Er rommelt al ettelijke jaren van alles in de belangrijkste Italiaanse wijngebieden. We zullen Barolo bestempelen als de trendsetter van dit alles met de invoering van het MGA systeem in 2010. Strikt historisch gezien begon de wettelijke erkenning bij Barbaresco in 2007. Barolo zette het model op de kaart en gaf de beweging snelheid in Italië en daarbuiten. Al snel volgden andere gebieden, Roero met een eigen kaart van cru’s, de domeinen met Dolcetto in Diano d’Alba en Dogliani met officiële menzioni, en vervolgens een bredere golf naar andere regio’s. Denk aan Marche met Verdicchio dei Castelli di Jesi waar tal van menzioni bestaan, Soave met zijn Unità Geografiche Aggiuntive, Chianti Classico met UGA per dorp en heuvel, en heel recent Alto Adige met UGA per historische locatie. Ook Etna hoort in dit rijtje, met contrade die als geografische eenheden zijn vastgelegd.
Uiteraard kon Vino Nobile di Montepulciano niet achterblijven. In 2025 voerde het consorzio de vermelding Pieve in, met herkenbare herkomstzones op het etiket en strengere regels voor wijngaard en kelder.
Wat is een Pieve
Pieve is de herkomstvermelding die de historische wijnzones rond Montepulciano opnieuw zichtbaar maakt in het glas. In en rond de stad fungeerden deze pievi eeuwenlang als ankers van het wijngebied, vanaf de late Romeinse tijd tot diep in de middeleeuwen. Die ruggengraat krijgt nu een hedendaagse vertaling op het etiket. Het consorzio werkte sinds de jaren negentig aan bodem en terroirstudies, dat traject mondde uit in een officiële zonering met duidelijk afgebakende gebieden.
Pieve is geen aparte denominatie, het is de vermelding die je op het etiket ziet. De onderliggende juridische term voor de plaatsnaam is UGA, Unità Geografica Aggiuntiva, maar we spreken in dit dossier consequent over de twaalf Pievi. Op het etiket staat dit als Pieve plus de plaatsnaam, bijvoorbeeld Pieve Cervognano of Pieve Cerliana. De vaste volgorde is Pieve Cervognano, Vino Nobile di Montepulciano, DOCG, Toscana. Pieve plus plaatsnaam mag visueel groter worden weergegeven, terwijl de volledige benaming leesbaar blijft. Toscana is verplicht en onderstreept de geografische inbedding.
In het glas draait Pieve om plaats, niet noodzakelijk om een kwaliteitsniveau. Dat betekent wel dat strengere regels voor wijngaard en kelder beogen om consistentie en identiteit per herkomst te verzekeren. Verwacht meer focus, een strakkere definitie van fruit, fijnere tannine en een duidelijker lijn in de zuren. De officiële lijst telt twaalf Pievi binnen de gemeente Montepulciano, een vroeg gebruikte werknaam Argiano hoort daar niet bij. Hieronder de twaalf Pievi, het handige spiekbriefje bij het kiezen in winkel of wijnbar.
• Ascianello • Badia • Caggiole • Cerliana • Cervognano • Gracciano • Le Grazie • San Biagio • Sant’Albino • Sant’Ilario • Valardegna • Valiano
De Pievi verschillen in bodem, hoogte en expositie, dat vertaalt zich in andere accenten in geur en structuur. De kleirijke, diepere bodems van Ascianello leveren vaak meer structuur en intensiteit, de zandiger percelen rond San Biagio geven eerder elegantie en een fijne, ziltige indruk. Zie die duiding als richtingaanwijzer bij het proeven. De beste toets blijft het glas, bij voorkeur naast elkaar geproefd per Pieve en per producent, zo leer je Montepulciano lezen per plek en wordt kiezen niet alleen eenvoudiger, het wordt ook leuker.
De verstrengde regels voor de Pievi
Voor deze nieuwe Pieve categorie werden de regels van de disciplinare herzien. De basis is en blijft uiteraard Sangiovese, minimaal vijfentachtig procent, lokaal Prugnolo Gentile. De resterende maximaal vijftien procent komt uitsluitend uit inheemse rassen, Canaiolo Nero, Ciliegiolo, Mammolo en Colorino, met Colorino tot hoogstens vijf procent. De wijngaarden zijn ten minste vijftien jaar oud, liggen tussen ongeveer tweehonderdvijftig en zeshonderd meter en worden beheerd door de producent die bottelt.
Alle druiven komen uit de betreffende Pieve. Het toegestane maximum is zevenduizend kilo per hectare.
Alle handelingen van oogst tot botteling vinden binnen de gemeente Montepulciano plaats. Elke partij voor Pieve wordt afzonderlijk gevinifieerd. De rijping duurt minimaal zesendertig maanden vanaf 1 januari na de oogst, met ten minste twaalf maanden hout en ten minste twaalf maanden fles. Assemblage kan, maar uitsluitend met wijnen uit dezelfde Pieve, de officiële keuring volgt pas na de flesrijping.
Bij vrijgave toont Pieve minimaal dertien procent alcohol, een totale zuurgraad van ten minste vijf gram per liter en een minimum aan niet reducerend extract van zesentwintig gram per liter. Deze ondergrenzen liggen hoger dan bij de basiswijn en zorgen voor meer structuur en smaak.
Wanneer een partij niet voldoet of negatief wordt beoordeeld, kan zij worden aangeboden als Vino Nobile di Montepulciano. Daarnaast is herkwalificatie naar Rosso di Montepulciano DOC mogelijk binnen zestien maanden na 1 januari volgend op de oogst, mits aan de voorwaarden wordt voldaan.
Eerste jaargang en vooruitblik
Het debuut is oogst 2021, vrijgegeven in 2025 na de verplichte zesendertig maanden rijping. In februari 2025 volgde de jaarlijkse preview met een eerste blik op stijl en plaats. Reken op beperkte volumes in de eerste lichtingen, de beschikbaarheid groeit naarmate meer percelen voldoen en producenten beslissen om als Pieve te bottelen.
Voor de kelder is de boodschap eenvoudig. De betere Pieve heeft de ruggengraat om vijf tot vijftien jaar fraai te ontwikkelen, afhankelijk van producent en jaar. Zoek naar huizen die al perceelsgetrouw werken, daar proef je de stap naar Pieve vaak als extra precisie, fijnere tannine en meer diepte.
Verwacht een gestage cadans van releases. Het rijpingsschema ligt vast, dus nieuwe jaargangen volgen elkaar voorspelbaar op. Dat geeft handel en liefhebber tijd om te proeven, te selecteren en een persoonlijke lijn uit te bouwen binnen het landschap van Montepulciano.
Tot slot de blik vooruit. De beweging die sinds Barbaresco en Barolo op gang kwam, zal andere appellaties blijven inspireren om hun herkomstpiramide te verfijnen. In Italië blijft een zucht in de ene vallei zelden zonder gevolg, soms is het zelfs een scheet en die waait vrolijk mee naar de volgende heuvel. Verwacht dus dat meer regio’s volgen.
Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.
Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italië. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!
Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.
In het bord:
Fish & Chips met stijl
Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet
In het glas:
Il Colombaio di Santachiara L’Albereta Riserva 2021 – Vernaccia di San Gimignano DOCG 100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders. Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet. Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 € (te koop bij Licata)
Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG 100% Verdicchio. Geen houtlagering. Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt. Punten: 90/100 – Prijs 39,00 € (Te koop bij Vinesse)
Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane 100% Grillo – Lagering: 6 maanden houtlagering. In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ’tè gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok. Punten: 89/100 Prijs 59,90 € (Te koop bij Carleone)
Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc – Houtlagering: 9 maanden. Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zó mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijn… Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak is… ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas! Punten: 95/100 – Prijs 105,00 € (Te Koop bij Licata)
Duemani CiFRA 2022 – IGT Costa Toscana 100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves. Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op z’n puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aroma’s op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen. Punten: 89/100 – Prijs 34,00 € (Niet te koop in België)
Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese 100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques. Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak. Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 € (Niet te koop in België)
Cantina Adrian Anrar Riserva 2020 – DOC Südtirol/Alto Adige Druif: Pinot Nero- Lagering: 12 maanden in barriques. In het glas toont de wijn zich met een uiterst zuivere robijnrode kleur. De neus is zeer mooi en zonder twijfel complex te noemen. Hij geeft zijn volledige verhaal wel niet in één keer prijs. Je moet er wat mee werken en dan kan je laag na laag zijn totale bouquet ontdekken. Rijpe aardbei, kers, framboos en aalbes zetten de toon, florale toetsen van roos zorgen voor een verfijnde lift. Kruidigheid en houttonen vullen het geheel aan: munt, peper, kaneel, ceder, zoethout, mokka en tabak. Een geurpalet dat moeiteloos blijft evolueren met elke walsbeweging. En dan, diep in de achtergrond, een vleugje laurier, paddenstoel en sousbois, waardoor hij zich duidelijk als Pinot Noir bekend maakt. In de mond blijft de wijn het hoge niveau moeiteloos vasthouden. Dit is een krachtig smaakprofiel waarin tannine en zuren de ruggengraat vormen, zonder ooit overheersend te worden. Soepel en fris, droog maar toch zacht, met een lange finale die fruitig en kruidig blijft nazinderen. Super mooi in balans, vol en heerlijk fris. Jawel, een toonbeeld van elegantie en verfijning. Ook de finale is gewoonweg geweldig. Het soort afdronk dat je doet glimlachen en je meteen zin geeft je glas bij te vullen. Dit is een fantastisch lekkere wijn die finesse koppelt aan kracht. Punten: 93/100 – Prijs 37,50 € (Niet te koop in België)
Azienda Gulfi 2019 – DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico
70% Nero d’Avola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken. De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn. Punten: 89/100 – Prijs 32,00 € (Niet te koop in België)
Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso 100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques. Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat. Punten: 86/100 – Prijs 45,00 € (Te koop op diverse plaatsen in België)
Illuminati Zanna Riserva 2018 – DOCG Colline Teramane Montepulciano d’Abruzzo 100% Montepulciano, 24 maanden rijping in Slavonische eiken botti. Stevig, rijk en zonder schroom, de Illuminati Zanna Riserva 2018 maakt meteen duidelijk dat hij er is. Donkerrood met kleurende tranen. De neus opent uitbundig met een explosie van zwart fruit: pruimen, kersen en bramen, begeleid door een zweem van alcohol die nét aanwezig genoeg is zonder te storen. In de achtergrond ontwikkelt zich een fascinerend spel van aroma’s: viooltjes en munt wervelen samen met peper, kruidnagel en tijm, terwijl cacao, cederhout, koffie en tabak voor een serieuze ondertoon zorgen. Een vleugje paprika, laurier en zelfs iets dierlijks voegen extra complexiteit toe. In de mond zet de wijn zich krachtig neer, zonder overdreven intensiteit, maar wel met een stevige structuur. De tannine zijn rijk en aanwezig, maar omhuld door verfrissende, levendige en broodnodige zuren. Rijkdom en balans gaan hier hand in hand: het fruit blijft overeind tussen de kruidige tonen, en in de lange, zachte afdronk komt pure chocolade subtiel om de hoek kijken. Dit is een Montepulciano met bravoure, een wijn die zowel krachtig als gelaagd is, kruidig en gul, maar altijd beheerst. Hij vraagt om geduld maar vooral om een volgend glas. Punten: 90/100 – Prijs: 27,50 € ( Niet te koop in België)
Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore Druiven: Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti. We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient. Punten: 97/100 – Prijs 169,40 € (Te koop bij Alcavino)
Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC Südtirol/Alto Adige 100% Lagrein – 12 maanden barrique. Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl. Punten: 92/100 – Prijs 52,50 € (Te koop bij Van Eccelpoel)
San Giovenale Habemus Etichetta Bianca 2021 – IGT Lazio Rosso Niet alledaagse blend van Grenache, Syrah, Carignano en Tempranillo. Lagering: 20 maanden in barriques. Kleur: helder, paars, bijna zwart met gekleurde traanvorming. De intensiteit druipt haast letterlijk van het glas. De neus is een ware mokerslag van donker fruit: pruim, kers, braam, cassis, Mon Chéri bonbons zelfs, met dat licht snoeperige randje. Daaroverheen een bedwelmend boeket van viooltjes, jeneverbes, peper, kruidnagel, tijm, eucalyptus, rozemarijn. Met enige zin voor overdrijving lijkt het wel alsof iemand een kruidenkast over een fruitmand heeft uitgestrooid. De wijn is niet bang om een stevig statement te maken. Vlezig en rokerig, met tonen van chocolade, cederhout, zoethout, tabak, leder, laurier, grafiet en zelfs een hint van paddenstoel. Alles zit erin, zonder dat het uit de bocht vliegt. In de mond presenteert hij zich met een medium tot stevige body, krachtige en rijke tannine, frisse tot droge zuren en een volle, ronde smaak. Wat vooral opvalt is de balans: de fruitige sappigheid blijft prominent, maar krijgt een onmiskenbare ondersteuning van kruidige diepgang en die typisch chocolade toets in de aanhoudende afdronk. Geproefd een dag na de bekendmaking van een nieuwe paus, en tja, Habemus papam, maar vooral Habemus vinum. Een onverwachte ster in de line-up, goed! Punten: 92/100 – Prijs: 80,00 € (Niet te koop in België)
Tenuta Sette Ponti Vigna dell’Impero 2016 – DOC Valdarno di Sopra 100% Sangiovese – 24 maanden rijping in botti. Helder en vol kersenrood in het glas, met een licht gekleurde traan. De neus is een waar festijn voor wie houdt van gelaagde aroma’s: klein sappig rood en zwart fruit (kers, braam, framboos, aalbes), omkranst door florale toetsen van viooltjes en roos, een zweem van munt en een likje peper, kaneel en ceder. Voeg daar nog koffie, vlezigheid, tabak, laurier, grafiet en een toets sousbois aan toe, en je zit met een geurpallet dat gerust als aromatisch geparfumeerd mag worden omschreven. De aanzet in de mond is zelfverzekerd. Stevige body, met krachtige maar verrassend soepele tannine. De zuren zijn droog tot levendig, de smaak is vol en rond maar houdt een frisse kern vast die de wijn spannend houdt tot de laatste druppel. Wat volgt is een afdronk die lang blijft nazinderen met fruit, kruiden, chocolade én een ziltige mineraliteit. Een combinatie die zowel rijk als subtiel weet te zijnen dat maakt hem echt ‘wowy lekker’. Punten: 92/100 – Prijs: 135,00 € (Te Koop bij Young Charly)
Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore 70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti. Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geïntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen. Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 € (Niet te koop in België)
Proprieta Sperino Uvaggio 2020 – DOC Costa della Sesia 80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering. Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt. Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 € (Te koop bij Licata)
Enrico Serafino Briccolina Riserva 2016 – DOCG Barolo Riserva 100% Nebbiolo – Lagering: 36 maanden in grote botti van Sloveens eiken, gevolgd door flesrijping. Helder in het glas, met een kersenkleur die richting granaat neigt, en trage, elegante tranen. De neus is ronduit verleidelijk, eentje waar je met gemak kan aan blijven snuiven. Rijpe pruim, kers, framboos en aalbes geven een sappige opening, gevolgd door jeneverbes, munt, peper, laurier en salie die voor de kruidigheid zorgen. In de tweede golf komt het houtregister binnen: ceder, sigarenkistje, koffie en tabak, afgerond met aardse tonen paddenstoel en een witte truffel. In de mond gebeurt er iets bijzonders. Alles is aanwezig en er dwaalt een soort van geluk over je neer. De wijn heeft een stevige body, krachtige en rijke tannine, droge tot levendige zuren en een aanhoudende lengte. In de afdronk gaan fruit, kruiden én mineralen vrolijk samen, zonder dat iemand de leiding wil nemen. Vol, rond en fris, met een finesse die zich niet laat opdringen maar volledig overtuigt. Ja, dit is krachtig, maar wat een zuurtjes om dat geweld in toom te houden! Briccolina 2016 is een Barolo met een serieuze spierbundel die strak in het pak zit en uiterst elegant overkomt. Punten: 95/100 – Prijs 139,00 € (Niet te koop in België)
Tenuta di Santa Maria 2016 – DOCG Amarone della Valpolicella Classico Riserva 75% Corvina, 15% Corvinone, 10% Rondinella. 66 maanden rijping in fust. Heerlijk tranend en intense rode kleur. De neus is alvast een weelderig landschap: bosaardbei en pruim openen het spel, gevolgd door bloedsinaasappel en framboos, terwijl viooltjes en kruidige accenten van peper, kaneel en kruidnagel de compositie verfijnen. Na enige tijd en flink walsen duikt er een verrassende hint van mandarijn op, subtiel verweven tussen tonen van rozemarijn, melkchocolade, ceder, mokka en een vleugje tabak. Er zit zelfs een vlezig en vegetaal randje aan, terwijl de alcohol zijn rol niet onder stoelen of banken steekt. Rijk en mondvullend, met krachtige maar goed gedoseerde tannine en zuren die de boel mooi in balans houden. De smaak blijft zacht, maar vermijdt het soms té fluwelige karakter dat Amarone kan hebben. De finale is lang en meeslepend, met rijp fruit, kruiden en cacao die nog lang blijven nazinderen. Dit is een wijn die zijn kracht met stijl draagt. Punten: 91/100 – Prijs 79,00 € (Te koop bij Burgio)
📅 Datum: Zondag 1 december 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
Met Terra Fageto uit Marche stellen we je het laatste van de 19 aanwezige wijndomeinen op onze Openflessendag voor. Toen Michele ons enige tijd na het versturen van de vraag of hij aanwezig kon zijn ons alsnog bevestigend antwoordde hebben we zonder twijfelen een extra tafeltje voor hem voorzien. Door omstandigheden was het hem in het verleden nog niet gelukt om aanwezig te zijn. Deze kans grepen we dan ook met beide handen en bij deze is ook Le Marche aanwezig op onze 15e editie van de Openflessendag van 1 december.
Terra Fageto ligt in het zuiden van de Marche, niet ver van Ascoli. Weg dus van de Verdicchio wijngaarden en midden in het Offida en Piceno gebied. Pecorino zwaait er de scepter in het wit, samen met Passerina. De rode Rosso Piceno wijnen zijn vooral onderschatte wijnen die een blend zijn van Sangiovese en Montepulciano. Terra Fageto is een familiebedrijf, opgericht in 1950, en het combineert traditie en innovatie en werkt volgens de biologische wijnbouw. Laat je verrassen door hun smaakvolle selectie, geproduceerd langs de Adriatische kust.
Te proeven wijnen:
Clèlia Spumante Passerina: Een biologische, mousserende wijn met frisse, delicate aroma’s van appel en perzik, ideaal als aperitief.
Falerio dei Colli Ascolani Bianco: Een blend van Trebbiano, Pecorino en Passerina. Helder van kleur, met frisse fruitige tonen en een uitgebalanceerd palet.
Falerio Pecorino: Een zachte witte wijn met nuances van peer, ananas en citrus, ondersteund door subtiele kruidigheid.
Salsedine Pecorino (Offida DOCG): Een complexe Pecorino met florale en fruitige aroma’s en een kenmerkende minerale toets van de zeebries.
Rosso Piceno: Een blend van Montepulciano en Sangiovese, met sappige kersentonen, lichte kruiden en een zijdezachte afdronk.
Rusus Rosso Piceno Superiore: Een krachtige rode wijn met een rijk bouquet en een volle, harmonieuze smaakbeleving.
Michele zal jullie deze dag een unieke kans bieden om de passie, traditie en innovatie van Terra Fageto te laten ontdekken. Laat je meevoeren door het verhaal van een familie die al drie generaties lang werkt aan wijnen die hun unieke terroir weerspiegelen.
Meer informatie over Terra Fageto en hun wijnen is beschikbaar tijdens het evenement. We zien je daar!
📅 Datum: Zondag 1 december 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
Kom langs op onze 15e editie van de Wijnkennis Openflessendag voor een exclusieve ontmoeting met I Cipressi, een verborgen parel uit Montepulciano, Toscane. Manuel Frangiosa zal zelf aanwezig zijn om u mee te nemen door de rijke geschiedenis en unieke wijnen van zijn familiebedrijf.
Over I Cipressi I Cipressi werd opgericht door Luigi en zijn vader in 1998, nadat de familie in de jaren 1960 van Campania naar Toscane verhuisde. Vandaag runnen Luigi en zijn zoon Manuel het 6,5 hectare grote domein op duurzame en biologische wijze. Hun kleinschalige aanpak en respect voor de natuur maken hun wijnen tot echte schatten van Montepulciano.
Te proeven wijnen Tijdens de Openflessendag krijgt u de kans om de volgende wijnen van I Cipressi te ontdekken, inclusief de specifieke druivenrassen die elk karakteriseren:
Rosso di Montepulciano: Een levendige rode wijn van voornamelijk Sangiovese (90%), met elegante fruitaroma’s en een aangename frisheid.
Vino Nobile di Montepulciano: Deze klassieke wijn wordt gedomineerd door Sangiovese (Prugnolo Gentile), wat zorgt voor een rijke smaak van rood fruit en kruiden.
Vino Nobile di Montepulciano Riserva: Een gerijpte wijn van Sangiovese, met complexe tonen van kersen en een lange, fluweelzachte afdronk dankzij zorgvuldige rijping.
Rosso Toscana IGT: Een soepele Toscaanse wijn, vaak met een mix van Sangiovese, Cabernet Sauvigon en Merlot, met een soepel karakter en hints van rood fruit.
Mis deze kans niet om kennis te maken met de ambacht en passie achter de wijnen van I Cipressi. Meer informatie over deze wijnen vindt u op de website van Wijnkennis.be.
Zondag 7 april – Dag 4: De laatste voorbereidende dag waar er voor het eerst wat dieper werd ingegaan op de proefgedeelte van het examen. Hierdoor werd er wat meer tijd genomen bij het proeven van de wijnen. Daar begonnen we dan ook onmiddellijk mee, want, jawel hoor om 08u30 werd het eerste glas geschonken en gingen we ongestoord verder met het proeven, proeven en nogmaals proeven. Het voor IWA ontworpen proefformulier hadden we de voorbije dagen ons volledig eigen kunnen maken en kende nog weinig geheimen. Uiteraard mag je dit formulier niet gebruiken tijdens de blindproef op het examen en dus was het uitkijken dat je bij de notities geen elementaire zaken over het hoofd zou zien die je dan punten zouden kosten. Je moet tijdens deze blindproef ook melden welke druif je in het glas denkt te hebben en welke DOC(G) daarbij hoort. Tijdens deze laatste proefsessies werd er vooral benadrukt dat je geen tegenstrijdigheden mag vertellen (wat ook geheel logisch is) én dat je toch in de goede richting moet zitten met uw eindoordeel. Het is, om een voorbeeld te schetsen, geen probleem als je een Friulano uit Friuli aan het beschrijven bent als een andere wijn uit het noordoosten van Italië met dezelfde karakteristieke eigenschappen betreffende de vinificatie. Ga je de wijn echter plaatsen in het zuiden van Italië, en bv omschrijven als een Fiano uit Campania dan krijg je een streep door de rekening. Hetzelfde als je volledig andere vinificatietechnieken omschrijft dan de wijn heeft ondergaan. We kunnen hiermee leven en hopen op een gunstig gezinde proefzin morgen.
Donnafugata Passito di Pantelleria DOC ‘Ben Ryé’ 2021 (33 € – Diverse plaatsen in België)
Tijdens deze, wel zeer uiteenlopende tasting session proefden vele mooie wijnen waar ik toch een aparte melding wil maken voor de Silvio Carta Vernaccia di Oristano. Ik had er al vele mooie dingen van gehoord maar had zelf nog nooit de kans gehad deze te proeven. Tot nu dus… en al het moois dat de wijn met zich meekrijgt is absoluut niet overdreven!
Masterclass Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Rive en Cartizze
De Prosecco masterclass kwam op zich wel op een ideaal moment. Ze gaf ons de kans het smaakpallet enigszins te reinigen. Niet dat het enkel om die reden aangenaam was hoor want naar de masterclass op zich keek je wel uit gezien deze specifiek ging over Rive en Cartizze Prosecco. Deze Prosecco’s genieten het hoogste aanzien binnen de appellatie. Toch blijf ik geen voorstander van de Martinotti (charmat) methode. Ik begrijp ten volle dat dit deel uitmaakt van de Italiaanse wijncultuur maar zal steeds een Metodo Classico prefereren boven een Martinotti. Gelukkig mogen persoonlijke voorkeuren nog steeds standhouden 😊. Diego Tomasi kleurde de Conegliano Valdobbiadene Prosecco wel heerlijk in en ik kan iedereen aanraden, ook al ben je geen Prosecco voorstander, halt te houden in dit prachtige, UNESCO werelderfgoed, wijngebied want dit is echt wel meer dan de moeite waard. Zelfs ik ging na de adembenemende rit overstag en bestelde prompt een fles Prosecco Cartizze toen ik enkele jaren geleden deze omgeving verkende. En weet je… ze smaakte nog verdomd lekker ook ter plaatse!
Ca’ Salina Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Santo Stefano 2023 (19,50 € – Niet in België)
Duca di Dolle Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Rolle 2022 (19 € – Niet in België)
Frassinelli Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Santa Maria di Feletto 2023 (16 € – Entrepot du Vin)
Zago Gasparini Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Brut Millesimato Rive di Collalto 2022 (18 € – Vyvin)
Borgo Antico Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Ogliano 2023 (15 € – Niet in België)
Terre di San Venanzio Valdobbiadene Prosecco Superiore di Cartizze DOCG Spumante Brut (24 € – Niet in België)
Masterclass Sicilia DOC
De laatste masterclass op het programma was er eentje van het zuiderse eiland Sicilia en meer bepaald omtrent de herkomstbenaming Sicilia DOC. De wijnen uit Sicilia kennen de laatste jaren een onwaarschijnlijke boost (neen, niet enkel deze van Etna) en lijken zich wel aan het heruitvinden te zijn. De vraag die al even in mijn gedachten speelt is ‘hoe het mogelijk is dat in deze tijden van global warming de alcohol percentages in de Siciliaanse wijnen lijken te dalen terwijl we deze elders zien toenemen’. Geef toe, Sicilia is toch geen cool climat zone. Zouden ze ginds technieken gebruiken om alcohol te onttrekken aan de wijnen? Giuseppe Figlioli kon of wou er me geen antwoord opgeven. Opmerkelijk was dat in zijn betoog hij aanhaalde dat 60% tot 70% van de new style Nero d’Avola wijnen geen houtlagering meer krijgt. Dat was weleens anders in het verleden!
Fazio Sicilia DOC Catarratto ‘Mont’Elimo’ 2022 (9 € – Niet in België)
Planeta Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Plumbago’ 2020 (17 € – L’arco)
Cusumano Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Sàgana’ 2019 (30 € – Young Charly)
De zondag zat er op en er was een einde gekomen aan de masterclasses en proefsessies. Je voelde toch dat er toch een zekere nervositeit in de deelnemers sloop en dat de spanning naar morgen, de examendag, begon toe te nemen. We hadden nog één avond om ons voor te bereiden en ik had me voorgenomen om niet tot het uiterste te gaan, er geen nachtelijke studiesessie van te maken maar de boeken tijdig in de vooravond rond 22 uur dicht te doen. Ik wist wat ik er allemaal voor gedaan had en dat ik niet oeverloos kon blijven herhalen. Ontspannen zijn, vrouwlief aan het thuisfront opbellen en genieten van een goede nachtrust. Toegeven, onderhuids zat er ook wel de dwingende gedachte ‘morgen moet het gaan gebeuren’!
Zaterdag 6 april: Dag 3 Het beloofde aan gelijkaardige dag te worden als de dag voordien. Al wijzigde ik wel het ochtendritueel door wat minder lang te ontbijten zodat er extra half uurtje was voor de studies én liet de transfer bus van het hotel naar Veronafiere aan me passeren. Aan een wandeling zou mijn lichaam meer genot hebben. Het beloofde immers zware kost te worden van bij de start. Professor Scienza zat vol ongeduld op ons zat te wachten om een betoog te houden over de toekomstige problemen waar de wijnbouw voor staat omwille van de global warming. En dus kregen we een, alweer heerlijk boeiend, betoog over ‘How climate change will impact places of production, varieties and cultivation techniques in Italy. What can we learn from the past?’ Op de eerste dag kregen we al te horen hoe ze in Franciacorta aan het experimenteren zijn met de druif Erbamat om zicht hiertegen te wapenen. Vandaag hoorden we een veel diepgaander betoog. Professor Scienza voorspelde dat de geleidings- en snoeitechnieken die vandaag het meest gangbaar zijn zoals o.a. guyot, cordon,… opnieuw vervangen zullen worden door deze die in het verleden gebruikt werden. Pergola, bushvine training, alberello en dergelijke gaan opnieuw meer en meer gebruikt worden. Het opzoeken van hogere hoogtes lijkt een evidentie en is al even aan de gang. In dit opzicht ziet de professor een hoofdrol weggelegd in Abruzzo met Montepulciano die daar in de hoger gelegen gebieden rond de Gran Sasso een perfecte habitat zal vinden. Eenzelfde verhaal in Alto Adige maar dan voornamelijk met Schiava in de hoofdrol. Tenslotte is men al volop onderzoek aan het doen naar de ontwikkeling van nieuwe druiven die beter bestand zouden zijn tegen de warmte die dan de huidige druiven zullen vervangen. De toekomst zal ons uitwijzen of de glazen bol zijn voorspellingen zullen uitkomen!
Guided tasting Session 3 + 4
Na de zware theoretische kost volgde er alweer een nieuwe uitgebreide proefsessie waarbij Sarah en Andrea ons bij onze hand namen en ons doorheen de te proeven wijnen loodsten. Ook vandaag kregen we de eerste twee wijnen blind geserveerd en mochten we een gok wagen naar de druif die we in het glas hadden. Gokken, ach… we weten het gewoon toch zeker (niet) 😉. Hup, here we go!
Baglio del Cristo di Campobello Grillo ‘Laluci’ 2023 (17,50 € – Vinvino)
Er is heel wat aan het bewegen in de Italiaanse Verdicchio wereld. Zowel Jesi, Mantelica als Lugana (Turbiana of Trebbiano di Soave is immers Verdicchio) stijgen er ontzettend in aanzien en de wijnen worden er meer en meer populair (terecht overigens wat mij betreft). Eleonara Marconi van het Instituto Marchigiano di Tutela Vini kwam er dan ook, met wel heel veel passie, haar zeg over doen. Ze was in de volle overtuiging dat de status van vooral de Verdicchio Superiore wijnen nog meer zullen winnen aan populariteit. Uiteraard bracht ze ook enkele proefflessen mee voor ons:
Vignamato Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Versiano’ 2022 (12,50 € – Vino Salentu)
Sartarelli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Balciana’ 2021 (25 € – Cavatappi)
Fattoria Coroncino Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Gaiospino’ 2021 (28 € – Niet in België)
Andrea Felici Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Vigna il Cantico della Figura’ 2020 (43,90 € – Grappolo)
La Staffa Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Rincrocca’ 2020 (29 € – Niet in België)
Garofoli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Selezione Gioacchino Garofoli’ 2016 (33 € – Wineplus)
Masterclass Primitivo di Manduria
De dag werd afgesloten met een sessie over Primitivo di Manduria. Insiders weten dat ik de druif niet onmiddellijk een warm hart toedraag en dat ze wat mij betreft helemaal naar Zin-California verbannen mag worden… Nochtans begrijp ik volledig dat er ook vele liefhebbers bestaan van deze suikerrijke druif en haar hoog alcoholvolume. Het steeds aanwezige zoetgehalte maakt dat deze wijnen toegankelijker zijn dan de op aciditeit gebouwde kwaliteitsdruiven (of ben ik nu te negatief?). Gezien het consorzio di Tutela del Primitivo di Manduria wel enkele wijnen maar voornamelijk hun kat hadden gestuurd nam Sarah Heller MW het heft in handen om ons te overtuigen van de kwaliteit van deze druif en ons meer te verdieping in het terra rossa rijke Manduria en omgeving. Soms sprak de mimiek van Sarah echter boekdelen! Nice try zou ik zeggen…
Cantine Lizzano Primitivo di Manduria DOC ‘Macchia’ 2021 (9,40 € – Niet in België)
Claudio Quarta Vignaiolo (Tenuta Eméra) Primitivo di Manduria DOC ‘Anima di Primitivo’ 2021 (14,50 € – Niet in België)
Masseria Cicella Primitivo di Manduria DOC ‘Pepe Nero’ 2021 (14 € – Niet in België)
Masseria Cuturi Primitivo di Manduria DOC ‘Chidro’ 2021 (19 € – Niet in België)
Vinicola Savese Pichierri Primitivo di Manduria DOC ‘Ajanoa’ 2020 (16 € – Niet in België)
Apollonio Vini Primitivo di Manduria DOC ‘Mani del Sud’ 2018 (16 € – Il Sodo)
En zo hadden we dag 3 bijna overleefd. We zochten nog vlug iets lekkers om de Primitivo mee weg te spoelen, gingen vandaag voor een Prociutto e funghi pizza en de boeken vlogen terug de hotelkamer in het rond op zoek naar nog ontbrekende informatie en vooral het uittekenen van de familie stambomen van de Italiaanse druiven zodat die vers in het geheugen zaten!
Tijdens de drukte in de aanloop naar de eindejaarsfeesten werd er nog heel wat geproefd! Het toeval wil dat Sangiovese en Toscane met Chianti Classico hierbij wel zeer centraal stonden. Naast een Chianti Classico Gran Selezione tasting bij wijnclub Het Negende Vat en een diverse Chianti Classico reeks bij wijnclub Op de Klippen stond er bij onze Amici een battle van Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano op het programma. Mij zal je niet horen klagen want vooral Chianti Classico draag ik zeer hoog in het vaandel.
De aanloopdrukte zijn we ondertussen voorbij en de kerstdagen zijn er. Dit geeft een beetje ruimte om wat bij te pennen en de bevinding van de Amici proeverij weer te geven. Meer informatie over de twee andere Chianti Classico proeverijen kan je vinden bij Chianti Classico – Gran Selezione & UGA waar ik zowel Gran Selezione en UGA toelicht. Meer informatie over Chianti Classico kan je vinden in de eerdere blog Chianti Classico – Charmante verleiding. Nobile di Montepulciano staat uitvoerig beschreven in Vino Nobile di Montepulciano – Noblesse Oblige.
Proefnota’s Amici tasting: Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano:
Lamole di Lamole Chianti Classico DOCG 2016 Blend van hoofdzakelijk Sangiovese die aangevuld werd met Cabernet Sauvignon en Merlot. De wijn kreeg een opvoeding van 6 maanden in grote eiken vaten gevolgd door 6 maanden in Franse barriques. Robijnrood, helder, intens, tranend. We blijven op onze geur-honger zitten. Zeer gesloten in de aanzet en zelfs na het walsen vertikt de wijn het zich prijs te geven. Gelukkig hebben we een voldoende grote neus die we wat dieper in het glas kunnen steken! Wat kers, roos, peper en animale toetsen kunnen we ontwarren. Proeven dus maar! Hier worden de fijne frisse zuren goed gesmaakt. Ze winnen het duidelijk van de tannine. De wijn zit meer op de verfijning, is niet te vol, met de typische kers/kriek ervaring. Hij is voldoende sappig al mocht de afdronk een tikje langer aanhouden. Het einde kent een bittertje. Punten: 85/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 20,45 €)
Tenuta Vallocaia ‘Bindella’ Nobile di Montepulciano DOCG 2015 95% Sangiovese met 5% Colorino. Rijping gedurende 2 jaar in grote Franse fusten en tonneaux. We proefden van 2 verschillende flessen. De eerste had een lichte kurkaantasting, de tweede was zo stoffig als een bejaarde oude man. We geven deze wijn dan ook geen beoordeling.
Avignonesi Nobile di Montepulciano DOCG 2015 Pure Sangiovese die gedurende 18 maanden rijpt in deels Slavonische grote eiken vaten en deels in barriques. Heldere, volle kersenrode kleur. tranend. De neus doet alvast een wat oudere wijn vermoeden. Potpourri, kaneel, kersen, vijg, salie, peper, een geut cederhout en vooral aardse toetsen van paddenstoel en sousbois. Na walsen en wat rust in het glas zet de kruidigheid zich wel het stevigst door in de geur. Ook in de mond komt dit duidelijk opzetten. Het fruit is er wel degelijk hoor maar niet zo dominant als de kruiden. Aciditeit en tannine zijn oké, de afdronk is voldoende lang De alcohol komt iets te gevoelig door. Correcte wijn, niets minder maar vooral ook niets meer! Punten: 85/100 – Te koop bij Licata (prijs 28,00 €)
Tenuta di Carleone Chianti Classico DOCG 2016 Geen houtlagering voor deze wijn die enkel van Sangiovese wordt gemaakt wel 18 maanden opvoeding in inox en open cementen kuipen. Ik zou nochtans gezworen hebben dat de wijn wel degelijk een portie houtopvoeding had gekregen. Daar zit ik dus met mijn aroma’s zoals cederhout, tabak en koffie… en pennestrelen als mooie houtintegratie die op mijn proefnotitie staan. Billen bloot dus maar dat neemt niet weg dat de aanstekelijke (klein) fruitige en florale aroma’s en de specerijen het geheel wel een gelukmakende neus geeft! Bovendien komt al het mooie van de neus terug in de smaak. Het is geenszins een blockbuster, wel een fijne stille genieter met mooie tannine, presente zuurtjes die lang aanwezig blijven! Punten: 90/100 – Te koop bij Ad Bibendum voor 27,95 €
Poliziano Nobile di Montepulciano DOCG 2015 85% Prugnolo Gentile (Sangiovese) en 15% Colorino, Canaiolo en Merlot die gedurende 14 tot 16 maanden rijpt op barriques en tonneaux. Heldere robijnrode kleur met gekleurde tranen. De geur geeft ondanks de aanwezigheid van het rode fruit à la kers en rode bes evenzeer een scherp, groen Cabernet kruidig kantje. We ontdekken verder rozemarijn, mokka, peper, sousbois, ceder, leder en laurier. Het mondgevoel is, ondanks de aanvullende zuren, vrij krachtig te noemen. ook hier komt het vegetale groenkruidige opzetten. De instap Poliziano is degelijk zonder meer maar geeft aan toch liever in zijn early years in het glas te belanden. Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnkennis (Prijs 25,60 €)
Gaglione ‘Gallule’ Chianti Classico Riserva DOCG 2016 Zuivere Sangiovese die gedurende 14 maanden rijpt in Franse barriques. Mooie intense robijnrode kleur en tranend. De neus is ondanks zijn licht snoeperig karakter aantrekkelijk. Het fruit is trouwens divers met naast de klassieke kers ook de zwoelere zwarte kersen en de zuurdere kriek. Aalbes en braam gaan mee in de grote pot. Zeer geparfumeerd met zowel roos als viool. Kruidig, duidelijke houtimpressies en aantrekkelijk aards. De smaak is smullen! Sappig in de aanzet. Het fruit drukt in eerste instantie zelfs de tannine weg en in een tweede fase geven de zuren vervolgens deze tannine geen kans om zich prominent te manifesteren. Lekker lang en onvermoeibaar glas wijn! Punten: 91/100 – Te koop bij Leuvin (prijs 66,95 €)
Castello di Ama ‘San Lorenzo’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016 Blend van Sangiovese met Merlot en Malvasia Nera. Opvoeding van 12 maanden in Franse barriques. Donker rood van kleur en tranend. Volle donkerfruitige neus waar vooral het zwarte fruit zoals de braam aanwezig is. Voor de rest is het toch wat werken vooraleer er meer in het glas komt dan wat kruiden en wat houtimpressies. Later merken we toch koffie, aardse toetsen, jeneverbes en laurier op. De smaak is vol en krachtig tot stevig te noemen. De zuren hebben het zelfs moeilijk om stand te houden tegen de tannine. Hier primeert duidelijk de kracht tegenover de finesse en elegantie. Punten: 87/100 – Te koop bij Licata (Prijs 65,00 €)
Poliziano Asinone Vino Nobile di Montepulciano 2016 100% Sangiovese. De wijn rijpt 16 tot 18 maanden in Franse eiken tonneaux. Heldere en zuivere robijnrode kleur, tranend. Een neus die kermt van het fruit! Fijn en rijk bouquet waarbij er telkens nieuwe aroma’s komen opzetten. Het hout zit verweven en de ceder geurt verrukkelijk. Munt, thee, peper, tabak, het aardse van paddenstoelen met kreupelhout vullen prima aan. De mond komt frisser over dan ik had verwacht. Kers, kriek, kruidig… Een heerlijk glas wijn die de Nobile zijn nobele waarde geeft. Verwevenheid is hierbij het sleutelwoord, verwevenheid omringd met een sublieme fraîcheur. Sangiovese en Vino Nobile ten top! Score: 90/100 – Te koop op diverse plaatsen in België, indien gewenst kan je deze ook op aanvraag bij Wijnkennis bestellen. (Richtprijs: 55,50 €).
Het is een traditie geworden bij Het Negende Vat en ODK, wijnclubs waar ik lid van ben, om één keer per jaar een superdegustatie in te lassen. We degusteren die avond wijnen waarvan het budget hoger ligt dan tijdens een klassieke maandelijkse proefavond en bovendien serveren we een 6-tal gastronomische hapjes hierbij. Gezien ik die avonden de touwtjes in handen heb komen er enkel Italiaanse wijnen op de proeftafel. Er durft wel eens een licht protest hiertegen optreden maar die vegen we dan vakkundig van de tafel. Koppig hou ik me vast aan de keuze voor Italië als wijnland.
Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:
In het bord:
Kortgebakken heilbot met asperges
Poussin met dragonsaus
Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
Azienda Agricola Inama I Palchi Foscarino Grande Cuvée 2019 – Soave Classico DOC – Veneto 100% Garganega. Vergisting en rijping voor 60% in eiken barriques en 40% in grote fusten met battonage gedurende 6 maanden. Nadien nog enkele maanden rijping in inox kuipen. Zuivere, heldere bleekgouden kleur en tranend. Zeer mooie volle en rijke neus die zeer veel prijsgeeft. Een waaier aan citrusfruit met limoen, pompelmoes, mandarijn en zeste. Perzik en abrikoos vullen de fruitkorf. Oranjebloesem, dragon, peper, anijs, vanille, geroosterde noten, hooi, honing en boter zijn na walsen mee waar te nemen. Het smaakprofiel is intens aangenaam, krachtig, lang en zeer mineraal. Deze prachtige, rijke wijn komt nog te jong over maar toont zijn enorm potentieel! Punten: 88/100 – Niet te koop in België (richtprijs 45,00 à 50,00 €)
Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen. Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker! Punten: 95/100 – Niet te koop in België (richtprijs 65,00 à 70,00 €)
Benanti Pietra Marina 2014 – Etna Bianco Superiore DOC – Sicilia Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk. Punten: 93/100 – Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 €)
Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG – Marche 100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geëvolueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de ‘versleten’ toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien. Punten: 83/100 – Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 €)
Velenosi Vini Verso Sera 2018 – Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG – Abruzzo 100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten. Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren. Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 €)
Oasi Degli Angeli Kurni 2016 – Marche IGT – Marche Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen! Punten: 91/100 – Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 €)
Cascina Valle Asinari 2018 – Nizza DOCG – Piemonte 100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten. Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aroma’s van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn. Punten: 85/100 – Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 €)
Conte Vistarino Bertone 2015 – Provincia di Pavia IGT – Lombardia Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aroma’s wakker te schudden. De typische Pinot Noir aroma’s komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir. Punten: 86/100 – Niet te koop in België (richtprijs 32,00 tot 38,00 €)
Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 – Alto Adige DOC – Alto Adige 100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uit… framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen. Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 €)
Cesari Jema 2013 – Corvina Veronese IGT – Veneto Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus. Punten: 87/100 – Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 à 30,00 €)
Casa Brancaia 2017 – Chianti Classico Riserva DOCG – Toscana 80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel. Punten: 90/100 – Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 €)
Riecine di Riecine 2013 – Toscana IGT – Toscana Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen! Punten: 93/100 – Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 €)
Podere Salicutti Piaggone 2017 – Brunello di Montalcino DOCG – Toscana Pure Sangiovese (Brunello). Rijping van 3 jaar in grote eiken fusten van 10, 20 en 40 hectoliter. Nadien verdere rijping in de fles gedurende 12 maanden. Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De neus is op zijn minst aanstekelijk te noemen met een veelvoud aan fruit. Vooral de rijke, donkere kersen komen mooi door samen met aardbei en braam. Op het licht snoeperige af… Verder is het een waar geurfestijn in het glas. Rozen, munt, peper, oregano, salie, tijm, laurier, cederhout, vanille, mokka, balsamico, tabak, paddenstoel en humus. Ze passeren allemaal de revue. In de mond zet die rijkdom zich onverminderd verder. Krachtig mondgevoel met de nodige zuurtegraad en een kruidige, chocolade geladen lange afdronk. Wat me enorm pleziert is dat dit een Brunello is die niet ‘té’ overkomt. Punten: 91/100 – Niet te koop in België (Richtprijs 90,00 à 100,00 €)
Rocca di Frassinello 2015 – Maremma Toscana DOC – Toscana Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaroma’s (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust. Punten: 90/100 – Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 €)
Le Piane 2015 – Boca DOC – Piemonte We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang. Punten: 91/100 – Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 €)
Pira & Figli Mosconi 2011 – Barolo DOCG – Piemonte De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak is… tja, zo mooi… De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd! Punten: 95/1000 – Te koop op diverse plaatsen in België (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 €)
Mamete Prevostini Albareda – Sforsato di Valtellina DOCG – Lombardia 100% Sciavenasca (Nebbiolo) van ingedroogde druiven die gedurende 20 maanden rijpen in houten vaten en nadien nog 10 maanden flessenrust ondergaat. Intense robijnrode kleur met gekleurde tranen. Je waant je bijna in een parfumerie, zo stuiven de rozen en viooltjes geuren het glas uit. Weliswaar overgoten door een flinke portie donker fruit en de nodige specerijen. Uiteraard is de houtlagering duidelijk waarneembaar maar is het voornamelijk de mokka en cacao die het winnen van de tabak en ceder. Een truffelgeurtje rond het geheel af. De smaak is vooral zeer rond en zoals één van de proevers het sappig verwoordde: Lekker hé! Krachtige, rijke tannine met voldoende zuren en een optimale balans. Amarone gevoel zonder de daad van overvloed! Punten: 94/100 – Te koop bij De Fijne Wijnshop (richtprijs 50,00 €)
Tenuta Santa Maria 2015 – Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG – Veneto Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aroma’s geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijn… Punten: 90/100 – Op diverse plaatsen te koop in België (Richtprijs 75,00 à 80,00 €)
Je moet het ze nageven die wijnboeren uit Montepulciano… Wat een heerlijke naam hebben ze toch gekozen voor hun wijnen; Vino Nobile di Montepulciano! De verwachtingen stijgen plotsklaps naar fenomenale hoogten. Hoe kan een wijn die deze ‘edele’ benaming draagt niet voldoen aan de hoge kwaliteitseisen die wij proevers stellen? De naam zou trouwens afgeleid zijn van het gedicht ‘Montepulciano d’ogni vino è il re’ dat poëet Francesco Redi in 1685 schreef in de bundel ‘Bacco in Toscana’. Hij verheerlijkte de Montepulciano wijnen als zijnde de enige wijn voor de koningen of edelen waardoor de Nobile geboren werd. We geven je graag het desbetreffende gedicht mee:
“Montepulciano d’ogni vino è il re“
Bella Arianna con bianca mano versa la manna di Montepulciano: colmane il tonfano, e porgilo a me. Questo liquore, che sdrucciola al core o come l’ugula e baciami e mordermi! O come in lacrime gli occhi disciogliemi! Me ne strasecolo, me ne strabilio, e fatto estatico vo in visibilio. Onde ognun, che di Lieo riverente il nome adora, ascolti questo altissimo decreto che Bassareo pronuncia, e gli dia fé: Montepulciano d’ogni vino è il re.
De enige manier om vast te stellen of de vlag de lading dekt is nog steeds het proefondervindelijk ontdekken. En laat dit nu net datgene zijn waar wij bij Amici zo sterk in zijn! Acht Vino Nobile wijnen werden ontkurkt. Met één uitzondering kwamen ze allen uit de jaren 2012 of 2013. Respectievelijk omschreven door het lokale consorzio als een exceptional (2012) en excellent (2013) vintage.
Vino Nobile di Montepulciano DOCG, enkele weetjes!
Montepulciano is een stad in het zuidelijke deel van Toscane. Het is een druk bezocht Middeleeuws stadje dat, zoals zo vaak met de Italiaanse dorpjes/stadjes, aan een heuvel verankert zit. Het ligt bijna op de grens met Umbria (het meer van Trasimeno is slechts 25 km ver).
Je kan een bezoek perfect combineren met die andere Toscaanse grootheid want ook Montalcino ligt op een kleine steenworp (35 km).
Het is bijna een verplichting bij een lokaal bezoek halt te houden bij Caffè Poliziano. Het is een heerlijke barista waar je kan genieten van de lekkerste cappuccino (wel voor 10 uur bestellen wens je geloofwaardig over te komen) en aanverwanten. Het uitzicht vanop het achterterras krijg je er gratis bovenop!
Vino Nobile di Montepulciano was de allereerste die toe mocht treden tot het – nou ja – selecte DOCG clubje in 1980. In haar zog volgden dat jaar nog Brunello di Montalcino en de Piemontese grootheden Barolo en Barbaresco.
We spreken hier enkel over rode wijnen.
De koningsdruif verantwoordelijk voor deze wijnen is de Sangiovese. Deze druif staat hier bekend als Prugnolo Gentile. Voor de taalpuristen vernoemen we nog dat we het hier over Sangiovese Grosso hebben.
Deze Sangiovese moet minimaal 70% aanwezig zijn in de Vino Nobile. De overige 30% mag ingevuld worden door de ‘andere lokale druivenrassen’. Merk hierbij op dat bv. Merlot ondertussen ook als lokaal wordt beschouwd. Meer Toscaans zullen echter druiven zoals Canaiolo, Colorino of Mammolo zijn.
Sinds 1989 is het verboden om witte druivenrassen te gebruiken in de blend. Voorheen mocht dit voor maximaal 10%.
De wijngaarden situeren zich op een hoogte tussen de 250 en 600 meter boven de zeespiegel. Er zouden ongeveer 1.300 hectare wijngaarden in aanplant zijn.
Staan deze wijngaarden in de zone Valdichiana dan heb je pech. Deze worden uitgesloten van de Montepulciano productiezone.
Er wordt een verplichte rijpingsperiode opgegeven van minimum 2 jaar startende op 1 januari volgend op het oogstjaar. Voor de keuze waarin de wijn moet rijpen bestaat er enige vrijheid. De wijnbouwer heeft hiervoor 3 opties: De eerste optie is 24 maanden rijping in hout. De tweede optie is 18 maanden rijping in hout en 6 maanden in ander materiaal bv inox, beton,… Tenslotte is er de keuze voor 12 maanden rijping in hout, gevolgd door 6 maanden in ander materiaal en nog eens 6 maanden in fles. Er bestaat geen verplichting dat dit hout eiken barriques, tonneaux dan wel fusten moeten zijn.
Er bestaat tevens een Riserva. De rijpingsperiode moet hier minimaal 3 jaar zijn, waarvan 6 maanden in fles.
We vinden hier buiten de Vino Nobilo ook nog de Rosso di Montepulciano en de Vin Santo di Montepulciano.
De proeverij!
Poliziano Vino Nobile di Montepulciano 2013 85% Sangiovese aangevuld met Canaiolo, Colorino en Merlot. 14 tot 16 maanden rijping in barriques en tonneaux voor 2/3e van de wijn. Heldere kersenrode kleur. De geur geeft ondanks de aanwezigheid van het rode fruit à la kers en aalbes evenzeer een scherp, groenkruidig kantje. We ontdekken na het walsen viool, zoethout, peper, sousbois, ceder, leder en laurier. Dat scherpe kantje blijft ook in de smaakfase aanwezig in. Voldoende fris van smaak, dat wel, maar toch balancerend op het evenwicht. De afdronk mocht dat tikkeltje langer zijn en de tannine missen net die extra steun ook al zijn de zuren er wel. Ietwat verrassend bleek dit de Nobile van Poliziano te zijn, één van de toonaangevende referenties. Deze 2013 in ons glas leek mij echter reeds op zijn retour! Punten: 83/100 – Te koop bij Wijnkennis (Prijs 23,20 €)
Tenuta Gracciano della Seta Vino Nobile di Montepulciano 2012 90% Sangiovese en 10% Merlot. Rijping: 40% in Franse eiken tonneaux, 60% in Slavonische fusten gedurende 18 maanden. Kersenrood met een spoortje evolutie. Het Sangiovese rode fruit is aanwezig alsook een puntje vlier. Licht rokerig, wat vegetaal, toetsje aards… Het geurpallet is correct, niet uitbundig, niet lokroepend! Hoewel de tannine in de aanzet wat stroef overkomen is de smaak correct en evenwichtig. Fruit en aciditeit volgen immers zonder evenwel de bovenhand te halen. Het geheel is voldoende lang aanwezig. Toch wordt de wijn nog niet met bijzonder gejuich onthaald! Punten: 84/100 – Te koop bij Ad Temptare (Prijs 25,60 €)
Cantine Dei Vino Nobile di Montepulciano 2013 90% Sangiovese en 10% Canaiolo. De wijn rijpt gedurende 18 maanden in Slavonische fusten gevolgd door 6 maanden flessenrijping. Zuivere kersenrode kleur. De rijpere kersen zijn hier duidelijk aanwezig gevolgd door een zweem van zwart fruit. De paddenstoelen en de potgrond brengen het bos boven terwijl munt en peper voor friskruidigheid zorgen. Tabak en cederhout maken het bouquet compleet. Toegankelijke wat rijkere stijl van Vino Nobile met een correcte aciditeit. Sappig, fruitig en niet te zwaar. De wijn lijkt me op dronk gekomen te zijn en is dan ook geen verder lang kelderleven beschoren. Punten: 87/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (Prijs 21,50 €)
Salcheto Vino Nobile di Montepulciano 2017 100% Sangiovese. 18 maanden rijping op hout, 70% in fusten, 30% in tonneaux. Zeer zuivere kersenrode kleur. Heerlijk fruit stuift er uit het glas met de onvermijdelijke kersen maar ook aardbei en rode bes. De kruiden en aanzettende tertiaire aroma’s zitten mooi in de ondersteuning van het fruit. Licht getoast, wat roosjes en theebladeren naast koffie vallen op. Smakelijke, sappige voldoende stevige en bovenal zeer onderbouwde wijn met prachtige zuren die de speelse tannine constant dribbelen. Dit is een plezier schenkend en boeiend glas wijn waar ik geen neen zeg tegen een refill! Met de jaargang 2017 het buitenbeentje van de proeverij. Punten: 90/100 – Te koop bij Dulst (Prijs 21,50 €)
Poderi Boscarelli Vino Nobile di Montepulciano Riserva 2012 90% Sangiovese en 10% Colorino. Rijping gedurende 28 tot 30 maanden in deels tonneaux en deels Slavonische fusten. Lichte evolutie bij de kersenrode kleur. De geurfase is correct maar nogal moeilijk. Alles komt in vakjes over en mist verwevenheid. Toch komen er heel wat geurelementen opzetten! We ruiken onder andere kers, aalbes, jeneverbes, peper, vanille, chocolade, cederhout, laurier, tabak, humus en alcohol. De smaak is wel beter verweven. We kennen een sappige start waarna de tannine overneemt. Het fruit wordt naar het einde gedomineerd door het bittere van de koffieboon. De lengte is best wel oké al valt de afdronk op zijn einde echt wel dood. Hoewel een Riserva, bekoren kon hij me niet echt! Punten 85/100 – Te koop bij Stappato (Prijs 32,95 €)
Salcheto Salco Vino Nobile di Montepulciano 2013 100% Sangiovese. 24 maanden rijping op hout, 70% in tonneaux, 30% in fusten. Robijnrood, helder en zuiver. Gulle en rijke neus met zeer veel wat rijper fruit van kers en braam. Veel aroma’s echter in de aanvulling zoals het florale van de violetjes. Vlezig tot balsamico naast de ceder, tabak en cacao. Peperkruidig en licht animaal. De smaak is tevens zeer fruitig te noemen, balancerend op het randje van te rijp fruit. De wijn komt me over als een commercieel gemaakte blockbuster waarbij de aanwezige tannine de nodige ondersteuning van de zuren mist. In tegenstelling tot de basis Vino Nobile die we van het huis proefden zal ik hier beleefd het aanbod van een tweede glas weigeren! Punten: 83/100 – Te koop bij Dulst (Prijs 48,50 €)
Bindella Tenuta Vallocaia I Quadri Vino Nobile di Montepulciano 2013 100% Sangiovese. 18 tot 20 maanden rijping in Franse eiken tonneaux gevolgd door 12 maanden flessenrust. Prachtig tranend en helder robijnrood. Hà, hier worden we vrolijk van… Mooie, open en volle neus met een waaier aan fruitvariatie gaande van de kers naar braam en pruim. Zeer mooie houtintegratie waarbij het cederhout na enige tijd walsen naar het sigarenkistje evolueert. Peper en laurier nemen de kruidigheid op zich. Charmerende roosjes gedrenkt in thee. Hoewel zwart fruit in de neus aanwezig is geeft de mond ons een overvloed aan fris rood fruit. Deze frisheid is trouwens een verrijking bij de aanwezigheid van de rijke en toch wel krachtige tannine. Stilaan beginnen deze tannine zich trouwens te geven waardoor we denken dat deze wijn toch op dronk aan het komen is. Mooi glas wijn! Punten: 88/100 – Te koop bij Young Charly (Prijs 28,55 €)
Poliziano Asinone Vino Nobile di Montepulciano 2012 100% Sangiovese. De wijn rijpt 16 tot 18 maanden in Franse eiken tonneaux. Heldere en zuivere kersenrode kleur. Fijn en rijk bouquet waarbij er telkens nieuwe aroma’s komen opzetten. De klassieke geuren komen allen terug met voorop de Sangiovese kersen. Pruim en rode bes zorgen voor nog meer fruit. Het hout zit verweven en de ceder geurt verrukkelijk. Munt, thee, peper, tabak, aards vullen prima aan. Het duurt een tijdje alvorens ik tot proeven toe kom. De geur blijft intrigeren. Een eerste slok geeft de bevestiging waar ik heel de avond naar zocht… Een heerlijk glas wijn die de Nobile zijn nobele waarde geeft. Verwevenheid is hierbij het sleutelwoord, verwevenheid omringd met een sublieme fraîcheur. Sangiovese en Vino Nobile ten top! Score: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België, indien gewenst kan je deze ook op aanvraag bij Wijnkennis bestellen. (Richtprijs: 52,50 €).
De verscheidenheid in de geproefde 2012 en 2013 wijnen was wat mezelf betreft toch wel duidelijk merkbaar in het glas. 2012 gaf telkens meer frisheid dan de wat loggere 2013. Ik zal me niet uitlaten dat deze jaren exceptioneel of excellent zijn. Ik ga wel akkoord dat het jaar 2012 een trapje hoger stond in de door ons geproefde wijnen.
Met dank aan Johan Luyten voor de duidelijke foto!
Stilstaan is achteruitgaan en dus is het af en toe noodzakelijk om mijn kennis omtrent de Italiaanse wijnen bij te schaven zodat ik kan mee praten over de laatste bewegingen. Zo blijkt dat de laatste benoemingen van 3 nieuwe DOCG gebieden aan me voorbij zijn gegaan. Over de zin of nog beter de onzin van al deze Italiaanse DOCG benoemingen kan je uitgebreid discussiëren en je kan de vraag stellen waar en wanneer dit gaat stoppen. We zitten immers al aan 77 verschillende DOCG nominaties en The sky blijkt hier echt wel The limit. Enfin… 3 nieuwe upgrades dus!
Tullum aka Terre Tollesi
Abruzzo heeft met Tullum zijn tweede DOCG beet. Terre Tolesi/Tullum is de eerste promotie van DOC naar DOCG sinds de benoeming van Nizza in 2014. De promotie werd op 4 juli 2019 goedgekeurd door het ministerie van Landbouw. De wijngaarden van Tullum DOCG liggen in de provincie Chieti. Er kunnen 5 verschiilende meldingen van DOCG gemaakt worden op het etiket:
Tullum DOCG Passerina
Tullum DOCG Pecorino
Tullum DOCG Rosso
Tullum DOCG Rosso Riserva
Tullum DOCG Spumante (moet minstens 60% Chardonnay bevatten + tweede gisting in de fles)
Opmerkelijk is dat de DOC Terre Tollesi/Tullum pas sinds 2008 van toepassing is en je kan stellen dat deze appellatie wel een blitzcarrière heeft gemaakt. Ook opmerkelijk is de opmars die de Pecorino druif, met Passerina in haar zog, beleefd in de diverse DOCG benoemingen de laatste 10 jaren. Blijkt deze druif dan toch meer te zijn dan een hedendaagse mode-druif? Bij Tullum DOCG Rosso of Rosso Riserva is de hoofdrol weggelegd voor de Montepulciano druif.
Tullum omvat een zeer klein productiegebied met slechts 18,05 hectare aan wijngaarden en een productie die overeenkomt met 687 hectoliter (cijfers van 2018). De wijngaarden liggen slechts enkele kilometers landinwaarts van de Adriatische Zee en liggen in en rond het dorpje Tollo. Terre Tollesi betekent eigenlijk ‘het land van Tollo’ of ‘in de buurt van Tollo’. De benaming Tullum dateert uit de 11e Eeuw waar we de benaming in de geschiedenisboeken tegenkomen als de naam van een versterkte stad. Dat Terre Tollesi/Tullum echt een mini gebied is vertaald zich dat er momenteel slechts 2 producenten zijn die het label Tullum DOCG gebruiken; Feudo Antico en Vigneti Radica. De toekomst zal uitwijzen of we een stijging van het aantal producenten zullen kennen.
Terre di Alfieri
Voor DOCG nummer 76 kunnen we ons afvragen of Roero DOCG een dubbelganger heeft gekregen! Met Terre di Alfieri bevinden we ons in Piemonte en net als in Roero zijn de witte wijnen er van de Arneis, de rode van de Nebbiolo. Als we het productiegebied bekijken lijkt het wel of Terre di Alfieri het verlengstuk is van dit van de Roero. Waar de ene ophoudt, gaat de andere verder. Bij het nagaan van de disciplinare stellen we vast dat het productiegebied 4 gemeenten in de Provincie Cuneo omvat en 7 gemeenten in de Provincie Asti.
De promotie naar DOCG kwam er in augustus 2020 en wat Terre di Alfieri gemeen heeft met Tullum is dat er ook hier in sneltempo de omschakeling is gekomen. In 2009 kwam Terre di Alfieri voor het eerst piepen als DOC! De Terre di Alfieri DOC blijft echter wel gewoon verder bestaan terwijl deze van Tullum verdwenen is. Je kan Terre di Alfieri DOCG in 5 verschillende benamingen tegenkomen op het etiket:
Terre di Alfieri DOCG Arneis
Terre di Alfieri DOCG Arneis Superiore
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Riserva
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Superiore
Bij de witte wijnen moet de Arneis minimaal 85% aanwezig zijn. Voor de rode wijnen wordt hetzelfde percentage van 85% minimale aanwezigheid aangehouden voor de Nebbiolo. Het is hoe dan ook een klein productiegebied met slechts een 40-tal hectare aan wijngaarden en een 20-tal producenten.
De naam “Land van de Alfieri” verwijst naar de adellijke familie Alfieri die eeuwenlang de scepter zwaaide in dit gebied. Hun 17e-eeuwse kasteel bevindt zich in de stad Magliano Alfieri in Cuneo.
Canelli of Moscato di Canelli
En Piemonte blijft scoren! Met Canelli behaald het een 19e DOCG binnen. Geduld wordt beloond kan je wel stellen want al bijna 20 jaar proberen de producenten van de Moscato di Canelli zich af te scheuren van de Moscato d’Asti en trachten ze een eigen DOCG te bekomen. Vanaf 12 mei 2021 is het niet langer nog een subzone van Moscato d’Asti maar een volwaardige DOCG.
De benoeming komt echt wel vers van de pers. Pas vanaf de oogst 2022 mag Canelli de DOCG status activeren. Het is dus nog wel even wachten vooraleer we ze in de markt zien verschijnen. Canelli DOCG moet 100% Moscato Bianco zijn, en mag alleen geproduceerd worden in 18 gemeenten uit de provincies Asti en Cuneo. In totaal zijn er slechts 100 hectare beschikbaar, en de productie bedraagt momenteel ongeveer het equivalent van 500.000 flessen. In de DOCG Canelli mag alleen handmatig worden geoogst. Er kunnen 4 verschillende types van Moscato di Canelli op de markt gebracht worden:
Canelli of Moscato di Canelli DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Riserva DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Riserva Vigna DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Vigna DOCG
Canelli wordt beschouwd als de bakermat van de Italiaanse mousserende wijnproductie. Na jaren in de Champagne in de leer te zijn geweest, experimenteerde Carlo Gancia vanaf 1850 met flesgisting en vond rond 1865 de “Moscato Champagne” uit. Canelli’s kilometerslange ondergrondse wijnkathedralen van traditionele wijnhuizen als Gancia, Bosca, Contratto en Coppo staan sinds 2014 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
