven beter naar voren komen. Dit past goed bij wijnen waarin de druif en het terroir centraal staan, zoals Nebbiolo en Sangiovese.
3. Grotere duurzaamheid en ecologische waarde: Slavonisch eikenhout is meestal goedkoper dan Frans eiken en afkomstig uit duurzame bossen, wat het een aantrekkelijk alternatief maakt voor wijnmakers die aandacht hebben voor milieubewustzijn.
Slavonisch Eiken en de Toekomst
Ondanks de groeiende populariteit van kleinere Franse barriques in moderne wijnmakerijen, blijft Slavonisch eikenhout een essentieel onderdeel van de traditionele Italiaanse wijnproductie. In een tijd waarin steeds meer aandacht is voor authenticiteit en het behoud van de lokale identiteit van wijnen, wordt Slavonisch eikenhout opnieuw gewaardeerd vanwege zijn subtiele invloed en de manier waarop het de expressie van het terroir respecteert.
In de wijnwereld is er een toenemende interesse in wijnen die op natuurlijke en ambachtelijke wijze worden geproduceerd, zonder al te veel ingrijpen van buitenaf. Slavonisch eikenhout sluit perfect aan bij deze trend: het laat de wijnen langzaam en natuurlijk rijpen, met behoud van hun unieke regionale karakter. Dit maakt het gebruik van deze houtsoort bijzonder aantrekkelijk voor wijnmakers die zich richten op biologische of biodynamische productiemethoden, waarbij de zuiverheid van de wijn en de connectie met het terroir voorop staan.
Conclusie
Slavonisch eikenhout uit de bossen van het oostelijke Kroatië speelt een onmisbare rol in de Italiaanse wijnbouw. Het biedt een uniek alternatief voor Frans en Amerikaans eiken, met een subtiele, verfijnde invloed op wijnen die bedoeld zijn om te rijpen en hun complexe karakter te ontwikkelen. Voor de klassieke Italiaanse wijnen zoals een Brunello di Montalcino, Barolo of Taurasi is Slavonisch eiken een sleutel tot het behoud van traditie, terroir en finesse. Terwijl de moderne wijnproductie blijft evolueren, zal Slavonisch eikenhout een cruciale rol blijven spelen voor wijnmakers die trouw willen blijven aan de authenticiteit van hun regio en druiven.
Het is alweer een tijdje geleden dat we onze jaarlijkse superproeverij hielden bij wijnclubs Het Negende Vat en Op de Klippen! De notities liggen almaar te lonken om onder handen genomen te worden. Uitstelgedrag… Tot het moment dat je het beu bent dat je ze al voor de zoveelste keer in de hand hebt en er dan ook mee aan de slag gaat.
Het systeem is duidelijk. We organiseren dit jaarlijks en er komen enkel Italiaanse klassewijnen op de proeftafel (9 wijnen). We hebben hiervoor een budget van ongeveer 500,00 €. We luisteren de avond extra op door er 6 gastronomische hoogstandjes bij te serveren. Het hoeft geen betoog dat alle leden al uitkijken naar de degustatie van 2025!
Hieronder volgende de wijnbeschrijvingen van de geserveerde wijnen bij beide wijnclubs:
Bruna U Baccan 2020 – Riviera Ligure di Ponente DOC
Wijn gemaakt van de Pigato-druif, het kroonjuweel van Ligurië. Deze druif komt volledig tot zijn recht dankzij een fermentatie op roestvrij staal en vervolgens een rijping op de fijne lies voor 10 maanden, gevolgd door een flessenrust van 8 maanden. Ze doen er niet aan battonage. In het glas zie je een strogele wijn met een helder karakter. Het bouquet is meteen verleidelijk en fris. Je neus wordt begroet door sappige geuren van peer, ananas en de subtiele citrusfrisheid van grapefruit, naast een exotisch vleugje lychee. Je merkt dat er ook bloemige tonen van jasmijn in verstopt zitten, met op de achtergrond een hint van anijs en een fijne amandeltoets. Dit alles met een mooie minerale ondertoon. Bij de eerste slok proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De smaak is rond en fruitig, met een verfrissende levendigheid die je zintuigen prikkelt. De salinity – die knisperende ziltheid – geeft de wijn een heel eigen karakter, bijna alsof je een briesje van de Ligurische kust proeft. De zuurgraad is precies goed: levendig en droog, zonder dat het je mond doet samentrekken. Het subtiele bittertje aan het einde, in combinatie met de uitgesproken minerale afdronk, geeft de wijn een mooie diepte en zorgt voor een lange, verfijnde nasmaak. Deze Bruna U Baccan is niet alleen een wijn met finesse, maar ook eentje met een vrolijk karakter. Hij is vol en toch elegant, lekker fris maar met een geraffineerde kruidigheid die blijft hangen. Heel knap gemaakt, met een heerlijk bittertje op het einde! Punten: 87/100
Pietracupa Cupo Fiano 2018 – Campania IGT
100% Fiano. Fermentatie in inox. Geen houtlagering. Bleekgele, heldere kleur. Adem diep in en je wordt getrakteerd op een sterke, zuivere neus die meteen in balans is. Stel je voor: sappige appels en zoete perziken, met een frisse scheut citrus die je neus prikkelt. Zachtjes komt de florale toets van acacia bloemen opzetten! De kruidenparade volgt ook anijs en een tikje munt. Voor de nootjesfans zijn er subtiele hints van amandel en hazelnoot. Tenslotte een mineraal randje dat het geheel nog even opfrist. In de mond is er niet onmiddellijk vuurwerk! Wel de nodige fraicheur en rondheid. Alles is in balansen de smaak blijft vooral fruitig met diezelfde appels, perziken en citrus. Maar dan komen de kruidige en minerale elementen weer om de hoek kijken. De afdronk is voldoende lang, niet te snel weg. Dit is een mooie wijn die nu gedronken moet worden. Hij zit vol leven en pit, en heeft precies de juiste mix van fris fruit en kruidigheid! punten: 85/100
Joaquin Vino della Stella – Fiano di Avellino DOCG
100% Fiano. Vergisting in stalen tanks en vervolgens rijping in voor maar liefst 36 maanden in deze inox cuves. Diep goudgele kleur, helder. De neus is een ware ontdekkingstocht, vol complexiteit en gelaagdheid. Onmiddellijk present zijn de sappige aroma’s van peer, ananas, perzik en abrikoos. Verder is er een subtiele hint van honing die wat rondheid toevoegt, vergezeld van een verfrissend vleugje pepermunt. Vervolgens komt er een zijdezachte toets van vanille en hazelnoot naar voren, met op de achtergrond een fijne rokerigheid. De aardsheid, gecombineerd met een ‘flint’ mineraliteit, maakt het bouquet helemaal compleet. De eerste slok is een sensatie. Deze wijn is rond en vol van smaak, met een krachtige intensiteit die je meteen meesleept. De levendige zuurgraad zorgt voor een perfecte balans. De wijn is heerlijk droog. Wat vooral opvalt, zijn de notige elementen die in de afdronk naar voren komen: hazelnoot, misschien zelfs een vleugje amandel, die perfect samengaan met de minerale en kruidige tonen die de wijn extra diepte geven. De lange, aanhoudende afdronk is een waar genot, kruidig en mineraal. Deze Joaquin Vino della Stella is een indrukwekkende wijn die kracht en finesse prachtig weet te combineren. De volle, minerale structuur en de verfijnde kruidigheid maken hem niet alleen complex, maar ook ontzettend lekker. Punten: 89/100
100% Trebbiano Abruzzese. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in nieuwe Franse barriques. In je glas schittert een citroengeel juweeltje met een intens heldere schittering. Bereid je voor op een geurenspektakel dat je zintuigen goed wakker schudt. Krachtig, verfijnd en mooi in balans, met een mand vol fruit: sappige appels, rijpe peren en een exotische twist van ananas, met kruisbes en citrus in de aanvulling. Gevolgd door een vleugje kamperfoelie. Nog meer: een hint van munt, wat hazelnoot en een tikje toast dat subtiel naar voren komt dankzij die houtlagering. Verder bezit de wijn een licht aards karakter zijn er de frisgroene toetsen van varen en de aanstekelijke mineraliteit. De smaak is krachtig en perfect in balans. Deze wijn weet hoe hij je smaakpapillen moet bespelen. Hij komt binnen met een levendige frisheid, maar dan volgt een zachtere, ronde finish die zorgt voor een heerlijk mondgevoel. De smaken blijven fruitig met een subtiele kruidige ondertoon en een fijne mineraliteit. Alles is mooi geïntegreerd. De afdronk blijft best wel even hangen. Lang, fruitig, kruidig en mineraal. Dit is niet zomaar een Trebbiano. Dit is de Trebbiano die vol, friskrachtig en evenwichtig is! Punten: 89/100
J. Höfstatter Barthenau Vigna San Urbano Riserva Pinot Nero 2017 – Alto Adige DOC
100% Pinot Nero. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in kleine Franse eiken barriques, gevolgd door een extra jaar rijping in grote eiken fusten en tenslotte 8 maanden op fles. Het resultaat? Een complexe, gestructureerde wijn die finesse en kracht in perfect evenwicht brengt. Met zijn kersenrodekleur en levendige tranen aan het glas, nodigt hij je meteen uit. De neus is een explosie van aardbei, kers, framboos en andere besjes, vermengd met florale hints van viool en roos. Dan komt er die kruidige kant opzetten, met snufjes peper, munt, kaneel een vleugje cederhout en laurier, afgetopt met een mineraal en aards accent van grafiet. In de mond laat hij zich van zijn beste kant zien: evenwichtig, met een frisse, levendige zuurgraad en precies de juiste hoeveelheid tannine die het mondgevoel rijk en rond maken. De smaken zijn heerlijk fruitig, met dat frisse rode fruit op de voorgrond, ondersteund door die subtiele kruidige en minerale ondertonen. De afdronk? Geweldig en blijft heerlijk lang hangen. Een verfijnde en frisse Pinot Nero die echt indruk maakt! I like it!! Punten: 91/100
Linticlarus is een zeer expressieve Pinot Noir. Er komen heel wat handelingen kijken bij het vinifiëren van deze wijn! Vooreerst is er de vergisting in betonnen cuves. Nadien rijpt de wijn gedurende een jaar in eiken barriques (40% zijn nieuwe). Vervolgens is er een verdere rijping van 6 maanden in grote botti (eikenhouten fusten) en krijgt de wijn nog een flessenrust van 12 maanden. Prachtige, heldere kersenrode kleur. Bij het ruiken begint het feestje pas echt. De neus biedt een heerlijk boeket van rijpe kersen, sappige bosbessen en een vleugje frambozen. Dat fruitige karakter wordt verrassend verfijnd aangevuld met geuren van rozenblaadjes en een subtiele, maar aanwezige kruidigheid van kaneel en cederhout. Er hangt een zekere rokerigheid overheen, samen met een lichte geur van tabak en de aardse tonen van verse boschampignons. Vanaf de aanzet proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De tannine zijn soepel en rijk, maar niet te opdringerig – ze ondersteunen het geheel zonder te overheersen. De levendige aciditeit geeft de wijn een frisse, bijna speelse energie, terwijl de malse zachte toets voor diepte en rondheid zorgt. De smaak is krachtig en vol, zonder zwaar te worden. De fruitigheid van de kers en bosbes blijft op de voorgrond, maar wordt perfect omringd door kruidige en aardse tonen die de complexiteit vergroten. Het mondgevoel is rond en harmonieus. En dan is er nog de afdronk – extra lang en bijzonder bevredigend. De fruitige en kruidige componenten blijven prachtig hangen, met een sappigheid die je mond als vanzelf laat verlangen naar de volgende slok. De wijn eindigt op een minerale toon, met een knipoog naar het terroir van Alto Adige. Kortom, deze Tiefenbrunner Linticlarus Riserva is niet alleen een wijn vol finesse en karakter, maar ook een wijn die je blijft ontdekken. Elke slok onthult nieuwe lagen, en de balans tussen het fruit, de kruidige houttonen en de frisse zuren maakt dit een zeer mooie Pinot Noir. Punten: 94/100
Alberto Graci en Angelo Gaja Idda 2020 – Etna Rosso DOC
Deze wijn is gemaakt van Nerello Mascalese.. Na fermentatie in betonnen cuves rijpt de wijn verder voor deels in 50 hl grote houten vaten, en deels in diezelfde betonnen kuipen voor een periode van 24 maanden. Granaatrood, helder en levendig. De neus is aanstekelijk verfijnd en uitnodigend. Je merkt de sappige geuren van kers, rode bes en wilde bosaardbeien, vergezeld van subtiele florale tonen van rozen. Er is een zekere rokerigheid en de aanwezigheid van cederhout. Laurier, aardsheid, en een hint van paddenstoel zorgen voor meer complexiteit en uiteraard is er de minerale Etna aanwezigheid. In de mond is deze Etna Rosso een ware finessebom. De wijn is fris, maar zit bomvol smaak, zonder ooit overweldigend te worden. De tannine zijn mooi gestructureerd, niet te zwaar maar rijk genoeg om de wijn body te geven. De levendige zuren houden alles prachtig in balans en versterken het fruitige karakter. Elke slok biedt een extra lange lengte, waardoor de fruitige en kruidige elementen in de afdronk nog lang nazinderen. Deze afdronk is ronduit geweldig, een samenspel van frisheid, kruidigheid en de typische mineraliteit van de Etna. Deze wijn is een perfecte balans tussen elegantie en diepte, vol van smaak, maar altijd verfijnd. Punten: 91/100
Tunella Pignolo 2018 – Trevenezie IGT
100% Pignolo. Deze wijn begint met een zorgvuldige vinificatie op roestvrijstalen tanks. Daarna wordt hij 60 maanden gerijpt in 500 liter eiken tonneaux. Om af te ronden, rust hij nog eens 6 maanden op fles voordat hij naar buiten mag komen om te schitteren. In het glas zie je een diepe donkerrode kleur, helder en vol, met tranen die langzaam langs de randen van het glas glijden. Dat belooft al veel goeds. De neus is dan ook precies wat je verwacht van zo’n krachtpatser: pruimen, kersen, braambessen, cassis en blauwe bessen knallen uit het glas, terwijl een kruidige mix van jeneverbes, peper en kruidnagel zich subtiel mengt met hartige tonen van tijm, laurier en paprika. Alsof dat nog niet genoeg is, komen daar ook heerlijke geuren van chocolade, tabak, ceder en dat klassieke sigarenkistje bij, met een vleugje grafiet en sousbois voor de aardse diepgang. Dit is een neus waar je een hele avond aan zou kunnen blijven ruiken. En dan in de mond… bam! Krachtige tannine laten meteen weten dat deze wijn niet met zich laat sollen. Maar die kracht wordt gelukkig mooi in balans gehouden door een levendige frisheid die zorgt voor de nodige spanning. De eerste slok brengt een explosie van sappig donker fruit. Vol en rond. Deze Pignolo laat zich van zijn rijkste kant zien, met een fruitig en kruidig karakter dat perfect samengaat. De afdronk is een genot: lang, fruitig en kruidig. Een wijn met veel kracht, maar toch elegantie, waar de tijd even bij stil lijkt te staan. Een ware traktatie voor de liefhebbers van complexe, kruidige rode wijnen. Punten: 89/100
Meroi Davino Vigna Dominin 2016 – Friuli Colli Orientali DOC
100% Refosco dal peduncolo rosso. De druiven ondergaan fermentatie in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 24 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Dit is een wijn die onmiddellijk indruk maakt met zijn bijna inktzwarte kleur, helder en met volle tranen langs het glas. De neus is werkelijk een avontuur op zich, met een intens bouquet vol donker zwart fruit zoals pruimen, braam en cassis, aangevuld met een stevige kruidigheid. De wijn barst van de kruidnagel, tijm en peper, die subtiel verweven zijn met vegetale tonen van paprika, laurier en grafiet. De houtimpressies van voornamelijk ceder zijn duidelijk aanwezig en voegen een mooi vleugje leder, tabak, en zelfs thee toe. Het aards karakter is eveneens duidelijk present en geven deze wijn mee zijn diep en complex aroma. Het kruidige karakter van de wijn wordt bij het proeven onmiddellijk duidelijk, met een mooie balans tussen kracht en finesse. De tannine zijn stevig en rijk, op het randje van te dominant, maar alsnog blijft de wijn fris en levendig dankzij de perfect geïntegreerde zuren. In de mond proef je donkere chocolade en tabak, die zorgen voor een aangenaam knapperig bittertje in de afdronk. De lengte is indrukwekkend en de afdronk blijft lang hangen met een fruitige en kruidige nasmaak. Dit is een wijn die krachtig en vol is, met veel potentieel voor verdere rijping. Voor wie geduld heeft, zal deze wijn over de jaren nog meer verfijning tonen, maar ook nu al is het een waar genot voor liefhebbers van rijke, complexe wijnen. Punten: 92/100
Zymé Kairos 2019 – Rosso Veneto IGT
Deze blend van maar liefst vijftien druivensoorten krijgt zijn karakter mede door de vinificatie in de appassimento-stijl. Hij krijgt een opvoeding in Franse eiken barriques voor een periode van 36 maanden en geniet nog na van een jaartje flessenrust. Het is een wijn die meteen opvalt door zijn diepe, donkerrode kleur, helder en met opvallende tranen langs het glas. De neus opent met een weelderig bouquet van rijp en gedroogd fruit. De appassimento-stijl drukt hier duidelijk zijn stempel. Zwarte kers, braam en cassis knallen eruit, terwijl gedroogde vijgen en pruimen een zwoelere onderlaag vormen. Daarnaast komen er kruidige en balsamische accenten naar boven, zoals zoethout, laurier en een vleugje peper. Het geheel wordt omhuld door donkere chocolade, mokka en een subtiele rokerigheid. Viooltjes brengen een florale frisheid in de mix Verder is er nog tabak en een aardse, bijna rustieke achtergrond. Dat Kairos een krachtige wijn is kan hij onmogelijk verbergen, rijk en vol van smaak. De tannine zijn stevig en geven de wijn een stevige structuur. De zuurtjes hebben het moeilijk om de nodige tegenkanting te geven, wat ervoor zorgt dat de wijn balanceert op het randje van ‘te log of vermoeiend’. Dit is echt een wijn voor liefhebbers van de rijkere, zwoelere kant van de Venetiaanse wijnen, met duidelijke Amarone-invloeden. De smaken van zwarte kers, chocolade en gedroogd fruit blijven mooi aanwezig in de mond, terwijl de lange afdronk een kruidige en fruitige harmonie biedt die de wijn goed afrondt. Deze Kairos is ontegenzeggelijk een volle, rijke wijn die dicht tegen het randje van vermoeiend aanzit door zijn zwoele karakter. Niet onmiddellijk mijn favoriete wijn (hiervoor mist hij de nodige finesse). Toch, voor wie van dit genre houdt, biedt hij een bijna decadente drinkervaring, vol met rijp fruit, kruiden en een vleugje balsamico. Punten: 88/100
Tasca d’Almerita Rosso del Conte 2015 – Contea di Sclafani DOC
Blend van 53% Nero d’Avola en 47% Perricone. Deze Siciliaanse krachtpatser ondergaat een fermentatie in roestvrijstalen tanks, waarna hij 18 maanden rijpt in Franse en Slavonische eiken barriques. Visueel is hij een ware eyecatcher: donkerrood, intens en helder, met van die gekleurde tranen die langzaam langs het glas glijden. Die neus… Het eerste wat opvalt is het prachtige contrast tussen donker en rood fruit. Denk aan pruimen, kersen, braambessen en frambozen, maar dan gecombineerd met een kruidige punch van munt, peper en kruidnagel. Voeg daar wat chocolade, tabak en eikenhout aan toe, en het plaatje is compleet. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipen er nog meer complexe aroma’s binnen: leder, grafiet en een hint van paddenstoel voor dat aardse, bijna umami-karakter. De mond is net zo verleidelijk. Het fruit is op het randje van jammy, lekker geconcentreerd maar niet over de top. Krachtig en intens, met een stevige structuur dankzij de rijke tannine die de wijn body geven, maar toch niet overheersen. De zuurgraad is fris genoeg om het geheel in balans te houden, en de alcohol is mooi geïntegreerd. In de mond proef je dat volle, ronde karakter, met een mix van fruitige en kruidige smaken die door elkaar heen lopen. Naar het einde toe volgt er een fijne toets van chocolade in de afdronk. Die afdronk is trouwens lang en complex, fruitig. Een wijn die kracht en finesse perfect combineert. Dit is zonder twijfel een imposante Siciliaanse rode die indruk maakt, en ja, absoluut lekker! Punten: 90/100
Piancornello Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG 100% Brunello (Sangiovese). Na de oogst wordt deze Sangiovese zorgvuldig vergist in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten. Bij het inschenken valt meteen het robijnrode kleurenspektakel op, intens en helder, met de nodige traanvorming. De neus opent wel zeer intens met een stevig en vol bouquet dat uitpakt met sappig fruit: pruimen, aardbeien, kersen, braambessen en frambozen. Maar het blijft uiteraard niet alleen bij fruit, er komen ook florale en kruidige tonen door: subtiele viooltjes, wat jeneverbes, peper, kaneel, en hints van chocolade, cederhout, mokka en een beetje thee. Duidelijk present is ook een prachtige aardse component van champignon. In de mond wordt het verhaal van deze wijn nog spannender. Veelzeggens is hoe zeer geïntegreerd het smaakprofiel is! De tannine zijn krachtig en rijk, maar zo goed verweven met de zuurgraad dat de wijn nooit scherp of te heftig wordt. Het fruit – dat op de rand van rijpheid zit combineert prachtig met de kruidige en aardse tonen. De wijn heeft een volle, ronde smaak, met een speelse balans tussen het fruitige en het kruidige. Dit typeert ook de lange, kruidige afdronk met die kenmerkende Brunello-elegantie die blijft nazinderen. Dit is zonder twijfel een wijn die het evenwicht tussen aciditeit, tannine, alcohol en fruit subliem accentueert, en hij nodigt je telkens weer uit voor een volgende slok. Elegant, krachtig, maar nooit opdringerig. Punten 90/100
Cantina Fornacina Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG
Deze 100% Brunello (Sangiovese Grosso) ondergaat een traditionele vinificatie met lange maceratie, gevolgd door een rijping van minimaal 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten, met nog eens minstens 12 maanden rijping op fles. Robijnrode kleur, helder en met subtiele traanvorming. De neus is verleidelijk en complex, een prachtig samenspel van aroma’s die zich langzaam ontvouwen. Denk aan sappige kersen en rode bessen, aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, kaneel en een vleugje munt. Het houtgebruik is perfect geïntegreerd, met subtiele hints van cederhout en tabak, terwijl de aardsere tonen van bosvruchten en paddenstoelen de wijn een extra dimensie geven. Een lichte toets van koffie en thee zorgt voor een verfijnd rokerig karakter, en het leer in de achtergrond voegt een vleugje rokerigheid toe. In de mond wordt dit geheel nog eens bevestigd. De wijn is vol en rond, met een perfecte balans tussen fruit en kruiden. De tannine zijn krachtig, maar mooi verweven en geven de wijn structuur zonder dat het overweldigend wordt. De levendige zuurgraad houdt de wijn fris. De smaken van het neus-fruit worden gevolgd door kruidige nuances van laurier, kaneel en tabak, en de afdronk is lang, fruitig en kruidig met een heerlijk gelaagde diepgang. Dit is een Brunello die het beste van kracht en verfijning weet te verenigen. Een geweldige wijn die nu al indruk maakt, maar met zijn stevige structuur en rijke tannine nog een verder leven voor zich heeft. Punten: 95/100
Il Borro 2019 – Toscana IGT
Deze blend van 50% Merlot, 35% Cabernet Sauvignon en 15% Syrah krijgt een fermentatie van 14 dagen in stalen tanks. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in kleine houten vaten en een verdere rijping van 6 maanden op fles om alles mooi samen te laten komen. Bij het inschenken valt de robijnrode kleur op, helder en gematigd van intensiteit, met een lichte traanvorming die elegant langs het glas glijdt. De neus is een feest van geuren: kers, braam en myrilles dansen samen met peper, viooltjes en tijm. Daarachter schuilen lagen van chocolade, cederhout, paprika, laurier, thee, tabak, potloodslijpsel, leder en zelfs een hint van champignons. In de mond is deze wijn een ware sensatie. De combinatie van aanwezige aciditeit en specerijen zorgt voor een levendige en frisse ervaring. De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, en de zuurgraad houdt alles mooi in balans. De smaak is vol, rond en zacht. De afdronk is geweldig, fruitig en kruidig, en blijft lang hangen, waardoor je telkens weer een nieuwe laag ontdekt. Het is een wijn die je blijft verrassen met zijn groene, frisse toetsen en zijn complexe, elegante karakter. Een echte aanrader voor liefhebbers van verfijnde, veelzijdige wijnen! Punten: 93/100
Vignamaggio Cabernet Franc di Vignamaggio 2017– Toscana IGT
100% Cabernet Franc. Na de oogst gaat deze Cabernet Franc in roestvrijstalen tanks voor de fermentatie, waarbij zorgvuldige aandacht wordt besteed aan de extractie van tannine en aroma’s. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in Franse eikenhouten barriques en 8 maanden in de fles. Prachtige diepe, donkerrode kleuren, helder en zuiver, met mooie gekleurde tranen. De neus is echt veelbelovend. Het begint met een explosie van rijp kersen-, braam- en aalbessenfruit, waar snel daarna bosbessen bij komen. Bovendien duikt er een scala aan secundaire aroma’s op: viooltjes, munt en peper mengen zich subtiel met kruidige hints van tijm, chocolade, tabak en ceder. Een toetsje rokerigheid, de tonen van sigarenkistje en een hint van koffie maken de geurbeleving bijna af. Want er volgt nog die fijne balsamico toets en een snufje paprika. In de mond is deze wijn precies zoals je van zo’n rijke neus zou verwachten: vol en kruidig, en dan dat heerlijke, sappige fruit! De balans tussen de krachtige tannine en de levendige frisheid zorgt voor een wijn die krachtig is zonder log te worden. Je krijgt een fijne frisheid die het donkere, rijpe fruit in toom houdt. Alles is zeer gebalanceerd, van de zachte zoetheid tot de rijkdom van het fruit, de subtiele kruidigheid en de alcohol. De afdronk? Die is geweldig. Lang, fruitig, kruidig, en met een vleugje chocolade dat nog even blijft hangen. Dit is een wijn die niet alleen indruk maakt met zijn kracht, maar ook met zijn elegantie. Een sublieme, uiterst sappige wijn. Een echte topper die je vol enthousiasme in je glas schenkt, en die je zeker niet snel zult vergeten! Punten: 95/100
100% Chiavennasca (Nebbiolo). Deze Nebbiolo, afkomstig uit de steile wijngaarden van Valgella in Valtellina, krijgt zijn karakter door een traditionele vinificatie, gevolgd door een rijping van minimaal twaald maanden, waarvan deels in 225 liter eiken barriques en deels inn 25 hectoliter eiken foeders. In het glas schittert een heldere granaatrode kleur, vol van intensiteit en met een elegante traanvorming langs het glas. De neus opent met een uiterst aangenaam bouquet, waar rijpe tonen van pruim, rozijn en kers onmiddellijk de aandacht trekken. Vervolgens komt er een bloemige dimensie bij, met subtiele hints van roos en viooltjes, samen met een verfrissend vleugje pepermunt, vanille, tabak en ceder. Het bouquet wordt compleet met die heerlijke, klassieke geur van een sigarenkistje, laurier en de aardse nuances van humus. In de mond is deze Riserva verrassend zacht, ondanks zijn krachtige intensiteit. De tannine zijn rijk, maar geïntegreerd, waardoor de wijn fluweelzacht aanvoelt. Dit wordt gecounterd door een levendige frisheid, precies genoeg om de wijn droog en elegant te houden. Het smaakprofiel wordt gedomineerd door sappige fruittonen, vooral donker fruit zoals pruimen en bramen, met een kruidige ondertoon die het geheel mooi aanvult. De **afdronk is lang, met een fijne combinatie van fruitigheid en kruidigheid, die blijft hangen met subtiele hints van tabak en vanille. Het resultaat? Een sappige, uitgebalanceerde wijn die je gewoon nog een slok doet nemen. Deze Nebbiolo bewijst eens te meer waarom Valtellina een van de mooiste regio’s voor Nebbiolo is, en waarom deze Riserva zo’n genot is om te drinken! Punten: 90/100
Matteo Ascheri Sorano 2016 – Barolo DOCG
Deze Barolo wordt uiteraard gemaakt van de Nebbiolo. Na de oogst volgt een traditionele vinificatie met een lange schilweking, en de rijping vindt plaats op grote Slovaakse eikenhouten vaten gedurende minstens 24 maanden, gevolgd door verdere rijping op fles. De wijn presenteert zich met een granaatrode kleur, helder en gematigd van intensiteit. Al bij de eerste neus wordt duidelijk dat je hier te maken hebt met een goed gebalanceerd bouquet. Geuren van bosaardbei, kersen en framboos vormen een heerlijke fruitige basis. Daaroverheen zweven florale tonen van viooltjes, gekruid met peper en jeneverbes. De subtiel rokerige toets van cederhout en laurier geeft de neus diepte, terwijl thee, tabak, leer en een aardse ondertoon een complex en uitnodigend geheel creëren. Bij het proeven van die eerste slok onthult Sorano meteen zijn kracht en complexiteit. De intensiteit is indrukwekkend, met stevige, rijke tannine die de structuur van de wijn bepalen. De levendige zuurgraad houdt de boel fris, terwijl er een zacht gevoel door de wijn heen schemert. Vol en rond van smaak, met een perfect gebalanceerd alcoholpercentage, lijkt deze wijn als een dikke knuffel voor je smaakpapillen. Je proeft de sappigheid van rood fruit, gemengd met aardse en kruidige nuances. De afdronk is simpelweg geweldig. Fruitig en kruidig, met een extra lange lengte die je nog even laat nagenieten. Sorano 2016 van Matteo Ascheri is niet zomaar een Barolo, het is een Barolo die een verhaal vertelt, van traditie, vakmanschap en puur genoegen. Punten: 97/100
Pure Nebbiolo. Deze Barolo Monvigliero is een schitterend voorbeeld van wat Nebbiolo te bieden heeft. Na een traditionele vinificatie ondergaat de wijn een rijping van minstens 36 maanden, waarvan een groot deel in grote Slavonische eikenhouten vaten. Hierop volgt nog een rijping van 2 maanden in inox en minstens 6 maanden in de fles. In het glas toont hij een elegante robijnrode kleur, vol en helder. De neus is ronduit aanstekelijk – een feest van aroma’s dat je meteen in vervoering brengt. Rijpe tonen van bosaardbei, kers en framboos dansen samen met een vleugje bosbes. Daarbovenop komt een delicate parfum van roos, die vervolgens overgaat in kruidigere noten zoals jeneverbes, munt en peper. En dan die geweldige onderliggende aardse en rokerige tonen: cederhout, sigarenkistje, mokka, laurier, thee, een hint van truffel en champignon, die de wijn zijn Barolo-typische aardsheid geeft. In de mond komt de magie echt tot leven. Deze wijn is een subliem juweel – krachtig en tegelijkertijd fijnzinnig. De tannine zijn rijk en krachtig, maar toch soepel en verfijnd, terwijl de levendige zuurgraad zorgt voor een frisse balans. Het mondgevoel is vol en rond, waarbij de smaak van rijp rood fruit en een subtiele kruidigheid mooi verweven zijn. De alcohol is perfect geïntegreerd en draagt bij aan de elegantie van de wijn zonder dominant te worden. De afdronk is lang en indrukwekkend, vol van fruitige en kruidige smaken die je mond heerlijk blijven prikkelen. Dit is een overheerlijk complexe en verfrissende Barolo, die zijn kracht en frisheid subtiel weet te combineren. Een ware expressie van de Monvigliero-wijngaard en een must voor liefhebbers van verfijnde, gelaagde wijnen! Punten: 96/100
De begeleidende hapjes waren:
Gambero rosso con visciole
Capesante / crema di topinambur / fagioli verdi di soia e asparagi
Tartare con carciofini
Pollo all’Ostrica
Filetto di maiale in crosta
Guance di vitello cotte nella birra scura con funghi di bosco e cipollotti
Het is een traditie geworden bij Het Negende Vat en ODK, wijnclubs waar ik lid van ben, om één keer per jaar een superdegustatie in te lassen. We degusteren die avond wijnen waarvan het budget hoger ligt dan tijdens een klassieke maandelijkse proefavond en bovendien serveren we een 6-tal gastronomische hapjes hierbij. Gezien ik die avonden de touwtjes in handen heb komen er enkel Italiaanse wijnen op de proeftafel. Er durft wel eens een licht protest hiertegen optreden maar die vegen we dan vakkundig van de tafel. Koppig hou ik me vast aan de keuze voor Italië als wijnland.
Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:
In het bord:
Kortgebakken heilbot met asperges
Poussin met dragonsaus
Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
Azienda Agricola Inama I Palchi Foscarino Grande Cuvée 2019 – Soave Classico DOC – Veneto 100% Garganega. Vergisting en rijping voor 60% in eiken barriques en 40% in grote fusten met battonage gedurende 6 maanden. Nadien nog enkele maanden rijping in inox kuipen. Zuivere, heldere bleekgouden kleur en tranend. Zeer mooie volle en rijke neus die zeer veel prijsgeeft. Een waaier aan citrusfruit met limoen, pompelmoes, mandarijn en zeste. Perzik en abrikoos vullen de fruitkorf. Oranjebloesem, dragon, peper, anijs, vanille, geroosterde noten, hooi, honing en boter zijn na walsen mee waar te nemen. Het smaakprofiel is intens aangenaam, krachtig, lang en zeer mineraal. Deze prachtige, rijke wijn komt nog te jong over maar toont zijn enorm potentieel! Punten: 88/100 – Niet te koop in België (richtprijs 45,00 à 50,00 €)
Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen. Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker! Punten: 95/100 – Niet te koop in België (richtprijs 65,00 à 70,00 €)
Benanti Pietra Marina 2014 – Etna Bianco Superiore DOC – Sicilia Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk. Punten: 93/100 – Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 €)
Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG – Marche 100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geëvolueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de ‘versleten’ toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien. Punten: 83/100 – Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 €)
Velenosi Vini Verso Sera 2018 – Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG – Abruzzo 100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten. Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren. Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 €)
Oasi Degli Angeli Kurni 2016 – Marche IGT – Marche Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen! Punten: 91/100 – Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 €)
Cascina Valle Asinari 2018 – Nizza DOCG – Piemonte 100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten. Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aroma’s van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn. Punten: 85/100 – Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 €)
Conte Vistarino Bertone 2015 – Provincia di Pavia IGT – Lombardia Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aroma’s wakker te schudden. De typische Pinot Noir aroma’s komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir. Punten: 86/100 – Niet te koop in België (richtprijs 32,00 tot 38,00 €)
Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uit… framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen. Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 €)
Cesari Jema 2013 – Corvina Veronese IGT – Veneto Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus. Punten: 87/100 – Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 à 30,00 €)
Casa Brancaia 2017 – Chianti Classico Riserva DOCG – Toscana 80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel. Punten: 90/100 – Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 €)
Riecine di Riecine 2013 – Toscana IGT – Toscana Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen! Punten: 93/100 – Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 €)
Podere Salicutti Piaggone 2017 – Brunello di Montalcino DOCG – Toscana Pure Sangiovese (Brunello). Rijping van 3 jaar in grote eiken fusten van 10, 20 en 40 hectoliter. Nadien verdere rijping in de fles gedurende 12 maanden. Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De neus is op zijn minst aanstekelijk te noemen met een veelvoud aan fruit. Vooral de rijke, donkere kersen komen mooi door samen met aardbei en braam. Op het licht snoeperige af… Verder is het een waar geurfestijn in het glas. Rozen, munt, peper, oregano, salie, tijm, laurier, cederhout, vanille, mokka, balsamico, tabak, paddenstoel en humus. Ze passeren allemaal de revue. In de mond zet die rijkdom zich onverminderd verder. Krachtig mondgevoel met de nodige zuurtegraad en een kruidige, chocolade geladen lange afdronk. Wat me enorm pleziert is dat dit een Brunello is die niet ‘té’ overkomt. Punten: 91/100 – Niet te koop in België (Richtprijs 90,00 à 100,00 €)
Rocca di Frassinello 2015 – Maremma Toscana DOC – Toscana Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaroma’s (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust. Punten: 90/100 – Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 €)
Le Piane 2015 – Boca DOC – Piemonte We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang. Punten: 91/100 – Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 €)
Pira & Figli Mosconi 2011 – Barolo DOCG – Piemonte De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak is… tja, zo mooi… De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd! Punten: 95/1000 – Te koop op diverse plaatsen in België (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 €)
Mamete Prevostini Albareda – Sforsato di Valtellina DOCG – Lombardia 100% Sciavenasca (Nebbiolo) van ingedroogde druiven die gedurende 20 maanden rijpen in houten vaten en nadien nog 10 maanden flessenrust ondergaat. Intense robijnrode kleur met gekleurde tranen. Je waant je bijna in een parfumerie, zo stuiven de rozen en viooltjes geuren het glas uit. Weliswaar overgoten door een flinke portie donker fruit en de nodige specerijen. Uiteraard is de houtlagering duidelijk waarneembaar maar is het voornamelijk de mokka en cacao die het winnen van de tabak en ceder. Een truffelgeurtje rond het geheel af. De smaak is vooral zeer rond en zoals één van de proevers het sappig verwoordde: Lekker hé! Krachtige, rijke tannine met voldoende zuren en een optimale balans. Amarone gevoel zonder de daad van overvloed! Punten: 94/100 – Te koop bij De Fijne Wijnshop (richtprijs 50,00 €)
Tenuta Santa Maria 2015 – Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG – Veneto Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aroma’s geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijn… Punten: 90/100 – Op diverse plaatsen te koop in België (Richtprijs 75,00 à 80,00 €)
Er schuilt absoluut iets magisch achter de wijnen die door het leven gaan met het label ‘Barolo’. Zelfs de meest doorwinterde wijnliefhebbers die al zovele grote en iconische wijnen hebben kunnen proeven voelen nog altijd de nodige opwinding als er een Barolo tasting op het programma staat. Ook wat mezelf betreft is dit niet anders. Hoe komt het toch dat het vooruitzicht op een proeverij van diverse Barolo wijnen net dat tikkeltje extra heeft? Het is na al die jaren, nog steeds een zoektocht naar het vinden van het antwoord hierop. En ik geef het grif toe… Barolo en mezelf, het was geen liefde op het eerste gezicht. In tegendeel zelfs! Als prille twintiger kon ik maar niet begrijpen dat men zo lyrisch kon zijn over deze met tannine overgoten, zure en ruwe wijn waar je enkel maar ‘nebbiolotanden’ van kreeg waarna niets verder nog enige smaak kon hebben. Het heeft dan ook enkele jaren geduurd, tot op het moment ik de juiste Barolo wijnen te proeven kreeg, vooraleer ik mijn lidkaart voor het adeptenclubje van deze wijn heb aangeschaft. Het moment dat dit gebeurde kan ik me nog zo voor de geest halen! Op bezoek in Piemonte, met enkele Europese wijnschrijvers, kregen we een diner aangeboden in het Castello di Grinzane Cavour door enkele prominente namen zoals Elio Grasso, Elio Altare, Poderi Colla etc… Uiteraard waren het hun wijnen die dit exquis diner begeleidden en het waren bovendien enkel oudere jaargangen. Het is op dat moment dat de benevelde geest van de Nebbiolo druif mij tot inzicht heeft gebracht. Sindsdien staat de druif Nebbiolo, verantwoordelijk voor de Barolo, ongewijzigd op één in mijn Top 10 der favoriete druiven. Het is daar, ergens tussen gang 4 en gang 5 dat ik begrepen heb dat geduld het codewoord is voor een Barolo wijn. Plaats daar dan een goede wijnmaker tegenover en de vreugdedansen volgen spontaan.
Op onze afsluitende proefavond bij Amici had wijnmeester Peter Barolo op de agenda geplaatst. Hij had 8 Barolo wijnen geselecteerd die in hun midlife zouden moeten zitten. De jaargangen 2007 – 2008 – 2009 – 2010 werden vanonder het stof uit de kelder gehaald en ontkurkt.
Meer specificaties over Barolo zelf kan je vinden in een eerdere blog – Barolo – Amici tasting!
De proeverij:
Paolo Manzone Serralunga Barolo DOCG 2009 Nebbiolo druiven die gedurende 24 maanden rijpen, deels in foeders, deels in tonneaux. Granaatrode kleur met de nodige evolutie en tranend. De wijn heeft nood aan wat walsen met het glas vooraleer hij opent. Eens zover geeft hij wel degelijk heel wat prijs. Voor het fruit zitten we voornamelijk toch al in het gedroogde segment met vijg en pruim maar sporadisch komen er nog wat frisse bosaardbeitjes opzetten. Het bouquet bezit na de nodige kruidigheid ook een rokerige toets. Het meest opvallende echter is de aanwezigheid van drop, cederhout en tabak. Je kan bovendien niet naast de animale, aardse geuren. Leuk is dat in de mond het fruit alleszins jonger overkomt dan in de neus. De tannine zijn nog krachtig aanwezig maar toch zijn het de zuren die de lakens uitdelen. Het geheel komt zeer evenwichtig over al heb ik het gevoel dat hij al in wat verder gevorderde staat dan zijn midlife zit en momenteel best gedronken kan worden. Punten: 87/100 – Te koop op diverse plaatsen – richtprijs 39,00 €
Curto La Foia Barolo DOCG 2007 Nebbiolo met een opvoeding in 20 tot 30 HL vaten gedurende 24 maanden. De wijn oogt ondanks een lichte evolutie in de kleur nog helder kersenrood. We ruiken wat ik omschrijf als een duidelijke Nebbiolo neus. Weliswaar eentje die bulkt van de tertiaire aroma’s. Duidelijk roosjes en thee, mokka, koffie, tabak, leder, gerookt, laurier, grafiet, paddenstoel, sousbois… Wat dan met het fruit? Dit is er wel degelijk met de présence van kers, vijg en pruim. De smaak is stevig, vol en rijk te noemen en zit nog goed in het fruit. Het is niet onmiddellijk de meest verfijnde Barolo en dus ook niet mijn persoonlijke favoriet. Punten: 85/100 – Te koop bij Angelo Vinoso – Prijs 45,00 €
Marziano Abbona Cerviano Barolo DOCG 2010 De Nebbiolo druiven rijpen voor 36 maanden in grote fusten. Het glas oogt helder en zuiver. De kleur neigt naar het kersenrode met de nodige evolutie. Hmm, dit is wel een zeer uitnodigende neus zodat ik wat langer in de geurfase blijf hangen. Rode aalbesjes, framboos, kers, kriek… het jeugdige fruit tekent nog steeds present. Mooie kruidigheid ook met tijm, salie, peper en een vleugje anijs. Het cederhout is geëvolueerd naar het sigarenkistje met daarnaast nog branderige aroma’s van tabak, koffie en leder. Ook duidelijk aanwezig: thee, rozen, potloodslijpsel, champignon en potgrond. De smaak opent met zeer mooie zuren en een diversiteit aan fruit. Nadien volgen al snel de mooie tannine en de invloeden van het hout. Dit is een complexe, mooi gebalanceerde, fijne, volle wijn met een rijpe afdronk. Punten: 91/100 – Te koop bij Best Caviar – Prijs 62,00 €
Ettore Germano Cerretta Barolo DOCG 2008 Nebbiolo – 24 maanden rijping in eiken vaten van diverse maten. Stevige traanvorming bij de licht geëvolueerde kersenrode kleur. Het bouquet is divers met zeer vele kruidige toetsen. Met momenten voelt de neus zelfs lichtjes zwoel aan met kenmerkende raz-el-hanout kruiden. Ook de kaneel manifesteert zich. We hebben ook een vlezige indruk met daarnaast veel vijg, pruim, tabak, zoethout en leder. De smaak is tevens vlezig met krachtige tannine. De afdronk zou baat hebben mocht hij iets langer aanblijven. Deze wijn is nog verre van het einde van zijn latijn. De vraag die ik me stel is dat hij verfijnder of plomper zal worden… Punten: 89/100 – Te koop bij Pura Passione – Prijs 49,00 €
Elvio Cogno Ravera Barolo DOCG 2009 Nebbiolo die gedurende 24 maanden rijpt in 25-30 hl foeders. De kleur geeft ook hier een evolutie aan en neigt naar het kersen- tot granaat rode. Fijne melange van het fruit met bosaardbei, kers en gedroogde pruim. Floraal accent van rozen komt telkens boven na het walsen. Verder vele kruiden (jeneverbes, munt, kaneel, peper, tijm, laurier) en geroosterde geuren (zoethout, mokka, tabak, leder). Licht aards om af te ronden. De smaak voelt zeer evenwichtig aan. Hij is vol en rijk. Alle smaken boksen tegen elkaar op en vloeien uiteindelijk mooi samen. Hij mocht net iets fijner van structuur zijn. Punten: 90/100 – Te koop Vintology – Prijs 52,00 €
Enzo Boglietti Arione Barolo DOCG 2007 Opvoeding van de Nebbiolo druiven in een mix van barriques en foeders voor 30 maanden. Granaatrood met de nodige evolutie en tranend. We hebben al enkele keren én rozen én thee waargenomen maar hier vullen we volmondig rozenbottel thee in die heerlijk het glas uit stuift. Zeer mooie neus trouwens waar je – verplicht – de nodige tijd voor moet nemen want hij evolueert constant. Het heerlijk van cederhout gemaakte sigarenkistje dat leeg zijn geuren stevig heeft bewaard. Het edele rokerige, niet het zwaardere vlezige. Truffel, paddenstoel, sousbois omringt door kruiden en fris rood en gedroogd fruit. Na nog een rondje walsen is er de grafiet en komt er een fris vleugje munt opzetten. En dan moet je nog beginnen proeven! Geweldig is dit en het neemt me direct mee in de tijd naar de reden waarom ik verliefd ben geworden op de Nebbiolo druif. Subliem in evenwicht en de wijn bezit alles wat aan je wildste wijn-verlangens voldoet… Punten: 96/100 – Te koop bij Vinesse – Prijs 65,00 €
Elvio Cogno Ravera Vigna Elena Barolo Riserva DOCG 2007 Rijping van de Nebbiolo gedurende 36 maanden in 50HL foeders. Granaatrode kleur, zuiver en helder. De neus dwarrelt wat door elkaar. Dan primeert het fruit, wat walsen doet de tertiaire aroma’s voornaam opzetten en even later zijn het de branderige aroma’s die present tekenen. Het is duidelijk dat deze wijn moet ademen. In de mond nemen de zuren en de de tannine het constant tegen elkaar op om na enige tijd perfect in elkaar te vloeien. Het geheel komt krachtig over. Net iets te ruw, wat boerser zelfs. Leg hem gerust nog even weg zodat hij zijn ruwe kantjes wat achter zich kan laten. Punten: 90/100 – Niet onmiddellijk te koop gevonden in België, wel in Nederland voor ongeveer 95,00 €
Cavalotto San Giuseppe Bricco Boschis Barolo Riserva DOCG 2009 De Nebbiolo verblijft 4 tot 5 jaar in grote eiken foeders. Heldere kersenrode kleur met lichte evolutie. Mooi tranend. De neus doet verlangen en is op zijn zachtst gezegd zeer aangenaam te noemen. Een waaier aan aroma’s bereikt ons en hier zijn de rozenblaadjes/rozenbottelthee weer. Het mooie aan de geurfase bij deze San Giuseppe is dat er wel een evolutie is maar dat van bij de start alles reeds mooi in elkaar vloeit. Gaande van de fruitige aalbesjes, dadels en rozijnen, over het kruidige van salie, tijm, peper, kaneel, munt tot de heerlijke sigaar, tabak, leder, grafiet en het rokerige. De smaak is best wel verrassend want waar in de neus het fruit hoofdzakelijk tot het gedroogde segment behoorde is het hier fris en jong. Fijne zuren smelten samen met de stevige tannine. Bovendien is er de nodige sappigheid. Cavalotto bevestigd hier zijn grootsheid want bij deze wijn is het complexiteit troef en heeft hij alles wat we ook maar wensen! Punten: 96/100 – Te koop bij Levipe – Prijs 140,00 €
Deze proeverij met de wat oudere Barolo’s was een zeer mooie afsluiter van het Amici proefjaar. We kijken alvast uit naar het volgende seizoen!
Content heb ik altijd een schoon woord gevonden! Bovendien is content zijn een schone deugd en is het een situatie waar ik zeer graag in vertoef. Ik ben dan ook zeer content dat de start van de nieuwe seizoenen van de diverse wijnclubs waar ik lid van ben, opnieuw in gang geschoten worden. Zo ook bij Amici! Ware het niet dat de aftrap dit keer een dubbel gevoel gaf.
Frans, onze Amici wijnmeester sinds jaar en dag, had al enkele jaren te kennen gegeven dat hij het tijd vond om de fakkel door te geven. Eerlijkheidshalve moet ik toegeven ik van mening was dat, hoewel Frans dit al geruime tijd aangaf, hij dit eigenlijk helemaal niet wilde. En dus was ik toch wel verrast dat op het einde van het vorige proefjaar het nieuws doorsijpelde dat het dan toch zo ver was en dat Frans spreekwoordelijk ‘zijn kurkentrekker aan de haak ging hangen’.
En zo stond de eerste Amici bijeenkomst van het nieuwe seizoen helemaal in het teken van de uitzwaai van Frans als wijnmeester. Hierbij speelde hij nog één keer de orkestmeester en selecteerde hij wijnen die bij hemzelf in de hoogste schuif liggen. Als het de bedoeling was om onze nieuwsgierigheid aan te wakkeren is hij daar alvast in geslaagd.
De uitzwaai van de oude wijnmeester gaat uiteraard hand in hand met de intrede van vernieuwing. Al kunnen we de intrede van oud voorzitter Peter als nieuwe wijnmeester misschien niet onmiddellijk als een vernieuwing beschouwen. Ook al kent Peter het reilen en zeilen van Amici als zijn broekzak, toch zal het ook voor hem geen sinecure zijn om in de voetsporen van Frans te treden. Frans was/is immers een autoriteit op gebied van Italiaanse wijnen en dit niet enkel binnen Amici maar in heel ons belgenlandje. Als Frans sprak, dan luisterde je! We wensen Peter dan ook alle succes en zijn ervan overtuigd dat hij onze volgende proefavonden in goede banen zal leiden.
Beste Frans, je blijft gelukkig nog aanwezig als zeer gewaardeerd lid van Amici, ik ben alvast uitermate content dat je mijn wijnmeester was!
Over naar de orde van de avond en het proeven van de wijnen. Het werd een selectie van 3 witte en 5 rode wijnen. Vooraf hadden we geen enkele kennis van wat er in het glas zou komen (altijd leuk). Hieronder kan mijn bevindingen over de geproefde wijnen.
Falkenstein Riesling 2017 – Südtirol Vinschgau DOC – Alto Adige Riesling die gedurende 10 maanden rijpt in grote acacia vaten en vervolgens 12 maanden in de fles. Volle intense strogele kleur, tranend. Van bij de aanzet, zonder walsen, heb je al een volle rijke neus waarbij de rijpheid van de ananas goed tot zijn recht komt. Helemaal geen eenzijdig ananas-fruitgebeuren trouwens want ook appel, sterfruit, perzik en een waaier aan citrusvruchten tekenen present. Goed walsen doet de wijn zeker deugd want hierdoor komt zijn anijs/notig karakter boven en wordt het volle rijke gecounterd door een zeer mooie frisheid. In de mond zet die heerlijke volheid in combinatie met een sublieme aciditeit zicht trouwens door! De mineraliteit geeft nog een extra dimensie en de lengte van de afdronk zorgt voor een goedkeurend knikje. De aftrap is gegeven met een subliem mooie wijn! Punten: 94/100 – Te koop bij TG Fine wines (prijs 22,00 €)
Venica & Venica Ronco delle Mele Sauvignon Blanc 2020 – Collio DOC – Friuli Sauvignon Blanc die deels vergist en rijpt in 20/27 hectoliter vaten en deels in inox kuipen gedurende 5 maanden. Heldere bleekgouden kleur met traanvorming. De neus gaat 2 seconden in het glas en de initialen S.B. staan op het proefformulier. Heel herkenbaar Sauvignon Blanc dus waar de aanwezigheid van varen, roze pompelmoes, appel en kruisbes vanzelfsprekend is. Het is een mooie volle neus die toch wat complexer is en meer te bieden heeft dan de initiële aroma’s. Zo is er ook de zeste van mandarijn, pepermunt, blanke amandel, en een etherische toets die de aanwezigheid van het hout etaleert. De smaak kan niet anders dan vele van deze elementen bevestigen. Hoewel primair de frisheid van de wijn opvalt neemt naarmate de wijn naar zijn smaakhoogtepunt gaat de ‘vettigheid’ licht over. Bovendien is er een zeer leuke vulkanische mineraliteit aanwezig. Tijdens de lange afdronk neemt de frisheid opnieuw de bovenhand en komt het edele citrusfruit opzetten en is er die smakelijke zesty schwung. Punten: 91/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (prijs 45,00 €)
Marisa Cuomo Fiorduva 2019 – Costa d’Amalfi DOC – Campania Blend van 40% Ripoli, 30% Ginestra en 30% Fenile. De overrijpe druiven gisten gedurende 3 maanden in barriques en rijpen vervolgens voor 4 maanden in inox kuipen. Helder, bleekgoud. Hoewel de neus bij aanzet gesloten is kan hij de zilte toets niet verbergen. Wat werken met het glas brengt slechts een beetje soelaas. Peer, ananas, perzik en citrus tekenen het fruit. Verder licht zweterig, floraal, kruidig, houtimpressies, notig en etherisch. In de mond treedt bij aanvang vooral het filmende naar voor en wordt de wijn als ‘aangenaam vettig en sappig, rond’ omschreven. Bij een tweede slok valt toch ook de verscholen en zeer mooi ondersteunende aciditeit van de wijn op. Mineraal en ziltig in de afdronk, die weliswaar een puntje langer aanwezig mocht blijven. Punten: 86/100 – Te koop bij Wine-Art (Prijs 62,00 €)
San Giusto a Rentennano La Ricolma Merlot 2006 – Toscana IGT – Toscana Merlot die gedurende 22 maanden rijpt in Franse eiken vaten. Terwijl er links en rechts mooie commentaren over deze wijn op te vangen waren kwam ik niet verder dan dat de aanwezigheid van de alcohol en kruiden al het andere maskeerde. Eén van de flessen bleek niet 100% correct te zijn (mijn glas), bij gevolg heb ik deze wijn dan ook geen bespreking gegeven. Geen punten – Te koop bij Stappato (momenteel staat hij daar op uitverkocht en is er geen prijs zichtbaar. De prijzen op het internet voor recentere jaargangen zijn zeer divers en variëren tussen de 170 en de 500 €)
Kellerei Girlan Vigna Ganger Pinot Noir Riserva 2017 – Alto Adige DOC Mazon – Alto Adige Pinot Noir die 20 maanden rijpt in barriques en vervolgens 18 maanden flessenrust krijgt. Heldere zuivere granaatrode kleur. Wat een heerlijk, uitnodigende, fragiele en typische Alto Adige Pinot Noir neus is dit. Het doet je stralen van contentement… De ontleding van deze complex geurexplosie gaat in fases want telkens komen er nieuwe elementen opzetten. Framboosjes, aardbeien, kers/kriek. Het kleine fijne rode fruit is er allemaal. Duidelijke aanwezigheid van de roosjes, mooie kruidigheid. De houtopvoeding zorgt voor branderige aroma’s zoals mokka, koffie, sigarenkistje. Een vegetale toets en een snuif humus ronden af. Tiptop zuren vullen de mond, gespekt met het sappige rode fruit en een verscholen body. Dat de afdronk tot ongekende lengtes present blijft zorgt voor extra genot. Ja, dit is helemaal mijn ding (part one)! Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnsalon (prijs 135,00 €)
Pietradolce Vigna Barbagalli 2016 – Etna Rosso – Sicilia Nerello Mascalese met een opvoeding in eiken vaten voor 20 maanden. Gematigd granaatrood en helder van kleur. De neus biedt een gevarieerd boeket met een licht vlezige balsamico toets. Pruim, aardbei, kers, rode bes, viool, roos, anijs, munt, chocolade, mokka, wat dierlijk en alcohol. Alles is mooi aanwezig om me ook een mooi mondgevoel te bezorgen. Hier blijf ik echter wat op mijn honger zitten. De wijn is voldoende sappig, mooi kruidig, zelfs evenwichtig maar komt me net iets te snoeperig over. Mijn verbazing is dan ook groot dat het de Vigna Babagalli is waar ik meestal lyrisch over ben… Punten: 84/100 – Te koop bij Wine-Art (Prijs 102,00 €)
Kellerei Bozen Taber Lagrein Riserva 2017 – Alto Adige DOC – Alto Adige Lagrein die vergist in grote foeders en een opvoeding geniet in barriques gedurende 12 maanden. De kleur is bijna zwart te noemen, hij is helder en in bezit van een heerlijke gekleurde traanvorming. De geur bulkt van de sulfiet en doet me zweren dat we met een Aglianico/Taurasi te maken hebben. Lagrein kwam even op in de gedachten maar het zwoelere karakter dreef me definitief zuidwaarts. De neus biedt exact wat ik graag heb in krachtpatsers van wijn. Die grafiet die licht dominant is, het vlezige van braadjus, het donkerste fruit dat de bijna zwarte kleur van de wijn in de verf zet. Het overvloedige aan kruiden (jeneverbes, tijm, peper, laurier, munt en salie) de houtintegratie die grommend zijn aanwezigheid laat blijken met tabak, leder, chocolade en mokka. Lichte integratie van sousbois, thee en paprika… Samengevat: uitbundig! Wat mij betreft wordt die bijna overdreven uitbundigheid nog eens verdergezet in de mond. De tannine die spreekt ‘hier ben ik’ waarna het sappige smeuïge zwarte fruit dit vlug de kop in drukt. De oh zo belangrijke aanwezigheid van de zuren en de grootse lengte brengen de noodzakelijke balans. Dit is gigantisch lekker, eten & drinken tegelijkertijd en helemaal mijn ding (part two)! Punten: 95/100 – Te koop bij Van Eccelpoel (prijs 52,50 €)
Aldo Conterno Bussia Colonnello 2016 – Barolo DOCG – Piemonte Nebbiolo oude stijl met opvoeding gedurende 29 maanden in 25 hl grote Slavonische eiken vaten. Heldere, lichte kersenrode kleur. Herkenbare Nebbiolo aroma’s waarbij we instant een dwaze gelukzalige lach op ons gezicht krijgen. Je zou het boeket in een bokaaltje moeten kunnen opvangen waar je stiekem van tijd tot stond aan kan ruiken. Het is trouwens blijven ruiken en blijven ontdekken want het is een heerlijk complex gebeuren. Beeld je in dat je deze tijd van het jaar het bos in trekt. Bosaardbeien, paddenstoelen, zwammen, truffel, humus, sousbois… noem het maar! De aanwezigheid van framboos, roosjes en thee zijn bijna een evidentie. Munt, ceder, sigaar, koffie en tabak spelen de tweede viool. Qua smaak kan je allerlei superlatieven bovenhalen. Ik hou het bescheiden op subtiel, elegant, fragiel, fris, dragend, complex… kortweg Nebbiolo! En dus helemaal mijn ding (part three). Punten 97/100 – Te koop bij Licata (Prijs 120,00 €).
Stilstaan is achteruitgaan en dus is het af en toe noodzakelijk om mijn kennis omtrent de Italiaanse wijnen bij te schaven zodat ik kan mee praten over de laatste bewegingen. Zo blijkt dat de laatste benoemingen van 3 nieuwe DOCG gebieden aan me voorbij zijn gegaan. Over de zin of nog beter de onzin van al deze Italiaanse DOCG benoemingen kan je uitgebreid discussiëren en je kan de vraag stellen waar en wanneer dit gaat stoppen. We zitten immers al aan 77 verschillende DOCG nominaties en The sky blijkt hier echt wel The limit. Enfin… 3 nieuwe upgrades dus!
Tullum aka Terre Tollesi
Abruzzo heeft met Tullum zijn tweede DOCG beet. Terre Tolesi/Tullum is de eerste promotie van DOC naar DOCG sinds de benoeming van Nizza in 2014. De promotie werd op 4 juli 2019 goedgekeurd door het ministerie van Landbouw. De wijngaarden van Tullum DOCG liggen in de provincie Chieti. Er kunnen 5 verschiilende meldingen van DOCG gemaakt worden op het etiket:
Tullum DOCG Passerina
Tullum DOCG Pecorino
Tullum DOCG Rosso
Tullum DOCG Rosso Riserva
Tullum DOCG Spumante (moet minstens 60% Chardonnay bevatten + tweede gisting in de fles)
Opmerkelijk is dat de DOC Terre Tollesi/Tullum pas sinds 2008 van toepassing is en je kan stellen dat deze appellatie wel een blitzcarrière heeft gemaakt. Ook opmerkelijk is de opmars die de Pecorino druif, met Passerina in haar zog, beleefd in de diverse DOCG benoemingen de laatste 10 jaren. Blijkt deze druif dan toch meer te zijn dan een hedendaagse mode-druif? Bij Tullum DOCG Rosso of Rosso Riserva is de hoofdrol weggelegd voor de Montepulciano druif.
Tullum omvat een zeer klein productiegebied met slechts 18,05 hectare aan wijngaarden en een productie die overeenkomt met 687 hectoliter (cijfers van 2018). De wijngaarden liggen slechts enkele kilometers landinwaarts van de Adriatische Zee en liggen in en rond het dorpje Tollo. Terre Tollesi betekent eigenlijk ‘het land van Tollo’ of ‘in de buurt van Tollo’. De benaming Tullum dateert uit de 11e Eeuw waar we de benaming in de geschiedenisboeken tegenkomen als de naam van een versterkte stad. Dat Terre Tollesi/Tullum echt een mini gebied is vertaald zich dat er momenteel slechts 2 producenten zijn die het label Tullum DOCG gebruiken; Feudo Antico en Vigneti Radica. De toekomst zal uitwijzen of we een stijging van het aantal producenten zullen kennen.
Terre di Alfieri
Voor DOCG nummer 76 kunnen we ons afvragen of Roero DOCG een dubbelganger heeft gekregen! Met Terre di Alfieri bevinden we ons in Piemonte en net als in Roero zijn de witte wijnen er van de Arneis, de rode van de Nebbiolo. Als we het productiegebied bekijken lijkt het wel of Terre di Alfieri het verlengstuk is van dit van de Roero. Waar de ene ophoudt, gaat de andere verder. Bij het nagaan van de disciplinare stellen we vast dat het productiegebied 4 gemeenten in de Provincie Cuneo omvat en 7 gemeenten in de Provincie Asti.
De promotie naar DOCG kwam er in augustus 2020 en wat Terre di Alfieri gemeen heeft met Tullum is dat er ook hier in sneltempo de omschakeling is gekomen. In 2009 kwam Terre di Alfieri voor het eerst piepen als DOC! De Terre di Alfieri DOC blijft echter wel gewoon verder bestaan terwijl deze van Tullum verdwenen is. Je kan Terre di Alfieri DOCG in 5 verschillende benamingen tegenkomen op het etiket:
Terre di Alfieri DOCG Arneis
Terre di Alfieri DOCG Arneis Superiore
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Riserva
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Superiore
Bij de witte wijnen moet de Arneis minimaal 85% aanwezig zijn. Voor de rode wijnen wordt hetzelfde percentage van 85% minimale aanwezigheid aangehouden voor de Nebbiolo. Het is hoe dan ook een klein productiegebied met slechts een 40-tal hectare aan wijngaarden en een 20-tal producenten.
De naam “Land van de Alfieri” verwijst naar de adellijke familie Alfieri die eeuwenlang de scepter zwaaide in dit gebied. Hun 17e-eeuwse kasteel bevindt zich in de stad Magliano Alfieri in Cuneo.
Canelli of Moscato di Canelli
En Piemonte blijft scoren! Met Canelli behaald het een 19e DOCG binnen. Geduld wordt beloond kan je wel stellen want al bijna 20 jaar proberen de producenten van de Moscato di Canelli zich af te scheuren van de Moscato d’Asti en trachten ze een eigen DOCG te bekomen. Vanaf 12 mei 2021 is het niet langer nog een subzone van Moscato d’Asti maar een volwaardige DOCG.
De benoeming komt echt wel vers van de pers. Pas vanaf de oogst 2022 mag Canelli de DOCG status activeren. Het is dus nog wel even wachten vooraleer we ze in de markt zien verschijnen. Canelli DOCG moet 100% Moscato Bianco zijn, en mag alleen geproduceerd worden in 18 gemeenten uit de provincies Asti en Cuneo. In totaal zijn er slechts 100 hectare beschikbaar, en de productie bedraagt momenteel ongeveer het equivalent van 500.000 flessen. In de DOCG Canelli mag alleen handmatig worden geoogst. Er kunnen 4 verschillende types van Moscato di Canelli op de markt gebracht worden:
Canelli of Moscato di Canelli DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Riserva DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Riserva Vigna DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Vigna DOCG
Canelli wordt beschouwd als de bakermat van de Italiaanse mousserende wijnproductie. Na jaren in de Champagne in de leer te zijn geweest, experimenteerde Carlo Gancia vanaf 1850 met flesgisting en vond rond 1865 de “Moscato Champagne” uit. Canelli’s kilometerslange ondergrondse wijnkathedralen van traditionele wijnhuizen als Gancia, Bosca, Contratto en Coppo staan sinds 2014 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Bottle Case 