Giro d’Italia 2026, rit 17: Valcalepio DOC, van Cassano d’Adda naar Andalo

Posted on mei 27, 2026 by Bottle Case

Na twee dagen stilte is de Giro zijn laatste week ingegaan. Maandag was er de traditionele rustdag en dinsdag bleef rit 16 volledig op Zwitsers grondgebied, waardoor we er geen Italiaanse appellatie aan konden koppelen. En dus richten we ons opnieuw op Italië, met de verraderlijke rit van Cassano d’Adda naar Andalo.

Rit 17 gaat bijna voortdurend in stijgende lijn, zonder dat er meteen een echte monsterklim op het menu staat. Dat maakt ze lastig te controleren. De punchers zouden hier wel eens vrij spel kunnen krijgen, zeker als de vlucht van de dag voldoende marge krijgt voor de finale richting Andalo.

Voor onze bespreking zag ik twee mogelijkheden die bij het ritprofiel passen. Omdat de rit eindigt in Trentino en door de Piana Rotaliana komt, zou Teroldego Rotaliano DOC zeker aangewezen zijn. Ik kies echter voor een DOC die dichter bij het eerste deel van de rit ligt, rond Bergamo: Valcalepio DOC. Minder bekend, en net daarom boeiender voor onze reeks.

Valcalepio DOC

Valcalepio DOC ligt in de provincie Bergamo, in Lombardije. De denominatie werd erkend in 1976 en omvat een heuvelzone tussen de uitlopers van de Orobie, Lago d’Iseo en Monte Canto.

Het wijngebied telt ongeveer 113 hectare wijngaardoppervlakte en een gemiddelde productie van ongeveer 5.940 hectoliter. Daarmee blijft de appellatie vrij beperkt in omvang.

De productiezone wordt nauwkeurig afgebakend. Ze vertrekt in het oosten bij de monding van de Torrente Rino in Lago d’Iseo, in de gemeente Predore, en volgt daarna een lange lijn van beken, valleien, heuvelruggen, gemeentegrenzen en oude wegen. Sarnico, Viadanica, Foresto Sparso, Berzo San Fermo, Trescore Balneario, Cenate Sopra, Scanzorosciate, Nembro, Alzano Lombardo, Ponteranica, Sorisole, Villa d’Almè, Almenno San Salvatore, Almenno San Bartolomeo, Palazzago, Pontida, Sotto il Monte Giovanni XXIII en Carvico geven een goed beeld van de brede heuvelgordel van de provincie Bergamo waarin de DOC zich uitstrekt. De grens keert uiteindelijk terug richting Sarnico en de oever van Lago d’Iseo aan de zijde van Bergamo.

Hoewel de DOC pas in 1976 werd erkend, is er al in de middeleeuwen bewijs dat Bergamo sterk was verbonden met wijnbouw. Tot het einde van de elfde eeuw zouden bijna vier vijfde van de bewerkte landbouwgronden wijngaarden zijn geweest. Ook net buiten de stad lag opvallend veel wijngaard, meer dan in veel andere landbouwgebieden rond stedelijke centra. In oude documenten worden wijngaarden bovendien hoger gewaardeerd dan akkers. Niets nieuws onder de zon dus, zou je denken. Alleen woog wijnbouw in die tijd economisch anders door dan vandaag.

Latere bronnen blijven de wijnbouw rond Bergamo vermelden. In de zestiende eeuw wordt gesproken over de vruchtbaarheid van het gebied en over uitstekende wijnen. De valleien van de Brembo en de Serio hadden een reputatie voor zowel rode als witte wijnen.

Bodem en klimaat

Het gebied is heuvelachtig en ligt tussen de Povlakte en de eerste uitlopers van de Alpen in het noorden van de provincie Bergamo. De wijngaarden liggen doorgaans op goed geëxposeerde hellingen en heuvelflanken. Voor druiven bestemd voor rode wijn werd de maximale hoogte bepaald op 600 meter. Voor Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Grigio gaat dat tot 700 meter.

Leuk detail, voor mezelf dan toch, is dat je heel wat detailinformatie over de bodem kan vinden met de lokale benamingen. Dat maakt het wel ingewikkeld, zeker wanneer die bodemsamenstelling zo gevarieerd is.

In de heuvelzone komen onder meer Selcifero Lombardo (kalksteen met silex), Maiolica di Bruntino (fijnkorrelige kalksteen met silex), Sass de Luna (kalksteen en mergel), flyschformaties (afwisselende lagen van zandsteen, mergel en klei), Arenaria di Sarnico (zandsteen), Pietra di Credaro (kalkrijke zandsteen) en alluviale gronden (rivierafzettingen van zand, leem, klei en grind) voor.

In het noordwestelijke deel rond Bergamo overheersen meer schistachtige en kleiige bodems. Richting Lago d’Iseo komen vaker klei en kalksteen naar voren.

Het klimaat wordt meestal omschreven als gematigd continentaal, met invloed van de heuvels en van Lago d’Iseo. Binnen de DOC worden verschillende klimaatzones onderscheiden: de westelijke heuvels, de oostelijke heuvels en de zone rond Trescore Balneario. De oostelijke zone krijgt doorgaans wat meer warmte. Hogere en beter geventileerde percelen bewaren meer frisheid.

Rode wijnen

Valcalepio rosso wordt in hoofdzaak gemaakt van Merlot en Cabernet Sauvignon. Merlot mag tussen 40 en 90 procent van de assemblage uitmaken. Cabernet Sauvignon zit tussen 10 en 60 procent. Daarnaast mag maximaal 15 procent bestaan uit Franconia, Incrocio Terzi n.1, Merera, Rebo en Petit Verdot.

Opmerkelijk is dat de verhouding tussen Merlot en Cabernet Sauvignon in 2025 nog werd aangepast. Voordien moest Cabernet Sauvignon minstens 25 procent van de assemblage uitmaken en mocht Merlot maximaal 75 procent bedragen. Daarmee krijgt Merlot duidelijk meer ruimte binnen Valcalepio rosso.

De reden voor die wijziging ligt mee in de wijngaard. Cabernet Sauvignon blijkt in deze streek gevoeliger voor aantastingen van het houtweefsel, met esca als bekendste voorbeeld. Daardoor kunnen stokken geleidelijk onproductief worden en ontstaan er meer open plekken in de wijngaard.

De wijn moet minstens één jaar rijpen, te rekenen vanaf 1 november van het oogstjaar. Daarvan moeten minstens drie maanden in houten vaten gebeuren. In het glas verwacht je een robijnrode wijn, met een vrij intens aroma en een droge, volle smaak. Donker fruit, pruim, zwarte kers, cassis, kruiden en een lichte vegetale toets van Cabernet Sauvignon.

Voor Valcalepio rosso riserva mogen enkel Merlot en Cabernet Sauvignon worden gebruikt, in dezelfde verhouding als bij de gewone rosso. De rijping is strenger. Valcalepio rosso riserva moet minstens drie jaar rijpen, waarvan minstens één jaar in eikenhout. De wijn mag pas vanaf 1 november van het derde jaar na de oogst op de markt komen.

De kleur kan richting granaat gaan. In de geur krijg je naast donker fruit ook tabak, ceder, leder, specerijen en soms een wat etherische toets. De mond is voller, steviger en meer gestructureerd.

Witte wijnen

Ook bij de witte wijnen staan internationale druivenrassen centraal. Valcalepio bianco wordt gemaakt van Chardonnay en of Pinot Bianco, samen goed voor 55 tot 80 procent. Pinot Grigio vult aan met 20 tot 45 procent. Voor de witte wijn wordt geen verplichte rijpingsperiode opgelegd.

Pinot Bianco zorgt meestal voor frisheid, ingetogen fruit en een rustige structuur. Chardonnay kan wat meer volume, rijper fruit en breedte geven. Pinot Grigio brengt toegankelijkheid, sappigheid en soms een licht kruidige toets.

In het glas mag je een strogele kleur verwachten, met aroma’s van appel, peer, citrus, witte bloemen en soms wat amandel. De mond is droog, harmonieus en vrij herkenbaar.

Passito

Naast de rode en witte wijnen wordt er ook een zoete passitowijn gemaakt. Valcalepio Moscato passito vertrekt van minstens 85 procent Moscato di Scanzo. De resterende 15 procent mag bestaan uit andere druiven die in Lombardije zijn toegelaten.

Ook dit is een recente wijziging in het disciplinare. Vroeger moest de wijn volledig uit Moscato bestaan. Door de verlaging naar 85 procent krijgen producenten iets meer ruimte om het aromatische profiel van de wijn bij te sturen.

De wijn mag pas vanaf 1 april van het tweede jaar na de oogst op de markt komen. Het totaal alcoholgehalte moet minstens 17 procent bedragen. De wijn moet minimaal 30 gram restsuiker per liter bevatten.

De kleur is robijnrood, soms richting cerasuolo met granaatrode reflecties. In de geur verwacht je rijp rood fruit, kersenconfituur, rozen, gedroogde bloemen, kruiden, specerijen en soms wat honing. In de mond is Valcalepio Moscato passito zoet, geconcentreerd en aromatisch.

Filed under: J(ust) F(or) F(un), Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Erbamat: de nieuwe speler bij Franciacorta!

Posted on oktober 30, 2024 by Bottle Case

Ook in Italië ’s meest bekende bubbelregio staat de wereld niet stil kon ik met eigen ogen vaststellen tijdens een bezoek bij Berlucchi. Naast een fraaie degustatie en diner kon ik er ook genieten van een exclusieve rondleiding van Cristina Ziliani. Tijdens deze rondleiding hoorde ik, niet voor het eerst, praten over een nieuwe druif die toegelaten is in de Franciacorta DOCG, namelijk Erbamat! Proeven van een vatstaal werd vriendelijk afgewezen, wegens nog niet klaar, maar dat dit in de toekomst zal veranderen is wel zeker! Tijd om de druif beter te leren kennen.

Franciacorta’s nieuwe goudmijn: de opkomst van Erbamat in de Italiaanse bubbels

De wereld van Franciacorta, Italië’s trots in mousserende wijn, staat op het punt een fascinerende transformatie door te maken. Bekend om zijn elegante wijnen, gecreëerd op de traditionele wijze zoals in Champagne, is Franciacorta altijd trouw gebleven aan zijn klassieke druivenrassen Chardonnay, Pinot Nero en Pinot Bianco. Recentelijk hebben echter een aantal vooruitstrevende producenten een verrassende keuze gemaakt: de toevoeging van de oude, inheemse druif Erbamat. Deze vernieuwende stap komt niet zomaar uit de lucht vallen. De eigenschappen van Erbamat bieden zowel een antwoord op de uitdagingen van klimaatverandering als nieuwe mogelijkheden voor smaakprofielen, en dat is reden genoeg voor enkele grote huizen om deze druif serieus te omarmen.

De wedergeboorte van Erbamat

Erbamat is geen nieuwe verschijning; de druif heeft eeuwenlang wortel geschoten in de regio’s van Lombardije, maar raakte bijna vergeten door de opkomst van populaire internationale druiven zoals Chardonnay en Pinot Nero. Het is een witte variëteit die bekendstaat om zijn frisheid, hoge zuurgraad en langzame rijping. Naast de unieke eigenschappen van de druif, is ook de wijnstok van Erbamat bijzonder: deze is goed bestand tegen schimmelziektes en gedijt uitstekend in warmere klimaten zonder snel door te rijpen, een combinatie die zeldzaam is in de wijnbouw.

De wijnstok van Erbamat produceert middelgrote trossen met kleine, groene tot goudkleurige druiven. Deze druiven rijpen relatief langzaam, waardoor Erbamat zijn zuren behoudt, wat een bijzonder waardevolle eigenschap is voor het maken van mousserende wijnen. Dankzij deze trage rijping kan de wijnmaker lang wachten met oogsten, zonder dat de zuren verloren gaan. Dit geeft Erbamat een natuurlijke balans die in de toekomst van onschatbare waarde kan blijken voor de warmere jaargangen.

Klimaatverandering en de toekomst van Franciacorta

Franciacorta’s wijnmakers hebben te maken met de veranderende effecten van klimaatverandering: vroege rijping en minder zuurgraad vormen een groeiende uitdaging voor de traditionele druivenrassen. Vooral Chardonnay, de ruggengraat van de meeste Franciacorta-wijnen, lijdt onder de hitte, waardoor de resulterende wijnen soms aan frisheid en balans inboeten. Het is precies op dit punt dat Erbamat een cruciale rol kan spelen.

De druif rijpt later en behoudt tijdens dit proces haar zuurgraad. Dit zorgt ervoor dat de wijnen meer levendigheid behouden, zelfs bij hogere temperaturen. Door de toevoeging van Erbamat  kunnen wijnmakers de balans en frisheid van hun mousserende wijnen versterken zonder af te doen aan de kwaliteit of complexiteit van de Franciacorta-stijl.

Proefnotities: wat brengt Erbamat naar het glas?

De smaakprofielen van Erbamat in Franciacorta wijnen zijn zowel uniek als intrigerend. Waar Chardonnay een ronde, rijke fruitigheid biedt en Pinot Nero zorgt voor structuur en diepgang, voegt Erbamat een helder zuurtje en een bijna minerale frisheid toe. Deze extra dimensie zorgt voor een complexer aromatisch profiel en een levendige structuur die bijzonder goed samengaat met het kenmerkende lange rijpingsproces op de gistcellen van Franciacorta.

Wijnexperts merken ook op dat de wijn hierdoor eleganter en minder zwaar aanvoelt, wat een aantrekkelijke eigenschap is voor liefhebbers van verfrissende bubbels. De subtiele, minerale noten die Erbamat met zich meebrengt, worden door sommigen vergeleken met de kalkachtige frisheid die we zien in mousserende wijnen uit koelere klimaten, zoals sommige Champagnes.

Welke wijnhuizen experimenteren met Erbamat?

Momenteel zijn het vooral de pioniers binnen de Franciacorta DOCG die voorop lopen in dit experiment. Grote namen als Ca’ del Bosco en Berlucchi, beide bekende iconen van Franciacorta, hebben al wijnen geproduceerd met een kleine toevoeging van Erbamat in hun blend. Dit experiment blijft echter nog kleinschalig, omdat de regelgeving rond het gebruik van Erbamat in Franciacorta strikt is: tot maximaal 10% Erbamat mag momenteel worden toegevoegd aan de blends.

Daarnaast is Barone Pizzini, bekend om zijn focus op duurzaamheid en biologische wijnbouw, eveneens actief bezig met Erbamat. Het huis benadrukt dat het inheemse karakter van Erbamat een brug slaat tussen de traditionele Franciacorta-stijl en de toekomstbestendige mogelijkheden van lokale druiven.

De toevoeging van Erbamat vraagt om aanpassingen in de vinificatie, aangezien het ras anders reageert tijdens het gistingsproces dan de gangbare variëteiten. De ervaring en kennis die deze huizen opdoen, zouden wel eens de basis kunnen vormen voor een grote verschuiving in het denken over wat Franciacorta kan zijn en waar het naartoe kan groeien.

De toekomst van Franciacorta en Erbamat

De wijnwereld kijkt met interesse naar deze experimenten, en hoewel Erbamat nog niet in grote hoeveelheden wordt toegepast, heeft het de potentie om een permanente plaats in de Franciacorta-blend te veroveren. Vooral in een tijd waarin klimaatverandering het wijnmaken steeds meer uitdaagt, zou Erbamat een reddingslijn kunnen zijn die Franciacorta helpt om zijn frisse, verfijnde stijl te behouden.

Hoewel sommige puristen wellicht terughoudend staan tegenover veranderingen in de traditionele blends, tonen de eerste resultaten aan dat Erbamat harmonieus samengaat met de andere variëteiten en nieuwe dimensies toevoegt zonder de vertrouwde elegantie van Franciacorta geweld aan te doen. Als deze experimenten succesvol blijken, zouden we in de komende jaren wel eens meer kunnen zien van deze ‘vergeten’ druif in een van Italië’s meest geliefde mousserende wijnen. Voor nu blijft het een spannende ontwikkeling, en de vooruitstrevende wijnmakers van Franciacorta tonen opnieuw hun vermogen om met finesse in te spelen op de veranderingen in hun omgeving, altijd met respect voor de traditie en hun unieke terroir.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

The road to becoming an Italian Wine Ambassador (IWA) – Part 2

Posted on mei 9, 2024 by Bottle Case

Donderdag 4 april: Dag 1 en start van de inleidende sessies naar het einddoel.
Stevie Kim die instaat voor de organisatie en boss is van de uitgebreide staff enthousiasmeerde ons nog meer maar temperde tegelijkertijd ook onze verwachtingen. ‘Extremely difficult and most of you won’t succeed’! Woorden die de 67 kandidaten voor het eerst, maar niet voor het laatst te horen kregen. Terecht overigens want van de om en bij 1400 kandidaten die er sinds 2015 deelnamen waren er op dat moment slechts 262 geslaagd. Een kleine rekensom leert ons dat dit minder dan 20% is. Het zelfvertrouwen daalde toch een klein beetje!

Na de inleiding werden we voorgesteld aan Sarah Heller (MW) die ons gedurende de volgende dagen zou begeleiden tijdens de sessies, bijgestaan door Andrea Lonardi (MW). Onze basis tijdens deze sessies was in Veronafiere (PalaExpo) waar de opbouw voor Vinitaly volop bezig was.

Masterclass 1 – Lambrusco

Lambrusco had de eer de aftrap te geven met Gabriele Gorelli (MW) die mijn vooroordelen over Lambrusco beetje bij beetje deed wegsmelten. De Lambrusco familie uit Emilia Romagna met de wijnen van Lambrusco di Sorbara DOC, Lambrusco Salamino di Santa Croce DOC, Lambrusco Grasparossa di Castelvetro DOC en Reggiano DOC werden zeer boeiend besproken. Het verschil tussen de diverse Lambrusco variëteiten prima uitgelegd.

We proefden volgende wijnen:

  1. Cantina Zucchi – Lambrusco di Sorbara DOC Spumante Brut Rosè ‘Silvia Zucchi’ (18 € – Crombé wines)
  2. Francesco Bellei & C. – Lambrusco di Sorbara DOC Frizzante Secco ‘Ancestrale’ 2021 (13 € – niet in België)
  3. Cantina di Carpi e Sorbara – Lambrusco Salamino di Santa Croce DOC Frizzante Secco ‘Dedicato ad Alfredo Molinari’ (13 € – niet in België)
  4. Cantine Lombardini Reggiano DOC Lambrusco Spumante Brut ‘Il Signor Campanone’ (9,40 € – Niet in België)
  5. Zanasi – Lambrusco Grasparossa di Castelvetro DOC Frizzante Secco ‘Bruno Zanasi’ (10,90 € – niet in België)
  6. Cleto Chiarli – Lambrusco di Castelvetro DOC Frizzante Secco ‘Vigneto Enrico Cialdini’ (17,40 € – Vino per passione)

Masterclass 2 – Franciacorta

Aldo Fiordelli bracht ons een dieper beeld in de diversiteit van de terroir van de Franciacorta Spumanti uit Lombardia, tussen Brescia en het lago di Iseo. Uiteraard kennen de meesten onder ons wel deze hoogstaande Italiaanse bubbels die gemaakt worden volgende de traditionele methode. Chardonnay, Pinot Nero en Pinot Bianco zijn de druiven die ervoor verantwoordelijk zijn. Sinds recent wordt er ook een klein percentage Erbamat toegestaan. Met deze druif, die een hoge aciditeit bezit, wordt nog volop geëxperimenteerd n.a.v. de global warming.

Op de proeftafel:

  1. Andrea Arici Azienda Agricola Colline della Stella Franciacorta DOCG Brut Nature ‘ZeroUno’ (35,90 € – Crombé wines)
  2. Barone Pizzini Franciacorta DOCG Extra Brut Rosé Millesimato ‘Edizione’ 2019 (36,50 € – Niet in België)
  3. Castello Bonomi Franciacorta DOCG Millesimato ‘CruPerdu’ 2019 (33,55 € – Vasco)
  4. Ca’ del Bosco Franciacorta DOCG Brut Satèen Millesimato ‘Vintage Collection’ 2019 (70,00 € – Young Charly)
  5. Majolini Franciacorta DOCG Brut Millesimato ‘Vintage’ 2018 (28,00 € – niet in België)
  6. Le Marchesine Franciacorta DOCG Brut Millesimato 2015 (40,00 € – niet in België)

Masterclass 3 – Brunello di Montalcino

We vielen vandaag in uitersten. Terwijl de masterclass van Lambrusco misschien deze was die het minst aangevinkt stond (vooraf weliswaar), keek iedereen uit naar de masterclass Brunello. Eén van onze Chinese deelnemers was zo enthousiast dat hij spreekster van dienst Carlotta Salvini om tips vroeg om een Brunello na te maken in zijn land. Verder dan een Brunello di Montalchina kwam hij niet aan informatie…

De flessen waren opgebouwd rond het jaar 2019 en volgende Sangiovese wijnen kregen we te proeven:

  1. Ruffino Brunello di Montalcino DOCG Greppone Mazzi 2019 (49,00 € – Niet in België)
  2. Pian delle Querci Brunello di Montalcino DOCG 2019 (30,00 € – Niet in België)
  3. Castello Romitorio Brunello di Montalcino DOCG 2019 (67,20 € – Niet in België)
  4. Carpineto Brunello di Montalcino DOCG 2019 (42,50 € – Limburgs Wijnhuis)
  5. Fattoria dei Barbi Brunello di Montalcino DOCG 2019 (52,00 € – Rouseu)
  6. Poggio di Sotto Brunello di Montalcino DOCG 2019 (255 € – Wines & Bites)

Bezoek aan Guido Berlucchi (Franciacorta)

De eerste dag werd afgerond met een bezoek aan het Franciacorta huis van Berlucchi.
Na een rondleiding in dit zeer mooie wijnhuis werden we zeer hartelijk ontvangen door Cristina Ziliani in de Palazzo Lana en werden we getrakteerd op een mooi diner op de bovenverdieping.
Uiteraard konden we proeven van de diverse Spumanti die het huis maakt. De lijn Imperiale tijdens de aperitief, de ’61 Franciacorti tijdens het voorgerecht en de Nature bubbels tijdens het hoofdgerecht. Tenslotte werd ook nog Le Riserve geopend.
Met een voldaan gevoel gingen we terug de bus op richting Verona en hotel. Veel werd er niet gespuwd tijdens dit bezoek zodat er van ‘nog wat studeren’ niet veel in huis kwam.

default

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Collio Friuli – Adembenemend (mooi & lekker)

Posted on oktober 26, 2021 by Bottle Case

Collio, doet dit een belletje rinkelen? Bij de liefhebbers van de beste Italiaanse witte wijnen ongetwijfeld. Dit betrekkelijk kleine wijngebied in het Noordoosten van Friuli, grenzend, zeg maar grensoverschrijdend met Slovenië bergt van de lekkerste witte wijnen die je kan vinden in Italië! Maar Collio is zoveel meer dan enkel maar een uitstekend wijngebied. Het is een pracht van een omgeving waar je in alle rust en stilte één kan worden met de natuur. De golvende heuvels waar de wijngaarden op staan baden in de rust. Ben je wandelliefhebber en heb je een zwak voor Süd Tirol/Alto Adige, trek eens wat verder tot de omgeving van Gorizia of Cormons. Het is een verborgen juweeltje waar je je hart zal verliezen. Buiten de uitstekende wijnen, de natuur en de rust heeft de regio trouwens nog extra troeven! Trieste is, naar mijn persoonlijke mening, één van de allermooiste steden en een bezoek aan Grado is een must! En wat dan te zeggen van Cividale op amper 50 km van de Friulaanse prosciutto bakermat San Daniele.
Overtuigd? Boek je een weekje in het Relais Russiz Superiore, reserveer een tafeltje bij Osteria La Subida (sublieme wijnkaart trouwens) en geniet met volle teugen! Oh ja, ga zeker de grens over want de pracht loopt grenzeloos verder in het Sloveense Brda én stop er ook om de wijnen te proeven!! Ze worden niet voor niet de ‘Wines with no border‘ genoemd.

Genoeg promo talk! Ik moet het uiteraard over wijn hebben en geen reisleider spelen. Bij Amici had Frans een wit avondje Friuli ingepland. Van de 8 wijnen waren er 5 afkomstig uit Collio. Wat volgt is enige informatie omtrent het wijngebied Collio en de geproefde wijnen. Het verslag van een uiterst geslaagde proefavond!

Collio DOC, enkele weetjes!

  • Collio DOC is de afgeknotte naam, je mag evenzeer Collio Goriziano DOC gebruiken
  • Collio kunnen we vinden in de regio Friuli-Venezia-Giulia aan het stadje Gorizia. Cormons is het wijndorpje bij uitstek. In de lokale enoteca kan je wijnen van bijna alle huizen vinden.
  • Sinds 1968 bestaat de DOC Collio
  • Het is geen groot wijngebied van ongeveer 1.500 hectare wijnaarden. De wijngaarden liggen op een hoogte tussen de 60 en 270 meter boven de zeespiegel.
  • Hoewel je er zeker rode wijnen kan vinden is het voornamelijk een wit-wijn-land.
  • De belangrijkste witte druiven die je er kan vinden zijn: Friulano, Ribolla Giallo, Sauvignon Blanc, Pinot Bianco, Pinot Grigio, Chardonnay en Malvasia Istriana. Daarnaast kan je ook wijnen vinden van Traminer, Muller-Thurgau, Riesling en Welshriesling (Riesling Italico).
  • De belangrijkste rode druivenrassen zijn: Cabernet Sauvignon en Merlot. Verder is er ook aanplant van Pinot Nero, Cabernet Franc en Carmenère. Hoewel Refosco dal Peduncolo Rosso niet met vermelding van de druif gebruikt mag worden in de Collio DOC kunnen we de wijnen van deze druif ten zeerste aanraden (geef ze wel de nodige tijd om zich te ontwikkelen).
  • Indien je melding maakt van het druivenras op het etiket moet dit minimaal voor 85% aanwezig zijn (zowel voor witte als voor rode wijnen).
  • Voor een Riserva is er een rijpingsperiode van minimaal 20 maanden voor de witte wijnen en 30 maanden voor de rode (waarvan minstens 6 maanden in het vat).
  • De unieke bodem die we treffen in Collio wordt de Ponca bodem genoemd en bestaat uit gelaagde mergel en zandsteen met vulkanische componenten die de wijnen een ziltig karakter bezorgen en een hoge mineraliteit geven.
    Dit gegeven verklaart waarom ik in de proeverij vaak een vuursteen mineraliteit heb genoteerd.

De proeverij!

  1. Tiare Sauvignon Blanc 2017 – Collio DOC
    100% Sauvignon Blanc – Inox
    Heldere citroengele kleur. De neus kan de Sauvignon Blanc niet verbergen. Kruisbessen, varens en citrusfruit komen je als eerste tegemoet. De neus geeft zich mooi prijs want aroma’s van peer, ananas, jasmijn en noten komen eveneens opzetten. De tong wordt geprikkeld door de stevig aanwezige zuurtjes. De smaak kent wel een mooie opbouw gaande van citrus aanzet naar een wat vettiger middenstuk om dan citrus/kruidig te eindigen. De afdronk kent een prominent bittertje.
    Punten: 81/100 – Prijs: 18,95 € (te koop bij Wine-Art)
  2. Venica e Venica Ronco delle Cime 2015 – Collio DOC
    100% Friulano – 40% rijpt gedurende 6 maanden in foeders, 60% in inox
    Stevig goudgeel doorkleurd. Walsen doet de wijn absoluut deugd en laat het bouquet wat openen. Vollere, rijpere aroma’s alleszins met rijpere appel, honing, perzik/abrikoos, mango en citrusfruit. Je waant jezelf wandelend in Italië want de Jasmijn geur komt opzetten. Vanille, hazelnoot, licht vegetaal en anijs zijn in de achtergrond aanwezig. Qua smaak treffen we een volle, rijke wijn die ondanks zijn rondeur de nodige frisheid bergt. Leuk toetsje Ricard/Sambuca (anijs dus). Lange afdronk met een vuursteen-mineralige aanwezigheid. Zeer kruidig ook doorspekt met een citrus aanwezigheid.
    Punten: 84/100 – Prijs: 28,40 € (te koop bij Baeten Vinopolis)
  3. Russiz Superiore Pinot Bianco Riserva 2015 – Collio DOC
    100% Pinot Bianco – Vergisting in eiken vaten en verdere rijping gedurende 3 jaren
    Helder goudgele kleur. Vrij complexe neus met een mooie toasty toets erdoorheen. Uitgebreid fruitpallet met het witte fruit van appel en peer. Perzik en meloen als geel fruit en tenslotte zowel verse citrusvruchten als de zeste van sinaasappel. Floraal met jasmijn en honing, kruidig met munt en peper. Het toasty vertalen we naar vanille en geroosterde pijnboompitten. De smaak brengt een lichte anijsaanwezigheid en is voornamelijk vettig en rond te noemen in de aanzet. Nadien komt de aciditeit opzetten evenals de specerijen (peper) en een licht puntje bijenwas. De lange afdronk bergt een mooi puntje roze pompelmoes.
    Punten 88/100 – Prijs: 30,80 € (te koop bij Wijnkennis)
  4. Edi Keber 2016 – Collio DOC
    Blend van Friulano, Ribolla Giallo en Malvasia Istriana – Vergisting en opvoeding in betonnen cuves
    Strogeel van kleur, helder en zuiver. Je moet echt wel werken met het glas om de nodige aroma’s te ontdekken. Fruit met naast citrus ook perzik en abrikoos. Floraal, licht kruidig, notig en vegetaal. Individuele aroma’s blijven moeilijk te ontdekken. Zeer fris van smaak waar de zuurtjes van start tot einde spelen doorheen de wijn. Finesserijk, niet te krachtig van smaak. Voldoende lange afdronk met de kenmerkende minerale onderbouwing.
    Punten: 83/100 – Prijs: 22,75 € (te koop bij Stappato)
  5. Eugenio Collavini Broy 2018 – Collio DOC
    50% Friulano, 30% Chardonnay, 20% Sauvignon Blanc – Gedeeltelijke houtlagering in barriques en tonneaux
    Blinkend goudgeel. Alvast een intrigerende neus met heel duidelijk herkenbaar de aanwezigheid van mandarijn! Ander aanwezig fruit zijn appel en perzik. Ook opvallend aanwezig is de koninginnenbrij. Verder munt, peper, karamel lichte toasting, amandel en vegetaal. Vol van smaak, lichtjes oxydatief zelfs maar wel in de goede zin. Heel knap evenwicht, fijn en toch vol van smaak. De zeste van mandarijn komt terug in de afdronk evenals de kruidigheid. Dit is een mooie wijn maar alleszins geen allemansvriend.
    Punten: 89/100 – Prijs: 33,20 € (Niet te koop gevonden bij een Belgische wijnhandel)
  6. Silvio Jermann Vintage Tunnina 2015 – Venezia Giulia IGT
    Blend van Sauvignon Blanc, Chardonnay, Ribolla Gialla, Malvasia en Picolit – Vergisting en opvoeding in eiken vaten
    Duidelijke geelgouden kleur. Geparfumeerde, zeer verfijnde, aangename en complexe neus. Ik som op: appel, peer, perzik, abrikoos, citrusfruit, jasmijn, anijs, munt, pijnboompit, toast, varens, boter… De smaak brengt ons licht in vervoering! Zeer mooie wijn met een mix van fruit, dragende zuren! Daar is de Sambuca opnieuw. Een lange afdronk met fijne pompelmoes. Uiterst mineraal ook. Samengevat: een fluwelig, verfijnde wijn met een vettig hoekje.
    Punten: 92/100 – Prijs: 56,10 € (te koop bij Young Charly)
  7. Vie di Romans Piere 2015 – Friuli Isonzo DOC
    100% Sauvignon Blanc – 7 maanden rijping in inox + 10 maanden in de fles
    Helder geelgouden kleur. Uitnodigende, mooi geparfumeerde geur waar de Sauvignon Blanc impressies (varen, kruisbes, citrus fruit) opnieuw duidelijk aanwezig zijn. Maar, er is meer dan enkel dat. Geroosterde amandelen, rijpere peer, ananas, witte bloesems, munt en peper om wat te noemen. Speelse zuren prikkelen de smaakzinnen met verfijnde citrusvruchten. Een puntje rondeur komt opzetten en het einde deint uit met een subliem bittertje. Opvallend is dat deze wijn helemaal niet terugvalt na de schitterende Jermann!
    Punten: 91/100 – Prijs: 29,95 € (te koop bij Ad Bibendum)
  8. Livon Braide Alte 2018 – Venezia Giulia IGT
    Blend van Sauvignon Blanc, Chardonnay, Picolit en Moscato Giallo – Vergisting in nieuwe eiken vaten en rijping gedurende 8 maanden in deze vaten.
    Strogele, heldere kleur. Mooie uitnodigende neus met een diversiteit aan fruit: verse ananas, sappige peren, gedroogde abrikoos en limoen. Honingraat (ook in de smaak), geroosterde witte amandel, jasmijn, en peperkruidig. Niet waargenomen als geur maar de venkel/anijs proef je wel. In tegenstelling tot de vorige 2 wijnen moeten de zuren ditmaal wel degelijk weerwerk bieden en daar slagen ze wonderwel in. Gedroogd/gekonfijt fruit, vuursteen-mineralig en een lang en vooral schoon einde!
    Punten: 90/100 – Prijs: 30,00 € (te koop bij Magnus)

De laatste 3 wijnen waren wat mij betreft de beste van de degustatie! Daar gaat mijn theorie dat Collio DOC de beste wijnen geeft uit Friuli…

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Grüβ Gott vanuit Zuid-Tirol

Posted on februari 14, 2012 by Bottle Case

Ben je ooit al verder geweest dan het land van Heidi aus Tirol? Neen, wel steek de Oostenrijkse landsgrens een keer over en nestel je in het Italiaanse Alto Adige oftewel Zuid-Tirol. Land van de dolomieten, land van de Otzi de ijsmummie, prachtig wandelgebied, uitstekend skigebied, land van welness, land van een onnoemlijke appelproductie maar bovenal ook land van uitstekende wijnen!

Zo nu en dan borrelt het gevoel bij me weer op… terug gaan in de tijd! Onbezonnen, onbevooroordeeld wijnen kunnen proeven, bespreken en beoordelen. Op ontdekkingstocht doorheen een ganse regio om deze streek en haar magische sappen te ontdekken en te begrijpen. En dus heb ik me nog eens een keertje laten gaan. Zuid-Tirol of Alto Adige was de uitverkorene. Mails werden verzonden, discussies werden gevoerd, staalflessen kwamen binnen.

Er was bij mezelf het besef dat ik mijn pet als wijnhandelaar nooit volledig meer zou kunnen afzetten. Toch wou ik kritisch kunnen blijven. Met die gedachte startte ik de opzet van een open tastings. Ik zou mijn eigenste wijnen; namelijk deze van Kellerei St. Michael-Eppan en Nals Margreid laten meespelen op de degustatie. Ik zou ze kritisch benaderen en mijn eigen producten in vraag stellen. Zijn ze mijn gamma waard…laat ze het maar een keertje bewijzen tussen een blinde degustatie met een aantal neutrale proevers.

Het spijtige, in vergelijking met vroegere tijden althans, was dat mooie gevestigde namen in België zoals bijvoorbeeld Aloïs Lageder uit de boot vielen. Dat is het nadeel uiteraard in de concurrentiestrijd tussen collega’s. Positieve is dat je nieuwe spelers leert kennen, jong en ambitieus. Onbekend en daardoor ook onbemind… Ja, het opzet is nog steeds uitstekend.

Zo kwamen er op 26 januari 61 verschillende wijnen op tafel. De wijnen werden allen netjes ingepakt zodat ze onherkenbaar waren. Twaalf verscheidene proevers waren present. Een proefmarathon waarbij ieder individueel zijn tempo bepaalde en zijn bevindingen weergaf op het proefformulier. Een helse opdracht indien je nog maagd bent voor wat zulke tastings betreft.

In bijlage kan je alvast de resultaten vinden van de proeverij.

Punten

Welke conclusies kan ik verbinden aan deze proeverij? Er is momenteel geen enkel reden om de 2 huizen waarmee ik werk in twijfel te trekken. Globaal gezien kwamen beiden goed uit de proeverij, vooral als je de prijs benadering erbij neemt. Je moet immers weten dat de wijnen uit Alto Adige niet van de goedkoopste zijn.

Alto Adige – samengevat in enkele feiten:

  • Alto Adige is officieel tweetalig Italiaans-Duits en behoort sinds 1919 officieel bij Italië
  • Bolzano en Merano het kloppende hart zijn
  • Alto Adige is met zijn 5.300 ha aan wijngaarden één van de kleinste Italiaanse wijngebieden
  • Alto Adige is het snelst groeiend kwaliteitsgebied in Italië met maar liefst 98,8 % (!!!!) van de wijnen die onder een DOC vallen
  • Er gemiddeld gezien 300 zonnedagen per jaar zijn en dat er ruim voldoende neerslag is
  • De Dolomieten zorgen voor vele valleien en microklimaten en bovendien een bodem geeft die een vat vol mineralen in de wijn brengt
  • De bodem is voornamelijk van vulkanisch porfier maar er zijn ook primitieve rotsbodems van kwarts, mica tot kalksteen
  • De Dolomite lime uniek is ter wereld
  • De wijngaarden op steile hellingen liggen tot wel 1000 meter hoogte en dat terrasbouw daardoor noodzakelijk is
  • Er 7 verschillende winegrowing areas zijn(Bassa Atesina – Oltroadige – Bolzano – Adige Valley – Merano – Isarco Valley – Val Venosta) die zorgen voor 8 verschillende DOC gebieden.
  • De Doc wetgeving er sinds 1975 van toepassing is en er tot op heden geen enkele DOCG bestaat
  • Gewurztraminer hier zijn oorspronkelijke herkomst vindt
  • Schiava en Lagrein kwaliteitsvolle autochtone druivenrassen zijn
  • Er een 20-tal verscheiden druivenrassen aangeplant staan waaronder al de Franse klassiekers
  • Hoewel er een meerderheid aan witte rassen aangeplant staat de rode Schiava de meest aangeplante druif is
  • Pinot Grigio de koploper is in aanplant van de witte rassen

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Het Negende Vat – Een pedagogisch verantwoorde wijnclub

Posted on juni 23, 2011 by Bottle Case

Opgericht op 18 september 2001, ontsproten uit een aantal Frans-onkundige benevelde geesten! Het Negende Vat heeft ondertussen reeds 10 kaarsjes uitgeblazen. Dat gebeurde naar jaarlijkse traditie in een zeer ontspannen sfeer in restaurant Il Forno te Zandhoven. Groot is ons clubje niet, die ambitie hebben we hoegenaamd niet! Wel uniek is dat van de momenteel 17 leden er nog steeds 10 van in het prille begin actief zijn. Clublokalen hebben we des te meer versleten… volgend jaar zitten we terug bij onze roots in Herentals!

Met een bijna voltallige bezetting (15 personen) tekenden we afgelopen dinsdag present op ons jaarlijks diner. Om onze 10 jaar luister bij te brengen hadden we de ambitie om aan te kloppen bij Danny van Folliez in Mechelen. We moeten dus vroeger aankloppen…volzet luidde het verdict! Dan maar een alternatief ‘Il Forno’ te Zandhoven. Andere stijl, andere keuken, andere ambiance. Maar evenzeer genoten met volle teugen en van het eten, en van de wijn!!

We kozen voor een 4-gangen menu

Amuse Bouche+ glaasje Prosecco

*

Trio van Carpaccio
of
Scampi Piccante

*

Osso Buco Il Forno
of
Gestoomde zalmfilet met ravioli van krab

*

Tiramisu
of
Panna Cotta

We opteerden ervoor om zowel bij het hoofdgerecht als bij het voorgerecht telkens 2 verschillende wijnen te serveren.
Twee witte wijnen: Gavi di Gavi van Ca’ da Bosio (veel te vlak voor een Gavi, zijn naam als hoogmoedige druif alle eer aandoende) en een Pinot Bianco van Cantina Bolzano (mooie witte wijn, waar een heel subtiel houttoetsje in te ontdekken was). Deze laatste was een prima combinatie bij de carpaccio. Helaas vielen beide wijnen weg bij de Scampi Piccante.

In rood gingen we resoluut voor twee klassieke en bekendere wijnen. Onze eerste keuze was een Barbera d’Alba. Lauro 2009 van Ferdinando Principiano. Deze zat barstensvol rood fruit en de sappigheid droop er van af. Zalige eerste keuze!
Vervolgens was er een Chianti Classico 2007 van Villa Mangiacane. Dit bleek alvast een schot in de roos te zijn bij de Osso Buco. Zowel wijn als gerecht werden naar een hoger niveau verwezen. Super natuurlijk.
Bovendien maakte het fijne gezelschap het plaatje volledig! Meer moet je echt niet hebben in het leven…

Programma Het Negende Vat 2011 – 2012

Dinsdag 13 september 2011

We gaan een verticale degustatie houden van het Château Lussac. Château Lussac is een Saint-Emilion uit, hoe kan het ook anders, de satelliet gemeente Lussac Saint-Emilion.
Zes verschillende wijnjaren werden becommentarieerd door Alain Bloeykens. We gaan onze proefnotities toetsen aan de zijne en kijken in hoeverre wijnjournalisten waarheidsgetrouw schrijven.

15-16-17-18 september 2011 – Studietrip Portugal: Porto – Porto met bezoeken aan Villa Nova de Gaia, Vinho Verde, Douro en Bairrada.

Dinsdag 11 oktober 2011

Een tweede verticale degustatie ditmaal van Catena Zapata, meer bepaald van de Malbec. Catena is één van de toonaangevende wineries uit de Mendoza regio in Argentinië. Naast een kleine verticale zullen er nog andere wijnen van dit domein te proeven zijn. Het beloofd alvast een hoogstaande degustatie te worden.

Dinsdag 8 november 2011

Alto-Adige of südtirol! We gaan dieper in op deze noord Italiaanse wijnregio. Thuishaven van Lagrein, Schiava en bovenal geboorteplaats van Gewürztraminer! Deze ietwat on-Italiaanse regio is een zegen voor vele internationale (Franse) druivenrassen. Onbekend is vaak onbemind… Tijd voor veranderingen!

Dinsdag 13 december 2011

Say Cheese! We gaan onze kaasfamilies onderwerpen aan een wit/rood test. Bij elk type kaas zetten we één witte en één rode wijn die volgens ‘de boekskes’ a perfect match zijn. Wint wit of toch rood?

Dinsdag 10 januari 2012

Veelzijdigheid troef met Tempranillo! Dit gaan we dan ook eens uittesten… Op de proeftafel verwachten we Tempranillo in al zijn vormen. Tempranillo, tinto del pais, tinto de toro, tinto fino, Cencibel, Ull de Llebre, tinta roriz, aragones, …  er mag zelfs een nieuwe wereld tempranillo bij zitten.
Benieuwd of we zijn veelzijdigheid ook in het glas zullen proeven.

Dinsdag 8 februari 2012

The battle of the gladiators! Meursault vs Puligny Montrachet. Top Chardonnay, buren van elkaar bovendien. Wie is de mooiste, wie heeft de grootste, wie mag zich tot keizer tronen!

Dinsdag 8 maart 2012

Flaschengärung oder méthode traditionelle. De Duitse Sekt wordt volledig uitgelicht. Hoogstaand of zeemzoet suikerwater…

Dinsdag 10 april 2012

Vini Adriatico della Marche !! De Marken hebben naast 4 DOCG gebieden, waaronder 2x Verdicchio in Reserva voor wit,  de rode Conero en de rood schuimende Vernaccia di Serrapetrone ook 15 DOC gebieden. Benieuwd wat we allemaal op de proeftafel kunnen krijgen van dit voor de meesten ongekende wijngebied…

Dinsdag 8 mei 2012

Cairanne – Chusclan – Laudun – Massif du’Uchaux – Plan de Dieu – Puyméras – Roaix – Rochegude – Rousset Les Vignes – Sablet – Saint-Gervais – Saint-Maurice – Saint-Pantaléon les Vignes – Séguret – Sinargues – Valréas – Visan
Zeventien dorpjes hebben het recht hun naam op het etiket te plaatsen als Côtes Du Rhône Villages. We proberen er van elk eentje te verzamelen en te proeven…

Dinsdag 12 juni 2012

Eindigen doen we klassiek met onze BYO- formule… Dit jaar gaan we voor een GSM! Ieder brengt een wijn mee gemaakt van de drie cépages Grenache, Syrah, Mourvèdre. Ga je klassiek voor de zuidelijke Rhône, Languedoc of Roussillon of ga je het zoeken in de Zuid-Afrika, Australië of waar dan ook… Slechts één voorwaarde! De wijn mag hoegenaamd niet gehaald worden in een supermarkt.

Dinsdag 19 juni 2012

Negende Vat Banket waarbij we dit jaar eindelijk in Folliez trachten te raken.

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , | 6 Comments »