De decadentie van een wijnclub 2025 – Grenzenloos genieten

Wat ooit begon als een eigenzinnige uitspatting, is intussen uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt binnen onze wijnclubs Het Negende Vat en ODK. Eens per jaar trekken we alle registers open voor een superdegustatie. De wijnen zijn van een hoger kaliber, de sfeer mag uitbundiger, en de gastronomische hapjes zouden niet misstaan op het menu van een sterrenzaak.

Zoals de traditie het wil, ligt de focus ook dit jaar resoluut op Italië. Andere landen worden vriendelijk maar beslist naar de achtergrond verwezen. Met dank aan mijn hardnekkige liefde voor la bella Italia. Ik heb dit jaar zelfs geen zucht van mompelend bezwaar mogen vaststellen. Much appreciated!

Trouwe lezers van de Bottle Case blog weten ondertussen wat volgt: een verslag van wat in de glazen kwam en een hint van wat er in het bord verscheen. Want de combinatie van wijn en spijs blijft de essentie van onze decadentie.

In het bord:

  1. Fish & Chips met stijl
  2. Gegrilde tongfilet met jonge prei, bloemkool en garnaal
  3. Niet zomaar met mosterd gevulde kipfilet
  4. Speenvarken op trage wijze gegaard met crumble spek risotto
  5. Gerijpte haas van Simmental rund met een mix van wortel en bloemkool
  6. Asperges, doperwten met een door vadouvanjus overgoten lamsfilet

In het glas:

Il Colombaio di Santachiara L’Albereta Riserva 2021 – Vernaccia di San Gimignano DOCG
100% Vernaccia. 12 maanden rijping in foeders.
Heldere strogele kleur met een zweem van goud. De neus is meteen raak: alles zit in harmonie. Appel en peer vormen het fruit samen met kruisbes, perzik en abrikoos, terwijl bloesems een elegante florale touch geven. Daar tussendoor zweeft een subtiele hint van anijs en munt, gevolgd door een vleugje peper en vanille. Amandel en een lichte groene plantaardige geur zorgen voor extra aanvulling, en die minerale toets? Die brengt het geheel helemaal in balans. In de mond toont deze Riserva zich levendig en energiek. De zuren zijn fris, terwijl de textuur zacht en rond aanvoelt. Het fruit blijft mooi overeind en wordt ondersteund door een extra lange lengte die een verfijnde indruk achterlaat tot lang na de slok. Deze wijn brengt je meteen in de juiste stemming. Een geweldige opener van de avond, en vooral een wijn die je niet snel vergeet.
Punten: 92/100 – Prijs: 35,00 € (te koop bij Licata)

Tenuta di Tavignano Misco Riserva 2019 – Verdicchio di Castelli di Jesi Classico Riserva DOCG
100% Verdicchio. Geen houtlagering.
Heldere en zuivere goudgele kleur. De neus is onmiddellijk open: zonnig fris en mineraal, met een rijke schakering aan aroma’s. Peer, ananas en perzik spelen het fruitige openingsakkoord, gevolgd door citrusvruchten en voorjaarsbloemen. Maar daar stopt het niet. Een kruidige onderstroom van munt, peper en salie voegt diepte toe, terwijl hazelnoot en een vleug buxus voor extra complexiteit zorgen. Tenslotte is er een zekere aardsheid, vuursteen, een aangename ziltigheid. Ook in de mond blijft deze Verdicchio indruk maken. De zuren zijn levendig tot pittig en geven structuur en spanning. Dit is helemaal geen schrale wijn, integendeel, hij blijft droog en zacht, vol en toch fris, perfect in balans. De lange afdronk is een waar spel van kruiden en mineraliteit, met dat onmiskenbare zilte karakter dat de wijn nog meer dynamiek geeft. Zeer mooie wijn en subliem gemaakt.
Punten: 90/100 – Prijs 39,00 € (Te koop bij Vinesse)

Feudo Maccari Firraru Family & Friends Single Vineyard 2021 – IGT Terre Sicilliane
100% Grillo – Lagering: 6 maanden houtlagering.
In de neus is complexiteit troef. Steenfruit voert de hoofdrol: peer, perzik, abrikoos, een vleugje mango, vergezeld van citrus en sappige meloen. Daaronder kruipt een kruidige laag van anijs, munt en salie, met een toets van vanille. Amandel en hazelnoot voegen zich subtiel in het koor, samen met minerale en aardse accenten die alles diepgang geven. In de mond zet de complexiteit zich moeiteloos door. De wijn is levendig en krachtig, met frisse aanzet en zachte textuur. Vol en rond zonder zich te bezondigen aan een ‘tè gevoel’, fruitig en kruidig tegelijk. De mineraliteit blijft aanwezig, en het droge karakter (droger dan een non met stalen principes) draagt bij aan de lange, evenwichtige afdronk. Alles blijft mooi in balans, tot de laatste slok.
Punten: 89/100 Prijs 59,90 € (Te koop bij Carleone)

Livio Felluga Terre Alte Bianco 2021 – DOCG Rosazzo
Mix van Friulano, Pinot Bianco & Sauvignon Blanc – Houtlagering: 9 maanden.
Intense, heldere strogele kleur. Het aroma is zó mooi dat je bijna vergeet te proeven. Je zou kunnen blijven ruiken en telkens komt er weer wel iets nieuws tevoorschijn. Appel, kruisbes, perzik, abrikoos, citrus, bloesems, roos, jasmijn… Vervolgens een flits van anijs, munt en peper. Er zit een fijne vanilletoets in verweven, een tikje amandel, wat buxus en vers gras, plus die minerale en licht aardse kant. Het is een geur die intens binnenkomt, maar tegelijk ook iets uiterst verfijnds heeft. En dan proef je, eindelijk, en heb je meteen spijt dat je zo lang in dat glas hebt zitten snuffelen. Want de smaak is… ja, scary fine. Krachtige intensiteit, levendige zuren die droog en rechtlijnig zijn, en een mondgevoel dat bol staat van het rijpe fruit. Vol en rond, met een frisheid die blijft doortrekken tot in de afdronk. En die afdronk is een indrukwekkend slotakkoord van fruit, kruiden en mineraliteit dat maar blijft aanhouden. Er zit zelfs een oxidatief toefje in, maar dan in de meest positieve zin denkbaar. Fris, levendig, spannend. Dit is een wijn die onze Amerikaanse vrienden waarschijnlijk 100 keer amazing zou laten roepen. Wij houden het bij: Wat een topglas!
Punten: 95/100 – Prijs 105,00 € (Te Koop bij Licata)

Duemani CiFRA 2022 – IGT Costa Toscana
100% Cabernet Franc, opgevoed in betonnen cuves.
Cabernet Franc uit Toscane? Absoluut, en op z’n puurst. Hier geen houtlagering om het fruit te maskeren, maar een glas vol ongebreidelde energie en karakter. Robijnrood, tranend. De neus is een feest voor kruidenliefhebbers: een explosie van peper, kaneel en tijm, verweven met fris rood fruit zoals kers, framboos en aalbes met een licht snoeperige toets. Daarnaast duiken diepere aroma’s op: chocolade, mokka, laurier, thee en zelfs een vleugje potloodslijpsel en humus, wat het geheel een zekere complexiteit geeft. In de mond toont de wijn zijn ware kracht. De intensiteit is indrukwekkend, maar blijft soepel en speels dankzij de aanstekelijke zuren en fluweelzachte tannine. Droog, maar nooit streng. Rond en evenwichtig, met een sappige kern vol fruit en een kruidige finale die lang nazindert. Dit is een wijn met pit, zonder zwaar of log over te komen.
Punten: 89/100 – Prijs 34,00 € (Niet te koop in België)

Conte Vistarino Pernice 2018 – DOC Pinot Nero dell’Oltrepo Pavese
100% Pinot Nero – Lagering: 12 maanden in barriques.
Kers tot granaat rood, helder en licht tranend. In de neus meteen een gelaagde verfijning: rijp rood fruit zoals aardbei, kers en aalbes dartelt rond tussen florale toetsen van viooltjes en roos. Daarbovenop: munt, peper, nootmuskaat, een streepje sinaasappelzeste, cederhout, mokka en een vleug laurier. Alles rust op een aardse ondertoon die tegelijk krachtig en fijnzinnig blijft. In de mond is de wijn mineraal en kruidig, met een zekere beheersing. En smaak die vol en rond is, met sappig fruit, levendige zuren en soepele, rijke tannine die helemaal niet schuren. De intensiteit is precies aanwezig zonder te forceren. De afdronk is lang en houdt de balans feilloos vast tussen frisheid, fruit en kruidigheid. Het geheel voelt aan als een ingetogen punch: zacht, maar wel raak.
Punten: 89/100 – Prijs: 36,00 € (Niet te koop in België)

Cantina Adrian Anrar Riserva 2020 – DOC Südtirol/Alto Adige
Druif: Pinot Nero- Lagering: 12 maanden in barriques.
In het glas toont de wijn zich met een uiterst zuivere robijnrode kleur. De neus is zeer mooi en zonder twijfel complex te noemen. Hij geeft zijn volledige verhaal wel niet in één keer prijs. Je moet er wat mee werken en dan kan je laag na laag zijn totale bouquet ontdekken. Rijpe aardbei, kers, framboos en aalbes zetten de toon, florale toetsen van roos zorgen voor een verfijnde lift. Kruidigheid en houttonen vullen het geheel aan: munt, peper, kaneel, ceder, zoethout, mokka en tabak. Een geurpalet dat moeiteloos blijft evolueren met elke walsbeweging. En dan, diep in de achtergrond, een vleugje laurier, paddenstoel en sousbois, waardoor hij zich duidelijk als Pinot Noir bekend maakt. In de mond blijft de wijn het hoge niveau moeiteloos vasthouden. Dit is een krachtig smaakprofiel waarin tannine en zuren de ruggengraat vormen, zonder ooit overheersend te worden. Soepel en fris, droog maar toch zacht, met een lange finale die fruitig en kruidig blijft nazinderen. Super mooi in balans, vol en heerlijk fris. Jawel, een toonbeeld van elegantie en verfijning. Ook de finale is gewoonweg geweldig. Het soort afdronk dat je doet glimlachen en je meteen zin geeft je glas bij te vullen. Dit is een fantastisch lekkere wijn die finesse koppelt aan kracht.
Punten: 93/100 – Prijs 37,50 € (Niet te koop in België)

Azienda Gulfi 2019 – DOCG Cerasuolo di Vittoria Classico

70% Nero d’Avola & 30% Frappato. Opgevoed gedurende 12 maanden in botti van Slavonisch eiken.
De robijnrode kleur fonkelt verleidelijk in het glas. De geur is super geparfumeerd, bijna bedwelmend zelfs. Rijpe kers, braam en framboos dansen samen met rode bes en viooltjes, terwijl peper en anijs voor een kruidige spanning zorgen. Tijm en laurier brengen een vleugje mediterrane frisheid, terwijl ceder, tabak en een aardse toets van sousbois het geheel extra diepte geven. Afronden doen we met een zweem van chocolade. Dat maakt het geheel verleidelijk genoeg om over te gaan naar de proeffase. In de mond is de wijn net zo veelbelovend als in de neus. De eerste slok onthult een voldoende krachtige intensiteit en een rijke stijl, zonder ook maar een moment log of vermoeiend te worden. Levendig en fris, met een zijdezachte textuur en een harmonie die blijft boeien. Het rijpe rode fruit wordt ondersteund door kruidige nuances en een lichte, verfijnde bitterheid die voor extra spanning in de afdronk zorgt. Deze is trouwens voldoende lang, vol en perfect in balans, met een aangenaam vleugje chocolade dat zich als een laatste kus op de lippen nestelt. Zeer mooie, smakelijke en sappige wijn.
Punten: 89/100 – Prijs 32,00 € (Niet te koop in België)

Di Majo Norante Don Luigi Riserva 2019 – DOC Molise Rosso
100% Montepulciano – 12 maanden rijping op barriques.
Helder donkerrood in het glas, met een opvallend gekleurde traanvorming. Het bouquet komt meteen op je af met een lichtjes gestoofd aroma van donker zwart fruit zoals pruim, kers, braam en cassis met een kruidige mix die de hele zuiderse kruidenkast lijkt open te trekken: peper, kruidnagel, tijm, laurier. Daarbij komen toetsen van chocolade, cederhout, zoethout, een vleugje tabak, wat leder en humus. In de mond toont hij zich fors: een stevige body, krachtige intensiteit, met een sappige stroom van donker fruit en kruidigheid. De tannine zijn soepel maar rijk, de zuren levendig en fris. Alvast een combinatie die voor spanning en balans zorgt. De smaak is vol, rond en rijk aan sappig fruit, maar het zijn vooral de kruidige en frisgroene toetsen die het laatste woord nemen in de lange afdronk. Hoewel hij technisch meer dan correct is, komt hij in deze context wat minder verfijnd over. Het kneusje van de proeverij dus, maar wel eentje dat stevig in zijn schoenen staat.
Punten: 86/100 – Prijs 45,00 € (Te koop op diverse plaatsen in België)

Illuminati Zanna Riserva 2018 – DOCG Colline Teramane Montepulciano d’Abruzzo
100% Montepulciano, 24 maanden rijping in Slavonische eiken botti.
Stevig, rijk en zonder schroom, de Illuminati Zanna Riserva 2018 maakt meteen duidelijk dat hij er is. Donkerrood met kleurende tranen. De neus opent uitbundig met een explosie van zwart fruit: pruimen, kersen en bramen, begeleid door een zweem van alcohol die nét aanwezig genoeg is zonder te storen. In de achtergrond ontwikkelt zich een fascinerend spel van aroma’s: viooltjes en munt wervelen samen met peper, kruidnagel en tijm, terwijl cacao, cederhout, koffie en tabak voor een serieuze ondertoon zorgen. Een vleugje paprika, laurier en zelfs iets dierlijks voegen extra complexiteit toe. In de mond zet de wijn zich krachtig neer, zonder overdreven intensiteit, maar wel met een stevige structuur. De tannine zijn rijk en aanwezig, maar omhuld door verfrissende, levendige en broodnodige zuren. Rijkdom en balans gaan hier hand in hand: het fruit blijft overeind tussen de kruidige tonen, en in de lange, zachte afdronk komt pure chocolade subtiel om de hoek kijken. Dit is een Montepulciano met bravoure, een wijn die zowel krachtig als gelaagd is, kruidig en gul, maar altijd beheerst. Hij vraagt om geduld maar vooral om een volgend glas.
Punten: 90/100 – Prijs: 27,50 € ( Niet te koop in België)

Giuseppe Quintarelli 2017 – DOC Valpolicella Classico Superiore
Druiven:
Corvina, Corvinone, Rondinella, plus een vleugje Croatina en Molinara. Lagering: 84 maanden in grote Slavonische botti.
We ruiken, we proeven, we genieten en beseffende de complexiteit om na dit geproefd te hebben nog objectief te kunnen beschrijven. De kleur, dat gaat nog net lukken: helder blinkend robijnrood met traanvorming. Om het vervolg neer te pennen heb ik me meerdere malen op de vingers moeten tikken om niet als een ‘groupie’ over te komen! Wauw, wat een heerlijk uitnodigende geur! Dit is Valpolicella op zijn meest expressieve en verfijnde manier. De neus opent met een explosie van kers, rode en blauwe bes, pruim en florale tonen van viooltje en roos. Maar daar stopt het niet, munt, peper, tijm en rozemarijn voegen een frisse kruidigheid toe, terwijl cacao, ceder en mokka voor diepgang zorgen. Een vleugje tabak, laurier, thee en een subtiele hint van champignon en humus geven de wijn een aards randje. Er zweeft zelfs een lichte zweem van alcohol doorheen, zonder ook maar iets te overheersen. Ik absorbeer, ruik opnieuw en glimlach. Ik weet dat ik kan en mag gaan proeven! En dan de smaak beschrijven! Alles staat hier in superlatieven uitgedrukt! De intensiteit is krachtig, de tannine zijn rijk en stevig, de zuren levendig en fris. De subtiele zoetheid geeft een mooie zachtheid, terwijl de alcohol perfect in balans blijft. Dit is een volle, frisse en fruitige Valpolicella met een geweldige lengte en een afdronk die heerlijk blijft nazinderen, zowel fruitig als kruidig. Supercomplex en toch verfijnd en fris. Een wijn die moeiteloos charme en kracht combineert. Dit is Mr. Valpolicella op zijn best, een meesterwerk van geduld en precisie. Quintarelli doet het weer, met een wijn die met recht en rede zijn punten verdient.
Punten: 97/100 – Prijs 169,40 € (Te koop bij Alcavino)

Kellerei Bozen Taber Riserva 2021 – DOC Südtirol/Alto Adige
100% Lagrein – 12 maanden barrique.
Helder en diep donkerrood met een bijna paars hart en een gekleurde traanvorming die meteen iets veelbelovends verraadt. In de neus ontvouwt zich een heerlijk, gelaagd bouquet dat geen moment verveelt: pruim, kers, braam en cassis openen, gevolgd door viooltjes, zwarte peper en een zweem kruidnagel. Het aromatische palet wordt verder aangevuld met tijm, eucalyptus, rozemarijn en een aanzet van sigarenkistje, koffie en vlezigheid. En net als je denkt alles gehad te hebben, komen daar nog tabak, leder, laurier, grafiet, en sousbois bij . Dat alles met een minerale backbone. In de mond een stevige body met krachtige intensiteit: de wijn vult de mond royaal, maar zonder overdaad. Rijke tannine geven structuur, frisse zuren houden het geheel levendig en zorgen voor een verrassende dynamiek. Sappigheid is hier geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het karakter. De smaak is vol, rond en breed uitgesmeerd over het gehemelte, met een afdronk die zowel fruitige elementen als kruidige chocolade laat nazinderen. Extra lange lengte, en alles blijft in balans. Een Lagrein met overtuiging, zelfvertrouwen en een uitgesproken gevoel voor stijl.
Punten: 92/100 – Prijs 52,50 € (Te koop bij Van Eccelpoel)

San Giovenale Habemus Etichetta Bianca 2021 – IGT Lazio Rosso
Niet alledaagse blend van Grenache, Syrah, Carignano en Tempranillo. Lagering: 20 maanden in barriques.
Kleur: helder, paars, bijna zwart met gekleurde traanvorming. De intensiteit druipt haast letterlijk van het glas. De neus is een ware mokerslag van donker fruit: pruim, kers, braam, cassis, Mon Chéri bonbons zelfs, met dat licht snoeperige randje. Daaroverheen een bedwelmend boeket van viooltjes, jeneverbes, peper, kruidnagel, tijm, eucalyptus, rozemarijn. Met enige zin voor overdrijving lijkt het wel alsof iemand een kruidenkast over een fruitmand heeft uitgestrooid. De wijn is niet bang om een stevig statement te maken. Vlezig en rokerig, met tonen van chocolade, cederhout, zoethout, tabak, leder, laurier, grafiet en zelfs een hint van paddenstoel. Alles zit erin, zonder dat het uit de bocht vliegt. In de mond presenteert hij zich met een medium tot stevige body, krachtige en rijke tannine, frisse tot droge zuren en een volle, ronde smaak. Wat vooral opvalt is de balans: de fruitige sappigheid blijft prominent, maar krijgt een onmiskenbare ondersteuning van kruidige diepgang en die typisch chocolade toets in de aanhoudende afdronk. Geproefd een dag na de bekendmaking van een nieuwe paus, en tja, Habemus papam, maar vooral Habemus vinum. Een onverwachte ster in de line-up, goed!
Punten: 92/100 – Prijs: 80,00 € (Niet te koop in België)

Tenuta Sette Ponti Vigna dell’Impero 2016 – DOC Valdarno di Sopra
100% Sangiovese – 24 maanden rijping in botti.
Helder en vol kersenrood in het glas, met een licht gekleurde traan. De neus is een waar festijn voor wie houdt van gelaagde aroma’s: klein sappig rood en zwart fruit (kers, braam, framboos, aalbes), omkranst door florale toetsen van viooltjes en roos, een zweem van munt en een likje peper, kaneel en ceder. Voeg daar nog koffie, vlezigheid, tabak, laurier, grafiet en een toets sousbois aan toe, en je zit met een geurpallet dat gerust als aromatisch geparfumeerd mag worden omschreven. De aanzet in de mond is zelfverzekerd. Stevige body, met krachtige maar verrassend soepele tannine. De zuren zijn droog tot levendig, de smaak is vol en rond maar houdt een frisse kern vast die de wijn spannend houdt tot de laatste druppel. Wat volgt is een afdronk die lang blijft nazinderen met fruit, kruiden, chocolade én een ziltige mineraliteit. Een combinatie die zowel rijk als subtiel weet te zijnen dat maakt hem echt ‘wowy lekker’.
Punten: 92/100 – Prijs: 135,00 € (Te Koop bij Young Charly)

Tenute Le Colonne 2019 – DOC Bolgheri Superiore
70% Cabernet Sauvignon en 30% Cabernet Franc – 24 maanden in botti.
Helder robijn tot karmijn in kleur, met een opvallend licht gekleurde traanvorming. De neus opent met een bijzonder evenwichtig geurpallet: van pruim, braam en cassis over bessen en winegums tot een florale toets van viooltje. Daarna wordt het donkerder en boeiender: jeneverbes, munt, nootmuskaat, cederhout en sigarenkistje maken hun opwachting, gevolgd door koffie, een balsamico hint, tabak, leder, paprika, laurier, grafiet, champignon en zelfs een ondeugend vleugje meststal. In de mond toont de wijn zijn ware gestalte: stevige body, krachtige en rijke tannine die zich meteen laten voelen, maar netjes geïntegreerd blijven binnen een vol en rond geheel. De zuren zijn droog tot gematigd en precies genoeg om balans te brengen. De finale is lang en gelaagd, met fruit, kruiden en chocolade die samen een afdronk bouwen om U tegen te zeggen. Een smakelijke, rijke wijn met chirurgisch uitgevoerde rondingen.
Punten: 91/100 – Prijs: 45,00 € (Niet te koop in België)

Proprieta Sperino Uvaggio 2020 – DOC Costa della Sesia
80% Nebbiolo, 15% Vespolina, 5% Croatina. 22 maanden houtlagering.
Volle, kersenrode kleur. De neus is prachtig gelaagd en bijzonder uitnodigend, met een speels samenspel van bosaardbei, kers en framboos, omlijst door viooltjes en een pittige toets van peper en venkel. Dieper in het glas duiken ook ceder, koffie, tabak en leder op, samen met laurier, thee en een lichte toets van grafiet en paddenstoel. Een geur die blijft boeien en je telkens iets nieuws laat ontdekken. In de mond is de intensiteit krachtig, met rijpe, aanwezige tannine die de structuur stevig neerzetten zonder te domineren. De frisse zuren houden alles levendig en zorgen ervoor dat de wijn, ondanks zijn gelaagdheid, heerlijk zacht en verteerbaar blijft. De balans is voorbeeldig: rond en soepel, met een mooie wisselwerking tussen frisheid en rijp fruit. De afdronk blijft lang hangen, fruitig en kruidig tegelijk. Dit is een wijn die subtiel en complex in elkaar steekt.
Punten: 90/100 – Prijs: 33,00 € (Te koop bij Licata)

Enrico Serafino Briccolina Riserva 2016 – DOCG Barolo Riserva
100% Nebbiolo – Lagering: 36 maanden in grote botti van Sloveens eiken, gevolgd door flesrijping. Helder in het glas, met een kersenkleur die richting granaat neigt, en trage, elegante tranen. De neus is ronduit verleidelijk, eentje waar je met gemak kan aan blijven snuiven. Rijpe pruim, kers, framboos en aalbes geven een sappige opening, gevolgd door jeneverbes, munt, peper, laurier en salie die voor de kruidigheid zorgen. In de tweede golf komt het houtregister binnen: ceder, sigarenkistje, koffie en tabak, afgerond met aardse tonen paddenstoel en een witte truffel. In de mond gebeurt er iets bijzonders. Alles is aanwezig en er dwaalt een soort van geluk over je neer. De wijn heeft een stevige body, krachtige en rijke tannine, droge tot levendige zuren en een aanhoudende lengte. In de afdronk gaan fruit, kruiden én mineralen vrolijk samen, zonder dat iemand de leiding wil nemen. Vol, rond en fris, met een finesse die zich niet laat opdringen maar volledig overtuigt. Ja, dit is krachtig, maar wat een zuurtjes om dat geweld in toom te houden! Briccolina 2016 is een Barolo met een serieuze spierbundel die strak in het pak zit en uiterst elegant overkomt.
Punten: 95/100 – Prijs 139,00 € (Niet te koop in België)

Tenuta di Santa Maria 2016 – DOCG Amarone della Valpolicella Classico Riserva
75% Corvina, 15% Corvinone, 10% Rondinella. 66 maanden rijping in fust.
Heerlijk tranend en intense rode kleur. De neus is alvast een weelderig landschap: bosaardbei en pruim openen het spel, gevolgd door bloedsinaasappel en framboos, terwijl viooltjes en kruidige accenten van peper, kaneel en kruidnagel de compositie verfijnen. Na enige tijd en flink walsen duikt er een verrassende hint van mandarijn op, subtiel verweven tussen tonen van rozemarijn, melkchocolade, ceder, mokka en een vleugje tabak. Er zit zelfs een vlezig en vegetaal randje aan, terwijl de alcohol zijn rol niet onder stoelen of banken steekt. Rijk en mondvullend, met krachtige maar goed gedoseerde tannine en zuren die de boel mooi in balans houden. De smaak blijft zacht, maar vermijdt het soms té fluwelige karakter dat Amarone kan hebben. De finale is lang en meeslepend, met rijp fruit, kruiden en cacao die nog lang blijven nazinderen. Dit is een wijn die zijn kracht met stijl draagt.
Punten: 91/100 – Prijs 79,00 € (Te koop bij Burgio)

Verticale proeverijen: Beter kan je een wijn niet leren kennen!

Voor we erin vliegen: eerst even een dikke chapeau. En dan bedoel ik écht een dikke chapeau. Bij Amici zijn we wel wat gewend, het niveau van onze proeverijen ligt standaard hoog, maar soms overtreft een sessie zelfs onze stoutste verwachtingen. De lat lag dit keer op olympisch niveau.
Wijnmeester Peter had acht wijnen geselecteerd. Op zich niets ongewoons, zou je denken. Maar het werd pas echt interessant toen bleek dat het om vier duo’s ging: telkens een oude en een jongere jaargang van dezelfde wijn. Italiaans, uiteraard. Vier keer een monocépage, vier verschillende druiven, en telkens proefden we de wijnen naast elkaar. Blind. We kregen geen jaartal, geen regio, geen druif. Alleen onze zintuigen als gids.

Onze opdracht? Proef, vergelijk en benoem. Welke druif zit in je glas? Uit welke regio komt deze wijn? En voor de durvers: van welk huis zou dit pareltje afkomstig kunnen zijn?

Het resultaat was een mini-reeks van vier blinde verticale proeverijen. Compact, intens en, laat ons eerlijk zijn, ronduit heerlijk. En zo komen we vanzelf bij het onderwerp van dit artikel: de verticale proeverij.

Zoals jullie ondertussen wel weten, hebben wijnliefhebbers vreemde gewoontes. Ze praten met hun glas, ruiken aan kurken alsof daar geheime boodschappen op staan, en organiseren proeverijen die meer weghebben van een archeologische expeditie dan van een gezellige borrel. Een van die bijzondere (en bijzonder geliefde) rituelen is de verticale proeverij. Geen acrobatiek vereist, wel een flinke portie nieuwsgierigheid, concentratie en liefde voor detail.

Wat is een verticale proeverij?

Een verticale proeverij draait niet om de positie van je glas, maar om het jaar op het etiket. Je proeft meerdere jaargangen van één en dezelfde wijn, van één producent, afkomstig van dezelfde wijngaard of appellatie. Denk aan een rij flessen Quinta do Crasto Old Vines Reserve van 2001 tot 2012 die we hier al eerder hebben gepost. De druiven zijn dezelfde, de plek ook, maar de jaargang wisselt. Wat je proeft, is de invloed van de tijd en het klimaat op dezelfde wijn-DNA.

Waarom ‘verticaal’?

De term komt voort uit hoe wijnproeverijen vaak worden opgesteld: verticaal betekent dat je in de tijd reist, van de oudste jaargang naar de jongste of andersom. In tegenstelling tot een horizontale proeverij, waarbij je verschillende producenten of druiven van hetzelfde jaar vergelijkt, leg je hier de focus op evolutie.

Wat leer je ervan?

Heel veel. Een verticale proeverij is een soort live les in wijnbouw, keldertechniek én klimatologie. Je ontdekt hoe een wijn zich ontwikkelt: hoe jeugdige zuren rijpen, hoe tannine zachter worden, hoe aroma’s verschuiven van fruitig en fris naar aards en complex. Je leert ook hoe goed (of niet) een wijn veroudert en hoe consistent de wijnmaker is. Krijg je een breuk in de lijn, een jaargang die plots helemaal anders smaakt, dan is dat voer voor discussie: was het het weer, een kelderexperiment, of gewoon een off-day?

Waarom zijn wijnnerds er zo gek op?

Omdat verticale proeverijen wijn tot leven brengen. Je proeft geen losse flessen, je proeft een tijdlijn. Deze tijdlijn kan verrassend zijn, ontroerend, of zelfs licht chaotisch, net als een goede roman. Voor sommigen is het pure nostalgie: de wijn uit het jaar van je huwelijk naast de wijn van het geboortejaar van je kind. Voor anderen is het een tactisch spel: wanneer opent deze wijn zich het mooist? Hoe lang moet ik nog wachten met mijn 2016?

Hoe organiseer je er zelf één?

  1. Kies je wijn
    Begin met een wijn die al meerdere jaren op de markt is geweest en waarvan de kwaliteit en het bewaarpotentieel bewezen zijn. Italië biedt hier een rijk buffet aan mogelijkheden. Denk aan klassiekers zoals Barolo of Chianti Classico, waarvan producenten vaak terug te vinden zijn tot in de jaren ’60 of eerder. Ook Etna Rosso, met z’n vurige vulkanische karakter, is een fascinerende kandidaat voor een verticale opstelling, zeker gezien de sterke jaargangverschillen op de flanken van de Etna. Hou je van krachtige rode wijnen met een stevig verouderingspotentieel? Dan is Taurasi of Sagrantino di Montefalco een absolute aanrader. Liever iets internationaler van stijl? Bolgheri levert wijnen die niet alleen goed oud worden, maar ook stilistische evoluties tonen door de jaren heen.
    En voor de witte wijnliefhebber: onderschat Sauvignon Blanc uit Alto Adige niet. Deze bergwijnen kunnen verrassend goed rijpen en tonen na enkele jaren complexere kruidige en minerale tonen, ver voorbij het cliché van frisse citrus. Enfin, voorbeelden genoeg om aan de slag te gaan!
  2. Spreid je jaargangen
    Idealiter heb je een reeks van minstens vijf à acht jaargangen, met wat spreiding (bijvoorbeeld 2008, 2010, 2013, 2015, 2016, 2019). Hoe groter het verschil, hoe spannender de proefervaring.
  3. Zorg voor de juiste volgorde
    Proef van jong naar oud als je nieuwsgierig bent naar hoe de wijn zich ontwikkelt. Proef van oud naar jong als je je smaakpapillen wilt laten wennen aan de krachtigere, frissere structuren. Wat je ook doet, wees consequent.
  4. Glazen en notities
    Geef elke wijn z’n eigen glas, dat is stap één. Maar let op: gebruik voor alle wijnen hetzelfde type glas. Het lijkt misschien pietluttig, maar het maakt een wereld van verschil. Een wijnglas is geen neutraal instrument; het beïnvloedt hoe aroma’s vrijkomen, hoe de wijn in je mond valt, en zelfs hoe je de zuren en tannine ervaart. Zorg dus voor een reeks identieke glazen. Dat hoeft niet per se luxe kristal te zijn, wel uniform van vorm en grootte. Dat maakt terugproeven en vergelijken eerlijker en zinvoller.
    Noteer je indrukken: geur, kleur, structuur, afdronk. Wat valt op, wat verandert er tussen de jaargangen? Maar laat ook ruimte voor verwondering. Een wijn hoeft niet in vakjes te passen om indruk te maken. Soms zegt een stil “wow” meer dan tien adjectieven.
  5. Deel het moment
    Een verticale proeverij wordt beter in gezelschap. Nodig mensen uit die nieuwsgierig zijn, niet noodzakelijk doorgewinterde wijnsnobs. De mooiste gesprekken ontstaan wanneer iemand zonder jargon zegt: “Deze smaakt alsof je een herfstbos inademt.”

En dan?

Niets kan je nu nog tegenhouden om van start te gaan. Dat is ook exact wat wij gedaan hebben en de proefresultaten kan je netjes hieronder vinden!

100% Barbera, afkomstig van de Scarrone-wijngaard in Castiglione Falletto.
Rijping gedurende 18 maanden, deels op inox, deels in grote fusten en deels in barriques.

Jaargang 2020
In het glas toont de wijn een diepe, donkere robijnrode kleur met paarse reflecties. De neus is direct en levendig, met veel jong zwart en blauw fruit: rijpe zwarte kersen, pruimen en blauwe bessen. Aangevuld met een toets van viooltjes, verse kruiden en een lichte hint van branderige houttonen. In de mond is hij energiek en sappig, met een levendige, haast pulserende zuurtegraad. De tannine is fijn en discreet. De wijn geeft meteen plezier, is gul en rond zonder zwaar te worden, en eindigt met een frisse, fruitige afdronk.
Score: 88/100

Jaargang 2017
De kleur is iets meer geëvolueerd, al blijven de verschillen beperkt: robijnrood, waarbij de jeugdige paarse rand is verdwenen. De neus is ingetogener maar complexer, met aroma’s van een startende fase naar gedroogd fruit, specerijen (kaneel, kruidnagel), een zweem van tabak en leer. In de mond is de wijn net iets voller en breder maar vooral duidelijk rijper. De zuren zijn mooi geïntegreerd en de tannine is fijn ontwikkeld. De alcohol woedt iets feller maar blijft beheerst en in balans. De afdronk reikt even lang maar toont iets meer gelaagdheid en eindigt met een zacht bittertje. Je proeft vooral meer tertiaire en aardse tonen die wijzen op een wijn die verder in zijn ontwikkeling staat dan de 2020.
Score: 87/100

Conclusie
De 2020 is expressief, fris en genereus en zeer zeker een wijn die nu al charmeert. De 2017 daarentegen spreekt met meer diepte, nuance en rust: een Barbera die zijn jeugdige juk van zich afgeschud heeft. Ondanks het verschil in stijl liggen beide jaargangen, met slechts drie jaar tussen, opvallend dicht bij elkaar. De verschillen zitten in de details. Mijn persoonlijke voorkeur ging op dit moment uit naar de jeugdigheid en de energie van 2020.
Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 49,00

100% Sangiovese met rijping op grote Slavonische en Franse eiken vaten gedurende 30 maanden

Jaargang 2019
De wijn toont een zuivere kersenrode kleur. De neus is een fruitfestijn met vooral kersen, rode bes en framboos. Na walsen komt er iets floraals naar boven dat we later als roos omschrijven, In het kruidige segment kregen kaneel, peper en oregano een omcirkeling. Een subtiele houttoets, naast een klein vleugje tabak en sous-bois ronden af. In de mond is de structuur jeugdig maar elegant met een middellange afdronk met impressies van rood fruit. De wijn zit zeer mooi in zijn zuren en, gelukkig maar, steken de tannine hun kop op. Deze wijn moet zijn evolutiefase nog doorlopen, maar dat dit grandioos zal lukken daar twijfelen we geen moment aan!
Score: 91/100

Jaargang 2010
Visueel toont de wijn zich iets meer geëvolueerd. Het rood van kers neigt meer naar granaat. De neus is ‘a touch of joy’, complex en rijp, met tertiaire tonen die direct opvallen: gedroogde kersen en pruimen, tabak, theeblad, truffel, leer en een vleugje balsamico. De kruidenmolen blijft nagenoeg intact. In de mond is de wijn zijdezacht, met perfect geïntegreerde zuren en fluweelachtige tannine. De smaak is gelaagd, breed en harmonieus. Aroma’s van donkere kersen, umami-tonen, kruiden en wat sous-bois begeleiden een lange, aanhoudende afdronk. De wijn is volledig opengebloeid en toont zich op een nobele manier rijp, zonder over de top te zijn.
Score: 94/100

Conclusie
De 2019 laat al veel kwaliteit zien: precisie, frisheid en toekomst. Maar de 2010 bewijst waarom Brunello zo’n naam heeft opgebouwd: het is een toonbeeld van evolutie en balans. Waar de 2019 je uitnodigt tot geduld, nodigt de 2010 uit tot rustig genieten, maar dan wel met de volle aandacht. Hoewel het verschil in jaren in alle fases van het proeven duidelijk was, waren er toch ook nog voldoende elementen die de verwantschap tussen beide jaargangen onderstrepen. Ik had eerlijk gezegd meer imperfectie verwacht in de 2010.
De voorkeur ligt momenteel bij de ultieme balans van de 2010 terwijl 2019 in de kelder het label aangehangen krijgt: nog enkele jaren afblijven.
Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 70,00

100% Nebbiolo afkomstig van de iconische cru Bricco Boschis in Castiglione Falletto. Traditionele vinificatie met lange schilweking en rijping op grote Slavonische eiken vaten gedurende 36 tot 42 maanden. Cavalotto staat bekend om zijn pure, sobere stijl met groot verouderingspotentieel.

Jaargang 2019
De wijn toont een heldere en zeer zuivere kersenrode kleur met een lichte transparantie aan de rand. De neus is jeugdig en verraadt kracht, met aroma’s van zure kersen, rozenbottel, wilde aardbei en frisse kruiden. Er bloeit iets floraals, roos en kamperfoelie, naast een minerale toets, koffie, tabak en een geur van een ochtendwandeling door het bos. In de mond is de structuur strak, met hooggeplaatste zuren en aanwezige, korrelige tannine. De wijn is lineair en gefocust, maar toont nu al zijn innerlijke kracht en precisie. De afdronk is lang, fris en licht droogtrekkend. Een stevige binnenkomer dus, maar het uitdrogende van de tannine sterft stilaan uit. De frisse zuren en het sappige kleine fruit steken mooi de kop op. Een Barolo die zich nog volledig moet ontvouwen, maar nu al getuigt van klasse.
Score: 92/100

Jaargang 2010
De kleur is meer geëvolueerd: robijn met een baksteenoranje rand. Wow, dit is een zeer verlangende en open neus, met lagen van potpourri, fijne kruiden, tabak, truffel, cederhout en gedroogd fruit van pruim en vijg. Een lichte animale toets en tertiaire aroma’s zorgen voor die typische Barolo-noblesse. In de mond is de wijn een genot, de tannine perfect versmolten, de zuren nog levendig maar volledig ingebed in het geheel. De smaak is breed en harmonieus met een lange, kruidige afdronk die echoot met nuances van potgrond, en gedroogde kersen. Dit is Barolo op kruissnelheid. En toch, als je het geduld hebt, zou ik hem nog drie à vier jaar proberen te negeren.
Score: 95/100

Conclusie
De verschillen tussen beide wijnen zijn voelbaar in elk aspect (structuur, aroma, textuur), maar de onderliggende stijl van Bricco Boschis blijft herkenbaar. De nuances zijn duidelijk: het fruit verliest zijn jeugdigheid en droogt langzaam in, het frisse parfum van roos vervaagt naar ingedroogde bloemen. De frisse branderige aroma’s ondergaan hun eigen metamorfose: koffie wordt mokka, cederhout wordt sigarenkistje, de cacaoboon transformeert tot een volwaardige reep pure chocolade. En de ochtendwandeling door het bos eindigt in een verzameling paddenstoelen.
Twijfel bestaat er echter niet: 2010 is zeer, zeer mooi. En 2019? Die volgt deze geplaveide weg binnen, aheum, negen jaartjes?
Te koop bij Levipe – Prijs huidige jaargang: € 99,70

100% Cabernet Franc van de Toscaanse kust, Maremma, Bolgheri. Paleo Rosso rijpt 16 maanden op deels Franse eik, deels conische houten vaten (conical trunks) en deels amphora.

Jaargang 2019
In het glas toont de wijn een diepe, bijna ondoorzichtige karmijnrode kleur met paarse reflecties. De neus is compact en intens: cassis, zwarte bes, verse paprika, munt en een toets van zoethout. Na wat zuurstof komen florale tonen (viooltjes, iris) opzetten, samen met een subtiele hint van cacao en potloodslijpsel. In de mond is de wijn krachtig maar verfijnd, met fijne maar stevig aanwezige tannine. De zuren zijn fris, de smaak lang en gefocust, met een afdronk waarin fruit, kruiden en een hint van eik mooi in balans komen. Nu nog een tikkeltje streng en jeugdig, maar de architectuur staat er.
Score: 94/100

Jaargang 2012
Er valt amper een kleurverschil waar te nemen. Wel is de jeugdige spiegelende glans verdwenen, misschien het enige zichtbare teken van ouderdom. De neus is weelderig, rijp en complex, met duidelijk meer aardse toetsen. Een opsomming: zwarte kersen, pruimen, bramen, leder, grafiet, oregano, munt en donkere chocolade. Een zweem van truffel, humus en cederhout zorgt voor die extra laag. In de mond is de wijn rond, vol, fluwelig. De tannine is volledig versmolten, de zuren nog levendig genoeg om spanning te geven. De smaak is dragend, de afdronk lang, met echo’s van tabak, peper en ingedroogd zwart fruit. Dit is een Cabernet Franc in topvorm! Op het hoogtepunt van zijn evolutie? Dat durf ik sterk te betwijfelen. Hij kan nog een hele tijd mee al zal het een bijzonder zware opgave zijn deze wijn te ontwijken!
Score: 94/100

Conclusie
In dit geval heb ik geen uitgesproken voorkeur voor de jongere of oudere wijn. Beiden bekoren me tot in het diepste van mijn wijnhart. De 2019 is als een gespannen boog: strak, gecontroleerd en beloftevol, maar nog niet helemaal losgelaten. De 2012 toont wat mogelijk is na een decennium: wat zachter, wat rijker, wat meer versmolten. Het is fascinerend hoe dicht beide wijnen bij elkaar liggen, ondanks een verschil van zeven jaar.
Te koop bij Licata – Prijs huidige jaargang: € 130,00

Timorasso: De Witte Feniks uit Piemonte

Ik ben het vlug even gaan opzoeken alvorens ik aan de ontleding van de Timorasso druif begin. Sinds 2012 heb ik Timorasso wijnen in mijn assortiment heb opgenomen. De aanleiding was een uiterst aangename reis naar Piemonte met een aantal internationale wijnschrijvers. Eén van de opgezette proeverijen kreeg als titel mee ‘Young promising winemakers’. Hier stonden toen de Timorasso wijnen van onder andere Pomodolce, La Colombera en Claudio Mariotto tussen. De druif fascineerde me zodanig dat ik enkele maanden later aanklopte bij Pomodolce en een samenwerking met hen startte.

Een druif met geschiedenis én karakter

Timorasso is inheems aan Zuid-Piemonte, met name het gebied rond Tortona (vroeger bekend als Derthona) in de provincie Alessandria, waar de eerste schriftelijke vermelding van de druif al dateert uit de 14e eeuw. In de 19e eeuw was het zelfs de meest aangeplante variëteit in die regio — volgens het ampelografisch bulletin van de familie Di Rovasenda uit 1885.

Toch verdween Timorasso bijna volledig van het toneel. Moeilijke bloei, onregelmatige opbrengsten, gevoeligheid voor weersomstandigheden, en druiven die bij wind gewoon van de tros vallen: dit is geen druif voor luie wijnmakers.

Tot Walter Massa in de jaren ’80 besloot dat Timorasso gered moest worden. Met amper 500 overgebleven stokken op zijn domein vinifieerde hij in 1987 zijn eerste 100% Timorasso. Hij stelde dat deze wijn niet per se baat had bij houtlagering, maar wél aan complexiteit wint door rijping “sur lie”. De rest is geschiedenis. Vandaag vormt Timorasso de ziel van de subzone Colli Tortonesi Derthona DOC.

Die wedergeboorte is ondertussen ook de veel rijkere Barolo boeren ter ore gekomen. We zien een toename van investeringen in wijngaarden rondom Tortona van deze grote namen en een serieuze stijging in de aanplant van de druif. Je kan vandaag al Timorasso wijnen van onder andere Vietti en Borgnono vinden op de markt.

Synoniemen en foute vrienden

Timorasso komt in het veld ook wel eens onder andere namen tegen: Timorosso, Timorazza en vroeger ook Morasso. De naam Barbassese wordt soms nog genoemd, maar dat is officieel een foute toewijzing.

Hoe groeit ze, hoe bloeit ze?

Ampelografisch gezien is Timorasso een beauty met karakter. De trossen zijn middelgroot tot groot, conisch tot piramidaal van vorm en vaak voorzien van een extra ‘vleugel’. De bessen zijn geelgroen, stevig van schil en hebben een sappige, licht vlezige pulp. De smaak is neutraal als druif, maar met serieuze potentie in het glas.

Ze gedijt goed op middelhoge aanplantingen, wordt doorgaans geleid volgens het Guyot-systeem en voelt zich het best op klei-kalkrijke bodems. Haar groeicyclus is uitgebalanceerd: knoppen breken door in april, de bloei volgt in juni, véraison in augustus en de oogst vindt plaats eind september. Toch is ze gevoelig voor ongunstige weersomstandigheden in het voorjaar, wat kan leiden tot misbloei en een onregelmatige opbrengst.

In de wijngaard herken je Timorasso aan haar jonge scheuten met een witgroene kleur en karminroze randjes, bedekt met zachte haartjes. De bladeren zijn middelgroot, vijf- tot zevenlobbig en vertonen een gesloten, U-vormige bladsteelsinus. De trossen zijn meestal compact en hebben een duidelijke piramidale vorm, soms met zijtrosjes. De bessen zijn groot en geelgroen van kleur, met een stevige, wasachtige schil en een sappige, neutrale pulp. Meestal bevatten ze twee zaden per bes. De houtstructuur van de plant is robuust, met een grijsbruine kleur en opvallende knopen.

De druif rijpt laat, maar vaak ongelijkmatig. Door florale abortie en de kwetsbare verbinding tussen bes en steel verliest de plant makkelijk druiven, zeker bij wind. Een goed gekozen wijngaardlocatie met voldoende beschutting en ventilatie is daarom cruciaal, net als nauwgezette zorg tijdens de rijpingsfase.

Herkomst en verspreiding

Hoewel Timorasso vandaag vrijwel synoniem is met de Colli Tortonesi DOC, is hij officieel erkend sinds 1970 en toegestaan in zowel Piemonte als Lombardije. Je vindt hem ook terug in een reeks IGT’s zoals Ronchi Varesini, Bergamasca, Provincia di Pavia en Sebino.

Timorasso werd officieel erkend in 1970, maar pas sinds 2010 schiet de aanplant de lucht in — van 21 hectare in 2000 naar 129 hectare in 2010. En dat stijgt gestaag. Er zijn momenteel twee geregistreerde klonen: CVT 13 en CVT 31, beiden erkend in 2015. De aanplant van gecertificeerde stokken stijgt jaarlijks — in 2023 werden er bijna 450.000 stokken geproduceerd.

De wijn: rijk, rijp en serieus goed

Wie voor het eerst een glas Timorasso inschenkt, merkt meteen dat dit geen wijn is die zich opdringt. De druif vraagt om aandacht en tijd, maar beloont die generositeit met gelaagdheid en karakter. De kleur is diep citroengeel en de neus opent met aroma’s van rijpe peer, perzik en abrikoos. Daarbovenop komen toetsen van tropisch fruit en florale accenten zoals acacia en meidoorn. Honingtonen geven het geheel een zachte en gulle ondertoon.

Na enkele jaren flesrijping komt er een fascinerende transformatie op gang. De uitbundige fruitigheid maakt plaats voor meer diepgang en spanning. De mineraliteit wordt prominenter en doet denken aan natte kalksteen of vuursteen. Tegelijk ontwikkelen zich tertiaire aroma’s zoals petroleum, bijenwas en gedroogde kruiden. Deze evolutie roept vergelijkingen op met grote gerijpte Rieslings, maar Timorasso behoudt altijd zijn eigenzinnige identiteit.

In de mond presenteert hij zich met een brede structuur, levendige zuren en een vol, rijk mondgevoel. Wat deze wijn typeert is de combinatie van complexiteit, evenwicht en lengte. Timorasso wordt altijd gemaakt als een droge, stille witte wijn. Houtopvoeding is niet nodig. Integendeel, de wijn ontwikkelt zijn complexiteit door langdurige rijping op de fijne lies.

Dankzij zijn stevige structuur en frisse zuren is Timorasso uitstekend geschikt om te bewaren. Vijf tot tien jaar rijping in de fles is gebruikelijk, en in topjaren of bij getalenteerde wijnmakers kan hij nog veel langer meegaan. Dit is een wijn met kracht, spanning en finesse die zich prachtig ontwikkelt in de tijd.

Wat eet je erbij?

Timorasso is een veelzijdige begeleider aan tafel, zolang de gerechten zijn karakter en intensiteit kunnen evenaren. In zijn jeugdige vorm combineert hij bijzonder goed met geitenkaas, vitello tonnato of licht gekruide kipgerechten met een oosterse toets. Zijn frisse zuren en florale aroma’s zorgen voor een mooie balans met deze verfijnde smaken.

Wanneer de wijn meer rijping heeft gehad, verandert ook de gastronomische inzetbaarheid. Rijpere Timorasso’s verdienen gerechten met meer diepte en romigheid. Denk aan een romige risotto met saffraan en truffel, waarbij de aardse tonen perfect harmoniëren met de minerale onderbouw van de wijn. Ook bij schaal- en schelpdieren zoals oesters of sappige garnalen komt zijn zilte frisheid volledig tot zijn recht. Voor wie van umami houdt, is risotto ai funghi een schot in de roos, waarbij de wijn de hartigheid van het gerecht elegant omarmt en versterkt.

Timorasso is een wijn die zich graag laat uitdagen en die, mits juist gecombineerd, elke maaltijd naar een hoger niveau tilt.

Waarom je ‘m echt moet proberen

Timorasso is een wijn met persoonlijkheid en inhoud. Geen snelle verleider, maar een ras dat zich pas toont aan wie bereid is aandacht te geven aan wat er in het glas gebeurt. Zijn combinatie van frisheid, diepgang, structuur en evolutief potentieel maakt hem uniek binnen het Italiaanse witte wijnaanbod.

Voor liefhebbers van wijnen die spanning en complexiteit bieden, is Timorasso geen curiositeit maar een logische keuze. Niet omdat hij zeldzaam is, maar omdat hij goed is. Ontdekken dus, niet als trend, maar als blijvende verrijking van je wijnervaring.

Asparagi & amici: Italiaanse wijn als beste tafelgenoot

Asperges zijn terug – en ze verdienen een wijn met finesse

Zodra april zich aandient, begint het bij menig fijnproever te kriebelen. Het aspergeseizoen is kort, intens en gastronomisch gezien een jaarlijks hoogtepunt. Slechts een tweetal maanden lang siert het witte goud onze borden – net genoeg tijd om menig menukaart op z’n kop te zetten en chefs tot creatieve hoogtes te dwingen.

‘Wit goud’, zo noemen we de asperge hier. Poëtisch misschien, maar laat ons eerlijk zijn: qua verbeelding kunnen we nog iets leren van onze Franse en Duitse buren. Daar spreken ze over Pointes d’amour of Liebesspitzen. Liefdespuntjes. Daar krijg je meteen zin van om de tafel feestelijk te dekken.

Asperges in Italië – Asparagi con passione

Hoewel we in België en Nederland verzot zijn op het witte goud, is Italië allerminst onbekend terrein voor aspergeliefhebbers. Integendeel, asparagi maken al eeuwenlang deel uit van de Italiaanse eetcultuur, van noord tot zuid.

In het noorden, rond Veneto en Friuli, vind je de beroemde Asparago Bianco di Bassano, een beschermde streekproductie met DOP-status. Deze witte asperges worden vaak geserveerd met een zachtgekookt ei en olijfolie, simpel en puur. In Emilia-Romagna is asparagi alla Bismark populair: gebakken asperges met een spiegelei en Parmezaanse kaas. En natuurlijk zijn ze ook geliefd in risotto’s, zoals de romige risotto agli asparagi, afgewerkt met een beetje citroen en Pecorino.

Verder naar het zuiden verschijnen vooral de groene asperges op tafel, vaak gegrild of verwerkt in frittata’s, pasta’s of salades. Sicilië kent zelfs een wilde variant, asparagi selvatici, met een wat bittere, kruidige toets.

🇮🇹 Wist je dat… Italië tot de vijf grootste aspergeproducenten van Europa behoort?
En dat sommige regio’s zoals Veneto en Trentino zelfs asparagi-wijnroutes en lente-festivals organiseren?

Of het nu in eenvoud of in verfijning is: ook de Italianen weten de sensuele elegantie van asperges op waarde te schatten. Niet verwonderlijk dus dat zoveel Italiaanse wijnen er wonderwel bij passen.es op waarde te schatten.

Verleidelijk en verfijnd

Wist je trouwens dat asperges als afrodisiacum worden beschouwd? Ze zijn dus niet alleen een delicatesse, maar ook een subtiele knipoog op je bord. Zonder blozen op tafel én in het glas, want jawel, bij asperges hoort een goed gekozen wijn. En dat is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

Asperges zijn namelijk een buitenbeentje in de wereld van wijn en spijs. We denken zelden aan een passende wijn bij groenten – onterecht overigens – maar bij asperges is het bijna een reflex. Elk jaar opnieuw duikt dezelfde vraag op: welke wijn past erbij? En dit keer beantwoorden we die vraag met een uitgesproken focus: welke Italiaanse wijn past erbij?

Want laten we eerlijk zijn: Italië heeft alles in huis om het delicate karakter van asperges te begeleiden. Van frisse bergwijnen tot zonnige witte parels met mediterrane kruiden, het aanbod is net zo divers als de Italiaanse keuken zelf. En net zoals de asperge, vaak eenvoudig, maar verfijnd bereid, zijn ook Italiaanse wijnen geworteld in terroir, traditie en subtiele expressie.

Delicaat maar duidelijk

Het antwoord? Zoals altijd hangt het af van de bereiding. Maar als je puur de zachte, aardse elegantie van de asperge in de verf wil zetten, zijn er enkele basisregels:

❌ Geen overdreven houtlagering die de finesse overstemt
❌ Vermijdt een zekere complexiteit maar kies voor ‘straight-on’ wijnen
✔️ Kies voor frisse, zuivere witte wijnen met fijne zuren
✔️ En liefst een zekere elegantie, verfijning, lichtvoetigheid
✔️ Florale of licht kruidige aroma’s die aanvullen, niet domineren

Arneis uit Roero – een onverwachte match made in heaven

Elegant, aromatisch én verrassend veelzijdig

Onder de vele Italiaanse witte druiven is er één die steeds weer weet te verrassen in combinatie met asperges: Arneis, afkomstig uit de heuvelachtige Roero-regio in Piemonte.

Lang stond deze druif in de schaduw van de machtige Nebbiolo, waarvoor hij diende om de scherpe kantjes van de Barolo’s te verzachten. Maar sinds hij z’n plaats op het podium opeist, blijkt Arneis veel meer te zijn dan een begeleider. Hij is een karaktervolle witte wijn op zichzelf, die finesse koppelt aan structuur.

Wat maakt Arneis nu zo geschikt voor asperges?
Eerst en vooral: zijn frisse, maar zachte zuren sluiten naadloos aan bij de delicate bitterheid en de vegetale toets van asperges. Het wijnprofiel is genuanceerd en evenwichtig, met aroma’s van perzik, peer, amandel, witte bloemen en… een opvallende hoptoets. En net die hoptoets maakt Arneis uniek in het samenspel met asperges. Hop brengt een subtiele kruidigheid en florale bitterheid, die perfect resoneert met het groene, licht bittere karakter van de groente. Arneis verbindt met de asperge, hij verfraait haar, zonder te overheersen.

Roero Arneis combineert bovendien een zekere romigheid in de mond met een droge, cleane finale. Perfect bij zachte bereidingen zoals asperges à la flamande, een risotto met groene asperges of witte asperges met een zachte vinaigrette.

Hedendaagse Italiaanse suggesties – 6 witte wijnen bij asperges

Wijnen die méér doen dan begeleiden – ze verrijken het gerecht

1. Zibibbo (Sicilië)
Aromatisch, bloemig en met een elegante kruidige ondertoon. De geur van jasmijn, citrusbloesem en oranjebloesem maakt deze wijn verrassend fris – ideaal bij asperges met een Aziatische twist, ceviche of lichte vinaigrettes.

2. Verdicchio Superiore (Marche)
Strak en mineraal, met fijne bitters. Ideaal bij klassieke bereidingen met botersaus of Hollandaise.

3. Soave (Veneto)
Zacht aromatisch, met florale toetsen en een lichte amandeltoon. Een fijne begeleider van asperges met ham of gerookte zalm.

4. Lugana (Gardameer)
Rond, sappig en subtiel kruidig. Combineert mooi met romige sauzen of pasta met asperges.

5. Cortese / Gavi (Piemonte)
Verfrissend en elegant, met een zilte toets. Brengt structuur en frisheid naast de zachte asperge.

6. Sauvignon Blanc (Alto Adige)
Fris, strak en met verfijnde kruidigheid. De berglucht proef je – ideaal bij asperges met een kruidige vinaigrette of groene kruiden.


🍾 Extra feestelijk? Serveer een glas Brut Nature van Franciacorta, Trento DOC of Alta Langa.
Fijne bubbels geven asperges net dat tikje extra klasse.


Tot slot: durf ontdekken

Laat je verleiden door de lente in je glas. Of je nu kiest voor een ingetogen, klassieke combinatie of een onverwachte, eigenzinnige pairing. De juiste wijn tilt een aspergegerecht moeiteloos van eenvoudig naar subliem.

Durf spelen met texturen, met geuren, met terroir. Laat je leiden door intuïtie, door streek, of door pure nieuwsgierigheid. Kies voor een wijn die aanvult in plaats van overheerst. En wie weet ontdek je een pairing die jouw persoonlijke klassieker wordt.

Met asperges op je bord en Italië in je glas kan het haast niet misgaan.

Proef, geniet, ontdek. Try it…!

Cortese: Expressief wit uit Piemonte

De Cortese druif is autochtoon aan Piemonte en is een van de meest populaire en wijdverspreide witte druiven in deze regio. De eerste schriftelijke vermeldingen dateren uit de 17e eeuw in de provincie Alessandria, hoewel de precieze oorsprong onzeker blijft. Wel is duidelijk dat de bakermat van deze druif in de zuidelijke regio’s van Piemonte ligt, met een sterke aanwezigheid in de provincies Alessandria, Asti en Cuneo. Vooral de gebieden rond Gavi en Tortona hebben zich ontpopt als een belangrijke productieregio voor hoogwaardige Cortese wijnen.

Bijna 90% van de Cortese aanplant bevindt zich in Piemonte, maar er zijn ook wijngaarden in Veneto en Lombardije. In de loop der jaren heeft deze druif nooit grote schommelingen in populariteit gekend en is hij altijd een gerespecteerd, maar bescheiden onderdeel van de Piemontese wijnbouw gebleven. Toch heeft hij vooral dankzij de prestigieuze Gavi Docg wijnen internationale erkenning verworven. Cortese di Gavi was ooit de meest populaire witte wijn van Piemonte, maar is in recentere tijden in populariteit ingehaald door de Arneis en Timorasso. Desondanks blijft de wijn erg geliefd, vooral in de kustplaatsen van Ligurië, waar hij vanwege zijn heldere zuurgraad en frisheid uitstekend combineert met de lokale verse visgerechten.

Stamboom

De stamboom van de Cortese druif is niet volledig bekend, maar er zijn enkele belangrijke inzichten over de genetische afkomst en verwantschappen binnen de Italiaanse druivenfamilies.

  • Autochtoon aan Piemonte: Cortese is een inheemse witte druivensoort uit Piemonte, Italië. De eerste vermeldingen dateren uit de 17e eeuw in de provincie Alessandria.
  • Mogelijke voorouders: Hoewel er geen directe genetische ouders bekend zijn, vertoont Cortese genetische gelijkenissen met andere Piemontese druiven zoals Timorasso en Favorita (een synoniem voor Vermentino).

De naam “Cortese Bianco” wordt vaak gebruikt, naast dialectische varianten zoals Cortéis en Courtesia.

Verspreiding en belangrijke productiegebieden

Cortese wordt voornamelijk verbouwd in Piemonte, vooral in de provincies Asti en Alessandria. Binnen deze regio is de productie het meest geconcentreerd in de zones rond Gavi en de Colli Tortonesi, maar ook in delen van Cuneo, met name in de lagere Valle Belbo. Buiten Piemonte wordt de druif nog in beperkte mate geteeld in Lombardije (Oltrepò Pavese) en het westen van Veneto, met sporadische aanplantingen in andere Italiaanse regio’s en zelfs overzees.

Hoewel Cortese een echt Piemontees karakter heeft, heeft de opkomst van internationale witte druiven zoals Chardonnay in de jaren ’80 de totale aanplanting enigszins doen afnemen. Toch blijft Cortese een belangrijk onderdeel van de wijntraditie in Piemonte, met ongeveer 3.000 hectare wijngaarden.

Vandaag de dag speelt de druif een sleutelrol in verschillende DOC- en DOCG-wijnen, waaronder Gavi DOCG, Monferrato DOC, Cortese dell’Alto Monferrato DOC, Colli Tortonesi DOC, Piemonte DOC, Oltrepo Pavese DOC, Custoza DOC en Garda Cortese DOC.

Cortese – Ampelografie

De druif heeft een middelgrote tot kleine tros, afhankelijk van de klonale variëteit. De tros heeft een compacte structuur en een cilindrische tot piramidale vorm. De druiven zelf zijn klein, licht plomp en ellipsvormig en hebben een dunne, groenachtig gele schil met een subtiele goudkleurige tint bij blootstelling aan de zon.

Cortese staat bekend om zijn constante opbrengsten. De druif rijpt laat en wordt doorgaans in de tweede helft van september geoogst. Hoewel hij niet bijzonder ziektegevoelig is, kan meeldauw (odium) een probleem vormen. Omwille van de dunne schil kan de druif ook vatbaar zijn voor botrytis. De trossen zijn lang en los, eerst driehoekig en versmallend naar de onderkant.

Cortese past zich goed aan verschillende bodemsoorten aan, mits deze niet te rijk of vruchtbaar zijn. Hij gedijt het beste in droge klimaten met zonnige hellingen. De druif wordt vaak geteeld met de Guyot-snoeimethode om de opbrengst en kwaliteit te beheersen. Sommige wijnmakers passen malolactische fermentatie of houtrijping toe om de zuurgraad van de stille wijnen te temperen.

De Wijn: Een delicate en verfrissende Stijl

Oorspronkelijk werd de Cortese druif zowel voor tafelwijn als voor vinificatie gebruikt, maar tegenwoordig is het een pure wijndruif geworden. De meest bekende expressie is ongetwijfeld Gavi Docg, die wordt beschouwd als een van de meest verfijnde witte wijnen uit Piemonte.

Cortese wijnen zijn witte wijnen met een bleke citroenkleur. In de neus onthult de wijn aroma’s van vers geperste limoenen, kruidige en grasachtige tonen en witte bloemen. Op de tong toont hij smaken van honingdauw meloen, amandel, peer, citroen en Granny Smith appel, met een lichte ziltige ondertoon. De wijn heeft een medium body en een medium tot hoge zuurgraad.

Over het algemeen worden Cortese wijnen jong gedronken, maar de beste producenten kunnen wijnen maken die een lange levensduur hebben, dankzij de kwaliteit van de druiven, de productiemethoden en de hoge zuurgraad. In koelere regio’s of oogstjaren kan Cortese extreem hoge zuurgraad ontwikkelen, wat hem bijzonder geschikt maakt voor mousserende wijnen.

Dankzij deze kenmerken is Cortese een uitstekende begeleider van zeevruchten, lichte pastagerechten en delicate voorgerechten. Zijn verfrissende karakter maakt het ook een ideale zomerwijn.

Conclusie

Cortese is een druif met een sterke Piemontese identiteit en een elegante, verfijnde stijl. Ondanks de toenemende concurrentie van internationale witte druiven blijft Cortese een essentiële speler in de Italiaanse wijnwereld. Of het nu in de iconische Gavi-wijnen is of in andere appellaties, deze druif blijft een toonbeeld van frisheid, finesse en authenticiteit.
Enkele gerenommeerde producenten die Cortese wijnen aanbieden zijn:​

  • Broglia: Bekend om hun ‘La Meirana’ Cortese di Gavi, een wijn die de essentie van de Cortese druif belichaamt.
  • La Scolca: Bekend om hun ‘Cortese di Gavi’ wijnen, La Scolca staat synoniem voor kwaliteit en traditie in de productie van Cortese wijnen.
  • Villa Sparina: Een producent die bekend staat om zijn expressieve Gavi wijnen, met een focus op terroir en authenticiteit. ​
  • Pio Cesare: Een historisch wijnhuis dat naast hun beroemde Barolo en Barbaresco ook uitstekende Gavi produceert.

Bricco en Sori – What’s in a name?

We blijven nog even doordansen op onze diverse degustaties uit Piemonte die we de afgelopen weken beleefden. Vele van de wijnen uit deze regio krijgen een naam mee die begint met Bricco of Sori. Denk maar aan Bricco dell’Uccelleno van Braida die we proefden tijdens de Barbera degustatie of aan de namen van de wijnen van de misschien wel meest legendarische wijnmaker uit Piemonte ‘Angelo Gaja’ met zijn Sori Tildin of Sori San Lorenzo! Met een vette knipoog naar Amici wijnmeester Peter om zich niets aan te trekken van mogelijke commentaren en deze laatste twee wijn gewoonweg een keer op onze degustatietafel te plaatsen (neem 4 in plaats van 3 flessen)!

Bricco en Sori zijn dus namen die liefhebbers van wijnen uit Piemonte niet vreemd in de oren zullen klinken! Deze namen, gevormd door het lokale dialect, hebben wel degelijk een betekenis en bieden een kijkje in de mogelijke karakteristieken van de wijnen zelf. Laten we eens ontdekken wat er net schuil gaat achter deze namen!

Wat betekenen “Bricco” en “Sorì”?

  • Bricco: In het Piëmontese dialect verwijst “Bricco” naar het hoogste punt van een heuvel. Dit is de top van de wijngaard, vaak de meest zonovergoten plek, waar druivenranken profiteren van uitstekende blootstelling aan zonlicht en ventilatie. Deze omstandigheden maken het een ideale locatie om druiven van premiumkwaliteit te telen die bestemd zijn voor de beste wijnen uit de regio.

  • Sorì: Deze term duidt een zonnige, zuidelijk georiënteerde helling aan. Het woord vindt zijn oorsprong in “sole,” wat zon betekent, en benadrukt de warme, optimale omstandigheden op deze hellingen. In het koelere klimaat van Piëmont krijgen druiven hier voldoende zonlicht, waardoor ze volledig kunnen rijpen en wijnen kunnen voortbrengen die rijk, gebalanceerd en complex zijn.

Het gebruik van deze termen op wijnetiketten weerspiegelt de agrarische geschiedenis van Piemonte en de diepe kennis die generaties boeren hebben opgedaan over hun land. Maar achter deze woorden schuilen ook verhalen van arbeid en toewijding.

Wijnen met “Bricco” of “Sorì” op het etiket

Wanneer je deze namen op een Piëmontese wijnfles ziet, geven ze vaak een niveau van prestige en kwaliteit (neem dit toch maar met een korreltje zout) aan, en vaak ook een vleugje geschiedenis en mystiek die de verhalen van de regio weerspiegelen.

Bricco-wijnen

Wijnen met de aanduiding “Bricco” komen van de hoogste delen van de heuvels, waar druiven groeien in koelere temperaturen en profiteren van uitstekende drainage en luchtcirculatie. Dit resulteert in wijnen met kracht, structuur en een enig verouderingspotentieel. Hier tref je vaak een verfijnde balans tussen zuurgraad en concentratie, waarbij druivensoorten als Nebbiolo, Barbera of Dolcetto de hoofdrol spelen.

Een beroemd voorbeeld is de “Bricco dell’Uccellone” (Barbera d’Asti), die niet alleen geliefd is vanwege zijn rijke, krachtige smaak, maar ook vanwege de legende achter zijn naam. De wijngaard werd ooit beheerd door een eigenaardige vrouw die in de regio bekendstond als “l’uccellone”—de grote vogel. Ze droeg altijd zwarte gewaden en haar imposante aanwezigheid werd het symbool van de heuvel waar deze prachtige wijn vandaan komt. Dit soort verhalen geven een extra laag aan de ervaring van het drinken van een Bricco-wijn: je proeft niet alleen de druiven, maar ook de geschiedenis van de plek.

Sorì-wijnen

Sorì-wijnen komen van zuidelijke hellingen, waar de druiven baden in zonlicht. Deze wijnen staan bekend om hun rijpe, warme en intense smaak. De zonovergoten omstandigheden zorgen voor volledig ontwikkelde fruittonen, een weelderige textuur en een verleidelijk evenwicht tussen rijkdom en elegantie.

Neem bijvoorbeeld de legendarische “Sorì San Lorenzo”, gecreëerd door Angelo Gaja. Deze wijn is niet zomaar een eerbetoon aan een zonnige helling; de naam verwijst ook naar de familiekapel die naast de wijngaard staat. Het is een wijn met een ziel, geboren uit de unieke combinatie van terroir en familiegeschiedenis. Gaja’s “Sorì Tildìn”, een ander icoon, draagt de bijnaam van zijn grootmoeder Clotilde, een vrouw die symbool stond voor toewijding en respect voor het land.

Meer dan namen: Een reflectie aan terroir

Beide termen belichamen Piëmont’s terroir-gedreven filosofie. Ze vieren de subtiele wisselwerking tussen zon, bodem en helling die elke wijngaard definieert. In een regio waar microklimaten dramatisch kunnen variëren van de ene heuvel naar de andere, communiceren “Bricco” en “Sorì” aan wijnliefhebbers dat ze genieten van een wijn die is ontstaan uit zorgvuldige observatie en respect voor het land.

Albeisa – Message in a bottle?

Tijdens onze laatste proefsessies kwam er nogal wat wijn vanuit Piemonte op de proeftafel. Roero, Barbaresco, Barolo, Barbera… Het passeerde allemaal! Tijdens één van deze tastings kreeg ik een vraag waar ik het antwoord op schuldig moest blijven. Leergierig blijf ik ten allen tijde en dus ging ik op zoek naar het antwoord op de vraag die luidde als volgt: ‘Sommige van de proefflessen hebben allen dezelfde fles alhoewel ze niet van dezelfde producent komen. Op deze fles staat steeds Albeisa gegrafeerd. Wat wil dit zeggen?’.
Inderdaad blijkt dat deze fles een veel gebruikt type fles is in Piemonte. Bovendien moet ik vaststellen dat er achter deze kenmerkende, sierlijke fles, versierd met de naam “Albeisa” in reliëf op de hals, veel meer schuil gaat!

Het verhaal van de fles

Het verhaal van de Albeisa-fles begint in de vroege 18e eeuw, in de stad Alba, het kloppende hart van de wijncultuur van Piemonte, waarvan de naam “Albeisa” is afgeleid. In 1726 creëerden lokale wijnmakers, die hun wijnen wilden onderscheiden van die uit andere delen van Italië en Europa, een uniek flesontwerp. In die tijd werden de meeste wijnen gebotteld in generieke vormen zonder enige regionale identiteit. De Albeisa-fles ontstond als een statement van trots en als bewijs van de eigenheid van Piemontese wijnen.

Zoals veel tradities verloor ook het gebruik van de Albeisa-fles met de tijd aan populariteit. Tegen het midden van de 20e eeuw was de fles bijna volledig verdwenen, vervangen door gestandaardiseerde flessen die functionaliteit boven erfgoed stelden.

Een heropleving van regionale trots

In 1973 besloot een groep visionaire wijnmakers onder leiding van Renato Ratti (jawel die van de MGA’s) de Albeisa-fles nieuw leven in te blazen. Deze producenten zagen het belang in van het behouden van hun regionale identiteit in een steeds meer geglobaliseerde wijnmarkt. Door de fles opnieuw te introduceren, eerden ze niet alleen hun voorouders, maar creëerden ze ook een verenigend symbool voor de wijnbouwgemeenschap van Piemonte.

De Albeisa-fles kreeg al snel weer voet aan de grond bij Piemontese wijnmakers, die het zagen als een manier om de authenticiteit en het erfgoed van hun wijnen te communiceren. Vandaag de dag gebruiken meer dan 300 wijnhuizen de Albeisa-fles trots voor hun Barolo, Barbaresco, Nebbiolo, Dolcetto en andere iconische Piemontese wijnen. Elke fles is een stille proclamatie van haar oorsprong en verbindt de wijn binnenin met het terroir dat haar vormde.

Waarom wijnmakers kiezen voor de Albeisa-fles

Voor wijnmakers is de Albeisa-fles meer dan alleen een traditie; het is een keurmerk van kwaliteit. De keuze voor deze fles betekent een toewijding aan het behoud van de hoge normen van Piemonte in zowel wijnbouw als wijnproductie. Het vertelt de consument dat wat ze gaan proeven een product is dat diep geworteld is in het land, zorgvuldig is vervaardigd en het resultaat is van eeuwenlange expertise.

Het ontwerp van de fles biedt ook praktische voordelen. De stevige, sierlijke vorm beschermt de wijn tegen licht en warmte, zodat de kostbare inhoud in optimale conditie de consument bereikt. De naam “Albeisa” in reliëf voegt een tastbaar element toe, als herinnering aan het vakmanschap achter elke slok.

Een erfenis die blijft voortleven

De Albeisa-fles is uitgegroeid tot een embleem van de uitmuntendheid en veerkracht van de wijnbouw in Piemonte. Wat begon als een praktische oplossing om regionale wijnen te onderscheiden, is geëvolueerd tot een symbool van eenheid en trots. Naarmate meer consumenten het belang van deze flessen herkennen, worden ze ambassadeurs van een traditie die het verleden eert en naar de toekomst kijkt.

Dus, de volgende keer dat je een glas inschenkt uit een Albeisa-fles, neem even de tijd om het verhaal te waarderen—een verhaal dat in de rondingen en reliëfs van de fles staat gegrift, een verhaal van plaats, passie en een blijvende liefde voor geweldige wijn.

Roero DOCG – The other side of Nebbiolo tasting notes

Zoals we hadden aangegeven in onze blog over Roero DOCG Nebbiolo, presenteerde ik bij ‘Het Negende Vat’ en ‘ODK’, twee wijnclubs waar we bij aangesloten zijn een rode Roero avond. Het was een avond waar de meeste van onze leden niet onmiddellijk zicht hadden op wat te verwachten. De rode kant van Roero is immers niet zo gekend. Laat staan dat ze dezelfde reputatie genieten als de grote burenjongens uit Barolo en Barbaresco. Ik wist wel beter en wist dat er ons 2 topavonden te wachten stonden.

Roero DOCG Nebbiolo & Roero Riserva DOCG Nebbiolo proefnotities:

  1. Progetto Emaus 8 Pari – Roero DOCG 2021
    Nebbiolo – 10 maanden rijping in barriques.
    Helder granaatrood en tranend. De neus biedt een subtiele, maar expressieve combinatie van framboos, kers en roos, aangevuld met kruidige accenten van zwarte peper, kaneel en een hint van zoethout. Licht vegetale nuances en een vleugje koffie zorgen voor extra diepgang, zonder te overheersen.
    In de mond manifesteert de tanninestructuur zich direct bij de aanzet, maar deze blijft beheerst en verfijnd. De zuren nemen het daarna over en bieden de wijn een levendige frisheid. De smaken van klein rood fruit, zoals framboos en kers, blijven dominant en zorgen voor een frisse, fruitige beleving. De lengte is gemiddeld, met een aangenaam koffiebittertje in de afdronk. Dit is een correcte Nebbiolo, zonder verrassingen of wow-factor, maar wel een wijn die zijn basis op een correcte manier waarmaakt.
    Punten: 79/100 – Prijs 20,50 € (Niet te koop in België)

  2. Valfaccenda – Roero DOCG 2021
    Nebbiolo – vergist in cement, gerijpt in grote foeders van Slavonisch eiken vaten.
    De kleur is helder robijnrood met een lichte granaatreflectie aan de rand. Een eerste indruk van finesse en jeugdigheid straalt uit het glas. De neus opent met een prachtige fruitige expressie, gedomineerd door klein rood fruit: aardbei, kersjes en een subtiele hint van framboos. Daarnaast een uitgesproken florale toets van rozenblaadjes en viooltjes, die mooi samenvloeit met kruidige aroma’s zoals laurier en een vleugje peper. De houtintegratie is subliem en voegt een delicate laag van verfijning toe zonder te overheersen. In de mond valt de balans op. Hoewel de wijn een zekere stevigheid heeft, blijft hij verrassend sappig en levendig dankzij een heerlijke aciditeit. Het rode fruit blijft de hoofdrol spelen, met een smaakbeleving die zowel vol als verfijnd is. Geen moment vervalt de wijn in zwaarheid of overdrive; hij blijft elegant en beheerst. Naarmate de wijn zich ontwikkelt in de mond, ontluiken subtiele lagen van kruiden, lichte tabak en een hint van mineraliteit. De tannine zijn fijnkorrelig en perfect verweven met de rest. De afdronk is lang, harmonieus en complex, met een vleugje tabak dat als een laatste groet achterblijft. Verfijning, subtiliteit en kracht gaan hier hand in hand.
    Punten: 86/100 – Prijs: 22,50 € (Te koop bij Vyncke-Daels).

  3. Tibaldi Roccapalea – Roero DOCG 2020
    Nebbiolo – 18 maanden rijping op grote Slavonische eiken vaten.
    Heldere granaatrode kleur. De neus is verleidelijk en complex, met een subtiel samenspel van klein rood fruit zoals aardbei en kers, gecombineerd met een toets van blauwe bes. Daarbovenop komt een elegante florale toets van gedroogde rozen en viooltjes. De specerijen zijn overvloedig aanwezig: peper, kaneel en een hint van kruidnagel. Een fijne houttoets van ceder en tabak voegt diepte toe, terwijl aroma’s van mokka, een lichte animale hint en een vleugje laurier de geur verder verrijken. In de mond start de wijn sappig en uitnodigend, met een fluweelzachte aanzet van rood fruit. Al snel komen de stevige maar rijpe tannine naar voren, die structuur en diepgang geven. De levendige zuren nemen het vervolgens over en brengen een prachtig evenwicht in het geheel. De wijn heeft voldoende body en een aangename kruidigheid die samen met tonen van specerijen en mokka de smaak krachtig, maar ook verrassend toegankelijk maakt. De lange afdronk is kruidig en elegant, met een warme finale die uitnodigt tot een volgende slok. Een uitstekende Roero Nebbiolo die een perfecte balans weet te vinden tussen kracht en verfijning.
    Punten: 86/100 – Prijs: 23,50 € (Niet te koop in België).

  4. Demarie – Roero Riserva DOCG 2018
    Nebbiolo – 6 maanden rijping in barriques.
    Helder granaatrood met een delicate oranje rand, tranend. In de neus opent de wijn met een prachtige intensiteit waarin kruidigheid de hoofdrol speelt. Aroma’s van rijpe kersen en pruimen worden begeleid door subtiele geroosterde accenten, die na verloop van tijd worden aangevuld met nuances van gedroogde bloemen, zoethout en een hint van kaneel. De geur ontwikkelt zich in het glas, en naarmate de tijd verstrijkt, komen tonen van cacao, tabak en een vleugje bosgrond naar voren. Deze gelaagde complexiteit maakt dat je keer op keer het glas naar je neus brengt. In de mond toont de wijn zich zijdezacht en harmonieus. Het rijpe rode fruit zet door, ondersteund door levendige zuren die de wijn fris en energiek houden. Tannine zijn verfijnd en goed geïntegreerd, en het geheel voelt evenwichtig maar wat gepolijst aan. De smaak wordt verder verrijkt met subtiele tonen van kruiden, donkere chocolade en een lichte aardsheid die het geheel diepte geeft. Ondanks de verfijning behoudt de wijn voldoende kracht en body om indruk te maken, met een warme, lange en kruidige afdronk die uitnodigt tot een volgende slok. Een klassieke Roero Nebbiolo die charmeert met zijn balans en toegankelijkheid, maar ook genoeg complexiteit biedt voor de liefhebber.
    Punten: 86/100 – Prijs: 19,80 € (Te koop bij Wijnkennis).

  5. Pelassa S…….i – Roero Riserva DOCG 2019
    Nebbiolo – 12 maanden rijping in grote eikenhouten fusten.
    De naam S…….i verwijst naar de “Menzione Geografica Aggiuntiva” (mga) Sterlotti waar de stokken aangeplant staan. De wijnmaker koos ervoor om de naam op het etiket een creatieve draai te geven door deze te verbinden met de bekende vreugdekreet van Cristiano Ronaldo (Siii!), ten tijde deze actief was bij Juventus. Heldere robijnrode kleur met een spoortje van evolutie. De neus opent met een heerlijke gelaagdheid van fruit en specerijen. Rijpe framboos en kriek staan naast tonen van blauwe en zwarte bes. De florale accenten – denk aan viooltjes – gaan hand in hand met een subtiele vegetale toets en kruidige hints van anijs en kaneel. Na enige tijd in het glas voegen branderige aroma’s zoals mokka en vanille een warme dimensie toe. In de mond wordt de balans al snel duidelijk. Zeer mooie zuren houden de krachtige, doch verfijnde tannine perfect in toom – alsof ze elkaar voortdurend “counteren”. Sappig rood fruit domineert het smaakpalet, ondersteund door een stevige structuur en een opmerkelijke lengte. De afdronk is prachtig, met een karakteristiek bittertje dat doet denken aan pure chocolade en een vleugje espresso. Een wijn die finesse, structuur en plezier biedt.
    Punten: 88/100 – Prijs 40,50 € (Te koop bij Ad Bibendum).

  6. Giovanni Almondo Bric Valdiana – Roero DOCG 2013
    Nebbiolo – 18 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten.
    Diep granaatrode kleur met een baksteenrandje, tranend. De neus is een waar boeket van complexiteit en verfijning. Gedroogde pruimen en dadels vormen de kern, aangevuld met rijpe kersen en een weelde aan tertiaire aroma’s. Zoethout, karamel, thee, mokka, een aardse ondertoon, peper, kaneel, teer en zelfs potpourri komen samen in een geurenspel dat uitnodigt tot verkennen. Er valt zonder twijfel veel te ontdekken in dit aromatische palet.
    In de mond opent de wijn verrassend sappig, ondanks zijn leeftijd. De smaak wordt meteen gedragen door kruidigheid en een levendige zuurgraad. Naarmate de wijn zich ontwikkelt, neemt het gedroogde fruit de hoofdrol over. De finale is vrij lang en elegant, met nuances van sinaasappelzeste, mokka, tabak en een aanhoudend vleugje zoethout. Deze Roero Riserva toont een prachtig evenwicht tussen rijpe fruitaroma’s en tertiaire complexiteit. Het is een wijn die nu perfect op dronk is en, hoewel zeer mooi, vermoedelijk het hoogtepunt van zijn potentieel heeft bereikt.
    Punten: 89/100 – Prijs: 38,80 (Te koop bij Wijnhuis Les Terroirs).

  7. Matteo Correggia La Val dei Preti – Roero Riserva DOCG 2020
    Nebbiolo – 15 maanden rijping in 15hl grote eikenhouten vaten.
    Helder robijnrood en tranend. De neus is prachtig vanaf het eerste moment en verleidt met een verfijnde gelaagdheid. Rijp rood en zwart fruit vormen het hart van het aromaprofiel, met bosaardbei en zwoele kersen die zich harmonieus vermengen. Daarnaast komen er elegante branderige tonen naar voren: mokka, cacao en een subtiele hint van tabak. Laurier, een vleugje teer en een aards karakter voegen diepgang toe, terwijl florale accenten en een toets van tijm zorgen voor een frisse, kruidige dimensie. In de mond is deze Roero Riserva even indrukwekkend als in de neus. Het smaakprofiel is krachtig en intens, maar behoudt tegelijkertijd een opmerkelijke balans. De sappigheid neemt toe richting het einde, wat zorgt voor een verleidelijke, doordrinkbare finesse. De afdronk is lang, met kruidige nuances en een vleugje cacao die het geheel een warme afronding geven. Een uiterst genietbare Nebbiolo met karakter en diepgang.
    Punten: 88/100 – Prijs: 26,50 (Te koop bij Wine-art).

  8. Angelo Negro Ciabot San Giorgio – Roero Riserva DOCG 2020
    Nebbiolo – 20 maanden rijping in barriques.
    Zuiver kersenrood en tranend. In de neus komt voornamelijk rijk fruit naar voren, zonder per se overrijp te zijn. Aroma’s van bosaardbei, donkere kers en pruim zetten de toon, terwijl een uitgesproken kruidigheid met specerijen en zoethout zorgt voor extra diepgang. De houtrijping is nadrukkelijk aanwezig, met stevige tonen van toasting die zich vermengen met ceder, leder, tabak en laurier. Dit alles wordt afgerond door een aardse touch die wijst op het terroir. In de mond opent de wijn met zeer stevige tannine, die echter prachtig geïntegreerd zijn. Het palet biedt een volle, krachtige smaak met donkere vruchten en kruiden, en een subtiele hint van chocolade. De finale is lang en kruidig, met een aangename warmte die aanhoudt. Deze wijn heeft een indrukwekkend bewaarpotentieel; laat dit dan ook nog enkele jaren liggen om het volledige potentieel te onthullen.
    Punten: 90/100 – Prijs: 23,50 € (Te koop bij Touch Wijnen).

  9. Cascina Chicco Valmaggiore – Roero Riserva DOCG 2020
    Nebbiolo – 16 maanden rijping in barriques.
    De kleur is helder, zuiver robijnrood met traanvorming. De neus is zonder walsen al ronduit uitnodigend: een explosie van rood en zwart fruit – denk aan rijpe kersen, zwarte bessen en pruimen – wordt omgeven door een rijk palet aan kruiden. Peper, tijm, kruidnagel, jeneverbes en een hint van kaneel brengen een warme kruidigheid, terwijl mokka, cederhout, tabak en een subtiele grafiettint zorgen voor diepte. Het geheel wordt verder verrijkt met florale tonen en een vleugje anijs. Een neus die je blijft ontdekken!
    In de mond is de aanzet stevig en intens. Zowel de tannine als de zuren spelen een prominente rol, maar zijn perfect in balans met de rijke, kruidige sappigheid die de wijn biedt. Het mondgevoel is vol en krachtig, met een jeugdige frisheid die laat zien dat deze wijn nog volop in ontwikkeling is. Desondanks is hij al nu onweerstaanbaar, met zijn lagen van kruiden, rijp fruit en een subtiel aardse toets. De finale is indrukwekkend: zeer lang, aanhoudend en vooral smakelijk. Een pracht van een Roero, vol karakter, complexiteit en lengte. Hoewel hij nog wat tijd in de fles kan gebruiken, is het moeilijk om te weerstaan aan de charme van deze wijn.
    Punten: 92/100 – Prijs: 20,90 € (Te koop bij Raineri).

  10. Angelo Negro Sudisfà – Roero Riserva DOCG 2020
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in zowel grote als kleine eiken vaten.
    De kleur is robijnrood met een subtiele bruine rand en tranend. De neus is breed en boeiend, met aanstekelijk jong fruit dat meteen uitnodigt. Florale aroma’s van roos worden begeleid door een uitgesproken kruidigheid en een verfijnd vleugje hout, dat prachtig is geïntegreerd en de wijn een extra dimensie geeft. Een frisse, vegetale toets van verse laurier geeft een speels en verfijnd accent aan het geurpalet. In de mond vallen vooral de schitterende zuren op, die voor levendigheid en frisheid zorgen. De krachtige tannine worden met momenten door deze zuren naar de achtergrond gedrongen, wat het geheel een opmerkelijke elegantie geeft. Het smaakprofiel is complex, met sappige tonen van rode bessen, een vleugje mineraliteit en een lichte kruidigheid naar het einde toe. De afdronk is lang, verfijnd en zo indrukwekkende dat die uitnodigt tot een volgende slok. Hoewel de wijn nu al een grote elegantie toont, is het duidelijk dat hij nog jong is. Met enkele jaren rijping zal hij verder ontwikkelen, waarbij de tannine en zuren prachtig in balans zullen komen en de complexiteit alleen maar zal toenemen.
    Punten: 91/100 – Prijs: 38,25 € (Niet te koop in België).

  11. Malvirà Renesio – Roero Riserva DOCG 2013
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in grote eiken vaten.
    Tranend, robijn tot granaatrood. De neus is een prachtige combinatie van zowel jong als belegen fruit, met een perfecte houtintegratie. Aroma’s van rozenbottel, peper, kaneel, mokka en sigaar worden verrijkt door positieve aardse tonen. Deze complexe, uitnodigende neus straalt finesse uit. In de mond laat de wijn zien hoe zuren en tannine harmonieus samenvloeien met de subtiele invloed van hout. Het fruit – jong en belegen – sluit naadloos aan bij de geur. Smaken van mokka en tabak komen duidelijk naar voren in de lange, kruidige afdronk. De wijn toont zich krachtig en elegant, met een aantrekkelijke balans en een verfijnd karakter dat blijft boeien.
    Punten: 88/100 – Prijs: 41,15 € (Te koop Hope Wines).

  12. Malvirà Mombeltramo – Roero Riserva DOCG 2015
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse barriques.
    Helder granaatrood met een subtiele baksteenkleurige rand. De neus opent ingetogen, met een licht animale binnenkomer van stalgeur en aardsheid, aangevuld met nuances van champignon. Het tertiaire karakter overheerst, met veel kruiden zoals peper en kaneel. Het fruit is aanwezig, maar blijft op de achtergrond en laat de complexiteit van de tertiaire aroma’s spreken: sigaar, mokka en een vleugje rozenbottel. In de mond verandert de ingetogen neus in een uitbundige smaakervaring. Vanaf de eerste aanzet komt een rijk scala aan fruit naar voren, zowel jong als belegen, gecombineerd met kruidige accenten en een schitterende houtintegratie. De zuren en tannine smelten perfect samen en geven de wijn een zijdezachte, krachtige structuur. Dit versmolten geheel blijft lang aanwezig en eindigt met een afdronk van mokka, tabak en warme kruiden. Een betoverende Roero Riserva met een prachtig samenspel van jeugdige frisheid en rijpe elegantie. Perfect op dronk, maar heeft nog potentieel voor verdere rijping.
    Punten: 90/100 – Prijs: 41,45 (Te koop Hope Wines).

  13. Malvirà Mombeltramo – Roero Riserva DOCG 2011
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in barriques.
    Gematigde kleur met een delicate evolutie naar granaat aan de rand. De neus? Onvoorstelbaar! Is dit echt een 2011? Het lijkt alsof je een jonge Nebbiolo voor je hebt. Een aardse aanzet leidt naar een overvloed aan jong fruit en heerlijk geurende rozen. Het tertiaire karakter is aanwezig, met tonen van teer en subtiele tabak, maar het blijft prachtig in balans en nooit dominant. Dit maakt de geur zowel elegant als levendig – een voorbode voor wat in de mond te verwachten staat! In de mond is de wijn niet meer en niet minder dan bevestigend te noemen. Een harmonieus en indrukwekkend geheel waarin de tannine zich al prachtig hebben ontwikkeld, maar toch nog manifest aanwezig zijn. De zuren geven de wijn een stralende energie die het smaakgevoel fris en levendig houdt. Je proeft een divers palet aan fruit, frisse kruiden en een subtiele minerale toets die blijft aanhouden. Elk element valt perfect op zijn plaats en zorgt voor puur genieten in het kwadraat.
    Punten: 92/100 – Prijs: 41,45 € (Te koop Hope Wines).

  14. Matteo Correggia Roche d’Ampsej – Roero Riserva DOCG 2019
    Nebbiolo – 14 maanden rijping in deels grote en deels kleine eiken vaten.
    Tranende, granaatrode kleur met een jeugdige intensiteit, waarbij de rand een lichte transparantie begint te tonen. In de neus biedt deze wijn een rijke en gelaagde ervaring. Naast de klassieke tonen van rijp rood fruit zoals kersen en aardbeien, voegt rijper zwart fruit zoals bramen een extra dimensie toe. De specerijen vliegen je tegemoet: tijm, laurier, grafiet, mokka, tabak en pure chocolade zorgen voor een indrukwekkend aromatisch palet. In de mond maakt de wijn direct indruk met een volle, smakelijke binnenkomer. Deze rijkdom houdt aan en onthult een wijn die breedgeschouderd en krachtig is, zonder aan finesse in te boeten. De structuur wordt gedragen door levendige zuren en fluweelzachte tannine, die de wijn een mooie balans geven. De mokka en tabakstonen keren terug en worden aangevuld met een hartige kruidigheid die doorloopt in een lange, aanhoudende afdronk. Dit is een Roero Riserva met een uitgesproken karakter en een indrukwekkende smaakbeleving.
    Punten: 92/100 – Prijs: 38,50 € (Te Koop bij Wine-Art).

  15. Matteo Correggia Roche d’Ampsej – Roero Riserva DOCG 2014
    Nebbiolo – 14 maanden rijping op deels grote en deels kleine eikenhouten vaten.
    Helder robijnrood, die een hint van evolutie laat zien en mooi tranend. De neus opent met mooi fruit dat niet langer volledig jeugdig is. Belegen pruim, rijpe framboos en een vleugje braam zetten de toon. Daarnaast ontwikkelt zich een enorm kruidig karakter, met peper in de hoofdrol. Subtiele tonen van cederhout, cacao, mokka, tabak en een vleugje teer maken het geheel intrigerend en gelaagd. In de mond valt direct de prachtige harmonie op: alles zit gigantisch mooi in elkaar. De wijn is nu volledig in balans. De kracht, die ooit domineerde, is nu een perfecte aanvulling op de elegantie. Smaken van donker fruit en kruiden worden ondersteund door goed geïntegreerde tannine en verfrissende zuren. De finale is lang, warm en bijzonder aangenaam, met een kruidige en licht aardse afdronk die uitnodigt tot nog een slok. Een Roero Riserva die zich nu prachtig begint te geven en toont waarom Nebbiolo zo’n nobele druif is. Perfect voor wie houdt van finesse en complexiteit.
    Punten: 92/100 – Prijs: 42,50 € (Te koop bij Wine-Art).

Roero DOCG: The other side of Nebbiolo

Afgelopen weken konden we in twee van onze wijnclubs genieten van prachtige Roero Rosso degustaties! De meesten mensen kennen Roero het beste voor de witte Arneis. De Nebbiolo gebaseerde rode wijnen blijven, ten onrechte als je het mij vraagt, meestal onder de radar. We zijn nog volop onze proefnotities aan het schrijven van deze degustaties. In afwachting post ik deze blog over Roero DOCG.

Gelegen in het schilderachtige Piemonte in het noordwesten van Italië, is Roero DOCG een wijnregio die bekend staat om haar verfijnde rode wijnen, gemaakt van de iconische Nebbiolo-druif. Hoewel de witte Roero Arneis bekendheid geniet, verdient de rode Roero net zoveel aandacht vanwege zijn unieke karakter en complexe smaakprofiel.

Geografie en Herkomst

Roero is een regio vol contrasten, begrensd door de rivier de Tanaro aan de linkerzijde en bekend om haar glooiende heuvels en steile wijngaarden. Dit gebied omvat meerdere gemeenten, waaronder Canale, Corneliano d’Alba, Vezza d’Alba en Piobesi d’Alba. De wijngaarden zijn uitsluitend gelegen op heuvelachtig terrein, wat optimale blootstelling aan de zon en een goede drainage verzekert.

De Geschiedenis van Roero

De wijnbouw in Roero heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 7e eeuw voor Christus. Archeologische vondsten, zoals Etruskische wijnamforen en druivenschillen van gecultiveerde wijnstokken, getuigen van een vroege wijnproductie in Piemonte. De Etrusken speelden waarschijnlijk een sleutelrol in de ontwikkeling van de wijnbouw in Roero, nog vóór de komst van de Romeinen.

Net als in de rest van continentaal Europa waren het de Romeinen die efficiënte en systematische wijnbouw introduceerden. Echter, de crisis van het Romeinse Rijk en daaropvolgende invasies leidden tot een tijdelijke terugval, waarbij landbouw voor overleving de prioriteit kreeg. Alleen monastieke ordes bleven in deze periode druiven verbouwen.

In de 11e eeuw bloeide de wijnbouw opnieuw op, mede dankzij de ontwikkeling van de alteno. Dit waren landbouwgebieden waar verschillende gewassen samen groeiden, en de wijnstokken werden ondersteund door levende bomen, zoals esdoorns of iepen. In de daaropvolgende eeuwen werden wetten ingevoerd ter bescherming en regulering van de wijnproductie, en hielden gemeentelijke registers toezicht op wijngaarden. Plaatsnamen die verwijzen naar wijnstokken en wijngaarden ontstonden in deze periode.

Met de komst van het Huis van Savoye, tussen het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw, begon een consolidatiefase van de wijnindustrie die aanhield tot de 19e eeuw. Hoewel Roero, net als andere wijnregio’s, werd getroffen door “Amerikaanse” ziekten zoals phylloxera in de late 19e en vroege 20e eeuw, wist de regio deze uitdaging te overwinnen. Sterker nog, deze periode hielp de meest geschikte gebieden voor Nebbiolo-teelt op natuurlijke wijze te selecteren. Tegenwoordig wordt de wijnbouw in Roero bijna uitsluitend op steile hellingen uitgevoerd, waarvan sommige hellingen meer dan 50% steil zijn.

De Terroir van Roero

De bodem in Roero is overwegend van het mergel-zandsteentype, met een overheersing van zandsteen en sedimentaire gesteenten van mariene oorsprong. De grond bevat een aanzienlijke hoeveelheid kalksteen, klei en zand, wat zorgt voor een losse en goed doorlaatbare structuur. Ondanks het gebrek aan organisch materiaal zijn deze bodems rijk aan mineralen.

Er zijn verschillende bodemtypes in Roero, afhankelijk van de periode waarin de wateren zich terugtrokken. In het noordwesten, langs de lijn van de Rocche op een hoogte van ongeveer 350 meter, domineren zanderige bodems met een lage kalksteeninhoud en een lichte, losse structuur. Slechts 5% van de Roero-wijnbouw vindt plaats op dit type bodem.

Meer naar het oosten, op lagere hoogtes, komen oudere mariene zandbodems voor, die rijk zijn aan fossielen maar arm aan voedingsstoffen. Dit zijn droge, zure bodems die regenwater snel doorlaten, wat ze minder geschikt maakt voor wijnbouw.

In het centrale deel van Roero versmelt de Pliocene matrix vaak met een grijsblauwe, kleiige plaat die kalksteen bevat. Dit geeft de grond een zwaardere textuur en verhoogt het gehalte aan minerale zouten. In gebieden zoals Priocca, Canale en Govone bevatten de mergel- en krijtbodems kalksteenpercentages tussen 3% en 10%. Naar het zuiden, richting de Tanaro, worden de bodems kouder en kleiiger, met sporen van fossiele marne zoals de beroemde Marne di S. Agata Fossili.

Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA)

Sinds 2017 kunnen producenten in de Roero-regio specifieke geografische aanduidingen, bekend als Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA), op hun etiketten vermelden. Deze MGA’s, vergelijkbaar met ‘cru’s’ in andere wijnregio’s, stellen producenten in staat om de herkomst van hun wijnen nauwkeuriger aan te duiden en de unieke kenmerken van specifieke wijngaarden of gebieden te benadrukken. Er zijn in totaal 135 MGA’s in de Roero.

Enkele prominente MGA’s in de Roero-regio zijn:

  • Valmaggiore: Een prestigieuze MGA in Vezza d’Alba, bekend om wijnen met finesse, elegantie en een uitgesproken mineraliteit.
  • Renesio: Gelegen in Canale, bekend als de historische oorsprong van de Arneis-druif, maar ook gewaardeerd voor verfijnde Nebbiolo-wijnen.
  • Torion: Deze MGA in Vezza d’Alba produceert wijnen met een uniek aromatisch karakter en een elegante structuur, mede dankzij de zandige bodems van deze zone.

Het gebruik van MGA’s op etiketten helpt consumenten bij het identificeren van wijnen uit specifieke gebieden binnen de Roero, wat bijdraagt aan een beter begrip en waardering van de diversiteit en het terroir van de regio. Onderaan het artikel kan je de volledige lijst van de MGA’s vinden.

De Nebbiolo-druif

De Nebbiolo-druif, inheems in Noordwest-Italië, wordt beschouwd als een van de oudste en grootste druivensoorten van Italië. Nebbiolo wordt voornamelijk verbouwd in Piemonte, Lombardije en de Aosta-vallei. De oorsprong van de druif is onzeker, met mogelijke wortels in zowel Lombardije als Alto Piemonte, maar zijn noordwestelijke Italiaanse identiteit is onmiskenbaar.

Lange tijd is men ervan uit gegaan dat de naam Nebbiolo is afgeleid was van het Italiaanse woord nebbia (mist) of het Latijnse nebula. Deze termen verwijzen naar de mist die vaak in de regio hangt tijdens de late oogstperiode of naar de bloesemachtige waas op de druif zelf. De druif werd al in 909 na Christus in documenten genoemd, en Plinius de Oudere verwees ernaar als Nubiola.
Recentere studies verwerpen het nevelverhaal en stellen dat de naam waarschijnlijk verwijst naar de witte bloesemachtige waas die zichtbaar is op de druivenschil tijdens de oogst.

Synoniemen en variëteiten
Nebbiolo kent verschillende synoniemen, zoals Spanna in Alto Piemonte, Chiavennasca in Valtellina, Picotendro of Picoutener in de Aosta-vallei, en Prunent in Val d’Ossola. De druif heeft meerdere biotypen, waarvan Lampia en Michet de bekendste zijn. Lampia is tegenwoordig de standaard in de wijnbouw vanwege zijn consistente kwaliteit, terwijl Michet lagere opbrengsten levert maar uitzonderlijke wijnen produceert. Nebbiolo Rosé, ooit beschouwd als een biotype, is nu erkend als een aparte variëteit.

Kenmerken en teelt
Nebbiolo is een vroeg bloeiende, laat rijpende druif die het best gedijt op kalk-kleibodems. De druif is gevoelig voor lentevorst en regen en heeft een lang groeiseizoen nodig om volledig te rijpen. Het Guyot-leidingsysteem geniet de voorkeur, omdat Nebbiolo veel zonlicht vereist. In koelere klimaten is een zuidelijke blootstelling en goed canopy management essentieel.

De bodem van Piemonte, en specifiek Roero, varieert enorm. In Roero zijn de bodems vaak van mariene sedimentaire oorsprong met zand of klei. Dit terroir draagt bij aan de finesse van de Nebbiolo-wijnen en benadrukt hun vermogen om subtiele verschillen in klimaat en locatie te weerspiegelen.

Stijlen en smaakprofiel
Historisch gezien werd Nebbiolo tot halverwege de 19e eeuw als zoete wijn gevinifieerd. Tegenwoordig produceert het droge, stille wijnen, hoewel er steeds meer geëxperimenteerd wordt met blanc de noir-stijlen. In het glas biedt Nebbiolo een transparante robijnrode tot granaatkleur met geuren van kersen, aardbeien, sinaasappelschil, viooltjes en gedroogde bloemen, aangevuld met aardse tonen zoals truffel en leer. De wijn heeft hoge tannine, hoge zuurgraad en een hoog alcoholgehalte, waardoor hij ideaal is voor veroudering.

Met zijn complexe smaakprofiel en unieke karakter is Nebbiolo een essentiële druif voor de Roero DOCG-wijnen en een blijvende favoriet van fijnproevers over de hele wereld.

Specificaties van de Roero DOCG Wijnen

Roero DOCG is er uitsluitend voor rode wijnen. De druif wordt hier, in tegenstelling tot de witte DOCG Roero Arneis DOCG, niet vermeld. Roero werd in 1985 opgenomen als DOC en verkreeg in 2004 de status van DOCG. Voor de volledigheid melden we dat er ook een Roero Spumante DOCG is.

De wijngaarden van Roero DOCG moeten voldoen aan strikte eisen. Ze moeten zich op heuvelachtig terrein bevinden, tot maximaal 400 meter boven zeeniveau, en op grondsoorten zoals klei, kalksteen en zand. Vlakke, vochtige gronden in de valleien worden uitgesloten. Nebbiolo druiven die aangeplant staan op de hellingen die een noordelijke oriëntatie hebben mogen niet gebruikt worden. De wijnbouw wordt voornamelijk handmatig uitgevoerd vanwege de steile hellingen en kleine wijngaarden.

De rode Roero DOCG-wijnen worden gemaakt van minimaal 95% Nebbiolo. Hoewel regelgeving het toelaat dat 5% van de blend afkomstig is van andere niet-aromatische rode druiven, is de wijn in de praktijk vrijwel altijd 100% Nebbiolo. Deze 5% andere druiven kunnen bijvoorbeeld Barbera of Dolcetto zijn maar ze moeten wel in dezelfde wijngaarden, die vereist zijn voor Roero DOCG, aangeplant staan. Roero DOCG moet minsten 20 maanden rijpen, waarvan minimaal 6 maanden op hout, alvorens hij op de markt mag komen.
De titel “Roero Riserva” is gereserveerd voor wijnen met een langere rijping, minimaal 32 maanden waarvan ten minste zes in houten vaten.

Conclusie

Roero DOCG biedt een unieke kijk op de Nebbiolo-druif, met wijnen die lichter en eleganter zijn dan hun tegenhangers uit Barolo of Barbaresco, maar met dezelfde verfijning en aromatische complexiteit. Voor liefhebbers van Italiaanse wijnen biedt een fles rode Roero een boeiende ervaring van Piemonte’s wijntraditie.

Barbaresco – De elegantie van Nebbiolo in een glas

De aanzet van het jaar 2025 bij Amici was er eentje om in te kaderen! Nebbiolo staat er vaak in de schijnwerpers, maar nu werd het podium extra opgeblonken en werd de hoogste trede nog wat opgekrikt. Dat podium werd tijdens onze tasting broederlijk en zusterlijk gedeeld onder Barolo en Barbaresco. Van de acht wijnen die we proefden, waren er vijf met het prestigieuze Barbaresco DOCG-label. Mocht je niet teveel weten van deze denominazione dan kan geef ik je graag enkele nuttige weetjes mee.

Barbaresco – enkele weetjes!

  • Herkomstgebied: Barbaresco DOCG ligt in de Langhe-regio van Piemonte, slechts enkele kilometers ten noordoosten van Alba. De oorsprongszone van Barbaresco omvat slechts vier gemeenten: Barbaresco, Neive, Treiso en het gehucht San Rocco Seno d’Elvio (bij Alba). Het gebied is strikt afgebakend en wijngaarden mogen enkel liggen op zuidelijk, oostelijk of westelijk georiënteerde hellingen. Noordelijke hellingen, valleien en vlakke gronden zijn verboden terrein.
  • DOCG-status: Net als Barolo werd ook Barbaresco in 1980 gepromoveerd van DOC naar DOCG, de hoogste kwaliteitsstatus in Italië.
  • Druivenras: Barbaresco wordt exclusief gemaakt van de Nebbiolo-druif.
  • Wijngaardoppervlakte: De totale productiezone beslaat 763,19 hectare, verdeeld als volgt: Barbaresco (249,19 ha), Neive (280,62 ha), Treiso (186,89 ha) en San Rocco Seno d’Elvio (46,49 ha).
  • Verplichte rijping: Barbaresco moet minimaal 24 maanden rijpen, waarvan minstens 9 maanden in houten vaten. Voor de Riserva-versie bedraagt de rijpingsperiode ten minste 48 maanden.
  • Opbrengst: Het maximale rendement voor Barbaresco bedraagt 56 hl/ha, gelijk aan Barolo. Wanneer een MGA vermeld wordt op het etiket, wordt dit beperkt tot 54,4 hl/ha.
  • MGA’s en wijngaarden: Barbaresco kent minder MGA-wijngaarden (Menzione Geografische Aggiuntive) dan Barolo, maar dat doet niets af aan de kwaliteit. Namen als Asili, Rabajà, Montestefano en Ovello zijn legendarisch onder liefhebbers.
  • De wijngaarden ontdekken: Auteur dezer raadt aan om de regio te verkennen tijdens een herfstwandeling door de glooiende heuvels van Langhe. Bonuspunten als je eindigt met een degustatie bij een lokale producent.
  • Geologie en Bodem:
    Het Barbaresco-gebied heeft een geologische oorsprong die teruggaat tot het Mioceen en is van mariene afkomst. De bodem bestaat voornamelijk uit kalkhoudende mergel, sedimentaire afzettingen die aan de oppervlakte kwamen toen het oerzeegebied van het Po-bekken langzaam werd opgetild.
    Twee bodemtypen maken het terroir van Barbaresco uniek:
    1. Formazione di Lequio (Tortoniano-Serravalliano): Komt voor in Treiso, San Rocco Seno d’Elvio en het zuidelijke deel van Neive. Deze bodem bevat compacte grijze mergel met lagen zand.
    2. Marne di Sant’Agata Fossili (Tortoniano): Te vinden in Barbaresco en het noordelijke deel van Neive. Deze bodem bestaat uit kalkhoudende blauwachtige mergel, wat bijdraagt aan de elegantie van de wijnen.

Barbaresco – Proefnotities!

  1. Produttori del Barbaresco – Barbaresco DOCG Pajè Riserva 2015
    Nebbiolo – Minimaal 30 maanden rijping in 25 tot 50 hl Slavonisch eiken vaten.
    Granaatrode kleur met een lichte hint van rijping, tranend. De neus biedt een intrigerende wisseling van fruit: jong en fris rood fruit zoals kersen en aardbeien evolueert naar rijpere tonen van kers en zelfs wat gedroogd fruit. Naarmate het glas zich opent, komen meer complexe aroma’s naar voren: teer, kruidnagel, leer, en een vleugje rozemarijn. Een subtiele aardse laag met paddenstoel en natte bladeren. In de mond opent de wijn krachtig, waarbij de tannine als een echte macho binnenkomen. Ze zijn stevig en aanwezig, maar al snel nemen de zuren de controle over en spelen ze de baas. De textuur voelt wat ruw aan en mocht sappiger zijn. De alcohol is duidelijk aanwezig, net iets te prominent, wat het evenwicht licht verstoort. Een voldoende lange afdronk met tonen van mokka en kruiden karakteriseren deze Riserva.
    Punten: 86/100 – Te koop bij Leuvin voor 58,00 €.
  2. Giacomo Fenocchio – Barolo DOCG Castellero 2015
    Nebbiolo – 6 maanden rijping in inox cuves worden gevolgd door 30 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten (20-25 hl).
    Intense granaatrode kleur met een lichte toets van evolutie. Mooi tranend. De neus is bijzonder verfijnd en kruidig, met veel diepgang. Florale tonen van viooltjes en rozen worden aangevuld met rood fruit zoals kersen en frambozen. Hieraan worden subtiele tertiaire aroma’s toegevoegd: tabak, leer, truffel, koffie en een vleugje cacao. Specerijen zoals zoethout en witte peper zorgen voor extra gelaagdheid. In de mond biedt de wijn een verfijnde en elegante smaakbeleving. Hij gaat breed, met een indrukwekkende complexiteit, zonder ook maar iets aan intensiteit in te boeten. Dit is een stevige boy, maar de zuren fluiten de tannine constant terug, wat zorgt voor een prachtig evenwicht. Donkere bessen, kruiden en aardse nuances spelen de hoofdrol, terwijl een hint van munt en warme specerijen de smaak afronden. De afdronk is lang en intens, met warme tonen van specerijen en een zachte, etherische afdronk. Een klassieke Barolo die nu al prachtig is, maar zeker nog verder zal ontwikkelen.
    Punten: 94/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
  3. Sottimano – Barbaresco DOCG Pajoré 2014
    Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere robijnrode kleur met mooie traanvorming. Mooie neus met een diversiteit aan fruit en kruiden. Kersen en gedroogde rozenblaadjes domineren in eerste instantie, met subtiele hints van viooltjes, bosfruit, en een vleugje kruidigheid. Na wat lucht in het glas komt er nog heel wat meer opzetten: leer, truffel, tabak en een verfijnde toets van grafiet en cederhout. In de mond valt het op dat de tannine duidelijk de baas zijn en ze dragen wel degelijk de broek. De structuur is dik in orde, en hoewel de zuren het geheel fris en levendig houden, heeft deze wijn nog tijd nodig. Dit moet nog blijven liggen, want de wijn heeft alles om het te maken. De afdronk is lang, voldoende verfijnd, en blijft kruidig hangen met een vleugje gedroogde kruiden zoals salie en laurier.
    Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
  4. Renato Corino – Barolo DOCG Arborina 2015
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere robijnrode kleur met een zeer lichte baksteenrode rand. De neus is verfijnd en ingetogen. Het is geen springerige, uitbundige neus, maar hij staat er wel! Rijpe kersen en subtiele florale accenten van rozenblaadjes domineren in eerste instantie, maar maken al snel plaats voor een diepere, meer complexe laag. Denk aan gedroogde pruim, tabak, ceder, cacao en een hint van truffel. Een zweem van kruiden zoals peper, munt, laurier en een vleugje vanille geven de geur een extra dimensie. De smaak biedt alles wat een goed glas wijn nodig heeft. Het mondgevoel is krachtig en stevig, maar zonder dat de structuur angstig of afkeurend aanvoelt. De verwevenheid van de smaken is perfect, met tonen van donkere chocolade, espresso en specerijen zoals nootmuskaat die fraai in balans zijn. Gaan we mierenneuken, dan stellen we dat de afdronk net een puntje langer mocht aanhouden. Toch blijft de warme, kruidige afsluiting zeer plezierig en bevredigend.
    Punten: 93/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
  5. Sottimano – Barbaresco DOCG Cottá 2016
    Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere robijnrode kleur met een subtiele evolutie en tranend. De neus heeft zeker wat te bieden, maar de kruiden en branderige aroma’s winnen afgetekend van het fruit. Bosaardbei, kers, framboos en blauwe bes is er wel degelijk maar aroma’s van peper, kaneel, laurier, mokka, cederhout en tabak voeren de boventoon. Een vleugje truffel en paddenstoel voegt diepte toe, samen met een aangename toets van eucalyptus en munt. In de mond laat de wijn zich stevig voelen. De tannine zijn duidelijk aanwezig, maar de zuren doen zeker niet onder. De smaak evolueert dynamisch: van stevig naar sappig, en weer terug naar krachtig. Een kern van rijp rood fruit blijft overeind, aangevuld met mokka en een hint van specerijen. Het is wel jammer dat het licht dominante alcoholgevoel de balans enigszins verstoort en wat beter verborgen mocht zitten.
    Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
  6. Nada Fiorenzo – Barbaresco DOCG Rombone 2016
    Nebbiolo – 12maanden rijping in barrique gevolgd door 12 maanden rijping grote Slavonische foeders.
    Zuivere granaatrode kleur met een spoor van evolutie en tranend. De neus opent met een zeer kruidig en uiterst genietbaar boeket, waarin voornamelijk rood fruit zoals kersen en aardbeien een prominente rol spelen. De jeugdigheid van het fruit wordt harmonieus aangevuld door evoluerende tertiaire aroma’s van leer, zoethout, cederhout, thee en een hint van paddenstoel. Een subtiele kruidigheid met nuances van anijs, munt en tijm maakt het geheel nog verfijnder. In de smaak valt de balans direct op: niets is té, en toch ervaar je een krachtige wijn. Het geheel is prachtig verweven, met een hoofdrol voor de levendige zuren die de structuur elegant ondersteunen en de stevige, fijnkorrelige tannine in toom houden. Het fruit blijft speels aanwezig, vergezeld door tonen van mokka, donkere chocolade en een subtiele minerale toets. De afdronk is lang, verwarmend en kruidig, met een vleugje teer en balsamico die de wijn voldoende diepgang schenken.
    Punten: 91/100 – Te koop bij La Scoperta voor 64,10 € (andere jaargang).
  7. Conterno Fantino – Barolo DOCG Vigna Sorì Ginestra 2015
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Helder robijnrode kleur met een lichte granaattint die de eerste tekenen van rijping verraadt. De neus is uiterst genietbaar, veelbelovend en complex, met een sublieme integratie van alle componenten. Rijpe kersen en frambozen worden omhuld door een subtiel rozenparfum, terwijl tertiaire aroma’s diepe gelaagdheid toevoegen: tonen van donkere chocolade, mokka, sigarenkistje, gedroogde bladeren en een vleugje leer. Een aardse toets van truffel en paddenstoel verrijkt de ervaring, aangevuld met een frisse hint van menthol en zoethout. De smaak is zeer breed geschouderd en maakt de belofte van de neus volledig waar. Het geheel biedt een prachtige harmonie in de hogere regionen. Verbazend hoe de levendige zuren de toch zeer stevige tannine bij momenten de baas zijn, geholpen door het vele aanwezige, sappige fruit. Het mondgevoel is krachtig en elegant tegelijk, met smaken van cacao, tabak en kruidnagel die domineren in het middenpalet. De lange afdronk eindigt warmkruidig en met een verfijnde mineraliteit. Dit mag je me zonder problemen dagelijks serveren!
    Punten: 95/100 – Niet te koop in België, richtprijs 100,00 €
  8. Sottimano – Barbaresco DOCG Currá 2015
    Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere granaatrode kleur met een licht bruine omkadering. Mooi tranend.
    Hoewel de neus vrij gesloten begint, springt bij de aanzet het florale karakter eruit, met subtiele tonen van rozen en viooltjes. Pas na flink walsen opent het boeket zich volledig en komt de complexiteit naar voren. Tertiaire aroma’s van sigaar, cederhout, en zwarte thee vullen de neus aan, samen met een vleugje munt, zoethout, en een hint van sousbois. De smaak biedt een mooie balans tussen kracht en frisheid. De krachtige en fris-kruidige zuren ondersteunen een sappige rode draad van fruit, zoals kersen en frambozen. Naar het einde toe voegt een zeer aangenaam chocoladebittertje een extra laag aan de smaakbeleving toe. Dit is een wijn met een groot rijpingspotentieel, en hoewel hij nu al genietbaar is, zal het een uitdaging zijn om hem te laten liggen – hij wordt alleen maar beter.
    Punten: 94/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die rond de 110,00 € ligt (andere jaargang).