Grüβ Gott vanuit Zuid-Tirol

Ben je ooit al verder geweest dan het land van Heidi aus Tirol? Neen, wel steek de Oostenrijkse landsgrens een keer over en nestel je in het Italiaanse Alto Adige oftewel Zuid-Tirol. Land van de dolomieten, land van de Otzi de ijsmummie, prachtig wandelgebied, uitstekend skigebied, land van welness, land van een onnoemlijke appelproductie maar bovenal ook land van uitstekende wijnen!

Zo nu en dan borrelt het gevoel bij me weer op… terug gaan in de tijd! Onbezonnen, onbevooroordeeld wijnen kunnen proeven, bespreken en beoordelen. Op ontdekkingstocht doorheen een ganse regio om deze streek en haar magische sappen te ontdekken en te begrijpen. En dus heb ik me nog eens een keertje laten gaan. Zuid-Tirol of Alto Adige was de uitverkorene. Mails werden verzonden, discussies werden gevoerd, staalflessen kwamen binnen.

Er was bij mezelf het besef dat ik mijn pet als wijnhandelaar nooit volledig meer zou kunnen afzetten. Toch wou ik kritisch kunnen blijven. Met die gedachte startte ik de opzet van een open tastings. Ik zou mijn eigenste wijnen; namelijk deze van Kellerei St. Michael-Eppan en Nals Margreid laten meespelen op de degustatie. Ik zou ze kritisch benaderen en mijn eigen producten in vraag stellen. Zijn ze mijn gamma waard…laat ze het maar een keertje bewijzen tussen een blinde degustatie met een aantal neutrale proevers.

Het spijtige, in vergelijking met vroegere tijden althans, was dat mooie gevestigde namen in België zoals bijvoorbeeld Aloïs Lageder uit de boot vielen. Dat is het nadeel uiteraard in de concurrentiestrijd tussen collega’s. Positieve is dat je nieuwe spelers leert kennen, jong en ambitieus. Onbekend en daardoor ook onbemind… Ja, het opzet is nog steeds uitstekend.

Zo kwamen er op 26 januari 61 verschillende wijnen op tafel. De wijnen werden allen netjes ingepakt zodat ze onherkenbaar waren. Twaalf verscheidene proevers waren present. Een proefmarathon waarbij ieder individueel zijn tempo bepaalde en zijn bevindingen weergaf op het proefformulier. Een helse opdracht indien je nog maagd bent voor wat zulke tastings betreft.

In bijlage kan je alvast de resultaten vinden van de proeverij.

Punten

Welke conclusies kan ik verbinden aan deze proeverij? Er is momenteel geen enkel reden om de 2 huizen waarmee ik werk in twijfel te trekken. Globaal gezien kwamen beiden goed uit de proeverij, vooral als je de prijs benadering erbij neemt. Je moet immers weten dat de wijnen uit Alto Adige niet van de goedkoopste zijn.

Alto Adige – samengevat in enkele feiten:

  • Alto Adige is officieel tweetalig Italiaans-Duits en behoort sinds 1919 officieel bij Italië
  • Bolzano en Merano het kloppende hart zijn
  • Alto Adige is met zijn 5.300 ha aan wijngaarden één van de kleinste Italiaanse wijngebieden
  • Alto Adige is het snelst groeiend kwaliteitsgebied in Italië met maar liefst 98,8 % (!!!!) van de wijnen die onder een DOC vallen
  • Er gemiddeld gezien 300 zonnedagen per jaar zijn en dat er ruim voldoende neerslag is
  • De Dolomieten zorgen voor vele valleien en microklimaten en bovendien een bodem geeft die een vat vol mineralen in de wijn brengt
  • De bodem is voornamelijk van vulkanisch porfier maar er zijn ook primitieve rotsbodems van kwarts, mica tot kalksteen
  • De Dolomite lime uniek is ter wereld
  • De wijngaarden op steile hellingen liggen tot wel 1000 meter hoogte en dat terrasbouw daardoor noodzakelijk is
  • Er 7 verschillende winegrowing areas zijn(Bassa Atesina – Oltroadige – Bolzano – Adige Valley – Merano – Isarco Valley – Val Venosta) die zorgen voor 8 verschillende DOC gebieden.
  • De Doc wetgeving er sinds 1975 van toepassing is en er tot op heden geen enkele DOCG bestaat
  • Gewurztraminer hier zijn oorspronkelijke herkomst vindt
  • Schiava en Lagrein kwaliteitsvolle autochtone druivenrassen zijn
  • Er een 20-tal verscheiden druivenrassen aangeplant staan waaronder al de Franse klassiekers
  • Hoewel er een meerderheid aan witte rassen aangeplant staat de rode Schiava de meest aangeplante druif is
  • Pinot Grigio de koploper is in aanplant van de witte rassen

Het Negende Vat – Een pedagogisch verantwoorde wijnclub

Opgericht op 18 september 2001, ontsproten uit een aantal Frans-onkundige benevelde geesten! Het Negende Vat heeft ondertussen reeds 10 kaarsjes uitgeblazen. Dat gebeurde naar jaarlijkse traditie in een zeer ontspannen sfeer in restaurant Il Forno te Zandhoven. Groot is ons clubje niet, die ambitie hebben we hoegenaamd niet! Wel uniek is dat van de momenteel 17 leden er nog steeds 10 van in het prille begin actief zijn. Clublokalen hebben we des te meer versleten… volgend jaar zitten we terug bij onze roots in Herentals!

Met een bijna voltallige bezetting (15 personen) tekenden we afgelopen dinsdag present op ons jaarlijks diner. Om onze 10 jaar luister bij te brengen hadden we de ambitie om aan te kloppen bij Danny van Folliez in Mechelen. We moeten dus vroeger aankloppen…volzet luidde het verdict! Dan maar een alternatief ‘Il Forno’ te Zandhoven. Andere stijl, andere keuken, andere ambiance. Maar evenzeer genoten met volle teugen en van het eten, en van de wijn!!

We kozen voor een 4-gangen menu

Amuse Bouche+ glaasje Prosecco

*

Trio van Carpaccio
of
Scampi Piccante

*

Osso Buco Il Forno
of
Gestoomde zalmfilet met ravioli van krab

*

Tiramisu
of
Panna Cotta

We opteerden ervoor om zowel bij het hoofdgerecht als bij het voorgerecht telkens 2 verschillende wijnen te serveren.
Twee witte wijnen: Gavi di Gavi van Ca’ da Bosio (veel te vlak voor een Gavi, zijn naam als hoogmoedige druif alle eer aandoende) en een Pinot Bianco van Cantina Bolzano (mooie witte wijn, waar een heel subtiel houttoetsje in te ontdekken was). Deze laatste was een prima combinatie bij de carpaccio. Helaas vielen beide wijnen weg bij de Scampi Piccante.

In rood gingen we resoluut voor twee klassieke en bekendere wijnen. Onze eerste keuze was een Barbera d’Alba. Lauro 2009 van Ferdinando Principiano. Deze zat barstensvol rood fruit en de sappigheid droop er van af. Zalige eerste keuze!
Vervolgens was er een Chianti Classico 2007 van Villa Mangiacane. Dit bleek alvast een schot in de roos te zijn bij de Osso Buco. Zowel wijn als gerecht werden naar een hoger niveau verwezen. Super natuurlijk.
Bovendien maakte het fijne gezelschap het plaatje volledig! Meer moet je echt niet hebben in het leven…

Programma Het Negende Vat 2011 – 2012

Dinsdag 13 september 2011

We gaan een verticale degustatie houden van het Château Lussac. Château Lussac is een Saint-Emilion uit, hoe kan het ook anders, de satelliet gemeente Lussac Saint-Emilion.
Zes verschillende wijnjaren werden becommentarieerd door Alain Bloeykens. We gaan onze proefnotities toetsen aan de zijne en kijken in hoeverre wijnjournalisten waarheidsgetrouw schrijven.

15-16-17-18 september 2011 Studietrip Portugal: Porto – Porto met bezoeken aan Villa Nova de Gaia, Vinho Verde, Douro en Bairrada.

Dinsdag 11 oktober 2011

Een tweede verticale degustatie ditmaal van Catena Zapata, meer bepaald van de Malbec. Catena is één van de toonaangevende wineries uit de Mendoza regio in Argentinië. Naast een kleine verticale zullen er nog andere wijnen van dit domein te proeven zijn. Het beloofd alvast een hoogstaande degustatie te worden.

Dinsdag 8 november 2011

Alto-Adige of südtirol! We gaan dieper in op deze noord Italiaanse wijnregio. Thuishaven van Lagrein, Schiava en bovenal geboorteplaats van Gewürztraminer! Deze ietwat on-Italiaanse regio is een zegen voor vele internationale (Franse) druivenrassen. Onbekend is vaak onbemind… Tijd voor veranderingen!

Dinsdag 13 december 2011

Say Cheese! We gaan onze kaasfamilies onderwerpen aan een wit/rood test. Bij elk type kaas zetten we één witte en één rode wijn die volgens ‘de boekskes’ a perfect match zijn. Wint wit of toch rood?

Dinsdag 10 januari 2012

Veelzijdigheid troef met Tempranillo! Dit gaan we dan ook eens uittesten… Op de proeftafel verwachten we Tempranillo in al zijn vormen. Tempranillo, tinto del pais, tinto de toro, tinto fino, Cencibel, Ull de Llebre, tinta roriz, aragones, …  er mag zelfs een nieuwe wereld tempranillo bij zitten.
Benieuwd of we zijn veelzijdigheid ook in het glas zullen proeven.

Dinsdag 8 februari 2012

The battle of the gladiators! Meursault vs Puligny Montrachet. Top Chardonnay, buren van elkaar bovendien. Wie is de mooiste, wie heeft de grootste, wie mag zich tot keizer tronen!

Dinsdag 8 maart 2012

Flaschengärung oder méthode traditionelle. De Duitse Sekt wordt volledig uitgelicht. Hoogstaand of zeemzoet suikerwater…

Dinsdag 10 april 2012

Vini Adriatico della Marche !! De Marken hebben naast 4 DOCG gebieden, waaronder 2x Verdicchio in Reserva voor wit,  de rode Conero en de rood schuimende Vernaccia di Serrapetrone ook 15 DOC gebieden. Benieuwd wat we allemaal op de proeftafel kunnen krijgen van dit voor de meesten ongekende wijngebied…

Dinsdag 8 mei 2012

Cairanne – Chusclan – Laudun – Massif du’Uchaux – Plan de Dieu – Puyméras – Roaix – Rochegude – Rousset Les Vignes – Sablet – Saint-Gervais – Saint-Maurice – Saint-Pantaléon les Vignes – Séguret – Sinargues – Valréas – Visan
Zeventien dorpjes hebben het recht hun naam op het etiket te plaatsen als Côtes Du Rhône Villages. We proberen er van elk eentje te verzamelen en te proeven…

Dinsdag 12 juni 2012

Eindigen doen we klassiek met onze BYO- formule… Dit jaar gaan we voor een GSM! Ieder brengt een wijn mee gemaakt van de drie cépages Grenache, Syrah, Mourvèdre. Ga je klassiek voor de zuidelijke Rhône, Languedoc of Roussillon of ga je het zoeken in de Zuid-Afrika, Australië of waar dan ook… Slechts één voorwaarde! De wijn mag hoegenaamd niet gehaald worden in een supermarkt.

Dinsdag 19 juni 2012

Negende Vat Banket waarbij we dit jaar eindelijk in Folliez trachten te raken.

Franciacorta Rosé – een gemengde rosé?

Als gedegen liefhebber van bubbels doet Franciacorta me meestal zweven. Ik ben, voor zover dit gaat, verliefd op de grootmeester der Italiaanse belletjes. Het is de enige van alle mousserende wijnen in zijn konsoorten die wat mij betreft ook maar kan wedijveren met het Instituut Champagne.

Let wel ik heb het nu over kwaliteitsvolle Champagne en niet over de duizend-in-één-versies die er op de markt te verkrijgen zijn en die bij vele Cava’s of Crémants verbleken.  Geen Veuve-Cliquot (de hoer onder de Champagnes) of Piper-Heidsieck toestanden.

Het stak me dus ook een beetje tegen dat ik in mijn eigen wijngamma geen Franciacorta heb zitten. Op zoek dus (al moet ik eerlijk gezegd niet ver zoeken hoor) 😉
Deze van Berlucchi vind ik immers een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding vertonen. Bovendien beschikken ze over de gewone Brut, een rosé en een Satèn.

Een Franciacorta zal steeds gebaseerd zijn op Chardonnay en/of Pinot Nero, aangevuld met Pinot Bianco. Een Satèn is steeds een blanc de blancs en zal zeer vaak enkel van de Chardonnay gemaakt worden. Maar, en nu komt het…een rosé moet voor minstens 25% uit Pinot Nero bestaan, en kan aangevuld worden met de 2 andere variëteiten.

Hiermee geconfronteerd, rees me onmiddellijk de vraag…hoe zit het dan met de vinificatiewijze van de basiswijn. We maken een rosé wijn en Champagne rosé is immers de enige rosé die het recht heeft witte met rode wijn te mengen binnen Europa.
Of toch niet dan…?
Verder onderzoek dan maar! Op de technische fiche van de Berlucchi Franciacorta rosé DOCG lees ik dat de wijn is samengesteld uit 55% Pinot Nero en 45% Chardonnay.
Verder staat er het volgende – en ik geef een Engels vertaalde tekst:

‘The grapes are hand harvested and placed in boxes of 18 kg, to preserve the grapes perfectly intact during transportation to the centre pressing.
Immediately after harvesting, the grapes are placed in special presses that perform a gentle pressing and progressive in order to extract the best part of the juice: the juice. Each press also allows a clear separation and selection of must during all phases.

The first fermentation, which occurs through Saccharomices Bayanus yeast strains, selected to enhance the aromatic properties of grapes, takes place in stainless steel tanks with a temperature of about 18 ° C. A small part of the must is fermented in oak barrels and matured for a few months here in contact with yeasts, enriching complexity and structure.
The pink colour is achieved in part through the crushing of the grapes of Pinot Noir, from which you must get rose slightly, partly due to a brief cold maceration of must in contact with the skins (“rose one night).’

Oké, we zijn wat wijzer geworden en naar vrije vertaling zal er een witte met een rosé wijn gemengd worden. Wat Champagne rosé dus nog steeds uniek maakt. Maar, dit is uiteraard de werkwijze bij Berlucchi! Opzoekwerk maakt duidelijk dat dit de meest gehanteerde werkwijze is.
Mijn honger is echter nog niet gestild. Ik moet meer weten en dus ga ik opzoek naar het ‘Decreto Franciacorta DOCG’.

Hierin lees ik het volgende in de paragraaf die specifiek over de vinificatietechnieken gaat:
L’elaborazione del «Franciacorta» Rose ‘puo’ essere ottenuta con
la miscela di vini di colore differente.

…Als ik een Engelse vertaler erop los laat bekom ik volgende: The development of  ‘Franciacorta’ Roses’ can be obtained by the mixture of wines of different colors.

Of mijn eigen Vlaamse vertaling: Een Franciacorta rosé kan men bekomen door het mengen van verschillend gekleurde wijnen.

Mijn vrije vertaling zegt me dan dat dit ook mogelijk is door een rode met een witte wijn te mengen – ook al doen ze het misschien niet…

Met een vette knipoog stel ik dat ik me geen zorgen hoef te maken! Het is immers een DOCG! Gecontroleerd en Gegarandeerd (controllata e garantita). Waarvoor dient die ‘G’ anders 😉

En toch…en toch blijft Franciacorta een dot van een bubbel!