Tannine is een van de meest bepalende elementen in wijn, maar blijft vaak een mysterie voor veel wijnliefhebbers. Het vormt de ruggengraat van rode wijn en beïnvloedt niet alleen de structuur en het mondgevoel, maar ook de rijpingspotentie. Hoewel witte wijn ook tannine bevat, is de concentratie veel lager, en spelen vooral zuren en suikers een rol bij de houdbaarheid. Maar waar komt tannine vandaan, hoe wordt het gevormd, en welke impact heeft het op de wijnervaring? Met inzichten van wijnexperts duiken we diep in de wetenschap achter tannine.
Wat is tannine?
Tannine is een polyfenol, een natuurlijke verbinding die voorkomt in planten en een beschermende rol speelt. In wijn wordt het gevormd uit flavonoïden en non-flavonoïden, waarbij vooral de flavonoïden bijdragen aan de textuur en structuur van de wijn. Tannine polymeriseert: kleine moleculen binden zich samen tot grotere structuren, waardoor de structuur in wijn zich gaandeweg ontwikkelt.
Een van de meest opvallende kenmerken van tannine is het vermogen om zich te binden aan eiwitten, zoals die in speeksel. Dit proces zorgt voor de samentrekkende, droge sensatie die vaak wordt geassocieerd met rode wijn. Dit verklaart ook waarom rode wijnresten in een spuugbak er een stuk onaantrekkelijker uitzien dan witte wijn: de eiwitcomplexen vormen klonterige structuren.
De bronnen van tannine in wijn
Tannine komt in wijn voort uit verschillende natuurlijke en soms technische bronnen. Elke bron levert een uniek profiel aan structuur, bitterheid en astringentie. Hieronder worden de vijf hoofdbronnen verder uitgediept:
Druivenschillen: De schil van de druif is de meest voorname leverancier van tannine in rode wijn. Tijdens de fermentatie geeft langdurig schilcontact tannine af, vooral wanneer de schillen dikker zijn, zoals bij druivenrassen als Cabernet Sauvignon. Schiltannine is doorgaans meer gepolymeriseerd, wat leidt tot grotere moleculen die bijdragen aan een meer gestructureerd en vaak eleganter mondgevoel. Deze tannine is essentieel voor het rijpingspotentieel van kwaliteitswijnen.
Druivenpitten: De zaden bevatten kortere tanninemoleculen (2 tot 20 polymeren), die over het algemeen bitterder van smaak zijn. Wanneer wijnmakers hard persen of een lange inweking gebruiken, neemt de kans toe dat deze bitterheid in de wijn terechtkomt. Daarom vermijden veel wijnmakers overmatige extractie van zaadtannine, tenzij ze bewust op zoek zijn naar een krachtig, gestructureerd profiel.
Steeltjes: Bij het gebruik van hele druiventrossen tijdens de fermentatie (ook wel ‘whole cluster fermentation’ genoemd), worden ook de steeltjes meegemacereerd. Steeltannine varieert sterk in grootte en impact, afhankelijk van de mate van rijping (lignificatie) van de stelen. Goed verhoute steeltjes geven fijne, aardse tannine af die structuur toevoegt zonder bitterheid. Onrijpe steeltjes kunnen daarentegen leiden tot een harde, groene smaak.
Houten vaten: Eikenhouten vaten, met name nieuwe, dragen bij aan het tanninegehalte van wijn, vooral in de eerste jaren van gebruik. Deze tannine is meestal afkomstig uit non-flavonoïde verbindingen en speelt ook een rol bij kleurstabilisatie. De invloed van het vat hangt af van het type eik (Frans, Amerikaans, Hongaars), de mate van toasting en de duur van de rijping. Houttannine zorgt vaak voor een fijnkorrelige structuur en subtiele kruidige of rokerige tonen.
Additieven: In sommige gevallen voegen wijnmakers tijdens of na de vinificatie gezuiverde tannine toe. Deze kunnen afkomstig zijn van hout, schil of pitextracten. Toevoeging kan dienen om balans te brengen in een wijn met weinig natuurlijke tannine, of om kleur en structuur te versterken. Dit gebeurt vooral bij instabiele of aromatisch zwakkere wijnen. De dosering moet zorgvuldig gebeuren om overextractie en onevenwichtige bitterheid te vermijden.
Tannine in de wijngaard
Tannine vormt zich al in een vroeg stadium, vanaf de vruchtzetting tot aan véraison, het moment waarop de druiven beginnen te verkleuren. Tijdens deze periode hopen tannine zich voornamelijk op in de schillen, zaden en, in sommige gevallen, de steeltjes. Schiltannine speelt hierbij een dubbele rol: enerzijds draagt het bij aan de uiteindelijke structuur van de wijn, anderzijds beschermt het de druif tegen zonlicht en andere omgevingsinvloeden.
De hoeveelheid en kwaliteit van tannine in een druif wordt sterk beïnvloed door externe factoren zoals klimaat, ligging van de wijngaard, en de hoeveelheid zonlicht die de druif ontvangt. In koelere klimaten, of bij vroege oogst, bevatten druiven doorgaans minder gepolymeriseerde tannine. Deze geeft vaak een scherper en strakker mondgevoel. In warmere klimaten of bij latere oogst zijn tannine doorgaans rijper en zachter van karakter, door een hogere graad van polymerisatie.
Ook het beheer van de wijngaard heeft een grote invloed op de ontwikkeling van tannine. De hoeveelheid bladbedekking bepaalt hoeveel zonlicht de druiventrossen ontvangen: meer blad betekent meer schaduw en dus minder tannine-opbouw in de schillen. Tegelijkertijd speelt irrigatie een belangrijke rol. Wanneer druiven tijdens hun rijping te veel water krijgen, zwellen ze op, wat resulteert in een lagere concentratie tannine ten opzichte van het sapvolume. Omgekeerd bevordert gecontroleerde waterstress kleinere bessen met een hoger schil-tot-sap-ratio, en dus meer geconcentreerde tannine.
In de laatste fase van rijping kan lichte irrigatie helpen om de druiven langzaam te laten doorrijpen, waardoor tannine verder polymeriseert en zachter wordt. Ook de keuze om bladeren later in het seizoen te verwijderen, bijvoorbeeld om de steeltjes goed te laten verhouten, kan van invloed zijn op de uiteindelijke structuur van de wijn. Dit is zeker het geval als er gewerkt wordt met hele trossen tijdens fermentatie.
Tannine in de wijnkelder
Naast de invloed van druivenras en wijngaard speelt het wijnmaakproces een centrale rol in hoe tannine zich ontwikkelt en uitdrukt in het eindproduct. Terwijl kleurstoffen al beginnen vrij te komen zodra de schil van een druif wordt gekneusd, vereist tannine alcohol om effectief geëxtraheerd te worden. De extractie neemt dus toe naarmate de fermentatie vordert en het alcoholpercentage stijgt.
Wijnmakers beschikken over een breed palet aan technieken om de hoeveelheid én kwaliteit van tannine te sturen:
Temperatuur: Hogere fermentatietemperaturen (boven de 26°C) bevorderen een intensere extractie.
Inweking: Langdurig contact met schillen en pitten (extended maceration) leidt tot meer tannine en complexiteit.
Mechanische bewerkingen: Punchdowns, overpompen, en hard persen verhogen de extractie van met name zaadtannine.
Houtgebruik: Rijping op eikenhouten vaten voegt niet alleen aroma’s toe, maar ook structuur via houttannine.
Een bijzondere techniek om tannine zachter te maken is micro-oxygenatie: het gecontroleerd toevoegen van kleine hoeveelheden zuurstof aan de wijn. Deze aanpak kan vooral bij druivenrassen met van nature ruwe of groene tannine, zoals Nebbiolo of Syrah, helpen om de structuur te versoepelen en beter te integreren. Wanneer deze techniek vóór de malolactische gisting en vóór toevoeging van zwavel wordt toegepast, kan dit bijdragen aan een meer gebalanceerd mondgevoel en verlengde rijpingscapaciteit.
Het succes van deze techniek hangt af van nauwkeurige dosering: net voldoende om polymerisatie te stimuleren, maar zonder oxidatieve schade. Correct toegepast leidt dit tot wijnen met een grotere aromatische complexiteit, zachtere textuur en een langere levensduur.
Tannine en rijping
Tijdens de rijping polymeriseert tannine steeds verder. De monomeren hechten zich aan elkaar, waardoor ze groter worden en uiteindelijk zo groot dat ze niet langer kunnen binden met speekseleiwitten, het moment waarop de wijn soepeler wordt.
Bij rode wijn stabiliseren tannine en anthocyanen (kleurstoffen) elkaar. De juiste hoeveelheid zuurstof versnelt dit proces, terwijl overmatige blootstelling schadelijk kan zijn. Wijnmakers gebruiken technieken zoals gecontroleerde zuurstofdosering en rijping op vat om de structuur optimaal te laten ontwikkelen.
Conclusie
Tannine vormt het skelet van rode wijn, beïnvloedt het mondgevoel en is essentieel voor rijping. De kunst van goed tanninebeheer begint in de wijngaard en loopt door tot in de fles. Elke beslissing, van druivenras tot fermentatie, vormt het uiteindelijke karakter van de wijn.
Of je nu houdt van stevige, robuuste rode wijn of een fluweelzachte stijl prefereert, inzicht in tannine helpt je wijn op een dieper niveau te waarderen.
Zoals we hadden aangegeven in onze blog over Roero DOCG Nebbiolo, presenteerde ik bij ‘Het Negende Vat’ en ‘ODK’, twee wijnclubs waar we bij aangesloten zijn een rode Roero avond. Het was een avond waar de meeste van onze leden niet onmiddellijk zicht hadden op wat te verwachten. De rode kant van Roero is immers niet zo gekend. Laat staan dat ze dezelfde reputatie genieten als de grote burenjongens uit Barolo en Barbaresco. Ik wist wel beter en wist dat er ons 2 topavonden te wachten stonden.
Progetto Emaus 8 Pari – Roero DOCG2021 Nebbiolo – 10 maanden rijping in barriques. Helder granaatrood en tranend. De neus biedt een subtiele, maar expressieve combinatie van framboos, kers en roos, aangevuld met kruidige accenten van zwarte peper, kaneel en een hint van zoethout. Licht vegetale nuances en een vleugje koffie zorgen voor extra diepgang, zonder te overheersen. In de mond manifesteert de tanninestructuur zich direct bij de aanzet, maar deze blijft beheerst en verfijnd. De zuren nemen het daarna over en bieden de wijn een levendige frisheid. De smaken van klein rood fruit, zoals framboos en kers, blijven dominant en zorgen voor een frisse, fruitige beleving. De lengte is gemiddeld, met een aangenaam koffiebittertje in de afdronk. Dit is een correcte Nebbiolo, zonder verrassingen of wow-factor, maar wel een wijn die zijn basis op een correcte manier waarmaakt. Punten: 79/100 – Prijs 20,50 € (Niet te koop in België)
Valfaccenda – Roero DOCG 2021 Nebbiolo – vergist in cement, gerijpt in grote foeders van Slavonisch eiken vaten. De kleur is helder robijnrood met een lichte granaatreflectie aan de rand. Een eerste indruk van finesse en jeugdigheid straalt uit het glas. De neus opent met een prachtige fruitige expressie, gedomineerd door klein rood fruit: aardbei, kersjes en een subtiele hint van framboos. Daarnaast een uitgesproken florale toets van rozenblaadjes en viooltjes, die mooi samenvloeit met kruidige aroma’s zoals laurier en een vleugje peper. De houtintegratie is subliem en voegt een delicate laag van verfijning toe zonder te overheersen. In de mond valt de balans op. Hoewel de wijn een zekere stevigheid heeft, blijft hij verrassend sappig en levendig dankzij een heerlijke aciditeit. Het rode fruit blijft de hoofdrol spelen, met een smaakbeleving die zowel vol als verfijnd is. Geen moment vervalt de wijn in zwaarheid of overdrive; hij blijft elegant en beheerst. Naarmate de wijn zich ontwikkelt in de mond, ontluiken subtiele lagen van kruiden, lichte tabak en een hint van mineraliteit. De tannine zijn fijnkorrelig en perfect verweven met de rest. De afdronk is lang, harmonieus en complex, met een vleugje tabak dat als een laatste groet achterblijft. Verfijning, subtiliteit en kracht gaan hier hand in hand. Punten: 86/100 – Prijs: 22,50 € (Te koop bij Vyncke-Daels).
Tibaldi Roccapalea – Roero DOCG 2020 Nebbiolo – 18 maanden rijping op grote Slavonische eiken vaten. Heldere granaatrode kleur. De neus is verleidelijk en complex, met een subtiel samenspel van klein rood fruit zoals aardbei en kers, gecombineerd met een toets van blauwe bes. Daarbovenop komt een elegante florale toets van gedroogde rozen en viooltjes. De specerijen zijn overvloedig aanwezig: peper, kaneel en een hint van kruidnagel. Een fijne houttoets van ceder en tabak voegt diepte toe, terwijl aroma’s van mokka, een lichte animale hint en een vleugje laurier de geur verder verrijken. In de mond start de wijn sappig en uitnodigend, met een fluweelzachte aanzet van rood fruit. Al snel komen de stevige maar rijpe tannine naar voren, die structuur en diepgang geven. De levendige zuren nemen het vervolgens over en brengen een prachtig evenwicht in het geheel. De wijn heeft voldoende body en een aangename kruidigheid die samen met tonen van specerijen en mokka de smaak krachtig, maar ook verrassend toegankelijk maakt. De lange afdronk is kruidig en elegant, met een warme finale die uitnodigt tot een volgende slok. Een uitstekende Roero Nebbiolo die een perfecte balans weet te vinden tussen kracht en verfijning. Punten: 86/100 – Prijs: 23,50 € (Niet te koop in België).
Demarie – Roero Riserva DOCG 2018 Nebbiolo – 6 maanden rijping in barriques. Helder granaatrood met een delicate oranje rand, tranend. In de neus opent de wijn met een prachtige intensiteit waarin kruidigheid de hoofdrol speelt. Aroma’s van rijpe kersen en pruimen worden begeleid door subtiele geroosterde accenten, die na verloop van tijd worden aangevuld met nuances van gedroogde bloemen, zoethout en een hint van kaneel. De geur ontwikkelt zich in het glas, en naarmate de tijd verstrijkt, komen tonen van cacao, tabak en een vleugje bosgrond naar voren. Deze gelaagde complexiteit maakt dat je keer op keer het glas naar je neus brengt. In de mond toont de wijn zich zijdezacht en harmonieus. Het rijpe rode fruit zet door, ondersteund door levendige zuren die de wijn fris en energiek houden. Tannine zijn verfijnd en goed geïntegreerd, en het geheel voelt evenwichtig maar wat gepolijst aan. De smaak wordt verder verrijkt met subtiele tonen van kruiden, donkere chocolade en een lichte aardsheid die het geheel diepte geeft. Ondanks de verfijning behoudt de wijn voldoende kracht en body om indruk te maken, met een warme, lange en kruidige afdronk die uitnodigt tot een volgende slok. Een klassieke Roero Nebbiolo die charmeert met zijn balans en toegankelijkheid, maar ook genoeg complexiteit biedt voor de liefhebber. Punten: 86/100 – Prijs: 19,80 € (Te koop bij Wijnkennis).
Pelassa S…….i – Roero Riserva DOCG 2019 Nebbiolo – 12 maanden rijping in grote eikenhouten fusten. De naam S…….i verwijst naar de “Menzione Geografica Aggiuntiva” (mga) Sterlotti waar de stokken aangeplant staan. De wijnmaker koos ervoor om de naam op het etiket een creatieve draai te geven door deze te verbinden met de bekende vreugdekreet van Cristiano Ronaldo (Siii!), ten tijde deze actief was bij Juventus. Heldere robijnrode kleur met een spoortje van evolutie. De neus opent met een heerlijke gelaagdheid van fruit en specerijen. Rijpe framboos en kriek staan naast tonen van blauwe en zwarte bes. De florale accenten – denk aan viooltjes – gaan hand in hand met een subtiele vegetale toets en kruidige hints van anijs en kaneel. Na enige tijd in het glas voegen branderige aroma’s zoals mokka en vanille een warme dimensie toe. In de mond wordt de balans al snel duidelijk. Zeer mooie zuren houden de krachtige, doch verfijnde tannine perfect in toom – alsof ze elkaar voortdurend “counteren”. Sappig rood fruit domineert het smaakpalet, ondersteund door een stevige structuur en een opmerkelijke lengte. De afdronk is prachtig, met een karakteristiek bittertje dat doet denken aan pure chocolade en een vleugje espresso. Een wijn die finesse, structuur en plezier biedt. Punten: 88/100 – Prijs 40,50 € (Te koop bij Ad Bibendum).
Giovanni Almondo Bric Valdiana – Roero DOCG 2013 Nebbiolo – 18 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten. Diep granaatrode kleur met een baksteenrandje, tranend. De neus is een waar boeket van complexiteit en verfijning. Gedroogde pruimen en dadels vormen de kern, aangevuld met rijpe kersen en een weelde aan tertiaire aroma’s. Zoethout, karamel, thee, mokka, een aardse ondertoon, peper, kaneel, teer en zelfs potpourri komen samen in een geurenspel dat uitnodigt tot verkennen. Er valt zonder twijfel veel te ontdekken in dit aromatische palet. In de mond opent de wijn verrassend sappig, ondanks zijn leeftijd. De smaak wordt meteen gedragen door kruidigheid en een levendige zuurgraad. Naarmate de wijn zich ontwikkelt, neemt het gedroogde fruit de hoofdrol over. De finale is vrij lang en elegant, met nuances van sinaasappelzeste, mokka, tabak en een aanhoudend vleugje zoethout. Deze Roero Riserva toont een prachtig evenwicht tussen rijpe fruitaroma’s en tertiaire complexiteit. Het is een wijn die nu perfect op dronk is en, hoewel zeer mooi, vermoedelijk het hoogtepunt van zijn potentieel heeft bereikt. Punten: 89/100 – Prijs: 38,80 (Te koop bij Wijnhuis Les Terroirs).
Matteo Correggia La Val dei Preti – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 15 maanden rijping in 15hl grote eikenhouten vaten. Helder robijnrood en tranend. De neus is prachtig vanaf het eerste moment en verleidt met een verfijnde gelaagdheid. Rijp rood en zwart fruit vormen het hart van het aromaprofiel, met bosaardbei en zwoele kersen die zich harmonieus vermengen. Daarnaast komen er elegante branderige tonen naar voren: mokka, cacao en een subtiele hint van tabak. Laurier, een vleugje teer en een aards karakter voegen diepgang toe, terwijl florale accenten en een toets van tijm zorgen voor een frisse, kruidige dimensie. In de mond is deze Roero Riserva even indrukwekkend als in de neus. Het smaakprofiel is krachtig en intens, maar behoudt tegelijkertijd een opmerkelijke balans. De sappigheid neemt toe richting het einde, wat zorgt voor een verleidelijke, doordrinkbare finesse. De afdronk is lang, met kruidige nuances en een vleugje cacao die het geheel een warme afronding geven. Een uiterst genietbare Nebbiolo met karakter en diepgang. Punten: 88/100 – Prijs: 26,50 (Te koop bij Wine-art).
Angelo Negro Ciabot San Giorgio – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 20 maanden rijping in barriques. Zuiver kersenrood en tranend. In de neus komt voornamelijk rijk fruit naar voren, zonder per se overrijp te zijn. Aroma’s van bosaardbei, donkere kers en pruim zetten de toon, terwijl een uitgesproken kruidigheid met specerijen en zoethout zorgt voor extra diepgang. De houtrijping is nadrukkelijk aanwezig, met stevige tonen van toasting die zich vermengen met ceder, leder, tabak en laurier. Dit alles wordt afgerond door een aardse touch die wijst op het terroir. In de mond opent de wijn met zeer stevige tannine, die echter prachtig geïntegreerd zijn. Het palet biedt een volle, krachtige smaak met donkere vruchten en kruiden, en een subtiele hint van chocolade. De finale is lang en kruidig, met een aangename warmte die aanhoudt. Deze wijn heeft een indrukwekkend bewaarpotentieel; laat dit dan ook nog enkele jaren liggen om het volledige potentieel te onthullen. Punten: 90/100 – Prijs: 23,50 € (Te koop bij Touch Wijnen).
Cascina Chicco Valmaggiore – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 16 maanden rijping in barriques. De kleur is helder, zuiver robijnrood met traanvorming. De neus is zonder walsen al ronduit uitnodigend: een explosie van rood en zwart fruit – denk aan rijpe kersen, zwarte bessen en pruimen – wordt omgeven door een rijk palet aan kruiden. Peper, tijm, kruidnagel, jeneverbes en een hint van kaneel brengen een warme kruidigheid, terwijl mokka, cederhout, tabak en een subtiele grafiettint zorgen voor diepte. Het geheel wordt verder verrijkt met florale tonen en een vleugje anijs. Een neus die je blijft ontdekken! In de mond is de aanzet stevig en intens. Zowel de tannine als de zuren spelen een prominente rol, maar zijn perfect in balans met de rijke, kruidige sappigheid die de wijn biedt. Het mondgevoel is vol en krachtig, met een jeugdige frisheid die laat zien dat deze wijn nog volop in ontwikkeling is. Desondanks is hij al nu onweerstaanbaar, met zijn lagen van kruiden, rijp fruit en een subtiel aardse toets. De finale is indrukwekkend: zeer lang, aanhoudend en vooral smakelijk. Een pracht van een Roero, vol karakter, complexiteit en lengte. Hoewel hij nog wat tijd in de fles kan gebruiken, is het moeilijk om te weerstaan aan de charme van deze wijn. Punten: 92/100 – Prijs: 20,90 € (Te koop bij Raineri).
Angelo Negro Sudisfà – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 24 maanden rijping in zowel grote als kleine eiken vaten. De kleur is robijnrood met een subtiele bruine rand en tranend. De neus is breed en boeiend, met aanstekelijk jong fruit dat meteen uitnodigt. Florale aroma’s van roos worden begeleid door een uitgesproken kruidigheid en een verfijnd vleugje hout, dat prachtig is geïntegreerd en de wijn een extra dimensie geeft. Een frisse, vegetale toets van verse laurier geeft een speels en verfijnd accent aan het geurpalet. In de mond vallen vooral de schitterende zuren op, die voor levendigheid en frisheid zorgen. De krachtige tannine worden met momenten door deze zuren naar de achtergrond gedrongen, wat het geheel een opmerkelijke elegantie geeft. Het smaakprofiel is complex, met sappige tonen van rode bessen, een vleugje mineraliteit en een lichte kruidigheid naar het einde toe. De afdronk is lang, verfijnd en zo indrukwekkende dat die uitnodigt tot een volgende slok. Hoewel de wijn nu al een grote elegantie toont, is het duidelijk dat hij nog jong is. Met enkele jaren rijping zal hij verder ontwikkelen, waarbij de tannine en zuren prachtig in balans zullen komen en de complexiteit alleen maar zal toenemen. Punten: 91/100 – Prijs: 38,25 € (Niet te koop in België).
Malvirà Renesio – Roero Riserva DOCG 2013 Nebbiolo – 24 maanden rijping in grote eiken vaten. Tranend, robijn tot granaatrood. De neus is een prachtige combinatie van zowel jong als belegen fruit, met een perfecte houtintegratie. Aroma’s van rozenbottel, peper, kaneel, mokka en sigaar worden verrijkt door positieve aardse tonen. Deze complexe, uitnodigende neus straalt finesse uit. In de mond laat de wijn zien hoe zuren en tannine harmonieus samenvloeien met de subtiele invloed van hout. Het fruit – jong en belegen – sluit naadloos aan bij de geur. Smaken van mokka en tabak komen duidelijk naar voren in de lange, kruidige afdronk. De wijn toont zich krachtig en elegant, met een aantrekkelijke balans en een verfijnd karakter dat blijft boeien. Punten: 88/100 – Prijs: 41,15 € (Te koop Hope Wines).
Malvirà Mombeltramo – Roero Riserva DOCG 2015 Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse barriques. Helder granaatrood met een subtiele baksteenkleurige rand. De neus opent ingetogen, met een licht animale binnenkomer van stalgeur en aardsheid, aangevuld met nuances van champignon. Het tertiaire karakter overheerst, met veel kruiden zoals peper en kaneel. Het fruit is aanwezig, maar blijft op de achtergrond en laat de complexiteit van de tertiaire aroma’s spreken: sigaar, mokka en een vleugje rozenbottel. In de mond verandert de ingetogen neus in een uitbundige smaakervaring. Vanaf de eerste aanzet komt een rijk scala aan fruit naar voren, zowel jong als belegen, gecombineerd met kruidige accenten en een schitterende houtintegratie. De zuren en tannine smelten perfect samen en geven de wijn een zijdezachte, krachtige structuur. Dit versmolten geheel blijft lang aanwezig en eindigt met een afdronk van mokka, tabak en warme kruiden. Een betoverende Roero Riserva met een prachtig samenspel van jeugdige frisheid en rijpe elegantie. Perfect op dronk, maar heeft nog potentieel voor verdere rijping. Punten: 90/100 – Prijs: 41,45 (Te koop Hope Wines).
Malvirà Mombeltramo – Roero Riserva DOCG 2011 Nebbiolo – 24 maanden rijping in barriques. Gematigde kleur met een delicate evolutie naar granaat aan de rand. De neus? Onvoorstelbaar! Is dit echt een 2011? Het lijkt alsof je een jonge Nebbiolo voor je hebt. Een aardse aanzet leidt naar een overvloed aan jong fruit en heerlijk geurende rozen. Het tertiaire karakter is aanwezig, met tonen van teer en subtiele tabak, maar het blijft prachtig in balans en nooit dominant. Dit maakt de geur zowel elegant als levendig – een voorbode voor wat in de mond te verwachten staat! In de mond is de wijn niet meer en niet minder dan bevestigend te noemen. Een harmonieus en indrukwekkend geheel waarin de tannine zich al prachtig hebben ontwikkeld, maar toch nog manifest aanwezig zijn. De zuren geven de wijn een stralende energie die het smaakgevoel fris en levendig houdt. Je proeft een divers palet aan fruit, frisse kruiden en een subtiele minerale toets die blijft aanhouden. Elk element valt perfect op zijn plaats en zorgt voor puur genieten in het kwadraat. Punten: 92/100 – Prijs: 41,45 € (Te koop Hope Wines).
Matteo Correggia Roche d’Ampsej – Roero Riserva DOCG 2019 Nebbiolo – 14 maanden rijping in deels grote en deels kleine eiken vaten. Tranende, granaatrode kleur met een jeugdige intensiteit, waarbij de rand een lichte transparantie begint te tonen. In de neus biedt deze wijn een rijke en gelaagde ervaring. Naast de klassieke tonen van rijp rood fruit zoals kersen en aardbeien, voegt rijper zwart fruit zoals bramen een extra dimensie toe. De specerijen vliegen je tegemoet: tijm, laurier, grafiet, mokka, tabak en pure chocolade zorgen voor een indrukwekkend aromatisch palet. In de mond maakt de wijn direct indruk met een volle, smakelijke binnenkomer. Deze rijkdom houdt aan en onthult een wijn die breedgeschouderd en krachtig is, zonder aan finesse in te boeten. De structuur wordt gedragen door levendige zuren en fluweelzachte tannine, die de wijn een mooie balans geven. De mokka en tabakstonen keren terug en worden aangevuld met een hartige kruidigheid die doorloopt in een lange, aanhoudende afdronk. Dit is een Roero Riserva met een uitgesproken karakter en een indrukwekkende smaakbeleving. Punten: 92/100 – Prijs: 38,50 € (Te Koop bij Wine-Art).
Matteo Correggia Roche d’Ampsej – Roero Riserva DOCG 2014 Nebbiolo – 14 maanden rijping op deels grote en deels kleine eikenhouten vaten. Helder robijnrood, die een hint van evolutie laat zien en mooi tranend. De neus opent met mooi fruit dat niet langer volledig jeugdig is. Belegen pruim, rijpe framboos en een vleugje braam zetten de toon. Daarnaast ontwikkelt zich een enorm kruidig karakter, met peper in de hoofdrol. Subtiele tonen van cederhout, cacao, mokka, tabak en een vleugje teer maken het geheel intrigerend en gelaagd. In de mond valt direct de prachtige harmonie op: alles zit gigantisch mooi in elkaar. De wijn is nu volledig in balans. De kracht, die ooit domineerde, is nu een perfecte aanvulling op de elegantie. Smaken van donker fruit en kruiden worden ondersteund door goed geïntegreerde tannine en verfrissende zuren. De finale is lang, warm en bijzonder aangenaam, met een kruidige en licht aardse afdronk die uitnodigt tot nog een slok. Een Roero Riserva die zich nu prachtig begint te geven en toont waarom Nebbiolo zo’n nobele druif is. Perfect voor wie houdt van finesse en complexiteit. Punten: 92/100 – Prijs: 42,50 € (Te koop bij Wine-Art).
Afgelopen weken konden we in twee van onze wijnclubs genieten van prachtige Roero Rosso degustaties! De meesten mensen kennen Roero het beste voor de witte Arneis. De Nebbiolo gebaseerde rode wijnen blijven, ten onrechte als je het mij vraagt, meestal onder de radar. We zijn nog volop onze proefnotities aan het schrijven van deze degustaties. In afwachting post ik deze blog over Roero DOCG.
Gelegen in het schilderachtige Piemonte in het noordwesten van Italië, is Roero DOCG een wijnregio die bekend staat om haar verfijnde rode wijnen, gemaakt van de iconische Nebbiolo-druif. Hoewel de witte Roero Arneis bekendheid geniet, verdient de rode Roero net zoveel aandacht vanwege zijn unieke karakter en complexe smaakprofiel.
Geografie en Herkomst
Roero is een regio vol contrasten, begrensd door de rivier de Tanaro aan de linkerzijde en bekend om haar glooiende heuvels en steile wijngaarden. Dit gebied omvat meerdere gemeenten, waaronder Canale, Corneliano d’Alba, Vezza d’Alba en Piobesi d’Alba. De wijngaarden zijn uitsluitend gelegen op heuvelachtig terrein, wat optimale blootstelling aan de zon en een goede drainage verzekert.
De Geschiedenis van Roero
De wijnbouw in Roero heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 7e eeuw voor Christus. Archeologische vondsten, zoals Etruskische wijnamforen en druivenschillen van gecultiveerde wijnstokken, getuigen van een vroege wijnproductie in Piemonte. De Etrusken speelden waarschijnlijk een sleutelrol in de ontwikkeling van de wijnbouw in Roero, nog vóór de komst van de Romeinen.
Net als in de rest van continentaal Europa waren het de Romeinen die efficiënte en systematische wijnbouw introduceerden. Echter, de crisis van het Romeinse Rijk en daaropvolgende invasies leidden tot een tijdelijke terugval, waarbij landbouw voor overleving de prioriteit kreeg. Alleen monastieke ordes bleven in deze periode druiven verbouwen.
In de 11e eeuw bloeide de wijnbouw opnieuw op, mede dankzij de ontwikkeling van de alteno. Dit waren landbouwgebieden waar verschillende gewassen samen groeiden, en de wijnstokken werden ondersteund door levende bomen, zoals esdoorns of iepen. In de daaropvolgende eeuwen werden wetten ingevoerd ter bescherming en regulering van de wijnproductie, en hielden gemeentelijke registers toezicht op wijngaarden. Plaatsnamen die verwijzen naar wijnstokken en wijngaarden ontstonden in deze periode.
Met de komst van het Huis van Savoye, tussen het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw, begon een consolidatiefase van de wijnindustrie die aanhield tot de 19e eeuw. Hoewel Roero, net als andere wijnregio’s, werd getroffen door “Amerikaanse” ziekten zoals phylloxera in de late 19e en vroege 20e eeuw, wist de regio deze uitdaging te overwinnen. Sterker nog, deze periode hielp de meest geschikte gebieden voor Nebbiolo-teelt op natuurlijke wijze te selecteren. Tegenwoordig wordt de wijnbouw in Roero bijna uitsluitend op steile hellingen uitgevoerd, waarvan sommige hellingen meer dan 50% steil zijn.
De Terroir van Roero
De bodem in Roero is overwegend van het mergel-zandsteentype, met een overheersing van zandsteen en sedimentaire gesteenten van mariene oorsprong. De grond bevat een aanzienlijke hoeveelheid kalksteen, klei en zand, wat zorgt voor een losse en goed doorlaatbare structuur. Ondanks het gebrek aan organisch materiaal zijn deze bodems rijk aan mineralen.
Er zijn verschillende bodemtypes in Roero, afhankelijk van de periode waarin de wateren zich terugtrokken. In het noordwesten, langs de lijn van de Rocche op een hoogte van ongeveer 350 meter, domineren zanderige bodems met een lage kalksteeninhoud en een lichte, losse structuur. Slechts 5% van de Roero-wijnbouw vindt plaats op dit type bodem.
Meer naar het oosten, op lagere hoogtes, komen oudere mariene zandbodems voor, die rijk zijn aan fossielen maar arm aan voedingsstoffen. Dit zijn droge, zure bodems die regenwater snel doorlaten, wat ze minder geschikt maakt voor wijnbouw.
In het centrale deel van Roero versmelt de Pliocene matrix vaak met een grijsblauwe, kleiige plaat die kalksteen bevat. Dit geeft de grond een zwaardere textuur en verhoogt het gehalte aan minerale zouten. In gebieden zoals Priocca, Canale en Govone bevatten de mergel- en krijtbodems kalksteenpercentages tussen 3% en 10%. Naar het zuiden, richting de Tanaro, worden de bodems kouder en kleiiger, met sporen van fossiele marne zoals de beroemde Marne di S. Agata Fossili.
Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA)
Sinds 2017 kunnen producenten in de Roero-regio specifieke geografische aanduidingen, bekend als Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA), op hun etiketten vermelden. Deze MGA’s, vergelijkbaar met ‘cru’s’ in andere wijnregio’s, stellen producenten in staat om de herkomst van hun wijnen nauwkeuriger aan te duiden en de unieke kenmerken van specifieke wijngaarden of gebieden te benadrukken. Er zijn in totaal 135 MGA’s in de Roero.
Enkele prominente MGA’s in de Roero-regio zijn:
Valmaggiore: Een prestigieuze MGA in Vezza d’Alba, bekend om wijnen met finesse, elegantie en een uitgesproken mineraliteit.
Renesio: Gelegen in Canale, bekend als de historische oorsprong van de Arneis-druif, maar ook gewaardeerd voor verfijnde Nebbiolo-wijnen.
Torion: Deze MGA in Vezza d’Alba produceert wijnen met een uniek aromatisch karakter en een elegante structuur, mede dankzij de zandige bodems van deze zone.
Het gebruik van MGA’s op etiketten helpt consumenten bij het identificeren van wijnen uit specifieke gebieden binnen de Roero, wat bijdraagt aan een beter begrip en waardering van de diversiteit en het terroir van de regio. Onderaan het artikel kan je de volledige lijst van de MGA’s vinden.
De Nebbiolo-druif
De Nebbiolo-druif, inheems in Noordwest-Italië, wordt beschouwd als een van de oudste en grootste druivensoorten van Italië. Nebbiolo wordt voornamelijk verbouwd in Piemonte, Lombardije en de Aosta-vallei. De oorsprong van de druif is onzeker, met mogelijke wortels in zowel Lombardije als Alto Piemonte, maar zijn noordwestelijke Italiaanse identiteit is onmiskenbaar.
Lange tijd is men ervan uit gegaan dat de naam Nebbiolo is afgeleid was van het Italiaanse woord nebbia (mist) of het Latijnse nebula. Deze termen verwijzen naar de mist die vaak in de regio hangt tijdens de late oogstperiode of naar de bloesemachtige waas op de druif zelf. De druif werd al in 909 na Christus in documenten genoemd, en Plinius de Oudere verwees ernaar als Nubiola. Recentere studies verwerpen het nevelverhaal en stellen dat de naam waarschijnlijk verwijst naar de witte bloesemachtige waas die zichtbaar is op de druivenschil tijdens de oogst.
Synoniemen en variëteiten Nebbiolo kent verschillende synoniemen, zoals Spanna in Alto Piemonte, Chiavennasca in Valtellina, Picotendro of Picoutener in de Aosta-vallei, en Prunent in Val d’Ossola. De druif heeft meerdere biotypen, waarvan Lampia en Michet de bekendste zijn. Lampia is tegenwoordig de standaard in de wijnbouw vanwege zijn consistente kwaliteit, terwijl Michet lagere opbrengsten levert maar uitzonderlijke wijnen produceert. Nebbiolo Rosé, ooit beschouwd als een biotype, is nu erkend als een aparte variëteit.
Kenmerken en teelt Nebbiolo is een vroeg bloeiende, laat rijpende druif die het best gedijt op kalk-kleibodems. De druif is gevoelig voor lentevorst en regen en heeft een lang groeiseizoen nodig om volledig te rijpen. Het Guyot-leidingsysteem geniet de voorkeur, omdat Nebbiolo veel zonlicht vereist. In koelere klimaten is een zuidelijke blootstelling en goed canopy management essentieel.
De bodem van Piemonte, en specifiek Roero, varieert enorm. In Roero zijn de bodems vaak van mariene sedimentaire oorsprong met zand of klei. Dit terroir draagt bij aan de finesse van de Nebbiolo-wijnen en benadrukt hun vermogen om subtiele verschillen in klimaat en locatie te weerspiegelen.
Stijlen en smaakprofiel Historisch gezien werd Nebbiolo tot halverwege de 19e eeuw als zoete wijn gevinifieerd. Tegenwoordig produceert het droge, stille wijnen, hoewel er steeds meer geëxperimenteerd wordt met blanc de noir-stijlen. In het glas biedt Nebbiolo een transparante robijnrode tot granaatkleur met geuren van kersen, aardbeien, sinaasappelschil, viooltjes en gedroogde bloemen, aangevuld met aardse tonen zoals truffel en leer. De wijn heeft hoge tannine, hoge zuurgraad en een hoog alcoholgehalte, waardoor hij ideaal is voor veroudering.
Met zijn complexe smaakprofiel en unieke karakter is Nebbiolo een essentiële druif voor de Roero DOCG-wijnen en een blijvende favoriet van fijnproevers over de hele wereld.
Specificaties van de Roero DOCG Wijnen
Roero DOCG is er uitsluitend voor rode wijnen. De druif wordt hier, in tegenstelling tot de witte DOCG Roero Arneis DOCG, niet vermeld. Roero werd in 1985 opgenomen als DOC en verkreeg in 2004 de status van DOCG. Voor de volledigheid melden we dat er ook een Roero Spumante DOCG is.
De wijngaarden van Roero DOCG moeten voldoen aan strikte eisen. Ze moeten zich op heuvelachtig terrein bevinden, tot maximaal 400 meter boven zeeniveau, en op grondsoorten zoals klei, kalksteen en zand. Vlakke, vochtige gronden in de valleien worden uitgesloten. Nebbiolo druiven die aangeplant staan op de hellingen die een noordelijke oriëntatie hebben mogen niet gebruikt worden. De wijnbouw wordt voornamelijk handmatig uitgevoerd vanwege de steile hellingen en kleine wijngaarden.
De rode Roero DOCG-wijnen worden gemaakt van minimaal 95% Nebbiolo. Hoewel regelgeving het toelaat dat 5% van de blend afkomstig is van andere niet-aromatische rode druiven, is de wijn in de praktijk vrijwel altijd 100% Nebbiolo. Deze 5% andere druiven kunnen bijvoorbeeld Barbera of Dolcetto zijn maar ze moeten wel in dezelfde wijngaarden, die vereist zijn voor Roero DOCG, aangeplant staan. Roero DOCG moet minsten 20 maanden rijpen, waarvan minimaal 6 maanden op hout, alvorens hij op de markt mag komen. De titel “Roero Riserva” is gereserveerd voor wijnen met een langere rijping, minimaal 32 maanden waarvan ten minste zes in houten vaten.
Conclusie
Roero DOCG biedt een unieke kijk op de Nebbiolo-druif, met wijnen die lichter en eleganter zijn dan hun tegenhangers uit Barolo of Barbaresco, maar met dezelfde verfijning en aromatische complexiteit. Voor liefhebbers van Italiaanse wijnen biedt een fles rode Roero een boeiende ervaring van Piemonte’s wijntraditie.
De aanzet van het jaar 2025 bij Amici was er eentje om in te kaderen! Nebbiolo staat er vaak in de schijnwerpers, maar nu werd het podium extra opgeblonken en werd de hoogste trede nog wat opgekrikt. Dat podium werd tijdens onze tasting broederlijk en zusterlijk gedeeld onder Barolo en Barbaresco. Van de acht wijnen die we proefden, waren er vijf met het prestigieuze Barbaresco DOCG-label. Mocht je niet teveel weten van deze denominazione dan kan geef ik je graag enkele nuttige weetjes mee.
Barbaresco – enkele weetjes!
Herkomstgebied: Barbaresco DOCG ligt in de Langhe-regio van Piemonte, slechts enkele kilometers ten noordoosten van Alba. De oorsprongszone van Barbaresco omvat slechts vier gemeenten: Barbaresco, Neive, Treiso en het gehucht San Rocco Seno d’Elvio (bij Alba). Het gebied is strikt afgebakend en wijngaarden mogen enkel liggen op zuidelijk, oostelijk of westelijk georiënteerde hellingen. Noordelijke hellingen, valleien en vlakke gronden zijn verboden terrein.
DOCG-status: Net als Barolo werd ook Barbaresco in 1980 gepromoveerd van DOC naar DOCG, de hoogste kwaliteitsstatus in Italië.
Druivenras: Barbaresco wordt exclusief gemaakt van de Nebbiolo-druif.
Wijngaardoppervlakte: De totale productiezone beslaat 763,19 hectare, verdeeld als volgt: Barbaresco (249,19 ha), Neive (280,62 ha), Treiso (186,89 ha) en San Rocco Seno d’Elvio (46,49 ha).
Verplichte rijping: Barbaresco moet minimaal 24 maanden rijpen, waarvan minstens 9 maanden in houten vaten. Voor de Riserva-versie bedraagt de rijpingsperiode ten minste 48 maanden.
Opbrengst: Het maximale rendement voor Barbaresco bedraagt 56 hl/ha, gelijk aan Barolo. Wanneer een MGA vermeld wordt op het etiket, wordt dit beperkt tot 54,4 hl/ha.
MGA’s en wijngaarden: Barbaresco kent minder MGA-wijngaarden (Menzione Geografische Aggiuntive) dan Barolo, maar dat doet niets af aan de kwaliteit. Namen als Asili, Rabajà, Montestefano en Ovello zijn legendarisch onder liefhebbers.
De wijngaarden ontdekken: Auteur dezer raadt aan om de regio te verkennen tijdens een herfstwandeling door de glooiende heuvels van Langhe. Bonuspunten als je eindigt met een degustatie bij een lokale producent.
Geologie en Bodem: Het Barbaresco-gebied heeft een geologische oorsprong die teruggaat tot het Mioceen en is van mariene afkomst. De bodem bestaat voornamelijk uit kalkhoudende mergel, sedimentaire afzettingen die aan de oppervlakte kwamen toen het oerzeegebied van het Po-bekken langzaam werd opgetild. Twee bodemtypen maken het terroir van Barbaresco uniek: 1.Formazione di Lequio (Tortoniano-Serravalliano): Komt voor in Treiso, San Rocco Seno d’Elvio en het zuidelijke deel van Neive. Deze bodem bevat compacte grijze mergel met lagen zand. 2. Marne di Sant’Agata Fossili (Tortoniano): Te vinden in Barbaresco en het noordelijke deel van Neive. Deze bodem bestaat uit kalkhoudende blauwachtige mergel, wat bijdraagt aan de elegantie van de wijnen.
Barbaresco – Proefnotities!
Produttori del Barbaresco – Barbaresco DOCG Pajè Riserva 2015 Nebbiolo – Minimaal 30 maanden rijping in 25 tot 50 hl Slavonisch eiken vaten. Granaatrode kleur met een lichte hint van rijping, tranend. De neus biedt een intrigerende wisseling van fruit: jong en fris rood fruit zoals kersen en aardbeien evolueert naar rijpere tonen van kers en zelfs wat gedroogd fruit. Naarmate het glas zich opent, komen meer complexe aroma’s naar voren: teer, kruidnagel, leer, en een vleugje rozemarijn. Een subtiele aardse laag met paddenstoel en natte bladeren. In de mond opent de wijn krachtig, waarbij de tannine als een echte macho binnenkomen. Ze zijn stevig en aanwezig, maar al snel nemen de zuren de controle over en spelen ze de baas. De textuur voelt wat ruw aan en mocht sappiger zijn. De alcohol is duidelijk aanwezig, net iets te prominent, wat het evenwicht licht verstoort. Een voldoende lange afdronk met tonen van mokka en kruiden karakteriseren deze Riserva. Punten: 86/100 – Te koop bij Leuvin voor 58,00 €.
Giacomo Fenocchio – Barolo DOCG Castellero 2015 Nebbiolo – 6 maanden rijping in inox cuves worden gevolgd door 30 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten (20-25 hl). Intense granaatrode kleur met een lichte toets van evolutie. Mooi tranend. De neus is bijzonder verfijnd en kruidig, met veel diepgang. Florale tonen van viooltjes en rozen worden aangevuld met rood fruit zoals kersen en frambozen. Hieraan worden subtiele tertiaire aroma’s toegevoegd: tabak, leer, truffel, koffie en een vleugje cacao. Specerijen zoals zoethout en witte peper zorgen voor extra gelaagdheid. In de mond biedt de wijn een verfijnde en elegante smaakbeleving. Hij gaat breed, met een indrukwekkende complexiteit, zonder ook maar iets aan intensiteit in te boeten. Dit is een stevige boy, maar de zuren fluiten de tannine constant terug, wat zorgt voor een prachtig evenwicht. Donkere bessen, kruiden en aardse nuances spelen de hoofdrol, terwijl een hint van munt en warme specerijen de smaak afronden. De afdronk is lang en intens, met warme tonen van specerijen en een zachte, etherische afdronk. Een klassieke Barolo die nu al prachtig is, maar zeker nog verder zal ontwikkelen. Punten: 94/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
Sottimano – Barbaresco DOCG Pajoré 2014 Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere robijnrode kleur met mooie traanvorming. Mooie neus met een diversiteit aan fruit en kruiden. Kersen en gedroogde rozenblaadjes domineren in eerste instantie, met subtiele hints van viooltjes, bosfruit, en een vleugje kruidigheid. Na wat lucht in het glas komt er nog heel wat meer opzetten: leer, truffel, tabak en een verfijnde toets van grafiet en cederhout. In de mond valt het op dat de tannine duidelijk de baas zijn en ze dragen wel degelijk de broek. De structuur is dik in orde, en hoewel de zuren het geheel fris en levendig houden, heeft deze wijn nog tijd nodig. Dit moet nog blijven liggen, want de wijn heeft alles om het te maken. De afdronk is lang, voldoende verfijnd, en blijft kruidig hangen met een vleugje gedroogde kruiden zoals salie en laurier. Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
Renato Corino – Barolo DOCG Arborina 2015 Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere robijnrode kleur met een zeer lichte baksteenrode rand. De neus is verfijnd en ingetogen. Het is geen springerige, uitbundige neus, maar hij staat er wel! Rijpe kersen en subtiele florale accenten van rozenblaadjes domineren in eerste instantie, maar maken al snel plaats voor een diepere, meer complexe laag. Denk aan gedroogde pruim, tabak, ceder, cacao en een hint van truffel. Een zweem van kruiden zoals peper, munt, laurier en een vleugje vanille geven de geur een extra dimensie. De smaak biedt alles wat een goed glas wijn nodig heeft. Het mondgevoel is krachtig en stevig, maar zonder dat de structuur angstig of afkeurend aanvoelt. De verwevenheid van de smaken is perfect, met tonen van donkere chocolade, espresso en specerijen zoals nootmuskaat die fraai in balans zijn. Gaan we mierenneuken, dan stellen we dat de afdronk net een puntje langer mocht aanhouden. Toch blijft de warme, kruidige afsluiting zeer plezierig en bevredigend. Punten: 93/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
Sottimano – Barbaresco DOCG Cottá 2016 Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere robijnrode kleur met een subtiele evolutie en tranend. De neus heeft zeker wat te bieden, maar de kruiden en branderige aroma’s winnen afgetekend van het fruit. Bosaardbei, kers, framboos en blauwe bes is er wel degelijk maar aroma’s van peper, kaneel, laurier, mokka, cederhout en tabak voeren de boventoon. Een vleugje truffel en paddenstoel voegt diepte toe, samen met een aangename toets van eucalyptus en munt. In de mond laat de wijn zich stevig voelen. De tannine zijn duidelijk aanwezig, maar de zuren doen zeker niet onder. De smaak evolueert dynamisch: van stevig naar sappig, en weer terug naar krachtig. Een kern van rijp rood fruit blijft overeind, aangevuld met mokka en een hint van specerijen. Het is wel jammer dat het licht dominante alcoholgevoel de balans enigszins verstoort en wat beter verborgen mocht zitten. Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
Nada Fiorenzo – Barbaresco DOCG Rombone 2016 Nebbiolo – 12maanden rijping in barrique gevolgd door 12 maanden rijping grote Slavonische foeders. Zuivere granaatrode kleur met een spoor van evolutie en tranend. De neus opent met een zeer kruidig en uiterst genietbaar boeket, waarin voornamelijk rood fruit zoals kersen en aardbeien een prominente rol spelen. De jeugdigheid van het fruit wordt harmonieus aangevuld door evoluerende tertiaire aroma’s van leer, zoethout, cederhout, thee en een hint van paddenstoel. Een subtiele kruidigheid met nuances van anijs, munt en tijm maakt het geheel nog verfijnder. In de smaak valt de balans direct op: niets is té, en toch ervaar je een krachtige wijn. Het geheel is prachtig verweven, met een hoofdrol voor de levendige zuren die de structuur elegant ondersteunen en de stevige, fijnkorrelige tannine in toom houden. Het fruit blijft speels aanwezig, vergezeld door tonen van mokka, donkere chocolade en een subtiele minerale toets. De afdronk is lang, verwarmend en kruidig, met een vleugje teer en balsamico die de wijn voldoende diepgang schenken. Punten: 91/100 – Te koop bij La Scoperta voor 64,10 € (andere jaargang).
Conterno Fantino – Barolo DOCG Vigna Sorì Ginestra 2015 Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten. Helder robijnrode kleur met een lichte granaattint die de eerste tekenen van rijping verraadt. De neus is uiterst genietbaar, veelbelovend en complex, met een sublieme integratie van alle componenten. Rijpe kersen en frambozen worden omhuld door een subtiel rozenparfum, terwijl tertiaire aroma’s diepe gelaagdheid toevoegen: tonen van donkere chocolade, mokka, sigarenkistje, gedroogde bladeren en een vleugje leer. Een aardse toets van truffel en paddenstoel verrijkt de ervaring, aangevuld met een frisse hint van menthol en zoethout. De smaak is zeer breed geschouderd en maakt de belofte van de neus volledig waar. Het geheel biedt een prachtige harmonie in de hogere regionen. Verbazend hoe de levendige zuren de toch zeer stevige tannine bij momenten de baas zijn, geholpen door het vele aanwezige, sappige fruit. Het mondgevoel is krachtig en elegant tegelijk, met smaken van cacao, tabak en kruidnagel die domineren in het middenpalet. De lange afdronk eindigt warmkruidig en met een verfijnde mineraliteit. Dit mag je me zonder problemen dagelijks serveren! Punten: 95/100 – Niet te koop in België, richtprijs 100,00 €
Sottimano – Barbaresco DOCG Currá 2015 Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten. Heldere granaatrode kleur met een licht bruine omkadering. Mooi tranend. Hoewel de neus vrij gesloten begint, springt bij de aanzet het florale karakter eruit, met subtiele tonen van rozen en viooltjes. Pas na flink walsen opent het boeket zich volledig en komt de complexiteit naar voren. Tertiaire aroma’s van sigaar, cederhout, en zwarte thee vullen de neus aan, samen met een vleugje munt, zoethout, en een hint van sousbois. De smaak biedt een mooie balans tussen kracht en frisheid. De krachtige en fris-kruidige zuren ondersteunen een sappige rode draad van fruit, zoals kersen en frambozen. Naar het einde toe voegt een zeer aangenaam chocoladebittertje een extra laag aan de smaakbeleving toe. Dit is een wijn met een groot rijpingspotentieel, en hoewel hij nu al genietbaar is, zal het een uitdaging zijn om hem te laten liggen – hij wordt alleen maar beter. Punten: 94/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die rond de 110,00 € ligt (andere jaargang).
Ben je ooit al eens op bezoek geweest op een wijndomein waar ze een appassimento wijn maken? Zeker wel als je tijdens je vakantie aan het gardameer, langs Valpolicella zijde, een stop hebt gedaan bij één van de vele wijnhuizen die Amarone produceren. Deze wijnbouwers zullen je vol trots hun ‘fruttaio’ tonen. En dat is met reden! Immers, wanneer je geniet van een glas Amarone della Valpolicella of Sforzato di Valtellina, proef je een wijn die diep geworteld is in een eeuwenoude traditie en die verbonden is met een bijzondere plek: de fruttaio. Deze onmisbare ruimte speelt een cruciale rol in het maken van enkele van Italië’s meest prestigieuze wijnen.
Wat is een Fruttaio?
De fruttaio is een speciaal ontworpen ruimte waar druiven worden gedroogd voordat ze worden verwerkt tot wijn. Het woord zelf komt van het Italiaanse frutta, wat “fruit” betekent, omdat deze ruimtes oorspronkelijk bedoeld waren voor de opslag en droging van fruit zoals appels en peren. In de wijnwereld heeft de fruttaio echter een unieke functie gekregen: het is de plek waar het appassimento-proces plaatsvindt. Hier worden druiven met zorg gedehydrateerd om hun smaken te concentreren en een unieke basis te creëren voor enkele van de meest gewaardeerde Italiaanse wijnen.
De geschiedenis van de Fruttaio
Het gebruik van een fruttaio om druiven te drogen gaat terug tot in de oudheid. Er zijn aanwijzingen dat de Romeinen, bekend om hun innovatieve vinificatiemethodes, een vorm van druivendroging toepasten om zoete wijnen te maken. Door de eeuwen heen werd deze methode verfijnd en groeide het gebruik van fruttai in specifieke regio’s in Noord-Italië, met name in Valpolicella en Valtellina, uit tot een essentieel onderdeel van de wijnproductie.
De fruttaio evolueerde van eenvoudige droogruimtes tot verfijnde omgevingen die geoptimaliseerd zijn voor luchtcirculatie, temperatuurregeling en vochtbeheersing. In de middeleeuwen waren appassimento-wijnen zeer gewild en gewaardeerd om hun diepgang en rijpingspotentieel. Deze traditie leeft vandaag voort, waarbij de fruttai symbool staan voor de perfecte harmonie tussen natuur en menselijk vakmanschap.
Traditionele vs. moderne Fruttaio
Een traditionele fruttaio bevindt zich vaak op zolders of in goed geventileerde ruimtes op heuvels, waar natuurlijke luchtstromen en de koele, droge herfst- en wintermaanden het ideale klimaat creëren voor een gelijkmatige en langzame droging. De druiven worden met de hand geoogst en op een specifieke manier in de fruttaio geplaatst: ofwel aan rekken gehangen, ofwel uitgespreid op strooien matten, houten rekken, of plastic kratten. De manier waarop de druiven worden gerangschikt, is cruciaal. Er moet voldoende ruimte zijn tussen de trossen om ervoor te zorgen dat de lucht vrij kan circuleren, zodat schimmel en bederf worden voorkomen.
In moderne wijnmakerijen worden fruttaio steeds vaker uitgerust met technologie om de ideale omstandigheden te creëren. Denk hierbij aan gecontroleerde ventilatiesystemen, luchtontvochtigers, en temperatuurregelaars. Deze innovaties bieden meer controle en consistentie, maar veel traditionele producenten blijven vasthouden aan het gebruik van natuurlijke methoden. In sommige regio’s, zoals Valpolicella en Valtellina, speelt de plaatselijke wind een sleutelrol: de Ora del Garda (in Veneto) en de Breva (in Lombardije) zijn beroemde winden die zorgen voor een optimale droging.
Hoe gebruik je een Fruttaio correct?
Het gebruik van een fruttaio vereist precisie en zorg, omdat de omstandigheden binnen de ruimte direct van invloed zijn op de kwaliteit van de gedroogde druiven. Belangrijke factoren die beheerd moeten worden zijn:
Ventilatie: Goede luchtcirculatie voorkomt schimmel en zorgt voor gelijkmatige droging. Ramen, ventilatoren en ventilatieopeningen worden strategisch geplaatst om luchtstroming te bevorderen.
Temperatuur: Druiven drogen het best bij koele, constante temperaturen, meestal tussen 10°C en 15°C.
Vochtigheid: Overmatige vochtigheid kan leiden tot rot, dus een lage luchtvochtigheid is essentieel. Traditionele fruttai maken gebruik van natuurlijke, droge winden, terwijl moderne versies soms luchtontvochtigers gebruiken voor meer controle.
Ruimte: Druiven worden uitgestald op rekken, stro matten of houten kisten, met voldoende ruimte tussen de trossen om een gelijkmatige droging te garanderen.
Dit proces kan twee tot vier maanden duren, afhankelijk van de druivensoort, de weersomstandigheden en de gewenste wijnstijl.
Waarom gebruik maken van een Fruttaio?
De fruttaio speelt een cruciale rol in het verbeteren van het smaakprofiel en de structurele complexiteit van de wijn. Door de druiven langzaam te dehydrateren, bereikt het appassimento-proces het volgende:
Concentratie van smaken: Het waterverlies versterkt de natuurlijke suikers, zuren en aromatische verbindingen in de druiven, wat resulteert in een wijn met ongeëvenaarde rijkdom.
Verbeterde textuur: Het droogproces verhoogt het glycerolgehalte, wat de wijn een fluweelzacht mondgevoel geeft.
Betere rijpingspotentie: Appassimento-wijnen profiteren van een hogere concentratie aan tannine en suikers, waardoor ze decennia lang elegant kunnen rijpen.
Kenmerkende stijl: De fruttaio geeft een typische gedroogd-fruit karakter aan wijnen, vaak met tonen van rozijnen, vijgen en gekonfijte sinaasappelschil.
Wijnen gemaakt via een Fruttaio
Wat de fruttaio uniek maakt, is dat deze ruimte niet alleen praktisch is, maar ook invloed heeft op het karakter van de wijn. Tijdens het drogen ondergaan de druiven een reeks chemische en fysieke veranderingen. Terwijl het water verdampt, worden de suikers, zuren en aroma’s in de druiven geconcentreerd. Daarnaast kunnen enzymatische reacties in de druiven zorgen voor complexe smaakontwikkelingen, zoals hints van gedroogd fruit, kruiden en honing. Dit proces, hoewel technisch eenvoudig, vereist veel ervaring en precisie om te zorgen dat de druiven in perfecte staat blijven.
De fruttaio is onlosmakelijk verbonden met de productie van enkele van Italië’s meest geliefde wijnen, waaronder:
Amarone della Valpolicella: Geproduceerd in de regio Veneto, is Amarone een volle, droge rode wijn met weelderige tonen van gedroogde kersen, chocolade en kruiden. Het begint zijn reis in de fruttaio, waar Corvina-, Corvinone-, Rondinella- en Molinara-druiven tot vier maanden worden gedroogd.
Recioto della Valpolicella: Een zoete, dessertachtige variant van Amarone, eveneens afkomstig uit Valpolicella, maar met een hoger restsuikergehalte.
Sforzato di Valtellina (Sfursat): Afkomstig uit Lombardije, wordt deze krachtige rode wijn gemaakt van Nebbiolo-druiven (lokaal bekend als Chiavennasca) die in fruttaio worden gedroogd. Sfursat biedt intense smaken van gedroogde bloemen, donkere vruchten en leer.
Vin Santo: Hoewel niet strikt een fruttaio-wijn, ondergaat deze beroemde dessertwijn uit Toscane een vergelijkbaar droogproces in zolderruimtes die bekend staan als vinsantaie.
Torcolato: Geproduceerd in de regio Veneto met Vespaiola-druiven, kenmerkt deze zoete wijn zich door zijn honingachtige, nootachtige tonen en lange afdronk, bereikt door appassimento in fruttaio.
Conclusie
De fruttaio is meer dan alleen een droogruimte; het is de ziel van het appassimento-wijnmaken. De invloed ervan reikt verder dan een technische functie en belichaamt eeuwen van traditie, innovatie en vakmanschap. Of het nu gaat om de weelderige Amarone of de krachtige Sfursat, elke slok van een wijn gemaakt met een fruttaio is een reis naar het hart van de Italiaanse wijntraditie.
📅 Datum: Zondag 1 december 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
De wijnen van Paolo Berta hebben in zeer korte tijd hun weg gevonden naar onze klanten. Het doet ons dan ook plezier dat ze dit jaar opnieuw aanwezig zullen zijn op onze 15e editie van de Openflessendag. Nadat vorig jaar Paolo present was zal het dit jaar aan zijn vrouw Ksenia zijn om de wijnen voor te stellen.
Te proeven wijnen
Witte wijn
Proposta Cortese dell’Alto Monferrato DOC Een biologische wijn van 100% Cortese-druiven, verfrissend met aroma’s van veldbloemen, amandelen en citrus. Perfect bij lichte gerechten zoals ceviche of tartaar van zeebaars.
Rode wijnen
Bujeu Monferrato Rosso DOC Een blend van Nebbiolo en Barbera met tonen van aardbei, kers en kaneel, een frisse afdronk en een zachte structuur.
Baticheur Monferrato Nebbiolo DOC Een verfijnde Nebbiolo met lichte tannine en aroma’s van rood fruit, bloemen en een vleugje tabak.
Ritorno Barbaresco DOCG Een krachtige Barbaresco met complexe aroma’s van zwarte kersen, venkel en truffel, versterkt door 12 maanden rijping op eiken.
Dessertwijn
Giardino Moscato d’Asti DOCG Een lichte, sprankelende wijn met aroma’s van witte perzik, mandarijn en vlierbloesem. Perfect als afsluiter met aardbeien of een lichte chocoladedessert.
Barbera d’Asti wijnen
Belmon Barbera d’Asti DOCG Sappige Barbera zonder houtlagering, met rode vruchtensmaken en een levendige zuurgraad.
Evolution Barbera d’Asti DOCG: Een moderne interpretatie van Barbera met mooie tannine en een sappige fruitigheid.
Valbeccara Barbera d’Asti Superiore DOCG Een krachtige, houtgerijpte wijn met rijke tonen van rijp fruit en specerijen.
La Berta Nizza DOCG Een harmonieuze wijn met aroma’s van kersen en een fijne fruitige zuurgraad. Stevige maar zachte tannine maken deze wijn een veelzijdige keuze.
Héritage Nizza Riserva DOCG Een sublieme wijn van oude Barbera-stokken, met intense aroma’s van bramen, kruiden en chocolade. Ideaal bij wild.
Een unieke ervaring
Laat u onderdompelen in de rijke geschiedenis en passie achter de wijnen van Paolo Berta, rechtstreeks uit het hart van Piemonte. Dit is een bijzondere kans om enkele van de beste wijnen uit deze streek te ontdekken, begeleid door persoonlijke uitleg van Ksenia.
Meer informatie vindt u op Wijnkennis.be. Mis het niet!
Het is alweer een tijdje geleden dat we onze jaarlijkse superproeverij hielden bij wijnclubs Het Negende Vat en Op de Klippen! De notities liggen almaar te lonken om onder handen genomen te worden. Uitstelgedrag… Tot het moment dat je het beu bent dat je ze al voor de zoveelste keer in de hand hebt en er dan ook mee aan de slag gaat.
Het systeem is duidelijk. We organiseren dit jaarlijks en er komen enkel Italiaanse klassewijnen op de proeftafel (9 wijnen). We hebben hiervoor een budget van ongeveer 500,00 €. We luisteren de avond extra op door er 6 gastronomische hoogstandjes bij te serveren. Het hoeft geen betoog dat alle leden al uitkijken naar de degustatie van 2025!
Hieronder volgende de wijnbeschrijvingen van de geserveerde wijnen bij beide wijnclubs:
Bruna U Baccan 2020 – Riviera Ligure di Ponente DOC
Wijn gemaakt van de Pigato-druif, het kroonjuweel van Ligurië. Deze druif komt volledig tot zijn recht dankzij een fermentatie op roestvrij staal en vervolgens een rijping op de fijne lies voor 10 maanden, gevolgd door een flessenrust van 8 maanden. Ze doen er niet aan battonage. In het glas zie je een strogele wijn met een helder karakter. Het bouquet is meteen verleidelijk en fris. Je neus wordt begroet door sappige geuren van peer, ananas en de subtiele citrusfrisheid van grapefruit, naast een exotisch vleugje lychee. Je merkt dat er ook bloemige tonen van jasmijn in verstopt zitten, met op de achtergrond een hint van anijs en een fijne amandeltoets. Dit alles met een mooie minerale ondertoon. Bij de eerste slok proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De smaak is rond en fruitig, met een verfrissende levendigheid die je zintuigen prikkelt. De salinity – die knisperende ziltheid – geeft de wijn een heel eigen karakter, bijna alsof je een briesje van de Ligurische kust proeft. De zuurgraad is precies goed: levendig en droog, zonder dat het je mond doet samentrekken. Het subtiele bittertje aan het einde, in combinatie met de uitgesproken minerale afdronk, geeft de wijn een mooie diepte en zorgt voor een lange, verfijnde nasmaak. Deze Bruna U Baccan is niet alleen een wijn met finesse, maar ook eentje met een vrolijk karakter. Hij is vol en toch elegant, lekker fris maar met een geraffineerde kruidigheid die blijft hangen. Heel knap gemaakt, met een heerlijk bittertje op het einde! Punten: 87/100
Pietracupa Cupo Fiano 2018 – Campania IGT
100% Fiano. Fermentatie in inox. Geen houtlagering. Bleekgele, heldere kleur. Adem diep in en je wordt getrakteerd op een sterke, zuivere neus die meteen in balans is. Stel je voor: sappige appels en zoete perziken, met een frisse scheut citrus die je neus prikkelt. Zachtjes komt de florale toets van acacia bloemen opzetten! De kruidenparade volgt ook anijs en een tikje munt. Voor de nootjesfans zijn er subtiele hints van amandel en hazelnoot. Tenslotte een mineraal randje dat het geheel nog even opfrist. In de mond is er niet onmiddellijk vuurwerk! Wel de nodige fraicheur en rondheid. Alles is in balansen de smaak blijft vooral fruitig met diezelfde appels, perziken en citrus. Maar dan komen de kruidige en minerale elementen weer om de hoek kijken. De afdronk is voldoende lang, niet te snel weg. Dit is een mooie wijn die nu gedronken moet worden. Hij zit vol leven en pit, en heeft precies de juiste mix van fris fruit en kruidigheid! punten: 85/100
Joaquin Vino della Stella – Fiano di Avellino DOCG
100% Fiano. Vergisting in stalen tanks en vervolgens rijping in voor maar liefst 36 maanden in deze inox cuves. Diep goudgele kleur, helder. De neus is een ware ontdekkingstocht, vol complexiteit en gelaagdheid. Onmiddellijk present zijn de sappige aroma’s van peer, ananas, perzik en abrikoos. Verder is er een subtiele hint van honing die wat rondheid toevoegt, vergezeld van een verfrissend vleugje pepermunt. Vervolgens komt er een zijdezachte toets van vanille en hazelnoot naar voren, met op de achtergrond een fijne rokerigheid. De aardsheid, gecombineerd met een ‘flint’ mineraliteit, maakt het bouquet helemaal compleet. De eerste slok is een sensatie. Deze wijn is rond en vol van smaak, met een krachtige intensiteit die je meteen meesleept. De levendige zuurgraad zorgt voor een perfecte balans. De wijn is heerlijk droog. Wat vooral opvalt, zijn de notige elementen die in de afdronk naar voren komen: hazelnoot, misschien zelfs een vleugje amandel, die perfect samengaan met de minerale en kruidige tonen die de wijn extra diepte geven. De lange, aanhoudende afdronk is een waar genot, kruidig en mineraal. Deze Joaquin Vino della Stella is een indrukwekkende wijn die kracht en finesse prachtig weet te combineren. De volle, minerale structuur en de verfijnde kruidigheid maken hem niet alleen complex, maar ook ontzettend lekker. Punten: 89/100
100% Trebbiano Abruzzese. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in nieuwe Franse barriques. In je glas schittert een citroengeel juweeltje met een intens heldere schittering. Bereid je voor op een geurenspektakel dat je zintuigen goed wakker schudt. Krachtig, verfijnd en mooi in balans, met een mand vol fruit: sappige appels, rijpe peren en een exotische twist van ananas, met kruisbes en citrus in de aanvulling. Gevolgd door een vleugje kamperfoelie. Nog meer: een hint van munt, wat hazelnoot en een tikje toast dat subtiel naar voren komt dankzij die houtlagering. Verder bezit de wijn een licht aards karakter zijn er de frisgroene toetsen van varen en de aanstekelijke mineraliteit. De smaak is krachtig en perfect in balans. Deze wijn weet hoe hij je smaakpapillen moet bespelen. Hij komt binnen met een levendige frisheid, maar dan volgt een zachtere, ronde finish die zorgt voor een heerlijk mondgevoel. De smaken blijven fruitig met een subtiele kruidige ondertoon en een fijne mineraliteit. Alles is mooi geïntegreerd. De afdronk blijft best wel even hangen. Lang, fruitig, kruidig en mineraal. Dit is niet zomaar een Trebbiano. Dit is de Trebbiano die vol, friskrachtig en evenwichtig is! Punten: 89/100
J. Höfstatter Barthenau Vigna San Urbano Riserva Pinot Nero 2017 – Alto Adige DOC
100% Pinot Nero. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in kleine Franse eiken barriques, gevolgd door een extra jaar rijping in grote eiken fusten en tenslotte 8 maanden op fles. Het resultaat? Een complexe, gestructureerde wijn die finesse en kracht in perfect evenwicht brengt. Met zijn kersenrodekleur en levendige tranen aan het glas, nodigt hij je meteen uit. De neus is een explosie van aardbei, kers, framboos en andere besjes, vermengd met florale hints van viool en roos. Dan komt er die kruidige kant opzetten, met snufjes peper, munt, kaneel een vleugje cederhout en laurier, afgetopt met een mineraal en aards accent van grafiet. In de mond laat hij zich van zijn beste kant zien: evenwichtig, met een frisse, levendige zuurgraad en precies de juiste hoeveelheid tannine die het mondgevoel rijk en rond maken. De smaken zijn heerlijk fruitig, met dat frisse rode fruit op de voorgrond, ondersteund door die subtiele kruidige en minerale ondertonen. De afdronk? Geweldig en blijft heerlijk lang hangen. Een verfijnde en frisse Pinot Nero die echt indruk maakt! I like it!! Punten: 91/100
Linticlarus is een zeer expressieve Pinot Noir. Er komen heel wat handelingen kijken bij het vinifiëren van deze wijn! Vooreerst is er de vergisting in betonnen cuves. Nadien rijpt de wijn gedurende een jaar in eiken barriques (40% zijn nieuwe). Vervolgens is er een verdere rijping van 6 maanden in grote botti (eikenhouten fusten) en krijgt de wijn nog een flessenrust van 12 maanden. Prachtige, heldere kersenrode kleur. Bij het ruiken begint het feestje pas echt. De neus biedt een heerlijk boeket van rijpe kersen, sappige bosbessen en een vleugje frambozen. Dat fruitige karakter wordt verrassend verfijnd aangevuld met geuren van rozenblaadjes en een subtiele, maar aanwezige kruidigheid van kaneel en cederhout. Er hangt een zekere rokerigheid overheen, samen met een lichte geur van tabak en de aardse tonen van verse boschampignons. Vanaf de aanzet proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De tannine zijn soepel en rijk, maar niet te opdringerig – ze ondersteunen het geheel zonder te overheersen. De levendige aciditeit geeft de wijn een frisse, bijna speelse energie, terwijl de malse zachte toets voor diepte en rondheid zorgt. De smaak is krachtig en vol, zonder zwaar te worden. De fruitigheid van de kers en bosbes blijft op de voorgrond, maar wordt perfect omringd door kruidige en aardse tonen die de complexiteit vergroten. Het mondgevoel is rond en harmonieus. En dan is er nog de afdronk – extra lang en bijzonder bevredigend. De fruitige en kruidige componenten blijven prachtig hangen, met een sappigheid die je mond als vanzelf laat verlangen naar de volgende slok. De wijn eindigt op een minerale toon, met een knipoog naar het terroir van Alto Adige. Kortom, deze Tiefenbrunner Linticlarus Riserva is niet alleen een wijn vol finesse en karakter, maar ook een wijn die je blijft ontdekken. Elke slok onthult nieuwe lagen, en de balans tussen het fruit, de kruidige houttonen en de frisse zuren maakt dit een zeer mooie Pinot Noir. Punten: 94/100
Alberto Graci en Angelo Gaja Idda 2020 – Etna Rosso DOC
Deze wijn is gemaakt van Nerello Mascalese.. Na fermentatie in betonnen cuves rijpt de wijn verder voor deels in 50 hl grote houten vaten, en deels in diezelfde betonnen kuipen voor een periode van 24 maanden. Granaatrood, helder en levendig. De neus is aanstekelijk verfijnd en uitnodigend. Je merkt de sappige geuren van kers, rode bes en wilde bosaardbeien, vergezeld van subtiele florale tonen van rozen. Er is een zekere rokerigheid en de aanwezigheid van cederhout. Laurier, aardsheid, en een hint van paddenstoel zorgen voor meer complexiteit en uiteraard is er de minerale Etna aanwezigheid. In de mond is deze Etna Rosso een ware finessebom. De wijn is fris, maar zit bomvol smaak, zonder ooit overweldigend te worden. De tannine zijn mooi gestructureerd, niet te zwaar maar rijk genoeg om de wijn body te geven. De levendige zuren houden alles prachtig in balans en versterken het fruitige karakter. Elke slok biedt een extra lange lengte, waardoor de fruitige en kruidige elementen in de afdronk nog lang nazinderen. Deze afdronk is ronduit geweldig, een samenspel van frisheid, kruidigheid en de typische mineraliteit van de Etna. Deze wijn is een perfecte balans tussen elegantie en diepte, vol van smaak, maar altijd verfijnd. Punten: 91/100
Tunella Pignolo 2018 – Trevenezie IGT
100% Pignolo. Deze wijn begint met een zorgvuldige vinificatie op roestvrijstalen tanks. Daarna wordt hij 60 maanden gerijpt in 500 liter eiken tonneaux. Om af te ronden, rust hij nog eens 6 maanden op fles voordat hij naar buiten mag komen om te schitteren. In het glas zie je een diepe donkerrode kleur, helder en vol, met tranen die langzaam langs de randen van het glas glijden. Dat belooft al veel goeds. De neus is dan ook precies wat je verwacht van zo’n krachtpatser: pruimen, kersen, braambessen, cassis en blauwe bessen knallen uit het glas, terwijl een kruidige mix van jeneverbes, peper en kruidnagel zich subtiel mengt met hartige tonen van tijm, laurier en paprika. Alsof dat nog niet genoeg is, komen daar ook heerlijke geuren van chocolade, tabak, ceder en dat klassieke sigarenkistje bij, met een vleugje grafiet en sousbois voor de aardse diepgang. Dit is een neus waar je een hele avond aan zou kunnen blijven ruiken. En dan in de mond… bam! Krachtige tannine laten meteen weten dat deze wijn niet met zich laat sollen. Maar die kracht wordt gelukkig mooi in balans gehouden door een levendige frisheid die zorgt voor de nodige spanning. De eerste slok brengt een explosie van sappig donker fruit. Vol en rond. Deze Pignolo laat zich van zijn rijkste kant zien, met een fruitig en kruidig karakter dat perfect samengaat. De afdronk is een genot: lang, fruitig en kruidig. Een wijn met veel kracht, maar toch elegantie, waar de tijd even bij stil lijkt te staan. Een ware traktatie voor de liefhebbers van complexe, kruidige rode wijnen. Punten: 89/100
Meroi Davino Vigna Dominin 2016 – Friuli Colli Orientali DOC
100% Refosco dal peduncolo rosso. De druiven ondergaan fermentatie in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 24 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Dit is een wijn die onmiddellijk indruk maakt met zijn bijna inktzwarte kleur, helder en met volle tranen langs het glas. De neus is werkelijk een avontuur op zich, met een intens bouquet vol donker zwart fruit zoals pruimen, braam en cassis, aangevuld met een stevige kruidigheid. De wijn barst van de kruidnagel, tijm en peper, die subtiel verweven zijn met vegetale tonen van paprika, laurier en grafiet. De houtimpressies van voornamelijk ceder zijn duidelijk aanwezig en voegen een mooi vleugje leder, tabak, en zelfs thee toe. Het aards karakter is eveneens duidelijk present en geven deze wijn mee zijn diep en complex aroma. Het kruidige karakter van de wijn wordt bij het proeven onmiddellijk duidelijk, met een mooie balans tussen kracht en finesse. De tannine zijn stevig en rijk, op het randje van te dominant, maar alsnog blijft de wijn fris en levendig dankzij de perfect geïntegreerde zuren. In de mond proef je donkere chocolade en tabak, die zorgen voor een aangenaam knapperig bittertje in de afdronk. De lengte is indrukwekkend en de afdronk blijft lang hangen met een fruitige en kruidige nasmaak. Dit is een wijn die krachtig en vol is, met veel potentieel voor verdere rijping. Voor wie geduld heeft, zal deze wijn over de jaren nog meer verfijning tonen, maar ook nu al is het een waar genot voor liefhebbers van rijke, complexe wijnen. Punten: 92/100
Zymé Kairos 2019 – Rosso Veneto IGT
Deze blend van maar liefst vijftien druivensoorten krijgt zijn karakter mede door de vinificatie in de appassimento-stijl. Hij krijgt een opvoeding in Franse eiken barriques voor een periode van 36 maanden en geniet nog na van een jaartje flessenrust. Het is een wijn die meteen opvalt door zijn diepe, donkerrode kleur, helder en met opvallende tranen langs het glas. De neus opent met een weelderig bouquet van rijp en gedroogd fruit. De appassimento-stijl drukt hier duidelijk zijn stempel. Zwarte kers, braam en cassis knallen eruit, terwijl gedroogde vijgen en pruimen een zwoelere onderlaag vormen. Daarnaast komen er kruidige en balsamische accenten naar boven, zoals zoethout, laurier en een vleugje peper. Het geheel wordt omhuld door donkere chocolade, mokka en een subtiele rokerigheid. Viooltjes brengen een florale frisheid in de mix Verder is er nog tabak en een aardse, bijna rustieke achtergrond. Dat Kairos een krachtige wijn is kan hij onmogelijk verbergen, rijk en vol van smaak. De tannine zijn stevig en geven de wijn een stevige structuur. De zuurtjes hebben het moeilijk om de nodige tegenkanting te geven, wat ervoor zorgt dat de wijn balanceert op het randje van ‘te log of vermoeiend’. Dit is echt een wijn voor liefhebbers van de rijkere, zwoelere kant van de Venetiaanse wijnen, met duidelijke Amarone-invloeden. De smaken van zwarte kers, chocolade en gedroogd fruit blijven mooi aanwezig in de mond, terwijl de lange afdronk een kruidige en fruitige harmonie biedt die de wijn goed afrondt. Deze Kairos is ontegenzeggelijk een volle, rijke wijn die dicht tegen het randje van vermoeiend aanzit door zijn zwoele karakter. Niet onmiddellijk mijn favoriete wijn (hiervoor mist hij de nodige finesse). Toch, voor wie van dit genre houdt, biedt hij een bijna decadente drinkervaring, vol met rijp fruit, kruiden en een vleugje balsamico. Punten: 88/100
Tasca d’Almerita Rosso del Conte 2015 – Contea di Sclafani DOC
Blend van 53% Nero d’Avola en 47% Perricone. Deze Siciliaanse krachtpatser ondergaat een fermentatie in roestvrijstalen tanks, waarna hij 18 maanden rijpt in Franse en Slavonische eiken barriques. Visueel is hij een ware eyecatcher: donkerrood, intens en helder, met van die gekleurde tranen die langzaam langs het glas glijden. Die neus… Het eerste wat opvalt is het prachtige contrast tussen donker en rood fruit. Denk aan pruimen, kersen, braambessen en frambozen, maar dan gecombineerd met een kruidige punch van munt, peper en kruidnagel. Voeg daar wat chocolade, tabak en eikenhout aan toe, en het plaatje is compleet. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipen er nog meer complexe aroma’s binnen: leder, grafiet en een hint van paddenstoel voor dat aardse, bijna umami-karakter. De mond is net zo verleidelijk. Het fruit is op het randje van jammy, lekker geconcentreerd maar niet over de top. Krachtig en intens, met een stevige structuur dankzij de rijke tannine die de wijn body geven, maar toch niet overheersen. De zuurgraad is fris genoeg om het geheel in balans te houden, en de alcohol is mooi geïntegreerd. In de mond proef je dat volle, ronde karakter, met een mix van fruitige en kruidige smaken die door elkaar heen lopen. Naar het einde toe volgt er een fijne toets van chocolade in de afdronk. Die afdronk is trouwens lang en complex, fruitig. Een wijn die kracht en finesse perfect combineert. Dit is zonder twijfel een imposante Siciliaanse rode die indruk maakt, en ja, absoluut lekker! Punten: 90/100
Piancornello Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG 100% Brunello (Sangiovese). Na de oogst wordt deze Sangiovese zorgvuldig vergist in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten. Bij het inschenken valt meteen het robijnrode kleurenspektakel op, intens en helder, met de nodige traanvorming. De neus opent wel zeer intens met een stevig en vol bouquet dat uitpakt met sappig fruit: pruimen, aardbeien, kersen, braambessen en frambozen. Maar het blijft uiteraard niet alleen bij fruit, er komen ook florale en kruidige tonen door: subtiele viooltjes, wat jeneverbes, peper, kaneel, en hints van chocolade, cederhout, mokka en een beetje thee. Duidelijk present is ook een prachtige aardse component van champignon. In de mond wordt het verhaal van deze wijn nog spannender. Veelzeggens is hoe zeer geïntegreerd het smaakprofiel is! De tannine zijn krachtig en rijk, maar zo goed verweven met de zuurgraad dat de wijn nooit scherp of te heftig wordt. Het fruit – dat op de rand van rijpheid zit combineert prachtig met de kruidige en aardse tonen. De wijn heeft een volle, ronde smaak, met een speelse balans tussen het fruitige en het kruidige. Dit typeert ook de lange, kruidige afdronk met die kenmerkende Brunello-elegantie die blijft nazinderen. Dit is zonder twijfel een wijn die het evenwicht tussen aciditeit, tannine, alcohol en fruit subliem accentueert, en hij nodigt je telkens weer uit voor een volgende slok. Elegant, krachtig, maar nooit opdringerig. Punten 90/100
Cantina Fornacina Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG
Deze 100% Brunello (Sangiovese Grosso) ondergaat een traditionele vinificatie met lange maceratie, gevolgd door een rijping van minimaal 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten, met nog eens minstens 12 maanden rijping op fles. Robijnrode kleur, helder en met subtiele traanvorming. De neus is verleidelijk en complex, een prachtig samenspel van aroma’s die zich langzaam ontvouwen. Denk aan sappige kersen en rode bessen, aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, kaneel en een vleugje munt. Het houtgebruik is perfect geïntegreerd, met subtiele hints van cederhout en tabak, terwijl de aardsere tonen van bosvruchten en paddenstoelen de wijn een extra dimensie geven. Een lichte toets van koffie en thee zorgt voor een verfijnd rokerig karakter, en het leer in de achtergrond voegt een vleugje rokerigheid toe. In de mond wordt dit geheel nog eens bevestigd. De wijn is vol en rond, met een perfecte balans tussen fruit en kruiden. De tannine zijn krachtig, maar mooi verweven en geven de wijn structuur zonder dat het overweldigend wordt. De levendige zuurgraad houdt de wijn fris. De smaken van het neus-fruit worden gevolgd door kruidige nuances van laurier, kaneel en tabak, en de afdronk is lang, fruitig en kruidig met een heerlijk gelaagde diepgang. Dit is een Brunello die het beste van kracht en verfijning weet te verenigen. Een geweldige wijn die nu al indruk maakt, maar met zijn stevige structuur en rijke tannine nog een verder leven voor zich heeft. Punten: 95/100
Il Borro 2019 – Toscana IGT
Deze blend van 50% Merlot, 35% Cabernet Sauvignon en 15% Syrah krijgt een fermentatie van 14 dagen in stalen tanks. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in kleine houten vaten en een verdere rijping van 6 maanden op fles om alles mooi samen te laten komen. Bij het inschenken valt de robijnrode kleur op, helder en gematigd van intensiteit, met een lichte traanvorming die elegant langs het glas glijdt. De neus is een feest van geuren: kers, braam en myrilles dansen samen met peper, viooltjes en tijm. Daarachter schuilen lagen van chocolade, cederhout, paprika, laurier, thee, tabak, potloodslijpsel, leder en zelfs een hint van champignons. In de mond is deze wijn een ware sensatie. De combinatie van aanwezige aciditeit en specerijen zorgt voor een levendige en frisse ervaring. De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, en de zuurgraad houdt alles mooi in balans. De smaak is vol, rond en zacht. De afdronk is geweldig, fruitig en kruidig, en blijft lang hangen, waardoor je telkens weer een nieuwe laag ontdekt. Het is een wijn die je blijft verrassen met zijn groene, frisse toetsen en zijn complexe, elegante karakter. Een echte aanrader voor liefhebbers van verfijnde, veelzijdige wijnen! Punten: 93/100
Vignamaggio Cabernet Franc di Vignamaggio 2017– Toscana IGT
100% Cabernet Franc. Na de oogst gaat deze Cabernet Franc in roestvrijstalen tanks voor de fermentatie, waarbij zorgvuldige aandacht wordt besteed aan de extractie van tannine en aroma’s. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in Franse eikenhouten barriques en 8 maanden in de fles. Prachtige diepe, donkerrode kleuren, helder en zuiver, met mooie gekleurde tranen. De neus is echt veelbelovend. Het begint met een explosie van rijp kersen-, braam- en aalbessenfruit, waar snel daarna bosbessen bij komen. Bovendien duikt er een scala aan secundaire aroma’s op: viooltjes, munt en peper mengen zich subtiel met kruidige hints van tijm, chocolade, tabak en ceder. Een toetsje rokerigheid, de tonen van sigarenkistje en een hint van koffie maken de geurbeleving bijna af. Want er volgt nog die fijne balsamico toets en een snufje paprika. In de mond is deze wijn precies zoals je van zo’n rijke neus zou verwachten: vol en kruidig, en dan dat heerlijke, sappige fruit! De balans tussen de krachtige tannine en de levendige frisheid zorgt voor een wijn die krachtig is zonder log te worden. Je krijgt een fijne frisheid die het donkere, rijpe fruit in toom houdt. Alles is zeer gebalanceerd, van de zachte zoetheid tot de rijkdom van het fruit, de subtiele kruidigheid en de alcohol. De afdronk? Die is geweldig. Lang, fruitig, kruidig, en met een vleugje chocolade dat nog even blijft hangen. Dit is een wijn die niet alleen indruk maakt met zijn kracht, maar ook met zijn elegantie. Een sublieme, uiterst sappige wijn. Een echte topper die je vol enthousiasme in je glas schenkt, en die je zeker niet snel zult vergeten! Punten: 95/100
100% Chiavennasca (Nebbiolo). Deze Nebbiolo, afkomstig uit de steile wijngaarden van Valgella in Valtellina, krijgt zijn karakter door een traditionele vinificatie, gevolgd door een rijping van minimaal twaald maanden, waarvan deels in 225 liter eiken barriques en deels inn 25 hectoliter eiken foeders. In het glas schittert een heldere granaatrode kleur, vol van intensiteit en met een elegante traanvorming langs het glas. De neus opent met een uiterst aangenaam bouquet, waar rijpe tonen van pruim, rozijn en kers onmiddellijk de aandacht trekken. Vervolgens komt er een bloemige dimensie bij, met subtiele hints van roos en viooltjes, samen met een verfrissend vleugje pepermunt, vanille, tabak en ceder. Het bouquet wordt compleet met die heerlijke, klassieke geur van een sigarenkistje, laurier en de aardse nuances van humus. In de mond is deze Riserva verrassend zacht, ondanks zijn krachtige intensiteit. De tannine zijn rijk, maar geïntegreerd, waardoor de wijn fluweelzacht aanvoelt. Dit wordt gecounterd door een levendige frisheid, precies genoeg om de wijn droog en elegant te houden. Het smaakprofiel wordt gedomineerd door sappige fruittonen, vooral donker fruit zoals pruimen en bramen, met een kruidige ondertoon die het geheel mooi aanvult. De **afdronk is lang, met een fijne combinatie van fruitigheid en kruidigheid, die blijft hangen met subtiele hints van tabak en vanille. Het resultaat? Een sappige, uitgebalanceerde wijn die je gewoon nog een slok doet nemen. Deze Nebbiolo bewijst eens te meer waarom Valtellina een van de mooiste regio’s voor Nebbiolo is, en waarom deze Riserva zo’n genot is om te drinken! Punten: 90/100
Matteo Ascheri Sorano 2016 – Barolo DOCG
Deze Barolo wordt uiteraard gemaakt van de Nebbiolo. Na de oogst volgt een traditionele vinificatie met een lange schilweking, en de rijping vindt plaats op grote Slovaakse eikenhouten vaten gedurende minstens 24 maanden, gevolgd door verdere rijping op fles. De wijn presenteert zich met een granaatrode kleur, helder en gematigd van intensiteit. Al bij de eerste neus wordt duidelijk dat je hier te maken hebt met een goed gebalanceerd bouquet. Geuren van bosaardbei, kersen en framboos vormen een heerlijke fruitige basis. Daaroverheen zweven florale tonen van viooltjes, gekruid met peper en jeneverbes. De subtiel rokerige toets van cederhout en laurier geeft de neus diepte, terwijl thee, tabak, leer en een aardse ondertoon een complex en uitnodigend geheel creëren. Bij het proeven van die eerste slok onthult Sorano meteen zijn kracht en complexiteit. De intensiteit is indrukwekkend, met stevige, rijke tannine die de structuur van de wijn bepalen. De levendige zuurgraad houdt de boel fris, terwijl er een zacht gevoel door de wijn heen schemert. Vol en rond van smaak, met een perfect gebalanceerd alcoholpercentage, lijkt deze wijn als een dikke knuffel voor je smaakpapillen. Je proeft de sappigheid van rood fruit, gemengd met aardse en kruidige nuances. De afdronk is simpelweg geweldig. Fruitig en kruidig, met een extra lange lengte die je nog even laat nagenieten. Sorano 2016 van Matteo Ascheri is niet zomaar een Barolo, het is een Barolo die een verhaal vertelt, van traditie, vakmanschap en puur genoegen. Punten: 97/100
Pure Nebbiolo. Deze Barolo Monvigliero is een schitterend voorbeeld van wat Nebbiolo te bieden heeft. Na een traditionele vinificatie ondergaat de wijn een rijping van minstens 36 maanden, waarvan een groot deel in grote Slavonische eikenhouten vaten. Hierop volgt nog een rijping van 2 maanden in inox en minstens 6 maanden in de fles. In het glas toont hij een elegante robijnrode kleur, vol en helder. De neus is ronduit aanstekelijk – een feest van aroma’s dat je meteen in vervoering brengt. Rijpe tonen van bosaardbei, kers en framboos dansen samen met een vleugje bosbes. Daarbovenop komt een delicate parfum van roos, die vervolgens overgaat in kruidigere noten zoals jeneverbes, munt en peper. En dan die geweldige onderliggende aardse en rokerige tonen: cederhout, sigarenkistje, mokka, laurier, thee, een hint van truffel en champignon, die de wijn zijn Barolo-typische aardsheid geeft. In de mond komt de magie echt tot leven. Deze wijn is een subliem juweel – krachtig en tegelijkertijd fijnzinnig. De tannine zijn rijk en krachtig, maar toch soepel en verfijnd, terwijl de levendige zuurgraad zorgt voor een frisse balans. Het mondgevoel is vol en rond, waarbij de smaak van rijp rood fruit en een subtiele kruidigheid mooi verweven zijn. De alcohol is perfect geïntegreerd en draagt bij aan de elegantie van de wijn zonder dominant te worden. De afdronk is lang en indrukwekkend, vol van fruitige en kruidige smaken die je mond heerlijk blijven prikkelen. Dit is een overheerlijk complexe en verfrissende Barolo, die zijn kracht en frisheid subtiel weet te combineren. Een ware expressie van de Monvigliero-wijngaard en een must voor liefhebbers van verfijnde, gelaagde wijnen! Punten: 96/100
De begeleidende hapjes waren:
Gambero rosso con visciole
Capesante / crema di topinambur / fagioli verdi di soia e asparagi
Tartare con carciofini
Pollo all’Ostrica
Filetto di maiale in crosta
Guance di vitello cotte nella birra scura con funghi di bosco e cipollotti
Vrijdag 5 april: Dag 2 En deze startte met een 2-uur durend betoog van Professore Attilio Scienza over de ‘history and domestication of the Italian vines’ genaamd ‘Magna Graecia: Where it all began’. We hadden vooraf de nodige literatuur doorgenomen omtrent dit onderwerp maar het boeiende betoog van Professor Scienza (het was muisstil in de zaal en iedereen hing aan ’s mans lippen) legde alle puzzelstukjes op de juiste plaats. Plots was alles wat nog in schuifjes vervat zat glashelder. Attilio is bijna 80 jaar oud maar we hopen dat hij nog vele jaren kan doorgaan met het verhalen van de geschiedenis, mythes en ophelderingen.
Guided tasting Session 1 + 2
Nadien gingen we van start met een eerste proefmarathon van 30 wijnen. Master of Wine Sarah Heller had een mooie selectie gemaakt en samen met Master of Wine Andrea Lonardi proefden we de wijnen, werden ze geologisch en geografisch gekaderd en deelden ze hun proefondervindingen zodat we ons deze eigen konden maken voor de praktische proef tijdens het examen. Zorgen dat je het speedy tempo kon volgen werd al snel duidelijk want tijd om oeverloos te discussiëren was er nu eenmaal niet. De aandacht kon geen moment ontsnappen. De eerste twee wijnen proefden we blind en werd er ons gevraagd welke druif(ven) we proefden en welke DOC(G) we in het glas hadden.
We proefden volgende selectie:
Inama Soave Classico DOC ‘I Palchi Foscarino Grande Cuvée’ 2021 (47,50 € – Niet in België)
Montalbera Rucché di Castagnole Monferrato DOCG ‘Laccento’ 2022 (13,80 € – Niet in België)
Cave Mont Blanc Vallée d’Aoste DOC Blanc de Morgex et de La Salle ‘Vini Estremi’ 2022 (15,20 € – Niet in België)
Broglia Gavi DOCG Del Comune di Gavi ‘Bruno Broglia’ 2019 (21,25 € – J&W Wines)
Na een snelle lunch en een welgekomen pauze gingen we in de latere namiddag verder met Umbria waar Paolo Bartolini (president of the ConsorzioTutela Vini Montefalco) ons de witte van Trebbiano Spoletino en de rode op Sagrantino gebaseerde wijnen leerde kennen en proeven. Montefalco Bianco DOC, Spoletino DOC, Montefalco Rosso DOC en uiteraard Montefalco Sagrantino DOCG flessen werden geopend en geproefd! Na het stevige Barolo einde van de vorige proefsessie gingen we dus voor de meest tanninerijke Italiaanse druif: welkom Sagrantino!
Tenuta Alzatura Montefalco DOC Bianco ‘Aria di Casa’ 2021 (21,70 € – Niet in België)
Le Cimate Spoleto DOC Trebbiano Spoletino Superiore ‘Del Cavalier Bartoloni’ 2020 (22 € – Niet in België)
De dag werd afgesloten met een laatste proefsessie van ISWA. Dit staat voor Italian Signature Wines en ze groeperen 9 vooraanstaande domeinen die enkel voor de hoogste kwaliteit gaan en bovendien allen familiebedrijven zijn. De huidige generatie eigenaars van de domeinen waren allen persoonlijk aanwezig om ons hun filosofie en wijnen te delen. Het werd een mooie afsluiter van een goed gevulde dag!
De domeinen presenteerden volgende van hun wijnen:
Villa Sandi Valdobbiadene Prosecco Superiore di Cartizze DOCG Spumante Brut Millesimato ‘La Rivetta’ 2023 (37 € – Wijnkennis)
Bellavista Franciacorta DOCG Brut Millesimato ‘Teatro La Scala’ 2019 (55 € – Niet in België)
Planeta Etna DOC Bianco Contrada Taccione 2022 (23 € – Niet in België)
Feudi di San Gregiorio Greco di Tufo DOCG Riserva ‘Cutizzi’ 2022 (20 € – Licata)
Gewapend met een flesje Lessini Durello Spumante (Epoche 2021 Dossagio Zero van Muni) en een afhaalpizza sloot ik me op in mijn hotelkamer en nam de boeken en de vele notities ter hand om toch nog 1% slimmer te worden… Een ritueel dat de volgende avonden herhaald zou worden.
Het is een traditie geworden bij Het Negende Vat en ODK, wijnclubs waar ik lid van ben, om één keer per jaar een superdegustatie in te lassen. We degusteren die avond wijnen waarvan het budget hoger ligt dan tijdens een klassieke maandelijkse proefavond en bovendien serveren we een 6-tal gastronomische hapjes hierbij. Gezien ik die avonden de touwtjes in handen heb komen er enkel Italiaanse wijnen op de proeftafel. Er durft wel eens een licht protest hiertegen optreden maar die vegen we dan vakkundig van de tafel. Koppig hou ik me vast aan de keuze voor Italië als wijnland.
Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:
In het bord:
Kortgebakken heilbot met asperges
Poussin met dragonsaus
Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
Azienda Agricola Inama I Palchi Foscarino Grande Cuvée 2019 – Soave Classico DOC – Veneto 100% Garganega. Vergisting en rijping voor 60% in eiken barriques en 40% in grote fusten met battonage gedurende 6 maanden. Nadien nog enkele maanden rijping in inox kuipen. Zuivere, heldere bleekgouden kleur en tranend. Zeer mooie volle en rijke neus die zeer veel prijsgeeft. Een waaier aan citrusfruit met limoen, pompelmoes, mandarijn en zeste. Perzik en abrikoos vullen de fruitkorf. Oranjebloesem, dragon, peper, anijs, vanille, geroosterde noten, hooi, honing en boter zijn na walsen mee waar te nemen. Het smaakprofiel is intens aangenaam, krachtig, lang en zeer mineraal. Deze prachtige, rijke wijn komt nog te jong over maar toont zijn enorm potentieel! Punten: 88/100 – Niet te koop in België (richtprijs 45,00 à 50,00 €)
Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen. Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker! Punten: 95/100 – Niet te koop in België (richtprijs 65,00 à 70,00 €)
Benanti Pietra Marina 2014 – Etna Bianco Superiore DOC – Sicilia Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk. Punten: 93/100 – Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 €)
Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG – Marche 100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geëvolueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de ‘versleten’ toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien. Punten: 83/100 – Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 €)
Velenosi Vini Verso Sera 2018 – Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG – Abruzzo 100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten. Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren. Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 €)
Oasi Degli Angeli Kurni 2016 – Marche IGT – Marche Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen! Punten: 91/100 – Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 €)
Cascina Valle Asinari 2018 – Nizza DOCG – Piemonte 100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten. Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aroma’s van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn. Punten: 85/100 – Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 €)
Conte Vistarino Bertone 2015 – Provincia di Pavia IGT – Lombardia Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aroma’s wakker te schudden. De typische Pinot Noir aroma’s komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir. Punten: 86/100 – Niet te koop in België (richtprijs 32,00 tot 38,00 €)
Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uit… framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen. Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 €)
Cesari Jema 2013 – Corvina Veronese IGT – Veneto Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus. Punten: 87/100 – Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 à 30,00 €)
Casa Brancaia 2017 – Chianti Classico Riserva DOCG – Toscana 80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel. Punten: 90/100 – Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 €)
Riecine di Riecine 2013 – Toscana IGT – Toscana Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen! Punten: 93/100 – Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 €)
Podere Salicutti Piaggone 2017 – Brunello di Montalcino DOCG – Toscana Pure Sangiovese (Brunello). Rijping van 3 jaar in grote eiken fusten van 10, 20 en 40 hectoliter. Nadien verdere rijping in de fles gedurende 12 maanden. Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De neus is op zijn minst aanstekelijk te noemen met een veelvoud aan fruit. Vooral de rijke, donkere kersen komen mooi door samen met aardbei en braam. Op het licht snoeperige af… Verder is het een waar geurfestijn in het glas. Rozen, munt, peper, oregano, salie, tijm, laurier, cederhout, vanille, mokka, balsamico, tabak, paddenstoel en humus. Ze passeren allemaal de revue. In de mond zet die rijkdom zich onverminderd verder. Krachtig mondgevoel met de nodige zuurtegraad en een kruidige, chocolade geladen lange afdronk. Wat me enorm pleziert is dat dit een Brunello is die niet ‘té’ overkomt. Punten: 91/100 – Niet te koop in België (Richtprijs 90,00 à 100,00 €)
Rocca di Frassinello 2015 – Maremma Toscana DOC – Toscana Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaroma’s (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust. Punten: 90/100 – Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 €)
Le Piane 2015 – Boca DOC – Piemonte We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang. Punten: 91/100 – Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 €)
Pira & Figli Mosconi 2011 – Barolo DOCG – Piemonte De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak is… tja, zo mooi… De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd! Punten: 95/1000 – Te koop op diverse plaatsen in België (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 €)
Mamete Prevostini Albareda – Sforsato di Valtellina DOCG – Lombardia 100% Sciavenasca (Nebbiolo) van ingedroogde druiven die gedurende 20 maanden rijpen in houten vaten en nadien nog 10 maanden flessenrust ondergaat. Intense robijnrode kleur met gekleurde tranen. Je waant je bijna in een parfumerie, zo stuiven de rozen en viooltjes geuren het glas uit. Weliswaar overgoten door een flinke portie donker fruit en de nodige specerijen. Uiteraard is de houtlagering duidelijk waarneembaar maar is het voornamelijk de mokka en cacao die het winnen van de tabak en ceder. Een truffelgeurtje rond het geheel af. De smaak is vooral zeer rond en zoals één van de proevers het sappig verwoordde: Lekker hé! Krachtige, rijke tannine met voldoende zuren en een optimale balans. Amarone gevoel zonder de daad van overvloed! Punten: 94/100 – Te koop bij De Fijne Wijnshop (richtprijs 50,00 €)
Tenuta Santa Maria 2015 – Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG – Veneto Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aroma’s geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijn… Punten: 90/100 – Op diverse plaatsen te koop in België (Richtprijs 75,00 à 80,00 €)
Er schuilt absoluut iets magisch achter de wijnen die door het leven gaan met het label ‘Barolo’. Zelfs de meest doorwinterde wijnliefhebbers die al zovele grote en iconische wijnen hebben kunnen proeven voelen nog altijd de nodige opwinding als er een Barolo tasting op het programma staat. Ook wat mezelf betreft is dit niet anders. Hoe komt het toch dat het vooruitzicht op een proeverij van diverse Barolo wijnen net dat tikkeltje extra heeft? Het is na al die jaren, nog steeds een zoektocht naar het vinden van het antwoord hierop. En ik geef het grif toe… Barolo en mezelf, het was geen liefde op het eerste gezicht. In tegendeel zelfs! Als prille twintiger kon ik maar niet begrijpen dat men zo lyrisch kon zijn over deze met tannine overgoten, zure en ruwe wijn waar je enkel maar ‘nebbiolotanden’ van kreeg waarna niets verder nog enige smaak kon hebben. Het heeft dan ook enkele jaren geduurd, tot op het moment ik de juiste Barolo wijnen te proeven kreeg, vooraleer ik mijn lidkaart voor het adeptenclubje van deze wijn heb aangeschaft. Het moment dat dit gebeurde kan ik me nog zo voor de geest halen! Op bezoek in Piemonte, met enkele Europese wijnschrijvers, kregen we een diner aangeboden in het Castello di Grinzane Cavour door enkele prominente namen zoals Elio Grasso, Elio Altare, Poderi Colla etc… Uiteraard waren het hun wijnen die dit exquis diner begeleidden en het waren bovendien enkel oudere jaargangen. Het is op dat moment dat de benevelde geest van de Nebbiolo druif mij tot inzicht heeft gebracht. Sindsdien staat de druif Nebbiolo, verantwoordelijk voor de Barolo, ongewijzigd op één in mijn Top 10 der favoriete druiven. Het is daar, ergens tussen gang 4 en gang 5 dat ik begrepen heb dat geduld het codewoord is voor een Barolo wijn. Plaats daar dan een goede wijnmaker tegenover en de vreugdedansen volgen spontaan.
Op onze afsluitende proefavond bij Amici had wijnmeester Peter Barolo op de agenda geplaatst. Hij had 8 Barolo wijnen geselecteerd die in hun midlife zouden moeten zitten. De jaargangen 2007 – 2008 – 2009 – 2010 werden vanonder het stof uit de kelder gehaald en ontkurkt.
Meer specificaties over Barolo zelf kan je vinden in een eerdere blog – Barolo – Amici tasting!
De proeverij:
Paolo Manzone Serralunga Barolo DOCG 2009 Nebbiolo druiven die gedurende 24 maanden rijpen, deels in foeders, deels in tonneaux. Granaatrode kleur met de nodige evolutie en tranend. De wijn heeft nood aan wat walsen met het glas vooraleer hij opent. Eens zover geeft hij wel degelijk heel wat prijs. Voor het fruit zitten we voornamelijk toch al in het gedroogde segment met vijg en pruim maar sporadisch komen er nog wat frisse bosaardbeitjes opzetten. Het bouquet bezit na de nodige kruidigheid ook een rokerige toets. Het meest opvallende echter is de aanwezigheid van drop, cederhout en tabak. Je kan bovendien niet naast de animale, aardse geuren. Leuk is dat in de mond het fruit alleszins jonger overkomt dan in de neus. De tannine zijn nog krachtig aanwezig maar toch zijn het de zuren die de lakens uitdelen. Het geheel komt zeer evenwichtig over al heb ik het gevoel dat hij al in wat verder gevorderde staat dan zijn midlife zit en momenteel best gedronken kan worden. Punten: 87/100 – Te koop op diverse plaatsen – richtprijs 39,00 €
Curto La Foia Barolo DOCG 2007 Nebbiolo met een opvoeding in 20 tot 30 HL vaten gedurende 24 maanden. De wijn oogt ondanks een lichte evolutie in de kleur nog helder kersenrood. We ruiken wat ik omschrijf als een duidelijke Nebbiolo neus. Weliswaar eentje die bulkt van de tertiaire aroma’s. Duidelijk roosjes en thee, mokka, koffie, tabak, leder, gerookt, laurier, grafiet, paddenstoel, sousbois… Wat dan met het fruit? Dit is er wel degelijk met de présence van kers, vijg en pruim. De smaak is stevig, vol en rijk te noemen en zit nog goed in het fruit. Het is niet onmiddellijk de meest verfijnde Barolo en dus ook niet mijn persoonlijke favoriet. Punten: 85/100 – Te koop bij Angelo Vinoso – Prijs 45,00 €
Marziano Abbona Cerviano Barolo DOCG 2010 De Nebbiolo druiven rijpen voor 36 maanden in grote fusten. Het glas oogt helder en zuiver. De kleur neigt naar het kersenrode met de nodige evolutie. Hmm, dit is wel een zeer uitnodigende neus zodat ik wat langer in de geurfase blijf hangen. Rode aalbesjes, framboos, kers, kriek… het jeugdige fruit tekent nog steeds present. Mooie kruidigheid ook met tijm, salie, peper en een vleugje anijs. Het cederhout is geëvolueerd naar het sigarenkistje met daarnaast nog branderige aroma’s van tabak, koffie en leder. Ook duidelijk aanwezig: thee, rozen, potloodslijpsel, champignon en potgrond. De smaak opent met zeer mooie zuren en een diversiteit aan fruit. Nadien volgen al snel de mooie tannine en de invloeden van het hout. Dit is een complexe, mooi gebalanceerde, fijne, volle wijn met een rijpe afdronk. Punten: 91/100 – Te koop bij Best Caviar – Prijs 62,00 €
Ettore Germano Cerretta Barolo DOCG 2008 Nebbiolo – 24 maanden rijping in eiken vaten van diverse maten. Stevige traanvorming bij de licht geëvolueerde kersenrode kleur. Het bouquet is divers met zeer vele kruidige toetsen. Met momenten voelt de neus zelfs lichtjes zwoel aan met kenmerkende raz-el-hanout kruiden. Ook de kaneel manifesteert zich. We hebben ook een vlezige indruk met daarnaast veel vijg, pruim, tabak, zoethout en leder. De smaak is tevens vlezig met krachtige tannine. De afdronk zou baat hebben mocht hij iets langer aanblijven. Deze wijn is nog verre van het einde van zijn latijn. De vraag die ik me stel is dat hij verfijnder of plomper zal worden… Punten: 89/100 – Te koop bij Pura Passione – Prijs 49,00 €
Elvio Cogno Ravera Barolo DOCG 2009 Nebbiolo die gedurende 24 maanden rijpt in 25-30 hl foeders. De kleur geeft ook hier een evolutie aan en neigt naar het kersen- tot granaat rode. Fijne melange van het fruit met bosaardbei, kers en gedroogde pruim. Floraal accent van rozen komt telkens boven na het walsen. Verder vele kruiden (jeneverbes, munt, kaneel, peper, tijm, laurier) en geroosterde geuren (zoethout, mokka, tabak, leder). Licht aards om af te ronden. De smaak voelt zeer evenwichtig aan. Hij is vol en rijk. Alle smaken boksen tegen elkaar op en vloeien uiteindelijk mooi samen. Hij mocht net iets fijner van structuur zijn. Punten: 90/100 – Te koop Vintology – Prijs 52,00 €
Enzo Boglietti Arione Barolo DOCG 2007 Opvoeding van de Nebbiolo druiven in een mix van barriques en foeders voor 30 maanden. Granaatrood met de nodige evolutie en tranend. We hebben al enkele keren én rozen én thee waargenomen maar hier vullen we volmondig rozenbottel thee in die heerlijk het glas uit stuift. Zeer mooie neus trouwens waar je – verplicht – de nodige tijd voor moet nemen want hij evolueert constant. Het heerlijk van cederhout gemaakte sigarenkistje dat leeg zijn geuren stevig heeft bewaard. Het edele rokerige, niet het zwaardere vlezige. Truffel, paddenstoel, sousbois omringt door kruiden en fris rood en gedroogd fruit. Na nog een rondje walsen is er de grafiet en komt er een fris vleugje munt opzetten. En dan moet je nog beginnen proeven! Geweldig is dit en het neemt me direct mee in de tijd naar de reden waarom ik verliefd ben geworden op de Nebbiolo druif. Subliem in evenwicht en de wijn bezit alles wat aan je wildste wijn-verlangens voldoet… Punten: 96/100 – Te koop bij Vinesse – Prijs 65,00 €
Elvio Cogno Ravera Vigna Elena Barolo Riserva DOCG 2007 Rijping van de Nebbiolo gedurende 36 maanden in 50HL foeders. Granaatrode kleur, zuiver en helder. De neus dwarrelt wat door elkaar. Dan primeert het fruit, wat walsen doet de tertiaire aroma’s voornaam opzetten en even later zijn het de branderige aroma’s die present tekenen. Het is duidelijk dat deze wijn moet ademen. In de mond nemen de zuren en de de tannine het constant tegen elkaar op om na enige tijd perfect in elkaar te vloeien. Het geheel komt krachtig over. Net iets te ruw, wat boerser zelfs. Leg hem gerust nog even weg zodat hij zijn ruwe kantjes wat achter zich kan laten. Punten: 90/100 – Niet onmiddellijk te koop gevonden in België, wel in Nederland voor ongeveer 95,00 €
Cavalotto San Giuseppe Bricco Boschis Barolo Riserva DOCG 2009 De Nebbiolo verblijft 4 tot 5 jaar in grote eiken foeders. Heldere kersenrode kleur met lichte evolutie. Mooi tranend. De neus doet verlangen en is op zijn zachtst gezegd zeer aangenaam te noemen. Een waaier aan aroma’s bereikt ons en hier zijn de rozenblaadjes/rozenbottelthee weer. Het mooie aan de geurfase bij deze San Giuseppe is dat er wel een evolutie is maar dat van bij de start alles reeds mooi in elkaar vloeit. Gaande van de fruitige aalbesjes, dadels en rozijnen, over het kruidige van salie, tijm, peper, kaneel, munt tot de heerlijke sigaar, tabak, leder, grafiet en het rokerige. De smaak is best wel verrassend want waar in de neus het fruit hoofdzakelijk tot het gedroogde segment behoorde is het hier fris en jong. Fijne zuren smelten samen met de stevige tannine. Bovendien is er de nodige sappigheid. Cavalotto bevestigd hier zijn grootsheid want bij deze wijn is het complexiteit troef en heeft hij alles wat we ook maar wensen! Punten: 96/100 – Te koop bij Levipe – Prijs 140,00 €
Deze proeverij met de wat oudere Barolo’s was een zeer mooie afsluiter van het Amici proefjaar. We kijken alvast uit naar het volgende seizoen!
