Although I had promised myself a short break from writing due to the end-of-year rush, this news is simply too important to let slip by unnoticed. Etna is about to make history. The iconic volcano, for decades the cradle of some of Italy’s most distinctive wines, is preparing for a symbolic and strategic promotion: the transition from Etna DOC to Etna DOCG, the highest level of recognition within Italy’s wine classification system. If all goes according to plan, the new status could already take effect with the 2026 harvest.
The announcement came during the conference “Opportunità e strumenti per la crescita del sistema Etna Wine” in Catania, where Patrizio D’Andrea, Deputy Chief of Staff at the Ministry of Agriculture (MASAF), provided an update on the process. “If the ministry receives the signatures before December, it’s a difficult but not unattainable goal,” he said — a statement that injected fresh momentum into the entire Etna wine community.
One Hundred Signatures and Only a Few Days Left
To complete the transition to DOCG, at least 51% of producers — collectively representing 51% of the vineyard area — must officially confirm their support. Only one hundred signatures now separate Etna from that goal, but the coming days will be decisive.
That final step depends largely on the small-scale growers. In just ten years, their number has nearly doubled, from 203 in 2013 to 474 in 2024. The region has evolved into a mosaic of micro-productions, with hundreds of family-run estates tending their own patch of the volcano. Their participation is crucial to ensure that the application reaches the ministry in time.
According to Marco Nicolosi, board member of the Consorzio di Tutela Etna DOC, this is where the key lies: “We already have the minimum vineyard surface required to apply for DOCG, but the small producers are essential to build the necessary consensus. They embody the identity of this territory. Our goal is to inform them, involve them, and submit all documentation to the ministry before the end of the year.”
The Power of Numbers and Vision
The Consorzio Etna DOC currently counts 230 members, accounting for 95% of all bottled wine and more than 80% of the total vineyard area. Together, they produce around 5.8 million bottles annually. Of those 230 members, fifty are exclusively grape growers, 180 are bottlers (half of them bottling for third parties), and ninety both produce and bottle their own grapes.
In 2024, Etna reached a record 1,347 hectares of DOC vineyards — a sign of the remarkable vitality of the area. This growth reflects a shared ambition to progress not only in quantity but above all in quality. The move to DOCG fits seamlessly into that vision.
A Quality Label with Impact
The DOCG designation will bring stricter controls on both production and bottling. Each bottle will bear a numbered state seal certifying its origin and authenticity. At the same time, important updates will be introduced to the production code.
For Etna’s sparkling wines, the white Carricante grape will now be permitted alongside Nerello Mascalese, and producers will be allowed to create a Pas Dosé version. For Etna Rosso with a geographical designation (Unità Geografica Aggiuntiva), the maximum yield will be reduced to further refine quality.
In addition, the number of recognized Contrade — currently 133 since 2011 — will increase, as several producers from not-yet-defined areas have requested inclusion. Under the new DOCG regulations, the name of one of the twenty municipalities may also appear as a geographical designation, provided that the grapes come entirely from that area. The boundaries of the Etna appellation itself will remain unchanged.
A Volcano Full of Ambition
For Etna, the promotion to DOCG represents far more than a new label. It marks the culmination of a long journey — a milestone that perfectly captures the balance between tradition and innovation, between small growers and major estates, between local identity and international prestige.
If the final signatures are collected before the end of 2025, Etna DOCG will debut with the 2026 harvest — almost sixty years after the original DOC recognition. A symbolic milestone that confirms Sicily has not only a proud past but also a future that shines, glass by glass, with the power of a volcano.
Etna is ready for its next eruption — now it’s up to the bureaucracy.
Hoewel ik had aangegeven even geen blog meer te schrijven omwille van de eindejaarsdrukte, is dit nieuws te belangrijk om zomaar aan me voorbij te laten gaan. De Etna staat namelijk op het punt geschiedenis te schrijven. De iconische vulkaan, al decennia de bakermat van enkele van de meest karaktervolle wijnen van Italië, maakt zich op voor een symbolische én strategische promotie: de overgang van Etna DOC naar Etna DOCG, de hoogste erkenning binnen het Italiaanse kwaliteitsstelsel. Als alles volgens plan verloopt, zou de nieuwe status al met de oogst van 2026 van kracht kunnen worden.
De aankondiging kwam tijdens het congres “Opportunità e strumenti per la crescita del sistema Etna Wine” in Catania, waar Patrizio D’Andrea, vicekabinetshoofd van het Ministerie van Landbouw (MASAF), de stand van zaken toelichtte. “Als het ministerie de handtekeningen vóór december ontvangt, is het een moeilijk, maar niet onhaalbaar doel,” zei hij. Een uitspraak die het tempo binnen de wijnregio in een hogere versnelling bracht.
Honderd handtekeningen en nog enkele dagen
Om de overgang naar DOCG te voltooien, moet minstens 51% van de producenten – samen goed voor 51% van de wijngaardoppervlakte – hun steun officieel bekrachtigen. Nog slechts honderd handtekeningen scheiden de Etna van dat doel, maar de komende dagen zijn cruciaal.
Die laatste stap hangt in grote mate af van de kleine wijnbouwers. In amper tien jaar tijd is hun aantal bijna verdubbeld, van 203 in 2013 tot 474 in 2024. De regio is uitgegroeid tot een mozaïek van microproducties, met honderden familiebedrijven die elk hun eigen stukje vulkaan bewerken. Hun steun is cruciaal om het dossier tijdig bij het ministerie in te dienen.
Volgens Marco Nicolosi, bestuurslid van het Consorzio di Tutela Etna DOC, ligt precies daar de sleutel: “We hebben de minimale oppervlakte om de DOCG aan te vragen, maar de kleine producenten zijn essentieel om het draagvlak te halen. Zij belichamen de identiteit van dit gebied. Ons doel is hen te informeren, te betrekken en alle documenten nog dit jaar bij het ministerie in te dienen.”
De kracht van cijfers en visie
Het Consorzio Etna DOC telt vandaag 230 leden, goed voor 95% van alle gebottelde wijn en meer dan 80% van de totale wijngaardoppervlakte. Samen produceren ze jaarlijks 5,8 miljoen flessen. Van die 230 leden zijn er vijftig uitsluitend producent, 180 zijn bottelaars (waarvan de helft in opdracht van derden) en negentig produceren én bottelen hun eigen druiven.
In 2024 werd bovendien een record gevestigd met 1.347 hectare aan DOC-wijngaarden – een teken van de ongekende dynamiek van het gebied. Die groei weerspiegelt de ambitie om niet alleen kwantitatief, maar vooral kwalitatief te blijven stijgen. De overgang naar DOCG past perfect in dat streven.
Een kwaliteitslabel met impact
De DOCG-status zal gepaard gaan met strengere controles op productie en botteling. Elke fles zal voortaan een genummerd staatszegel dragen als bewijs van herkomst en kwaliteit. Tegelijk komen er belangrijke aanpassingen in het productiehandboek.
Voor de mousserende Etna-wijnen wordt naast Nerello Mascalese voortaan ook de druif Carricante toegestaan, en zal de productie van een Pas Dosé-versie mogelijk worden. Bij de Etna Rosso met geografische aanduiding (Unità Geografica Aggiuntiva) wordt de maximale opbrengst verlaagd om de kwaliteit verder te verfijnen.
Daarnaast zal het aantal erkende Contrade – momenteel 133 sinds 2011 – toenemen, omdat meerdere producenten uit nog niet officieel afgebakende zones erkenning hebben aangevraagd. In het nieuwe DOCG-reglement zal bovendien de naam van een van de twintig gemeenten mogen worden vermeld als geografische aanduiding, op voorwaarde dat de druiven volledig uit dat gebied afkomstig zijn. De grenzen van de Etna-appellatie zelf blijven ongewijzigd.
Een vulkaan vol ambitie
De overgang naar DOCG betekent voor de Etna meer dan een label. Het is de bekroning van een lang traject, en een promotie die de nauwe band tussen traditie en innovatie, tussen kleine boeren en grote domeinen, tussen lokale identiteit en internationale uitstraling, perfect samenvat.
Als de laatste handtekeningen vóór het einde van 2025 worden verzameld, zal de Etna DOCG debuteren met de oogst van 2026 – bijna zestig jaar na de oorspronkelijke DOC-erkenning. Een symbolisch moment dat bevestigt dat Sicilië niet alleen een verleden heeft om trots op te zijn, maar ook een toekomst die schittert, glas per glas, met de kracht van een vulkaan.
De Etna is klaar voor haar volgende uitbarsting – nu de bureaucratie nog.
In een vorig artikel gingen we dieper in op het fenomeen tannine: de natuurlijke stoffen in wijn die structuur en bewaarpotentieel geven, vaak geassocieerd met een wrange, samentrekkende sensatie. Maar in een recente proeverij viel een term die minder vaak opduikt in het gesprek over tannine: sweet tannins. Geen zoetheid in de letterlijke zin van suiker, maar een stijl van tannine die zachter, ronder en vriendelijker overkomt. Wat bedoelt men precies met deze term, en in welke context wordt ze gebruikt?
Textuur boven bitterheid Wanneer wijnmakers en sommeliers het hebben over sweet tannins, bedoelen ze tannine die, ondanks hun aanwezigheid, niet hard of agressief aanvoelen. Ze zijn zijdeachtig, rijp en perfect geïntegreerd in de structuur van de wijn. Deze stijl contrasteert scherp met de rauwe, hoekige bitterheid die jonge of onrijp geoogste wijnen soms kenmerkt.
Een treffend voorbeeld hiervan is Sangiovese in zijn fijnste vorm, zoals die voorkomt in traditionele Brunello di Montalcino. Hoewel Sangiovese van nature hoge zuren en een stevige tanninestructuur kent, kunnen de tannine in Brunello, mits afkomstig van rijpe druiven en met voldoende kelderrust, zich ontwikkelen tot iets wat zacht en rond aanvoelt. Wat op jonge leeftijd korrelig of droog kan overkomen, transformeert na enkele jaren tot een textuur die soepel over het gehemelte glijdt. De wijn behoudt zijn ruggengraat, maar de scherpte verdwijnt.
Deze zachtheid wordt niet alleen bepaald door druif en rijping, maar ook door de gekozen vinificatiemethode. In Montalcino werken traditionele producenten vaak met lange schilweking, waarbij extractie gebaseerd is op tijd en niet op kracht. Hierdoor komen de tannine geleidelijk vrij, zonder dat harde, onrijpe componenten worden meegenomen. De rijping in groot eikenhout, veelal Slavonisch, helpt om de tannine verder te verfijnen zonder nadrukkelijk houtaroma aan de wijn toe te voegen.
Van wijngaard tot kelder Zachte tannine ontstaan niet zomaar. Ze zijn het resultaat van keuzes die al lang vóór de oogst beginnen en die pas vele maanden later in de kelder hun beslag krijgen. Alles begint bij de rijpheid van de druif. Niet alleen de suikers en zuren tellen, maar vooral de fenolische rijpheid: de mate waarin schillen, pitten en steeltjes volledig rijp zijn. Tannine bevinden zich in al deze delen van de druif, en hun karakter wordt sterk beïnvloed door hoe ver die rijping gevorderd is.
Bij onvoldoende rijpheid zijn de tannine vaak scherp, drogend en soms zelfs vegetaal van aard. Wanneer de druif volledig fenolisch rijp is, veranderen diezelfde tannine van structuur. Ze worden zachter, vloeiender en verliezen hun schurende karakter. Het verschil tussen een wijn met scherpe en een wijn met afgeronde tannine zit dus al in het moment van plukken.
Ook in de kelder zijn de keuzes bepalend. Het begint bij de schilweking. Tijdens de vergisting worden kleurstoffen, aroma’s en tannine uit de schil onttrokken. Hoe lang en op welke temperatuur deze fase plaatsvindt, bepaalt hoeveel en welk type tannine in de wijn terechtkomen. Een korte, warme extractie geeft vaak grovere tannine. Een langzame, koele inweking zorgt daarentegen voor een zachtere en meer geleidelijke opname.
De manier van omroeren of onderdompelen van de most speelt eveneens een rol. Subtiele bewegingen van het schilbezinksel, zoals zachte pigeage of gecontroleerde remontage, leiden tot een meer verfijnde structuur dan intensieve mechanische extractie. Sommige wijnmakers laten hun wijn na de vergisting nog enige tijd in contact met de schillen om de tannine verder te laten afronden en integreren.
Na de vergisting volgt de rijping. Houtgebruik is hier niet alleen bedoeld voor aroma, maar vooral voor het verzachten van scherpte. Groot hout, vaak gebruikt in klassieke wijnstreken, laat zuurstof langzaam door, wat de tannine versoepelt zonder de wijn overdadig te beïnvloeden. Nieuw eiken kan, mits terughoudend ingezet, extra ronding brengen, maar vraagt om een zorgvuldige afweging.
Zachtheid als expressiemiddel De keuze voor zachte, afgeronde tannine is in veel gevallen een bewuste stilistische beslissing. Wijnmakers gebruiken deze stijl niet alleen om hun wijnen eerder toegankelijk te maken, maar ook om balans en spanning te brengen in druiven die van nature een uitgesproken structuur bezitten. Het gaat niet om het verzachten van karakter, maar om het vormgeven ervan.
Nerello Mascalese, de iconische druif van de Etna, is hier een treffend voorbeeld van. Afkomstig van vulkanische bodems op hooggelegen hellingen, levert deze druif wijnen met levendige zuren, duidelijke tannine en een mineraal profiel. Toch kiezen veel producenten op de Etna niet voor maximalistische extractie of robuustheid, maar voor een stijl waarin de tannine verfijnd en integraal aanvoelen. Dat maakt de wijn transparant en elegant, zonder dat het aan diepte ontbreekt.
Deze benadering vraagt om precisie. De oogst vindt vaak laat plaats, wanneer de druiven ondanks hun ligging op hoogte volledig fenolisch rijp zijn. In de kelder wordt gekozen voor een zachte extractie, vaak met minimale ingrepen en spontane vergisting. Sommige wijnmakers laten hun wijn rijpen in neutrale botti of betonnen kuipen om de textuur van de tannine te behouden zonder ze te verzwaren met houtinvloed. Het resultaat zijn wijnen waarin de tannine eerder dragen dan overheersen, en waarin de structuur aanwezig blijft zonder scherpte of droogte.
Juist deze stijl maakt Nerello Mascalese bijzonder in de hedendaagse wijnwereld. In een tijd waarin elegantie, frisheid en terroir meer gewaardeerd worden dan concentratie en kracht, past de wijn perfect in het streven naar finesse. De zachte, vloeiende tannine maken het mogelijk om de wijn jong te waarderen, zonder zijn bewaarpotentieel te verliezen.
Zachtheid als expressiemiddel draait dus niet om het wegnemen van karakter, maar om het begeleiden ervan. In de juiste handen wordt de structuur niet afgevlakt, maar gevormd tot een ondersteunend en expressief geheel. Nerello Mascalese van de Etna laat zien hoe kracht en subtiliteit kunnen samengaan in een stijl die recht doet aan druif, bodem en hoogte.
Een kwestie van balans Wanneer een wijn met zachte tannine overtuigt, is dat zelden toeval. De kracht van deze stijl schuilt in nuance. Niet in het terughouden van wat de druif van nature geeft, maar in het precies aanvoelen van wat een wijn nodig heeft om tot expressie te komen. Tannine maken deel uit van een groter geheel waarin zuur, alcohol, extractie en rijping met elkaar in evenwicht moeten staan. Als een van die elementen te veel ruimte inneemt, raakt de harmonie verstoord.
Zachte tannine kunnen in dat spel een verbindende rol spelen. Ze vangen de frisheid op zonder haar te onderdrukken, en geven de wijn lengte zonder zwaarte. Maar zodra ze te laag zijn, verliest de wijn ruggengraat. Te uitgesproken, en de finesse verdwijnt. Het zoeken naar dat snijvlak vraagt om gevoel, ervaring en het vermogen om in het glas verder te kijken dan de afzonderlijke componenten.
In de praktijk betekent dit dat de wijnmaker zich niet laat leiden door technische waarden alleen. Analyse geeft richting, maar het proeven blijft bepalend. Soms vraagt een wijn om terughoudendheid in extractie, in andere gevallen om geduld tijdens rijping. De balans wordt niet vooraf vastgelegd, maar stap voor stap ontdekt, aangepast en gevormd.
Ook de context waarin een wijn geproefd wordt speelt mee. Wat in de kelder harmonieus lijkt, kan aan tafel anders overkomen. Een wijn die op zachtheid is opgebouwd, moet niet alleen technisch kloppen, maar ook resoneren met zijn publiek. In die zin is balans niet enkel een kwestie van wijnbouw, maar ook van stijlgevoel, context en culturele interpretatie.
Zo wordt balans meer dan een technisch begrip. Het wordt een keuze voor subtiliteit boven effect, voor precisie boven overweldiging. Wijnmakers die deze weg bewandelen, tonen dat zachtheid geen toegeving is, maar een uitdrukking van vertrouwen in de kracht van het geheel.
Zet je schrap voor een wijnverhaal dat letterlijk vonkt. We nemen je mee naar de ruige, betoverende flanken van de Etna, Europa’s meest actieve vulkaan, waar lava, as en druiven al eeuwenlang samen een intens verhaal schrijven. Hier, tussen de gestolde lavavelden en terrassen die als trappen naar de hemel lijken te leiden, vind je een druif met evenveel karakter als het landschap waarin hij groeit: Nerello Mascalese.
Dit is geen wijn die zich zomaar prijsgeeft. Geen makkelijke doordrinker of internationale allemansvriend. Nerello Mascalese is complex, koppig en uitgesproken. Eeuwenlang bleef hij een goed bewaard geheim van Siciliaanse wijnboeren. Zijn naam klonk bekend in de dorpen aan de voet van de vulkaan, maar ver daarbuiten was hij zelden onderwerp van gesprek. Tot recent. Want stilaan begint de wereld te beseffen wat voor karakter hier uit het glas stroomt. Nerello Mascalese is opgestaan. Van lokale legende tot nieuw ankerpunt voor liefhebbers van terroirgedreven elegantie. En laten we eerlijk zijn: dat werd tijd.
Roots van rots en rook
Nerello Mascalese is zonder twijfel een van de meest karaktervolle druiven van oostelijk Sicilië, met als kloppend hart de flanken van de Etna. Zijn naam verwijst naar de Mascali-vlakte bij Catania, waar hij vermoedelijk al eeuwen aanwezig is in de wijngaarden. In de volksmond draagt hij namen als Niureddu of Nireddu. Soms wordt hij nog wel eens verward met Pignatello nero, maar dat is een vergissing die zijn unieke identiteit tekortdoet. Nerello Mascalese is een druif met een duidelijke eigen stempel, gevormd door het vulkanisch terroir waarop hij groeit.
Jarenlang bleef zijn potentieel grotendeels onder de radar, zeker buiten Sicilië. Maar sinds het begin van deze eeuw is er een duidelijke kentering. Nieuwe generaties wijnmakers, vaak met moderne technieken en internationale ambities, investeerden volop in wijngaarden rond de Etna. Die kwaliteitsimpuls binnen de Etna DOC heeft ervoor gezorgd dat Nerello Mascalese vandaag de dag een sleutelrol speelt in de heropleving van Siciliaanse kwaliteitswijn.
De exacte afkomst van de druif is niet met zekerheid vastgelegd, maar genetisch onderzoek wijst op een mogelijke spontane kruising tussen Sangiovese en Mantonico Bianco. Wat wel zeker is, is dat Nerello Mascalese in de loop der eeuwen een brede genetische diversiteit heeft ontwikkeld. Het grote aantal biotypen maakt hem moeilijk te categoriseren, wat meteen verklaart waarom hij zich zo sterk laat beïnvloeden door terroir en microklimaat.
In 1970 werd de druif officieel erkend binnen de Italiaanse wijnwetgeving. Toen stond hij nog op meer dan 14.000 hectare aangeplant. Sindsdien is dat areaal gestaag afgenomen tot net onder de 3.000 hectare, mede door veranderende wijnbouwtrends en de moeilijke omstandigheden waarin hij gedijt. Toch geldt vandaag meer dan ooit: wat overblijft is geen massaproductie, maar puur kwaliteitsmateriaal. Stokken op hoogte, in moeilijke omstandigheden, met lage opbrengsten en hoge expressie. Geen volume, wel persoonlijkheid.
Nerello Mascalese is geen druif die zich makkelijk laat sturen. Hij stelt eisen aan zijn omgeving en zijn wijnmaker. Maar wie met geduld en respect werkt, krijgt er een wijn voor terug die een precieze afdruk is van zijn plek en zijn geschiedenis. Een druif die tegelijk de ruigheid van lavasteen en de subtiliteit van een oude ziel in zich draagt.
Ampelografie voor gevorderden (of wijnnerds)
De wijnstok van Nerello Mascalese straalt kracht en vitaliteit uit. Hij groeit robuust en gedijt het beste in moeilijke omstandigheden, wat goed past bij zijn natuurlijke habitat op de flanken van de Etna. De trossen zijn groot, langgerekt en conisch van vorm, soms met kleine vleugels. De bessen zijn middelgroot tot langwerpig, met een opvallende blauwgrijze kleur. De schil is dik, stevig en bedekt met een uitgesproken waslaag, wat hem goed beschermt tegen uitdroging maar tegelijk ook zijn aromatische intensiteit bewaart.
De bladeren zijn pentagonaal en trilobaat, met soms twee extra, licht ontwikkelde lobben. De bovenkant van het blad is matgroen en licht golvend, terwijl de onderzijde een kenmerkend behaard, fluweelachtig oppervlak heeft. In de herfst krijgt het loof een geelgroene kleur met rode schakeringen, wat extra visuele flair geeft aan de wijngaard.
In de traditionele Siciliaanse wijnbouw wordt Nerello Mascalese vaak geleid volgens het alberello-systeem. Deze lage struikvorm is uitermate geschikt voor de steile, stenige hellingen en de intense zon die kenmerkend zijn voor het vulkanische landschap. De combinatie van hoogte, arme lavagrond en goede ventilatie zorgt ervoor dat de druif zich volledig kan uitdrukken, mits hij met zorg wordt behandeld.
Fenologisch gezien is Nerello Mascalese een laatrijpende variëteit. Het ontluiken van de knoppen begint al vroeg in het voorjaar, meestal rond de tweede helft van maart. De rijping van de druiven voltrekt zich langzaam, met oogstmomenten die doorgaans tussen eind september en de eerste helft van oktober vallen. Op grotere hoogten kan die rijping extra tijd vragen, wat het risico op onrijpe of onregelmatig ontwikkelde bessen verhoogt, vooral in koelere jaren.
De plant biedt redelijke weerstand tegen ziektes en parasieten in het algemeen, maar blijft gevoelig voor oidium en botrytis, vooral in hoger gelegen wijngaarden waar het microklimaat grilliger is. Bij instabiel weer kan onvolledige ontwikkeling van de bessen optreden, waarbij sommige druiven in de tros klein en roodgroen blijven. Dit komt vooral voor boven de duizend meter hoogte.
Toch ligt precies in die moeilijkheid de charme. In optimale omstandigheden, met een lage opbrengst en de juiste balans tussen bladgroei en rijping, levert Nerello Mascalese wijnen met een ongeziene precisie en diepgang. Een waar uithangbord van zijn terroir, met een opmerkelijk vermogen om bodemstructuur, hoogte en jaargang te weerspiegelen in geur en smaak.
Van lavabodem naar Bourgondische elegantie
Nerello Mascalese is geen wijn die je gedachteloos inschenkt. Hij nodigt uit tot stilstaan, tot ruiken, proeven en herproeven. Deze druif wil ademen, maar vooral ook vertellen met overtuiging en detail. Zijn finesse, zijn lichtvoetigheid en zijn transparantie maken dat hij vaak wordt vergeleken met Pinot Noir. Niet omdat hij hetzelfde smaakt, maar omdat hij hetzelfde kan: zijn terroir verklanken, zijn maker weerspiegelen, en het ritme van het wijnjaar voelbaar maken in elke slok. Hij is de Bourgogne van het zuiden, maar dan met lava onder zijn voeten.
Wie een glas Nerello Mascalese inschenkt, ziet doorgaans een lichte tot medium robijnrode kleur. De wijn oogt delicaat, maar wat volgt is allesbehalve vlak. In de neus openbaart zich een gelaagd boeket van rode kers, granaatappel, kruiden als rozemarijn en tijm, maar ook tabak, cederhout en bij rijpere exemplaren zelfs florale tonen zoals viooltjes of gedroogde rozenblaadjes. Soms zweemt er iets rokerigs of aards doorheen, een echo van de vulkanische oorsprong van de druif.
In de mond toont hij zich slank maar gespierd, met frisse zuren die voor levendigheid zorgen en fijnkorrelige tannine die structuur bieden zonder te domineren. Wat veel proevers opvalt is de opmerkelijke mineraliteit, een ziltige of steenachtige ondertoon die rechtstreeks lijkt voort te komen uit de lavabodem waarin de stokken geworteld zijn. Die spanning tussen luchtigheid en diepte, tussen elegantie en energie, maakt hem zo bijzonder.
Veel wijnen op basis van Nerello Mascalese winnen aan diepte met enkele jaren flesrijping, waarin de scherpe kantjes verzachten en tertiaire aroma’s naar voren komen. Houtgebruik varieert sterk tussen producenten, van strakke inox-vinificatie tot rijping op grote Slavonische vaten of neutrale barriques. Het resultaat blijft telkens trouw aan zijn essentie: een wijn met helderheid, lengte en een zekere ingetogen kracht.
Wie hem leert kennen, ontdekt een druif die niet mikt op effectbejag, maar op gelaagde expressie. Een wijn die boeit zonder te vermoeien, die verrast zonder te overrompelen. Intens, maar nooit zwaar. Serieus, maar nooit saai.
De blends, de DOC’s en de toppers
Binnen de Etna Rosso DOC is Nerello Mascalese zonder twijfel de hoofdrolspeler. Hij vormt er het overgrote deel van de blend, vaak tot tachtig procent of meer, aangevuld met een kleinere hoeveelheid Nerello Cappuccio. Die laatste zorgt voor extra kleur, iets rondere tannine en een tikje fruitige charme. Mascalese daarentegen levert de ruggengraat, de structuur en het karakter. Waar Cappuccio soepelheid brengt, geeft Mascalese richting en diepte. Samen vormen ze een complementair duo, maar het is duidelijk wie de hoofdtoon zet.
Opvallend is dat steeds meer wijnmakers bewust kiezen voor wijnen die volledig op Nerello Mascalese zijn gebaseerd. Er is een duidelijke trend richting monocepagewijnen, waarin het pure karakter van de druif ten volle wordt uitgedrukt. Deze beweging past binnen een bredere herwaardering van terroir en authenticiteit, en biedt wijnliefhebbers de kans om de gelaagdheid, elegantie en minerale diepte van Mascalese in zijn meest onversneden vorm te ervaren.
Hoewel de Etna het epicentrum blijft, duikt Nerello Mascalese ook elders in Sicilië op. In de Faro DOC, in het noordoosten van het eiland, maakt hij deel uit van een complexe blend met lokale variëteiten zoals Nocera. In Marsala is hij toegestaan binnen de DOC, al komt hij daar minder prominent voor. Buiten Sicilië vinden we hem ook in Calabrië, onder meer in de Lamezia DOC, waar hij op kleinere schaal wordt verbouwd.
Wat Nerello Mascalese zo bijzonder maakt, is zijn vermogen om zich aan te passen aan het terroir zonder zijn identiteit te verliezen. Wijnen van lagere hellingen en jongere stokken zijn vaak lichtvoetig en aromatisch, met levendige zuren en fris rood fruit. Naarmate de aanplant hoger ligt, of de stokken ouder zijn, neemt de complexiteit toe. Dan verschijnen er tonen van kruiden, rook, grafiet en aarde, met een diepere structuur en meer concentratie. Elke wijngaard spreekt zijn eigen taal, maar de druif vertaalt telkens met heldere precisie.
Er is een groeiende groep producenten die zich ten volle toewijdt aan het potentieel van Nerello Mascalese en hem internationaal op de kaart hebben gezet. Naast de vaak genoemde referenties zoals Benanti, Tenuta delle Terre Nere, Passopisciaro, Graci en Salvo Foti, zijn ook wijnhuizen als Frank Cornelissen, Girolamo Russo, Pietradolce, Tascante en Carranco relevante namen binnen het Etna-spectrum. Ieder met hun eigen interpretatie van de vulkaan, van natuurlijk en ongefilterd tot precies en klassiek.
Waarom jij deze wijn moet proberen
Voor liefhebbers van karaktervolle wijnen die spanning combineren met finesse is Nerello Mascalese een ontdekking die je niet mag missen. Dit is geen wijn die zich makkelijk laat samenvatten. Hij spreekt met subtiele kracht, met een zekere ingetogen intensiteit, en nodigt uit om aandachtig te proeven. In elke slok voel je het contrast tussen het ruwe landschap waar hij groeit en de verfijning waarmee hij zich in het glas toont.
Proeven is hier meer dan smaak. Het is een ervaring. Je waant je op een lavaterras, met uitzicht over de valleien van de Etna, rookpluimen die loom aan de horizon hangen, en de geur van warme aarde en kruiden in de lucht. Wat je drinkt is niet zomaar wijn, maar een directe afdruk van plaats, klimaat en geschiedenis.
Nerello Mascalese is bovendien verrassend veelzijdig aan tafel. Zijn frisse zuren en minerale structuur maken hem een dankbare begeleider van uiteenlopende gerechten. Denk aan gegrilde aubergine met olijfolie en knoflook, een smeuïge ossobuco, geroosterde lamskoteletjes of een Siciliaanse klassieker als caponata met zoetzure groentetoetsen. Hij voelt zich ook thuis bij gerechten met paddestoelen, harde kazen of zelfs bij tonijn van de grill.
Maar soms vraagt hij om geen gezelschap, behalve dat van een groot glas en een moment van rust. Dan volstaat hij op zichzelf. Geen eten, geen gesprek. Enkel jij, de wijn, en een stille gedachte aan de vulkanische helling die zijn karakter vormt.
Onlangs was ik nog een keertje Zabaglione (sabayon) aan het maken, lekker makkelijk met de thermomix, en hiervoor had ik de fles Marsala uiteraard nodig. Dat deed me eraan denken dat Marsala de laatste tijd meer en meer opdook in gesprekken en dat het na een tijd in onmin te zijn geweest aan een revival toe is. Marsala, een versterkte wijn met een rijke geschiedenis en uitgesproken karakter, komt uit het westen van Sicilië, rondom de stad Marsala. Deze wijn heeft zijn oorsprong in de 18e eeuw en blijft tot op de dag van vandaag geliefd. Van zijn herkomst en druivensoorten tot zijn gebruik in de keuken en als verfijnde dessertwijn: Marsala is een wijn met vele gezichten.
De oorsprong van Marsala
Het verhaal van Marsala begint in 1773, toen de Engelse handelaar John Woodhouse uit Liverpool door een storm in de haven van Marsala terechtkwam. Daar ontdekte hij een lokale wijn die robuust, rijp en krachtig was. Deze wijn werd geproduceerd in grote houten vaten en gerijpt volgens een solera-achtige methode: telkens wanneer een hoeveelheid wijn werd afgetapt, werd deze aangevuld met jonge wijn. Geïntrigeerd stuurde Woodhouse een lading van 50 vaten (elk 412 liter) naar Engeland, waar de wijn een enorm succes bleek te zijn.
Woodhouse keerde terug naar Sicilië, kocht wijngaarden, bouwde een wijnfabriek en zorgde ervoor dat Marsala commercieel bekend werd. In zijn voetsporen volgden andere Engelse zakenlieden, zoals Benjamin Ingham, die in 1812 een immense fabriek langs de kust bouwde, en later Joseph Whitaker, die in de 19e eeuw de export van Marsala verder uitbreidde.
In 1832 werd een “Italiaanse” draai aan Marsala gegeven door Vincenzo Florio, die het product wereldwijd bekend maakte. De schepen van de Florio-familie verspreidden Marsala naar de verste uithoeken van de wereld, waardoor de wijn het symbool werd van Italiaanse wijnbouwkunst.
Wat is Marsala?
Marsala is een versterkte wijn, wat betekent dat er aan het einde van de gisting extra alcohol (meestal in de vorm van brandy) wordt toegevoegd. Dit proces was oorspronkelijk bedoeld om de wijn langer houdbaar te maken tijdens transport over zee. Marsala varieert in smaak, afhankelijk van het type en de rijping, maar kenmerkt zich over het algemeen door zijn diepe, complexe aroma’s en smaken die doen denken aan gedroogde vruchten, noten en specerijen.
Druivensoorten in Marsala
De belangrijkste druivensoorten die worden gebruikt voor Marsala zijn inheemse Siciliaanse rassen. Voor witte Marsala, de meest voorkomende variant, zijn de hoofdsoorten Grillo, Catarratto en Inzolia. Voor de zeldzamere rode Marsala, ook wel Ruby Marsala genoemd, worden druiven zoals Nero d’Avola, Nerello Mascalese, Damaschino en Pignatello (Perricone) gebruikt. Ruby Marsala moet volgens de regels minimaal 70% zwarte druiven bevatten.
De diversiteit aan Marsala-wijnen
Marsala kent verschillende stijlen en niveaus van zoetheid, die mede afhangen van het rijpingsproces en de toevoeging van mosto cotto (gekookte druivenmost) of sifone (versterkte most). De kleur van Marsala wordt omschreven als Oro (goud), Ambra (amber) of Rubino (robijnrood). Daarnaast zijn er drie zoetheidsgradaties: – Secco (droog) met minder dan 40 gram restsuiker per liter. – Semisecco (halfdroog) met tussen 40 en 100 gram restsuiker. – Dolce (zoet) met meer dan 100 gram restsuiker.
Marsala biedt een indrukwekkende diversiteit, zowel qua rijping als smaakprofielen. De vijf categorieën van rijping zijn:
Fine: minimaal één jaar gerijpt.
Superiore: minimaal twee jaar gerijpt.
Superiore Riserva: minimaal vier jaar rijping.
Vergine of Soleras: minimaal vijf jaar rijping zonder toevoegingen.
Vergine Stravecchio of Riserva: minimaal tien jaar rijping.
Marsala in de keuken versus verfijnde dessertwijn
Marsala wordt vaak geassocieerd met koken, en terecht: de wijn is een geliefd ingrediënt in de keuken, vooral in sauzen voor vlees- en visgerechten en in desserts zoals tiramisu en zabaglione. Vooral de Marsala Fine en de goedkopere versies van Marsala Superiore zijn geschikt voor gebruik in gerechten, omdat de smaak goed standhoudt bij verhitting.
Toch is het belangrijk te benadrukken dat Marsala veel meer te bieden heeft dan alleen als kookwijn. De hoogstaande Marsala Vergine en Marsala Superiore Riserva zijn verfijnde dessertwijnen, met een complexe smaak van gedroogd fruit, noten en kruiden, die een plaats verdienen in het glas, niet alleen in de pan. Deze wijnen worden gekoesterd vanwege hun intense smaken en complexiteit, die zich bij elke slok verder ontvouwen. Ze passen uitstekend bij kazen, gedroogd fruit, en desserts met chocolade of amandelen, en kunnen ook als digestief worden geserveerd.
Marsala: een unieke Siciliaanse ervaring
Marsala biedt een rijke variatie aan stijlen, van robuuste, krachtige wijnen voor de keuken tot elegante, zoete varianten die liefhebbers van dessertwijnen zeker zullen bekoren. Of je Marsala nu gebruikt als culinaire toevoeging of geniet van een glas van de verfijnde Vergine, deze wijn is een unieke uitdrukking van de Siciliaanse cultuur en traditie. Het is een ware Siciliaanse schat, een complexe wijn met diepgang die de ziel van het eiland weerspiegelt.
Dus, de volgende keer dat je Marsala overweegt, denk dan niet alleen aan koken. Geniet van een glas van deze authentieke Siciliaanse wijn – een perfecte afsluiter van elke maaltijd en een unieke smaakervaring.
Het is alweer een tijdje geleden dat we onze jaarlijkse superproeverij hielden bij wijnclubs Het Negende Vat en Op de Klippen! De notities liggen almaar te lonken om onder handen genomen te worden. Uitstelgedrag… Tot het moment dat je het beu bent dat je ze al voor de zoveelste keer in de hand hebt en er dan ook mee aan de slag gaat.
Het systeem is duidelijk. We organiseren dit jaarlijks en er komen enkel Italiaanse klassewijnen op de proeftafel (9 wijnen). We hebben hiervoor een budget van ongeveer 500,00 €. We luisteren de avond extra op door er 6 gastronomische hoogstandjes bij te serveren. Het hoeft geen betoog dat alle leden al uitkijken naar de degustatie van 2025!
Hieronder volgende de wijnbeschrijvingen van de geserveerde wijnen bij beide wijnclubs:
Bruna U Baccan 2020 – Riviera Ligure di Ponente DOC
Wijn gemaakt van de Pigato-druif, het kroonjuweel van Ligurië. Deze druif komt volledig tot zijn recht dankzij een fermentatie op roestvrij staal en vervolgens een rijping op de fijne lies voor 10 maanden, gevolgd door een flessenrust van 8 maanden. Ze doen er niet aan battonage. In het glas zie je een strogele wijn met een helder karakter. Het bouquet is meteen verleidelijk en fris. Je neus wordt begroet door sappige geuren van peer, ananas en de subtiele citrusfrisheid van grapefruit, naast een exotisch vleugje lychee. Je merkt dat er ook bloemige tonen van jasmijn in verstopt zitten, met op de achtergrond een hint van anijs en een fijne amandeltoets. Dit alles met een mooie minerale ondertoon. Bij de eerste slok proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De smaak is rond en fruitig, met een verfrissende levendigheid die je zintuigen prikkelt. De salinity – die knisperende ziltheid – geeft de wijn een heel eigen karakter, bijna alsof je een briesje van de Ligurische kust proeft. De zuurgraad is precies goed: levendig en droog, zonder dat het je mond doet samentrekken. Het subtiele bittertje aan het einde, in combinatie met de uitgesproken minerale afdronk, geeft de wijn een mooie diepte en zorgt voor een lange, verfijnde nasmaak. Deze Bruna U Baccan is niet alleen een wijn met finesse, maar ook eentje met een vrolijk karakter. Hij is vol en toch elegant, lekker fris maar met een geraffineerde kruidigheid die blijft hangen. Heel knap gemaakt, met een heerlijk bittertje op het einde! Punten: 87/100
Pietracupa Cupo Fiano 2018 – Campania IGT
100% Fiano. Fermentatie in inox. Geen houtlagering. Bleekgele, heldere kleur. Adem diep in en je wordt getrakteerd op een sterke, zuivere neus die meteen in balans is. Stel je voor: sappige appels en zoete perziken, met een frisse scheut citrus die je neus prikkelt. Zachtjes komt de florale toets van acacia bloemen opzetten! De kruidenparade volgt ook anijs en een tikje munt. Voor de nootjesfans zijn er subtiele hints van amandel en hazelnoot. Tenslotte een mineraal randje dat het geheel nog even opfrist. In de mond is er niet onmiddellijk vuurwerk! Wel de nodige fraicheur en rondheid. Alles is in balansen de smaak blijft vooral fruitig met diezelfde appels, perziken en citrus. Maar dan komen de kruidige en minerale elementen weer om de hoek kijken. De afdronk is voldoende lang, niet te snel weg. Dit is een mooie wijn die nu gedronken moet worden. Hij zit vol leven en pit, en heeft precies de juiste mix van fris fruit en kruidigheid! punten: 85/100
Joaquin Vino della Stella – Fiano di Avellino DOCG
100% Fiano. Vergisting in stalen tanks en vervolgens rijping in voor maar liefst 36 maanden in deze inox cuves. Diep goudgele kleur, helder. De neus is een ware ontdekkingstocht, vol complexiteit en gelaagdheid. Onmiddellijk present zijn de sappige aroma’s van peer, ananas, perzik en abrikoos. Verder is er een subtiele hint van honing die wat rondheid toevoegt, vergezeld van een verfrissend vleugje pepermunt. Vervolgens komt er een zijdezachte toets van vanille en hazelnoot naar voren, met op de achtergrond een fijne rokerigheid. De aardsheid, gecombineerd met een ‘flint’ mineraliteit, maakt het bouquet helemaal compleet. De eerste slok is een sensatie. Deze wijn is rond en vol van smaak, met een krachtige intensiteit die je meteen meesleept. De levendige zuurgraad zorgt voor een perfecte balans. De wijn is heerlijk droog. Wat vooral opvalt, zijn de notige elementen die in de afdronk naar voren komen: hazelnoot, misschien zelfs een vleugje amandel, die perfect samengaan met de minerale en kruidige tonen die de wijn extra diepte geven. De lange, aanhoudende afdronk is een waar genot, kruidig en mineraal. Deze Joaquin Vino della Stella is een indrukwekkende wijn die kracht en finesse prachtig weet te combineren. De volle, minerale structuur en de verfijnde kruidigheid maken hem niet alleen complex, maar ook ontzettend lekker. Punten: 89/100
100% Trebbiano Abruzzese. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in nieuwe Franse barriques. In je glas schittert een citroengeel juweeltje met een intens heldere schittering. Bereid je voor op een geurenspektakel dat je zintuigen goed wakker schudt. Krachtig, verfijnd en mooi in balans, met een mand vol fruit: sappige appels, rijpe peren en een exotische twist van ananas, met kruisbes en citrus in de aanvulling. Gevolgd door een vleugje kamperfoelie. Nog meer: een hint van munt, wat hazelnoot en een tikje toast dat subtiel naar voren komt dankzij die houtlagering. Verder bezit de wijn een licht aards karakter zijn er de frisgroene toetsen van varen en de aanstekelijke mineraliteit. De smaak is krachtig en perfect in balans. Deze wijn weet hoe hij je smaakpapillen moet bespelen. Hij komt binnen met een levendige frisheid, maar dan volgt een zachtere, ronde finish die zorgt voor een heerlijk mondgevoel. De smaken blijven fruitig met een subtiele kruidige ondertoon en een fijne mineraliteit. Alles is mooi geïntegreerd. De afdronk blijft best wel even hangen. Lang, fruitig, kruidig en mineraal. Dit is niet zomaar een Trebbiano. Dit is de Trebbiano die vol, friskrachtig en evenwichtig is! Punten: 89/100
J. Höfstatter Barthenau Vigna San Urbano Riserva Pinot Nero 2017 – Alto Adige DOC
100% Pinot Nero. Vinificatie en rijping voor 12 maanden in kleine Franse eiken barriques, gevolgd door een extra jaar rijping in grote eiken fusten en tenslotte 8 maanden op fles. Het resultaat? Een complexe, gestructureerde wijn die finesse en kracht in perfect evenwicht brengt. Met zijn kersenrodekleur en levendige tranen aan het glas, nodigt hij je meteen uit. De neus is een explosie van aardbei, kers, framboos en andere besjes, vermengd met florale hints van viool en roos. Dan komt er die kruidige kant opzetten, met snufjes peper, munt, kaneel een vleugje cederhout en laurier, afgetopt met een mineraal en aards accent van grafiet. In de mond laat hij zich van zijn beste kant zien: evenwichtig, met een frisse, levendige zuurgraad en precies de juiste hoeveelheid tannine die het mondgevoel rijk en rond maken. De smaken zijn heerlijk fruitig, met dat frisse rode fruit op de voorgrond, ondersteund door die subtiele kruidige en minerale ondertonen. De afdronk? Geweldig en blijft heerlijk lang hangen. Een verfijnde en frisse Pinot Nero die echt indruk maakt! I like it!! Punten: 91/100
Linticlarus is een zeer expressieve Pinot Noir. Er komen heel wat handelingen kijken bij het vinifiëren van deze wijn! Vooreerst is er de vergisting in betonnen cuves. Nadien rijpt de wijn gedurende een jaar in eiken barriques (40% zijn nieuwe). Vervolgens is er een verdere rijping van 6 maanden in grote botti (eikenhouten fusten) en krijgt de wijn nog een flessenrust van 12 maanden. Prachtige, heldere kersenrode kleur. Bij het ruiken begint het feestje pas echt. De neus biedt een heerlijk boeket van rijpe kersen, sappige bosbessen en een vleugje frambozen. Dat fruitige karakter wordt verrassend verfijnd aangevuld met geuren van rozenblaadjes en een subtiele, maar aanwezige kruidigheid van kaneel en cederhout. Er hangt een zekere rokerigheid overheen, samen met een lichte geur van tabak en de aardse tonen van verse boschampignons. Vanaf de aanzet proef je direct hoe mooi in balans deze wijn is. De tannine zijn soepel en rijk, maar niet te opdringerig – ze ondersteunen het geheel zonder te overheersen. De levendige aciditeit geeft de wijn een frisse, bijna speelse energie, terwijl de malse zachte toets voor diepte en rondheid zorgt. De smaak is krachtig en vol, zonder zwaar te worden. De fruitigheid van de kers en bosbes blijft op de voorgrond, maar wordt perfect omringd door kruidige en aardse tonen die de complexiteit vergroten. Het mondgevoel is rond en harmonieus. En dan is er nog de afdronk – extra lang en bijzonder bevredigend. De fruitige en kruidige componenten blijven prachtig hangen, met een sappigheid die je mond als vanzelf laat verlangen naar de volgende slok. De wijn eindigt op een minerale toon, met een knipoog naar het terroir van Alto Adige. Kortom, deze Tiefenbrunner Linticlarus Riserva is niet alleen een wijn vol finesse en karakter, maar ook een wijn die je blijft ontdekken. Elke slok onthult nieuwe lagen, en de balans tussen het fruit, de kruidige houttonen en de frisse zuren maakt dit een zeer mooie Pinot Noir. Punten: 94/100
Alberto Graci en Angelo Gaja Idda 2020 – Etna Rosso DOC
Deze wijn is gemaakt van Nerello Mascalese.. Na fermentatie in betonnen cuves rijpt de wijn verder voor deels in 50 hl grote houten vaten, en deels in diezelfde betonnen kuipen voor een periode van 24 maanden. Granaatrood, helder en levendig. De neus is aanstekelijk verfijnd en uitnodigend. Je merkt de sappige geuren van kers, rode bes en wilde bosaardbeien, vergezeld van subtiele florale tonen van rozen. Er is een zekere rokerigheid en de aanwezigheid van cederhout. Laurier, aardsheid, en een hint van paddenstoel zorgen voor meer complexiteit en uiteraard is er de minerale Etna aanwezigheid. In de mond is deze Etna Rosso een ware finessebom. De wijn is fris, maar zit bomvol smaak, zonder ooit overweldigend te worden. De tannine zijn mooi gestructureerd, niet te zwaar maar rijk genoeg om de wijn body te geven. De levendige zuren houden alles prachtig in balans en versterken het fruitige karakter. Elke slok biedt een extra lange lengte, waardoor de fruitige en kruidige elementen in de afdronk nog lang nazinderen. Deze afdronk is ronduit geweldig, een samenspel van frisheid, kruidigheid en de typische mineraliteit van de Etna. Deze wijn is een perfecte balans tussen elegantie en diepte, vol van smaak, maar altijd verfijnd. Punten: 91/100
Tunella Pignolo 2018 – Trevenezie IGT
100% Pignolo. Deze wijn begint met een zorgvuldige vinificatie op roestvrijstalen tanks. Daarna wordt hij 60 maanden gerijpt in 500 liter eiken tonneaux. Om af te ronden, rust hij nog eens 6 maanden op fles voordat hij naar buiten mag komen om te schitteren. In het glas zie je een diepe donkerrode kleur, helder en vol, met tranen die langzaam langs de randen van het glas glijden. Dat belooft al veel goeds. De neus is dan ook precies wat je verwacht van zo’n krachtpatser: pruimen, kersen, braambessen, cassis en blauwe bessen knallen uit het glas, terwijl een kruidige mix van jeneverbes, peper en kruidnagel zich subtiel mengt met hartige tonen van tijm, laurier en paprika. Alsof dat nog niet genoeg is, komen daar ook heerlijke geuren van chocolade, tabak, ceder en dat klassieke sigarenkistje bij, met een vleugje grafiet en sousbois voor de aardse diepgang. Dit is een neus waar je een hele avond aan zou kunnen blijven ruiken. En dan in de mond… bam! Krachtige tannine laten meteen weten dat deze wijn niet met zich laat sollen. Maar die kracht wordt gelukkig mooi in balans gehouden door een levendige frisheid die zorgt voor de nodige spanning. De eerste slok brengt een explosie van sappig donker fruit. Vol en rond. Deze Pignolo laat zich van zijn rijkste kant zien, met een fruitig en kruidig karakter dat perfect samengaat. De afdronk is een genot: lang, fruitig en kruidig. Een wijn met veel kracht, maar toch elegantie, waar de tijd even bij stil lijkt te staan. Een ware traktatie voor de liefhebbers van complexe, kruidige rode wijnen. Punten: 89/100
Meroi Davino Vigna Dominin 2016 – Friuli Colli Orientali DOC
100% Refosco dal peduncolo rosso. De druiven ondergaan fermentatie in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 24 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Dit is een wijn die onmiddellijk indruk maakt met zijn bijna inktzwarte kleur, helder en met volle tranen langs het glas. De neus is werkelijk een avontuur op zich, met een intens bouquet vol donker zwart fruit zoals pruimen, braam en cassis, aangevuld met een stevige kruidigheid. De wijn barst van de kruidnagel, tijm en peper, die subtiel verweven zijn met vegetale tonen van paprika, laurier en grafiet. De houtimpressies van voornamelijk ceder zijn duidelijk aanwezig en voegen een mooi vleugje leder, tabak, en zelfs thee toe. Het aards karakter is eveneens duidelijk present en geven deze wijn mee zijn diep en complex aroma. Het kruidige karakter van de wijn wordt bij het proeven onmiddellijk duidelijk, met een mooie balans tussen kracht en finesse. De tannine zijn stevig en rijk, op het randje van te dominant, maar alsnog blijft de wijn fris en levendig dankzij de perfect geïntegreerde zuren. In de mond proef je donkere chocolade en tabak, die zorgen voor een aangenaam knapperig bittertje in de afdronk. De lengte is indrukwekkend en de afdronk blijft lang hangen met een fruitige en kruidige nasmaak. Dit is een wijn die krachtig en vol is, met veel potentieel voor verdere rijping. Voor wie geduld heeft, zal deze wijn over de jaren nog meer verfijning tonen, maar ook nu al is het een waar genot voor liefhebbers van rijke, complexe wijnen. Punten: 92/100
Zymé Kairos 2019 – Rosso Veneto IGT
Deze blend van maar liefst vijftien druivensoorten krijgt zijn karakter mede door de vinificatie in de appassimento-stijl. Hij krijgt een opvoeding in Franse eiken barriques voor een periode van 36 maanden en geniet nog na van een jaartje flessenrust. Het is een wijn die meteen opvalt door zijn diepe, donkerrode kleur, helder en met opvallende tranen langs het glas. De neus opent met een weelderig bouquet van rijp en gedroogd fruit. De appassimento-stijl drukt hier duidelijk zijn stempel. Zwarte kers, braam en cassis knallen eruit, terwijl gedroogde vijgen en pruimen een zwoelere onderlaag vormen. Daarnaast komen er kruidige en balsamische accenten naar boven, zoals zoethout, laurier en een vleugje peper. Het geheel wordt omhuld door donkere chocolade, mokka en een subtiele rokerigheid. Viooltjes brengen een florale frisheid in de mix Verder is er nog tabak en een aardse, bijna rustieke achtergrond. Dat Kairos een krachtige wijn is kan hij onmogelijk verbergen, rijk en vol van smaak. De tannine zijn stevig en geven de wijn een stevige structuur. De zuurtjes hebben het moeilijk om de nodige tegenkanting te geven, wat ervoor zorgt dat de wijn balanceert op het randje van ‘te log of vermoeiend’. Dit is echt een wijn voor liefhebbers van de rijkere, zwoelere kant van de Venetiaanse wijnen, met duidelijke Amarone-invloeden. De smaken van zwarte kers, chocolade en gedroogd fruit blijven mooi aanwezig in de mond, terwijl de lange afdronk een kruidige en fruitige harmonie biedt die de wijn goed afrondt. Deze Kairos is ontegenzeggelijk een volle, rijke wijn die dicht tegen het randje van vermoeiend aanzit door zijn zwoele karakter. Niet onmiddellijk mijn favoriete wijn (hiervoor mist hij de nodige finesse). Toch, voor wie van dit genre houdt, biedt hij een bijna decadente drinkervaring, vol met rijp fruit, kruiden en een vleugje balsamico. Punten: 88/100
Tasca d’Almerita Rosso del Conte 2015 – Contea di Sclafani DOC
Blend van 53% Nero d’Avola en 47% Perricone. Deze Siciliaanse krachtpatser ondergaat een fermentatie in roestvrijstalen tanks, waarna hij 18 maanden rijpt in Franse en Slavonische eiken barriques. Visueel is hij een ware eyecatcher: donkerrood, intens en helder, met van die gekleurde tranen die langzaam langs het glas glijden. Die neus… Het eerste wat opvalt is het prachtige contrast tussen donker en rood fruit. Denk aan pruimen, kersen, braambessen en frambozen, maar dan gecombineerd met een kruidige punch van munt, peper en kruidnagel. Voeg daar wat chocolade, tabak en eikenhout aan toe, en het plaatje is compleet. Alsof dat nog niet genoeg is, sluipen er nog meer complexe aroma’s binnen: leder, grafiet en een hint van paddenstoel voor dat aardse, bijna umami-karakter. De mond is net zo verleidelijk. Het fruit is op het randje van jammy, lekker geconcentreerd maar niet over de top. Krachtig en intens, met een stevige structuur dankzij de rijke tannine die de wijn body geven, maar toch niet overheersen. De zuurgraad is fris genoeg om het geheel in balans te houden, en de alcohol is mooi geïntegreerd. In de mond proef je dat volle, ronde karakter, met een mix van fruitige en kruidige smaken die door elkaar heen lopen. Naar het einde toe volgt er een fijne toets van chocolade in de afdronk. Die afdronk is trouwens lang en complex, fruitig. Een wijn die kracht en finesse perfect combineert. Dit is zonder twijfel een imposante Siciliaanse rode die indruk maakt, en ja, absoluut lekker! Punten: 90/100
Piancornello Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG 100% Brunello (Sangiovese). Na de oogst wordt deze Sangiovese zorgvuldig vergist in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een rijping van 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten. Bij het inschenken valt meteen het robijnrode kleurenspektakel op, intens en helder, met de nodige traanvorming. De neus opent wel zeer intens met een stevig en vol bouquet dat uitpakt met sappig fruit: pruimen, aardbeien, kersen, braambessen en frambozen. Maar het blijft uiteraard niet alleen bij fruit, er komen ook florale en kruidige tonen door: subtiele viooltjes, wat jeneverbes, peper, kaneel, en hints van chocolade, cederhout, mokka en een beetje thee. Duidelijk present is ook een prachtige aardse component van champignon. In de mond wordt het verhaal van deze wijn nog spannender. Veelzeggens is hoe zeer geïntegreerd het smaakprofiel is! De tannine zijn krachtig en rijk, maar zo goed verweven met de zuurgraad dat de wijn nooit scherp of te heftig wordt. Het fruit – dat op de rand van rijpheid zit combineert prachtig met de kruidige en aardse tonen. De wijn heeft een volle, ronde smaak, met een speelse balans tussen het fruitige en het kruidige. Dit typeert ook de lange, kruidige afdronk met die kenmerkende Brunello-elegantie die blijft nazinderen. Dit is zonder twijfel een wijn die het evenwicht tussen aciditeit, tannine, alcohol en fruit subliem accentueert, en hij nodigt je telkens weer uit voor een volgende slok. Elegant, krachtig, maar nooit opdringerig. Punten 90/100
Cantina Fornacina Riserva 2015 – Brunello di Montalcino Riserva DOCG
Deze 100% Brunello (Sangiovese Grosso) ondergaat een traditionele vinificatie met lange maceratie, gevolgd door een rijping van minimaal 36 maanden in grote Slavonische eikenhouten vaten, met nog eens minstens 12 maanden rijping op fles. Robijnrode kleur, helder en met subtiele traanvorming. De neus is verleidelijk en complex, een prachtig samenspel van aroma’s die zich langzaam ontvouwen. Denk aan sappige kersen en rode bessen, aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, kaneel en een vleugje munt. Het houtgebruik is perfect geïntegreerd, met subtiele hints van cederhout en tabak, terwijl de aardsere tonen van bosvruchten en paddenstoelen de wijn een extra dimensie geven. Een lichte toets van koffie en thee zorgt voor een verfijnd rokerig karakter, en het leer in de achtergrond voegt een vleugje rokerigheid toe. In de mond wordt dit geheel nog eens bevestigd. De wijn is vol en rond, met een perfecte balans tussen fruit en kruiden. De tannine zijn krachtig, maar mooi verweven en geven de wijn structuur zonder dat het overweldigend wordt. De levendige zuurgraad houdt de wijn fris. De smaken van het neus-fruit worden gevolgd door kruidige nuances van laurier, kaneel en tabak, en de afdronk is lang, fruitig en kruidig met een heerlijk gelaagde diepgang. Dit is een Brunello die het beste van kracht en verfijning weet te verenigen. Een geweldige wijn die nu al indruk maakt, maar met zijn stevige structuur en rijke tannine nog een verder leven voor zich heeft. Punten: 95/100
Il Borro 2019 – Toscana IGT
Deze blend van 50% Merlot, 35% Cabernet Sauvignon en 15% Syrah krijgt een fermentatie van 14 dagen in stalen tanks. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in kleine houten vaten en een verdere rijping van 6 maanden op fles om alles mooi samen te laten komen. Bij het inschenken valt de robijnrode kleur op, helder en gematigd van intensiteit, met een lichte traanvorming die elegant langs het glas glijdt. De neus is een feest van geuren: kers, braam en myrilles dansen samen met peper, viooltjes en tijm. Daarachter schuilen lagen van chocolade, cederhout, paprika, laurier, thee, tabak, potloodslijpsel, leder en zelfs een hint van champignons. In de mond is deze wijn een ware sensatie. De combinatie van aanwezige aciditeit en specerijen zorgt voor een levendige en frisse ervaring. De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, en de zuurgraad houdt alles mooi in balans. De smaak is vol, rond en zacht. De afdronk is geweldig, fruitig en kruidig, en blijft lang hangen, waardoor je telkens weer een nieuwe laag ontdekt. Het is een wijn die je blijft verrassen met zijn groene, frisse toetsen en zijn complexe, elegante karakter. Een echte aanrader voor liefhebbers van verfijnde, veelzijdige wijnen! Punten: 93/100
Vignamaggio Cabernet Franc di Vignamaggio 2017– Toscana IGT
100% Cabernet Franc. Na de oogst gaat deze Cabernet Franc in roestvrijstalen tanks voor de fermentatie, waarbij zorgvuldige aandacht wordt besteed aan de extractie van tannine en aroma’s. Daarna volgt een rijping van 18 maanden in Franse eikenhouten barriques en 8 maanden in de fles. Prachtige diepe, donkerrode kleuren, helder en zuiver, met mooie gekleurde tranen. De neus is echt veelbelovend. Het begint met een explosie van rijp kersen-, braam- en aalbessenfruit, waar snel daarna bosbessen bij komen. Bovendien duikt er een scala aan secundaire aroma’s op: viooltjes, munt en peper mengen zich subtiel met kruidige hints van tijm, chocolade, tabak en ceder. Een toetsje rokerigheid, de tonen van sigarenkistje en een hint van koffie maken de geurbeleving bijna af. Want er volgt nog die fijne balsamico toets en een snufje paprika. In de mond is deze wijn precies zoals je van zo’n rijke neus zou verwachten: vol en kruidig, en dan dat heerlijke, sappige fruit! De balans tussen de krachtige tannine en de levendige frisheid zorgt voor een wijn die krachtig is zonder log te worden. Je krijgt een fijne frisheid die het donkere, rijpe fruit in toom houdt. Alles is zeer gebalanceerd, van de zachte zoetheid tot de rijkdom van het fruit, de subtiele kruidigheid en de alcohol. De afdronk? Die is geweldig. Lang, fruitig, kruidig, en met een vleugje chocolade dat nog even blijft hangen. Dit is een wijn die niet alleen indruk maakt met zijn kracht, maar ook met zijn elegantie. Een sublieme, uiterst sappige wijn. Een echte topper die je vol enthousiasme in je glas schenkt, en die je zeker niet snel zult vergeten! Punten: 95/100
100% Chiavennasca (Nebbiolo). Deze Nebbiolo, afkomstig uit de steile wijngaarden van Valgella in Valtellina, krijgt zijn karakter door een traditionele vinificatie, gevolgd door een rijping van minimaal twaald maanden, waarvan deels in 225 liter eiken barriques en deels inn 25 hectoliter eiken foeders. In het glas schittert een heldere granaatrode kleur, vol van intensiteit en met een elegante traanvorming langs het glas. De neus opent met een uiterst aangenaam bouquet, waar rijpe tonen van pruim, rozijn en kers onmiddellijk de aandacht trekken. Vervolgens komt er een bloemige dimensie bij, met subtiele hints van roos en viooltjes, samen met een verfrissend vleugje pepermunt, vanille, tabak en ceder. Het bouquet wordt compleet met die heerlijke, klassieke geur van een sigarenkistje, laurier en de aardse nuances van humus. In de mond is deze Riserva verrassend zacht, ondanks zijn krachtige intensiteit. De tannine zijn rijk, maar geïntegreerd, waardoor de wijn fluweelzacht aanvoelt. Dit wordt gecounterd door een levendige frisheid, precies genoeg om de wijn droog en elegant te houden. Het smaakprofiel wordt gedomineerd door sappige fruittonen, vooral donker fruit zoals pruimen en bramen, met een kruidige ondertoon die het geheel mooi aanvult. De **afdronk is lang, met een fijne combinatie van fruitigheid en kruidigheid, die blijft hangen met subtiele hints van tabak en vanille. Het resultaat? Een sappige, uitgebalanceerde wijn die je gewoon nog een slok doet nemen. Deze Nebbiolo bewijst eens te meer waarom Valtellina een van de mooiste regio’s voor Nebbiolo is, en waarom deze Riserva zo’n genot is om te drinken! Punten: 90/100
Matteo Ascheri Sorano 2016 – Barolo DOCG
Deze Barolo wordt uiteraard gemaakt van de Nebbiolo. Na de oogst volgt een traditionele vinificatie met een lange schilweking, en de rijping vindt plaats op grote Slovaakse eikenhouten vaten gedurende minstens 24 maanden, gevolgd door verdere rijping op fles. De wijn presenteert zich met een granaatrode kleur, helder en gematigd van intensiteit. Al bij de eerste neus wordt duidelijk dat je hier te maken hebt met een goed gebalanceerd bouquet. Geuren van bosaardbei, kersen en framboos vormen een heerlijke fruitige basis. Daaroverheen zweven florale tonen van viooltjes, gekruid met peper en jeneverbes. De subtiel rokerige toets van cederhout en laurier geeft de neus diepte, terwijl thee, tabak, leer en een aardse ondertoon een complex en uitnodigend geheel creëren. Bij het proeven van die eerste slok onthult Sorano meteen zijn kracht en complexiteit. De intensiteit is indrukwekkend, met stevige, rijke tannine die de structuur van de wijn bepalen. De levendige zuurgraad houdt de boel fris, terwijl er een zacht gevoel door de wijn heen schemert. Vol en rond van smaak, met een perfect gebalanceerd alcoholpercentage, lijkt deze wijn als een dikke knuffel voor je smaakpapillen. Je proeft de sappigheid van rood fruit, gemengd met aardse en kruidige nuances. De afdronk is simpelweg geweldig. Fruitig en kruidig, met een extra lange lengte die je nog even laat nagenieten. Sorano 2016 van Matteo Ascheri is niet zomaar een Barolo, het is een Barolo die een verhaal vertelt, van traditie, vakmanschap en puur genoegen. Punten: 97/100
Pure Nebbiolo. Deze Barolo Monvigliero is een schitterend voorbeeld van wat Nebbiolo te bieden heeft. Na een traditionele vinificatie ondergaat de wijn een rijping van minstens 36 maanden, waarvan een groot deel in grote Slavonische eikenhouten vaten. Hierop volgt nog een rijping van 2 maanden in inox en minstens 6 maanden in de fles. In het glas toont hij een elegante robijnrode kleur, vol en helder. De neus is ronduit aanstekelijk – een feest van aroma’s dat je meteen in vervoering brengt. Rijpe tonen van bosaardbei, kers en framboos dansen samen met een vleugje bosbes. Daarbovenop komt een delicate parfum van roos, die vervolgens overgaat in kruidigere noten zoals jeneverbes, munt en peper. En dan die geweldige onderliggende aardse en rokerige tonen: cederhout, sigarenkistje, mokka, laurier, thee, een hint van truffel en champignon, die de wijn zijn Barolo-typische aardsheid geeft. In de mond komt de magie echt tot leven. Deze wijn is een subliem juweel – krachtig en tegelijkertijd fijnzinnig. De tannine zijn rijk en krachtig, maar toch soepel en verfijnd, terwijl de levendige zuurgraad zorgt voor een frisse balans. Het mondgevoel is vol en rond, waarbij de smaak van rijp rood fruit en een subtiele kruidigheid mooi verweven zijn. De alcohol is perfect geïntegreerd en draagt bij aan de elegantie van de wijn zonder dominant te worden. De afdronk is lang en indrukwekkend, vol van fruitige en kruidige smaken die je mond heerlijk blijven prikkelen. Dit is een overheerlijk complexe en verfrissende Barolo, die zijn kracht en frisheid subtiel weet te combineren. Een ware expressie van de Monvigliero-wijngaard en een must voor liefhebbers van verfijnde, gelaagde wijnen! Punten: 96/100
De begeleidende hapjes waren:
Gambero rosso con visciole
Capesante / crema di topinambur / fagioli verdi di soia e asparagi
Tartare con carciofini
Pollo all’Ostrica
Filetto di maiale in crosta
Guance di vitello cotte nella birra scura con funghi di bosco e cipollotti
Een uitbarsting, een reputatie die als een komeet omhoog geschoten wordt. Ma(g)ma Mia! Nog nooit heb ik een wijngebied op zulke korte tijd de status weten bereiken als deze met de wijnen van het Siciliaanse Etna DOC het geval is. Rijke instroom vanuit het Noorden van Italië, een opbod om een lapje grond met wijngaardstokken te bemachtigen… The sky is the limit wat de Etna wijnen betreft. Voornamelijk voor de rode wijnen alsnog maar de witte, Carricante gebaseerde wijnen, volgen in een al even ijltempo. Niet evident, want draaien we de teller terug naar het einde van de 20e Eeuw dan was dit wijngebied slechts een voetnoot in de Siciliaanse wijnbouw en dacht men dat je bij de vermelding van Nerello als druif in Sicilia aan de verkeerde champignons had gezeten.
Theoretische informatie en diverse weetjes over de wijnbouw werden reeds in een eerdere blog Etna – Een explosieve opmarsgeschreven. Je kan ze daar rustig nalezen! Aan onze tafel werden enkele vragen gesteld waarop niet onmiddellijk een antwoord kon gegeven worden. Wat opzoekwerk kan enige duiding brengen.
Nerello Mascalese vs Nerello Cappuccio! Waarom is de Nerello Mascalese druif superieur in gebruik bij de Etna wijnen tegenover de Nerello Cappuccio? Even grasduinen in de geschiedenis en DNA van beide druiven kan een beter inzicht geven bij deze vraag. Er wordt van de veronderstelling uitgegaan dat beide druiven familie van elkaar zijn. Zekerheid bestaat hieromtrent nog niet. Nerello Mascalese blijkt een kruising te zijn tussen Sangiovese (dit verklaart al veel) x Mantonico Bianco. Een Toscaanse – Calabrese liefdesdruif dus. Van Nerello Cappuccio is er tot op heden nog niet achterhaald wie de ouders van de druif zijn. Dat ze beiden thuishoren in zowel Sicilia en Calabria is wel een zekerheid. Het bestuderen van de eigenschappen van beide druiven leert ons dat Nerello Mascalese een hogere aciditeit bezit. Nerello Capuccio is zachter, fruitiger van structuur. De wijnen van Nerello Capuccio zouden ook niet het nodige bewaarpotentieel geven aan de wijn en kan je dus het beste op een jeugdige leeftijd nuttigen. De hoofdredenen die echter aangehaald worden door de wijnbouwers is dat Nerello Mascalese een veel duidelijkere expressie van de terroir geeft aan de Etna wijn en dat Nerello Cappuccio een veel wispelturige en meer onbetrouwbare druif is. Niet echt geschikt om kwaliteitsvolle monocépage wijnen van te maken.
Noordflank vs zuidflank? Er is beduidend meer wijnbouw op de noordkant dan aan de zuidkant. Waarom is dit zo? Hier valt niet zo veel van terug te vinden. Door het lezen van verschillende artikels vermoed ik dat de hoofdreden te maken heeft met de invloed van het klimaat. Van oudsher is rode wijnbouw de norm op Etna. Witte wijnen zijn pas de laatste jaren meer in opmars gekomen. De hellingen op de zuidelijke flank zouden meer beïnvloed worden door de zee waardoor de wijnen meer ziltige accenten bevatten. Deze op de noordelijke flank hebben die invloed niet en de wijnen bezitten er meer fruit. Hierdoor zijn de wijngaarden op de noordzijde meer aantrekkelijk voor de rode wijnen. De meer ziltige eigenschap op de zuidflank komt dan weer ten goede bij witte wijnen van Carricante. Wat google werk naar het Gaja / Graci project kan hier bevestiging van geven. Ze willen met Idda, de focus vooral leggen op witte wijnen (al was die rode die we proefden een verdomd pareltje!) en kozen daarom de zuidflank. Dit is dus maar een veronderstelling en geen vast gegeven.
Net zoals de gereputeerde wijnboeren Gaja, Franchetti, Giodo, Borgogno, etc investeert ook onze Amici wijngilde in deze vulkanische wijnen zodat er geregeld een degustatie kan gehouden worden van de Etna wijnen. Afgelopen woensdag werden er dan ook alweer 8 wijnen van de kurk ontdaan, onze zintuigen geprikkeld en de pennen gescherpt.
Etna DOC – De proefnotities:
Pietradolce – Archineri Etna Bianco 2019 100% Carricante – Inox – Stokken van 100 tot 120 jaar oud. Helder en zuiver geelgoud. De geur is alvast veelbelovend. Verse ananas, kweepeer, meloen en pompelmoes vullen de fruitkorf. Mooie florale accenten van jasmijn brengen een lichte frivoliteit. Anijs, amandel, vegetaal kantje en het rokerige van vuursteen. In de mond vinden we een mooie frisheid en vooral een minerale dominantie. Strak maar toch een licht vettig puntje dat naar het einde toe afneemt. De afdronk was voldoende lang en heeft een licht bitter notig accent. De smaak is van begin tot het einde omringd door een prachtige mineraliteit en aciditeit. Het is een mooie start van de proeftafel al kon de smaak het hoge verwachtingspatroon van de neus niet volledig voldoen. Punten: 86/100 – Te koop bij Wineart 37,50 €
Tenuta di Fessina – A Puddara Etna Bianco 2014 100% Carricante – Vinificatie en opvoeding voor 6 tot 8 maanden in 3500 liter vaten. Zuivere en heldere goudgele kleur. De neus die een zekere leeftijd prijs geeft met de rijpe appel, op het oxidatieve af. Ananas, perzik, mandarijn, gegrilde & verse noten, potpourri en acaciahoning vullen gelukkig na het walsen aan. De smaak geeft naast het minerale vooral veel gegrilde nootjes/pijnboompitten. De zuren zijn present en de smaak is in de aanzet vol en rond. Dat deint uit tot een citrusbittertje waar je van moet houden. Punten 85/100 – Te koop bij Licata (37,00 €)
Generazione Alessandro – Croceferro Etna Rosso 2019 100% Nerello Mascalese – Rijping voor 12 maanden in tonneaux Granaatrode kleur, helder en zuiver. De wijn heeft wat tijd in het glas nodig alvorens hij zijn aroma’s volledig prijs geeft. Dat is dan voornamelijk het kleine rode fruit (kers, rode aalbes, framboos) en is zelfs licht snoeperig. Geurende roosjes, salie, laurier, thee en puntje animaal. Dat klein rood fruit zet zich in de mond helemaal door en zorgt naast de zuren voor een extra fris gevoel. De wijn wordt van nog zeer jonge stokken gemaakt en dat proef je. Hij mist hierdoor wat materie en body. Punten 85/100 – Te koop bij Patrick Jublou (19,55 €)
Girolamo Russo – A Rina Etna Rosso 2019 94% Nerello Mascalese, 6% Nerello Capuccio – 12 maanden rijping, deels in 2600 liter Sloveense fusten, deels in beton. Zuivere, heldere kersenrode kleur met traanvorming. Mooie complexe neus met een combinatie aan rood en blauw fruit. Kersen, blauwe bes, aardbei, viooltjes, salie, peper, een lichte toasting, laurier, wat thee en champignon. De mond geeft smakelijke en mooie tannine met veel rood-fruit-frisheid. Het kruidige is er tot in de lange finale. Het geheel is mineraal, elegant (nog net niet verfijnd)! Punten: 87/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (27,85 €)
Passopisciaro – Passorosso Etna Rosso 2014 100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders. Zuivere, tranend, kersenrood. Heerlijk glas om aan te ruiken. Turks fruit, granaatappel, kers, framboos, vele kruiden en specerijen, sousbois, tabak, ceder, mokka, laurier… De mond geeft bevestiging!. Een mooi glas met verfijnde tannine, een perfect evenwicht met de aciditeit, alcohol, mineralen en fruit. Het geheel blijft lang aanwezig en maakt dit een breed smakend glas wijn. Punten: 89/100 – Te koop bij Vinesse (30,00 €)
Graci – Arcuria Etna Rosso 2015 100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders. Klassieke granaat- tot kersenrode kleur. Mooie uitnodigende neus! Rijpe kersen, pruim, dadel, kruidig met anijs, munt en peper. Floraal, laurier, thee, tabak, sousbois en de alcohol die iets te fel present is. Oei, de smaak is moeilijk! Krachtig maar op het ruwe af. De zuren zijn wel zeer prominent aanwezig en ik mis wat tegenspel van fruit in het geheel. Is dit dezelfde wijn die ik in 2019 heb geproefd en toen lyrisch heb omschreven? Punten: 84/100 – Te koop bij Stappato (45,95 €)
Idda – Etna Rosso 2019 100% Nerello Mascalese – 24 maanden rijping in deels 50 hl vaten en deels in betonnen cuves. De samenwerking tussen Gaja en Graci levert een dot van een wijn op! Helder, zuivere granaatrode kleur. Heerlijk uitnodigende tot bedwelmende aroma’s. Een spring in het veld van het kleine rode fruit in combinatie met het rozenbouquet. Fijne aardse toetsen, laurier, thee tot licht vlezig zelfs. Verfijning en elegantie gaan hier hand in hand als een jeugdig verliefd koppeltje. Fris, onbezonnen, jong fruitig, fijn kruidig, gezegend met een zeer lange finale en helemaal top. Punten: 95/100 – Te koop bij Licata (42,00 €)
Tenuta delleTerre Nere – San Lorenzo Etna Rosso 2015 100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in barriques en tonneaux. Kersenrood, tranend. Een neus die veel geeft en die een zeer kruidig (peper, tijm, salie, kruidnagel, kaneel) karakter kent. Naast de obligatoire kersen is er ook een zweem van braambes. Rokerig, koffie, tabak zwarte olijven, thee en potgrond. De mond vult zich met smakelijke zuurtjes en rijke tot krachtige maar eveneens smakelijke tannine. Perfect in evenwicht, vol en rond en een waardige afsluiter! Punten: 90/100 – Te koop bij Licata (48,00 €)
Je kan de laatste jaren niet meer rond de positieve beweging die er zit omtrent de Siciliaanse wijnen met waarschijnlijk Etna DOC als de mooiste exponent hiervan. Jawel, voor niet ingewijden moet ik vertellen dat de Etna niet enkel de bekendste nog actieve vulkaan is van Sicilia maar dat zijn flanken bezaaid staan met wijnranken die bij het heerlijkste Italiaanse sap produceren. Het is dan ook een, positief, gegeven dat we bij onze Amici wijnclub de Etna op de proeftafel zien verschijnen. Als eerste (februari 2019) was er een algemene Etna degustatie en in september 2021 mochten we een avondje omtrent Pietradolce beleven. Het werden beiden zeer boeiende avonden!
EtnaDOC, enkele weetjes
Naast rode wijnen kan je ook witte, rosé en Spumante (verplichtte tweede gisting in de fles en minimale rustperiode sur lattes van 18 maanden) vinden als Etna DOC
De DOC bestaat sinds 1968
Het is een klein productiegebied van net iets meer dan 1100 hectares, goed voor bijna 29.000 hectoliter aan wijn of 320.000 flessen.
Het ligt in de oostelijke hoek van Sicilia, in de provincie Catania.
Wijngaarden uit 20 gemeenten maken deel uit van de productiezone: Biancavilia, S. Maria di Licodia, Paternò, Belpasso, Nicolosi, Pedara, Trecastagni, Viagrande, Aci S. Antonio, Acireale, S. Venerina, Giarre, Mascali, Zafferana, Milo, S. Alfio, Piedimonte, Linguaglossa, Castiglione en Randazzo.
De stokken staan op een hoogte van 350 tot 900 meter.
Bij Etna kom je vaak het woord Contrada tegen (ook elders in ( Zuidelijk Italië durf je dit wel tegen komen). Contrada komt feitelijk overeen met een Cru waarmee één bepaalde wijngaard mee wordt aangeduid. Etna DOC kent 133 verschillende Contrade.
Het gevaar dat bij de Etna wijngaarden om de hoek schuilt; nl. een eruptie die ze zou kunnen vernielen is tevens een zegen geweest voor de geschiedenis van de Etna wijnen. De lava terroir beschermde de wortels immers tegen de phylloxera plaag waardoor er nu nog stokken van meer dan 100 jaar oud te vinden zijn.
Een kleine 40 jaar geleden was Etna met uitsterven bedreigt. Er bleven nog slechts een 10-tal producenten over. Het was einde de jaren 1980 dat Benanti, één van de toonaangevende producenten, Salvo Foti aanstelde als oenoloog voor hun verwaarloosde familiale stokken, dat de regio de rug kon rechten. Vandaag zijn er meer dan 70 producenten en zijn de ‘rijke’ producenten uit het noorden van Italië naarstig op zoek naar wijngaarden op Etna DOC.
Tussendoor maken we melding dat de vulkaan Etna lokaal de Mongibello wordt genoemd.
De rode Etna wijnen
De rode wijnen van Etna DOC worden wel eens de Pinot Noir van het Zuiden genoemd. Naast hun minder intense kleurschakering zal ook vooral de fragiliteit en de verfijning van de wijnen hiervoor verantwoordelijk zijn. Maar de grootste treffende gelijkenis is dat de wijnen van de Etna DOC echte terroirwijnen zijn zoals dit ook gezegd wordt van de beste rode Bourgogne wijnen.
De Nerello Mascalese druif verdient een standbeeld! Deze druif is de grote verantwoordelijke voor de kwaliteit van de rode wijnen.
Er moet minimum 80% Nerello Mascalese aanwezig zijn in een rode Etna
Nerello Cappuccio, ook wel Nerello Mantellato genoemd, speelt er letterlijk de tweede viool en mag tot maximum 20% aanwezig zijn. Eventuele andere lokale druivenrassen (ook witte) mogen samen tot maximum 10% deel uitmaken van de blend.
Er bestaat tevens een Etna Rosso Riserva DOC
Het minimale potentiële alcohol percentage moet 12% bedragen (12,50% voor de Riserva)
Een Riserva moet een rijpingsperiode hebben van minimaal 4 jaar, waarvan minstens 12 maanden op hout. Er worden geen specificaties omtrent het gebruik van het type hout opgelegd.
De witte Etna wijnen
Misschien een nog groter geheim dan de rode Etna wijnen zijn hun witte broeders! De vulkanische bodem brengt het beste boven in deze wijnen en geven de wijnen vaak een sublieme volheid in combinatie met frisheid. Naar mijn bescheiden mening behoren ze ongetwijfeld tot de allerbeste witte Italiaanse wijnen.
Wat Nerello Mascalese is voor de rode wijn is Carricante voor de witte wijnen.
Er moet minimum 60% Carricante aanwezig zijn in een witte Etna, voor een Superiore loopt dit op tot 80%
De aanvullende druiven zijn Catarratto (maximum 40%), Trebbiano en Minella bianco mogen samen met andere lokale rassen tot maximum 15% aanwezig zijn.
Uitzonderlijk kan je ook Etna Bianco Superiore vinden. Dit is echter enkel toegestaan voor wijngaarden uit de gemeente Milo.
Het minimale potentiële alcohol percentage moet 11% bedragen (11,50% voor de Superiore)
Proeverij – Etna DOC
Graci – Arcuria Etna Bianco 2013 100% Carricante – Opvoeding van 12 maanden, deels in foeders. Heldere, goudgele kleur. Ingetogen neus bij de aanzet. Walsen doet de aroma’s beetje bij beetje opkomen en geven geuren van gekonfijte citrus, rijpere ananas, perzik, abrikoos, honing, jasmijn, anijs en hazelnoot. In de mond spelen de frisse zuren tegen de honingtoetsen en de rijk aanwezige mineralen. De afdronk mocht net iets langer en meer dragend zijn. Dit is een zeer correct gevinifieerde wijn maar zeker geen allemansvriend! Punten 83/100 – Te koop bij Stappato (43,50 €)
Tenuta di Fessina – A Puddara Etna Bianco 2014 100% Carricante – Vinificatie en opvoeding voor 6 tot 8 maanden in 3500 liter vaten. Zuivere en heldere strogele kleur. Walsen met het glas is een absolute noodzaak om de diverse aroma’s te ontdekken. Ananas, abrikoos, grapefruit, gegrilde noten, hooi en thee kunnen we waarnemen. De smaak is er eentje met veel frisheid in de aanzet maar die deint al zeer snel uit met geel pitfruit, kruiden en vooral een waaier aan diverse, fijne citrusvruchten. De mineralen zijn alom aanwezig en de afdronk kent een correcte lengte. Punten 84/100 – Te koop bij Licata (35,00 €)
Girolamo Russo – A Rina Etna Rosso 2014 94% Nerello Mascalese, 6% Nerello Capuccio – 12 maanden rijping, deels in 2600 liter Sloveense fusten, deels in beton. Zuivere, heldere granaatrode kleur met traanvorming. Verfijnde neus met een veelzijdigheid aan fruit en specerijen. Kersen, aalbes, framboos, viooltjes, jeneverbessen, anijs, peper, een lichte toasting, laurier, wat vlezig, schimmels… De mond geniet van een sublieme aciditeit die perfect gecounterd wordt door de verborgen kracht (tannine). Het rode fruit is duidelijk aanwezig, de kruiden komen voornamelijk naar het einde opnieuw opzetten. Het geheel is mineraal, fragiel, verfijnd en ook dragend aanwezig! Punten: 88/100 – Te koop bij Baeten Vinopolis (24,15 €)
Terre Nere – Calderara Sottana Etna Rosso 2015 98% Nerello Mascalese, 2% Nerello Capuccio – 18 maanden rijping in houten fusten. Gematigde kleur, granaatrood en tranend. De neus geeft naast het fruit (kers en framboos) vooral een mix van zwoele, zuiderse kruiden à la Raz el Hanout. Verder floraal, wat venkel, laurier en thee. De mond is behoorlijk veelzijdig en bevat voornamelijk mooie zuurtjes naar de rijke en krachtige tannine. Vol en rond van smaak met een correct evenwicht. Hij kent een fijne, bittere chocolade geladen afdronk. Punten: 86/100 – Te koop bij Licata (45,00 €)
Palari – Faro DOC 2010 Bijna een verplichting als je een Nerello Mascalese proeverij wenst is het buitenbeentje van Palari op te nemen! Niet alledaagse blend van 60% Nerello Mascalese aangevuld met Nerello Cappuccio, Nocera, Acitana, Jacché en Cor’e Palumba. Het geheel krijgt een houtopvoeding van 24 maanden. Granaatrode kleur en traanvormend. Wat een mooie maar animale neus! Klein rood fruit haalt de boventoon. Verder roosjes, mineraal, mokka, koffie, ceder, oranjebloesems, leder. Alles is zeer finesserijk aanwezig. de mond vult zich met heerlijke tannine/zuren. Het kleine rode sappige fruit krijgt de nodige aanvulling van blauw en zwart fruit samen met elegante kruiden. Alles is lang en verfrissend aanwezig. Eenvoudigweg lekker is deze wijn! Punten: 89/100 – Te koop bij Licata (45,00 €)
Passopisciaro – Contrada ‘G’ Guardiola Etna Rosso 2013 100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders. Zuivere, tranende granaatrode kleur. Deze Nerello is in de neus enorm dartel! Jong rood fruit zingt en danst in het rond, sousbois, zachte kruidigheid, violetjes en toetsje vegetaliteit. Je blijft steeds maar ontdekken. Die complexiteit zet zich verder in de mond. Een mooie verfijnde kracht, gekoppelde aan een sublieme frisheid & mineraliteit. Perfecte houtintegratie en een dragende lengte. Dit is een heerlijk slaapmutsje… Punten: 92/100 – Te koop bij Vinesse (50,00 €)
Pietradolce – Contrada Rampante Etna Rosso 2016 100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in Franse eiken vaten. Gematigde licht kersenrode kleur en tranend. De vulkanische terroir valt enorm op in de neus met de rokerige tonen. Veel fruit ook aanwezig, zowel het kleine rode fruit als het zwarte fruit. Kruidig met naast munt, peper, laurier en jeneverbes ook oregano. Verder bosaroma’s (champignon), thee en tabak. Het aanwezige cederhout verraadt het houtgebruik. In de smaak is dit best wel een powerboy met een wat ruwere kracht die subliem ondersteunt wordt door een gigantische frisheid. Het geheel blijft wel sappig van smaak en toont veel potentieel. Dit is een wijn met een karaktertje die veel te bieden heeft. Punten: 90/100 – Te koop bij Wine-Art (33,00 €)
Graci – Arcuria Etna Rosso 2015 100% Nerello Mascalese – 18 maanden rijping in foeders. De klassieke zuivere granaatrode kleur. De neus is weelderig en complex. Het is een genot om te ruiken. Vlezig, kruidig, fruitig, floraal, licht vegetaal en animaal. Hij heeft eenvoudigweg alles te bieden. De smaak zet zich verder in dezelfde richting en de tong wordt maximaal verwend. Kracht, aciditeit, perfect evenwicht en aanhoudende lengte. Het minerale, terroir gebonden karakter komt nog een keer extra uit de verf. Punten: 95/100 – Te koop bij Stappato (45,95 €)
Proeverij – Pietradolce (Te koop bijWine-Art)
Pietradolce Etna Rosato 2017 100% Nerello Mascalese – Inox. Heldere kleur die doet denken aan oud goud of cognac. Mooie, fijne neus. Naast het licht animale geeft die vooral veel fruit (kers, granaatappel, roze pompelmoes) en kruiden (salie). Van smaak is dit wel een zeer mooie en fijne rosé met verbazend veel verscholen kracht. Zeer mineraal van afdronk met het citrus van bergamot. Gebruik deze wijn aub gastronomisch je zal er mee scoren! Punten: 86/100 – 18,95 €
Pietradolce Etna Bianco 2017 100% Carricante – Inox. Bleekgoud, zuiver en helder. Mooie, fijne en uitnodigende neus. Witte perzik, kruisbes, grapefruit, kweepeer, pompelmoes, munt, amandel, rokerig en groenkruidig. Ook het mondgevoel kan bekoren ondanks zijn wat bescheiden aanzet. Na enige tijd in mond barst de wijn los. Het fijne citrusfruit komt opzetten, de mineraliteit is aanwezig en een fijnkruidig einde. Leuk is ook het licht vettige middenrif. Punten: 86/100 – 18,95 €
Pietradolce Archineri Etna Bianco 2017 100% Carricante – Inox – Stokken van 100 tot 120 jaar oud. Helder en zuiver geelgoud. De geur is ingetogener dan de gewone Bianco maar komt na enige tijd in het glas mooi open en tot zijn recht. Verse ananas, peer, perzik en pompelmoes zijn het fruit van dienst. Kruidig, notig, vegetaal en rokerig. De smaak is van begin tot het einde omringd door een prachtige mineraliteit en aciditeit. Het is een verfijnde & gastronomische wijn die niet uitbundig van het prille begin aanwezig is maar die zich na enige tijd bijna bescheiden en verlegen helemaal prijs geeft. Punten: 87/100 – 33,99 €
Pietradolce Etna Rosso 2017 100% Nerello Mascalese – 3 maanden rijping in tonneaux Wijn met een mooie kleurspiegel, granaatrood. De geur geeft bosaardbeitje, krieken, snoepjes, rozen, munt en laurier. Het bouquet komt verfijnd over. In de mond fragiele tannine en toonaangevende zuurtjes. De afdronk kent een bittertje dat net te dominant overkomt. Wat opvalt is dat deze ‘instap’ Pietradolce enorme moeilijkheden kent op te boksen tegen de Archineri Bianco. Punten: 80/100 – 18,95 €
Pietradolce Archineri Etna Rosso 2017 100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in tonneaux Granaatrood en zuiver. Uitnodigende neus, licht vlezig en aards met fijne kruiden maar voornamelijk een waaier aan fruit. Al het kleine rode fruit dat je kan bedenken is bijna aanwezig. Het hout ruik je zonder dominant te zijn. De smaak toont die gekende verfijnde fragiliteit met toch tegen de aciditeit opboksende tannine. De afdronk is licht alcoholisch en mocht een tikkeltje langer dragen. De mineraliteit spreekt voor zich. Punten: 86/100 – 33,00 €
Pietradolce Santa Spirito Etna Rosso 2016 100% Nerello Mascalese – 14 maanden rijping in tonneaux Lichte, zuivere en heldere kersenrode kleur. Het geurenboeket is divers en aantrekkelijk. Het gekende kleine rode fruit wordt bijgestaan door braambessen. Het florale speelt steeds mee op de achtergrond. Naast munt, oregano, peper en laurier ontdekken we ook een vleugje kaneel. De branderige aroma’s (chocolade en koffie) zijn geïntegreerd. Vlezig en animaal om af te ronden. In de smaak valt het op de fragiliteit weg is hoewel de verfijning wel degelijk aanwezig blijft. De kracht aan tannine wint in de Santa Spirito maar de zuren weren zich en bieden de nodige tegenwerking. Al bij al blijft er een sappigheid hangen in deze volle, gastronomische wijn. Punten: 88/100 – 33,99 €
Pietradolce Contrada Rampante Etna Rosso 2016 Deze wijn werd reeds besproken in de globale Etna proeverij. Hoewel er een verschil in proeven van 2 jaar over heen is gegaan blijven de proefnotities grotendeels gelijk oplopen. Hij blijft nog steeds zijn enorme potentieel bieden.
Pietradolce Barbagali Etna Rosso 2015 100% Nerello Mascalese – 20 maanden rijping in tonneaux Ik wist op voorhand dat de Barbagali in het glas zou zitten en dat is misschien niet het ideale. Ik ben immers fan van deze wijn en dan balanceer je vaak op het subjectieve. Kersenrood en helder. Een vat vol complexiteit. Het glas blijft eenvoudigweg geuren creëren. We ontdekken, viooltjes, rozen, aardbei, framboos, kers, peper, munt, jeneverbes, ceder, koffie, karamel en truffel. Man, dit is zo smakelijk! Prachtige tannine, sublieme frisheid, zwoelheid, lengte… deze wijn heeft het gewoonweg. Punten: 95/100 – 95,00 €
Het is duidelijk dat deze twee proeverijen maar een kleine afspiegeling zijn van wat er mogelijk is van Etna DOC. Ik kijk alvast uit naar meer moois hiervan in het glas!
Mijmerendkijken we terug op de tijden dat we nog actief konden zijn in onze diverse wijnclubs. Verlangendoen we alvast naar de tijden die komen en we opnieuw heerlijke degustaties kunnen verzorgen waar we met z’n allen proeven, discussiëren, herproeven en concluderen… Dit is het relaas van zo’n avond uit het verleden! Degenen die mijn schrijfsels een beetje volgen weten dat er elk jaar wel een speciale proeverij wordt gehouden bij zowel wijnclub ‘Het Negende Vat’, als bij wijnclub ‘Op de Klippen’. We noemen dat onze superproeverijvan het jaar omdat er dan net iets meer kan. We proeven een aantal van de meest heerlijke Italiaanse wijnen en laten er een aantal gastronomische gerechtjes bij serveren. Dat heet dan het beleven van een unieke avond.
De gerechtjes die onze chef uit zijn pan of pot mocht toveren zullen u alvast laten watertanden… Het relaas van de wijnen doet u hollen naar de wijnkelder om er sitopresto uw allerbeste fles boven te halen en deze te ontkurken!
In het bord:
Carpaccio van zwaardvis / tapijtschelpen / krokante sla
Wijting / topinamboer / specerijen uit Martinique
Rundsbavette / wortel / pastinaak / rozenval
Eend uit de Landes / venkelzaal
Duo van Lamsnek / Lamscarré
Varkenswang / kernhem / bospaddenstoel
In het glas:
Ca’del Bosco – Franciacorta Vintage collection Satèn 2014 (Lombardia) – 42,40 € Franciacorta van 85% Chardonnay en 15% Pinot Bianco die 48 maand kelderrust kreeg. De basiswijn kreeg een houtlagering van 5 maanden. Bleekgouden kleur, intense en fijne belletjes. Verfijnde neus van limoen, witte peer, witte perzik. Mineraal, brioche, toasty en floraal. Helemaal niet agressief in de mond, zacht en lang aanwezig. Dit is lekker zonder superlatieven. Score: 88/100
Ca’del Bosco – Franciacorta Vintage collection dosage zero 2014 (Lombardia) – 42,40 € Franciacorta van 65% Chardonnay, 22% Pinot Nero en 13% Pinot Bianco die 48 maand kelderrust kreeg. De basiswijn kreeg een houtlagering van 7 maanden. Opvallend zijn de vele en fijne belletjes en de mooie goudgele kleur. De neus toont zich onmiddellijk met brioche, broodkruim, gegrilde nootjes en gekonfijt fruit van sinaas en ananas. Verfijnd van smaak, zacht en mineraal. De rijpe en rijke smaak maakt het zeer aangenaam en enorm lekker. Score: 91/100
Mastroberardino More Maiorum 2014 – Fiano di Avellino DOCG (Campania) – 21,20 € Wijn van de Fiano druif met 6 maanden houtrijping. Zuivere goudgele kleur en tranend. Spannende neus met honing, noot, stro, gele perzik, ananas en mandarijn. Verder mineraal, kruidig en de geur van geklaarde boter. De mond is vullend, rijk en lang tot makkelijk 7 seconden. Naar het einde toe komt de frisheid opzetten. De afdronk geeft naast de honing ook een zesty toets. Zeer lekkere en dragende wijn! Score 90/100
Grattamacco Bianco 2013 – Bolgheri DOC (Toscana) – 33,00 € 100% Vermentino die 8 maanden houtlagering kreeg. Rijke, goudgele kleur en tranend. Een wat rijpere neus met een waaier aan verschillend fruit. Gaande van tropisch fruit over citrus tot gekonfijt fruit. Daarbij nog een keer de geroosterde noten en de kweepeer(honing). Verder munt, vanille, stro en florale accenten. Zeer vol van smaak met een gigantische frisheid. Breed smakend met rijp geel fruit, een kruidenmix en honing. De lange afdronk geeft nog munt en gekonfijte citrus als extra. De mineraliteit is er van start tot einde. Een ongelooflijke smakelijke Vermentino! Score: 92/100
Librandi Gravello 2016 – Rosso val di Neto IGT (Calabria) – 17,00 € Samenstelling van 60% Gaglioppo en 40% Cabernet Sauvignon. Rijping in Franse eiken vaten gedurende 12 maanden. De kleur is kersenrood en tranend (niet gekleurd). De neus geeft naast de kersen ook rozen, viooltjes, snoepjes, laurier, oregano, drop, tabak, paprika en een animale toets. De smaak is vol van zwart rijp fruit met niet te zware tannine. Er mocht iets meer frisheid tegenover staan. Het geheel draagt een 6-tal seconden en geeft naast kruiden ook chocolade in de finale. Samengevat toch een voldoende smakelijke, volle, rijpe wijn. Score 84/100
Fattoria Zerbina Pietramora Riserva 2015 – Romagna Superiore DOC (Emilia Romagna) – 24,90 € Wijn van bijna uitsluitend Sangiovese 98% die aangevuld wordt met de lokale variëteit Ancelotta. 12 maanden rijping in eiken vaten. Gematigde kersenrode kleur en tranend. Het aroma verraadt de kers van bij de aanzet maar ook de blauwe aalbes tekent present. Verder zijn er rozen, peper, tijm, laurier, humus, hout, geroosterde toetsen en munt. Zeer fijn van smaak. Tanninevol weliswaar maar fragiel met zeer verfrissende zuren en naast de sappigheid een enorme aanwezigheid van specerijen en kruiden. De lengte draagt tot 7 à 8 seconden. Het geheel is perfect verweven met het hout. Sangiovese zoals het hoort! Score: 90/100
Leone de Castris Per Lui Riserva 2014 – Salice Salentino DOC (Puglia) – 27,90 € Wijn van oude Negroamaro stokken met 12 maanden opvoeding op hout. Gekleurde traanvorming en kersenrood. Heerlijke kruidige neus met naast de kruiden ook mooi zwart en rood fruit. Granaatappel valt op net als de mokka, ceder, koffie en de florale accenten. De smaak zit naast ze zeer smakelijke en sappige tannine bomvol fruit! Aanhoudende lengte die rijk is aan kruiden naast het fruit. Heerlijke lekkere wijn van de onderschatte Negroamaro. Score: 90/100
Cantine del Notaio La Firma 2012 – Aglianico del Vulture DOC (Basilicata) – 26,00 € Een volle Aglianico met 12 maanden rijping in eiken vaten. Gekleurde kersenrode kleur! Aglianico biedt doorgaans een heerlijk complexe waaier aan geuren, deze is niet anders. We sommen op: specerijen, braam, kers, tabak, inkt, tabak, ceder, bittere chocolade, leder, paddenstoel, violetjes… Een wijn met zuivere, stevige tannine doorspekt met sappig fruit en perfecte zuren in de aanvulling. Heerlijke aanwezigheid van de kruiden, een lange finale en gezegend met een excellente afdronk. Een finesserijk pareltje! Score 94/100
La Valentina Binomio 2014 – Montepulciano d’Abruzzo DOC (Abruzzo) – 28,90 € Montepulciano die 18 maanden houtopvoeding genoot. Karmijnrood en gekleurde traanvorming. De prachtige, wat rijpere neus is heel typisch Montepulciano met die mooie vegetale toon van voornamelijk paprika en laurier. Verder vooral zwart fruit dat aanwezig is naast de mooie houttoets, cacao en tabak. Bij de eerste slok valt het supersappige van de wijn op samen met de kruiden de zwarte braambes en de rijpere kersen. Perfecte verwevenheid met smakelijke tannine en een lengte die een 8-tal seconden draagt. De vegetale frisheid doet de wijn opnieuw opveren! Score: 92/100
Palari – Faro DOC (Sicilia) – 38,60 € Niet alledaagse blend van 60% Nerello Mascalese aangevuld met Nerello Cappuccio, Nocera, Acitana, Jacché en Cor’e Palumba. Het geheel krijgt een houtopvoeding van 24 maanden. Granaatorde kleur en traanvormend. Wat een fantastische neus! Klein rood fruit haalt de boventoon. Verder roosjes, mineraal, mokka, koffie, ceder, oranjebloesems, leder. Alles is zeer finesserijk aanwezig. de mond vult zich met joeperdepoeper heerlijke tannine/zuren. Het kleine rode sappige fruit krijgt de nodige aanvulling van blauw en zwart fruit samen met elegante kruiden. Alles is lang en verfrissend aanwezig. Eenvoudigweg top is deze wijn! Score: 96/100
Braida di Giacomo Bologna Bricco dell’ Uccellone 2015 – Barbera d’Asti DOCG (Piemonte) – 48,20 € Unieke Barbera die 15 maanden houtopvoeding mee krijgt. Donkere, kersenrode kleur en schone traanvorming. Complexiteit troef qua neus! Starten doen we met de heerlijke chocolade waarmee de neus geprikkeld wordt. De zwarte kersen volgen al zeer snel. Diepe kruiden met veel peper, tabak, munt, leder, gedroogde pruim, rozen en champignon. Zwoele tannine vullen de mond. Dan de frisse zuren die onmiddellijk tegenspel geven. Fijn zwart fruit vult bij aan. Rijk van smaak en het geheel is dominant hangend aanwezig met vooral chocolade, kruiden en gedroogd fruit in de afdronk. Hoeft het nog betoog dat ik dit wel smullen kan!! Score: 95/100
Collemassari Poggio Lombrone Riserva 2012 – Montecucco DOCG (Toscana) – 36,70 € Sangiovese – 18 maanden houtrijping. Kersenrood van kleur en tranend. Onmiskenbaar Sangiovese in de neus! Verschillende soorten kersen tot kriek in combinatie met zwart fruit, rozen, prachtige groene kruiden, jeneverbes, peper, grafiet, cacao, koffie, tabak, ceder, paddenstoel… enfin heerlijk complex dus! Ook een diversiteit aan smaken met toch een kersendominantie. Een sublieme verwevenheid van het geheel en een lengte die jaloers maakt. De afdronk is smachtend naar een heerlijk stukje gegrild vlees (dat gelukkig ook nog vlug kwam). Wat een heerlijke wijn alweer! Score 93/100
San Felice Poggio Rosso 2013 – Chianti Classico Gran Selezione DOCG (Toscana) – 33,40 € 100% Sangiovese met 20 maanden rijping in eiken vaten. Kersenrood en tranend van kleur. Een bouquet dat zeer mooie fruit geeft van zowel kers als braam. Fijnkruidig, vlezig, kreupelhout, mooie tabak, koffie, lichte grafiet en animaal. Een neus om van te houden. De smaak doet een beetje duizelen! Hij is in de eerste plaats zeer breed en heerlijk fris. Sappig met niet té rijp fruit. De lengte gaat lang door en de afdronk is vooral rijk & heerlijk. En bovenal… dit gaat verdorie nog beter worden! Score: 94/100
Tenuta Fontodi Flaccianello della Pieve 2015 – Colli Toscana Centrale IGT (Toscana) – 71,40 € Sangiovese die 24 maanden rijpt in Franse eiken vaten. Zuivere kersenrode kleur met gekleurde traanvorming. De neus is uiterst verwachtingsvol! Hij bezit alleszins een mooie toasting van tabak, ceder en koffie. Verder laurier, viooltjes, kers, kriek, braam, framboos, sousbois, humus, munt en grafiet. De smaak is enkel maar bevestigend te noemen. Verfijnde en heerlijke smakende tannine dansen in de mond samen met de zeer prettige zuren. Samen bieden ze een subliem evenwicht aan deze toch wel zeer complete wijn die lang aanwezig blijft. Score: 96/100
Altesino Riserva 2012 – Brunello di Montalcino DOCG (Toscana) – 70,50 € Heldere granaatrode kleur en gekleurde tranen. De neus is op zijn minst uitbundig te noemen! Naast pruim is er rijk fruit, kers in alcohol, viool, peper, braam, cassis, chocolade, tabak, tijm, munt, eucalyptus… Rijp & rijk van smaak maar niet overdone. Soepele, doch stevige tannine en een lange smaakpresentie. Dit is een zeer mooie wijn die vooral een zeer groot publiek zal bereiken. Score: 93/100
Donnachiara Riserva 2008 – Taurasi DOCG (Campania) – 36,30 € Taurasi staat synoniem voor Aglianico. Deze heeft 18 maanden houtrijping gekregen. Ondanks zijn leeftijd is de wijn nog steeds diep doorkleurd en traant hij zalig. Wat een heerlijke neus geeft ook deze wijn. Jeugdig aroma nog met jong zwart fruit, grafiet, laurier, vulkanische rokerigheid, specerijen, sublieme cederhout, tabak, cacao, viool & roosjes, leder en tenslotte nog wat humus. Een wijn met een ronde sappigheid een een heerlijk verfrissende toets maar voornamelijk met krachtpatsende tannine. Superlang in lengte waarbij de enorme kruidigheid opvalt. Dit is niet allen smullen, dit is superheerlijk! Score 95/100
Luciano Sandrone Le Vigne 2011 – Barolo DOCG (Piemonte) – 75,30 € 100 % Nebbiolo met 24 maanden houtlagering. Ondanks zijn mooie traanvorming is de wijn vrij licht van kleur. De eerste geur al brengt een smile op je gelaat. Zulke veelbelovende neus! Fris, klein rood fruit (aardbei, rode aalbes), verfijnde houttoetsen, ceder, koffie, tabak, aards, leder, teer en roosjes die ik aan mijn vrouw zou schenken! Mijn excuses aan al de voorgaande wijnen, maar wat je ook proeft… alles verbleekt bij een perfecte Nebbiolo! Zo verfijnd, zo fris en zintuigprikkelend met een lengte die, gelukkig maar, blijkbaar geen einde kent. Score: 99/100
Guerrieri Rizzardi Calcarole 2009 – Amarone della Valpolicella DOCG (Veneto) – 76,80 € Blend van Corvina, Corvinone, Rondinella, Barbera en Sangiovese met 36 maanden houtrijping. Donkerrood en volle gekleurde tranen. Een neus die rijk fruit toont van vijg, pruim, dadel en zwarte kers. Naast het fruit is er alcohol, zoethout, viool, mokka en chocolade aanwezig. De smaak is rijk, rijp en toch niet te vermoeiend. Dit moet één van de meest aangename Amarone wijnen zijn die ik ooit proefde. Het geheel is lang en smakelijk aanwezig zonder in het TE te vervallen! Score: 93/100
Dit waren weer eenstwee schaamteloos decadente wijnavonden waarbij we mochten genieten van de waaier aan diversiteit die Italië ons te bieden heeft met toch een klein dominant rolletje voor de Sangiovese!
Heb jij ook zo’n zin in een heerlijk glas wijn gekregen?
Bottle Case 