De mystiek van een mythisch wijnjaar – Amici plaatst 2016 onder de loep!

Vintage, millesimato, colheita… Het jaartal op het etiket blijft iets magisch hebben. Bij het schenken van een glas wijn komt vaak de vraag terug welk jaartal het is, niet zelden gevolgd door de klassieker: “En, was het een goed jaar?” Toch ben ik persoonlijk een koele minnaar van jaargangen. Het idee dat één topjaar overal ter wereld automatisch topwijn oplevert, is een hardnekkige mythe. Klimaat, ligging, druif en vooral de kunde van de wijnboer spelen immers elk hun eigen rol.

Bovendien lijkt het belang van jaargangen af te nemen. Steeds minder wijnliefhebbers beschikken over een kelder waar flessen rustig kunnen rijpen. De jongere generatie zit vaak met een wijnklimaatkastje in plaats van een kelder, en de periode tussen aankoop en consumptie wordt alsmaar korter. In zo’n context verliest het jaartal deels zijn betekenis.

Maar de wijnliefhebber in mij protesteert. Wij beschikken immers wél over een mooie kelderruimte waar de flessen hun plaats vinden om tot rust te komen. En dan wordt het jaartal plots weer heel belangrijk: wanneer open je zo’n zorgvuldig bewaarde fles op haar piekmoment?

Tijdens onze recente Amici-proefavond selecteerde wijnmeester Peter negen flessen uit wat in Italië omschreven wordt als het mythische jaar 2016. Hij zoomde in op de vraag wat een wijnjaar goed, minder goed of uitzonderlijk maakt. De hamvraag? Klimaat. En in 2016 viel in veel delen van Noord- en Midden-Italië werkelijk alles in de plooi. Een jaar waarin, bij wijze van spreken, zelfs de minder geïnspireerde wijnboer per ongeluk iets moois op fles kon krijgen.

Daarmee raakte Peter onverwacht één van mijn stokpaardjes: fenolische rijpheid. Hét criterium dat ik altijd hanteer bij het selecteren van nieuwe wijnen. Geen enkele wijnboer ontsnapt eraan: hij moet me overtuigen van zijn aanpak om die cruciale rijpheid te bereiken, en van zijn, soms delicate, evenwichtsoefening om fenolische, alcoholische en aromatische rijpheid op één lijn te krijgen.

Fenolische rijpheid gaat namelijk verder dan suikers of aroma’s. Het draait om textuur, balans en tanninestructuur. In rode wijn bepaalt schilcontact de stijl; in witte wijn, zeker bij rassen met dikke schillen of bij maceratie, beïnvloeden fenolen bitterheid, oxidatiegevoeligheid en mondgevoel. Complexe, traag rijpende tannine geven lengte zonder agressie. Daarom kauwt de wijnbouwer obsessief op pitten: hij wacht op dat ene moment waarop de druif als geheel écht rijp is.
(Het hele artikel lezen kan via: De vele gezichten van rijpheid: wanneer is een druif echt klaar?)

En precies dát maakt 2016 zo’n uitzonderlijk jaar. Het klimaat zorgde in grote delen van Italië voor perfect evenwicht tussen fenolische, alcoholische en aromatische rijpheid. Je moest bijna moeite dóen om slechte wijn te maken.

Met die gedachte in het achterhoofd gingen we aan tafel, verwachtingsvol en nieuwsgierig naar Peters selectie. We werden niet teleurgesteld: hij serveerde een reeks wijnen die het mythische karakter van 2016 volledig waarmaakten — een likkebaardende proeftocht door een schitterend jaar.

Het proefrelaas:

  1. St. Michael-Eppan Sanct Valentin Sauvignon Blanc 2016 – Südtirol/Alto Adige DOC
    100% Sauvignon Blanc – opgevoed deels in inox (90%) en deels in eiken vaten, met langdurige rijping op zijn droesem.
    De Sanct Valentin 2016 toont zich meteen als een Sauvignon Blanc met een reputatie die hij moeiteloos waarmaakt. De neus opent met een waaier aan gele vruchtjes, rijpe citrus, kruisbes, geflankeerd door een rokerige finesse, een bijna krijtachtige mineraliteit en een vleugje salie. In de mond is de wijn opvallend complex: enerzijds strak en verfrissend, anderzijds rond en smeuïg dankzij de rijping op de lies. De textuur is zijdeachtig, de zuren zijn speels prikkelend en het geheel wordt gedragen door een diepe minerale kern. De afdronk is lang en licht ziltig, met een subtiele bitterheid die eerder diepgang dan scherpte biedt. Op dronk, ja, maar met gemak nog jaren evolutie voor de boeg.
    Punten: 89/100
    Prijs: ± 30,00 € (Te koop op verschillende plaatsen in België)
  2. Coppo Pomorosso 2016 – Nizza DOCG
    100% Barbera – 14 maanden opgevoed in Franse eik.
    Vol tot intens donkerrood in het glas, zonder het minste spoortje evolutie, met gekleurde tranen langs de rand. De neus stijgt warm en uitnodigend op, met rijpe kersen (Mon Chéri), zwarte pruimen en bramen, onderbouwd door verfijnde toetsen van munt, mokka, cacao en zoethout. Alles is mooi verweven, zonder dat het hout ook maar even de bovenhand neemt. Daarnaast noteren we een vleugje alcoholwarmte, een subtiele sous-bois geur en een florale toets van viooltjes. Een evenwichtige, rijke en toch ingetogen neus, met veel rijp fruit dat net niet overdone wordt.
    In de mond toont de wijn zich opmerkelijk harmonieus: sappig, vol en stevig in het fruit, met correcte zuren en afgeronde tannine. De smaak ontwikkelt zich gestaag, van sappige kers naar donker fruit, een vleugje balsamico en fijne kruiden, eindigend in een lange, licht kruidige finale.
    De Pomorosso 2016 is een volle, genereuze crowdpleaser die nu al veel genoegen schenkt, maar ook probleemloos een aantal jaren verdere evolutie aankan.
    Punten: 86/100
    Prijs: €50,70 (Te koop bij Amante)
  3. Piaggia Riserva 2016 – Carmignano DOCG
    70% Sangiovese, 20% Cabernet Sauvignon & Cabernet Franc, 10% Merlot – minimaal 14 maanden rijping op Franse barriques.
    De wijn toont zich donker kersenrood, met duidelijk gekleurde tranen. De neus is sappig en verleidelijk, gedragen door diep rijpe kersen en pruimen, maar evenzeer door een warme waaier van cacao, mokka, karamel en tabak. Een subtiele florale toets duikt tussen de lagen door op, geflankeerd door een indrukwekkend spectrum aan fijne kruiden. Het is een bijzonder mooie neus, een feest van zwart en rood fruit met een voorbeeldige houtintegratie.
    In de mond komt de wijn volledig tot leven: intens, smaakvol en perfect in balans. De sappige zuren houden de stevige tannine moeiteloos in toom. Het lijkt bijna een duel, maar dan eentje waarbij beide kampen elkaar naar een hoger niveau tillen. Het fruit blijft prominent aanwezig, het hout blijft perfect verweven en het geheel mondt uit in een lange, aanhoudende, fris-kruidige finale. Deze wijn lijkt me nu op zijn hoogtepunt te bevinden.
    Punten: 90/100
    Prijs: €45,00 (Te koop bij Licata)
  4. Falkenstein Blauburgunder 2016 – Südtirol Vinschgau DOC
    100% Pinot Noir (Blauburgunder) – voor release rijpt de wijn 1 jaar in eiken barriques, gevolgd door 7 maanden in botti en nadien nog 24 maanden op fles.
    In het glas toont deze 2016 een lichte evolutie, met een granaatrode, kersenachtige tint en een prachtige traanvorming. De neus is ingetogen, maar bezit wel degelijk mooie complexiteit. Even walsen is nodig om alles volledig te ontwaren, maar dan ontvouwt zich een bijzonder fraaie mengeling van fruit (aardbei, kers, framboos), kruiden (munt, peper, jeneverbes, kaneel, laurier), perfect geïntegreerde houttonen (ceder, mokka, vlezig), aardse nuances van paddenstoel en een vleugje alcoholwarmte.
    In de mond krijg je een pittige, uitnodigende ansichtkaart. Mooie, sappige en ronde, maar niet overdreven volle smaken kleuren het plaatje. De zuren zijn zeer aanwezig en bijzonder aanstekelijk, de tannine nooit bijtend maar juist fijn en ondersteunend. De wijn is uiterst mineraal en bomvol frisse kruiden. Alles zit mooi in balans en de smaak verveelt geen seconde. Vandaag al heerlijk, maar minstens even boeiend om te volgen de komende jaren.
    Punten: 90/100
    Prijs: 24,50 € (Te koop bij De Fijne Wijnshop)
  5. Volpaia Coltassalla 2016 – Chianti Classico Gran Selezione DOCG
    95% Sangiovese, 5% Mammolo – minimaal 24 maanden rijping in Franse barriques, gevolgd door 6 maanden verdere flesrust.
    De Coltassala 2016 presenteert zich nog vrij donkerrood, helder en met de nodige traanvorming. In de neus vinden we een pure, elegante expressie van Sangiovese: rode kers, wilde aardbei en rode bes vormen de kern, geflankeerd door viooltjes, fijne groenkruidige toetsen en een subtiele houtimpact met hints van ceder, tabak en een vleugje leder. Een delicate aardse ondertoon van sous-bois en humus geeft het geheel extra diepte.
    In de mond toont de wijn zijn klasse. De zuren zijn levendig maar perfect geïntegreerd, en vormen de ruggengraat, maar toch halen de tannine lichtjes de bovenhand. Het smaakprofiel evolueert van fris rood fruit naar meer hartige, kruidige lagen, met nuances van rozemarijn, theebladeren en een lichte minerale toets. De finale is lang en verfijnd, waarbij het sappige fruit countert met het licht uitdrogende mondgevoel. Dit is een volle, krachtige, zeer geconcentreerde Gran Selezione met prachtige pure-chocolade-geladen tannine. Nu al heerlijk, maar met een duidelijk potentieel om nog een decennium verder te groeien.
    Punten: 91/100
    Prijs: 85,00 € (Te koop bij TG Fine Wines)
  6. Ferrando Etichetta Nera 2016 – Carema DOC
    100% Nebbiolo (Picotener) – rijping op grote Slavonische botti voor minimaal 24 maanden.
    De wijn kleurt licht robijnrood met een subtiele oranjerand. In de neus treedt meteen de fragiliteit op de voorgrond: aardbei, framboos en kers worden verweven met roos, viooltjes en gedroogde kruiden. Onder die florale laag duiken aardse nuances op die doen denken aan een paddenstoelkwekerij die nét wat werd bijgemest (en dat bedoelen we zo positief mogelijk, want het is geenszins afstotend). Daarnaast vinden we een uiterst subtiele houttoets. De geur heeft bovendien iets etherisch, wellicht vuursteen, en is tegelijk ongelofelijk complex, met een schitterende tertiaire integratie.
    In de mond toont de wijn zich rank, mineraal en intens verfijnd. Hoewel de intensiteit vrij krachtig te noemen is, zijn de tannine niet overweldigend aanwezig. De zuren maken zonder enige twijfel de wijn. Het smaakprofiel bouwt op van rood fruit naar kruidigheid en een zilte mineraliteit. De afdronk benadrukt nogmaals zijn sappig-fris-fruitig karakter, dat een haast aanstekelijke invloed uitoefent.
    Het bleek een wijn te zijn die de nodige dualiteit opwekte onder de proevers. Uit bovenstaande kan je afleiden dat ik tot de positivo’s hoorde. Ik beschouw dit dan ook als een heerlijk complexe wijn die ik zonder problemen nog enkele jaren in mijn kelder zou willen laten verder ontwikkelen.
    Punten: 92/100
    Prijs: 102,50 € (Te koop bij La Nebbia)
  7. Fèlsina Fontalloro 2016 – Toscana IGT
    100% Sangiovese – opgevoed voor 18–22 maanden in eikenhouten vaten, gevolgd door een jaartje flessenrust.
    De wijn bezit een donkere, helder robijnrode kleur met fijne, gekleurde tranen. Gun de wijn de nodige tijd in het glas, hij heeft er baat bij. Hoe langer hij openstaat, hoe beter de wijn tot zijn recht komt. In de neus krijgen we een prachtig pure en rijke expressie van Sangiovese: donkere kers, zwarte bes en rijpe aardbei, omringd door florale hints, leder, munt en de geur van een aangename boswandeling. Je zou zweren dat je opnieuw een roker bent: cederhout, sigarenkistje en tabak prikkelen de neus. Even later lijkt het alsof je een zak verse koffiebonen opent, terwijl onder de oppervlakte een gelaagde mineraliteit blijft sluimeren. De drang om te proeven wordt zo alleen maar groter.
    Die smaak is een toonbeeld van evenwicht. De wijn is groots zonder log te worden: niet overdreven krachtig, maar wel voorzien van voldoende stevige tannine die voor souplesse zorgen. De zuurtjes spelen hier perfect op in en tillen de wijn naar een hoger niveau van complexiteit. De smaak evolueert van rood en zwart fruit naar een meer kruidige afdronk met een subtiel bittertje. Het is begrijpelijk dat je moeite zal hebben om deze wijn nog met rust te laten. Toch kan dat gerust, want het einde van zijn latijn is nog lang niet in zicht.
    Punten: 93/100
    Prijs: 58,90 € (Te koop bij Wijnkennis)
  8. Poggio al Tesoro Sondraia 2016 – Bolgheri Superiore DOC
    65% Cabernet Sauvignon, 25% Merlot & 10% Cabernet Franc – 22 maanden rijping in Franse barriques.
    Zeer donkere, jeugdige, bijna paarse kleur. Stevig en kleurend tranend. Dit is duidelijk een ander profiel dan al het voorgaande. In plaats van verfijning en fragiliteit vinden we hier een breed, stevig en weelderig samenspel van geuren met cassis, rijpe bramen en zwarte kers. Deze worden omarmd door ceder, zoethout, grafiet, paprika en een subtiele vanilletoets met invloeden van chocola. Naarmate hij opent, komen tabak, mokka, mediterrane kruiden (eucalyptus) en een warme, vlezige, balsamico-achtige toets naar voren. Het geheel is zowel krachtig als gepolijst.
    In de mond is de wijn vooral genereus te noemen, met een perfecte combinatie van rijp donker fruit, kruiden en hout. De tannine zijn rijp, rond en stevig, terwijl de zuren moeite hebben om dit machogedrag bij te benen. Het smaakprofiel evolueert van cassis en pruim naar cacao, espresso, laurier en een vleugje grafiet. De finale is lang, warm en met een aanhoudende kruidigheid. Een Sondraia die het topjaar 2016 voluit belichaamt: kracht en diepte in één glas. Naar persoonlijke smaak mocht de wijn wat finesserijker zijn. Nu nog gewoonweg te jong, maar met nog jaren potentieel.
    Punten: 90/100
    Prijs: 85,00 € – Te koop bij Tavino
  9. Aldo Conterno Cicala Bussia 2016 – Barolo DOCG
    100% Nebbiolo – 29 maanden in houten vaten van Slavonisch eiken van 25 hectoliter. De wijn toont een gematigd kersenrode kleur met een subtiel granaatrandje. Neus in het glas, ruiken… Nebbiolo! Het lijkt vanzelfsprekend maar het is zoveel meer dan dat. Het geurpalet biedt een indrukwekkend samenspel van kracht en finesse: viooltjes, rozenblaadjes, bosaardbei, kers en framboos worden ondersteund door teer, drop, balsamico, gedroogde kruiden, munt en chocolade. Naarmate de wijn opent, duiken cederhout, tabak, sinaasappelschil, paddenstoel en zelfs een zweem van witte truffel op. Het is een uiterst verfijnde neus waarvoor je de tijd móét nemen. Wat volgt, is eenvoudigweg adembenemend mooi.
    Eenmaal in de mond verval je al snel in superlatieven. De tannine zijn stevig maar uiterst verfijnd van textuur. De zuren zijn levendig en dragen het rode fruit met veel zorg. De smaak evolueert van framboos en kers naar teer, zoethout, kruiden en een prachtige, hartige diepgang die uitmondt in een lange, gelaagde finale vol fraîcheur en minerale spanning. Cicala 2016 is een toonbeeld van klassieke Barolo-stijl. Hoewel het hart al vele sprongetjes maakt bij het proeven van deze schoonheid, toch dit: Gun deze wijn zijn tijd. Ja, hij is nu al bijzonder mooi en Barolo-liefhebbers zullen hem zeker weten te waarderen. De wijn is sappig, in bezit van heerlijke zuren, maar de tannine moeten nog wat plooien. Zodra dat gebeurt, besef je ten volle hoe heerlijk Nebbiolo kan zijn.
    Punten: 96/100
    Prijs: 190,00 € (Te koop bij Licata)

Chianti Classico UGA – Radda, de puurste expressie van Sangiovese

In onze serie Chianti Classico UGA ‘Classificatie revisted’ verkennen we de geografische ‘UGA’ indeling van Chianti Classico en de unieke kenmerken van elke zone. Na Greve is het nu tijd om verder de heuvels in te trekken naar Radda, één van de meest karaktervolle en hooggelegen wijngebieden binnen de appellatie. De kronkelende wegen leiden ons door dichte bossen en steile hellingen, terwijl de ochtendmist langzaam optrekt en de zon de wijngaarden blootlegt die tegen de heuvels aangeplakt lijken. Dit is Radda, een gebied waar de natuur en de wijnbouw onlosmakelijk met elkaar verweven zijn en waar Sangiovese zijn meest verfijnde en expressieve vorm vindt.

De UGA Radda: Hooggelegen en historisch

Gelegen in het hart van Chianti Classico, tussen Gaiole en Castellina, is Radda één van de oudste en meest tot de verbeelding sprekende wijngebieden van het Chianti Classico territorium. Sinds 2023 is het officieel erkend als een Unità Geografiche Aggiuntive (UGA), waarmee zijn unieke terroir en karakter nog meer in de schijnwerpers worden gezet. Met een totale oppervlakte van 8.400 hectare en ongeveer 500 hectare wijngaarden voor Chianti Classico, staat Radda bekend om zijn pure, elegante en langlevende wijnen.

De geografie van UGA Radda

Radda bevindt zich in een bergachtig gebied met hoogtes variërend van 295 tot 675 meter boven zeeniveau. Dit zorgt voor een koel microklimaat, wat resulteert in wijnen met een levendige frisheid en een verfijnde structuur. De wijngaarden behoren tot de steilste van Chianti Classico en zijn ingebed in een landschap waarin ruim 75% bedekt is met bossen. Dit verhoogt de zuurstofbeschikbaarheid en koelt de nachttemperaturen af, wat een meer uitgesproken frisheid in de wijnen oplevert.

Een opvallend geografisch kenmerk van Radda is de heuvelrug die als een natuurlijke waterscheiding fungeert. Aan de ene kant stroomt de Pesa richting het noorden, terwijl aan de andere kant de Arbia en zijn zijrivieren naar het zuiden vloeien. In het midden bevindt zich een komvormige vallei met wijngaarden tussen Radda in Chianti en Bereto. Hier vinden we enkele van de meest karaktervolle terroirs van de regio. Rechts hiervan ontspringt de Val di Pesa, die aanvankelijk in een oost-west richting loopt tussen Albola, Volpaia en Castelvecchi, en later bij Lucarelli naar het noorden draait en de gemeentegrens volgt.

Verplaatsen we ons enkele honderden meters en krijgen we meer hoogte, dan opent zich een ander beeld van de regio. De eerste zone strekt zich uit van Malpensata en San Giusto in Salcio tot langs de Rigo-rivier naar de Val d’Arbia. In dit gebied zijn de wijngaarden minder dichtbeplant, met uitzondering van de zone tussen Poci, Livernano en La Badiola, dat grenst aan de Castellina UGA.

De Pesa-rivier stroomt van zuidoost naar noordwest door de UGA en speelt een belangrijke rol in de diversiteit van de bodem en het microklimaat. Dit gevarieerde landschap heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van een mozaïek van bodems, bestaande uit galestro, alberese en sedimentair gesteente.

De galestro en alberese dominantie van de Radda terroir

Radda wordt gedomineerd door de bekende bodems van Chianti Classico: galestro en alberese. Deze geologische fundamenten bepalen niet alleen de identiteit van de wijnen uit deze regio, maar ook hun unieke balans tussen elegantie, structuur en frisheid. Galestro, de verweerde leisteen, en alberese, de compacte kalksteen, zijn samen verantwoordelijk voor de verfijnde tannine en de uitgesproken minerale tonen die kenmerkend zijn voor Radda’s Sangiovese. De aanzienlijke hoogteverschillen binnen Radda, variërend van 295 tot 675 meter, versterken deze diversiteit door langzamere rijping en een uitgesproken frisheid in de wijnen te bevorderen. Dit unieke samenspel van bodem en hoogte creëert wijnen met een ongeëvenaarde balans tussen elegantie, structuur en rijpingspotentieel. Deze eeuwenoude geologische formaties vormen de ruggengraat van het terroir en bepalen de verfijnde en gestructureerde stijl van de wijnen uit dit gebied.

Galestro: brokkelige leisteen met finesse en mineraliteit

Galestro is een brokkelige, verweerde leisteen die zich kenmerkt door een uitstekende drainagecapaciteit en een hoge mineraliteit. Deze bodemsoort is ontstaan uit afzettingen van klei en zandsteen die in de loop van miljoenen jaren zijn samengeperst en vervolgens door verwering zijn gebroken tot een losse, goed doorlatende structuur. Dit dwingt de wortels van de wijnstokken diep te graven, wat niet alleen zorgt voor lage opbrengsten en een hoge concentratie aan aroma’s, maar ook voor een verfijnde expressie van het terroir.

Wijnen afkomstig uit wijngaarden op galestro bodems hebben meestal:

  • Uitgesproken frisheid en elegantie – De bodems versterken de natuurlijke zuren van Sangiovese, wat resulteert in wijnen met een levendige spanning.
  • Florale en minerale tonen – Wijnen van galestro bodems vertonen vaak subtiele aroma’s van viooltjes, rozen en een lichte kalkachtige mineraliteit.
  • Lange rijpingspotentie – De strakke structuur en fijne tannine maken deze wijnen ideaal voor lange flesrijping.

Alberese: harde kalksteen voor structuur en complexiteit

Alberese is een harde, witte kalksteen die diep in de bodem voorkomt en een essentieel element vormt binnen het terroir van Radda. Dit gesteente, ontstaan uit mariene sedimenten, bevat een hoog gehalte aan calcium en andere mineralen die de groei van de wijnstokken beïnvloeden. De structuur van alberese maakt de bodem compact en steenachtig, waardoor de wijnstokken gedwongen worden om diep te wortelen op zoek naar water en voedingsstoffen. Dit leidt tot druiven met een uitzonderlijke concentratie en een intense expressie van het terroir. Dit type bodem biedt uitstekende waterretentie, waardoor de druiven gelijkmatig kunnen rijpen zonder overmatige stress.

Wijnen uit wijngaarden op alberese bodems worden gekenmerkt door:

  • Stevige tannine en structuur – Deze wijnen zijn krachtig en gestructureerd, met een duidelijke ruggengraat van tannine.
  • Diepe, rijpe fruitexpressie – Alberese wijnen tonen rijke tonen van zure kersen, pruimen en kruiden met een subtiele aardsheid.
  • Uitstekend rijpingspotentieel – De combinatie van stevige tannine en levendige zuren zorgt ervoor dat deze wijnen zich prachtig ontwikkelen over de jaren.

De invloed van Monti del Chianti: koelte en finesse

De Monti del Chianti speelt een cruciale rol in het microklimaat van Radda en draagt bij aan de unieke elegantie van de wijnen uit deze UGA. Deze heuvelzone, gelegen aan de oostelijke rand van de appellatie, werkt als een natuurlijke barrière tegen extreme weersinvloeden en zorgt voor een evenwichtige rijping van de druiven. De hoogteverschillen en de blootstelling aan frisse bergwinden verlengen het groeiseizoen, wat resulteert in een langzamere fenolische rijping en een betere aromatische ontwikkeling. Hierdoor krijgen de wijnen een verfijnde expressie, met levendige zuren en een uitgebalanceerde tanninestructuur. Daarnaast helpt de invloed van de Monti del Chianti om de nachttemperaturen laag te houden, wat bijdraagt aan de behoud van natuurlijke frisheid en spanning in de wijnen. Dit effect, gecombineerd met de mineraliteit van de bodems, maakt de wijnen van Radda uitzonderlijk geschikt voor langdurige rijping. De hogere ligging en blootstelling aan frisse bergwinden vertragen de rijping van de druiven, wat resulteert in een langere groeicyclus en een geleidelijke ontwikkeling van aroma’s.

De invloed van de Monti del Chianti leidt tot:

  • Verfijnde aromatische complexiteit – De wijnen hebben vaak een breed scala aan aroma’s, van rijp rood fruit tot gedroogde kruiden en subtiele bloemige accenten.
  • Perfecte balans tussen zuurgraad en structuur – De langzame rijping draagt bij aan de natuurlijke frisheid van de wijnen zonder aan concentratie in te boeten.
  • Lange en elegante afdronk – De combinatie van koele nachttemperaturen en mineraalrijke bodems geeft de wijnen een onderscheidende, expressieve afdronk.

Het samenspel van deze bodems en de hoge ligging van de wijngaarden zorgt ervoor dat Radda-wijnen bekendstaan om hun levendigheid, complexiteit en lange bewaarpotentieel. Dankzij de grote geologische diversiteit kunnen wijnmakers in Radda wijnen produceren die zowel strak en verfijnd als krachtig en gestructureerd zijn, wat bijdraagt aan de unieke identiteit van deze UGA binnen Chianti Classico.

Belangrijke producenten uit UGA Radda

Radda is altijd een bastion geweest van authentieke, terroir gedreven wijnen. De wijnmakers hier zijn toegewijd aan Sangiovese en zetten zich in voor duurzame wijnbouw. Maar liefst 63% van de producenten in Radda is biologisch gecertificeerd, wat de focus op natuurvriendelijke en ambachtelijke wijnbouw onderstreept. Enkele van de meest gerespecteerde producenten in Radda zijn:

  • Montevertine – Een icoon van pure Sangiovese, bekend om zijn Le Pergole Torte.
  • Monteraponi – Een biologisch wijndomein dat elegante en verfijnde Chianti Classico produceert.
  • Volpaia – Een historisch landgoed met hooggelegen wijngaarden en verfijnde, gestructureerde wijnen.
  • Castello di Radda – Een modern, maar terroir gericht domein met wijnen die de frisheid van Radda’s hoogte weerspiegelen.
  • Brancaia, Caparsa, Castello di Albola, Istine, L’Erta di Radda, Monterinaldi, Poggerino, Tenuta di Carleone – Producenten die de kwaliteit en diversiteit van Radda’s wijnproductie verder onderstrepen.

Hoewel de UGA-classificatie in 2023 is ingevoerd, zijn wijnen met de vermelding ‘UGA Radda’ momenteel nog niet beschikbaar op de markt. Dit komt doordat de UGA-aanduiding voorlopig alleen geldt voor Gran Selezione wijnen. Deze wijnen ondergaan een langere verplichte rijping, wat betekent dat de eerste officiële flessen met de vermelding ‘UGA Radda’ pas over enkele jaren beschikbaar zullen zijn.

Waarom je Chianti Classico UGA Radda moet proeven

Als er één UGA is die de puurste expressie van Sangiovese weerspiegelt, dan is het Radda. De combinatie van hoogte, kalkrijke bodems en een koel microklimaat zorgt voor wijnen met een unieke balans tussen elegantie, frisheid en diepgang. De wijnen uit Radda onderscheiden zich door hun precisie, hun levendige zuren en de subtiele florale en minerale tonen die typisch zijn voor deze streek. Ze zijn enerzijds verfijnd en ingetogen, maar beschikken tegelijkertijd over een kracht en structuur die hen uitzonderlijk geschikt maakt voor rijping.

Wie een fles Chianti Classico UGA Radda opent, krijgt een glas vol terroir en pure passie. Deze wijnen zijn niet de luidruchtige aanwezigen op een feestje, maar eerder de mysterieuze figuren die je steeds opnieuw wilt leren kennen. Ze vragen om aandacht, belonen geduld en onthullen steeds nieuwe lagen van complexiteit. Een jonge Radda wijn kan soms wat schuchter overkomen, maar geef hem tijd en hij transformeert tot een gelaagde en expressieve vertoning van wat Sangiovese in zijn puurste vorm kan zijn.

Na het schrijven van dit artikel dook ik enthousiast de kelder in, vastbesloten om een Brancaia Chianti Classico Gran Selezione 2016 open te trekken. Tot mijn grote teleurstelling moest ik echter vaststellen dat deze niet meer aanwezig was. Als troost hebben we dan maar een flesje Borgo la Stella Chianti Classico 2017 genomen. Not the sharpest tool in the shed, but it will do…

Chianti Classico UGA – Greve, de brug tussen elegantie en kracht

Welkom in onze serie Chianti Classico UGA ‘Classificatie revisted’ waarin we de nieuwe geografische indeling van Chianti Classico onder de loep nemen. En waar beter te beginnen dan in Greve, de poort naar Chianti Classico? Om deze diepe duik in terroir en traditie te begeleiden, schenk ik mezelf een glas Querciabella Chianti Classico 2016 in, een wijn die perfect past bij de elegantie en structuur waar Greve om bekendstaat. Met een frisse neus van kersen en viooltjes in het glas en de schoonheid van dit historische wijngebied in gedachten, is het tijd om Greve in al haar facetten te ontdekken.

De UGA Greve ligt in het noordoosten van Chianti Classico, in Greve in Chianti één van die wondermooie wijndorpjes van Chianti Classico. Dit gebied, dat sinds 2023 officieel als UGA (Unità Geografiche Aggiuntive) Greve wordt erkend, beslaat een enorm oppervlak van 11.570 hectare (28.590 acres), waarvan slechts 620 hectare (1.539 acres) beplant is met wijngaarden voor Chianti Classico.

De gemeente Greve in Chianti is opgedeeld in vier UGAs:

  1. Greve
  2. Panzano
  3. Montefioralle (actief vanaf 2027)
  4. Lamole (actief vanaf 2027)

De geografie van UGA Greve

Een analyse van UGA Greve begint bij de heuvels die uitkijken over de Greve-rivier, omdat de meeste wijngaarden zich op deze hellingen bevinden, meer bepaald in het zuidelijke en centrale deel. Bovendien biedt deze vallei een buitengewoon spectaculair landschap.

De Greve vallei heeft een bijzonder rechtlijnig verloop vanaf het zuiden, te beginnen in de omgeving van Monte San Michele en Poggio Querciabella, en strekt zich noordwaarts uit richting Florence. De westelijke en oostelijke hellingen vormen een opvallend contrast:

  • De oostelijke helling omvat enkele wijngaarden van Panzano en de Montefioralle UGA, maar strekt zich niet verder uit dan Colognole.
  • De westelijke helling loopt van Casole en Ruffoli tot aan Greti, langs gebieden zoals Uzzano, waar een deel van de meest verfijnde wijnen uit Greve wordt geproduceerd.

Bij Greti maakt de Greve rivier een scherpe wending naar het westen richting San Casciano Val di Pesa, en tegelijkertijd verandert het landschap abrupt. Hier, in de zones Chiocchio en Strada in Chianti, worden de heuvels zachter en krijgen de bodems een hoger kleigehalte, wat leidt tot een ander soort Sangiovese-profiel: rondere en genereuzere wijnen met een uitgesproken rode kersenkern.

Wanneer men de Ema stroom oostwaarts volgt vanaf Meleto (niet te verwarren met het dorp in Gaiole in Chianti), versmalt de vallei eerst tussen de uitlopers van de Chianti heuvels, voordat ze zich verbreedt in het kleine bekken van San Polo in Chianti. Hier liggen de wijngaarden voornamelijk op zonrijke hellingen aan de voet van Monte Masso en in gebieden zoals Rinforzati en Poggio Citerna.

Ten zuiden van dit gebied loopt nog een tweede vallei, vanuit Castello di Sezzate richting Cintoia, Panca en verder Dudda en Lucolena. Deze regio bevindt zich langs de oostelijke kant van de Chianti-bergen, en vormt een zeldzame uitzondering binnen de Chianti Classico DOCG, vergelijkbaar met het gebied Starda in Gaiole in Chianti.

Een historische brug tussen Florence en Siena

Greve was door de eeuwen heen een strategisch handelscentrum op de route tussen Florence en Siena. De stad wordt gekenmerkt door haar driehoekige piazza, waar sinds de Middeleeuwen handelaren, boeren en wijnverkopers samenkwamen om hun goederen te verhandelen (en waarschijnlijk ook om te discussiëren over welke Chianti het beste was).

Greve is altijd een brug geweest tussen de robuustere stijl van zuidelijkere Chianti Classico wijnen en de meer elegante, hooggelegen expressies uit de zone.

De complexe terroir van Greve

Geologisch gezien is Greve een van de meest diverse en complexe zones van Chianti Classico. De variatie in terroir en hoogteligging speelt een cruciale rol in de smaakprofielen van de wijnen die hier worden geproduceerd. De bodems in UGA Greve bestaan uit een unieke mix van sillano, pietraforte en schalie, elk met een specifieke invloed op de wijnstijlen. Daarnaast varieert de hoogte in Greve van 110 meter tot 465 meter, wat de expressie van Sangiovese aanzienlijk beïnvloedt.

Sillano: compacte leisteen met mineraalrijke expressie

Sillano is een oude, compacte vorm van leisteen die rijk is aan mineralen en vaak in combinatie met mergel voorkomt. Dit type bodem zorgt voor een goede drainage, wat essentieel is voor wijnbouw in een klimaat waar zomers droog kunnen zijn.

Wijnstijlen afkomstig uit wijngaarden op sillano-bodems hebben meestal:

  • Hoge aromatische finesse – De mineraliteit in sillano vertaalt zich in subtiele florale tonen en een frisse, heldere fruitexpressie.
  • Strakke, lineaire structuur – Deze wijnen hebben vaak een spitse, precieze tanninestructuur en een levendige aciditeit, wat ze ideaal maakt voor langere rijping.
  • Elegant en mineraal – De wijnen tonen vaak een zoutige, bijna ijzerachtige mineraliteit, vooral in koelere wijngaarden op hogere hoogtes.

Pietraforte: ruwe zandsteen voor stevigheid en structuur

Pietraforte is een harde zandsteen die in verschillende delen van Toscane voorkomt, vooral in heuvelachtige en bergachtige zones. Het is een zwaar, compact gesteente dat een diepe invloed heeft op de wijnstijlen.

Wijnen van wijngaarden op pietraforte-bodems worden gekenmerkt door:

  • Stevige tannine en een robuuste structuur – Deze wijnen hebben vaak een krachtiger mondgevoel en een lange afdronk.
  • Minder uitbundig fruit, meer aardsheid – De wijnen kunnen meer gedroogde kruiden, tabak en balsamico toetsen dan die uit sillano bodems.
  • Grote rijpingscapaciteit – De structuur van deze wijnen zorgt ervoor dat ze uitstekend kunnen ouderen, waarbij de tannine verzachten en complexe tertiaire aroma’s ontwikkelen.

Schalie: brokkelige mergel voor warmte en diepte

Schalie is een losser, meer gelaagd sedimentair gesteente dat wordt gevormd uit klei- en modderafzettingen die onder druk zijn samengeperst. Dit type bodem warmt snel op en houdt warmte vast, wat bijdraagt aan een snellere rijping van de druiven.

Wijnen uit wijngaarden op schalie-bodems hebben vaak:

  • Vol, rijp fruit en een genereus mondgevoel – Door de warmtevasthoudende eigenschappen van schalie, krijgen druiven meer zonexpositie en ontwikkelen ze een rijkere fruitexpressie, zoals rijpe kersen en pruimen.
  • Zachtere tannine en een rondere textuur – In tegenstelling tot de wijnen van pietraforte, die steviger kunnen zijn, zijn schalie wijnen vaak toegankelijker en zachter in hun jeugd.
  • Subtiele kruidigheid en aardse tonen – De mineraliteit uit schalie kan een vage rokerigheid of truffelachtige ondertoon aan de wijn geven, vooral na enkele jaren rijping.

De samenhang tussen bodem en wijnstijl in UGA Greve

Omdat Greve uit een mozaïek van bodems bestaat, zijn de wijnen hier uiterst veelzijdig. De bodems zijn echter niet uniform verdeeld; bepaalde zones hebben een concentratie van een bepaald type gesteente, wat leidt tot subtiele verschillen tussen wijnen uit verschillende delen van de UGA.

  • Noordelijke zone (Strada in Chianti, San Polo in Chianti, Greti) – Hier domineren schalie- en kleibodems, wat leidt tot brede, gestructureerde en volle wijnen met een expressieve fruitkern.
  • Centrale zone (rond de Greve-rivier en vallei bij Montefioralle) – De mix van sillano en pietraforte zorgt hier voor wijnen met een stevige ruggengraat, een minerale toets en een goed rijpingspotentieel.
  • Zuidelijke zone (Dudda, Lucolena, Castello di Sezzate) – Hier overheersen sillano bodems, waardoor de wijnen lichter en eleganter zijn, met een uitgesproken bloemige en minerale toets.

Greve een uniek terroir!

Het samenspel van sillano, pietraforte en schalie in Greve zorgt voor wijnen met een onmiskenbare balans tussen elegantie, structuur en frisheid. Dankzij de grote geologische diversiteit kunnen wijnmakers in Greve wijnen produceren die variëren van stevig en rijpingswaardig tot luchtig en floraal.

De unieke combinatie van bodem, hoogte en microklimaat maakt Chianti Classico UGA Greve tot een van de meest gevarieerde en dynamische gebieden binnen de appellatie, waar zowel krachtige, gestructureerde wijnen als verfijnde, subtiel gelaagde expressies ontstaan.

Belangrijke producenten uit UGA Greve

Hoewel de UGA Greve aanduiding officieel is geïntroduceerd in 2023, zal het nog even duren voordat je deze vermelding daadwerkelijk op de etiketten ziet verschijnen. Dit komt doordat de UGA-classificatie voorlopig enkel geldt voor Gran Selezione wijnen, die een langere verplichte rijping ondergaan voordat ze op de markt komen. Hierdoor zijn de eerste Chianti Classico Gran Selezione UGA Greve-wijnen pas na enkele jaren beschikbaar.

Toch zijn er al verschillende producenten die zich actief inzetten om het terroir van Greve op de voorgrond te brengen en binnenkort hun eerste wijnen met deze aanduiding zullen uitbrengen. Enkele sleutelfiguren in Greve zijn:

Historische wijnhuizen

  • Vicchiomaggio – Een historisch landgoed dat klassieke gestructureerde Chianti Classico produceert, met een elegante en minerale signatuur.
  • Vignamaggio – Een Renaissance wijndomein met een expressieve Gran Selezione vol diepte en balans.
  • Villa Calcinaia – Al sinds de 16e eeuw in handen van de Capponi-familie, bekend om verfijnde, langlevende Sangiovese-wijnen.

Moderne en ambachtelijke producenten

  • Podere Campriano – Een kleinschalige biologische producent die terroir-gedreven en ambachtelijke Chianti Classico wijnen maakt.
  • Podere Poggio Scalette – Een modern, hooggelegen domein met gestructureerde en aromatisch expressieve wijnen.
  • Carpineto – Een gerespecteerde naam in Toscane, bekend om klassieke, stevige en lang rijpende Chianti Classico Riserva’s.

Duurzame en innovatieve producenten

  • Querciabella – Een pionier in biodynamische en biologische wijnbouw, bekend om zijn zeer verfijnde, mineraalgedreven Chianti Classico Riserva.

Waarom je Chianti Classico UGA Greve moet proeven

De uitzonderlijke diversiteit in terroir en microklimaat maakt Greve tot een van de meest fascinerende UGAs binnen Chianti Classico. Of je nu houdt van krachtige, robuuste Sangiovese gedreven wijnen met diepe structuur of juist de voorkeur geeft aan verfijnde, florale en mineraal gedreven expressies, Greve biedt een ongeëvenaarde veelzijdigheid.

Dankzij de nieuwe UGA-labeling is het nu gemakkelijker dan ooit om een fles te vinden die de authentieke essentie van Greve weerspiegelt. Deze wijnen vertellen een verhaal over eeuwenoude tradities, unieke bodems en de passie van toegewijde wijnmakers die elk jaar het beste van hun terroir in de fles leggen.

En mocht je jezelf ooit bevinden op het historische plein van Greve, laat de kans dan niet liggen om een glas Chianti Classico UGA Greve te bestellen. Combineer het met een schoteltje antipasto di terra, neem de tijd om de omgeving in je op te nemen, en ontdek hoe een streek niet alleen in een wijn kan worden geproefd, maar ook kan worden beleefd.

Toscane battle – Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano

Tijdens de drukte in de aanloop naar de eindejaarsfeesten werd er nog heel wat geproefd! Het toeval wil dat Sangiovese en Toscane met Chianti Classico hierbij wel zeer centraal stonden. Naast een Chianti Classico Gran Selezione tasting bij wijnclub Het Negende Vat en een diverse Chianti Classico reeks bij wijnclub Op de Klippen stond er bij onze Amici een battle van Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano op het programma.
Mij zal je niet horen klagen want vooral Chianti Classico draag ik zeer hoog in het vaandel.

De aanloopdrukte zijn we ondertussen voorbij en de kerstdagen zijn er. Dit geeft een beetje ruimte om wat bij te pennen en de bevinding van de Amici proeverij weer te geven.
Meer informatie over de twee andere Chianti Classico proeverijen kan je vinden bij Chianti Classico – Gran Selezione & UGA waar ik zowel Gran Selezione en UGA toelicht.
Meer informatie over Chianti Classico kan je vinden in de eerdere blog Chianti Classico – Charmante verleiding. Nobile di Montepulciano staat uitvoerig beschreven in Vino Nobile di Montepulciano – Noblesse Oblige.

Proefnota’s Amici tasting: Chianti Classico vs Nobile di Montepulciano:

  1. Lamole di Lamole Chianti Classico DOCG 2016
    Blend van hoofdzakelijk Sangiovese die aangevuld werd met Cabernet Sauvignon en Merlot. De wijn kreeg een opvoeding van 6 maanden in grote eiken vaten gevolgd door 6 maanden in Franse barriques.
    Robijnrood, helder, intens, tranend. We blijven op onze geur-honger zitten. Zeer gesloten in de aanzet en zelfs na het walsen vertikt de wijn het zich prijs te geven. Gelukkig hebben we een voldoende grote neus die we wat dieper in het glas kunnen steken! Wat kers, roos, peper en animale toetsen kunnen we ontwarren. Proeven dus maar! Hier worden de fijne frisse zuren goed gesmaakt. Ze winnen het duidelijk van de tannine. De wijn zit meer op de verfijning, is niet te vol, met de typische kers/kriek ervaring. Hij is voldoende sappig al mocht de afdronk een tikje langer aanhouden. Het einde kent een bittertje.
    Punten: 85/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 20,45 €)
  2. Tenuta Vallocaia ‘Bindella’ Nobile di Montepulciano DOCG 2015
    95% Sangiovese met 5% Colorino. Rijping gedurende 2 jaar in grote Franse fusten en tonneaux.
    We proefden van 2 verschillende flessen. De eerste had een lichte kurkaantasting, de tweede was zo stoffig als een bejaarde oude man.
    We geven deze wijn dan ook geen beoordeling.
  3. Avignonesi Nobile di Montepulciano DOCG 2015
    Pure Sangiovese die gedurende 18 maanden rijpt in deels Slavonische grote eiken vaten en deels in barriques.
    Heldere, volle kersenrode kleur. tranend. De neus doet alvast een wat oudere wijn vermoeden. Potpourri, kaneel, kersen, vijg, salie, peper, een geut cederhout en vooral aardse toetsen van paddenstoel en sousbois. Na walsen en wat rust in het glas zet de kruidigheid zich wel het stevigst door in de geur. Ook in de mond komt dit duidelijk opzetten. Het fruit is er wel degelijk hoor maar niet zo dominant als de kruiden. Aciditeit en tannine zijn oké, de afdronk is voldoende lang De alcohol komt iets te gevoelig door. Correcte wijn, niets minder maar vooral ook niets meer!
    Punten: 85/100 – Te koop bij Licata (prijs 28,00 €)
  4. Tenuta di Carleone Chianti Classico DOCG 2016
    Geen houtlagering voor deze wijn die enkel van Sangiovese wordt gemaakt wel 18 maanden opvoeding in inox en open cementen kuipen. Ik zou nochtans gezworen hebben dat de wijn wel degelijk een portie houtopvoeding had gekregen. Daar zit ik dus met mijn aroma’s zoals cederhout, tabak en koffie… en pennestrelen als mooie houtintegratie die op mijn proefnotitie staan. Billen bloot dus maar dat neemt niet weg dat de aanstekelijke (klein) fruitige en florale aroma’s en de specerijen het geheel wel een gelukmakende neus geeft! Bovendien komt al het mooie van de neus terug in de smaak. Het is geenszins een blockbuster, wel een fijne stille genieter met mooie tannine, presente zuurtjes die lang aanwezig blijven!
    Punten: 90/100 – Te koop bij Ad Bibendum voor 27,95 €
  5. Poliziano Nobile di Montepulciano DOCG 2015
    85% Prugnolo Gentile (Sangiovese) en 15% Colorino, Canaiolo en Merlot die gedurende 14 tot 16 maanden rijpt op barriques en tonneaux.
    Heldere robijnrode kleur met gekleurde tranen. De geur geeft ondanks de aanwezigheid van het rode fruit à la kers en rode bes evenzeer een scherp, groen Cabernet kruidig kantje. We ontdekken verder rozemarijn, mokka, peper, sousbois, ceder, leder en laurier. Het mondgevoel is, ondanks de aanvullende zuren, vrij krachtig te noemen. ook hier komt het vegetale groenkruidige opzetten. De instap Poliziano is degelijk zonder meer maar geeft aan toch liever in zijn early years in het glas te belanden.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Wijnkennis (Prijs 25,60 €)
  6. Gaglione ‘Gallule’ Chianti Classico Riserva DOCG 2016
    Zuivere Sangiovese die gedurende 14 maanden rijpt in Franse barriques.
    Mooie intense robijnrode kleur en tranend. De neus is ondanks zijn licht snoeperig karakter aantrekkelijk. Het fruit is trouwens divers met naast de klassieke kers ook de zwoelere zwarte kersen en de zuurdere kriek. Aalbes en braam gaan mee in de grote pot. Zeer geparfumeerd met zowel roos als viool. Kruidig, duidelijke houtimpressies en aantrekkelijk aards. De smaak is smullen! Sappig in de aanzet. Het fruit drukt in eerste instantie zelfs de tannine weg en in een tweede fase geven de zuren vervolgens deze tannine geen kans om zich prominent te manifesteren. Lekker lang en onvermoeibaar glas wijn!
    Punten: 91/100 – Te koop bij Leuvin (prijs 66,95 €)
  7. Castello di Ama ‘San Lorenzo’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    Blend van Sangiovese met Merlot en Malvasia Nera. Opvoeding van 12 maanden in Franse barriques.
    Donker rood van kleur en tranend. Volle donkerfruitige neus waar vooral het zwarte fruit zoals de braam aanwezig is. Voor de rest is het toch wat werken vooraleer er meer in het glas komt dan wat kruiden en wat houtimpressies. Later merken we toch koffie, aardse toetsen, jeneverbes en laurier op. De smaak is vol en krachtig tot stevig te noemen. De zuren hebben het zelfs moeilijk om stand te houden tegen de tannine. Hier primeert duidelijk de kracht tegenover de finesse en elegantie.
    Punten: 87/100 – Te koop bij Licata (Prijs 65,00 €)
  8. Poliziano Asinone Vino Nobile di Montepulciano 2016
    100% Sangiovese. De wijn rijpt 16 tot 18 maanden in Franse eiken tonneaux.
    Heldere en zuivere robijnrode kleur, tranend. Een neus die kermt van het fruit! Fijn en rijk bouquet waarbij er telkens nieuwe aroma’s komen opzetten. Het hout zit verweven en de ceder geurt verrukkelijk. Munt, thee, peper, tabak, het aardse van paddenstoelen met kreupelhout vullen prima aan. De mond komt frisser over dan ik had verwacht. Kers, kriek, kruidig… Een heerlijk glas wijn die de Nobile zijn nobele waarde geeft. Verwevenheid is hierbij het sleutelwoord, verwevenheid omringd met een sublieme fraîcheur. Sangiovese en Vino Nobile ten top!
    Score: 90/100 – Te koop op diverse plaatsen in België, indien gewenst kan je deze ook op aanvraag bij Wijnkennis bestellen. (Richtprijs: 55,50 €).

Chianti Classico DOCG – Gran Selezione & UGA

De attente volgers van deze blog zullen ongetwijfeld opgemerkt hebben dat Chianti Classico een populair topic is. Ik ga ook geen enkele moeite doen dit te ontkennen of tegen te spreken… Ik ben fan van de wijnen en liefhebber van Sangiovese. Mijn vrienden weten dat ik ook geen enkele moeite doe dit te verbergen!
Chianti is de laatste jaren ook alsmaar boeiender geworden. In hun absolute hunkering naar waardering (of is het streven naar de Barolo-standing) hebben ze van tijd tot stond een flinke aai over hun, toch wel verwende, bol nodig. In die mate zelfs dat er nieuwe initiatieven, regelgevingen, aanvullingen en andere nonsens door de heren van de Zwarte Haan bedacht worden. Los geht’s…

Voor zij die echt wel van een andere planeet komen schets is graag even waar we ons bevinden! Hartje Toscane en meer bepaald in één van de allermooiste stukjes van Toscane. Omgeven door Firenze en Siena, of te wel de absolute must see’s voor elke cultuurliefhebber. Het kloppende hart van de Chianti Classico bevindt zich tussen San Casciano in Val di Pesa / Greve in Chianti en Castelnuovo Berardenga . Mensen, ga er eens naartoe, bezoek dit stukje wondere natuur en laat u leven op het ritme van de dolce far niente. Ik geef het u op een briefje: er eens geweest, ga je er zonder twijfel opnieuw naartoe.

De kwaliteitspyramide van de wijnen kabbelde er lange tijd rustig verder tot men in 2014 bedacht de top uit te breiden met wat op het eerste zicht een nobel initiatief leek te zijn. De geboorte van de categorie Gran Selezione (die hoger staat dan de Chianti Classico Riserva) was zeer goed bedoeld. Een Chianti Classico Gran Selezione zou immers een veeleisende kwaliteitswijn worden waarvan de druiven afkomstig moeten zijn van een single vineyard (één enkele wijngaard), in eigendom van het domein. Het belang van de terroir zou hierdoor extra benadrukt worden en dit zou inderdaad van Gran Selezione een duidelijke afscheiding gemaakt hebben van een Chianti Classico Riserva ook al zijn er vele Riserva’s sowieso afkomstig van één enkele eigen wijngaard.
Echter dreigden er heel wat domeinen, waarschijnlijk met een voldoende lange arm en veel zeggenschap, uit de boot te vallen. De druk hiervan was zodanig groot dat men een aanpassing heeft gemaakt in de wijngaardbepaling en men tot besluit is gekomen dat een Chianti Classico Gran Selezione moet voldoen aan volgende voorwaarden:

  • Gemaakt zijn van minstens 80% Sangiovese
  • Een opvoeding van minimaal 30 maanden (24 maanden voor een Chianti Classico Riserva)
  • Een alcoholpercentage van minimaal 13° (12,5 voor een Riserva)
  • En tenslotte de toegeving: Enkel druiven van het eigen domein (geen gekochte druiven dus) die afkomstig zijn van ofwel een single vineyard ofwel van de best geschikte wijngaardpercelen van het domein.

Wat mij betreft gaat de bedoeling van een Gran Selezione door deze laatste toevoeging – ofwel van de best geschikte wijngaardpercelen van het domein – totaal voorbij aan het goedbedoelde initiële idee. We zien vandaag dat de meeste domeinen zich op de Gran Selezione markt hebben gegooid. De aankoopprijs hiervan ligt uiteraard steeds hoger dan deze van hun Riserva.

Het idee van de meer terroir gebonden wijnen bleef echter borrelen! In 2022 hebben de Gallo Nero dan de beslissing genomen om, voorlopig enkel in de Gran Selezione categorie, de UGA (Unità Geografiche Aggiuntive) in het leven te roepen. Deze indeling kennen we al met de MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) vanuit Barolo. Dat dit populair is en leeft blijkt want ook in Soave hadden ze al iets eerder deze UGA in het leven geroepen. In tegenstelling tot Barolo waar er maar liefst 170 MGA’s zijn heeft men het bij Chianti Classico beperkt gehouden tot 11 die uiteraard in toegelaten gemeenten liggen. De opsomming:

  1. Greve (Greve in Chianti)
  2. Lamole (Greve in Chianti)
  3. Panzano (Greve in Chianti)
  4. Montefioralle (Greve in Chianti)
  5. Radda (Radda in Chianti)
  6. Gaiole (Gaiole in Chianti)
  7. Castelnuovo Berardenga (in de gelijknamige gemeente)
  8. Vagliagli (Castelnuovo Berardenga)
  9. Castellina (Castellina in Chianti)
  10. San Donato in Poggio (Barberino Tavarnelle)
  11. San Casciano (San Casciano in val di Pesa)

Vanaf de oogst 2022 kunnen deze UGA terroirs dus gebruikt worden in de Chianti Classico Gran Selezione. Gezien deze wijnen een rijpingsperiode van minstens 30 maanden ondergaan moeten we nog even geduld opbrengen vooraleer we de kwaliteit in het glas kunnen testen.

Meer info over Chianti Classico kan je vinden in: Chianti Classico – Een charmante verleiding.

In afwachting hadden we bij wijnclubs Het Negende Vat en Op De Klippen een Chianti Classico degustatie, met de nadruk op Gran Selezione, op het programma gezet. Mijn proefnotities kan je hieronder vinden.

  1. Tenute Casenuove Chianti Classico DOCG 2018
    90% Sangiovese, 5% Merlot en 5% Cabernet Sauvignon. De wijn rijpt 12 maanden in betonnen cuves en grote Slavonian fusten. De wijngaarden liggen in Panzano (Greve in Chianti).
    Helder, zuiver karmijnrood en tranend. De neus verraadt naast een mooie houttoets vooral kers braam, pruim, floraal, ceder en tabak. Het geheel is zeer kruidig. De mond vult zich met frisse zuren, mooie tannine en rijper fruit. We ervaren een lange en zeer kruidige finale. Sappige, mooie en lekkere Chianti Classico.
    Punten 86/100 – Richtprijs 20,00 €
  2. Verdi Monti Chianti Classico Riserva DOCG 2015
    80% Sangiovese aangevuld met Canaiolo en Malvasia Nera. Rijping voor tot 50 maanden in kastanje vaten. De wijngaarden liggen in Gaiole in Chianti.
    Heldere en zuivere kersenrode kleur. Zeer florale neus met evenzeer vele kersen en krieken. Rode aalbes, laurier, peper, tabak, cederhout, tijm en donkere chocolade vervolledigen het pallet. De smaak is verweven met mooie zuren en knappe tannine. We proeven de diversiteit aan fruit. Lange, kruidige finale. Dit is een knapperige, frisse en voldoende stevige wijn die een vleugje mineraal is.
    Punten: 86/100 – Richtprijs 33,10 €
  3. Quercia al Poggio Chianti Classico Riserva DOCG 2017
    Sangiovese die 24 maanden rijpt in 5hl en 27 hl eiken vaten. De wijngaarden liggen in Barberino Tavarnelle.
    Tranend robijnrood van kleur. De neus heeft een minder aangename lactische tot oxydatieve toets. Walsen doet dit wel wat verdwijnen en dan komen geuren zoals eucalyptus, zwoele kers, vanille, drop, peper, oregano, chocolade en ceder op. De smaak heeft gelukkig dan minder aangename van de neus niet. Rijper fruit weliswaar dat zelfs licht geconfituurd is. Dit fruit wordt omringd door stevige tannine en te presente alcohol. De lange finale bezit vele specerijen.
    Punten: 83/100 – Richtprijs 40,00 €
  4. Fèlsina ‘Rancia’ Chianti Classico Riserva DOCG 2017
    Pure Sangiovese met een rijping van 20 maanden in Franse barriques. De wijngaarden liggen in Castelnuovo Berardenga.
    Zuivere karmijnrode kleur en tranend. De geur is almachtig heerlijk Chianti Classico! Het vele frisrode fruit is samen met de braam en pruim geparfumeerd aanwezig en blijft steeds terugkomen. De rest van de geuren variëren breed uiteenlopend waar voornamelijk ceder, tabak, grafiet, laurier, peper, jeneverbes, cacao en zoethout het de kop het meeste opsteken. De smaak bevestigd al het goede en lost de verwachtingen helemaal in. Stevige tannine, zeer mooie aciditeit, full body. Smakelijke sappigheid met mooie kersjes maar ook een zweem van zwart fruit. Het geheel is zeer lang tot aanhoudend aanwezig en kent een stevige kruidigheid. Superlekker glas wijn!
    Punten: 95/100 – Richtprijs 46,60 €
  5. Il Colle 36 Filari Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese die 18 maanden rijpt in Hongaarse eiken vaten + 6 maanden in betonnen cuves + 6 maanden op fles. De wijngaarden liggen in San Casciano in Val di Pesa.
    Intense robijnrode kleur en tranend. Zeer open en mooi geurpallet waar de aroma’s duidelijk merkbaar zijn. Zowel rood (kers) als zwart (braam, pruim) fruit dat licht snoeperig overkomt. Het kruidige is duidelijk aanwezig met naast de peper ook kaneel, tijm, munt en laurier. De violetjes geuren. Licht aards accent en duidelijk aanwezige branderige geuren zoals mokka, chocolade en tabak tot zelfs een miniem balsamico accent. De mond biedt een breed smaakpallet met rijk fruit en vele kruiden. Aanwezige tannine en levendige zuren. De alcohol komt een beetje door in de afdronk die voldoende lang is en gekenmerkt wordt door tabak en cacao.
    Punten: 87/100 – Richtprijs 30,90 €
  6. Fattoria La Ripa Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2017
    95% Sangiovese + 5% Canaiolo. Rijping van 24 maanden in Franse tonneaux + Flesrijping. De wijngaarden liggen in Barberino Val d’Elsa.
    Heldere, volle, robijnrode kleur. We snuiven een correcte neus met voornamelijk kriek, kers, bessen en sousbois. Wat kruidigheid, leder en koffie in de aanvulling. Lyrisch zullen we zeker niet worden over het geurpallet. De smaak is gelukkig wel boeiender dan de neus. Mooie zuren met veel ondersteuning van kers/kriek en de tannine die perfect aanvult. De wijn bezit veel frisheid en is voldoende dragend.
    Punten: 86/100 – Richtprijs 33,90 €
  7. Ca’Di Pesa ‘Burrone’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    De Sangiovese wijngaarden liggen in Panzano (Greve in Chianti). We hebben over deze wijn geen gegevens teruggevonden over de rijpingsperiode.
    Helder, blinkend robijnrood. Hoewel we niets terugvonden over de rijping kan de neus het gebruik van hout amper verbergen. Heel veel cederhout en sigarenkistje zijn de aroma-openers. Kersen, braam, vanille, kaneel en cacao volgen al snel. Stevig mondgevoel dat toch voldoende evenwichtig is. De frisheid mocht misschien net iets hoger zijn. Sappig fruit, mooie houtintegratie,lange kruidige finale. De alcohol is een ietsiepietsie té aanwezig.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 31,60 €
  8. Borgo la Stella Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    Sangiovese die voor 20% aangevuld wordt met Merlot. Rijping van 19 maanden in Franse tonneaux + 11 maanden in fles. De wijngaarden liggen in Radda in Chianti.
    Tranend en karmijnrood van kleur. Zwoel aanvoelend geurpallet met veel vanille, zoethout en rijpe kersen. Licht lactisch, kruidig, vlier en karamel. Het lactische komt absoluut terug in de smaak en de aanwezigheid van Merlot is duidelijk aanwezig. Het geheel is wat minder rijk en rijp met een aanwezigheid van kersenpit. Hij komt hierdoor wat wranger over.
    Punten: 84/100 – Richtprijs 41,00 €
  9. Castello di Meleto Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Zuivere Sangiovese die 27 maanden rijpt in tonneaux en 30hl vaten en nog enkele maanden flessenrust krijgt. De wijngaarden liggen in Gaiole in Chianti.
    Intens, helder en zuiver donkerrood van kleur. Tranend. De neus kan onmiddellijk bekoren. Het is een mooi en rijk gevuld geurpallet waar naast het fruit (kers, braam, pruim) vooral de kruiden (munt, salie, Provençaalse kruiden, peper, laurier) en de branderige aroma’s (vanille, chocolade, tabak, leder) uitblinken. Verder is de geur vlezig, hebben we viooltjes en wat humus. De smaak is super in balans en zet het veelbelovende van het bouquet verder. Prachtige zuren met perfect aanvullende tannine. Sappig kers/kriek gevoel. Vele kruiden en alom aanwezige cacao in de afdronk. Breed en lekker smakend glas wijn.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 39,00 €
  10. Le Filigare ‘Lorenzo’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Sangiovese met een rijping van 30 maanden in foeders en tonneaux. De wijngaarden liggen in Barberino Tavernelle.
    Intens rood kleurend met de nodige tranen. Het bouquet is er eentje met een zwoelere en zoetere kruidigheid waarbij kaneel een hoofdrol krijgt. Het klassieke fruitsegment is aanwezig en de 30 maanden rijping laat zich duidelijk gevoelen. Ceder, zoethout, vanille, chocolade, tabak, leder, thee, grafiet… het is allemaal waarneembaar aanwezig. We ronden af met paddenstoelen. Belovend en aangenaam ruikend glas wijn. Helaas blijft het mondgevoel achterwege. Ondanks de zuren zich blijven opdringen balanceren we net iets te veel op het te vermoeiende gevoel met de presente alcohol en het rijpe fruit. Tannine zijn ok aanwezig. De afdronk is voldoende lang en er zit vrij veel tabak in de finale.
    Punten: 84/100 – Richtprijs 37,00 €
  11. Tenute di Vignole ‘Créspine’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Sangiovese in purezza die 30 maanden rijpt in barriques. De wijngaarden liggen in Panzano, Greve in Chianti.
    Diep donkerrood, helder, zuiver en tranend. De neus geeft meer donker tot zwart fruit dan het frisse rode fruit. Met nog een enorme kruidige aanvulling van jeneverbes, kaneel, peper, tijm en laurier is hij wel belovend te noemen. Het hout zorgt voor een zekere vlezigheid naast de tabak, leder, cacao en potloodslijpsel. Het lichte dierlijke is een aangename aanvulling. De mond vult zich met stevig rijp fruit en bezit mooie zuren en tannine. Het geheel is lang en kruidig aanwezig. Dit is een weelderige wijn met een mooie balans die ik blind eerder als een Brunello zou benoemen dan een Chianti Classico.
    Punten: 89/100 – Richtprijs 37,40 €
  12. Poggio al Sole ‘Casasilia’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese die voor 24 maanden gerijpt heeft in barriques en foeders en verder de nodige flessenrust kreeg. De wijngaarden liggen in Barberino Tavarnelle.
    Intens karmijnrood en tranend. Zeer boeiende neus die na walsen zowaar nog boeiender wordt! Het fruit primeert met zijn aanwezigheid van pruim, kers en de zwarte braambes. De kruidigheid beklijft. Peper en kaneel vallen het meeste op. Later herkennen we ook tijm en laurier. Het hout is mooi verweven in het geurpallet. Koffie, ceder, tabak zorgen voor de bevestiging. Mooie aardse aanvulling. De smaak is naast enorm fris ook zeer stevig. Volop complexiteit hier in dit glas. Het vele fruit zorgt de nodige sappigheid. Een aanhoudende lengte met vele kruiden, cacao en tabak brengt dit glas naar een hoger niveau.
    Punten: 94/100 – Richtprijs 39,30 €
  13. Tenuta Orsumella Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    De Sangiovese wijngaarden liggen in San Casciano in Val di Pesa. Rijping voor 30 maanden in Franse eiken vaten.
    Zuivere kersen, robijnrode kleur. De zoetere geuren winnen op het frissere fruit. Vanille, drop tot zoethout staan voorop. Nadien volgen karamel, mokka, kers, framboos, braam, viool, en specerijen. Licht balsamico gevoel. Zeer fris, jeugdig mondgevoel met een stevige byte en veel jong fruit. Het stevige geheel blijft lang aanwezig.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 40,10 €
  14. Podere Castellinuzza ‘Vecchie Vigne Alberelli’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese met een rijping van 36 maanden in betonnen cuves gevolgd door 9 maanden in eiken vaten. De wijngaarden liggen in Lamole, Greve in Chianti.
    Correcte en mooie neus waar veel van de verwachte geuren in aanwezig zijn. We ruiken kers, aalbes, braam, viool, munt, kaneel, tijm, ceder, mokka, tabak, leder, laurier, potgrond… De smaak is correct, gebalanceerd in zuren, tannine, alcohol en hout maar mist sprankeling. Er zit geen vonk in en het blijft te braaf.
    Punten 85/100 – Richtprijs 60,00 €
  15. Arillo in Terrabianca Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese met een rijpingsperiode van 20 maanden in Franse tonneaux + 12 maanden in fles. De wijngaarden liggen in Radda in Chianti.
    Intens donkerrood en tranend. Speelse, boeiende neus met heel veel geurfacetten. Naast de obligate kers hebben we blauwe bes, rode aalbes en een puntje zwarte braam. Munt, jeneverbes en salie zijn kruidig-dominant aanwezig. Licht vegetaal met laurier en theebladeren. Wat sousbois en een enorm mooie houtintegratie. Ceder tot sigaar en tabak. Mokka, vanille, balsamico… noem maar op! Krachtig mondgevoel met aanwezige tannine en zeer mooie zuren. Dit is een zeer bekoorlijke sappige, ronde, volle, smakelijke en dus lekkere wijn.
    Punten 90/100 – Richtprijs 55,70 €
  16. Santa Stefano Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Er zit 10% Cabernet Sauvignon bij de Sangiovese. Rijping van 30 maanden in 1000 liter Franse eiken vaten. De wijngaarden liggen in Greve in Chianti.
    Zuivere, tranende donkerrode kleur. Het geurbouquet is bedwelmend door de hoge peperige noot maar is tegelijkertijd zeer mooi en uitnodigend. Framboos, kers, rode bes, braam geven de nodige fruitvariatie. Cederhout, mokka, thee, diverse specerijen en een lichte sousbois vervolledigen het geheel. Het gevoel is dubbel… Enerzijds wil je blijven genieten van deze aanstekelijke aroma’s en anderzijds kan je niet wachten om het glas naar de lippen te brengen. Wanneer we uiteindelijk bezwijken kunnen we enkel maar goedkeurend grommen en genieten van een heerlijk en fantastisch lekker glas wijn. Elk facet is aanwezig en wordt afgevinkt. De frisheid dans doorheen het geheel en de superlatieven worden bovengehaald.
    Punten: 94/100 – Richtprijs 49,00 €

Programma Het Negende Vat – Seizoen 2023-2024

Dinsdag 12 september 2023 – Rosy

Oltrépo Pavese Metodo Classico – Excellerende bubbels van Pinot Nero! Naast Franciacorta en Trento is er een derde belangrijke speler op de Italiaanse bubbelmarkt die bij het grote publiek onder de radar blijft. Nochtans waren ze de eerste die hiervoor de DOCG erkenning kregen. Pinot Nero is zonder twijfel de hoofdrolspeler!

Dinsdag 10 oktober 2023 – Theo

Santorini Assyrtiko – Het mysterieuse Griekse vulkanische paradijs! Santorini is hot in wijnland, Assyrtiko wordt de hemel in geprezen. De vulkanische bodems worden onder superlatieven bedolven. Het zal een hele uitdaging worden dit thema in te vullen qua verscheidenheid en vooral qua budget. Gelukkig komen we al heel wat verder via http://www.santorini.net/shop.

Dinsdag 14 november 2023 – Wim

Chianti Classico Gran Selezione – Het Toscaanse haantje te voorste! In 2014 hertekende het consorzio van de Chianti Classico de kwaliteitspyramide en kwam het met een nieuwe top voor de pinnen: Gran Selezione. Gedurende het voorbije jaar heb ik enkele ‘gratis’ flessen hiervan binnen gekregen en heb ik deze bewaard voor een Negende Vat degustatie.

Dinsdag 12 december 2023 – Wim

Taurasi DOCG – 5 jaar later! Dinsdag 11 december 2018 hielden we een memorabele Taurasi avond waarna we besloten exact dezelfde flessen aan te kopen en de proeverij te herdoen… 5 jaar later!

Dinsdag 9 januari 2024 – Luc

Sierra de Gredos / DOP Cebreros – Old Garnacha ten top! Het is al jaren een goed bewaard geheim dat de beste Garnacha stokken aangeplant staan op de Sierra de Gredos. Vroeger vielen alle wijnen nog onder de noemer Vino de la Tierra de Castilla. Sinds de oprichting van de Cebreros DOP in 2017 is dit nog slechts gedeeltelijk zo. Laat die 100-jarige Garnacha knarren maar aanrukken…

Dinsdag 13 februari 2024 – Wim

Pouilly Fuissé Premier Cru – De top van de zuiderse Bourgogne! Misschien wel de grootste uitdaging van het jaar. Vanaf 2020 mogen 22 climats van Pouilly Fuissé zich Premier cru noemen. Ze zijn hiermee de eerste AOP in de Mâconnais die deze status krijgt. Verscheidenheid in jaargangen zal hierdoor dus niet mogelijk zijn. Hopelijk kan Bart de flessen verzamelen en ook nog eens binnen een budget blijven…  

Dinsdag 12 maart 2024 – Mie-Jee + Valerie

Soave Cru – Een blik op de 33 cru’s van Soave! Soave is een bekende naam in het wijnwereldje. Dat er ook 33 verschillende cru’s bestaan is al heel wat minder gekend. Graag enkel verschillende cru’s op de proeftafel van diverse domeinen. Een verscheidenheid in jaargangen zou een pluspunt zijn.

Dinsdag 9 april 2024 – Philip

Blaufrankisch – Burgenland, Neusiedlersee & Leithaberg! Hoewel Blaufrankisch absoluut in de schaduw staat van Zweigelt in de Oostenrijkse blauwe rassen aanplant worden er schitterende wijnen van gemaakt. Deze druif werd nog nooit belicht en dat is jammer. Opdracht: verschillende huizen, prijs +17 euro en een spreiding in jaargangen!  

Dinsdag 14 mei 2024 – Wim

De decadentie van een wijnclub – Superproeverij! Er wordt een voor jullie onbekende selectie gemaakt van enkel maar superwijnen waarbij we ons de ganse avond laten leiden. Het geheel wordt passend begeleid met enkele lekkere hapjes. De hapjes zijn betalend.

Dinsdag 11 juni 2024

Eindigen doen we klassiek met onze BYO- formule! Dit zijn de voorwaarden waarom onze flessen moeten voldoen:

  • Wijn: Châteauneuf du Pape Blanc
  • Land: Frankrijk
  • Prijs: +18 € al zal dit voor dit thema ietwat hoger liggen
  • Geen supermarkten
  • Geef door de moment je uw wijn hebt en dan verdeel ik verder op welke plaatsen gekocht is en dus niet meer kunnen.

Chianti Classico – Charmante verleiding

Chianti Classico, telkens ik de naam hoor maakt mijn hart een klein sprongetje! Nergens anders immers kan de Sangiovese druif zo fragiel en verfijnd overkomen. De druif die vaak onbeduidende, karakterloze tot zelfs boerse wijnen voorbrengt wordt in hartje Toscana plots die wulpse, charmante verleider. Een coup de foudre is het logische gevolg… Niet enkel voor de wijn trouwens! Eenieder die ooit een bezoekje bracht aan dit prachtige stukje Italië raakt er niet over uitgepraat en is voor eeuwig verliefd op dit wondere lapje natuur! Van Greve, Radda, Panzano, Gaiolo, Castellina tot Berardenga zal je de magie kunnen ondervinden. Zoek een gaatje in de agenda en boek een uitje. Je zal nadien enkel maar instemmend kunnen knikken.

En dus was ik in de wolken dat Chianti Classico het thema was van onze Amici proeverij. Onze wijnmeester Frans orakelde met minstens zoveel liefde over de regio en beloofde ons 8 wijnen te schenken. Eén mol zou er zich bevinden onder deze Classico’s of Toscaanse Sangiovese IGT’s. Onze mollenjacht kon dus van start gaan!

Chianti Classico DOCG, enkele weetjes!

  • Chianti Classico ligt in de zogenaamde Zona Antica van Toscane, meer bepaald in de magische driehoek tussen Firenze, Siena en Arezzo.
  • De benaming ‘Classico‘ zal je meer vinden op de Italiaanse wijnetiketten. Hiermee duidt men het oorspronkelijk kerngebied van de wijnregio aan. De gehele Chianti regio is gedurende de jaren enkel maar groter en groter geworden. Vele goudzoekers zijn er aangeland om hun eigen magie in de fles te brengen. Zoals dat gaat met goudzoekers draait dit vaak op niets uit. Het kaf van het koren scheiden is misschien nergens zo van toepassing als in het gehele Chianti gebied.
  • De oorspronkelijk vastlegging van de productiezone dateert reeds van 1932.
  • De productiezone beslaat 9 gemeentes: Barberino Val d’Elsa, Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Gaiole in Chianti, Greve in Chianti, Poggibonsi, Radda in Chianti, San Casciano Val di Pesa en Tavarnelle Val di Pesa.
  • Chianti Classico is sinds 1984 een DOCG
  • Sangiovese is de druif verantwoordelijk voor het edele sap. Ze moet voor minstens 80% aanwezig zijn. De volle 100% heeft mijn voorkeur (toegelaten sinds 1996)!
  • De druiven die voor de overige 20% mogen voorkomen zijn, zoals dat zo mooi in de disciplinare omschreven staat, de rode druivenrassen die geschikt zijn voor wijnbouw in Toscane. We onthouden vooral dat het nog uitsluitend rode rassen mogen zijn (verplicht sinds 2006). Deze die we het vaakst tegenkomen zijn onder andere Canaiolo, Colorino, Merlot, Mammolo, Ciliegiolo, Malvasia Nera en Pugnitello.
  • Er worden 3 type Chianti Classico gemaakt.
    1. Chianti Classico – Rijpingsperiode van minstens 12 maanden.
    2. Chianti Classico Riserva – Rijpingsperiode van minstens 24 maanden
    3. Chianti Classico Gran Selezione – Rijpingsperiode van minstens 30 maanden en enkel de druiven van de eigen wijngaarden mogen gebruikt worden.
  • Gran Selezione, in 2014 in het leven geroepen, is het laatste modepopje op het etiket en heeft tot op heden enkel het nut gehad de prijzen de hoogte in te jagen. De nadruk op de portemonnee dus in plaats van, zoals het nobele opzet was, op de terroir!
  • Een gastronomisch orgasme kan je ter plekke krijgen wanneer je de Chianti Classico als partner in het glas neemt bij een lokaal stukje Chianina Côte à l’Os (Bistecca alla Fiorentina).
  • De wijn mag nog steeds gebotteld worden in de oorspronkelijke fiasco flessen.
  • De Gallo Nero is het symbool van het Consortio Chianti Classico

De proeverij!

  1. Isole e Olena Chianti Classico 2015
    80% Sangiovese, 15% Canaiolo, 5% Syrah. Rijping van 12 maanden op eiken vaten (zowel barriques als foeders).
    Heldere kersenrode kleur. Er moet gewerkt worden met het glas want de wijn geeft weinig prijs in zijn aanzet. We gunnen hem de nodige tijd en onder de leiding van een zachte rozenparfum komt stilaan ook de rest van het boeket opzetten: kers, kriek, munt, peper, thee… Sappige start in de mond die spijtig genoeg vervalt in een eentonigheid. Het bittertje in de afdronk is net iets te stevig aanwezig. De lengte mocht net iets langer dragen.
    Punten: 83/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 24,50 €)
  2. Castello di Monsanto Chianti Classico 2015
    90% Sangiovese en 10% Canaiolo + Colorino. Rijping van 15 maanden in 3800 liter vaten.
    Helder kersenrood. Uitbundige neus waarbij de aardse tonen (paddenstoel, humus, sousbois) domineren. De branderige aroma’s nemen dan over met ceder en koffie. In een derde fase ontdekken we het fruit, kruiden en bloemen. Bosaardbei, kers, rozen, jeneverbes, munt, peper, laurier. In de mond ontdekken we een evenwichtige wijn met voldoende power zonder te dominant-krachtig over te komen. De afdronk mocht opnieuw ietsje langer zijn.
    Het is een correcte Chianti Classico maar wel eentje die je vaker zal vinden in het grote aanbod. Geen uitschieter dus.
    Punten 85/100 – Te koop bij Convento (Prijs 31,50 €)
  3. Podere il Palazzino Grosso Sanese Chianti Classico 2011
    100% Sangiovese. Vinificatie in grote eiken kuipen en rijping gedurende 18 maanden in Franse eiken barriques.
    Helder, zuiver kersenrood met een lichte evolutie. Tranend. Even sniffen in het glas geeft een goedkeurend knikje. Mooie neus met een fijne houtverwevenheid. Hoewel reeds 2011 is het fruit nog steeds omnipresent. Van het kleine rode fruit tot zelfs nog een vleugje braam. Uiteraard zitten de tertiaire aroma’s stevig in het glas. Tabak, chocolade, cederhout, thee ze zijn er allemaal. Licht animaal, een ruiker van rozen en viooltjes en een kruidenbox ronden af. Het belovende van de neus wordt waargemaakt in de mond. We proeven een sappige combinatie van fruit, kruiden en alcohol met een leuk bittertje en smakelijke tannine. Hoewel we in de neus nog jong fruit waarnemen, hebben we tijdens het proeven toch de indruk dat de wijn op dronk is gekomen en je de eventuele flessen die nog liggen te rusten in de kelder beter binnen afzienbare tijd soldaat kan maken.
    Punten: 88/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs ronde de 40 €)
  4. San Giusto a Rentenano Chianti Classico Riserva le Baroncole 2013
    97% Sangiovese en 3% Canaiolo. Rijping van 16 tot 20 maanden op deels foeders en deels barriques.
    Volle, zuivere robijnrode kleur. De geur geeft vooral rijper fruit in vergelijking met de vorig geproefde wijnen. Pruim, kers en braam. Deze rijp fruitige neus komt evenwel niet overdone over. Mooie aanvulling van tabak en chocolade en een zeer aangename houtinvloed!
    Van smaak ervaren we een zeer krachtig mondgevoel, ver weg van de fragiliteit die een Chianti Classico zo typeert. Waarbij we niet gezegd willen hebben dat dit geen mooie wijn is. In tegendeel zelfs stevig & lekker met een mooi evenwicht en beluste tannine. Deze wijn mag trouwens nog wel wat hebben en is verre van versleten.
    Punten: 88/100 – Te koop bij Stappato (Prijs 33,00 €)
  5. Piaggia Carmignano Riserva 2015
    70% Sangiovese, 20% Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc, 10% Merlot. Rijping in Franse eiken barriques gedurende 18 maanden.
    Donker kersenrode kleur. Zeer gekleurde tranen. Sappig fruitig in de neus met dieprijpe kersen en pruim . Maar er valt veel meer te ontdekken dan enkel maar fruit: de cacao en dan die heerlijke mokka, karamel, tabak en florale invulling. Zeer veel fijne kruiden en dan de bevestiging van het mol-gehalte van deze wijn: groene paprika. We verwedden er ons glas voor dat er een zekere aanwezigheid van Cabernet is. De smaak is opnieuw intens heerlijk. De sappige zuurtjes brengen de tannine geen moment in verlegenheid. Ze duelleren tot het uiterste en dit komt de wijn ten goede. De wijn blijft lang aanwezig. Dit is een zeer smakelijke, sappige, rijke en fijne wijn die van start tot einde plezier schenkt.
    Deze niet Chianti Classico werd zowat unaniem gespot. Wens je meer te weten over de Carmignano kan je een eerdere blog lezen: Carmignano – De oude Toscaan
    Score 92/100 – Te koop bij Licata (Prijs: 35,00 €)
  6. Brancaia Chianti Classico Riserva 2015
    80% Sangiovese en 20% Merlot. 16 maanden rijping, de Sangiovese in tonneaux, de Merlot in barriques.
    Helder kersenrood en tranend. Uiterst aantrekkelijke neus reeds vanuit stilstand. Walsen in het glas brengt bovendien de allerbeste pruimtabak boven. De kruiden zijn zo aanstekelijk met vooral de oregano en de munt. Het fruit is het gebruikelijke van kers en aardbei. De bramen krijg je er bovenop. De houtlagering zit zeer mooi verweven doorheen het geurenpallet. Een vleugje aangename aardse toetsen ronden af. We barsten van de nieuwsgierigheid of de wijn kan bevestigen qua smaak! Proeven dus en je maakt onmiddellijk kennis met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Dit in combinatie met de mooie tannine maakt dat dit een zeer smakelijke Chianti Classico is met een mooie verfijndheid. Alles zit verweven en het frisse jonge fruit geldt als een leidraad doorheen het gehele smaakprofiel. Eindigen doen we met een subliem bittertje!
    Punten: 93/100 – Te koop bij Leirovins (Prijs 33,00 €)
  7. Isole e Olena Cepparello Toscana IGT 2015
    100% Sangiovese. 20 maanden rijping in barriques.
    Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De geur is veelzeggend in de beste betekenis van het woord. Voor het walsen komen er leuke florale geuren van voornamelijk roosjes door. Na het walsen komen de gebrande aroma’s (ceder, koffie, tabak, leder) zeer verleidelijk opzetten. Klassiek fruit met kers/kriek/aardbei/framboos. Peper en salie worden bijgestaan door de jeneverbes qua kruidendoosje. Voor het eerst deze avond heb ik grafiet in een geproefde wijn. Niets in de geur doet de stevigheid van de tannine vermoeden. De wijn is in het bezit van schitterende zuren die de wijn volledig mee dragen. Prachtig sappig fruit en een lange tot aanhoudende finale doet me besluiten dat zit een wel zeer zéér leuke wijn is!
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs ligt rond de 80 €).
  8. Tenuta Antinori Tignanello Toscana IGT 2015
    Hoofdzakelijk Sangiovese met een kleine aanvulling van Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc. Rijping in Franse en Hongaarse eiken vaten gedurende 16 maanden.
    Met de Tignanello zetten we de lijn van de laatste wijnen gewoon verder. Intense, helder, robijnrode kleur. Wat een heerlijke geurervaring alweer! Zeer leuke combi tussen het rode en zwarte fruit met een aangename aardse aanvulling waar naast de paddenstoel en humus ook een puntje truffel te vinden is. Viooltjes verzorgen het florale accent en de houtlagering zorgt voor enig mooie branderige aroma’s van sigarenkistje, bittere chocolade, koffie en tabak. Laurier en olijven met een puntje paprika geeft een frisse vegetale aanvulling. Eenmaal we eindelijk aan het proeven toe zijn ontdekken we een krachtige maar zeer evenwichtige wijn. Smakelijk, sappig en volumineus met zeer fraaie zuren. Hij is niet zo fragiel als de vorige 2 wijnen (ongetwijfeld door de Cabernet aanwezigheid). Hij bezit een ander maar eveneens zeer lekker karakter. Het is zelfs (na)smakken alvorens een volgende slok te nemen.
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 125,00 €)

We werden verwent met deze proeverij. Vanaf wijn nummer 3 was het genieten geblazen. Dit deed me eens te meer beseffen dat Sangiovese in zijn allergrootste vorm aanwezig is in Chianti Classico. Waarschijnlijk een eigen beluste mening… but hey, I don’t care!! 🙂