Alto Adige / Südtirol Pinot Nero: Finesse from the Mountains

Posted on oktober 10, 2025 by Bottle Case

As an Italian Wine Ambassador I was once again invited by the Alto Adige / Südtirol Consorzio to contribute to the October promotion month in Belgium. Last year I kept the scope broad, this time I chose focus. A grape with a nearly indestructible reputation in Burgundy that also delivers wines of class in northern Italy, Pinot Nero. Or, if you prefer, Pinot Noir. What started as an idea became a deep dive into Alto Adige / Südtirol, with attention to location, altitude and soils, and to the way producers shape the grape in the cellar and the vineyard. I measured it against two benchmarks, the famous wines of Burgundy and the style of neighbouring Trentino. The result is a journey through an Alpine landscape where cool nights, sun-drenched slopes and limestone-rich soils meet, and where Pinot Nero shows precision, fine red fruit and a taut arc of tension. A story about how terroir in Alto Adige / Südtirol speaks today as convincingly as in its illustrious French cradle.

Alto Adige / Südtirol: Viticulture between the Alps and the Mediterranean

Say Alto Adige / Südtirol and you say contrast. This small wine region at the far north of Italy, part of Austria until 1919, is wedged between the Alps and the Dolomites and borders Austria and Switzerland. Bilingualism, German and Italian, reflects not only history but also the interplay of cultures in this unique area. The name refers to the Adige River, Etsch in German, which winds from north to south through the valleys and shapes the wine landscape.

With barely 5,800 hectares of vineyards, Alto Adige / Südtirol is one of Italy’s smallest wine regions, accounting for less than one percent of the national area. Yet the diversity is remarkably large. 4.800 winegrowers work an average of only 1.2 hectares, often on steep slopes between 200 and 1,000 meters altitude. Here wine is literally made on the mountainsides.

Although the region was traditionally known for red wines from Schiava, Vernatsch, Alto Adige / Südtirol is today above all a white wine region. Sixty-five percent of production is white varieties such as Pinot Bianco, Sauvignon Blanc and Gewürztraminer. The remaining thirty-five percent is red, dominated by Pinot Nero and Lagrein, which achieve a strikingly precise and refined style here.

Quality is central. Ninety-eight percent of all wines carry DOC status, unique in Italy. With production around forty million bottles per year, one third exported, Alto Adige / Südtirol proves that greatness lies not in size but in character.

Geology and Soils: The Backbone of Alto Adige / Südtirol

To understand the complex structure of Alto Adige / Südtirol, you must start with the soil. The region is a geological wonder, shaped by the collision of the European and African tectonic plates. That ancient fault line, the so-called Periadriatic Seam, runs right through the area and creates exceptional diversity of rock.

Within this small wine region there are more than one hundred and fifty different soil types, ranging from volcanic porphyry and weathered quartz and mica to limestone and marl. Even within a single vineyard the composition can change perceptibly. This mosaic explains the wide variation in style, tension and texture of the wines.

In the south, volcanic porphyry soils dominate, especially around Bolzano and the Bassa Atesina. They give power, color and depth. In the valleys and higher up we find light, weathered soils of quartz and mica that contribute finesse and aromatic precision. Farther north toward the Dolomites, limestone and marl take over, giving the wines marked minerality and energy.

A unique element is the presence of dolomitic limestone, formed from ancient marine deposits. These weathered rock soils are rich in minerals and offer an exceptional terroir for characterful wines. The vine roots must search deep, which results in wines with complexity, expression and a recognizable saline touch.

The combination of geological complexity with steep slopes and shifting elevations makes Alto Adige / Südtirol one of the most varied wine regions in the world.

Climate: Where Alpine Air Meets Mediterranean Sun

The climate of Alto Adige / Südtirol is one of the keys to its wine character. The region sits at the crossroads of two worlds, the cool, mountainous Alps to the north and warmer Mediterranean influences that enter via the Po Valley and Lake Garda. The interplay delivers a near paradoxical harmony of freshness and ripeness.

On average, Alto Adige / Südtirol enjoys more than three hundred days of sunshine per year, exceptional for a mountain region. The Alps form a natural barrier against cold northerly winds, while from the south warm air flows up into the valleys. Between these two air masses countless microclimates arise, each with its own balance of temperature, wind and humidity.

The Dolomites play a key role. They divide the landscape into narrow valleys with different orientations, which creates a large variety of mesoclimates. A vineyard at 400 meters in Caldaro can have a completely different microclimate than a plot at 900 meters in the Val Venosta.

The day to night temperature swings are among the largest in Europe. Slopes warm strongly during the day, while night time cooling lets the grapes breathe and preserves aromas. This natural temperature pendulum is essential for freshness, color and aromatic intensity, especially for Pinot Nero.

Pinot Nero in Alto Adige / Südtirol: Precision at Altitude

Pinot Nero, internationally better known as Pinot Noir, is one of the oldest cultivated grape varieties in our regions. The variety arose more than two thousand years ago from a cross between wild Vitis vinifera sylvestris and an early cultivated vine. In Burgundy it was already described in the early Middle Ages and from there it spread across the Alps to northern Italy. The long history also explains the wealth of names, Pinot Nero, Blauburgunder, Spätburgunder, all pointing to the same noble grape.

The first plantings in Alto Adige / Südtirol date to around 1835, with a clear intensification around 1860 in Merano, Egna and Appiano. The region proved ideal, cool enough to preserve freshness, yet with enough sun to ripen the fruit.

Pinot Nero is not an easy grape. It demands care and precision in vineyard and cellar. In Alto Adige / Südtirol it is mainly planted in three areas, Oltradige with Appiano and Caldaro, Bassa Atesina around Montagna, Egna and Salorno, and Merano with the Val Venosta. The best results come from west facing slopes at 400 to 500 meters, where the grape benefits from sun and air circulation and is protected from extreme heat.

Within the new UGA classification, Unità Geografiche Aggiuntive, officially approved on 18 October 2024, Mazzon near Egna and Glen near Montagna are regarded as top references for Pinot Nero. Both sites combine limestone rich soils with ideal gradient and altitude, which results in wines with depth, finesse and a recognizable tension.

Worldwide Pinot Noir covers about 118,000 hectares, with France, Burgundy and Champagne, as the leading producer. Italy has around 5,000 hectares, with Lombardy, Oltrepò Pavese, the largest by area, but Alto Adige / Südtirol is the epicenter of quality with about 600 hectares. Plantings have grown steadily since the nineteen sixties, driven by demand for cool climate wines.

Pinot Noir: One Grape, Three Faces

Burgundy, Alto Adige / Südtirol and Trentino Compared

Pinot Noir is a grape that rarely simply adapts. It is fascinating to see how three regions, Burgundy, Alto Adige / Südtirol and Trentino, each developed its own interpretation of the same grape, with clearly recognizable signatures.

Burgundy: The Benchmark

This is where the story began. Vineyards sit at 200 to 400 meters, in a cool continental climate distinguished by subtle microclimates between the Côte de Nuits and the Côte de Beaune. Limestone and marl soils, Kimmeridgian and Bathonian, are decisive, as is the fine-grained cru structure that has existed for centuries.
Pinot Noir shows delicate, earthy and layered character. Aromas of red cherry, raspberry and forest floor, sometimes leather or mushroom with age. The color is often light and evolves quickly toward garnet. The structure is fine and linear, carried by lively acidity. Burgundy excels in tension between fruit and complexity. Young wines are often restrained, but they mature into a symphony of truffle, sous-bois and dried flowers.

Alto Adige / Südtirol: Precision

Pinot Nero from Alto Adige / Südtirol plays a different register. The Alpine climate with strong day night shifts and a longer growing cycle creates an unusual interplay of freshness and ripeness. Vineyards lie between 400 and 800 meters, often on west facing slopes that profit from sun and cool mountain breezes.
The soils are geologically complex. Volcanic porphyry, mica, quartz, limestone and sandstone alternate from valley to valley. Clonal selection is considered. Burgundy clones 115 and 777 bring fruit and structure, while Swiss Mariafeld, and German, Freiburg, clones give looser bunches and healthier harvests.
The result is a wine with more color intensity than Burgundy, bright aromas of raspberry, blackberry, cherry and violets, and a hint of white pepper or clove. On the palate it shows fine yet slightly firmer tannin, great precision and palpable mineral tension. Pinot Nero from Alto Adige / Südtirol is usually fruit driven and combines mountain freshness with energy. It can age well, though it aims more for clarity than for tertiary complexity.

Trentino: Riper in Tone

Trentino sits right next to Alto Adige / Südtirol, yet the climate differs. Alpine and sub Mediterranean influences meet here, with slightly higher temperatures and softer day night contrasts. Vineyards are between 300 and 700 meters, often on steep terraces in the Cembra Valley or the slopes of the Vallagarina.
Soils are very diverse, limestone and alluvial material to volcanic porphyry, which yields different styles. Producers mainly use Burgundy clones, 115, 777, 943, for structure and ripening, supplemented with Swiss Mariafeld clones in cooler plots.
In the glass Trentino Pinot Nero is round, ripe and more accessible than its neighbor to the north. Aromas lean toward red cherry, strawberry and plum, sometimes with Mediterranean herbs or a balsamic accent. Acidity is softer, tannin rounder, body a touch fuller. The style combines mountain freshness with a hint of warmth, less strict, yet seductive and generous.

The Tasting: Pinot Nero in All Its Faces

To make the story of Pinot Nero tangible, we organised a tasting that let the diversity of the grape in the mountains speak. The setup was simple and deliberate, four wineries, two wines each, to show how terroir, altitude and winemaking set the tone.

We chose not to lose ourselves in the scale of cooperatives and focused on small, family run estates.

We also wanted contrast. So we added a neighbor from Trentino alongside Alto Adige / Südtirol wines. The tasting could then give a truthful picture of how this grape behaves in two adjacent yet clearly different terroirs.

At each estate we started with the classic Pinot Nero, then moved to the more ambitious cuvée, the wine where selection, maturation and altitude come together. That double approach made it possible to taste evolution and ambition within one house and to discover how subtly style shifts in Alto Adige / Südtirol.

Pojer e Sandri, Pinot Nero 2024, IGT Vigneti delle Dolomiti

The vineyards of Pojer e Sandri lie in the heart of the Cembra Valley, between the villages of Faedo and Palai, at elevations of 300 to 700 metres. The subsoil is a mix of volcanic rock with inclusions of sandstone, slate and marl. Part of the wine ages briefly in wood to add structure and depth, the rest remains in stainless steel.
In the glass the wine is light ruby and translucent, with an immediately charming nose. Fresh aromas of strawberry and raspberry stand out, supported by a subtle floral touch. The palate follows suit, light footed, with a clear acid line that gives tension and length. The fruit is playful and juicy with a fine, lively texture. This Pinot Nero celebrates pure red fruit, with a refreshing acidity that drives the flavour from start to finish.
Price: €20.20, available via Wijnkennis

Franz Haas, Pinot Nero 2022, DOC Südtirol / Alto Adige

The Pinot Nero from Franz Haas comes from the steep slopes of Montagna, a historic reference area for this grape in the Bassa Atesina. Vineyards are scattered between 350 and 900 metres on loam and limestone. The altitude differences bring tension to the wine. Lower plots deliver ripe fruit, higher plots add freshness and structure. Fermentation takes place in stainless steel tanks, followed by twelve months in barriques.
The result is a Pinot Nero that couples finesse with depth. In the glass it shows a light ruby colour with cherry red highlights. The aroma is expressive and lively, with blueberry, riper cherry and even plum, complemented by violets, lavender, rosehip and wild herbs. Subtle notes of bay, pine needles and orange peel appear. The taste is refined, precise and silky, with fine grained-tannin and energetic acidity. It is juicy, fresh and tightly structured, with a long, lightly spicy finish. Pinot Nero with great freshness and precision, a wine that unites tension and beauty, masterfully executed by Franz Haas.
Price: €28.40, available via Wijnkennis

Gump Hof, Praesulis Pinot Nero 2022, DOC Südtirol / Alto Adige

A visit to Markus Prackwieser, like his wines, is enriching. From his Gump Hof estate, tucked against the steep flanks of the Sciliar massif in the Valle Isarco, he manages some of the highest Pinot Noir vineyards. The plots lie between 500 and 550 metres, with slopes up to 55 percent, on complex soils of volcanic porphyry with limestone moraine deposits. Although Prackwieser likes to describe himself as a white wine specialist, his Praesulis Pinot Noir proves the contrary.
The wine comes from meticulous work in the vineyard with low yields, 45 hectolitres per hectare, and vinification where precision is central. Fermentation in stainless steel tanks preserves pure fruit aromas, followed by twelve months ageing in French barriques that add structure and complexity without overshadowing the fruit.
In the glass the wine shines bright cherry red. The nose opens with red and black berries, cherry, plum and subtle touches of leather and spice. The palate is juicy, fresh and balanced, with fine acidity and a silky structure. Wood use remains discreet and woven in, so the wine keeps balance and purity. The finish is long, spicy and precise, carried by mineral tension. Complex, harmonious and crystal clear, a Pinot Noir that illustrates the craftsmanship of Markus Prackwieser and convincingly brings the finesse and potential of the Valle Isarco into the glass.
Price: €35.00, available via Wijnkennis

Weingut Pfitscher, Fuchsleiten Pinot Nero 2018, DOC Südtirol / Alto Adige

Say Montagna and you say Pinot Nero. The steep, sunlit slopes above the Adige have been the epicenter for this grape in Alto Adige / Südtirol for decades. The vineyards of Pfitscher lie between 350 and 700 metres, where loam and limestone dominate. Fermentation in stainless steel tanks for ten to fourteen days, followed by a few months of ageing in oak to give the wine rounding and depth without weighing it down.
In the glass the wine shines bright ruby. The nose is seductive and complex, a mix of small red fruit, wild strawberries, raspberry, and darker tones of cherry and blackberry, with a subtle floral note and a hint of earth. With some swirling, nuances of mushroom and humus appear, wrapped in a fine smoky accent that elegantly reveals the wood. The taste is silky and harmonious, with lively acidity that keeps the fruit fresh and tannin that is very fine yet present. Juicy, seductive and well balanced.
Price: €23.90, available via Wijnkennis

Franz Haas, Pinot Nero Schweizer 2020, DOC Südtirol / Alto Adige

Pinot Nero Schweizer is one of the most emblematic wines of Franz Haas, a cuvée made only from the best grapes from carefully selected plots in Montagna. After careful cluster selection, fermentation takes place in stainless steel to preserve fruit, followed by twelve months ageing in barriques.
In the glass the wine shines ruby with a subtle gloss. The nose is alluring and intense, with ripe berries and cherries, a hint of pepper, leather and gentle spice. The aromas unfold in layers and give a sense of elegance and depth. The palate is balanced, silky and very refined. Tannin is subtle and polished, structure is seamlessly woven and acidity provides vibrancy and tension. The finish is long, harmonious and subtly spicy. Franz Haas describes this wine as for those who live intense emotions, and that is no exaggeration. Pinot Nero Schweizer combines power and grace, made for those who seek emotion in a glass.
Price: €42.90, available via Wijnkennis

Pojer e Sandri, Pinot Nero Rodel Pianezzi 2018, IGT Vigneti delle Dolomiti

Pinot Nero Rodel Pianezzi is a wine with a pronounced mountain character, from vines over 35 years old in the Rodel Pianezzi hamlet near Faedo in Trentino. The vineyard lies around 500 metres. The soil is an intriguing mix of volcanic rock, sandstone, slate and marl. Vinification takes place in open wooden vats. After fermentation, the wine ages twelve months in barriques, followed by another year in bottle.
This patience yields a Pinot Nero that is powerful, refined and crystal clear. In the glass the wine shows deep ruby. The nose is open and inviting, with wild strawberry, raspberry, ripe cherry and plum, surrounded by fine notes of tobacco, sage and clove. With some aeration, hints of sweet spice, liquorice and mint unfold, adding extra complexity. The palate is harmonious and equally complex, with perfect balance. The structure is round, supple and nuanced, supported by subtle spice and a saline, mineral tone. The wood aging is discreet and well integrated, so the wine retains its fine balance. The finish is long and refined, with echoes of cinnamon and licorice that slowly fade. A Pinot Nero of class and character, a wine that couples strength to refinement and clearly proves why Faedo is among the most intriguing terroirs of Trentino.
Price: €37.20, available via Wijnkennis

Weingut Pfitscher, Pinot Nero Riserva Matan 2016, DOC Südtirol / Alto Adige, UGA Glen

Matan Riserva comes from the Glen vineyard in Montagna, one of the most valued crus within the UGAs of Alto Adige / Südtirol, officially reconised on 18 October 2024. Vines grow here at 550 to 600 metres on slopes of loam and limestone. Fermentation in stainless steel for fourteen to sixteen days, followed by twelve to fifteen months ageing in a combination of French barriques, 225 liters, and larger oak casks.
In the glass the wine shines bright ruby. The nose is intense and complex, with ripe red fruit, blueberries and black cherries, framed by subtle notes of vanilla and light spice. There is refined tension between ripeness and freshness on the palate. It is powerful and balanced, with perfect harmony between fine acidity and ripe fruit. The structure is impressive, carried by silky tannin that shows fully only in the long finish. Matan Riserva unfolds gradually. A Pinot Nero with depth, suppleness and a serene balance.
Price: €48.50, available via Wijnkennis

Gump Hof, Pinot Nero Riserva Renaissance 2020, DOC Südtirol / Alto Adige

Stand high on the steep slopes of the Sciliar massif near Fiè allo Sciliar and you immediately understand why Markus Prackwieser finds inspiration here. Renaissance Riserva is his masterpiece, a wine that translates the character of this exceptional place with striking precision. The vineyards lie between 500 and 550 metres, with slopes up to 55 percent, cooled constantly by night winds from the Dolomites, while during the day warm air rises from Lake Garda. These unique airflows, combined with limestone rich moraine soils full of quartz and porphyry, yield wines with tension, aromatic finesse and near unmatched refinement.
The grapes ferment in stainless steel, followed by eighteen months ageing in French barriques and another six months in large wooden casks. The long maturation brings structure, depth and an almost velvety texture without the wine losing its mountain fresh energy. In the glass Renaissance is garnet red, lively and bright. The nose enchants, black cherry, wild berries and red fruit compote alongside red flowers, wild herbs, humus and sous-bois. A subtle earthy touch adds depth, a signature of the terroir.
The palate is delicate and intense at once. The wine opens spicy, with notes of pepper and sous bois, then unfolds with a silky structure and refined freshness. The finish is long, complex and layered, with mineral tension that resonates.
Price: €79.70, available via Wijnkennis

Closing Thoughts

The tasting was carefully built, with wines that together sketched a clear picture of what Pinot Nero from northern Italy can do. What lingers most is the diversity within an apparently small area. Within Alto Adige / Südtirol the style of Pinot Nero proved not only grand, it was layered and nuanced. Even within one and the same municipality, Montagna, home to both Weingut Pfitscher and Franz Haas, the difference is almost astonishing. The hand of the winemaker certainly plays a role, but just as decisive is the precise position of the plots. Orientation, altitude and soil composition leave an indelible mark on the final result.

The comparison with Trentino yielded compelling insights. On paper the differences seem subtle, in the glass they were tangible. None of the other wines had such a pronounced acid profile as the opener from Pojer e Sandri. The wine was anything but overripe, rather lively and energetic, with a playful character that charmed immediately. It is a wine that will appeal to lovers of lighter, fresher styles, where acidity carries the wine without sharpness. Rodel Pianezzi, by contrast, fit perfectly into the Trentino Pinot Nero story.

Montagna confirmed its status as one of the most impressive terroirs of Alto Adige, a place where Pinot Nero finds its most pure form, wines with energy, length and character. Then there was the surprise of the Valle Isarco, often underexposed in the literature, yet a revelation in the glass. The wines of Gump Hof proved that farther north, in cooler valleys, Pinot Nero can reach a stunning expression, mountain air in liquid form.

This tasting showed that Pinot Nero in Alto Adige / Südtirol cannot be captured in a single style or typology. It is a grape that here, more than anywhere else in Italy, translates the landscape into finesse, tension and emotion. That is precisely where its greatness lies.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Alto Adige / Südtirol Pinot Nero – Finesse uit de bergen

Posted on oktober 10, 2025 by Bottle Case

Als Italian Wine Ambassador kreeg ik ook dit jaar de vraag van het Consorzio van Alto Adige / Südtirol om mee te werken aan de promomaand van oktober in België. Vorig jaar hield ik het bewust breed, dit keer koos ik voor focus. Een druif met een haast onverwoestbare reputatie in Bourgogne, die in het noorden van Italië evenzeer voor wijnen met klasse zorgt, Pinot Nero. Of, voor wie wil, Pinot Noir. Wat begon als een idee groeide uit tot een Deep Dive van Alto Adige / Südtirol, met aandacht voor ligging, hoogte en bodem, en voor de manier waarop producenten de druif vormgeven in kelder en wijngaard. Ik leg bovendien de lat naast twee referenties, de beroemde wijnen uit Bourgogne en de stijl van de buren in Trentino. Het resultaat is een reis door een Alpenlandschap waar koele nachten, zonrijke hellingen en kalkrijke bodems samenkomen en waar Pinot Nero z’n precisie, fraai rood fruit en spanningsboog toont. Een verhaal over hoe terroir in Alto Adige / Südtirol vandaag net zo overtuigend spreekt als in zijn illustere Franse bakermat.
Op vraag van het Consorzio vertalen we dit artikel ook naar het Engels.

Alto Adige / Südtirol – Wijnbouw tussen Alpen en Middellandse Zee

Wie Alto Adige / Südtirol zegt, zegt contrast. Dit kleine wijngebied in het uiterste noorden van Italië, dat tot 1919 deel uitmaakte van Oostenrijk, ligt ingeklemd tussen de Alpen en de Dolomieten en grenst aan Oostenrijk en Zwitserland. De tweetaligheid – Duits en Italiaans – weerspiegelt niet alleen de geschiedenis, maar ook het samenspel van culturen uit deze unieke regio. De naam verwijst naar de rivier de Adige (Etsch in het Duits), die van noord naar zuid door de valleien slingert en het wijnlandschap zijn vorm geeft.

Met amper 5.800 hectare wijngaarden is Alto Adige / Südtirol een van de kleinste wijngebieden van Italië, goed voor minder dan één procent van het nationale areaal. Toch is de diversiteit er opmerkelijk groot. 4.800 wijnboeren bewerken gemiddeld slechts 1,2 hectare, vaak op steile hellingen tussen 200 en 1.000 meter hoogte. Hier wordt wijn letterlijk op de bergflanken gemaakt.

Hoewel de regio traditioneel bekend stond om haar rode wijnen van Schiava (Vernatsch), is Alto Adige / Südtirol vandaag vooral een wittewijnregio: 65% van de productie bestaat uit witte variëteiten zoals Pinot Bianco, Sauvignon Blanc en Gewürztraminer. De resterende 35% rode wijnen worden gedomineerd door Pinot Nero en Lagrein, die hier een opvallend precieze, verfijnde stijl bereiken.

Kwaliteit staat centraal: 98% van alle wijnen draagt een DOC-status, een unicum in Italië. Met een productie van ongeveer 40 miljoen flessen per jaar, waarvan een derde zijn weg vindt naar exportmarkten, bewijst Alto Adige / Südtirol dat grootheid niet in omvang schuilt maar in karakter.

Geologie en bodem – de ruggengraat van Alto Adige / Südtirol

Wie de complexe structuur van Alto Adige / Südtirol wil begrijpen, moet beginnen bij de bodem. De regio is een geologisch wonder, gevormd door de botsing van de Europese en Afrikaanse aardplaat. Die eeuwenoude krachtlijn, de zogenoemde Periadriatic Seam, loopt dwars door het gebied en zorgt voor een uitzonderlijke diversiteit aan gesteenten.

Binnen dit kleine wijngebied komen meer dan 150 verschillende bodemtypes voor, variërend van vulkanische porfier en verweerde kwarts- en micagesteenten tot kalk- en mergelbodems. Zelfs binnen één enkele wijngaard kan de samenstelling voelbaar verschillen. Die mozaïek aan bodems verklaart de enorme variatie in stijl, spanning en textuur van de wijnen.

In het zuiden domineren de vulkanische bodems van porfier, vooral rond Bolzano en de Bassa Atesina. Ze geven kracht, kleur en diepte. In de valleien en hogerop vinden we lichte, verweerde gronden van kwarts en mica, die bijdragen aan finesse en aromatische precisie. Nog verder naar het noorden, richting Dolomieten, nemen de kalkrijke en mergelhoudende bodems het over. Ze geven de wijnen een opvallende mineraliteit en spanning.

Een uniek element is de aanwezigheid van de dolomietkalk, ontstaan uit eeuwenoude mariene afzettingen. Deze verweerde rotsbodems bevatten een hoog gehalte aan mineralen en bieden een uitzonderlijk terroir voor karaktervolle wijnen. De wortels van de wijnstok moeten hier diep zoeken, wat resulteert in wijnen met complexiteit, expressie en een herkenbare ziltige toets.

De combinatie van deze geologische complexiteit met de steile hellingen en wisselende hoogtes maakt van Alto Adige / Südtirol een van de meest gevarieerde wijngebieden ter wereld.

Klimaat – waar Alpenlucht en mediterrane zon elkaar raken

Het klimaat van Alto Adige / Südtirol is een van de sleutels tot zijn wijnkarakter. De regio ligt op het kruispunt van twee werelden: de koele, bergachtige Alpen in het noorden en de warmere, mediterrane invloeden die via de Povlakte en het Gardameer binnendringen. Dat samenspel levert een bijna paradoxale harmonie op tussen frisheid en rijpheid.

Gemiddeld telt Alto Adige / Südtirol meer dan 300 dagen zon per jaar, een uitzonderlijke hoeveelheid voor een bergregio. De Alpen vormen een natuurlijke barrière tegen koude noordelijke winden, terwijl vanuit het zuiden warme luchtstromen opklimmen die de valleien doordringen. Tussen deze twee luchtmassa’s ontstaan talloze microklimaten, elk met een eigen balans tussen temperatuur, wind en vochtigheid.

De Dolomieten spelen hierbij een sleutelrol: ze verdelen het landschap in smalle valleien met verschillende oriëntaties, waardoor een grote variatie aan mesoklimaten ontstaat. Zo kan een wijngaard op 400 meter hoogte in Caldaro een volledig ander microklimaat hebben dan een perceel op 900 meter in de Val Venosta.

De temperatuurverschillen tussen dag en nacht behoren tot de grootste van Europa. Overdag warmen de hellingen sterk op, terwijl de nachtelijke afkoeling de druiven laat ademen en hun aroma’s conserveert. Die natuurlijke temperatuurslinger is essentieel voor het behoud van frisheid, kleur en aromatische intensiteit, vooral voor Pinot Nero.

Pinot Nero in Alto Adige / Südtirol – precisie op hoogte

De Pinot Nero, internationaal beter bekend als Pinot Noir, is een van de oudste gecultiveerde druivenrassen in onze streken. De variëteit ontstond meer dan tweeduizend jaar geleden uit een kruising tussen de wilde Vitis vinifera sylvestris en een vroege gecultiveerde wijnstok. In Bourgogne werd ze al in de vroege Middeleeuwen beschreven en van daaruit verspreidde ze zich via de Alpen naar het noorden van Italië. De lange geschiedenis verklaart ook de rijkdom aan namen: Pinot Nero, Blauburgunder, Spätburgunder: allemaal verwijzingen naar hetzelfde edele ras.

De eerste aanplantingen in Alto Adige / Südtirol dateren van omstreeks 1835, met een duidelijke intensivering rond 1860 in Merano, Egna en Appiano. De regio bleek ideaal: koel genoeg om de frisheid te bewaren, maar met voldoende zon om het fruit te laten rijpen.

Pinot Nero is geen eenvoudige druif. Hij vraagt zorg en precisie in zowel wijngaard als kelder. In Alto Adige / Südtirol wordt hij voornamelijk aangeplant in drie gebieden: Oltradige (met Appiano en Caldaro), Bassa Atesina (rond Montagna, Egna en Salorno) en Merano met de Val Venosta. De beste resultaten komen van westgerichte hellingen op 400 tot 500 meter hoogte, waar de druif profiteert van zon en luchtcirculatie, maar ook bescherming geniet tegen extreme hitte.

Binnen de nieuwe UGA-indeling (Unità Geografiche Aggiuntive), die op 18 oktober 2024 officieel werd bekrachtigd, gelden Mazzon bij Egna en Glen bij Montagna als absolute topreferenties voor Pinot Nero. Beide locaties combineren kalkrijke bodems met een ideale hellingsgraad en hoogte, wat resulteert in wijnen met diepte, verfijning en een herkenbare spanning.

Wereldwijd beslaat Pinot Noir ongeveer 118.000 hectare, waarvan Frankrijk met Bourgogne en Champagne de belangrijkste producent blijft. Italië telt zo’n 5.000 hectare, met Lombardije (Oltrepò Pavese) als grootste regio, maar Alto Adige / Südtirol is met ongeveer 600 hectare het epicentrum van kwaliteit. De aanplant groeit gestaag sinds de jaren zestig, aangewakkerd door de vraag naar koelklimaatwijnen.

Pinot Noir – drie gezichten van één druif

Bourgogne, Alto Adige / Südtirol en Trentino vergeleken

De Pinot Noir is een druif die zich zelden zomaar aanpast. Daarom is het fascinerend om te zien hoe drie verschillende regio’s – Bourgogne, Alto Adige / Südtirol en Trentino – elk hun eigen interpretatie hebben ontwikkeld van dezelfde druif, met duidelijk herkenbare signaturen.

Bourgogne – de maatstaf

In Bourgogne begon het verhaal. De wijngaarden liggen op 200 tot 400 meter hoogte, met een koel continentaal klimaat dat zich onderscheidt door subtiele microklimaten tussen de Côte de Nuits en de Côte de Beaune. De bodems van kalksteen en mergel (Kimmeridgian, Bathonian) zijn hier bepalend, net als de fijnmazige cru-indeling die al eeuwen bestaat.
Pinot Noir toont zich hier delicaat, aards en gelaagd: aroma’s van rode kers, framboos en bosgrond, soms met leer of paddenstoel in rijping. De kleur is vaak licht en evolueert snel naar granaat. De structuur is fijn en lineair, gedragen door levendige zuren. Bourgogne excelleert in spanning tussen fruit en complexiteit: jonge wijnen zijn vaak ingetogen, maar rijpen uit tot een symfonie van truffel, sous-bois en gedroogde bloemen.

Alto Adige / Südtirol – de precisie

Pinot Nero uit Alto Adige / Südtirol speelt in een ander register. Het alpiene klimaat met sterke dag/nachtverschillen en een langere groeicyclus zorgt voor een ongewoon samenspel van frisheid en rijpheid. De wijngaarden liggen tussen 400 en 800 meter hoogte, vaak op westhellingen die profiteren van zon maar ook van koele bergwinden.
De bodems zijn geologisch complex: vulkanische porfier, mica, kwarts, kalk en zandsteen wisselen elkaar af per vallei. De klonale selectie is doordacht: Bourgogne-klonen 115 en 777 brengen fruit en structuur, terwijl Zwitserse (Mariafeld) en Duitse (Freiburg) klonen zorgen voor lossere trossen en een gezondere oogst.
Het resultaat is een wijn met meer kleurintensiteit dan Bourgogne, heldere aroma’s van framboos, braam, kers en viooltjes, en een toets van peper of kruidnagel. In de mond toont hij fijne maar iets steviger tannine, veel precisie en een voelbare minerale spanning. Pinot Nero uit Alto Adige / Südtirol is doorgaans fruitgedreven en combineert bergfrisheid met energie. Hij kan mooi rijpen, maar mikt meer op helderheid dan op tertiaire complexiteit.

Trentino – rijper van toon

Trentino ligt letterlijk naast Alto Adige / Südtirol, maar het klimaat verschilt wezenlijk. Hier ontmoeten het Alpiene en submediterrane klimaat elkaar, met iets hogere temperaturen en zachtere dag/nacht-contrasten. De wijngaarden liggen tussen 300 en 700 meter, vaak op steile terrassen in de Cembra-vallei of de hellingen van de Vallagarina.
De bodems zijn zeer divers – van kalk en alluviaal materiaal tot vulkanisch porfier – wat verschillende stijlen oplevert. De producenten gebruiken vooral Bourgogne-klonen (115, 777, 943) voor structuur en rijping, aangevuld met Zwitserse Mariafeld-klonen in koelere percelen.
In het glas is Trentino-Pinot Nero rond, rijp en toegankelijker dan zijn buur uit Alto Adige / Südtirol. De aroma’s neigen naar rode kers, aardbei en pruim, soms met mediterrane kruidigheid of een balsamicoaccent. De zuren zijn zachter, de tannine ronder, de body iets voller. De stijl combineert bergfrisheid met een vleug warmte: minder streng, maar verleidelijk en gul.

De proeverij – Pinot Nero in al zijn gezichten

Om het verhaal van Pinot Nero tastbaar te maken, organiseerden we een proeverij die de diversiteit van de druif binnen de bergen liet spreken. De opzet was eenvoudig maar doelbewust: vier wijnhuizen, telkens twee wijnen, met de bedoeling om te tonen hoe terroir, hoogte en vinificatie de toon zetten.

We kozen ervoor om ons niet te verliezen in de grootschaligheid van coöperaties, maar om te focussen op kleine, familiaal geleide domeinen.

Daarnaast wilden we ook het contrast opzoeken. Daarom namen we niet enkel Pinot Nero’s uit Alto Adige / Südtirol, maar voegden we ook een buur uit Trentino toe. Zo kon de proeverij een waarheidsgetrouw beeld geven van hoe deze druif zich gedraagt in twee aangrenzende, maar toch duidelijk verschillende terroirs.

Bij elk domein startten we met hun “basiswijn”, de klassieke Pinot Nero, om vervolgens over te schakelen naar de meer ambitieuze cuvée: de wijn waarin selectie, opvoeding en hoogte samenkomen. Die dubbele aanpak maakte het mogelijk om evolutie en ambitie binnen één huis te proeven, en tegelijk te ontdekken hoe subtiel de stijlverschuivingen in Alto Adige / Südtirol kunnen zijn.

  1. Pojer e Sandri – Pinot Nero 2024, IGT Vigneti delle Dolomiti

    De wijngaarden van Pojer e Sandri liggen in het hart van de Valle di Cembra, tussen de dorpjes Faedo en Palai, op hoogtes van 300 tot 700 meter. De ondergrond is een mengeling van vulkanisch gesteente met insluitsels van zandsteen, leisteen en mergel. Een deel van de wijn rijpt kort op hout om structuur en diepgang te geven, terwijl de rest op inox verblijft.
    In het glas toont de wijn zich licht robijnrood en doorschijnend, met een neus die onmiddellijk charmeert. Frisse aroma’s van aardbei en framboos springen eruit, ondersteund door een subtiele florale toets. De mond volgt trouw: lichtvoetig maar met een heldere zuurlijn die spanning en lengte geeft. Het fruit is speels en sappig, de textuur fijn en levendig. Deze Pinot Nero is een ode aan klein rood fruit. Zijn verfrissende zuren dragen de smaak van begin tot einde.
    Prijs: 20,20 € – Te koop via Wijnkennis
  2. Franz Haas – Pinot Nero 2022, DOC Südtirol / Alto Adige

    De Pinot Nero van Franz Haas komt uit de steile hellingen van Montagna, een historisch referentiegebied voor deze druif in de Bassa Atesina. De wijngaarden liggen verspreid tussen 350 en 900 meter hoogte, op bodems van leem en kalksteen. De hoogteverschillen brengen spanning in de wijn: de lagere percelen leveren rijp fruit, de hogere zorgen voor frisheid en structuur. De vergisting gebeurt in inox kuipen, gevolgd door een rijping van twaalf maanden in barriques. Het resultaat is een Pinot Nero die finesse koppelt aan diepte. In het glas toont hij een lichte robijnrode kleur met kersrode reflecties. De geur is expressief en levendig, met aroma’s van blauwe bessen, rijpere kersjes en zelfs pruimen, aangevuld met viooltjes, lavendel, rozebottel en wilde kruiden. Er komen subtiele tonen van laurier, dennennaalden en sinaasappelschil bij. De smaak is verfijnd, precies en zijdeachtig, met een fijne korrel tannine en een energieke zuurtegraad. Het geheel is sappig, fris en strak gestructureerd, met een lange, licht kruidige afdronk. Dit is Pinot Nero met veel frisheid en precisie, een wijn die spanning en schoonheid verenigt – een toonbeeld van wat Alto Adige / Südtirol te bieden heeft, meesterlijk uitgevoerd door Franz Haas.
    Prijs: 28,40 € – Te koop via Wijnkennis
  3. Gump Hof – Praesulis Pinot Nero 2022, DOC Südtirol / Alto Adige
    Een bezoek aan Markus Prackwieser is, net als zijn wijnen, een verrijking. Vanuit zijn wijndomein Gump Hof, genesteld tegen de steile flanken van het Sciliar-massief in de Valle Isarco, beheert hij enkele hoogstgelegen Pinot Noir-wijngaarden. De percelen liggen tussen 500 en 550 meter hoogte, met hellingsgraden tot 55%, en rusten op een complexe bodem van vulkanische porfier met kalkmorene afzettingen. Hoewel Prackwieser zichzelf graag omschrijft als een specialist in witte wijnen, bewijst zijn Praesulis Pinot Noir het tegendeel. De wijn komt voort uit een nauwgezet werk in de wijngaard met lage rendementen (45 hl/ha) en een vinificatie waarin precisie centraal staat: vergisting in inox kuipen om de pure fruitaroma’s te behouden, gevolgd door 12 maanden rijping in Franse barriques die structuur en complexiteit toevoegen zonder het fruit te overheersen. In het glas schittert de wijn met een heldere, kersenrode kleur. De neus opent met rode en zwarte bessen, kers, pruim en subtiele toetsen van leder en specerijen. In de mond toont hij zich sappig, fris en evenwichtig, met fijne zuren en een zijdeachtige structuur. Het houtgebruik blijft discreet en verweven, waardoor de wijn balans en zuiverheid behoudt. De afdronk is lang, kruidig en precies, gedragen door een minerale spanning. Complex, harmonieus en loepzuiver, een Pinot Noir die niet enkel het vakmanschap van Markus Prackwieser illustreert, maar ook de finesse en het potentieel van de Valle Isarco overtuigend in het glas brengt.
    Prijs: 35,00 € – Te koop via Wijnkennis
  4. Weingut Pfitscher – Fuchsleiten Pinot Nero 2018, DOC Südtirol / Alto Adige
    Wie Montagna zegt, zegt Pinot Nero. De steile, zonrijke hellingen boven de Adige gelden al decennialang als het epicentrum voor deze druif in Alto Adige / Südtirol. De wijngaarden van Pfitscher liggen tussen 350 en 700 meter hoogte, waar leem en kalksteen de bodem domineren. Vergisting in inox kuipen gedurende 10 tot 14 dagen, gevolgd door enkele maanden rijping in eiken vaten om de wijn afronding en diepte te geven zonder hem te verzwaren. In het glas schittert de wijn met een helder robijnrode kleur. De neus is verleidelijk en complex, een mix van klein rood fruit, wilde bosaardbeitjes, framboos, en donkerder tonen van kers en braam, aangevuld met een subtiele florale toets en een vleugje aardsheid. Na wat walsen komen nuances van paddenstoel en humus lichtjes naar voren, omhuld door een fijn rokerig accent dat het houtgebruik elegant verraadt. De smaak is zijdezacht en harmonieus, met een levendige zuurgraad die het fruit fris houdt en tannine die ragfijn maar aanwezig is. De wijn is sappig, verleidelijk en mooi in balans.
    Prijs: 23,90 € – Te koop via Wijnkennis
  5. Franz Haas – Pinot Nero Schweizer 2020, DOC Südtirol / Alto Adige
    De Pinot Nero Schweizer is een van de meest emblematische wijnen van Franz Haas, een cuvée die enkel wordt gemaakt met de beste druiven uit zorgvuldig geselecteerde percelen in Montagna. Na een zorgvuldige selectie van de trossen volgt de vergisting in inox kuipen om het fruit optimaal te behouden, waarna de wijn twaalf maanden rijpt in barriques. In het glas schittert de wijn robijnrood met een subtiele glans. De neus is verleidelijk en intens, met rijpe bessen en kersen, een zweem van peper, leder en zachte kruiden. De aroma’s ontvouwen zich in lagen en geven een gevoel van elegantie en diepte. In de mond is de wijn evenwichtig, zijdeachtig en uiterst verfijnd. De tannine is subtiel en gepolijst, de structuur naadloos verweven en de zuren zorgen voor levendigheid en spanning. De afdronk is lang, harmonieus en subtiel kruidig. Franz Haas omschrijft deze wijn als “for those who live intense emotions”, en dat is niet overdreven: de Pinot Nero Schweizer is een combinatie van kracht en gratie, gemaakt voor wie emoties in een glas zoekt.
    Prijs: 42,90 € – Te koop via Wijnkennis
  6. Pojer e Sandri – Pinot Nero Rodel Pianezzi 2018, IGT Vigneti delle Dolomiti
    De Pinot Nero Rodel Pianezzi is een wijn met een uitgesproken bergkarakter, afkomstig van stokken van ruim 35 jaar oud uit de frazione Rodel-Pianezzi, vlak bij Faedo in Trentino. De wijngaard ligt op ongeveer 500 meter hoogte. De bodem bestaat uit een intrigerende mix van vulkanisch gesteente, zandsteen, leisteen en mergel. De vinificatie gebeurt in open houten kuipen. Na de gisting rijpt de wijn twaalf maanden in barriques, gevolgd door nog eens een jaar flesrust. Dit geduld levert een Pinot Nero op die tegelijk krachtig, verfijnd en loepzuiver is. In het glas toont de wijn een diep robijnrode kleur. De neus is open en uitnodigend, met aroma’s van wilde aardbei, framboos, rijpe kers en pruim, omringd door fijne toetsen van tabak, salie en kruidnagel. Met wat zuurstof ontplooien zich hints van zoete specerijen, drop en munt, die de geur extra complexiteit geven. In de mond is de wijn harmonieus en evenzeer complex, met een perfect evenwicht. De structuur is rond, zacht en genuanceerd, ondersteund door een subtiele kruidigheid en een ziltige, minerale toon. De houtlagering is discreet en mooi verweven in het geheel, waardoor de wijn zijn fraaie balans behoudt. De afdronk is lang en verfijnd, met echo’s van kaneel en zoethout die langzaam uitdoven. Dit is een Pinot Nero van klasse en karakter, een wijn die kracht koppelt aan raffinement en duidelijk bewijst waarom Faedo tot de meest intrigerende terroirs van Trentino behoort.
    Prijs: 37,20 € – Te koop via Wijnkennis
  7. Weingut Pfitscher – Pinot Nero Riserva Matan 2016, DOC Südtirol / Alto Adige – UGA Glen

    De Matan Riserva uit de Glen-wijngaard in Montagna, een van de meest gewaardeerde cru’s binnen de recent officieel erkende UGA’s van Alto Adige / Südtirol. De wijnstokken groeien hier op 550 tot 600 meter hoogte, op hellingen van leem en kalksteen. Vergisting in inox kuipen gedurende 14 tot 16 dagen, gevolgd door een rijping van 12 tot 15 maanden in een combinatie van Franse barriques (225 liter) en grotere eiken fusten.
    In het glas schittert de wijn met een helder robijnrode kleur. De neus is intens en complex, met rijp rood fruit, bosbessen en zwarte kersen, omlijst door subtiele toetsen van vanille en lichte kruidigheid. Er zit een verfijnde spanning tussen rijpheid en frisheid in de smaak. Deze is krachtig en evenwichtig, met een perfecte harmonie tussen fijn zuur en rijp fruit. De structuur is indrukwekkend, gedragen door zijdezachte tannine die zich pas in de lange afdronk volledig toont. De Matan Riserva is een wijn die zich geleidelijk ontplooit. Een Pinot Nero met diepte, souplesse en een bijna serene balans.
    Prijs: 48,50 € – Te koop via Wijnkennis
  8. Gump Hof – Pinot Nero Riserva Renaissance 2020, DOC Südtirol / Alto Adige

    Wie boven op de steile hellingen van het Sciliar-massief bij Fiè allo Sciliar staat, begrijpt onmiddellijk waarom Markus Prackwieser hier zijn inspiratie vindt. De Renaissance Riserva is zijn meesterstuk, een wijn die het karakter van deze uitzonderlijke plek met verbluffende precisie vertaalt. De wijngaarden liggen tussen 500 en 550 meter hoogte, met hellingsgraden tot 55%, en worden voortdurend gekoeld door de nachtwinden uit de Dolomieten terwijl overdag warme lucht uit het Gardameer opwaait. Deze unieke luchtstromen, gecombineerd met kalkrijke morenegronden vol kwarts en porfier, zorgen voor wijnen met spanning, aromatische finesse en een haast onnavolgbare verfijning. De druiven worden vergist in inox kuipen, gevolgd door een rijping van 18 maanden in Franse barriques en nog eens zes maanden in grote houten foeders. Die lange opvoeding brengt structuur, diepte en een haast fluwelen textuur, zonder dat de wijn zijn bergfrisse energie verliest. In het glas toont de Renaissance zich granaatrood, levendig en schitterend. De neus is ronduit betoverend: zwarte kers, wilde bessen en compote van rood fruit gaan hand in hand met rode bloemen, wilde kruiden, humus en kreupelhout. Er is een subtiele aardse toets die diepte geeft, een signatuur van het terroir. De smaak is delicaat en intens tegelijk. De wijn opent kruidig, met toetsen van peper en sousbois, en ontvouwt zich vervolgens met een zijdezachte structuur en verfijnde frisheid. De afdronk is lang, complex en gelaagd, met een minerale spanning die lang nazindert.
    Prijs: 79,70 € – Te koop via Wijnkennis

Slotbeschouwing

De degustatie werd zorgvuldig opgebouwd, met wijnen die samen een duidelijk beeld schetsten van wat Pinot Nero van Noord-Italië vermag. Wat vooral bijblijft, is de diversiteit binnen een ogenschijnlijk klein gebied. Binnen Alto Adige / Südtirol bleek de stijl van Pinot Nero niet alleen groot, maar ook gelaagd en genuanceerd. Zelfs binnen één en dezelfde gemeente, Montagna, waar zowel Weingut Pfitscher als Franz Haas hun thuisbasis hebben, is het verschil haast verbluffend. De hand van de wijnmaker speelt zonder twijfel een rol, maar even bepalend is de precieze ligging van de percelen – oriëntatie, hoogte en bodemsamenstelling drukken er een onuitwisbare stempel op het eindresultaat.

De vergelijking met Trentino leverde boeiende inzichten op. Op papier lijken de verschillen subtiel, in het glas werden ze opvallend tastbaar. Geen enkele van de andere geproefde wijnen had zo’n uitgesproken zuurprofiel als de opener van Pojer e Sandri. De wijn was allerminst rijp te noemen, maar juist levendig en energiek, met een speels karakter dat onmiddellijk charmeerde. Het is een wijn die de liefhebbers van lichtere, frissere stijlen zal aanspreken, waar de zuurstructuur de wijn draagt zonder scherpte te tonen. Rodel Pianezzi sloot daarentegen perfect aan bij het Trentino-Pinot-Nero verhaal.

Montagna bevestigde zijn status als een van de meest indrukwekkende terroirs van Alto Adige, een plek waar de Pinot Nero zijn meest pure vorm vindt, wijnen met energie, lengte en karakter. En dan was er nog de verrassing van de Valle Isarco, vaak onderbelicht in de literatuur, maar in het glas een openbaring. De wijnen van Gump Hof bewezen dat ook noordelijker, in koelere valleien, Pinot Nero een verbluffende expressie kan bereiken: berglucht in vloeibare vorm.

Deze proeverij toonde dat Pinot Nero in Alto Adige / Südtirol zich niet laat vatten in één stijl of typologie. Het is een druif die hier, meer dan waar ook in Italië, het landschap vertaalt in finesse, spanning en emotie. En precies daarin schuilt haar grootsheid.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Ep. 2114 Wim Sas interviews Judith Unterholzner | Clubhouse Ambassadors’ Corner

Posted on oktober 27, 2024 by Bottle Case

🎙 Ep. 2114 of the Italian Wine Podcast with Stevie Kim’s Ambassadors’ Corner on Clubhouse. In this episode Wim Sas interviews Judith Unterholzner of Gump Hof winery, located on the northern-southern route cutting across the Alps, hailing back to the Middle Ages.

🎧 Listen: https://loom.ly/U8cy4ns

🍷Co-Moderator – Wim Sas
Wim Sas, the founder of Wijnkennis in Lille, Belgium, is a renowned wine expert with over 30 years of experience. He recently earned the prestigious title of Italian Wine Ambassador from the Vinitaly International Academy in Verona, a recognition achieved by only a few worldwide. His deep knowledge of Italian wines, including varieties, production methods, terroir, and history, sets him apart in the wine industry. Beside being an importer, he is dedicated to wine writing, wine education, teaching courses for aspiring sommeliers and wine enthusiasts. His passion for wine is evident in his commitment to sharing his expertise and inspiring others on their wine journey

Connect:
Website: www.wijnkennis.be

🍷More about today’s Guest – Judith Unterholzner
Judith Unterholzner, born in Bolzano and raised in the wine village of Terlano, developed a deep connection to Alto Adige’s wine culture early on. She began her career at Cantina Terlano while still in high school and continued working there during her studies at the Free University of Bolzano. After university, she spent several years in sales and marketing, promoting Terlano wines globally. In 2016, she became the sales director for Cantina Kaltern and Erste+Neue. In 2019, she joined her partner’s family winery, Gump Hof, where she now manages all aspects of winemaking.

Connect
Website www.gumphof.it

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , | Leave a comment »

Alto Adige (Gewürz)Traminer – Difference matters!

Posted on oktober 10, 2024 by Bottle Case

De Gewürztraminer is een van de meest herkenbare en aromatische witte druivensoorten ter wereld. Hoewel velen denken dat de oorsprong van deze druif uit het dorp Tramin in Alto Adige komt, ligt haar ware herkomst in Duitsland. De Gewürztraminer stamt namelijk af van de Savagnin Rose, een druif die oorspronkelijk uit Frankrijk komt. Toch speelt Alto Adige, gelegen in het noordelijke deel van Italië, een cruciale rol in de moderne geschiedenis van de Gewürztraminer, waar de eerste aanplant in deze regio teruggaat tot 1848.

Gewürztraminer: Een Favoriet in Alto Adige

In Alto Adige beslaat Gewürztraminer vandaag de dag ongeveer 634 hectare, wat neerkomt op 11% van de totale wijnbouwoppervlakte in de regio. De wijnstokken worden traditioneel geleid volgens het Pergola-systeem, waarbij de druiven boven het hoofd van de wijnboer hangen. De meer recent aangeplante wijngaarden zijn echter vaak te vinden in Guyot-opstelling, wat een betere controle over de opbrengst en druivenkwaliteit mogelijk maakt.

De druif zelf staat bekend om zijn roze schil en compacte trossen, en is geliefd om de hoge suikerconcentratie die zorgt voor de krachtige aroma’s waar de Gewürztraminer om bekendstaat. Het koele bergklimaat van Alto Adige is perfect voor deze druif, die een relatief korte groeicyclus heeft maar ook gevoelig is voor schimmelziekten. Bovendien floreert de Gewürztraminer in bodems die rijk zijn aan kalk, wat bijdraagt aan de lage zuurgraad van de wijn, en die kenmerkend is voor deze druivensoort.

De Geur en Smaak van Gewürztraminer

De typische Gewürztraminer uit Alto Adige wordt geprezen om zijn aromatische intensiteit. In de neus komen vaak aroma’s van lychee, rozenblaadjes, en tropisch fruit naar voren, terwijl de kruidige ondertonen van bijvoorbeeld kaneel en kruidnagel voor extra complexiteit zorgen. In de mond zijn deze wijnen vol en rijk, met een vleugje zoetheid die vaak afkomstig is van het hoge suikergehalte van de druif.

Wat Gewürztraminer uit Alto Adige echter echt bijzonder maakt, is de combinatie van droogheid en mineraliteit die de wijnen vaak kenmerkt. Vergeleken met andere regio’s, zoals de Elzas, zijn de wijnen uit Alto Adige vaak iets frisser en hebben ze een subtielere zuurstructuur, wat ze verfijnder maakt. De wijnen hebben een uitgesproken florale en kruidige geur, en dankzij de kalkrijke bodems en het koele klimaat krijgen ze ook een aantrekkelijke mineraliteit mee. Deze eigenschappen dragen bij aan een langere houdbaarheid van de wijnen, waardoor ze prachtig kunnen verouderen.

Vergelijking met Gewürztraminer uit de Elzas

Hoewel zowel Alto Adige als de Elzas wereldberoemd zijn om hun Gewürztraminer, zijn de stijlen van de wijnen uit deze twee regio’s merkbaar verschillend. Gewürztraminer uit de Elzas is doorgaans ronder en weelderiger van stijl. De nadruk ligt meer op het tropische fruit, zoals lychee en mango, en de wijnen hebben vaak een lichte zoetheid die bijdraagt aan hun rijke karakter. De wijnen uit de Elzas hebben doorgaans een lagere zuurgraad, wat ze zwoeler en soms zelfs wat zwaarder maakt.

Daarentegen zijn de wijnen uit Alto Adige meestal droger en fijner van structuur, met verfijnde aroma’s van bloemen en kruiden en een subtiele mineraliteit. Het hogere zuur in deze wijnen zorgt voor een betere balans en een frisheid die de wijnen minder zwaar en vermoeiend maakt, wat ook bijdraagt aan hun elegantie en houdbaarheid.

Proefnotities

  1. Cantina Bozen Gewürztraminer Kleinstein 2023 – Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer uit Bolzano van wijngaarden gelegen op een hoogte van 600 meter. De fermentatie en rijping in inox. Helder strogeel van kleur. De neus is expressief met florale aroma’s van rozen, gevolgd door het exotische van lychee en de rijpe geur van peer. Hiernaast komen frisse citrusnuances naar voren, ondersteund door kruidige tonen van salie en een vleugje anijs. In de mond is deze Gewürztraminer verrassend fris, met voldoende zuren die de rijke, kruidige smaak mooi in balans houden. Het kruidige profiel is intens, met een uitgesproken toets van peper en een subtiele hint van munt die voor wat frisheid zorgt. De afdronk is relatief kort maar intens, ongeveer vier seconden, met een aangenaam bittertje van mandarijn en een pittige hint van peper die mooi blijft hangen. Correct gemaakt!
    Punten 76/100
  2. Joseph Hofstätter Gewürztraminer Joseph 2023 Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer waarvan de stokken aangeplant staan in Tramin op een hoogte van 400 tot 500 meter. Inox vinificatie en rijping. De wijn straalt helder bleekgoud en laat mooie tranen achter in het glas. De neus is levendig met florale aroma’s, tropisch fruit, rijpe perzik, munt en een frisse hint van 
    limoen. In de mond proef je een mooie balans van zuren en een mix van fruitige en kruidige 
    smaken. Appel, mineralen en een duidelijke hint van lychee voegen een extra dimensie toe aan 
    deze wijn. De afdronk is aangenaam, hoewel hij iets langer zou mogen zijn. Het is een fijne keuze voor wie houdt van een wijn met een frisse en fruitige touch. 
    Een vriendelijke metgezel voor elke gelegenheid, zonder te pretenderen de hoogste toppen te 
    willen bereiken.
    Punten: 74/100
  3. Nals margreid Gewürztraminer Lyra 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer uit de Monte Roen wijngaarden aan Tramin, op een hoogte van 300 tot 550 meter. Inox vinificatie en rijping gedurende 7 maanden. De wijn schittert in het glas met een helder strogele kleur. De neus is intens en verfijnd, met florale aroma’s van rozen en kamperfoelie, die direct worden gevolgd door fruitige tonen van peer, perzik, citrus en het exotische van lychee. Daarnaast biedt de wijn een verrassend kruidige diepgang met hints van kaneel, een toetsje vuursteen en een subtiele amandelnoot, wat het geheel bijna complex te noemen maakt. In de mond opent de wijn fris en kruidig, met voldoende zuren die voor balans zorgen. De smaken van lychee en pepermunt komen prachtig samen en geven de wijn een verfrissend, levendig karakter. De structuur is verfijnd, met een lichte mineraliteit die het mondgevoel nog boeiender maakt. De afdronk houdt vijf seconden aan en eindigt met een aangenaam citrusbittertje dat de wijn fris en elegant afsluit. De mineralige structuur blijft mooi in evenwicht, en de wijn behoudt zijn frisheid van begin tot eind.
    Punten 81/100
  4. Tenuta Ebner Gewürztraminer Eisacktaler 2022 Alto Adige Valle Isarco DOC

    De Gewürztraminer wijngaarden van Tenuta Ebner liggen op een hoogte van 400 tot 550 meter boven zeeniveau, in het pittoreske Eisacktal. Vinificatie in acacia foeders en rijping in inox vaten.
    Helder goudgeel van kleur. De wijn begint met een gesloten neus, die langzaam opent naar florale aroma’s van roos, gevolgd door rijpe peer, citrus, salie en een vleugje honing. In de mond is deze wijn fruitig en kruidig met een opvallende citrus karakteristiek. Hij heeft voldoende zuren en is helemaal niet zoetig. De afdronk is mooi, met tonen van rijpe peer en citrus die door de minerale touch nog meer in de verf worden gezet. De lychee verschijnt later, subtiel, als een fijn nasmaakje. Perfect in balans. Een wijn die zeker correct is gemaakt, zonder te veel poespas.
    Punten 79/100
  5. Weingut Pfitscher Gewürztraminer Stoass 2022 Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer waarvan de wijngaarden liggen in Egna en Caldaro op een hoogte van 300 tot 400 meter. Inox vinificatie en verder rijping op zijn droesem voor enkele maanden.
    Een frisse en expressieve Gewürztraminer die zichzelf perfect presenteert. Helder strogeel van kleur, de wijn heeft een mooie tranende textuur. De neus is vol van tropisch fruit, rozen, munt, salie en een subtiele toets van vuursteen. In de mond proef je een mooi spel tussen frisheid en complexiteit, met frisse zuren en een lange afdronk. De smaak is een harmonie van tropisch fruit, wit boomfruit, citrus en een delicaat amandelbittertje. De kruidigheid en mineraliteit geven de wijn een sterke ruggengraat. Dit is een evenwichtige en goed gemaakte Gewürztraminer die de complexiteit van de druif mooi naar voren brengt.
    Punten 82/100.
  6. Gump Hof – Markus Prackwieser Gewürztraminer Praesulis 2022 Alto Adige – Südtirol DOC

    De wijngaarden van Gump Hof liggen op een hoogte van 400 tot 500 meter boven zeeniveau, in het Sciliar massief. De hellingen zijn steil en de bodem rijk aan krijt, kalk en kwartsporfier. De druiven worden met zorg geoogst en de vinificatie vindt plaats in inox tanks, waarin de wijn nog 10 maanden rust op zijn droesem. Helder bleekgoud van kleur en tranend. Het bouquet opent naar een combinatie van rijpere fruittoetsen (nectarine, mango), kruiden en zowel verse als licht gedroogde bloemen. Rijpe peer, lychee, pepermunt, rozemarijn en nootmuskaat vullen aan.
    Rijk mondgevoel van bij de start, met frisheid en zuren die achteraf opzetten. Tropisch fruit en de zeste van mandarijn zijn opvallend aanwezig. Het geheel blijft lang aanwezig in de mond. Kruidig, mineraal en dragend. Deze complexe en weelderige wijn is perfect in balans.
    Punten 83/100
  7. Franz Haas Gewürztraminer 2018 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De Gewürztraminer komt uit de wijngaarden die gelegen zijn in Montagna op een hoogte van 350 tot 650 meter boven zeeniveau. De wijn ondergaat een traditionele vinificatie, waarbij de druiven kort worden ingeweekt voordat ze vergist worden in roestvrijstalen tanks. Daarna rijpt de wijn op zijn fijne droesem gedurende 6 maanden met battonage.
    In het glas schittert deze Gewürztraminer met een helder goudgele kleur. De wijn is licht tranend. Het aroma is meteen een explosie van geuren. Gedroogd en gekonfijt fruit zoals abrikoos en sinaasappelschil domineren de neus, vermengd met een complexe kruidenmix van salie, oregano, en een exotische toets van raz el hanout. Daarnaast is er ook een subtiele hint van peper en stro, wat de geur nog verder verrijkt en diepte geeft. In de mond proef je direct het rijpe fruit, met nadruk op tropische tonen zoals lychee en een vleugje abrikoos. De zuren zijn inmiddels wat zachter geworden, waardoor de wijn wat ronder en rijper aanvoelt. De citrus is aanwezig, maar in een licht bittertje, wat voor een aangename balans zorgt. De wijn heeft een medium body, en de kruidigheid van de neus zet zich mooi door in de smaak. De afdronk is voldoende lang en eindigt mineraal, met een subtiele toets van lychee en kruiden die blijven hangen. Hoewel de wijn niet meer het frisse karakter van jongere jaargangen heeft, is hij nu perfect op dronk en zal hij liefhebbers van rijpere Gewürztraminer zeker bekoren.
    Punten 79/100
  8. Tiefenbrunner Turmhof Gewürztraminer 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    In Cortaccio gelegen wijngaarden op een hoogte van 250 tot 350 meter boven zeeniveau. Vinificatie in betonnen cuves, maar wat deze wijn, voor Gewürztraminer, bijzonder maakt, is de gedeeltelijke rijping in eikenhouten tonneaux gedurende 10 maanden (voor 20%).
    In het glas straalt de wijn helder geelgoud. De neus opent direct met een duidelijk houtkarakter: vanille, toast en een nootachtige ondertoon domineren het aroma. Daarachter verschuilen zich de typische Gewürztraminer-geuren van lychee en roos, gecombineerd met de frisheid van citrus en het tropische van mango. Subtiele hints van nootmuskaat en vuursteen geven extra diepte aan deze expressieve neus. In de mond blijft het houtkarakter aanwezig, zij het wat milder dan in de geur. De zuren zijn wat ondergeschikt, waardoor de wijn een zachte, bijna romige structuur heeft, maar hierdoor mist hij soms wat frisheid. Toch blijft het smaakpalet boeiend met tonen van honing, kruiden en tropisch fruit. De mineraliteit uit de bodem geeft de wijn een mooie structuur, maar hij kan wat vermoeiend overkomen. De afdronk is verfijnd, met een blijvende kruidige en minerale toets, maar zonder al te veel frisheid.
    Punten 79/100
  9. Joseph Hofstatter Gewürztraminer Vigna Kolbenhof 2021 – Alto Adige – Südtirol DOC

    In Tramin gelegen Gewürztraminer wijngaarden van 400 tot 500 meter boven de zeespiegel. Het microklimaat van deze specifieke wijngaard, Kolbenhof, staat bekend om de optimale combinatie van warme dagen en koele nachten, wat de druiven hun intense aromatische complexiteit geeft. Na een manuele oogst ondergaan de druiven een vinificatie in roestvrijstalen tanks en rijpt hierin verder gedurende 8 maanden met battonage.
    Helder bleekgoud van kleur en duidelijk tranend in het glas. De neus is verfijnd en expressief, met een minerale toets van vuursteen die onmiddellijk opvalt. Dit wordt gevolgd door exotische geuren van lychee, bloemige tonen van roos en een vleugje zeste van bloedsinaasappel. Verder ontdek je salie, abrikoos en rijpe peer, terwijl een hint van kaneel de complexiteit van het aroma nog verder verdiept. In de mond biedt deze Gewürztraminer een rijke en volle stijl, met een mooie balans tussen fruit en kruidigheid. Je proeft een harmonieuze mengelmoes van rijpe abrikoos, peer en lychee, ondersteund door een duidelijke kruidige ondertoon. De wijn voelt mondvullend aan, met een uitstekende structuur en genoeg frisheid om de rijkdom te balanceren. De afdronk is lang en blijft hangen met de zeste van sinaasappel en subtiele kruiden die het geheel elegant afsluiten.
    Punten 80/100
  10. Falkenstein Gewürztraminer Vinschgauer 2020 – Alto Adige Vinschgau DOC
    De Gewürztraminer komt uit wijngaarden die zich bevinden op de steile hellingen van het Vinschgau-dal in Alto Adige, op een hoogte van 600 tot 900 meter boven zeeniveau. Vergisting in acacia foeders waar de wijn nadien nog gedurende 10 maanden in blijft rijpen.
    Helder strogeel van kleur, met een mooie transparantie en lichte tranen in het glas. De neus is fris en geparfumeerd, met een boeiende combinatie van florale en kruidige tonen. Pepermunt en stro zorgen voor een aangename kruidigheid, terwijl citrus en appel zorgen voor een levendige frisheid. Een subtiele toets van venkel brengt extra complexiteit en verfijning in de geur. In de mond biedt deze Gewürztraminer een uitgesproken frisse smaak, met een mooi fruitig karakter. De citrustoetsen domineren het palet, maar worden prachtig aangevuld door de breedte van de smaak en een mineralige ondertoon die door de hele wijn heen loopt. Het mondgevoel is breed, verfrissend en lang aanhoudend, met een perfecte balans tussen zuren en fruit. De afdronk is fris en elegant, met mooie citrustoetsen die nog lang blijven hangen.
    Punten 87/100
  11. St. Michael Eppan Gewürztraminer Sanct Valentin 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De Gewürztraminer wijngaarden gelegen op de zonovergoten hellingen van Alto Adige, op een hoogte van 300 tot 500 meter in Appiano en Caldaro. De fermentatie vindt plaats in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een korte rijping op de fijne droesem in dezelfde inox cuves.
    In het glas schittert de wijn met een heldere bleekgouden kleur. De wijn is licht tranend.
    De neus is meteen verleidend en complex. Je wordt verwelkomd door een frisse geur van appel en peer, die perfect samensmelten met het exotische aroma van lychee. Bloemige tonen zoals rozen en lindebloesems brengen een extra laag finesse, terwijl een vleugje munt zorgt voor een speelse, verfrissende twist. In de mond is deze Gewürztraminer vol, fris en tegelijk verfijnd. De smaak begint met jong wit boomfruit zoals appel en peer, waarna geel steenfruit zoals perzik en abrikoos naar voren komt. Een subtiele hint van grapefruit geeft de wijn een levendige frisheid. Ondanks zijn rijke karakter blijft de wijn speels en sappig, met een aangename structuur. De mineraliteit van de wijngaard komt mooi naar voren. De afdronk is breed en lang, met een zachte toets van lychee die blijft hangen. Deze Sanct Valentin Gewürztraminer bezit een prachtige balans tussen frisheid en rijkdom.
    Punten 88/100
  12. Cantina Tramin Gewürztraminer Nussbaumer 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De wijngaarden die zich bevinden aan de steile hellingen van de Monte Roen, in de buurt van Tramin, op een hoogte tussen de 350 en 550 meter boven zeeniveau. De druiven worden met de hand geplukt en ondergaan een vinificatie in roestvrijstalen tanks. Na de fermentatie rust de wijn op zijn fijne droesem gedurende 14 maanden. In het glas presenteert de wijn zich met een schitterend helder bleekgouden kleur. De tranen in het glas verraden al iets van de rijkdom die deze wijn te bieden heeft. De neus opent met een boeiende mengeling van fruitige en florale aroma’s. Peer, perzik en gedroogde abrikoos springen er meteen uit, gevolgd door de geur van gedroogde mandarijn en het tropische karakter van lychee. Daarnaast komt een elegante geur van geparfumeerde rozen en kamperfoelie naar voren, die samen met een sterke kruidigheid de neus complex en veelzijdig maakt. De smaak is net zo intrigerend als de geur. Een uitgesproken kruidig profiel domineert, maar de fruittonen uit de neus keren harmonieus terug in de mond: rijpe peer, perzik en abrikoos komen prachtig samen met subtiele citrusnuances. De wijn is rijk en vol van smaak, maar behoudt dankzij zijn frisse zuren een mooie balans. Het mondgevoel is rijk, breed en verfijnd, met een levendige frisheid die de structuur mooi in evenwicht houdt. De afdronk is lang en indrukwekkend. Net als in de mond begint het einde kruidig en mineraal, met een prachtige persistentie van de fruit- en kruidtonen. De complexiteit van de wijn blijft tot het laatste moment aanwezig, wat zorgt voor een lange, gelaagde nasmaak die mooi blijft hangen.
    Punten 89/100
  13. Weingut Pfitscher Gewürztraminer Rutter Riserva 2017 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De wijngaarden komen uit de single vineyard Rutter die in Egna liggen, op een hoogte van ongeveer 300 meter liggen. Na een zachte persing vindt de fermentatie plaats in roestvrijstalen tanks. De wijn rijpt vervolgens op zijn afgestorven gistcellen verder. In het glas schittert de wijn met een helder goudgele kleur, een voorbode van de concentratie en diepgang. De tranen in het glas bevestigen de rijkdom en de licht romige textuur die je mag verwachten. De neus is onmiddellijk betoverend en complex. Delicate hints van lichte honing en zeste van bloedsinaasappel openen de geurbeleving, gevolgd door een intrigerende kruidigheid. Tropisch fruit zoals ananas en mango komen subtiel naar voren, terwijl florale tonen van rozen de wijn een verfijnde, geparfumeerde elegantie geven. Een toets van witte peper zorgt voor een extra laagje kruidigheid. In de mond is de wijn fris, breed en buitengewoon complex. De kruidige en fruitige tonen uit de neus komen prachtig terug, met een extra dimensie van mineraliteit die het geheel naar een hoger niveau tilt. Je proeft een heerlijk bittertje van pompelmoes, dat samen met de frisse zuren de wijn spannend houdt en zorgt voor een levendige smaakervaring. De balans tussen de rijke smaak en de frisheid is perfect, waardoor de wijn nooit te zwaar aanvoelt. De afdronk is lang, verfijnd en blijft mooi evolueren. De mineraalrijke structuur zorgt voor een aanhoudende frisheid, terwijl de kruidigheid en het fruit nog lang aanwezig blijven. De combinatie van complexiteit en elegantie maakt deze wijn een echte topper.
    Punten 91/100

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

De decadentie van een wijnclub – Lekker hé!

Posted on november 23, 2023 by Bottle Case

Het is een traditie geworden bij Het Negende Vat en ODK, wijnclubs waar ik lid van ben, om één keer per jaar een superdegustatie in te lassen. We degusteren die avond wijnen waarvan het budget hoger ligt dan tijdens een klassieke maandelijkse proefavond en bovendien serveren we een 6-tal gastronomische hapjes hierbij. Gezien ik die avonden de touwtjes in handen heb komen er enkel Italiaanse wijnen op de proeftafel. Er durft wel eens een licht protest hiertegen optreden maar die vegen we dan vakkundig van de tafel. Koppig hou ik me vast aan de keuze voor Italië als wijnland.

Dit is geen nieuw verhaal voor de volgers van de Bottle Case blog. Vanaf de start van deze superdegustatie dagen brengen we immers verslag uit. Hieronder volgen dan ook de proefnotities van de gepresenteerde wijnen in 2022:

In het bord:

  1. Kortgebakken heilbot met asperges
  2. Poussin met dragonsaus
  3. Varkenshaasje met paddenstoelrisotto en salie- pepersaus
  4. Kalfs, gestoofde little gem harten en aardappelroosjes
  5. Jonge hoeveduif, bonen, pijnboompitten, katenspek
  6. Holsteinrund, geroosterd merg, zwarte look, zoetzure sjalot

In het glas:

  1. Azienda Agricola Inama I Palchi Foscarino Grande Cuvée 2019 – Soave Classico DOC – Veneto
    100% Garganega. Vergisting en rijping voor 60% in eiken barriques en 40% in grote fusten met battonage gedurende 6 maanden. Nadien nog enkele maanden rijping in inox kuipen.
    Zuivere, heldere bleekgouden kleur en tranend. Zeer mooie volle en rijke neus die zeer veel prijsgeeft. Een waaier aan citrusfruit met limoen, pompelmoes, mandarijn en zeste. Perzik en abrikoos vullen de fruitkorf. Oranjebloesem, dragon, peper, anijs, vanille, geroosterde noten, hooi, honing en boter zijn na walsen mee waar te nemen. Het smaakprofiel is intens aangenaam, krachtig, lang en zeer mineraal. Deze prachtige, rijke wijn komt nog te jong over maar toont zijn enorm potentieel!
    Punten: 88/100 – Niet te koop in België (richtprijs 45,00 à 50,00 €)
  2.  Tiefenbrunner Vigna Rachtl Riserva 2015 – Alto Adige DOC – Alto Adige
    100% Sauvignon Blanc. 50% vergist en rijpt in tonneaux, 50% in grote fusten gedurende 12 maanden. Nadien rijpt de wijn nog 6 maanden in inox kuipen.
    Intens bleekgoud van kleur en tranend. Wat een fantastisch mooi neus! Een genot van het allerbeste citrusfruit met roze pompelmoes en bergamot. Ook de typische Sauvignon Blanc geuren zijn aanwezig met knoesels, appel, amandelen, buxus en varens. Het florale van jasmijn, munt en salie zorgen voor de kruiden. Lichte aanwezigheid van honing en vanille. Het mondgevoel is een sensatie voor witte wijnliefhebbers die zelfs de niet Sauvignon Blanc liefhebbers overstag doen gaan. Levendig, krachtig, uiterst gebalanceerd en fris. Het is die mooie aciditeit die samen met het mollige een hoogstaand duel aangaat dat wel oneindig lang lijkt aan te houden. Wat mij betreft is dit waanzinnig lekker!
    Punten: 95/100 – Niet te koop in België (richtprijs 65,00 à 70,00 €)
  3. Benanti Pietra Marina 2014 – Etna Bianco Superiore DOC – Sicilia
    Carricante van stokken die meer dan 80 jaar oud zijn. De wijn blijft maar liefst 3 jaar rusten in de roestvrijstalen vaten. Overrompelende fijne neus! Heerlijk is alvast die subtiel overheersende vuursteentoets doorheen het totale aromabouquet. Het fruit is alvast divers te noemen met peer (boomfruit), perzik (steenfruit), klassieke citrus en zeste van mandarijn. Bloesems van jasmijn, het friskruidige van munt en salie, stro, notig en licht animaal. Het verlangen tot proeven is alleszins fel aangewakkerd. Dit is zeer bevestigend met een sublieme mineraliteit die het geheel nog boeiender maakt. Prachtige zuren, voldoende mollig, rond en rijk. Een lange lengte en een zeer mooi kruidig accent. Het is een zeer stevige, evenwichtige en prachtige wijn waar ik ten volle heb genoten van het zeer mooie bittertje in de afdronk.
    Punten: 93/100 – Te koop bij Swaffou (Richtprijs 132,50 €)
  4. Garolfoli La Selezione Giocchino Garolfoli 2008 – Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore Riserva DOCG – Marche
    100% Verdicchio met klassieke vinificatie en een rijping van 18 maanden in inox kuipen, gevolgd door 6 tot 12 maanden flessenrust. Volle, goudgele kleur. De neus is op het randje! Hij is zeer geëvolueerd en op het oxidatieve af. Rijpe appel dus. Maar beperkt het fruit zich niet toe, neen, we hebben ook banaan, rozijn, kweepeer, meloen, gekonfijte abrikoos en rijpe ananas. Verder ruiken we anijs, munt, amandel, toast, vanille, bijenwas en honing. Voldoende mooie aanvullende accenten dus. De mond vult zich met een romige vettigheid en biedt een stevig mondprofiel. De wijn is absoluut op dronk maar bevindt zich niet in de ‘versleten’ toestand waar even voor werd gevreesd. Mineraal profiel bovendien.
    Punten: 83/100 – Te koop bij Wineplus (richtprijs 33,00 €)
  5. Velenosi Vini Verso Sera 2018 – Colline Teramane Montepulciano Abruzzo DOCG – Abruzzo
    100% Montepulciano die gedurende 10 maanden rijpt in 30HL fusten.
    Zuiver donkerrood van kleur met gekleurde tranen. Alsof je aan een specerijenkraampje staat zo haalt de kruidigheid (jeneverbes, munt, kruidnagel, peper, tijm, laurier) de bovenhand in deze wijn. Niet dat het donkere zwarte fruit (pruim, zwarte kers, braam, cassis) veel moet onderdoen hoor. Mooie aanwezigheid van de grafiet, tabak, leder en paprika met een licht aardse toets. Krachtig en breed van smaak met sappige tannine en de kruiden en het fruit dat overvloedig terugkomt. De alcohol prikkelt net een tikkeltje te fel zonder de balans al te fel te verstoren.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnen Declerck (prijs 50,84 €)
  6. Oasi Degli Angeli Kurni 2016 – Marche IGT – Marche
    Montepulciano druiven die gedurende 22 maanden heeft gerijpt in barriques. Vinificatie voor 60% in deze barriques en 40% in inox kuipen. Rijke uitbundige neus met stevig, donker fruit (pruim, braam, cassis, zwarte kers), vele specerijen, schimmels, humus, paprika, grafiet, vleesjus en een doorlopend gevoel van de branderige houtlageringstoetsen (eik, ceder, karamel, chocolade, koffie, tabak, leder). Je moet van stevige wijnen houden anders gaat dit compleet aan je voorbij! Krachtige, rijke tannine, voldoende levendige zuren die de frisheid op peil houden. Het geheel is doorspekt met dezelfde fruitvariaties die we in de neus ontdekten en die op het randje van overrijp balanceren. Een krachtige boy is het minste dat je kan zeggen!
    Punten: 91/100 – Te koop bij Touch wijnen (richtprijs 120,00 €)
  7. Cascina Valle Asinari 2018 – Nizza DOCG – Piemonte
    100% Barbera met 12 maanden rijping in eiken vaten.
    Heldere, kersenrode kleur. We genieten van een complexe, mooie, fruitige neus met een goede integratie van het hout. Zowel het rode (aardbei, kers), het blauwe met de aalbes als het zwarte fruit van de bramen zijn aanwezig. Mooi geparfumeerd met zowel rozen als viooltjes. Positieve animale invloed en de branderige aroma’s van ceder, karamel, koffie en tabak. Licht vlezig. Die vlezige toets zet zich absoluut door in de smaak. Een smaak die bovendien mooie en krachtige tannine als hoge zuurtjes bevat. De afdronk mocht wat langer dragen en de alcohol stoort lichtjes. We hadden net iets meer verwacht van deze wijn.
    Punten: 85/100 – Te koop bij Vyvin (prijs 30,00 €)
  8. Conte Vistarino Bertone 2015 – Provincia di Pavia IGT – Lombardia
    Pinot Noir in purezza die een jaartje houtlagering heeft gekregen in Franse eiken vaten. Gematigd volle, heldere kersenrode kleur. Het is noodzakelijk even te werken, walsen, met het glas om de aanwezige aroma’s wakker te schudden. De typische Pinot Noir aroma’s komen dan wel degelijk opzetten. Rijpe bosaardbei, rijpe kers, myrtilles. Het fruit is op het snoeperige af. Heel duidelijk komt het floraal accent opzetten met een samenspel tussen viool en roos. Munt, laurier, thee, mokka sousbois en een vleugje rokerige tabak ronden het bouquet af. Die tabak is bij het proeven ook zeer duidelijk waar te nemen. Het fruit is sappig aanwezig. De tannine zijn niet te krachtig en lekker. De zuren zijn gelukkig (we hadden twijfels door het snoeperige neusje) optimaal present. De niet te zware, kruidige afdronk maakt dit een prettig glas Pinot Noir.
    Punten: 86/100 – Niet te koop in België (richtprijs 32,00 tot 38,00 €)
  9. Markus Prackwieser (Gump Hof) Renaissance Pinot Noir Riserva 2016 – Alto Adige DOC – Alto Adige
    100% Pinot Noir met vergisting en rijping in 50% nieuwe barriques en een verdere rijping gedurende 5 maanden in groten fusten. Lichte, heldere kersenrode kleur en tranend. Dit is wel een zeer aantrekkelijke neus die doet dromen van de meest heerlijke, sappige geneugtes! Het typische klein rood fruit en de florale accenten springen ervan in den beginne uit… framboos, aardbei, kers en roosjes. Ceder, sigaar, tabak, paddenstoel volgen niet veel later en geven samen met de laurier en pepermunt een bedwelmend effect. Helemaal in een roes raken we echter wanneer we deze Pinot Noir proeven! Dit is zo verfijnd en versmolten met sappige, smakelijke tannine met kaatsende zuurtjes. Eenvoudigweg heerlijk genieten waarbij het geheel blijft door zinderen.
    Punten: 94/100 – Te koop bij Wijnkennis (prijs 65,60 €)
  10. Cesari Jema 2013 – Corvina Veronese IGT – Veneto
    Enkel en alleen maar Corvina van voor 20 dagen ingedroogde druiven. Houtlagering in Franse barriques gedurende 18 maanden + 6 maanden in foeders en 12 maanden op fles. Het resultaat is een tranende, intens volle, heldere robijnrode kleur. Complexe uitgesproken neus met enorm vele geurcomponenten. Hel vlezige, balsamico gevoel samen met het naar het overrijpe neigende fruit van kers, braam en bessen geeft alvast een weelderig bouquet. De viooltjes springen hierbij uit maar evenzeer het zoethout, de vanille en de chocolade. Aardse toetsen, vegetaal met grafiet, paprika en laurier vervolledigen samen met de tijm en peper het geurgeheel. In de mond is dat naar wat overrijp fruit neigende gevoel zeer zeker terug. Uiteraard zijn de ingedroogde druiven hiervoor medeverantwoordelijk. Ik noem dit een Rubens wijn! Hij proeft rijk en weelderig maar het geheel is te volumineus.
    Punten: 87/100 – Te koop in Hanos (richtprijs 23,00 à 30,00 €)
  11. Casa Brancaia 2017 – Chianti Classico Riserva DOCG – Toscana
    80% Sangiovese en 20% Merlot. Rijping gedurende 16 maanden in tonneaux voor de Sangiovese en in barriques voor de Merlot. Helder en kersenrood van kleur. Veel belovende neus en dit reeds zonder walsen. Het klassieke rode fruit van kers met aardbei is aanwezig samen met zwarte braam. De kruidigheid is aanstekelijk met peper, oregano en salie. Een vleugje vegetaal (paprika, laurier), wat sousbois en een verwevenheid van de houtrijping met ceder, cacao, mokka, tabak en leder. Het proeven van de wijn laat je kennis maken met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Het lichte rode fruit blijft tot diep in de finale aanwezig die door de aanwezigheid van bittere chocolade een extra facet krijgt. De Riserva 2017 van Brancaia is zonder twijfel een mooie wijn maar doet toch onder tegen de 2015 die complexer is in zijn geheel.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Leirovins (prijs 33,00 €)
  12. Riecine di Riecine 2013 – Toscana IGT – Toscana
    Enkel maar Sangiovese druiven die een opvoeding krijgen voor 36 maanden in betonnen eivormige tank. De neus is frivool, verfijnd mooi floraal en bulkend van de verse kersjes. Vele aparte geuren zijn er niet onmiddellijk in de aanvulling hiervan (munt, peper, koffie, thee, paddenstoel en sousbois), maar het geheel komt zo bedwelmend mooi over en vloeit zo in elkaar dat dit helemaal geen gemis is. De smaak is eenvoudigweg hopeloos, betoverend lekker! Zo fragiel, zo verfijnd, zo fris zonder in te boeten aan de nodige kracht. Dit blijft gelukkig ook nog eens zeer lang aanwezig. Dat kunnen we enkel maar extra toejuichen!
    Punten: 93/100 – Te koop bij Portovino (Richtprijs 59,00 €)
  13. Podere Salicutti Piaggone 2017 – Brunello di Montalcino DOCG – Toscana
    Pure Sangiovese (Brunello). Rijping van 3 jaar in grote eiken fusten van 10, 20 en 40 hectoliter. Nadien verdere rijping in de fles gedurende 12 maanden. Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De neus is op zijn minst aanstekelijk te noemen met een veelvoud aan fruit. Vooral de rijke, donkere kersen komen mooi door samen met aardbei en braam. Op het licht snoeperige af… Verder is het een waar geurfestijn in het glas. Rozen, munt, peper, oregano, salie, tijm, laurier, cederhout, vanille, mokka, balsamico, tabak, paddenstoel en humus. Ze passeren allemaal de revue. In de mond zet die rijkdom zich onverminderd verder. Krachtig mondgevoel met de nodige zuurtegraad en een kruidige, chocolade geladen lange afdronk. Wat me enorm pleziert is dat dit een Brunello is die niet ‘té’ overkomt.
    Punten: 91/100 – Niet te koop in België (Richtprijs 90,00 à 100,00 €)
  14. Rocca di Frassinello 2015 – Maremma Toscana DOC – Toscana
    Blend van 60% Sangiovese met 20% Cabernet Sauvignon en 20% Merlot. Rijping voor 80% in nieuwe Franse eiken vaten en 11 maanden in de fles. Intens robijnrood, helder en tranend. Stevige neus met veel houtaroma’s (ceder, tabak, leder, chocolade) en zwart fruit. Daarnaast de nodige kruiden en op de achtergrond licht aanwezige florale toets, paprika en dierlijke accenten van voornamelijk potgrond. Pfoeh, de stevige zware tannine verraden duidelijk een wijn met pit en kracht. Fruit en kruiden zitten er in overvloed in deze krachtpatser die duidelijk nog nood heeft aan extra kelderrust.
    Punten: 90/100 – Te koop bij Vinesse (richtprijs 45,00 €)
  15. Le Piane 2015 – Boca DOC – Piemonte
    We zitten in Alto Piemonte en in dit geval krijgt de Nebbiolo (85%) het gezelschap van de lokaal vaak voorkomende Vespolina (15%). Het geheel krijgt een opvoeding in Slavonische eiken fusten gedurende 3 jaar. Nadien volgt nog een flessenrust van 1 jaar. Gematigde tot volle, heldere kersenrode kleur. Genietneusje! In eerste instantie blijf je reuken en genieten van het glas dat bomvol fijn rood fruit (Aardbei, kers, framboos, rode aalbes) zit. Uiteraard komen de branderige toetsen (ceder, sigarenkistje, tabak, koffie, leder) opzetten maar dit is zo aangenaam, subtiel! Bloemen (roos, viool), kruiden (peper, tijm, laurier), grafiet en humus vullen het ruime bouquet aan. In de mond is het genieten van de zeer fijne tannine die omringd worden met de beste zuren zoals dit enkel bij Nebbiolo het geval kan zijn. Vol, rond, kruidig, fruitig, evenwichtig en lang.
    Punten: 91/100 – Te koop bij Vintology (Richtprijs 75,00 €)
  16. Pira & Figli Mosconi 2011 – Barolo DOCG – Piemonte
    De Nebbiolo druiven rijpen gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten van 2000 liter terwijl de vinificatie plaats vond in inox kuipen. Gematigde, heldere kersenrode kleur met evolutie. Ruiken = gelukkig zijn! Het is een zeer getemperde maar uiterst mooie neus waarbij de geuren alen uiterst subtiel hun best doen om onze geurhersenen te prikkelen. Naast kers en braam ook het leuke framboostoetsje, rozengeur alsof je pas bij de bloemist bent gepasseerd, subtiele kruiden met het speelse en frisse van munt naast de witte peper. Tabak, koffie, thee, truffel en de bompa die rondkomt met het oeroude echte sigarenkistje! De smaak is… tja, zo mooi… De krachtige tannine die samen met het hout als een Siamese tweeling in elkaar verstrengeld zitten en zich zachtjes geven in het jarenlange verzet. De hoge zuurtjes die de wijn ragfijn fris laten overkomen. Een net geijkte weegschaal die daardoor de optimale balans vormt. Perfecte afsluiter van een hoogstaande sterrenmaaltijd!
    Punten: 95/1000 – Te koop op diverse plaatsen in België (Richtprijs tussen de 70,00 en 90,00 €)
  17. Mamete Prevostini Albareda – Sforsato di Valtellina DOCG – Lombardia
    100% Sciavenasca (Nebbiolo) van ingedroogde druiven die gedurende 20 maanden rijpen in houten vaten en nadien nog 10 maanden flessenrust ondergaat. Intense robijnrode kleur met gekleurde tranen. Je waant je bijna in een parfumerie, zo stuiven de rozen en viooltjes geuren het glas uit. Weliswaar overgoten door een flinke portie donker fruit en de nodige specerijen. Uiteraard is de houtlagering duidelijk waarneembaar maar is het voornamelijk de mokka en cacao die het winnen van de tabak en ceder. Een truffelgeurtje rond het geheel af. De smaak is vooral zeer rond en zoals één van de proevers het sappig verwoordde: Lekker hé! Krachtige, rijke tannine met voldoende zuren en een optimale balans. Amarone gevoel zonder de daad van overvloed!
    Punten: 94/100 – Te koop bij De Fijne Wijnshop (richtprijs 50,00 €)
  18. Tenuta Santa Maria 2015 – Amarone delle Valpolicella Classico Riserva DOCG – Veneto
    Uiteraard de klassieke Amarone blend met 75% Corvina, 15% Corvinone en 10% Rondinella. De druiven worden gedurende 4 tot 5 maanden ingedroogd alvorens de vinificatie te starten. Nadien volgt er een rijpingsperiode van 48 maanden in eiken foeders en 6 maanden in de fles. Helder, intense, donkerrode kleur met gekleurde traanvorming. De weelderige rijkdom aan aroma’s geven zich onmiddellijk prijs. Braam, vijg, pruim, zwarte kers maar ook een vleugje aardbei vullen het fruitaccent. Dit komt wel snoeperig, licht geconfituurd over. Verder vinden we heel veel kruidige en branderige accenten. Gaande van kruidnagel, munt, peper en tijm tot chocolade, vanille, koffie, balsamico, tabak en leder. Een licht aards accent is aanwezig. De neus triggert absoluut tot proeven en daar stellen we vast dat die overvloedige weelde absoluut terugkomt. Het geheel komt zeer rijk en rijp over waar de tannine fluweel zijn en de zuren de nodige moeite hebben om weerstand te kunnen bieden aan al deze rijkdom. Positief is alvast dat de hoge alcoholgraad niet dominant of storend is. Toch, persoonlijk, vind ik deze wijn net iets te vermoeiend. Een glas met veel plezier, een fles zou moeilijker zijn…
    Punten: 90/100 – Op diverse plaatsen te koop in België (Richtprijs 75,00 à 80,00 €)

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Alto Adige – (P)ronkend rood

Posted on februari 28, 2022 by Bottle Case

Ben je ooit al verder geweest dan het land van Heidi aus Tirol? Neen, wel steek de Oostenrijkse landsgrens een keer over via de Brennerpas en nestel je in het Italiaanse Alto Adige oftewel Südtirol. Land van de dolomieten, land van de Ötzi, ijsmummie, prachtig wandelgebied, uitstekend skigebied, land van welness & gastronomie, land van een onnoemlijke appelproductie maar bovenal ook land van uitstekende wijnen!

Deze uitstekende wijnen worden voor de meeste wijnliefhebbers gepaard met de witte wijnen. En inderdaad, het moet gezegd worden, deze tweetalige regio is rijk aan Sauvignon Blanc, Pinot Bianco tot zelfs Müller-Thurgau, Gewürztraminer, Riesling en Chardonnay van de allerbeste kwaliteit. Minder gekend bij het grote publiek zijn de rode wijnen. Om deze in een beter daglicht te stellen zette Amici dit licht op rood en gingen we total löss bij een prachtige selectie wijnen, speciaal uitgekozen door onze wijnmeester Frans!

Alto Adige DOC, enkele weetjes!

  • Alto Adige is officieel tweetalig Italiaans-Duits en behoort sinds 1919 officieel bij Italië. Dit Noordelijk wijngebied is sindsdien afgescheiden van Oostenrijk. Om de Italiaanse overheid te paaien wordt het gekoppeld aan het ‘echte Italië’ van Trentino.
  • Bolzano en Merano zijn het kloppende hart van de regio. Beide steden worden verbonden door de weinstrasse waar je je naar believen kan uitleven. Beperk je niet tot deze weinstrasse als je op ontdekking gaat. De liefhebbers weten immers dat er in de hoger gelegen gebieden boven Bolzano en Merano pareltjes te ontdekken zijn!
  • Alto Adige is met zijn 5.300 ha aan wijngaarden misschien wel een klein wijngebied maar is wel het snelst groeiend kwaliteitsgebied in Italië met maar liefst meer dan 98% (!!!!) van de wijnen die onder een DOC vallen.
  • De Dolomieten zorgen voor vele valleien en microklimaten en die Dolomieten geven bovendien een bodem die een vat vol mineralen in de wijn brengt. Deze bodem is voornamelijk van vulkanisch porfier maar er zijn ook primitieve rotsbodems van kwarts, mica tot kalksteen.
  • De wijngaarden op steile hellingen liggen tot wel 1000 meter hoogte. Hierdoor is terrasbouw op vele plaatsen noodzakelijk.
  • Er zijn 2 officiële DOC gebieden: Alto Adige/Südtirol en Lago di Caldaro/Kalterersee. De DOC Alto Adige/Südtirol bevat 6 subzones: Isarco Valley – Santa Maddalena – Terlano – Merlano – Val Venosta – Colli di Bolzano.
  • De Doc wetgeving er sinds 1975 van toepassing is en er bestaat tot op heden, onbegrijpelijk genoeg, geen enkele DOCG.
  • Autochtone kwaliteitsvolle druivenrassen zijn Gewürztraminer, Vernatsch en Lagrein.
  • Vernatsch wordt ook wel Schiava genoemd. De letterlijke vertaling hiervan is ‘slaafje’. Dit moet je vooral niet gaan googlen onder afbeeldingen! In navolging van het Lagrein succes probeert men nu ook deze druif steeds meer te promoten. Het is vandaag nog altijd de druif die het meeste in het glas komt bij vooral de oudere generatie lokale wijnboeren.
  • Er staan een 20-tal verscheiden druivenrassen aangeplant waaronder vooral de Franse klassiekers.
  • Er staat een meerderheid aan witte rassen aangeplant (62%) met Pinot Grigio als meest aangeplante druif. In het zog volgt de Gewürztraminer. Hoewel er steeds meer wijngaarden verdwijnen ten voordele (???) van de populistische Merlot en Cabernet Sauvignon is Schiava nog steeds het meest aangeplante rode druivenras. Pinot Nero en Lagrein zijn respectievelijk tweede en derde.
  • De naam is gevallen: Pinot Nero (Blauburgunder) is hier echt wel in zijn sas! Je kan ze niet echt vergelijken met de Bourgogne Pinot Noir maar ze zijn wel verdomd lekker…
  • Tenslotte maak ik graag de bemerking dat je het beste een Riserva versie van de heerlijke Lagrein in je glas krijgt. De niet houtgelagerde versies zijn heel vaak niet je dat. Hou ook in het achterhoofd dat wanneer je lokaal een Lagrein Kretzer zou bestellen je een rosé Lagrein in het glas zal krijgen.

De proeverij!

  1. Kellerei Kaltern Quintessenz Vernatch Classico Superiore 2017 – DOC Kalterersee
    100% Vernatsch – Vinificatie in inox en verdere rijping gedurende 6 maanden in deels betonnen cuves en deels eiken fusten.
    Heldere granaatrode kleur. Licht geparfumeerde (roosjes) neus die de geur aanstekelijk maakt. Naast het, licht snoeperige, kleine rode fruit zijn er ook myrtilles aanwezig. Verder wat chicorei, munt en groenige accenten. In de mond proeven we een correcte wijn! De zuren zijn prominent aanwezig en krijgen helaas niet veel weerwerk. Het fruit is er in de aanzet en de afdronk kent een kruidigheid van groen peper. Op naar de volgende zou ik zeggen!
    Punten: 76/100 – Niet onmiddellijk te koop gevonden in België, wel diverse verkooppunten in Nederland. Richtprijs ongeveer 14,00 €
  2. Abbazia di Novacella Praepositus Pinot Nero Riserva 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinificatie in inox en rijping voor 24 maanden in Franse eiken vaten en tonneaux, waarvan 1/3e nieuwe.
    Heldere en zuivere granaatrode kleur. De neus is ingetogen bij de start, flink wat walsen helpt wel degelijk om een rijkelijke bouquet in het glas te krijgen. Duidelijk herkenbaar Pinot Noir, zonder enige twijfel. Kersjes, kriekjes omgeven met wat framboos. De florale accenten, de houtintegratie, licht aards en wat tertiair met koffie. Gelukkig is de smaak een pak uitbundiger dan de neus! Rijkelijke tannine in samenspel met levendige zuurtjes zorgen voor een prima gebalanceerde wijn. Fris en vol van smaak. De afdronk kent een behoorlijke lengte. Hoewel er nauwelijks enig negatief element te bespeuren valt geeft de wijn toch niet het nodige wow-gevoel. Correct, goed en ik zal het glas absoluut niet afslaan. Toch ben ik ervan overtuigd dat er nog beter zal volgen.
    Punten: 85/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (Vinesse, The Lodge…) tegen een richtprijs van 32,00 €
  3. Elena Walch Ludwig Pinot Nero 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinificatie deels in inox, deels in Sloveense fusten. Verdere rijping voor 12 maanden in eiken barriques.
    Ludwig is een vaste partner in onze wijnkelder thuis en de wijn kwam me dan ook zeer bekend voor. Terwijl de kleur vasthield aan de granaatrode kleur, geeft de neus mij een duidelijk herkenbaar mooi klassiek Pinot Noir pallet. Het kleine rode fruit komt wat snoeperig over, de florale accenten halen vlug de bovenhand, toast en ceder verraden de houtlagering. Bovendien is er een aanwezigheid van eucalyptus wat ik vaak ervaar in de Alto Adige Pinots. Munt, tabak, koffie geef ik nog mee ter volledigheid. De smaak is zacht, rijk, fris en voldoende vol. Het is geen powerboy, hij is eerder fluwelig te noemen en kent een bijzonder aantrekkelijk mineraal karakter!
    Punten: 87/100 – Te koop bij Young Charly (Prijs: 30,20 €)
  4. Tenuta Waldgries Mirell Lagrein 2015  – DOC Alto Adige
    100% Lagrein – Vinificatie in eiken fusten en verdere rijping gedurende 24 maanden in Franse eiken vaten en tonneaux.
    Diepgekleurd, bijna zwart en intens. In eerste instantie was de wijn die in ons glas zat niet zuiver van geur. Zeer lactisch, quasi port… Een nieuwe poging van een correcte fles bracht heel wat verheldering. Dit was wel in orde. Pruimen, dadels, braambessen, jeneverbes, kruidnagel, cacaoboon, chocolade, tabak, potloodslijpsel, potgrond… De geur bracht dus heel wat boven. De smaak bracht stevigheid en kracht met toch wel verweven tannine. Bovendien was er een lange afdronk die volkruidig te noemen is.
    Geen verkeerd woord dus over deze Lagrein maar hij is wel niet capabel genoeg om niet-Lagrein kenners een lidkaart voor zijn fanclub aan te smeren!
    Punten: 86/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs 40,00 €)
  5. Cantina Stroblhof Pinot Nero Riserva 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinficatie in eiken fusten waarin de wijn blijft rijpen gedurende 8 maanden. Nadien volgt er nog één jaar flessenrust.
    Heldere, zeer zuivere kersenrode kleur met traanvorming. Ha, we zetten duidelijk een stap in de goede richting! Wat een mooie en fijne neus. Een rode vruchten coulis van aardbei/kers/framboos overgoten met een blaadje munt opgediend met wat eucalyptus gedrenkt in rozenwater! Het walsen verdringt deze aroma’s enigszins en brengt andere elementen boven. Lichte invloed van koffie, wat laurier, aardse tonen aangevuld met de aanzet van een sigarenkistje. De smaak ontfermt zich met lekkere zuren en fijne, toch krachtige en aangename tannine. In balans, fruitig/kruidig en lang aanwezig! Deze Pinot Noir evolueert naar een zwoele Pinot More!
    Punten: 89/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs 37,00 €)
  6. Franz Haas Schweizer Pinot Nero 2015 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Nero – Vinificatie in open inox kuipen. Nadien rijping gedurende 12 maanden in Franse eiken vaten gevolgd door een extra jaar rijping in de fles.
    Mooie, heldere, tranende granaatrode kleur. De neus is een feestelijk festijn vol heerlijkheden! Hij is voorzien van een verleidelijk bouquet van rijpe bessen en kersen. Hij brengt een perfecte bloemenmix van rozen en viooltjes. De kruiden (peper, munt, eucalyptus, jeneverbes) spelen de aanlokkelijke viool op de achtergrond. Tabak, sigaar en mokka koffie maken het geheel zwoel-aantrekkelijk. De mond bezwijkt instant door deze heel mooie stijl van Pinot Nero. Rijke, levendige wijn met een subliem krachtkantje. Niet onmiddellijk in het bezit van dat minerale karakter maar wel fluwelig omgeven door heerlijk smakend fruit. Dit mag dan ook zonder twijfel dagelijks mijn disgenoot zijn in goed gezelschap!
    De Pinot Nero wijnen van Franz Haas zijn een begrip in en ver buiten Italië. Voor de Schweizer Pinot Nero voert hij een rendementsbeperking op van 35 hl/ha wat bijna ongezien is in Italië. Helaas moesten wij, enkele dagen na onze proeverij, vernemen dat Franz is overleden. Ik heb de omschrijving van deze wijn dan ook wat extra in de verf gezet als een hommage aan Franz die ik gekend heb als een aimabel mens vol bezieling!
    Punten: 90/100 – De wijnen van Franz Haas kunnen aangekocht worden via Wijnkennis (Richtprijs 42,00 €)
  7. Cantina Girlan Trattmann Pinot Nero Riserva 2016 – DOC Alto Adige
    100% Pinot Noir – Vinificatie in inox kuipen gevolgd door een rijpingsperiode van 12 maanden, deels in barriques, deels in 12hl fusten. Nadien nog verdere rijping voor 8 maanden in 70 hl fusten.
    Helder en zuiver kersenrood. De neus ademt Pinot Noir en is zeer mooi. Er is weinig toe te voegen aan de reeds eerder vermelde geuren: Aardbei, kers, framboos, aalbes, viool, rood, peper, koffie, ceder, vegetaal en aards. Het zit er allemaal in vervat en bovendien in een heerlijke verpakking! De smaak is intens, verfijnd, nog een tikkeltje te jong en rijkelijk met ingetogen kracht. Volledig in balans met sappig fruit. Zoals we gewoon zijn van Cantina Girlan is ook de Trattmann een zeer mooi glas Pinot Noir!
    Punten: 90/100 – Te koop bij Wijnsalon (Prijs: 34,10 €)
  8. Cantina Bolzano Taber Lagrein Riserva 2017 – DOC Alto Adige
    100% Lagrein – Vinificatie in eiken fusten gevolgd door een jaar rijping in Franse eiken barriques.
    Intense donker rode kleur met traanvorming. Volle neus met rijp en rijk zwart fruit (pruim, braam, cassis, dadel). Het is onmogelijk zijn kruidigheid te verbergen. Vooral rozemarijn, laurier, peper en tijm komen opzetten. Daarnaast nog grafiet en paprika als vegetale aroma’s en de invloed van het hout wordt benadrukt door de aanwezigheid van donkere chocolade, toasting en sigarenkistje. Het geheel geeft een smaak vol krachtige tannine in aanwezigheid van frisse en vele zuren. Perfecte houtintegratie en alcoholaanvulling. De meer dan 80-jaar oude druivenranken geven een wijn die al het ‘mooie hoekige’ van een Lagrein als perfecte puzzelstukjes in elkaar laten vallen! Waar is die lidkaart?
    Punten: 89/100 – Te koop bij Van Eccelpoel voor 52,50 €

Om deze mooie proefavond af te ronden ga ik nog even terug naar de start van de tasting. Günter bood ons immers een enig mooie Sauvignon Blanc aan uit deze regio! Opa worden doet iets met een mens en het is verre van elke dag mogelijk om de Renaissance Sauvignon Blanc van Gump Hof / Markus Prackwieser te kunnen proeven. Veel dank hiervoor en dat je nog enkele keren opa mag worden!
Hierbij nog even mijn proefnotitie omtrent deze wijn:
Hoewel we superlatieven kunnen boven halen voor de Sauvignon Blanc Riserva “Renaissance” van Gumphof is deze wijn een voorbeeld van grootsheid zonder overdaad. De Sauvignon druiven rijpen gedurende 12 maanden in 500 liter vaten. Nadien rusten ze nog een keer 12 maanden in inox kuipen. Geelgoud van kleur met groene glinsteringen in zijn jeugd. De neus is uiterst rijk en complex. Het meest opvallend zijn de bloemenaroma’s, de kruisbessen en de salie. In de mond vertoont hij een onberispelijke structuur en een grote présence, en verliest hij niets van zijn elegantie of finesse. Lang, vol en opwindend licht ziltig in de afdronk. De wijn is onvoorstelbaar lekker en kan lang ouderen!
Punten: 92/100 – Te koop bij Wijnkennis voor 43,10 €

Wein Südtirol

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »