Although 11 November is not a public holiday in Italy, as it is in Belgium, the date will undoubtedly be celebrated with extra enthusiasm in Abruzzo from now on. Who knows, perhaps the traditional panarda feast will one day be moved to that moment. On 11 November, Casauria received official confirmation that it would step out from under the broad umbrella of Montepulciano d’Abruzzo DOC, its former parent appellation, and begin life as a fully independent DOCG. The European Union placed its final seal of approval on the decision, and for anyone with a soft spot for Abruzzo, this is far more than a footnote. It is a well-earned recognition for a region that has pushed itself upward with quiet determination and hard work. With this new designation, Abruzzo now counts three DOCG areas.
Where It All Began
Abruzzo has a habit of elevating its lesser-known corners to DOCG status. Tullum, granted the designation only a few years ago, was already a surprise, and Casauria builds on that momentum. Let’s be honest: aside from a handful of Italy enthusiasts, few wine lovers could confidently point to Casauria on a map. And yet, the area has everything required to justify a DOCG in its own right.
Casauria takes its name from the Abbey of San Clemente a Casauria, a Romanesque complex founded in the ninth century in the valley of the Pescara River. Historical sources suggest that the name may derive from Casa Aurea, the “golden house”, in reference to the exceptional fertility of the surrounding soils. That fertility is no coincidence. Wine has been part of this landscape for centuries. Ancient rock-hewn pressing basins such as the Palmenti di Pietranico, alongside the historical influence of the Benedictines, testify to a deeply rooted and continuous winemaking tradition.
Today, the DOCG spans several municipalities in the province of Pescara, situated on hills and plateaus between two hundred and six hundred metres above sea level. The climate is mild and sunny, with warm summers and pronounced diurnal temperature shifts. These variations are essential for Montepulciano, enabling full ripening while preserving natural freshness. Altitude, airflow, and sunlight provide the grape with a balance seldom achieved in lower-lying sites across the region.
A Disciplinare That Clearly Prioritises Quality
The disciplinare for Casauria leaves no room for ambiguity. It outlines a precise stylistic profile and a firm commitment to quality.
Key provisions at a glance: • Red wines only, made from one hundred percent Montepulciano • Minimum alcohol of thirteen percent, and thirteen-and-a-half for Riserva • Mandatory ageing of eighteen months, or twenty-four for Riserva, counted from 1 November following the harvest; oak is optional, not required • Maximum yield of nine thousand kilograms of grapes per hectare and sixty-three hectolitres of wine per hectare • Minimum planting density of three thousand five hundred vines per hectare, or three thousand two hundred for pergola-trained vineyards • Vinification, ageing, and bottling must take place within the designated area to guarantee traceability and quality
Even transport is regulated. Bottling outside the zone is prohibited because shifts in temperature, oxidation, or microbiological instability can compromise the wine once it leaves its place of origin. The message is unambiguous: a bottle of Casauria DOCG must be a product of the zone from beginning to end.
How Does Casauria DOCG Taste?
Curious what Casauria DOCG delivers in the glass? Expect a deep ruby colour with youthful purple reflections. The nose shows ripe red fruit layered with subtle spice. As the wine evolves, or when aged in oak, warmer and more complex aromas emerge, while the fruit retains its clarity.
On the palate, the wine is full-bodied and flavourful, with fine-grained yet clearly present tannin. The interplay of altitude, abundant sunshine, and wide day-night temperature swings contributes to natural balance. These conditions give Montepulciano both ripeness and tension, resulting in wines with depth, length, and a distinct sense of place.
Casauria offers immediate pleasure in youth yet possesses the structure to age gracefully. It is a more finely etched expression of Montepulciano, typical of the higher elevations around Pescara, marked by concentration, vibrancy, and refinement.
Why This Is Not Really a Surprise
The announcement may seem unexpected to the broader world, but within Abruzzo, and among more specialised wine circles, the region’s rise has been unmistakable. Abruzzo has largely shed its former association with simple, inexpensive bulk wines and now demonstrates convincingly that its hillsides and higher-altitude vineyards are ideally suited to producing quality wine. In an era shaped by climate change, these elevations offer welcome resilience and freshness.
Montepulciano has been the subject of extensive study in recent decades. The variety has sharpened its identity and shows remarkable sensitivity to terroir and microclimate. The selection of local clones such as VCR 456, the so-called Casauria biotype, highlights the purposeful work growers have undertaken to refine their wines. The result is a distinctive style with concentration, precision, and aromatic complexity that stands apart from other expressions of Montepulciano.
Casauria DOCG is therefore much more than a new name on the map. It signals Abruzzo’s intent to demonstrate its full potential. The region has every necessary asset: high-elevation vineyards, a defined microclimate, and producers who refuse to accept mediocrity and instead aim for genuine distinction.
For wine lovers, this is an invitation to rediscover Montepulciano in a purer, more precisely articulated form. Not mass-produced, but crafted with ambition and care.
Casauria DOCG Is Ready for Its Debut
With this recognition, Italy now counts seventy-nine DOCG areas. Expectations are high, yet the region remains grounded. The potential is significant and the disciplinare is crystal clear. Casauria DOCG has every opportunity to become a benchmark within Abruzzo.
The first bottles bearing the new designation are unlikely to appear before 2028. Each wine must age for at least eighteen months, starting from 1 November following the harvest. Since producers can only begin DOCG production with the 2026 vintage, the earliest release for standard Casauria DOCG is mid-2028. Riserva wines will follow later, toward the end of 2028. Patience will be required, but anticipation will only grow.
A personal note to close: a few months ago, during an interview for the Italian Wine Podcast, I asked Professor Attilio Scienza which regions he believed were closest to earning DOCG status. My suggestions were Cirò Riserva and Casauria. Both have now become reality. And DOCG number eighty? Most observers think it’s just a matter of time. Etna is waiting, patiently or otherwise, for the volcano to give its next signal.
Hoewel elf november geen feestdag is in Italië, zoals in België, zal die datum voortaan ongetwijfeld met extra glans gevierd worden in Abruzzo. Wie weet verschuift la panarda ooit nog naar die dag want Casauria kreeg precies op elf november de officiële bevestiging dat het zich als voormalige subzone van de Montepulciano d’Abruzzo DOC losmaakt uit de brede appellatie en voortaan als zelfstandige DOCG erkend wordt. De Europese Unie zette er haar definitieve stempel op en voor iedereen die Abruzzo een warm hart toedraagt is dit veel meer dan een voetnoot. Het is een bekroning voor een streek die zich al jaren met stille overtuiging en hard werk naar de top heeft gewerkt. Met deze nieuwe benoeming telt Abruzzo nu drie DOCG gebieden.
Waar het allemaal begon
Abruzzo heeft er een handje van weg om zijn nieuwe DOCG gebieden niet uit de meest bekende hoek te kiezen. Tullum, enkele jaren geleden benoemd tot DOCG, was al een verrassing en Casauria doet daar nu nog een schep bovenop. Want laat ons eerlijk zijn, buiten een handvol Italië-adepten is er nauwelijks iemand die dit gebied spontaan op de kaart kan aanduiden. En toch heeft het alles in huis om een volwaardige DOCG te dragen.
Casauria ontleent zijn naam aan de abdij San Clemente a Casauria, een Romaanse site uit de negende eeuw in de vallei van de rivier de Pescara. Volgens historische bronnen zou de benaming teruggaan op Casa Aurea, het gouden huis, een verwijzing naar de uitzonderlijke vruchtbaarheid van de gronden rond de abdij. Die vruchtbaarheid is geen detail want wijn maakt hier al eeuwen deel uit van het landschap. Sporen zoals de Palmenti di Pietranico en de latere rol van de Benedictijnen vertellen een verhaal van continuïteit dat diep in de regio verankerd zit.
De nieuwe DOCG strekt zich vandaag uit over een reeks gemeenten in de provincie Pescara, op heuvels en plateaus tussen tweehonderd en zeshonderd meter hoogte. Het klimaat is mild maar zonnig, met warme zomers en uitgesproken temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Precies die verschillen zijn cruciaal voor Montepulciano, dat rijp fruit ontwikkelt zonder aan spanning te verliezen. Het resultaat is een druif die zich dankzij hoogte, wind en licht beter kan ontplooien dan in veel lager gelegen delen van de regio.
Een disciplinare die duidelijk kiest voor kwaliteit
De nieuwe disciplinare omschrijft scherp en zonder omwegen welke stijl en kwaliteitsambitie Casauria nastreeft. Het gebied kiest resoluut voor een duidelijke identiteit en voor streng bewaakte standaarden.
De belangrijkste bepalingen in vogelvlucht: • De wijnen zijn rood en gemaakt van honderd procent Montepulciano • De minimale alcoholsterkte bedraagt dertien procent, voor Riserva dertien en een half • De verplichte rijping bedraagt achttien maanden, voor Riserva vierentwintig maanden, te rekenen vanaf één november na de oogst. Houtrijping is toegestaan maar niet verplicht • De maximale opbrengst bedraagt negen duizend kilo druiven per hectare en drieënzestig hectoliter wijn per hectare • De plantdichtheid bedraagt minstens drie duizend vijfhonderd stokken per hectare, voor wijngaarden in pergola is dit drie duizend tweehonderd • Productie, rijping en botteling moeten binnen de zone plaatsvinden zodat herkomst en kwaliteit volledig controleerbaar blijven
Zelfs het transport kent grenzen. Bottelen buiten het gebied is uitgesloten omdat temperatuurwisselingen, oxidatie en microbiologische schade de wijn kunnen aantasten zodra hij buiten zijn oorsprongsgebied wordt verwerkt. De boodschap is duidelijk. Een fles Casauria DOCG moet van eerste tot laatste stap een product van de zone zelf blijven.
Hoe smaakt Casauria DOCG
Ben je benieuwd naar de wijnen van Casauria DOCG? We geven je graag een idee van wat je in het glas kan verwachten. De wijn oogt alvast diep robijnrood met jeugdige paarse schakeringen. In de neus vind je rijp rood fruit aangevuld met een subtiele kruidigheid. Naarmate de wijn rijpt of tijd in hout doorbrengt, ontwikkelen zich warmere en complexere aroma’s zonder dat het fruit aan helderheid verliest.
In de mond herken je een wijn met een volle structuur en een smakelijk profiel. De tannine is aanwezig maar fijn. De combinatie van hoogte, zon en uitgesproken temperatuurverschillen tussen dag en nacht zorgt doorgaans voor een evenwichtige spanning. Die omstandigheden geven de Montepulciano druif zowel rijpheid als frisheid, wat resulteert in wijnen met body, lengte en een duidelijke identiteit.
Casauria biedt daardoor zowel drinkplezier in zijn jeugd als potentieel voor flesrijping. Het is een strakker omlijnde interpretatie van Montepulciano, typisch voor de hoger gelegen zones van Pescara en herkenbaar door zijn concentratie en verfijning.
Waarom dit eigenlijk geen verrassing is
Misschien komt de erkenning voor de buitenwereld onverwacht maar binnen Abruzzo én in de intiemere wijnkringen groeit het vertrouwen al jaren. De regio heeft het juk van eenvoudige, banale goedkope bulkwijnen grotendeels achter zich gelaten en bewijst steeds nadrukkelijker dat haar heuvels en hoger gelegen wijngaarden uitstekend geschikt zijn voor kwaliteitswijnbouw. In een tijd waarin klimaatopwarming steeds meer meespeelt, bieden die hoogtes bovendien extra stabiliteit en frisheid.
Met Montepulciano is de voorbije decennia veel onderzoek verricht. De druif heeft in de moderne tijd zijn identiteit aangescherpt en toont zich bijzonder gevoelig voor terroir en microklimaat. De selectie van lokale klonen zoals VCR 456, het Casauria biotype, illustreert hoe doelgericht producenten werken aan verfijning. Het resultaat is een stijl die duidelijk verschilt van andere wijnen op basis van dezelfde druif, met een herkenbare combinatie van concentratie, spanning en aromatische precisie.
Casauria DOCG is dus niet zomaar een nieuwe naam op de kaart. Het is een duidelijk signaal dat Abruzzo zijn potentieel wil tonen. De regio beschikt over alle voorwaarden: hooggelegen wijngaarden, een eigen microklimaat en producenten die zich niet tevreden stellen met middelmaat maar bewust kiezen voor onderscheid.
Voor wijnliefhebbers is dit vooral een uitnodiging om Montepulciano opnieuw te ontdekken in een zuiverder en strakker gedefinieerde vorm. Geen massaproductie maar een gebied dat met overtuiging kiest voor ambitie en precisie.
Casauria DOCG is klaar voor zijn debuut
Met deze benoeming staat de teller in Italië inmiddels op negenenzeventig DOCG gebieden. De verwachtingen zijn hoog maar de regio blijft tegelijk nuchter. Het potentieel is groot en de disciplinare is helder. Alles wijst erop dat Casauria DOCG kan uitgroeien tot een vaste waarde binnen Abruzzo.
De eerste flessen met het nieuwe label zullen vermoedelijk pas vanaf 2028 in de rekken verschijnen. Elke wijn moet immers minstens achttien maanden rijpen, te starten op één november van het oogstjaar. Aangezien producenten pas vanaf oogst 2026 officieel als DOCG kunnen werken, komen de eerste Casauria DOCG-flessen ten vroegste midden 2028 op de markt. Voor Riserva wordt dat zelfs einde 2028. Het wordt dus nog even wachten maar de nieuwsgierigheid zal er alleen maar groter door worden.
En dan nog iets persoonlijks. Enkele maanden geleden vroeg ik voor de Italian Wine Podcast aan professor Attilio Scienza welke wijngebieden volgens hem het dichtst bij een DOCG-status stonden. Mijn suggesties? Cirò Riserva en Casauria. Beide voorspellingen zijn ondertussen werkelijkheid geworden. Nummer tachtig lijkt voor velen een kwestie van tijd. Etna wacht (on)geduldig… tot de vulkaan weer een seintje geeft.
📅 Datum: Zondag 23 november 2025 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
Vanuit het hart van Montepulciano keert Manuel Frangiosa van I Cipressi terug naar Olen voor onze Wijnkennis Openflessendag 2025. Zijn wijnen brengen een zuivere vertaling van de Toscaanse heuvels – krachtig en verfijnd, met die herkenbare spanning tussen rijp fruit, frisheid en kruidigheid.
Over I Cipressi
Het domein werd in 1998 opgericht door Luigi Frangiosa en zijn vader, die in de jaren 60 vanuit Campania neerstreken in Toscane. Vandaag runt Luigi samen met zijn zoon Manuel het 6,5 hectare grote wijngoed volledig volgens duurzame en biologische principes. Hun focus ligt op authenticiteit en terroirexpressie, met Sangiovese (Prugnolo Gentile) als rode draad doorheen hun gamma.
Te proeven wijnen
🍇 Rosso di Montepulciano – levendig en sappig, met rood fruit en een kruidige toets. 🍇 Vino Nobile di Montepulciano – klassiek en gestructureerd, met aroma’s van rijpe kersen, specerijen en een evenwichtige frisheid. 🍇 Vino Nobile di Montepulciano Riserva – dieper en complexer, met tonen van donker fruit, tabak en een lange, zijdeachtige finale. 🍇 Rosso Toscana IGT – soepel en toegankelijk, Sangiovese met een vleugje Cabernet Sauvignon en Merlot die het geheel rond maken.
Ontdek waarom I Cipressi een vaste waarde blijft binnen onze Toscaanse selectie en laat je meevoeren door de passie van Manuel Frangiosa aan de proeftafel.
Meer informatie over deze wijnen en alle deelnemende domeinen vind je op www.wijnkennis.be.
📅 Zondag 23 november 2025 📍 Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
Vanuit het hart van de Conero-heuvels in de Marche (Italië) verwelkomen we met trots Maurizio Marchetti en zijn prachtige wijnen op de Wijnkennis Openflessendag 2025! Gelegen nabij Ancona, aan de Adriatische kust, vinden we Azienda Agricola Marchetti, midden in het schilderachtige Parco Naturale del Conero. Tussen zee en bergen, op de kalksteenrijke hellingen rond de Monte Conero, komt de Montepulciano-druif tot volle expressie en vormen ze de basis voor de krachtige, dieprode Rosso Conero-wijnen waarvoor Marchetti zo geroemd wordt.
Daarnaast bezit het domein ook wijngaarden nabij Cupramontana en Staffolo, in het hart van de appellatie Verdicchio dei Castelli di Jesi. Hier ontstaan frisse, minerale witte wijnen die perfect de puurheid van het terroir benaderen. wijnen met een levendige frisheid en een subtiele zilte toets in de afdronk.
Te proeven wijnen van Azienda Agricola Marchetti 2025: 🍇 Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico – Fris en levendig, met tonen van witte perzik, citrus en een subtiel limoenbittertje in de afdronk. 🍇 Tenuta del Cavaliere Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico Superiore DOC – Rijk en mineraal, met aroma’s van abrikoos, witte perzik en gember. Volle textuur met frisse spanning en een subtiele citrusafdronk. 🍇 Castro di San Silvestro Rosso Conero DOC – Rijp en kruidig, met aroma’s van rood en donker fruit, munt en een fijne houttoets. Vol en sappig in de mond, met frisheid, cacao en een vleugje kruidigheid in de afdronk. 🍇 Villa Bonomi Conero Riserva DOCG – Diep en krachtig, met zwart fruit, kruiden, vanille en pure chocolade. Rijpe tannine, perfect geïntegreerd hout en een lange, fluwelige afdronk.
Ontdek zelf waarom Marchetti Wines al jaren geliefd is bij onze klanten en een vaste waarde vormt binnen het Italiaanse gamma van Wijnkennis. Maurizio Marchetti vertelt je met plezier meer over zijn wijnen, zijn wijngaarden en de passie die in elke fles te proeven is.
Er rommelt al ettelijke jaren van alles in de belangrijkste Italiaanse wijngebieden. We zullen Barolo bestempelen als de trendsetter van dit alles met de invoering van het MGA systeem in 2010. Strikt historisch gezien begon de wettelijke erkenning bij Barbaresco in 2007. Barolo zette het model op de kaart en gaf de beweging snelheid in Italië en daarbuiten. Al snel volgden andere gebieden, Roero met een eigen kaart van cru’s, de domeinen met Dolcetto in Diano d’Alba en Dogliani met officiële menzioni, en vervolgens een bredere golf naar andere regio’s. Denk aan Marche met Verdicchio dei Castelli di Jesi waar tal van menzioni bestaan, Soave met zijn Unità Geografiche Aggiuntive, Chianti Classico met UGA per dorp en heuvel, en heel recent Alto Adige met UGA per historische locatie. Ook Etna hoort in dit rijtje, met contrade die als geografische eenheden zijn vastgelegd.
Uiteraard kon Vino Nobile di Montepulciano niet achterblijven. In 2025 voerde het consorzio de vermelding Pieve in, met herkenbare herkomstzones op het etiket en strengere regels voor wijngaard en kelder.
Wat is een Pieve
Pieve is de herkomstvermelding die de historische wijnzones rond Montepulciano opnieuw zichtbaar maakt in het glas. In en rond de stad fungeerden deze pievi eeuwenlang als ankers van het wijngebied, vanaf de late Romeinse tijd tot diep in de middeleeuwen. Die ruggengraat krijgt nu een hedendaagse vertaling op het etiket. Het consorzio werkte sinds de jaren negentig aan bodem en terroirstudies, dat traject mondde uit in een officiële zonering met duidelijk afgebakende gebieden.
Pieve is geen aparte denominatie, het is de vermelding die je op het etiket ziet. De onderliggende juridische term voor de plaatsnaam is UGA, Unità Geografica Aggiuntiva, maar we spreken in dit dossier consequent over de twaalf Pievi. Op het etiket staat dit als Pieve plus de plaatsnaam, bijvoorbeeld Pieve Cervognano of Pieve Cerliana. De vaste volgorde is Pieve Cervognano, Vino Nobile di Montepulciano, DOCG, Toscana. Pieve plus plaatsnaam mag visueel groter worden weergegeven, terwijl de volledige benaming leesbaar blijft. Toscana is verplicht en onderstreept de geografische inbedding.
In het glas draait Pieve om plaats, niet noodzakelijk om een kwaliteitsniveau. Dat betekent wel dat strengere regels voor wijngaard en kelder beogen om consistentie en identiteit per herkomst te verzekeren. Verwacht meer focus, een strakkere definitie van fruit, fijnere tannine en een duidelijker lijn in de zuren. De officiële lijst telt twaalf Pievi binnen de gemeente Montepulciano, een vroeg gebruikte werknaam Argiano hoort daar niet bij. Hieronder de twaalf Pievi, het handige spiekbriefje bij het kiezen in winkel of wijnbar.
• Ascianello • Badia • Caggiole • Cerliana • Cervognano • Gracciano • Le Grazie • San Biagio • Sant’Albino • Sant’Ilario • Valardegna • Valiano
De Pievi verschillen in bodem, hoogte en expositie, dat vertaalt zich in andere accenten in geur en structuur. De kleirijke, diepere bodems van Ascianello leveren vaak meer structuur en intensiteit, de zandiger percelen rond San Biagio geven eerder elegantie en een fijne, ziltige indruk. Zie die duiding als richtingaanwijzer bij het proeven. De beste toets blijft het glas, bij voorkeur naast elkaar geproefd per Pieve en per producent, zo leer je Montepulciano lezen per plek en wordt kiezen niet alleen eenvoudiger, het wordt ook leuker.
De verstrengde regels voor de Pievi
Voor deze nieuwe Pieve categorie werden de regels van de disciplinare herzien. De basis is en blijft uiteraard Sangiovese, minimaal vijfentachtig procent, lokaal Prugnolo Gentile. De resterende maximaal vijftien procent komt uitsluitend uit inheemse rassen, Canaiolo Nero, Ciliegiolo, Mammolo en Colorino, met Colorino tot hoogstens vijf procent. De wijngaarden zijn ten minste vijftien jaar oud, liggen tussen ongeveer tweehonderdvijftig en zeshonderd meter en worden beheerd door de producent die bottelt.
Alle druiven komen uit de betreffende Pieve. Het toegestane maximum is zevenduizend kilo per hectare.
Alle handelingen van oogst tot botteling vinden binnen de gemeente Montepulciano plaats. Elke partij voor Pieve wordt afzonderlijk gevinifieerd. De rijping duurt minimaal zesendertig maanden vanaf 1 januari na de oogst, met ten minste twaalf maanden hout en ten minste twaalf maanden fles. Assemblage kan, maar uitsluitend met wijnen uit dezelfde Pieve, de officiële keuring volgt pas na de flesrijping.
Bij vrijgave toont Pieve minimaal dertien procent alcohol, een totale zuurgraad van ten minste vijf gram per liter en een minimum aan niet reducerend extract van zesentwintig gram per liter. Deze ondergrenzen liggen hoger dan bij de basiswijn en zorgen voor meer structuur en smaak.
Wanneer een partij niet voldoet of negatief wordt beoordeeld, kan zij worden aangeboden als Vino Nobile di Montepulciano. Daarnaast is herkwalificatie naar Rosso di Montepulciano DOC mogelijk binnen zestien maanden na 1 januari volgend op de oogst, mits aan de voorwaarden wordt voldaan.
Eerste jaargang en vooruitblik
Het debuut is oogst 2021, vrijgegeven in 2025 na de verplichte zesendertig maanden rijping. In februari 2025 volgde de jaarlijkse preview met een eerste blik op stijl en plaats. Reken op beperkte volumes in de eerste lichtingen, de beschikbaarheid groeit naarmate meer percelen voldoen en producenten beslissen om als Pieve te bottelen.
Voor de kelder is de boodschap eenvoudig. De betere Pieve heeft de ruggengraat om vijf tot vijftien jaar fraai te ontwikkelen, afhankelijk van producent en jaar. Zoek naar huizen die al perceelsgetrouw werken, daar proef je de stap naar Pieve vaak als extra precisie, fijnere tannine en meer diepte.
Verwacht een gestage cadans van releases. Het rijpingsschema ligt vast, dus nieuwe jaargangen volgen elkaar voorspelbaar op. Dat geeft handel en liefhebber tijd om te proeven, te selecteren en een persoonlijke lijn uit te bouwen binnen het landschap van Montepulciano.
Tot slot de blik vooruit. De beweging die sinds Barbaresco en Barolo op gang kwam, zal andere appellaties blijven inspireren om hun herkomstpiramide te verfijnen. In Italië blijft een zucht in de ene vallei zelden zonder gevolg, soms is het zelfs een scheet en die waait vrolijk mee naar de volgende heuvel. Verwacht dus dat meer regio’s volgen.
Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.
Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italië. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!
Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.
In het bord:
Fish & Chips met stijl
Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet
In het glas:
Il Colombaio di Santachiara L’Albereta Riserva 2021 – Vernaccia di San Gimignano DOCG 100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders. Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet. Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 € (te koop bij Licata)
Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG 100% Verdicchio. Geen houtlagering. Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt. Punten: 90/100 – Prijs 39,00 € (Te koop bij Vinesse)
Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane 100% Grillo – Lagering: 6 maanden houtlagering. In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ‘tè gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok. Punten: 89/100 Prijs 59,90 € (Te koop bij Carleone)
Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc – Houtlagering: 9 maanden. Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zó mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijn… Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak is… ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas! Punten: 95/100 – Prijs 105,00 € (Te Koop bij Licata)
Duemani CiFRA 2022 – IGT Costa Toscana 100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves. Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op z’n puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aroma’s op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen. Punten: 89/100 – Prijs 34,00 € (Niet te koop in België)
Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese 100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques. Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak. Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 € (Niet te koop in België)
Cantina Adrian Anrar Riserva 2020 – DOC Südtirol/Alto Adige Druif: Pinot Nero- Lagering: 12 maanden in barriques. In het glas toont de wijn zich met een uiterst zuivere robijnrode kleur. De neus is zeer mooi en zonder twijfel complex te noemen. Hij geeft zijn volledige verhaal wel niet in één keer prijs. Je moet er wat mee werken en dan kan je laag na laag zijn totale bouquet ontdekken. Rijpe aardbei, kers, framboos en aalbes zetten de toon, florale toetsen van roos zorgen voor een verfijnde lift. Kruidigheid en houttonen vullen het geheel aan: munt, peper, kaneel, ceder, zoethout, mokka en tabak. Een geurpalet dat moeiteloos blijft evolueren met elke walsbeweging. En dan, diep in de achtergrond, een vleugje laurier, paddenstoel en sousbois, waardoor hij zich duidelijk als Pinot Noir bekend maakt. In de mond blijft de wijn het hoge niveau moeiteloos vasthouden. Dit is een krachtig smaakprofiel waarin tannine en zuren de ruggengraat vormen, zonder ooit overheersend te worden. Soepel en fris, droog maar toch zacht, met een lange finale die fruitig en kruidig blijft nazinderen. Super mooi in balans, vol en heerlijk fris. Jawel, een toonbeeld van elegantie en verfijning. Ook de finale is gewoonweg geweldig. Het soort afdronk dat je doet glimlachen en je meteen zin geeft je glas bij te vullen. Dit is een fantastisch lekkere wijn die finesse koppelt aan kracht. Punten: 93/100 – Prijs 37,50 € (Niet te koop in België)
Azienda Gulfi 2019 – DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico
70% Nero d’Avola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken. De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn. Punten: 89/100 – Prijs 32,00 € (Niet te koop in België)
Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso 100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques. Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat. Punten: 86/100 – Prijs 45,00 € (Te koop op diverse plaatsen in België)
Illuminati Zanna Riserva 2018 – DOCG Colline Teramane Montepulciano d’Abruzzo 100% Montepulciano, 24 maanden rijping in Slavonische eiken botti. Stevig, rijk en zonder schroom, de Illuminati Zanna Riserva 2018 maakt meteen duidelijk dat hij er is. Donkerrood met kleurende tranen. De neus opent uitbundig met een explosie van zwart fruit: pruimen, kersen en bramen, begeleid door een zweem van alcohol die nét aanwezig genoeg is zonder te storen. In de achtergrond ontwikkelt zich een fascinerend spel van aroma’s: viooltjes en munt wervelen samen met peper, kruidnagel en tijm, terwijl cacao, cederhout, koffie en tabak voor een serieuze ondertoon zorgen. Een vleugje paprika, laurier en zelfs iets dierlijks voegen extra complexiteit toe. In de mond zet de wijn zich krachtig neer, zonder overdreven intensiteit, maar wel met een stevige structuur. De tannine zijn rijk en aanwezig, maar omhuld door verfrissende, levendige en broodnodige zuren. Rijkdom en balans gaan hier hand in hand: het fruit blijft overeind tussen de kruidige tonen, en in de lange, zachte afdronk komt pure chocolade subtiel om de hoek kijken. Dit is een Montepulciano met bravoure, een wijn die zowel krachtig als gelaagd is, kruidig en gul, maar altijd beheerst. Hij vraagt om geduld maar vooral om een volgend glas. Punten: 90/100 – Prijs: 27,50 € ( Niet te koop in België)
Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore Druiven: Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti. We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient. Punten: 97/100 – Prijs 169,40 € (Te koop bij Alcavino)
Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC Südtirol/Alto Adige 100% Lagrein – 12 maanden barrique. Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl. Punten: 92/100 – Prijs 52,50 € (Te koop bij Van Eccelpoel)
San Giovenale Habemus Etichetta Bianca 2021 – IGT Lazio Rosso Niet alledaagse blend van Grenache, Syrah, Carignano en Tempranillo. Lagering: 20 maanden in barriques. Kleur: helder, paars, bijna zwart met gekleurde traanvorming. De intensiteit druipt haast letterlijk van het glas. De neus is een ware mokerslag van donker fruit: pruim, kers, braam, cassis, Mon Chéri bonbons zelfs, met dat licht snoeperige randje. Daaroverheen een bedwelmend boeket van viooltjes, jeneverbes, peper, kruidnagel, tijm, eucalyptus, rozemarijn. Met enige zin voor overdrijving lijkt het wel alsof iemand een kruidenkast over een fruitmand heeft uitgestrooid. De wijn is niet bang om een stevig statement te maken. Vlezig en rokerig, met tonen van chocolade, cederhout, zoethout, tabak, leder, laurier, grafiet en zelfs een hint van paddenstoel. Alles zit erin, zonder dat het uit de bocht vliegt. In de mond presenteert hij zich met een medium tot stevige body, krachtige en rijke tannine, frisse tot droge zuren en een volle, ronde smaak. Wat vooral opvalt is de balans: de fruitige sappigheid blijft prominent, maar krijgt een onmiskenbare ondersteuning van kruidige diepgang en die typisch chocolade toets in de aanhoudende afdronk. Geproefd een dag na de bekendmaking van een nieuwe paus, en tja, Habemus papam, maar vooral Habemus vinum. Een onverwachte ster in de line-up, goed! Punten: 92/100 – Prijs: 80,00 € (Niet te koop in België)
Tenuta Sette Ponti Vigna dell’Impero 2016 – DOC Valdarno di Sopra 100% Sangiovese – 24 maanden rijping in botti. Helder en vol kersenrood in het glas, met een licht gekleurde traan. De neus is een waar festijn voor wie houdt van gelaagde aroma’s: klein sappig rood en zwart fruit (kers, braam, framboos, aalbes), omkranst door florale toetsen van viooltjes en roos, een zweem van munt en een likje peper, kaneel en ceder. Voeg daar nog koffie, vlezigheid, tabak, laurier, grafiet en een toets sousbois aan toe, en je zit met een geurpallet dat gerust als aromatisch geparfumeerd mag worden omschreven. De aanzet in de mond is zelfverzekerd. Stevige body, met krachtige maar verrassend soepele tannine. De zuren zijn droog tot levendig, de smaak is vol en rond maar houdt een frisse kern vast die de wijn spannend houdt tot de laatste druppel. Wat volgt is een afdronk die lang blijft nazinderen met fruit, kruiden, chocolade én een ziltige mineraliteit. Een combinatie die zowel rijk als subtiel weet te zijnen dat maakt hem echt ‘wowy lekker’. Punten: 92/100 – Prijs: 135,00 € (Te Koop bij Young Charly)
Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore 70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti. Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geïntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen. Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 € (Niet te koop in België)
Proprieta Sperino Uvaggio 2020 – DOC Costa della Sesia 80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering. Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt. Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 € (Te koop bij Licata)
Enrico Serafino Briccolina Riserva 2016 – DOCG Barolo Riserva 100% Nebbiolo – Lagering: 36 maanden in grote botti van Sloveens eiken, gevolgd door flesrijping. Helder in het glas, met een kersenkleur die richting granaat neigt, en trage, elegante tranen. De neus is ronduit verleidelijk, eentje waar je met gemak kan aan blijven snuiven. Rijpe pruim, kers, framboos en aalbes geven een sappige opening, gevolgd door jeneverbes, munt, peper, laurier en salie die voor de kruidigheid zorgen. In de tweede golf komt het houtregister binnen: ceder, sigarenkistje, koffie en tabak, afgerond met aardse tonen paddenstoel en een witte truffel. In de mond gebeurt er iets bijzonders. Alles is aanwezig en er dwaalt een soort van geluk over je neer. De wijn heeft een stevige body, krachtige en rijke tannine, droge tot levendige zuren en een aanhoudende lengte. In de afdronk gaan fruit, kruiden én mineralen vrolijk samen, zonder dat iemand de leiding wil nemen. Vol, rond en fris, met een finesse die zich niet laat opdringen maar volledig overtuigt. Ja, dit is krachtig, maar wat een zuurtjes om dat geweld in toom te houden! Briccolina 2016 is een Barolo met een serieuze spierbundel die strak in het pak zit en uiterst elegant overkomt. Punten: 95/100 – Prijs 139,00 € (Niet te koop in België)
Tenuta di Santa Maria 2016 – DOCG Amarone della Valpolicella Classico Riserva 75% Corvina, 15% Corvinone, 10% Rondinella. 66 maanden rijping in fust. Heerlijk tranend en intense rode kleur. De neus is alvast een weelderig landschap: bosaardbei en pruim openen het spel, gevolgd door bloedsinaasappel en framboos, terwijl viooltjes en kruidige accenten van peper, kaneel en kruidnagel de compositie verfijnen. Na enige tijd en flink walsen duikt er een verrassende hint van mandarijn op, subtiel verweven tussen tonen van rozemarijn, melkchocolade, ceder, mokka en een vleugje tabak. Er zit zelfs een vlezig en vegetaal randje aan, terwijl de alcohol zijn rol niet onder stoelen of banken steekt. Rijk en mondvullend, met krachtige maar goed gedoseerde tannine en zuren die de boel mooi in balans houden. De smaak blijft zacht, maar vermijdt het soms té fluwelige karakter dat Amarone kan hebben. De finale is lang en meeslepend, met rijp fruit, kruiden en cacao die nog lang blijven nazinderen. Dit is een wijn die zijn kracht met stijl draagt. Punten: 91/100 – Prijs 79,00 € (Te koop bij Burgio)
📅 Datum: Zondag 1 december 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
Met Terra Fageto uit Marche stellen we je het laatste van de 19 aanwezige wijndomeinen op onze Openflessendag voor. Toen Michele ons enige tijd na het versturen van de vraag of hij aanwezig kon zijn ons alsnog bevestigend antwoordde hebben we zonder twijfelen een extra tafeltje voor hem voorzien. Door omstandigheden was het hem in het verleden nog niet gelukt om aanwezig te zijn. Deze kans grepen we dan ook met beide handen en bij deze is ook Le Marche aanwezig op onze 15e editie van de Openflessendag van 1 december.
Terra Fageto ligt in het zuiden van de Marche, niet ver van Ascoli. Weg dus van de Verdicchio wijngaarden en midden in het Offida en Piceno gebied. Pecorino zwaait er de scepter in het wit, samen met Passerina. De rode Rosso Piceno wijnen zijn vooral onderschatte wijnen die een blend zijn van Sangiovese en Montepulciano. Terra Fageto is een familiebedrijf, opgericht in 1950, en het combineert traditie en innovatie en werkt volgens de biologische wijnbouw. Laat je verrassen door hun smaakvolle selectie, geproduceerd langs de Adriatische kust.
Te proeven wijnen:
Clèlia Spumante Passerina: Een biologische, mousserende wijn met frisse, delicate aroma’s van appel en perzik, ideaal als aperitief.
Falerio dei Colli Ascolani Bianco: Een blend van Trebbiano, Pecorino en Passerina. Helder van kleur, met frisse fruitige tonen en een uitgebalanceerd palet.
Falerio Pecorino: Een zachte witte wijn met nuances van peer, ananas en citrus, ondersteund door subtiele kruidigheid.
Salsedine Pecorino (Offida DOCG): Een complexe Pecorino met florale en fruitige aroma’s en een kenmerkende minerale toets van de zeebries.
Rosso Piceno: Een blend van Montepulciano en Sangiovese, met sappige kersentonen, lichte kruiden en een zijdezachte afdronk.
Rusus Rosso Piceno Superiore: Een krachtige rode wijn met een rijk bouquet en een volle, harmonieuze smaakbeleving.
Michele zal jullie deze dag een unieke kans bieden om de passie, traditie en innovatie van Terra Fageto te laten ontdekken. Laat je meevoeren door het verhaal van een familie die al drie generaties lang werkt aan wijnen die hun unieke terroir weerspiegelen.
Meer informatie over Terra Fageto en hun wijnen is beschikbaar tijdens het evenement. We zien je daar!
📅 Datum: Zondag 1 december 📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen
Kom langs op onze 15e editie van de Wijnkennis Openflessendag voor een exclusieve ontmoeting met I Cipressi, een verborgen parel uit Montepulciano, Toscane. Manuel Frangiosa zal zelf aanwezig zijn om u mee te nemen door de rijke geschiedenis en unieke wijnen van zijn familiebedrijf.
Over I Cipressi I Cipressi werd opgericht door Luigi en zijn vader in 1998, nadat de familie in de jaren 1960 van Campania naar Toscane verhuisde. Vandaag runnen Luigi en zijn zoon Manuel het 6,5 hectare grote domein op duurzame en biologische wijze. Hun kleinschalige aanpak en respect voor de natuur maken hun wijnen tot echte schatten van Montepulciano.
Te proeven wijnen Tijdens de Openflessendag krijgt u de kans om de volgende wijnen van I Cipressi te ontdekken, inclusief de specifieke druivenrassen die elk karakteriseren:
Rosso di Montepulciano: Een levendige rode wijn van voornamelijk Sangiovese (90%), met elegante fruitaroma’s en een aangename frisheid.
Vino Nobile di Montepulciano: Deze klassieke wijn wordt gedomineerd door Sangiovese (Prugnolo Gentile), wat zorgt voor een rijke smaak van rood fruit en kruiden.
Vino Nobile di Montepulciano Riserva: Een gerijpte wijn van Sangiovese, met complexe tonen van kersen en een lange, fluweelzachte afdronk dankzij zorgvuldige rijping.
Rosso Toscana IGT: Een soepele Toscaanse wijn, vaak met een mix van Sangiovese, Cabernet Sauvigon en Merlot, met een soepel karakter en hints van rood fruit.
Mis deze kans niet om kennis te maken met de ambacht en passie achter de wijnen van I Cipressi. Meer informatie over deze wijnen vindt u op de website van Wijnkennis.be.
Zondag 7 april – Dag 4: De laatste voorbereidende dag waar er voor het eerst wat dieper werd ingegaan op de proefgedeelte van het examen. Hierdoor werd er wat meer tijd genomen bij het proeven van de wijnen. Daar begonnen we dan ook onmiddellijk mee, want, jawel hoor om 08u30 werd het eerste glas geschonken en gingen we ongestoord verder met het proeven, proeven en nogmaals proeven. Het voor IWA ontworpen proefformulier hadden we de voorbije dagen ons volledig eigen kunnen maken en kende nog weinig geheimen. Uiteraard mag je dit formulier niet gebruiken tijdens de blindproef op het examen en dus was het uitkijken dat je bij de notities geen elementaire zaken over het hoofd zou zien die je dan punten zouden kosten. Je moet tijdens deze blindproef ook melden welke druif je in het glas denkt te hebben en welke DOC(G) daarbij hoort. Tijdens deze laatste proefsessies werd er vooral benadrukt dat je geen tegenstrijdigheden mag vertellen (wat ook geheel logisch is) én dat je toch in de goede richting moet zitten met uw eindoordeel. Het is, om een voorbeeld te schetsen, geen probleem als je een Friulano uit Friuli aan het beschrijven bent als een andere wijn uit het noordoosten van Italië met dezelfde karakteristieke eigenschappen betreffende de vinificatie. Ga je de wijn echter plaatsen in het zuiden van Italië, en bv omschrijven als een Fiano uit Campania dan krijg je een streep door de rekening. Hetzelfde als je volledig andere vinificatietechnieken omschrijft dan de wijn heeft ondergaan. We kunnen hiermee leven en hopen op een gunstig gezinde proefzin morgen.
Donnafugata Passito di Pantelleria DOC ‘Ben Ryé’ 2021 (33 € – Diverse plaatsen in België)
Tijdens deze, wel zeer uiteenlopende tasting session proefden vele mooie wijnen waar ik toch een aparte melding wil maken voor de Silvio Carta Vernaccia di Oristano. Ik had er al vele mooie dingen van gehoord maar had zelf nog nooit de kans gehad deze te proeven. Tot nu dus… en al het moois dat de wijn met zich meekrijgt is absoluut niet overdreven!
Masterclass Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Rive en Cartizze
De Prosecco masterclass kwam op zich wel op een ideaal moment. Ze gaf ons de kans het smaakpallet enigszins te reinigen. Niet dat het enkel om die reden aangenaam was hoor want naar de masterclass op zich keek je wel uit gezien deze specifiek ging over Rive en Cartizze Prosecco. Deze Prosecco’s genieten het hoogste aanzien binnen de appellatie. Toch blijf ik geen voorstander van de Martinotti (charmat) methode. Ik begrijp ten volle dat dit deel uitmaakt van de Italiaanse wijncultuur maar zal steeds een Metodo Classico prefereren boven een Martinotti. Gelukkig mogen persoonlijke voorkeuren nog steeds standhouden 😊. Diego Tomasi kleurde de Conegliano Valdobbiadene Prosecco wel heerlijk in en ik kan iedereen aanraden, ook al ben je geen Prosecco voorstander, halt te houden in dit prachtige, UNESCO werelderfgoed, wijngebied want dit is echt wel meer dan de moeite waard. Zelfs ik ging na de adembenemende rit overstag en bestelde prompt een fles Prosecco Cartizze toen ik enkele jaren geleden deze omgeving verkende. En weet je… ze smaakte nog verdomd lekker ook ter plaatse!
Ca’ Salina Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Santo Stefano 2023 (19,50 € – Niet in België)
Duca di Dolle Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Rolle 2022 (19 € – Niet in België)
Frassinelli Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Santa Maria di Feletto 2023 (16 € – Entrepot du Vin)
Zago Gasparini Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Brut Millesimato Rive di Collalto 2022 (18 € – Vyvin)
Borgo Antico Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Ogliano 2023 (15 € – Niet in België)
Terre di San Venanzio Valdobbiadene Prosecco Superiore di Cartizze DOCG Spumante Brut (24 € – Niet in België)
Masterclass Sicilia DOC
De laatste masterclass op het programma was er eentje van het zuiderse eiland Sicilia en meer bepaald omtrent de herkomstbenaming Sicilia DOC. De wijnen uit Sicilia kennen de laatste jaren een onwaarschijnlijke boost (neen, niet enkel deze van Etna) en lijken zich wel aan het heruitvinden te zijn. De vraag die al even in mijn gedachten speelt is ‘hoe het mogelijk is dat in deze tijden van global warming de alcohol percentages in de Siciliaanse wijnen lijken te dalen terwijl we deze elders zien toenemen’. Geef toe, Sicilia is toch geen cool climat zone. Zouden ze ginds technieken gebruiken om alcohol te onttrekken aan de wijnen? Giuseppe Figlioli kon of wou er me geen antwoord opgeven. Opmerkelijk was dat in zijn betoog hij aanhaalde dat 60% tot 70% van de new style Nero d’Avola wijnen geen houtlagering meer krijgt. Dat was weleens anders in het verleden!
Fazio Sicilia DOC Catarratto ‘Mont’Elimo’ 2022 (9 € – Niet in België)
Planeta Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Plumbago’ 2020 (17 € – L’arco)
Cusumano Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Sàgana’ 2019 (30 € – Young Charly)
De zondag zat er op en er was een einde gekomen aan de masterclasses en proefsessies. Je voelde toch dat er toch een zekere nervositeit in de deelnemers sloop en dat de spanning naar morgen, de examendag, begon toe te nemen. We hadden nog één avond om ons voor te bereiden en ik had me voorgenomen om niet tot het uiterste te gaan, er geen nachtelijke studiesessie van te maken maar de boeken tijdig in de vooravond rond 22 uur dicht te doen. Ik wist wat ik er allemaal voor gedaan had en dat ik niet oeverloos kon blijven herhalen. Ontspannen zijn, vrouwlief aan het thuisfront opbellen en genieten van een goede nachtrust. Toegeven, onderhuids zat er ook wel de dwingende gedachte ‘morgen moet het gaan gebeuren’!
Zaterdag 6 april: Dag 3 Het beloofde aan gelijkaardige dag te worden als de dag voordien. Al wijzigde ik wel het ochtendritueel door wat minder lang te ontbijten zodat er extra half uurtje was voor de studies én liet de transfer bus van het hotel naar Veronafiere aan me passeren. Aan een wandeling zou mijn lichaam meer genot hebben. Het beloofde immers zware kost te worden van bij de start. Professor Scienza zat vol ongeduld op ons zat te wachten om een betoog te houden over de toekomstige problemen waar de wijnbouw voor staat omwille van de global warming. En dus kregen we een, alweer heerlijk boeiend, betoog over ‘How climate change will impact places of production, varieties and cultivation techniques in Italy. What can we learn from the past?’ Op de eerste dag kregen we al te horen hoe ze in Franciacorta aan het experimenteren zijn met de druif Erbamat om zicht hiertegen te wapenen. Vandaag hoorden we een veel diepgaander betoog. Professor Scienza voorspelde dat de geleidings- en snoeitechnieken die vandaag het meest gangbaar zijn zoals o.a. guyot, cordon,… opnieuw vervangen zullen worden door deze die in het verleden gebruikt werden. Pergola, bushvine training, alberello en dergelijke gaan opnieuw meer en meer gebruikt worden. Het opzoeken van hogere hoogtes lijkt een evidentie en is al even aan de gang. In dit opzicht ziet de professor een hoofdrol weggelegd in Abruzzo met Montepulciano die daar in de hoger gelegen gebieden rond de Gran Sasso een perfecte habitat zal vinden. Eenzelfde verhaal in Alto Adige maar dan voornamelijk met Schiava in de hoofdrol. Tenslotte is men al volop onderzoek aan het doen naar de ontwikkeling van nieuwe druiven die beter bestand zouden zijn tegen de warmte die dan de huidige druiven zullen vervangen. De toekomst zal ons uitwijzen of de glazen bol zijn voorspellingen zullen uitkomen!
Guided tasting Session 3 + 4
Na de zware theoretische kost volgde er alweer een nieuwe uitgebreide proefsessie waarbij Sarah en Andrea ons bij onze hand namen en ons doorheen de te proeven wijnen loodsten. Ook vandaag kregen we de eerste twee wijnen blind geserveerd en mochten we een gok wagen naar de druif die we in het glas hadden. Gokken, ach… we weten het gewoon toch zeker (niet) 😉. Hup, here we go!
Baglio del Cristo di Campobello Grillo ‘Laluci’ 2023 (17,50 € – Vinvino)
Er is heel wat aan het bewegen in de Italiaanse Verdicchio wereld. Zowel Jesi, Mantelica als Lugana (Turbiana of Trebbiano di Soave is immers Verdicchio) stijgen er ontzettend in aanzien en de wijnen worden er meer en meer populair (terecht overigens wat mij betreft). Eleonara Marconi van het Instituto Marchigiano di Tutela Vini kwam er dan ook, met wel heel veel passie, haar zeg over doen. Ze was in de volle overtuiging dat de status van vooral de Verdicchio Superiore wijnen nog meer zullen winnen aan populariteit. Uiteraard bracht ze ook enkele proefflessen mee voor ons:
Vignamato Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Versiano’ 2022 (12,50 € – Vino Salentu)
Sartarelli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Balciana’ 2021 (25 € – Cavatappi)
Fattoria Coroncino Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Gaiospino’ 2021 (28 € – Niet in België)
Andrea Felici Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Vigna il Cantico della Figura’ 2020 (43,90 € – Grappolo)
La Staffa Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Rincrocca’ 2020 (29 € – Niet in België)
Garofoli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Selezione Gioacchino Garofoli’ 2016 (33 € – Wineplus)
Masterclass Primitivo di Manduria
De dag werd afgesloten met een sessie over Primitivo di Manduria. Insiders weten dat ik de druif niet onmiddellijk een warm hart toedraag en dat ze wat mij betreft helemaal naar Zin-California verbannen mag worden… Nochtans begrijp ik volledig dat er ook vele liefhebbers bestaan van deze suikerrijke druif en haar hoog alcoholvolume. Het steeds aanwezige zoetgehalte maakt dat deze wijnen toegankelijker zijn dan de op aciditeit gebouwde kwaliteitsdruiven (of ben ik nu te negatief?). Gezien het consorzio di Tutela del Primitivo di Manduria wel enkele wijnen maar voornamelijk hun kat hadden gestuurd nam Sarah Heller MW het heft in handen om ons te overtuigen van de kwaliteit van deze druif en ons meer te verdieping in het terra rossa rijke Manduria en omgeving. Soms sprak de mimiek van Sarah echter boekdelen! Nice try zou ik zeggen…
Cantine Lizzano Primitivo di Manduria DOC ‘Macchia’ 2021 (9,40 € – Niet in België)
Claudio Quarta Vignaiolo (Tenuta Eméra) Primitivo di Manduria DOC ‘Anima di Primitivo’ 2021 (14,50 € – Niet in België)
Masseria Cicella Primitivo di Manduria DOC ‘Pepe Nero’ 2021 (14 € – Niet in België)
Masseria Cuturi Primitivo di Manduria DOC ‘Chidro’ 2021 (19 € – Niet in België)
Vinicola Savese Pichierri Primitivo di Manduria DOC ‘Ajanoa’ 2020 (16 € – Niet in België)
Apollonio Vini Primitivo di Manduria DOC ‘Mani del Sud’ 2018 (16 € – Il Sodo)
En zo hadden we dag 3 bijna overleefd. We zochten nog vlug iets lekkers om de Primitivo mee weg te spoelen, gingen vandaag voor een Prociutto e funghi pizza en de boeken vlogen terug de hotelkamer in het rond op zoek naar nog ontbrekende informatie en vooral het uittekenen van de familie stambomen van de Italiaanse druiven zodat die vers in het geheugen zaten!
Bottle Case 