Alto Adige / Südtirol Pinot Nero: Finesse from the Mountains

As an Italian Wine Ambassador I was once again invited by the Alto Adige / Südtirol Consorzio to contribute to the October promotion month in Belgium. Last year I kept the scope broad, this time I chose focus. A grape with a nearly indestructible reputation in Burgundy that also delivers wines of class in northern Italy, Pinot Nero. Or, if you prefer, Pinot Noir. What started as an idea became a deep dive into Alto Adige / Südtirol, with attention to location, altitude and soils, and to the way producers shape the grape in the cellar and the vineyard. I measured it against two benchmarks, the famous wines of Burgundy and the style of neighbouring Trentino. The result is a journey through an Alpine landscape where cool nights, sun-drenched slopes and limestone-rich soils meet, and where Pinot Nero shows precision, fine red fruit and a taut arc of tension. A story about how terroir in Alto Adige / Südtirol speaks today as convincingly as in its illustrious French cradle.

Alto Adige / Südtirol: Viticulture between the Alps and the Mediterranean

Say Alto Adige / Südtirol and you say contrast. This small wine region at the far north of Italy, part of Austria until 1919, is wedged between the Alps and the Dolomites and borders Austria and Switzerland. Bilingualism, German and Italian, reflects not only history but also the interplay of cultures in this unique area. The name refers to the Adige River, Etsch in German, which winds from north to south through the valleys and shapes the wine landscape.

With barely 5,800 hectares of vineyards, Alto Adige / Südtirol is one of Italy’s smallest wine regions, accounting for less than one percent of the national area. Yet the diversity is remarkably large. 4.800 winegrowers work an average of only 1.2 hectares, often on steep slopes between 200 and 1,000 meters altitude. Here wine is literally made on the mountainsides.

Although the region was traditionally known for red wines from Schiava, Vernatsch, Alto Adige / Südtirol is today above all a white wine region. Sixty-five percent of production is white varieties such as Pinot Bianco, Sauvignon Blanc and Gewürztraminer. The remaining thirty-five percent is red, dominated by Pinot Nero and Lagrein, which achieve a strikingly precise and refined style here.

Quality is central. Ninety-eight percent of all wines carry DOC status, unique in Italy. With production around forty million bottles per year, one third exported, Alto Adige / Südtirol proves that greatness lies not in size but in character.

Geology and Soils: The Backbone of Alto Adige / Südtirol

To understand the complex structure of Alto Adige / Südtirol, you must start with the soil. The region is a geological wonder, shaped by the collision of the European and African tectonic plates. That ancient fault line, the so-called Periadriatic Seam, runs right through the area and creates exceptional diversity of rock.

Within this small wine region there are more than one hundred and fifty different soil types, ranging from volcanic porphyry and weathered quartz and mica to limestone and marl. Even within a single vineyard the composition can change perceptibly. This mosaic explains the wide variation in style, tension and texture of the wines.

In the south, volcanic porphyry soils dominate, especially around Bolzano and the Bassa Atesina. They give power, color and depth. In the valleys and higher up we find light, weathered soils of quartz and mica that contribute finesse and aromatic precision. Farther north toward the Dolomites, limestone and marl take over, giving the wines marked minerality and energy.

A unique element is the presence of dolomitic limestone, formed from ancient marine deposits. These weathered rock soils are rich in minerals and offer an exceptional terroir for characterful wines. The vine roots must search deep, which results in wines with complexity, expression and a recognizable saline touch.

The combination of geological complexity with steep slopes and shifting elevations makes Alto Adige / Südtirol one of the most varied wine regions in the world.

Climate: Where Alpine Air Meets Mediterranean Sun

The climate of Alto Adige / Südtirol is one of the keys to its wine character. The region sits at the crossroads of two worlds, the cool, mountainous Alps to the north and warmer Mediterranean influences that enter via the Po Valley and Lake Garda. The interplay delivers a near paradoxical harmony of freshness and ripeness.

On average, Alto Adige / Südtirol enjoys more than three hundred days of sunshine per year, exceptional for a mountain region. The Alps form a natural barrier against cold northerly winds, while from the south warm air flows up into the valleys. Between these two air masses countless microclimates arise, each with its own balance of temperature, wind and humidity.

The Dolomites play a key role. They divide the landscape into narrow valleys with different orientations, which creates a large variety of mesoclimates. A vineyard at 400 meters in Caldaro can have a completely different microclimate than a plot at 900 meters in the Val Venosta.

The day to night temperature swings are among the largest in Europe. Slopes warm strongly during the day, while night time cooling lets the grapes breathe and preserves aromas. This natural temperature pendulum is essential for freshness, color and aromatic intensity, especially for Pinot Nero.

Pinot Nero in Alto Adige / Südtirol: Precision at Altitude

Pinot Nero, internationally better known as Pinot Noir, is one of the oldest cultivated grape varieties in our regions. The variety arose more than two thousand years ago from a cross between wild Vitis vinifera sylvestris and an early cultivated vine. In Burgundy it was already described in the early Middle Ages and from there it spread across the Alps to northern Italy. The long history also explains the wealth of names, Pinot Nero, Blauburgunder, Spätburgunder, all pointing to the same noble grape.

The first plantings in Alto Adige / Südtirol date to around 1835, with a clear intensification around 1860 in Merano, Egna and Appiano. The region proved ideal, cool enough to preserve freshness, yet with enough sun to ripen the fruit.

Pinot Nero is not an easy grape. It demands care and precision in vineyard and cellar. In Alto Adige / Südtirol it is mainly planted in three areas, Oltradige with Appiano and Caldaro, Bassa Atesina around Montagna, Egna and Salorno, and Merano with the Val Venosta. The best results come from west facing slopes at 400 to 500 meters, where the grape benefits from sun and air circulation and is protected from extreme heat.

Within the new UGA classification, Unità Geografiche Aggiuntive, officially approved on 18 October 2024, Mazzon near Egna and Glen near Montagna are regarded as top references for Pinot Nero. Both sites combine limestone rich soils with ideal gradient and altitude, which results in wines with depth, finesse and a recognizable tension.

Worldwide Pinot Noir covers about 118,000 hectares, with France, Burgundy and Champagne, as the leading producer. Italy has around 5,000 hectares, with Lombardy, Oltrepò Pavese, the largest by area, but Alto Adige / Südtirol is the epicenter of quality with about 600 hectares. Plantings have grown steadily since the nineteen sixties, driven by demand for cool climate wines.

Pinot Noir: One Grape, Three Faces

Burgundy, Alto Adige / Südtirol and Trentino Compared

Pinot Noir is a grape that rarely simply adapts. It is fascinating to see how three regions, Burgundy, Alto Adige / Südtirol and Trentino, each developed its own interpretation of the same grape, with clearly recognizable signatures.

Burgundy: The Benchmark

This is where the story began. Vineyards sit at 200 to 400 meters, in a cool continental climate distinguished by subtle microclimates between the Côte de Nuits and the Côte de Beaune. Limestone and marl soils, Kimmeridgian and Bathonian, are decisive, as is the fine-grained cru structure that has existed for centuries.
Pinot Noir shows delicate, earthy and layered character. Aromas of red cherry, raspberry and forest floor, sometimes leather or mushroom with age. The color is often light and evolves quickly toward garnet. The structure is fine and linear, carried by lively acidity. Burgundy excels in tension between fruit and complexity. Young wines are often restrained, but they mature into a symphony of truffle, sous-bois and dried flowers.

Alto Adige / Südtirol: Precision

Pinot Nero from Alto Adige / Südtirol plays a different register. The Alpine climate with strong day night shifts and a longer growing cycle creates an unusual interplay of freshness and ripeness. Vineyards lie between 400 and 800 meters, often on west facing slopes that profit from sun and cool mountain breezes.
The soils are geologically complex. Volcanic porphyry, mica, quartz, limestone and sandstone alternate from valley to valley. Clonal selection is considered. Burgundy clones 115 and 777 bring fruit and structure, while Swiss Mariafeld, and German, Freiburg, clones give looser bunches and healthier harvests.
The result is a wine with more color intensity than Burgundy, bright aromas of raspberry, blackberry, cherry and violets, and a hint of white pepper or clove. On the palate it shows fine yet slightly firmer tannin, great precision and palpable mineral tension. Pinot Nero from Alto Adige / Südtirol is usually fruit driven and combines mountain freshness with energy. It can age well, though it aims more for clarity than for tertiary complexity.

Trentino: Riper in Tone

Trentino sits right next to Alto Adige / Südtirol, yet the climate differs. Alpine and sub Mediterranean influences meet here, with slightly higher temperatures and softer day night contrasts. Vineyards are between 300 and 700 meters, often on steep terraces in the Cembra Valley or the slopes of the Vallagarina.
Soils are very diverse, limestone and alluvial material to volcanic porphyry, which yields different styles. Producers mainly use Burgundy clones, 115, 777, 943, for structure and ripening, supplemented with Swiss Mariafeld clones in cooler plots.
In the glass Trentino Pinot Nero is round, ripe and more accessible than its neighbor to the north. Aromas lean toward red cherry, strawberry and plum, sometimes with Mediterranean herbs or a balsamic accent. Acidity is softer, tannin rounder, body a touch fuller. The style combines mountain freshness with a hint of warmth, less strict, yet seductive and generous.

The Tasting: Pinot Nero in All Its Faces

To make the story of Pinot Nero tangible, we organised a tasting that let the diversity of the grape in the mountains speak. The setup was simple and deliberate, four wineries, two wines each, to show how terroir, altitude and winemaking set the tone.

We chose not to lose ourselves in the scale of cooperatives and focused on small, family run estates.

We also wanted contrast. So we added a neighbor from Trentino alongside Alto Adige / Südtirol wines. The tasting could then give a truthful picture of how this grape behaves in two adjacent yet clearly different terroirs.

At each estate we started with the classic Pinot Nero, then moved to the more ambitious cuvée, the wine where selection, maturation and altitude come together. That double approach made it possible to taste evolution and ambition within one house and to discover how subtly style shifts in Alto Adige / Südtirol.

Pojer e Sandri, Pinot Nero 2024, IGT Vigneti delle Dolomiti

The vineyards of Pojer e Sandri lie in the heart of the Cembra Valley, between the villages of Faedo and Palai, at elevations of 300 to 700 metres. The subsoil is a mix of volcanic rock with inclusions of sandstone, slate and marl. Part of the wine ages briefly in wood to add structure and depth, the rest remains in stainless steel.
In the glass the wine is light ruby and translucent, with an immediately charming nose. Fresh aromas of strawberry and raspberry stand out, supported by a subtle floral touch. The palate follows suit, light footed, with a clear acid line that gives tension and length. The fruit is playful and juicy with a fine, lively texture. This Pinot Nero celebrates pure red fruit, with a refreshing acidity that drives the flavour from start to finish.
Price: €20.20, available via Wijnkennis

Franz Haas, Pinot Nero 2022, DOC Südtirol / Alto Adige

The Pinot Nero from Franz Haas comes from the steep slopes of Montagna, a historic reference area for this grape in the Bassa Atesina. Vineyards are scattered between 350 and 900 metres on loam and limestone. The altitude differences bring tension to the wine. Lower plots deliver ripe fruit, higher plots add freshness and structure. Fermentation takes place in stainless steel tanks, followed by twelve months in barriques.
The result is a Pinot Nero that couples finesse with depth. In the glass it shows a light ruby colour with cherry red highlights. The aroma is expressive and lively, with blueberry, riper cherry and even plum, complemented by violets, lavender, rosehip and wild herbs. Subtle notes of bay, pine needles and orange peel appear. The taste is refined, precise and silky, with fine grained-tannin and energetic acidity. It is juicy, fresh and tightly structured, with a long, lightly spicy finish. Pinot Nero with great freshness and precision, a wine that unites tension and beauty, masterfully executed by Franz Haas.
Price: €28.40, available via Wijnkennis

Gump Hof, Praesulis Pinot Nero 2022, DOC Südtirol / Alto Adige

A visit to Markus Prackwieser, like his wines, is enriching. From his Gump Hof estate, tucked against the steep flanks of the Sciliar massif in the Valle Isarco, he manages some of the highest Pinot Noir vineyards. The plots lie between 500 and 550 metres, with slopes up to 55 percent, on complex soils of volcanic porphyry with limestone moraine deposits. Although Prackwieser likes to describe himself as a white wine specialist, his Praesulis Pinot Noir proves the contrary.
The wine comes from meticulous work in the vineyard with low yields, 45 hectolitres per hectare, and vinification where precision is central. Fermentation in stainless steel tanks preserves pure fruit aromas, followed by twelve months ageing in French barriques that add structure and complexity without overshadowing the fruit.
In the glass the wine shines bright cherry red. The nose opens with red and black berries, cherry, plum and subtle touches of leather and spice. The palate is juicy, fresh and balanced, with fine acidity and a silky structure. Wood use remains discreet and woven in, so the wine keeps balance and purity. The finish is long, spicy and precise, carried by mineral tension. Complex, harmonious and crystal clear, a Pinot Noir that illustrates the craftsmanship of Markus Prackwieser and convincingly brings the finesse and potential of the Valle Isarco into the glass.
Price: €35.00, available via Wijnkennis

Weingut Pfitscher, Fuchsleiten Pinot Nero 2018, DOC Südtirol / Alto Adige

Say Montagna and you say Pinot Nero. The steep, sunlit slopes above the Adige have been the epicenter for this grape in Alto Adige / Südtirol for decades. The vineyards of Pfitscher lie between 350 and 700 metres, where loam and limestone dominate. Fermentation in stainless steel tanks for ten to fourteen days, followed by a few months of ageing in oak to give the wine rounding and depth without weighing it down.
In the glass the wine shines bright ruby. The nose is seductive and complex, a mix of small red fruit, wild strawberries, raspberry, and darker tones of cherry and blackberry, with a subtle floral note and a hint of earth. With some swirling, nuances of mushroom and humus appear, wrapped in a fine smoky accent that elegantly reveals the wood. The taste is silky and harmonious, with lively acidity that keeps the fruit fresh and tannin that is very fine yet present. Juicy, seductive and well balanced.
Price: €23.90, available via Wijnkennis

Franz Haas, Pinot Nero Schweizer 2020, DOC Südtirol / Alto Adige

Pinot Nero Schweizer is one of the most emblematic wines of Franz Haas, a cuvée made only from the best grapes from carefully selected plots in Montagna. After careful cluster selection, fermentation takes place in stainless steel to preserve fruit, followed by twelve months ageing in barriques.
In the glass the wine shines ruby with a subtle gloss. The nose is alluring and intense, with ripe berries and cherries, a hint of pepper, leather and gentle spice. The aromas unfold in layers and give a sense of elegance and depth. The palate is balanced, silky and very refined. Tannin is subtle and polished, structure is seamlessly woven and acidity provides vibrancy and tension. The finish is long, harmonious and subtly spicy. Franz Haas describes this wine as for those who live intense emotions, and that is no exaggeration. Pinot Nero Schweizer combines power and grace, made for those who seek emotion in a glass.
Price: €42.90, available via Wijnkennis

Pojer e Sandri, Pinot Nero Rodel Pianezzi 2018, IGT Vigneti delle Dolomiti

Pinot Nero Rodel Pianezzi is a wine with a pronounced mountain character, from vines over 35 years old in the Rodel Pianezzi hamlet near Faedo in Trentino. The vineyard lies around 500 metres. The soil is an intriguing mix of volcanic rock, sandstone, slate and marl. Vinification takes place in open wooden vats. After fermentation, the wine ages twelve months in barriques, followed by another year in bottle.
This patience yields a Pinot Nero that is powerful, refined and crystal clear. In the glass the wine shows deep ruby. The nose is open and inviting, with wild strawberry, raspberry, ripe cherry and plum, surrounded by fine notes of tobacco, sage and clove. With some aeration, hints of sweet spice, liquorice and mint unfold, adding extra complexity. The palate is harmonious and equally complex, with perfect balance. The structure is round, supple and nuanced, supported by subtle spice and a saline, mineral tone. The wood aging is discreet and well integrated, so the wine retains its fine balance. The finish is long and refined, with echoes of cinnamon and licorice that slowly fade. A Pinot Nero of class and character, a wine that couples strength to refinement and clearly proves why Faedo is among the most intriguing terroirs of Trentino.
Price: €37.20, available via Wijnkennis

Weingut Pfitscher, Pinot Nero Riserva Matan 2016, DOC Südtirol / Alto Adige, UGA Glen

Matan Riserva comes from the Glen vineyard in Montagna, one of the most valued crus within the UGAs of Alto Adige / Südtirol, officially reconised on 18 October 2024. Vines grow here at 550 to 600 metres on slopes of loam and limestone. Fermentation in stainless steel for fourteen to sixteen days, followed by twelve to fifteen months ageing in a combination of French barriques, 225 liters, and larger oak casks.
In the glass the wine shines bright ruby. The nose is intense and complex, with ripe red fruit, blueberries and black cherries, framed by subtle notes of vanilla and light spice. There is refined tension between ripeness and freshness on the palate. It is powerful and balanced, with perfect harmony between fine acidity and ripe fruit. The structure is impressive, carried by silky tannin that shows fully only in the long finish. Matan Riserva unfolds gradually. A Pinot Nero with depth, suppleness and a serene balance.
Price: €48.50, available via Wijnkennis

Gump Hof, Pinot Nero Riserva Renaissance 2020, DOC Südtirol / Alto Adige

Stand high on the steep slopes of the Sciliar massif near Fiè allo Sciliar and you immediately understand why Markus Prackwieser finds inspiration here. Renaissance Riserva is his masterpiece, a wine that translates the character of this exceptional place with striking precision. The vineyards lie between 500 and 550 metres, with slopes up to 55 percent, cooled constantly by night winds from the Dolomites, while during the day warm air rises from Lake Garda. These unique airflows, combined with limestone rich moraine soils full of quartz and porphyry, yield wines with tension, aromatic finesse and near unmatched refinement.
The grapes ferment in stainless steel, followed by eighteen months ageing in French barriques and another six months in large wooden casks. The long maturation brings structure, depth and an almost velvety texture without the wine losing its mountain fresh energy. In the glass Renaissance is garnet red, lively and bright. The nose enchants, black cherry, wild berries and red fruit compote alongside red flowers, wild herbs, humus and sous-bois. A subtle earthy touch adds depth, a signature of the terroir.
The palate is delicate and intense at once. The wine opens spicy, with notes of pepper and sous bois, then unfolds with a silky structure and refined freshness. The finish is long, complex and layered, with mineral tension that resonates.
Price: €79.70, available via Wijnkennis

Closing Thoughts

The tasting was carefully built, with wines that together sketched a clear picture of what Pinot Nero from northern Italy can do. What lingers most is the diversity within an apparently small area. Within Alto Adige / Südtirol the style of Pinot Nero proved not only grand, it was layered and nuanced. Even within one and the same municipality, Montagna, home to both Weingut Pfitscher and Franz Haas, the difference is almost astonishing. The hand of the winemaker certainly plays a role, but just as decisive is the precise position of the plots. Orientation, altitude and soil composition leave an indelible mark on the final result.

The comparison with Trentino yielded compelling insights. On paper the differences seem subtle, in the glass they were tangible. None of the other wines had such a pronounced acid profile as the opener from Pojer e Sandri. The wine was anything but overripe, rather lively and energetic, with a playful character that charmed immediately. It is a wine that will appeal to lovers of lighter, fresher styles, where acidity carries the wine without sharpness. Rodel Pianezzi, by contrast, fit perfectly into the Trentino Pinot Nero story.

Montagna confirmed its status as one of the most impressive terroirs of Alto Adige, a place where Pinot Nero finds its most pure form, wines with energy, length and character. Then there was the surprise of the Valle Isarco, often underexposed in the literature, yet a revelation in the glass. The wines of Gump Hof proved that farther north, in cooler valleys, Pinot Nero can reach a stunning expression, mountain air in liquid form.

This tasting showed that Pinot Nero in Alto Adige / Südtirol cannot be captured in a single style or typology. It is a grape that here, more than anywhere else in Italy, translates the landscape into finesse, tension and emotion. That is precisely where its greatness lies.

De decadentie van een wijnclub 2025 – Grenzenloos genieten

Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.

Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italië. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!

Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.

In het bord:

  1. Fish & Chips met stijl
  2. Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
  3. Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
  4. Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
  5. Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
  6. Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet

In het glas:

Il Colombaio di Santachiara L’Albereta Riserva 2021 – Vernaccia di San Gimignano DOCG
100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders.
Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet.
Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 € (te koop bij Licata)

Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG
100% Verdicchio. Geen houtlagering.
Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt.
Punten: 90/100 – Prijs 39,00 € (Te koop bij Vinesse)

Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane
100% Grillo – Lagering: 6 maanden houtlagering.
In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ‘tè gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok.
Punten: 89/100 Prijs 59,90 € (Te koop bij Carleone)

Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo
Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc – Houtlagering: 9 maanden.
Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zó mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijn… Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak is… ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas!
Punten: 95/100 – Prijs 105,00 € (Te Koop bij Licata)

Duemani CiFRA 2022 – IGT Costa Toscana
100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves.
Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op z’n puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aroma’s op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen.
Punten: 89/100 – Prijs 34,00 € (Niet te koop in België)

Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese
100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques.
Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak.
Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 € (Niet te koop in België)

Cantina Adrian Anrar Riserva 2020 – DOC Südtirol/Alto Adige
Druif: Pinot Nero- Lagering: 12 maanden in barriques.
In het glas toont de wijn zich met een uiterst zuivere robijnrode kleur. De neus is zeer mooi en zonder twijfel complex te noemen. Hij geeft zijn volledige verhaal wel niet in één keer prijs. Je moet er wat mee werken en dan kan je laag na laag zijn totale bouquet ontdekken. Rijpe aardbei, kers, framboos en aalbes zetten de toon, florale toetsen van roos zorgen voor een verfijnde lift. Kruidigheid en houttonen vullen het geheel aan: munt, peper, kaneel, ceder, zoethout, mokka en tabak. Een geurpalet dat moeiteloos blijft evolueren met elke walsbeweging. En dan, diep in de achtergrond, een vleugje laurier, paddenstoel en sousbois, waardoor hij zich duidelijk als Pinot Noir bekend maakt. In de mond blijft de wijn het hoge niveau moeiteloos vasthouden. Dit is een krachtig smaakprofiel waarin tannine en zuren de ruggengraat vormen, zonder ooit overheersend te worden. Soepel en fris, droog maar toch zacht, met een lange finale die fruitig en kruidig blijft nazinderen. Super mooi in balans, vol en heerlijk fris. Jawel, een toonbeeld van elegantie en verfijning. Ook de finale is gewoonweg geweldig. Het soort afdronk dat je doet glimlachen en je meteen zin geeft je glas bij te vullen. Dit is een fantastisch lekkere wijn die finesse koppelt aan kracht.
Punten: 93/100 – Prijs 37,50 € (Niet te koop in België)

Azienda Gulfi 2019 – DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico

70% Nero d’Avola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken.
De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn.
Punten: 89/100 – Prijs 32,00 € (Niet te koop in België)

Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso
100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques.
Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat.
Punten: 86/100 – Prijs 45,00 € (Te koop op diverse plaatsen in België)

Illuminati Zanna Riserva 2018 – DOCG Colline Teramane Montepulciano d’Abruzzo
100% Montepulciano, 24 maanden rijping in Slavonische eiken botti.
Stevig, rijk en zonder schroom, de Illuminati Zanna Riserva 2018 maakt meteen duidelijk dat hij er is. Donkerrood met kleurende tranen. De neus opent uitbundig met een explosie van zwart fruit: pruimen, kersen en bramen, begeleid door een zweem van alcohol die nét aanwezig genoeg is zonder te storen. In de achtergrond ontwikkelt zich een fascinerend spel van aroma’s: viooltjes en munt wervelen samen met peper, kruidnagel en tijm, terwijl cacao, cederhout, koffie en tabak voor een serieuze ondertoon zorgen. Een vleugje paprika, laurier en zelfs iets dierlijks voegen extra complexiteit toe. In de mond zet de wijn zich krachtig neer, zonder overdreven intensiteit, maar wel met een stevige structuur. De tannine zijn rijk en aanwezig, maar omhuld door verfrissende, levendige en broodnodige zuren. Rijkdom en balans gaan hier hand in hand: het fruit blijft overeind tussen de kruidige tonen, en in de lange, zachte afdronk komt pure chocolade subtiel om de hoek kijken. Dit is een Montepulciano met bravoure, een wijn die zowel krachtig als gelaagd is, kruidig en gul, maar altijd beheerst. Hij vraagt om geduld maar vooral om een volgend glas.
Punten: 90/100 – Prijs: 27,50 € ( Niet te koop in België)

Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore
Druiven:
Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti.
We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient.
Punten: 97/100 – Prijs 169,40 € (Te koop bij Alcavino)

Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC Südtirol/Alto Adige
100% Lagrein – 12 maanden barrique.
Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl.
Punten: 92/100 – Prijs 52,50 € (Te koop bij Van Eccelpoel)

San Giovenale Habemus Etichetta Bianca 2021 – IGT Lazio Rosso
Niet alledaagse blend van Grenache, Syrah, Carignano en Tempranillo. Lagering: 20 maanden in barriques.
Kleur: helder, paars, bijna zwart met gekleurde traanvorming. De intensiteit druipt haast letterlijk van het glas. De neus is een ware mokerslag van donker fruit: pruim, kers, braam, cassis, Mon Chéri bonbons zelfs, met dat licht snoeperige randje. Daaroverheen een bedwelmend boeket van viooltjes, jeneverbes, peper, kruidnagel, tijm, eucalyptus, rozemarijn. Met enige zin voor overdrijving lijkt het wel alsof iemand een kruidenkast over een fruitmand heeft uitgestrooid. De wijn is niet bang om een stevig statement te maken. Vlezig en rokerig, met tonen van chocolade, cederhout, zoethout, tabak, leder, laurier, grafiet en zelfs een hint van paddenstoel. Alles zit erin, zonder dat het uit de bocht vliegt. In de mond presenteert hij zich met een medium tot stevige body, krachtige en rijke tannine, frisse tot droge zuren en een volle, ronde smaak. Wat vooral opvalt is de balans: de fruitige sappigheid blijft prominent, maar krijgt een onmiskenbare ondersteuning van kruidige diepgang en die typisch chocolade toets in de aanhoudende afdronk. Geproefd een dag na de bekendmaking van een nieuwe paus, en tja, Habemus papam, maar vooral Habemus vinum. Een onverwachte ster in de line-up, goed!
Punten: 92/100 – Prijs: 80,00 € (Niet te koop in België)

Tenuta Sette Ponti Vigna dell’Impero 2016 – DOC Valdarno di Sopra
100% Sangiovese – 24 maanden rijping in botti.
Helder en vol kersenrood in het glas, met een licht gekleurde traan. De neus is een waar festijn voor wie houdt van gelaagde aroma’s: klein sappig rood en zwart fruit (kers, braam, framboos, aalbes), omkranst door florale toetsen van viooltjes en roos, een zweem van munt en een likje peper, kaneel en ceder. Voeg daar nog koffie, vlezigheid, tabak, laurier, grafiet en een toets sousbois aan toe, en je zit met een geurpallet dat gerust als aromatisch geparfumeerd mag worden omschreven. De aanzet in de mond is zelfverzekerd. Stevige body, met krachtige maar verrassend soepele tannine. De zuren zijn droog tot levendig, de smaak is vol en rond maar houdt een frisse kern vast die de wijn spannend houdt tot de laatste druppel. Wat volgt is een afdronk die lang blijft nazinderen met fruit, kruiden, chocolade én een ziltige mineraliteit. Een combinatie die zowel rijk als subtiel weet te zijnen dat maakt hem echt ‘wowy lekker’.
Punten: 92/100 – Prijs: 135,00 € (Te Koop bij Young Charly)

Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore
70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti.
Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geïntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen.
Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 € (Niet te koop in België)

Proprieta Sperino Uvaggio 2020 – DOC Costa della Sesia
80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering.
Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt.
Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 € (Te koop bij Licata)

Enrico Serafino Briccolina Riserva 2016 – DOCG Barolo Riserva
100% Nebbiolo – Lagering: 36 maanden in grote botti van Sloveens eiken, gevolgd door flesrijping. Helder in het glas, met een kersenkleur die richting granaat neigt, en trage, elegante tranen. De neus is ronduit verleidelijk, eentje waar je met gemak kan aan blijven snuiven. Rijpe pruim, kers, framboos en aalbes geven een sappige opening, gevolgd door jeneverbes, munt, peper, laurier en salie die voor de kruidigheid zorgen. In de tweede golf komt het houtregister binnen: ceder, sigarenkistje, koffie en tabak, afgerond met aardse tonen paddenstoel en een witte truffel. In de mond gebeurt er iets bijzonders. Alles is aanwezig en er dwaalt een soort van geluk over je neer. De wijn heeft een stevige body, krachtige en rijke tannine, droge tot levendige zuren en een aanhoudende lengte. In de afdronk gaan fruit, kruiden én mineralen vrolijk samen, zonder dat iemand de leiding wil nemen. Vol, rond en fris, met een finesse die zich niet laat opdringen maar volledig overtuigt. Ja, dit is krachtig, maar wat een zuurtjes om dat geweld in toom te houden! Briccolina 2016 is een Barolo met een serieuze spierbundel die strak in het pak zit en uiterst elegant overkomt.
Punten: 95/100 – Prijs 139,00 € (Niet te koop in België)

Tenuta di Santa Maria 2016 – DOCG Amarone della Valpolicella Classico Riserva
75% Corvina, 15% Corvinone, 10% Rondinella. 66 maanden rijping in fust.
Heerlijk tranend en intense rode kleur. De neus is alvast een weelderig landschap: bosaardbei en pruim openen het spel, gevolgd door bloedsinaasappel en framboos, terwijl viooltjes en kruidige accenten van peper, kaneel en kruidnagel de compositie verfijnen. Na enige tijd en flink walsen duikt er een verrassende hint van mandarijn op, subtiel verweven tussen tonen van rozemarijn, melkchocolade, ceder, mokka en een vleugje tabak. Er zit zelfs een vlezig en vegetaal randje aan, terwijl de alcohol zijn rol niet onder stoelen of banken steekt. Rijk en mondvullend, met krachtige maar goed gedoseerde tannine en zuren die de boel mooi in balans houden. De smaak blijft zacht, maar vermijdt het soms té fluwelige karakter dat Amarone kan hebben. De finale is lang en meeslepend, met rijp fruit, kruiden en cacao die nog lang blijven nazinderen. Dit is een wijn die zijn kracht met stijl draagt.
Punten: 91/100 – Prijs 79,00 € (Te koop bij Burgio)

Alla scoperta della Italia del Nord – Op ontdekking doorheen Noord-Italië

Ken je dat gevoel… ongeduld, halsreikend uitkijkend, snakkend bijna. Een verlangen dat slechts zachtjes aan gestelpt wordt! Het verlof is nakende, de planning is tot in detail voorbereid. Het is enkel nog aftellen tot de bewuste datum, het bewust uur zelfs, daar is!
Net zo voel ik me momenteel. Als een kleine jongen die op 5 december uitkijkt naar wat de sint te brengen heeft, als een puber die voor het eerst in zijn leven de liefde gaat bedrijven met zijn liefje…

Bestemming van dienst: een trektocht doorheen Noord-Italië. Van Verona tot Turijn, van Valpolicella tot Piëmonte. Niet in rechtstreekse lijn uiteraard, maar bochtig, bergachtig met de nodige stops . De contouren tekenen zich duidelijk af op papier, in mijn hoofd, in mijn dromen. De glazen bol is gepoetst! Rustige actie, op adem komen daar waar ik het liefst vertoef, tussen de wijngaarden. De aarde omwoelende met mijn eigen handen, ruikende aan die terroir.

Dit is slechts de voorbeschouwing van wat komen gaat. Het echte relaas van de feiten zal nadien, zij het in stukken en brokken, volgen. Italië aandoen zonder mijn Italiaanse aartsengel te raadplegen zou ‘a mistake to make’ zijn! En dus heb ik heel véél, dankbare, hulp gekregen…
Na de landing in Verona is het eerste werk het opzoeken van een getrouwe vierwieler die ons veilig doorheen het Noord-Italiaanse land moet brengen. Verona – Veneto – Soave – Valpolicella – Amarone – Gardameer. Met deze keywoorden fietst ik feilloos doorheen een opgave van ‘De slimste mens’. Eerste stop is trouwens in omgeving van Soave, bij Azienda Agricola Gini. Niet voor een frisdrank, neen dank u :-). Ik kijk er vooral naar  uit hun reciotto’s di Soave te proeven. Om de één of andere manier hou ik meer van een zoet gevinifieerde Garganega dan een klassiek droog gemaakte.
Nadien trekken we door richting Gardameer, midden Valpolicella land. Koffers afzetten, inchecken, verfrissen om het tweede bezoek van de dag aan te vatten. Bij Azienda Agricola Le Salette zijn het toch voornamelijk de Amarone wijnen die me doen watertanden. Al hebben ze er ook voortreffelijke Grappa.
Dag 2 in Veneto heeft slechts één wijnbezoek in het vooruitzicht. Tenuta San’t Antonio staat er op het programma. Ripasso, Amarone en Soave… noem maar op. In de late namiddag wat lanterfanten rondom het Gardameer…

Van het Lago di Garda naar het Lago di Caldaro (of Kalterer See) is het een kleine 150 km doortrekken. Echt geïnteresseerd om de ijsmummie (Ötzi) op te gaan zoeken ben ik echter niet. Neen Alto-Adige of Süd Tirol is voor mij de thuishaven van één der grootste rode Italiaanse druivenrassen; nl. Lagrein. Hier gaat dan ook meer dan een gezonde interesse naar uit. Niet enkel naar Lagrein trouwens want ook Pinot Nero en andere Franse edele rassen vinden hier hun mekka. Als het bij Kellerei St. Michael-Eppan uitkijken is naar hun Sanct Valentin gamma dan is het bij Cantina Nals Margreid reikhalzend uitkijken naar de Baron Salvadori range! Niet echter zonder voorbij te gaan aan hun gewone, nou ja…, crus. Enkele van de mooiste wijnen die ik laatste tijd heb mogen proeven komen van ginds. Het beloven alvast twee gastronomische dagen te worden.

Dag 6 schuiven we alweer een 200-tal kilometers op. Van de Italiaans-Oostenrijkse grens gaan we naar aanpalend Zwitsers (Ticino) land. We bevinden ons dan in Valtellina. Slechts één enkele reden doet me die bocht maken: Nino Negri! Magie hebben ze in de vingers als het erop aan komt te werken met de Nebbiolo. Magie die ik wens te ontdekken, te laven en te smaken… wees daar maar zeker van. De proeverij ginds ligt trouwens al vast: negen wijntjes waaronder twee verschillende jaargangen van de toch wel enorm hoogstaande Sfursat 5 Stelle. De 2 nachtjes zullen we doorbrengen in Sondrio. Het schijnt een leuk stadje te zijn.

Wanneer we denken de meest schilderachtige plaatsjes reeds ontdekt te hebben zouden we wel eens flink fout kunnen zijn. We zakken immers terug af, dieper Lombardia in, en gaan in een regelrechte rotvaart naar het Lago di Iseo, naar Franciacorta, naar Berlucchi. Hoewel de wijn er zeker met de nodige egards behandeld zal worden (zo wil ik absoluut de Berlucchi ’61 naast de Ca’ Del Bosco en  de Baron Pizzini proeven) zal het wondermooie Lago di Iseo vooral verkent worden. De eilandjes die zich in het meer bevinden moeten meer dan de moeite waard zijn. Overnachten (3 nachten) kunnen we trouwens doen in Berlucchi’s Relais Franciacorta.

Save the best for last? Dat is zelden een slechte raad geweest. De langste verplaatsing (240 km) is de laatste. Doel van het eindpunt…genieten van wat geweest is, en genieten van wat komen gaat in één van de meest tot verbeelding sprekende plaatsen op Italiaanse bodem: La Morra. Te midden tussen de Barolo en Barbaresco wijngaarden kunnen we verblijven in het guesthouse van Batasiolo. Lekker een paar Vespa’s huren en rondsnorren door dit schilderachtige landschap vol met schattige kleine dorpjes en vooral, overheerlijk gastronomische pleister… Naast de reeds genoemde Italiaanse grootmeesters voor wat wijn betreft treffen we hier ook de Dolcetto en Barbera, of de Arneis en Cortese of de Moscato en Brachetto... Wat dan gezegd van de heerlijke truffels!!
Liefst 4 nachten zullen we ons hier de gelukkigste der aarde voelen. Naast Beni di Batasiolo zullen we hier trouwens ook Osvaldo Barberis bezoeken. De bekende grote namen zullen we ginds wel eens tijdens de lunch of diner proeven.

Terug huiswaarts is een vaste factor in het reisgegeven… Moet je er spijt van hebben? Neen, want de ervaring die je meeneemt is vaak onbetaalbaar!