De mystiek van een mythisch wijnjaar – Amici plaatst 2016 onder de loep!

Posted on november 20, 2025 by Bottle Case

Vintage, millesimato, colheita… Het jaartal op het etiket blijft iets magisch hebben. Bij het schenken van een glas wijn komt vaak de vraag terug welk jaartal het is, niet zelden gevolgd door de klassieker: “En, was het een goed jaar?” Toch ben ik persoonlijk een koele minnaar van jaargangen. Het idee dat één topjaar overal ter wereld automatisch topwijn oplevert, is een hardnekkige mythe. Klimaat, ligging, druif en vooral de kunde van de wijnboer spelen immers elk hun eigen rol.

Bovendien lijkt het belang van jaargangen af te nemen. Steeds minder wijnliefhebbers beschikken over een kelder waar flessen rustig kunnen rijpen. De jongere generatie zit vaak met een wijnklimaatkastje in plaats van een kelder, en de periode tussen aankoop en consumptie wordt alsmaar korter. In zo’n context verliest het jaartal deels zijn betekenis.

Maar de wijnliefhebber in mij protesteert. Wij beschikken immers wél over een mooie kelderruimte waar de flessen hun plaats vinden om tot rust te komen. En dan wordt het jaartal plots weer heel belangrijk: wanneer open je zo’n zorgvuldig bewaarde fles op haar piekmoment?

Tijdens onze recente Amici-proefavond selecteerde wijnmeester Peter negen flessen uit wat in Italië omschreven wordt als het mythische jaar 2016. Hij zoomde in op de vraag wat een wijnjaar goed, minder goed of uitzonderlijk maakt. De hamvraag? Klimaat. En in 2016 viel in veel delen van Noord- en Midden-Italië werkelijk alles in de plooi. Een jaar waarin, bij wijze van spreken, zelfs de minder geïnspireerde wijnboer per ongeluk iets moois op fles kon krijgen.

Daarmee raakte Peter onverwacht één van mijn stokpaardjes: fenolische rijpheid. Hét criterium dat ik altijd hanteer bij het selecteren van nieuwe wijnen. Geen enkele wijnboer ontsnapt eraan: hij moet me overtuigen van zijn aanpak om die cruciale rijpheid te bereiken, en van zijn, soms delicate, evenwichtsoefening om fenolische, alcoholische en aromatische rijpheid op één lijn te krijgen.

Fenolische rijpheid gaat namelijk verder dan suikers of aroma’s. Het draait om textuur, balans en tanninestructuur. In rode wijn bepaalt schilcontact de stijl; in witte wijn, zeker bij rassen met dikke schillen of bij maceratie, beïnvloeden fenolen bitterheid, oxidatiegevoeligheid en mondgevoel. Complexe, traag rijpende tannine geven lengte zonder agressie. Daarom kauwt de wijnbouwer obsessief op pitten: hij wacht op dat ene moment waarop de druif als geheel écht rijp is.
(Het hele artikel lezen kan via: De vele gezichten van rijpheid: wanneer is een druif echt klaar?)

En precies dát maakt 2016 zo’n uitzonderlijk jaar. Het klimaat zorgde in grote delen van Italië voor perfect evenwicht tussen fenolische, alcoholische en aromatische rijpheid. Je moest bijna moeite dóen om slechte wijn te maken.

Met die gedachte in het achterhoofd gingen we aan tafel, verwachtingsvol en nieuwsgierig naar Peters selectie. We werden niet teleurgesteld: hij serveerde een reeks wijnen die het mythische karakter van 2016 volledig waarmaakten — een likkebaardende proeftocht door een schitterend jaar.

Het proefrelaas:

  1. St. Michael-Eppan Sanct Valentin Sauvignon Blanc 2016 – Südtirol/Alto Adige DOC
    100% Sauvignon Blanc – opgevoed deels in inox (90%) en deels in eiken vaten, met langdurige rijping op zijn droesem.
    De Sanct Valentin 2016 toont zich meteen als een Sauvignon Blanc met een reputatie die hij moeiteloos waarmaakt. De neus opent met een waaier aan gele vruchtjes, rijpe citrus, kruisbes, geflankeerd door een rokerige finesse, een bijna krijtachtige mineraliteit en een vleugje salie. In de mond is de wijn opvallend complex: enerzijds strak en verfrissend, anderzijds rond en smeuïg dankzij de rijping op de lies. De textuur is zijdeachtig, de zuren zijn speels prikkelend en het geheel wordt gedragen door een diepe minerale kern. De afdronk is lang en licht ziltig, met een subtiele bitterheid die eerder diepgang dan scherpte biedt. Op dronk, ja, maar met gemak nog jaren evolutie voor de boeg.
    Punten: 89/100
    Prijs: ± 30,00 € (Te koop op verschillende plaatsen in België)
  2. Coppo Pomorosso 2016 – Nizza DOCG
    100% Barbera – 14 maanden opgevoed in Franse eik.
    Vol tot intens donkerrood in het glas, zonder het minste spoortje evolutie, met gekleurde tranen langs de rand. De neus stijgt warm en uitnodigend op, met rijpe kersen (Mon Chéri), zwarte pruimen en bramen, onderbouwd door verfijnde toetsen van munt, mokka, cacao en zoethout. Alles is mooi verweven, zonder dat het hout ook maar even de bovenhand neemt. Daarnaast noteren we een vleugje alcoholwarmte, een subtiele sous-bois geur en een florale toets van viooltjes. Een evenwichtige, rijke en toch ingetogen neus, met veel rijp fruit dat net niet overdone wordt.
    In de mond toont de wijn zich opmerkelijk harmonieus: sappig, vol en stevig in het fruit, met correcte zuren en afgeronde tannine. De smaak ontwikkelt zich gestaag, van sappige kers naar donker fruit, een vleugje balsamico en fijne kruiden, eindigend in een lange, licht kruidige finale.
    De Pomorosso 2016 is een volle, genereuze crowdpleaser die nu al veel genoegen schenkt, maar ook probleemloos een aantal jaren verdere evolutie aankan.
    Punten: 86/100
    Prijs: €50,70 (Te koop bij Amante)
  3. Piaggia Riserva 2016 – Carmignano DOCG
    70% Sangiovese, 20% Cabernet Sauvignon & Cabernet Franc, 10% Merlot – minimaal 14 maanden rijping op Franse barriques.
    De wijn toont zich donker kersenrood, met duidelijk gekleurde tranen. De neus is sappig en verleidelijk, gedragen door diep rijpe kersen en pruimen, maar evenzeer door een warme waaier van cacao, mokka, karamel en tabak. Een subtiele florale toets duikt tussen de lagen door op, geflankeerd door een indrukwekkend spectrum aan fijne kruiden. Het is een bijzonder mooie neus, een feest van zwart en rood fruit met een voorbeeldige houtintegratie.
    In de mond komt de wijn volledig tot leven: intens, smaakvol en perfect in balans. De sappige zuren houden de stevige tannine moeiteloos in toom. Het lijkt bijna een duel, maar dan eentje waarbij beide kampen elkaar naar een hoger niveau tillen. Het fruit blijft prominent aanwezig, het hout blijft perfect verweven en het geheel mondt uit in een lange, aanhoudende, fris-kruidige finale. Deze wijn lijkt me nu op zijn hoogtepunt te bevinden.
    Punten: 90/100
    Prijs: €45,00 (Te koop bij Licata)
  4. Falkenstein Blauburgunder 2016 – Südtirol Vinschgau DOC
    100% Pinot Noir (Blauburgunder) – voor release rijpt de wijn 1 jaar in eiken barriques, gevolgd door 7 maanden in botti en nadien nog 24 maanden op fles.
    In het glas toont deze 2016 een lichte evolutie, met een granaatrode, kersenachtige tint en een prachtige traanvorming. De neus is ingetogen, maar bezit wel degelijk mooie complexiteit. Even walsen is nodig om alles volledig te ontwaren, maar dan ontvouwt zich een bijzonder fraaie mengeling van fruit (aardbei, kers, framboos), kruiden (munt, peper, jeneverbes, kaneel, laurier), perfect geïntegreerde houttonen (ceder, mokka, vlezig), aardse nuances van paddenstoel en een vleugje alcoholwarmte.
    In de mond krijg je een pittige, uitnodigende ansichtkaart. Mooie, sappige en ronde, maar niet overdreven volle smaken kleuren het plaatje. De zuren zijn zeer aanwezig en bijzonder aanstekelijk, de tannine nooit bijtend maar juist fijn en ondersteunend. De wijn is uiterst mineraal en bomvol frisse kruiden. Alles zit mooi in balans en de smaak verveelt geen seconde. Vandaag al heerlijk, maar minstens even boeiend om te volgen de komende jaren.
    Punten: 90/100
    Prijs: 24,50 € (Te koop bij De Fijne Wijnshop)
  5. Volpaia Coltassalla 2016 – Chianti Classico Gran Selezione DOCG
    95% Sangiovese, 5% Mammolo – minimaal 24 maanden rijping in Franse barriques, gevolgd door 6 maanden verdere flesrust.
    De Coltassala 2016 presenteert zich nog vrij donkerrood, helder en met de nodige traanvorming. In de neus vinden we een pure, elegante expressie van Sangiovese: rode kers, wilde aardbei en rode bes vormen de kern, geflankeerd door viooltjes, fijne groenkruidige toetsen en een subtiele houtimpact met hints van ceder, tabak en een vleugje leder. Een delicate aardse ondertoon van sous-bois en humus geeft het geheel extra diepte.
    In de mond toont de wijn zijn klasse. De zuren zijn levendig maar perfect geïntegreerd, en vormen de ruggengraat, maar toch halen de tannine lichtjes de bovenhand. Het smaakprofiel evolueert van fris rood fruit naar meer hartige, kruidige lagen, met nuances van rozemarijn, theebladeren en een lichte minerale toets. De finale is lang en verfijnd, waarbij het sappige fruit countert met het licht uitdrogende mondgevoel. Dit is een volle, krachtige, zeer geconcentreerde Gran Selezione met prachtige pure-chocolade-geladen tannine. Nu al heerlijk, maar met een duidelijk potentieel om nog een decennium verder te groeien.
    Punten: 91/100
    Prijs: 85,00 € (Te koop bij TG Fine Wines)
  6. Ferrando Etichetta Nera 2016 – Carema DOC
    100% Nebbiolo (Picotener) – rijping op grote Slavonische botti voor minimaal 24 maanden.
    De wijn kleurt licht robijnrood met een subtiele oranjerand. In de neus treedt meteen de fragiliteit op de voorgrond: aardbei, framboos en kers worden verweven met roos, viooltjes en gedroogde kruiden. Onder die florale laag duiken aardse nuances op die doen denken aan een paddenstoelkwekerij die nét wat werd bijgemest (en dat bedoelen we zo positief mogelijk, want het is geenszins afstotend). Daarnaast vinden we een uiterst subtiele houttoets. De geur heeft bovendien iets etherisch, wellicht vuursteen, en is tegelijk ongelofelijk complex, met een schitterende tertiaire integratie.
    In de mond toont de wijn zich rank, mineraal en intens verfijnd. Hoewel de intensiteit vrij krachtig te noemen is, zijn de tannine niet overweldigend aanwezig. De zuren maken zonder enige twijfel de wijn. Het smaakprofiel bouwt op van rood fruit naar kruidigheid en een zilte mineraliteit. De afdronk benadrukt nogmaals zijn sappig-fris-fruitig karakter, dat een haast aanstekelijke invloed uitoefent.
    Het bleek een wijn te zijn die de nodige dualiteit opwekte onder de proevers. Uit bovenstaande kan je afleiden dat ik tot de positivo’s hoorde. Ik beschouw dit dan ook als een heerlijk complexe wijn die ik zonder problemen nog enkele jaren in mijn kelder zou willen laten verder ontwikkelen.
    Punten: 92/100
    Prijs: 102,50 € (Te koop bij La Nebbia)
  7. Fèlsina Fontalloro 2016 – Toscana IGT
    100% Sangiovese – opgevoed voor 18–22 maanden in eikenhouten vaten, gevolgd door een jaartje flessenrust.
    De wijn bezit een donkere, helder robijnrode kleur met fijne, gekleurde tranen. Gun de wijn de nodige tijd in het glas, hij heeft er baat bij. Hoe langer hij openstaat, hoe beter de wijn tot zijn recht komt. In de neus krijgen we een prachtig pure en rijke expressie van Sangiovese: donkere kers, zwarte bes en rijpe aardbei, omringd door florale hints, leder, munt en de geur van een aangename boswandeling. Je zou zweren dat je opnieuw een roker bent: cederhout, sigarenkistje en tabak prikkelen de neus. Even later lijkt het alsof je een zak verse koffiebonen opent, terwijl onder de oppervlakte een gelaagde mineraliteit blijft sluimeren. De drang om te proeven wordt zo alleen maar groter.
    Die smaak is een toonbeeld van evenwicht. De wijn is groots zonder log te worden: niet overdreven krachtig, maar wel voorzien van voldoende stevige tannine die voor souplesse zorgen. De zuurtjes spelen hier perfect op in en tillen de wijn naar een hoger niveau van complexiteit. De smaak evolueert van rood en zwart fruit naar een meer kruidige afdronk met een subtiel bittertje. Het is begrijpelijk dat je moeite zal hebben om deze wijn nog met rust te laten. Toch kan dat gerust, want het einde van zijn latijn is nog lang niet in zicht.
    Punten: 93/100
    Prijs: 58,90 € (Te koop bij Wijnkennis)
  8. Poggio al Tesoro Sondraia 2016 – Bolgheri Superiore DOC
    65% Cabernet Sauvignon, 25% Merlot & 10% Cabernet Franc – 22 maanden rijping in Franse barriques.
    Zeer donkere, jeugdige, bijna paarse kleur. Stevig en kleurend tranend. Dit is duidelijk een ander profiel dan al het voorgaande. In plaats van verfijning en fragiliteit vinden we hier een breed, stevig en weelderig samenspel van geuren met cassis, rijpe bramen en zwarte kers. Deze worden omarmd door ceder, zoethout, grafiet, paprika en een subtiele vanilletoets met invloeden van chocola. Naarmate hij opent, komen tabak, mokka, mediterrane kruiden (eucalyptus) en een warme, vlezige, balsamico-achtige toets naar voren. Het geheel is zowel krachtig als gepolijst.
    In de mond is de wijn vooral genereus te noemen, met een perfecte combinatie van rijp donker fruit, kruiden en hout. De tannine zijn rijp, rond en stevig, terwijl de zuren moeite hebben om dit machogedrag bij te benen. Het smaakprofiel evolueert van cassis en pruim naar cacao, espresso, laurier en een vleugje grafiet. De finale is lang, warm en met een aanhoudende kruidigheid. Een Sondraia die het topjaar 2016 voluit belichaamt: kracht en diepte in één glas. Naar persoonlijke smaak mocht de wijn wat finesserijker zijn. Nu nog gewoonweg te jong, maar met nog jaren potentieel.
    Punten: 90/100
    Prijs: 85,00 € – Te koop bij Tavino
  9. Aldo Conterno Cicala Bussia 2016 – Barolo DOCG
    100% Nebbiolo – 29 maanden in houten vaten van Slavonisch eiken van 25 hectoliter. De wijn toont een gematigd kersenrode kleur met een subtiel granaatrandje. Neus in het glas, ruiken… Nebbiolo! Het lijkt vanzelfsprekend maar het is zoveel meer dan dat. Het geurpalet biedt een indrukwekkend samenspel van kracht en finesse: viooltjes, rozenblaadjes, bosaardbei, kers en framboos worden ondersteund door teer, drop, balsamico, gedroogde kruiden, munt en chocolade. Naarmate de wijn opent, duiken cederhout, tabak, sinaasappelschil, paddenstoel en zelfs een zweem van witte truffel op. Het is een uiterst verfijnde neus waarvoor je de tijd móét nemen. Wat volgt, is eenvoudigweg adembenemend mooi.
    Eenmaal in de mond verval je al snel in superlatieven. De tannine zijn stevig maar uiterst verfijnd van textuur. De zuren zijn levendig en dragen het rode fruit met veel zorg. De smaak evolueert van framboos en kers naar teer, zoethout, kruiden en een prachtige, hartige diepgang die uitmondt in een lange, gelaagde finale vol fraîcheur en minerale spanning. Cicala 2016 is een toonbeeld van klassieke Barolo-stijl. Hoewel het hart al vele sprongetjes maakt bij het proeven van deze schoonheid, toch dit: Gun deze wijn zijn tijd. Ja, hij is nu al bijzonder mooi en Barolo-liefhebbers zullen hem zeker weten te waarderen. De wijn is sappig, in bezit van heerlijke zuren, maar de tannine moeten nog wat plooien. Zodra dat gebeurt, besef je ten volle hoe heerlijk Nebbiolo kan zijn.
    Punten: 96/100
    Prijs: 190,00 € (Te koop bij Licata)

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga: De zuidelijke krachtpatser

Posted on maart 9, 2025 by Bottle Case

In onze serie Chianti Classico UGA ‘Classificatie revisted’ verkennen we de geografische ‘UGA’-indeling van Chianti Classico en de unieke kenmerken van elke zone. Na Greve en Radda reizen we zuidwaarts naar een heel ander landschap: Castelnuovo Berardenga, het warmste en meest zuidelijke gebied binnen Chianti Classico. Hier domineren glooiende heuvels, open wijngaarden en een terroir dat robuuste, gestructureerde en zonovergoten wijnen voortbrengt. Dit is de thuisbasis van enkele van de krachtigste en meest intense expressies van Sangiovese binnen de appellatie.

Castelnuovo Berardenga UGA: warm en krachtig

Gelegen in de gemeente Castelnuovo Berardenga, beslaat deze UGA een totale oppervlakte van 5.370 hectare (13.270 acres), waarvan 760 hectare (1.877 acres) is beplant met wijngaarden, goed voor 14,2% van het totaal. Daarnaast wordt 9,3% van het gebied gebruikt voor olijfgaarden. De wijngaarden bevinden zich op een hoogte tussen 225 en 630 meter, met een aanzienlijke variatie in microklimaat en terroir.

De gemeente Castelnuovo Berardenga wordt vaak beschreven als een vlinder binnen het Chianti Classico-productiegebied, waarvan de linker ‘vleugel’ de UGA Vagliagli is en de rechter ‘vleugel’ UGA Castelnuovo Berardenga. Dit gebied heeft een sterke historische en geografische connectie met het dorp San Gusmè, dat een relevante grens markeert binnen de wijnbouw. Ten noorden van het dorpscentrum zijn slechts enkele wijngaarden te vinden, terwijl het zuiden van de UGA een rijk wijngebied is.

Castelnuovo Berardenga onderscheidt zich door zijn warme, mediterrane klimaat, wat een groot contrast vormt met de koelere, alpiene invloeden in de noordelijker gelegen UGA’s zoals Gaiole, Greve en Radda. Toch kent ook Castelnuovo Berardenga interne variaties. In het noordelijke deel, nabij Monti del Chianti, heerst een koeler microklimaat. Hier bevinden zich onder andere de wijngaarden van Podere Le Boncie, San Felice en Castell’in Villa. Verder naar het zuiden, in de zones van Fèlsina’s Rancia, Colonia en Fontalloro, zorgt de grotere blootstelling aan zon voor vollere en rijpere wijnen.

De geografie van de UGA Castelnuovo Berardenga

Het grondgebied van de gemeente Castelnuovo Berardenga, zoals erkend binnen de Chianti Classico UGA-indeling, bevindt zich in het zuidelijke deel van de appellatie. Het westelijke deel van de gemeente is afgesplitst als de UGA Vagliagli, terwijl de rechter ‘vleugel’ van de eerdergenoemde ‘vlindervorm’ bekendstaat als Castelnuovo Berardenga UGA.

Dit gebied strekt zich uit langs de laatste uitlopers van de Monti Chianti in drie parallelle zones die verschillen in hoogte en geologische formatie. De eerste zone, die de dorpen San Gusmè, Villa a Sesta en San Felice omvat, is voornamelijk een expressie van de Alberese formatie, hoewel er ook aanzienlijke gebieden met Macigno te vinden zijn, vooral nabij San Gusmè. Dit gebied kan worden omschreven als een soort plateau.

Onder deze zone slingert het terrein zich vanaf de heuvel van Rancia verder naar beneden. Dit gebied blijft gedomineerd door de Alberese bodem tot aan Castell’in Villa en Bossi, waar de zogenaamde tufo senese (Sienese tufsteen), voornamelijk bestaande uit Pliocene zandformaties, de boventoon voert. Ten slotte, aan de zuidgrens van de UGA, vinden we bodems met een hoog kleigehalte bij San Piero in Barca. In Monte Giachi en Poggio Bonelli domineren opnieuw de Pliocene zandformaties, afgewisseld met alluviale terrassen.

De precieze zuidgrens van de denominatie is moeilijk scherp af te bakenen, maar kan met enige observatie herkend worden aan de vegetatie. De felgroene gebieden tussen Pianella en Villa Monte Giachi behoren tot het Chianti Classico gebied, terwijl de bruine zones richting Monte Amiata de kleiige heidegronden van de Crete Senesi vormen. Dit landschap vormt een duidelijk onderscheid tussen de wijnbouwgronden en de ruigere, minder vruchtbare gebieden.

In de westelijke sector van Castelnuovo Berardenga UGA, tussen Pievasciata en Pontignano, weerspiegelt het terrein deze geologische complexiteit. Dit gebied wordt gekenmerkt door glooiende heuvels en een diversiteit aan bodems die bijdragen aan de unieke expressie van de wijnen uit deze regio.

Het terroir van Castelnuovo Berardenga: Complex en gestructureerd

Castelnuovo Berardenga onderscheidt zich door een opmerkelijke diversiteit in terroir, die sterk samenhangt met de variërende hoogteligging van de wijngaarden. De wijnstokken bevinden zich op hoogtes tussen 225 en 630 meter boven zeeniveau, wat een breed scala aan microklimaten en rijpingsomstandigheden oplevert. In de hoger gelegen gebieden, zoals San Gusmè en Villa a Sesta, profiteren de wijngaarden van koelere temperaturen en een langere rijpingsperiode, wat resulteert in wijnen met meer elegantie en finesse. In de lager gelegen delen, zoals Monte Giachi en San Piero in Barca, heerst een warmer microklimaat, wat zorgt voor rijpere, geconcentreerde wijnen met een robuuste structuur.

De regio wordt gedomineerd door vijf hoofdtypen bodems: Macigno, Alberese, tufo senese, klei met mariene slib en alluviale zandterrassen. Deze geologische formaties bepalen de unieke stijl van de wijnen uit deze regio en dragen bij aan hun robuuste structuur en rijpingspotentieel.

Macigno: Structuur en frisheid

Macigno is een zandsteenformatie die in de hogere delen van Castelnuovo Berardenga voorkomt, vooral nabij San Gusmè. Deze gesteenten zijn miljoenen jaren geleden gevormd uit sedimenten die onder hoge druk zijn samengeperst en uiteindelijk zijn omgezet in harde, compacte zandsteen. Door erosie en verwering heeft macigno een losse en goed doorlatende structuur gekregen, wat resulteert in bodems met uitstekende drainagecapaciteit.

Deze snelle waterafvoer dwingt de wortels van de wijnstokken diep de bodem in te dringen op zoek naar vocht en voedingsstoffen. Dit proces bevordert niet alleen de gezondheid en vitaliteit van de wijnstok, maar draagt ook bij aan de concentratie van aroma’s en zuren in de druiven. Hierdoor krijgen wijnen afkomstig van macigno bodems een uitgesproken frisheid, levendigheid en mineraliteit.

Wijnen uit wijngaarden op macigno bodems worden gekenmerkt door:

  • Florale en kruidige aroma’s – Wijnen van macigno hebben vaak een verfijnd en expressief boeket met tonen van viooltjes, rozenblaadjes en mediterrane kruiden.
  • Elegante en strakke structuur – De doorlatende bodem helpt bij het behoud van een fijne tanninestructuur, wat zorgt voor een uitstekende balans en precisie in de wijn.
  • Levendige zuurgraad en frisheid – De koele invloeden van de hoger gelegen wijngaarden op Macigno bodems zorgen voor wijnen met een levendige zuurgraad, wat ze een verfrissend karakter geeft.
  • Subtiele minerale tonen – Door de samenstelling van de zandsteen vertonen deze wijnen vaak een subtiele mineraliteit, met lichte ziltige en stenige aroma’s.

Alberese: Krachtige tannine en minerale expressie

Alberese is een harde, witte kalksteen die diep in de bodem voorkomt en die dominant is in de zone rond San Felice, Villa a Sesta en Rancia. Deze formatie is ontstaan uit oude mariene sedimenten en bestaat grotendeels uit calciumcarbonaat, wat een grote invloed heeft op de groei van de wijnstokken. De compacte, steenachtige structuur van alberese maakt de bodem moeilijk doorlaatbaar voor water, waardoor wijnstokken diep moeten wortelen om vocht en voedingsstoffen te bereiken. Dit resulteert in lage druivenopbrengsten, maar een hoge concentratie aan aroma’s en smaken.

Alberese bodems zijn bijzonder goed in het reflecteren van zonlicht en het vasthouden van warmte, wat de rijping van de druiven versnelt zonder hun frisheid te verliezen. Dit zorgt ervoor dat Sangiovese hier krachtige, gestructureerde wijnen voortbrengt met een uitgesproken mineraliteit en stevige tannine.

Wijnen afkomstig uit wijngaarden op alberese-bodems worden gekenmerkt door:

  • Uitstekend rijpingspotentieel – De combinatie van stevige tannine, levendige zuren en diepe fruittonen maakt deze wijnen bijzonder geschikt voor flesrijping. Na verloop van tijd ontwikkelen ze complexe aroma’s van leer, tabak en truffel.
  • Stevige tannine en structuur – Alberese wijnen hebben een krachtige, robuuste tanninestructuur die zorgt voor een lange levensduur en een diepgaande complexiteit.
  • Diepe, rijpe fruitexpressie – Typische aroma’s zijn zure kersen, pruimen en wilde bessen, vaak ondersteund door kruidige en aardse tonen.

Tufo Senese: Rijp fruit en complexiteit

De tufo senese, een formatie van Pliocene zand, domineert in de wijngaarden van Castell’in Villa en Bossi. Deze bodems zijn ontstaan uit oude mariene afzettingen die gedurende miljoenen jaren zijn samengeperst tot een losse, goed doorlatende zandsteenformatie. Deze geologische samenstelling biedt uitstekende drainage, waardoor de wijnstokken worden gedwongen diep te wortelen op zoek naar water en voedingsstoffen.

De lichte, zanderige samenstelling van tufo senese zorgt ervoor dat de bodem warmte goed vasthoudt en langzaam afgeeft, wat de rijping van de druiven bevordert. Dit resulteert in wijnen met een rijke, geconcentreerde smaak en een uitgesproken aromatische complexiteit. De combinatie van een goede waterdoorlaatbaarheid en warmteopslag draagt bij aan een evenwichtige rijping van de druiven, wat leidt tot wijnen met zachte tannine en een verfijnde structuur.

Wijnen afkomstig uit wijngaarden op tufo senese-bodems worden gekenmerkt door:

  • Gelaagde en expressieve afdronk – Dankzij de rijke aromatische structuur en de balans tussen fruit en specerijen hebben deze wijnen een lange, verfijnde afdronk.
  • Rijk en rijp fruitprofiel – Wijnen tonen diepe aroma’s van pruimen, zwarte kersen en gedroogde vijgen, wat bijdraagt aan hun weelderige karakter.
  • Zachte, fluweelachtige tannine – De goed doorlatende zandbodem draagt bij aan soepele tannine, waardoor de wijnen toegankelijker zijn in hun jeugd.
  • Kruidige en aardse tonen – Door de mariene oorsprong van de bodem ontwikkelen wijnen vaak tonen van zoethout, tabak en subtiele aardse nuances.

Klei met mariene slib: Volheid en kracht

In het uiterste zuiden van Castelnuovo Berardenga, nabij San Piero in Barca, vinden we bodems die rijk zijn aan klei en mariene afzettingen. Deze formaties zijn ontstaan uit oude zeeafzettingen die miljoenen jaren geleden de regio bedekten. De zware, compacte structuur van deze bodems zorgt voor een uitstekende waterretentie, wat de groei van de wijnstokken beïnvloedt en bijdraagt aan de karakteristieke kracht en volheid van de wijnen uit deze zone.

De combinatie van klei en mariene slib maakt de bodem rijk aan mineralen en voedingsstoffen, wat resulteert in druiven met een hoge concentratie en diepe smaaklagen. De compactheid van kleibodems zorgt er tevens voor dat de wortels van de wijnstokken minder diep kunnen doordringen, wat leidt tot een trage en gelijkmatige rijping van de druiven. Dit vertraagde rijpingsproces draagt bij aan de ontwikkeling van rijpe, complexe aroma’s en een stevige tanninestructuur.

Wijnen afkomstig uit wijngaarden op klei met mariene slib worden gekenmerkt door:

  • Kruidige en aardse tonen – Door de mariene oorsprong van de bodem vertonen deze wijnen vaak subtiele zilte tonen, naast nuances van leer, tabak en zoethout.
  • Rijke en krachtige structuur – De compacte bodem draagt bij aan wijnen met een volle body en een intense smaakbeleving.
  • Diepe, geconcentreerde fruittonen – Aroma’s van rijpe bramen, gedroogde pruimen en zwarte kersen domineren het profiel.
  • Hoge tanninedichtheid en rijpingspotentieel – De stevige tanninestructuur zorgt ervoor dat deze wijnen baat hebben bij flesrijping en zich prachtig ontwikkelen met de jaren.

Alluviale zandterrassen: Elegantie en finesse

De laagste delen van de UGA, zoals Monte Giachi en Poggio Bonelli, worden gekenmerkt door alluviale zandterrassen. Deze bodems zijn gevormd door eeuwenlange sedimentatieprocessen van rivieren en stroompjes, waardoor ze bestaan uit fijnkorrelig zand, slib en kiezel. Dit type bodem heeft een losse, goed doorlatende structuur die de wortels van de wijnstokken aanmoedigt om diep te groeien, wat de opname van voedingsstoffen en mineralen bevordert.

Door hun lichte samenstelling hebben alluviale zandterrassen een uitstekende drainage, wat betekent dat de wijnstokken geen overtollig water vasthouden en de druiven een geconcentreerde, pure expressie krijgen. Bovendien absorbeert het zand overdag warmte en geeft het deze ‘s nachts langzaam af, wat zorgt voor een gelijkmatige rijping van de druiven en een verfijnd aromatisch profiel.

Wijnen afkomstig uit wijngaarden op alluviale zandterrassen worden gekenmerkt door:

  • Verfrissende zuurgraad – De goed doorlatende bodem helpt bij het behouden van een levendige zuurgraad, wat resulteert in wijnen met een lange, expressieve afdronk.
  • Elegante en verfijnde structuur – De losse, goed gedraineerde bodem draagt bij aan wijnen met een soepele textuur en een delicate balans tussen fruit en zuurgraad.
  • Helder en fris fruitprofiel – Typische aroma’s zijn rode bessen, frambozen en granaatappel, vaak gecombineerd met florale tonen zoals viooltjes en rozenblaadjes.
  • Subtiele mineraliteit – De aanwezigheid van kiezel en slib in de bodem geeft de wijnen een lichte, verfijnde mineraliteit, wat bijdraagt aan hun complexiteit.

Het samenspel van deze geologische formaties zorgt ervoor dat de wijnen van Castelnuovo Berardenga een unieke combinatie van kracht, complexiteit en finesse bezitten. Dankzij deze bodemdiversiteit kunnen wijnmakers verschillende stijlen van Chianti Classico produceren, variërend van robuust en gestructureerd tot elegant en verfijnd.

Belangrijke producenten uit UGA Castelnuovo Berardenga

Castelnuovo Berardenga UGA is de thuisbasis van enkele van de meest gerespecteerde wijnproducenten van Chianti Classico. Enkele namen die het terroir van dit gebied op indrukwekkende wijze tot uitdrukking brengen, zijn:

  • Fèlsina: Een van de absolute referenties voor krachtige en terroirgedreven Sangiovese.
  • Castello di Bossi: Bekend om zijn volle, gestructureerde wijnen met een klassiek karakter.
  • Podere Le Boncie: Een kleinschalig domein dat zich toelegt op elegante, authentieke Sangiovese.
  • San Felice: Een dynamisch landgoed met een breed scala aan hoogwaardige Chianti Classico wijnen.
  • Castell’in Villa: Een producent met een lange traditie van elegante wijnen met een hoog bewaarpotentieel.
  • Tenuta di Arceno: Een wijnhuis dat bekend staat om zijn krachtige, gestructureerde wijnen met een internationaal karakter.

Waarom je Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga moet proeven

Wie houdt van Chianti Classico met een krachtige en volle structuur, zal zich direct thuis voelen bij de wijnen van Castelnuovo Berardenga. Deze wijnen combineren de elegantie van Sangiovese met een diepe concentratie en rijpe, fluweelzachte tannine. Dankzij het warmere klimaat en de unieke bodemstructuur bieden ze een intensere en meer gespierde interpretatie van Chianti Classico.

Bij het schrijven van dit artikel kon ik me niet lang inhouden om een Zalto glas te nemen en het te vullen met een Fèlsina Chianti Classico Rancia 2013, een wijn die in mijn kelder lag te wachten om geopend te worden. Dit is een van mijn absolute favorieten, en het schrijven van dit stuk werd daardoor een combinatie van pure passie en een constante glimlach.

Momenteel zijn de wijnen met de vermelding ‘UGA Castelnuovo Berardenga’ nog niet beschikbaar op de markt. Dit komt doordat de UGA-classificatie in 2023 werd ingevoerd en voorlopig alleen geldt voor Gran Selezione wijnen. Door de langere verplichte rijpingstijd zullen de eerste flessen met deze officiële aanduiding pas over enkele jaren verkrijgbaar zijn. Maar wie niet kan wachten, kan zich nu al verdiepen in de wijnen van deze zone, die het karakter van Castelnuovo Berardenga prachtig weerspiegelen.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 8 Comments »

Chianti Classico DOCG – Gran Selezione & UGA

Posted on december 24, 2023 by Bottle Case

De attente volgers van deze blog zullen ongetwijfeld opgemerkt hebben dat Chianti Classico een populair topic is. Ik ga ook geen enkele moeite doen dit te ontkennen of tegen te spreken… Ik ben fan van de wijnen en liefhebber van Sangiovese. Mijn vrienden weten dat ik ook geen enkele moeite doe dit te verbergen!
Chianti is de laatste jaren ook alsmaar boeiender geworden. In hun absolute hunkering naar waardering (of is het streven naar de Barolo-standing) hebben ze van tijd tot stond een flinke aai over hun, toch wel verwende, bol nodig. In die mate zelfs dat er nieuwe initiatieven, regelgevingen, aanvullingen en andere nonsens door de heren van de Zwarte Haan bedacht worden. Los geht’s…

Voor zij die echt wel van een andere planeet komen schets is graag even waar we ons bevinden! Hartje Toscane en meer bepaald in één van de allermooiste stukjes van Toscane. Omgeven door Firenze en Siena, of te wel de absolute must see’s voor elke cultuurliefhebber. Het kloppende hart van de Chianti Classico bevindt zich tussen San Casciano in Val di Pesa / Greve in Chianti en Castelnuovo Berardenga . Mensen, ga er eens naartoe, bezoek dit stukje wondere natuur en laat u leven op het ritme van de dolce far niente. Ik geef het u op een briefje: er eens geweest, ga je er zonder twijfel opnieuw naartoe.

De kwaliteitspyramide van de wijnen kabbelde er lange tijd rustig verder tot men in 2014 bedacht de top uit te breiden met wat op het eerste zicht een nobel initiatief leek te zijn. De geboorte van de categorie Gran Selezione (die hoger staat dan de Chianti Classico Riserva) was zeer goed bedoeld. Een Chianti Classico Gran Selezione zou immers een veeleisende kwaliteitswijn worden waarvan de druiven afkomstig moeten zijn van een single vineyard (één enkele wijngaard), in eigendom van het domein. Het belang van de terroir zou hierdoor extra benadrukt worden en dit zou inderdaad van Gran Selezione een duidelijke afscheiding gemaakt hebben van een Chianti Classico Riserva ook al zijn er vele Riserva’s sowieso afkomstig van één enkele eigen wijngaard.
Echter dreigden er heel wat domeinen, waarschijnlijk met een voldoende lange arm en veel zeggenschap, uit de boot te vallen. De druk hiervan was zodanig groot dat men een aanpassing heeft gemaakt in de wijngaardbepaling en men tot besluit is gekomen dat een Chianti Classico Gran Selezione moet voldoen aan volgende voorwaarden:

  • Gemaakt zijn van minstens 80% Sangiovese
  • Een opvoeding van minimaal 30 maanden (24 maanden voor een Chianti Classico Riserva)
  • Een alcoholpercentage van minimaal 13° (12,5 voor een Riserva)
  • En tenslotte de toegeving: Enkel druiven van het eigen domein (geen gekochte druiven dus) die afkomstig zijn van ofwel een single vineyard ofwel van de best geschikte wijngaardpercelen van het domein.

Wat mij betreft gaat de bedoeling van een Gran Selezione door deze laatste toevoeging – ofwel van de best geschikte wijngaardpercelen van het domein – totaal voorbij aan het goedbedoelde initiële idee. We zien vandaag dat de meeste domeinen zich op de Gran Selezione markt hebben gegooid. De aankoopprijs hiervan ligt uiteraard steeds hoger dan deze van hun Riserva.

Het idee van de meer terroir gebonden wijnen bleef echter borrelen! In 2022 hebben de Gallo Nero dan de beslissing genomen om, voorlopig enkel in de Gran Selezione categorie, de UGA (Unità Geografiche Aggiuntive) in het leven te roepen. Deze indeling kennen we al met de MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) vanuit Barolo. Dat dit populair is en leeft blijkt want ook in Soave hadden ze al iets eerder deze UGA in het leven geroepen. In tegenstelling tot Barolo waar er maar liefst 170 MGA’s zijn heeft men het bij Chianti Classico beperkt gehouden tot 11 die uiteraard in toegelaten gemeenten liggen. De opsomming:

  1. Greve (Greve in Chianti)
  2. Lamole (Greve in Chianti)
  3. Panzano (Greve in Chianti)
  4. Montefioralle (Greve in Chianti)
  5. Radda (Radda in Chianti)
  6. Gaiole (Gaiole in Chianti)
  7. Castelnuovo Berardenga (in de gelijknamige gemeente)
  8. Vagliagli (Castelnuovo Berardenga)
  9. Castellina (Castellina in Chianti)
  10. San Donato in Poggio (Barberino Tavarnelle)
  11. San Casciano (San Casciano in val di Pesa)

Vanaf de oogst 2022 kunnen deze UGA terroirs dus gebruikt worden in de Chianti Classico Gran Selezione. Gezien deze wijnen een rijpingsperiode van minstens 30 maanden ondergaan moeten we nog even geduld opbrengen vooraleer we de kwaliteit in het glas kunnen testen.

Meer info over Chianti Classico kan je vinden in: Chianti Classico – Een charmante verleiding.

In afwachting hadden we bij wijnclubs Het Negende Vat en Op De Klippen een Chianti Classico degustatie, met de nadruk op Gran Selezione, op het programma gezet. Mijn proefnotities kan je hieronder vinden.

  1. Tenute Casenuove Chianti Classico DOCG 2018
    90% Sangiovese, 5% Merlot en 5% Cabernet Sauvignon. De wijn rijpt 12 maanden in betonnen cuves en grote Slavonian fusten. De wijngaarden liggen in Panzano (Greve in Chianti).
    Helder, zuiver karmijnrood en tranend. De neus verraadt naast een mooie houttoets vooral kers braam, pruim, floraal, ceder en tabak. Het geheel is zeer kruidig. De mond vult zich met frisse zuren, mooie tannine en rijper fruit. We ervaren een lange en zeer kruidige finale. Sappige, mooie en lekkere Chianti Classico.
    Punten 86/100 – Richtprijs 20,00 €
  2. Verdi Monti Chianti Classico Riserva DOCG 2015
    80% Sangiovese aangevuld met Canaiolo en Malvasia Nera. Rijping voor tot 50 maanden in kastanje vaten. De wijngaarden liggen in Gaiole in Chianti.
    Heldere en zuivere kersenrode kleur. Zeer florale neus met evenzeer vele kersen en krieken. Rode aalbes, laurier, peper, tabak, cederhout, tijm en donkere chocolade vervolledigen het pallet. De smaak is verweven met mooie zuren en knappe tannine. We proeven de diversiteit aan fruit. Lange, kruidige finale. Dit is een knapperige, frisse en voldoende stevige wijn die een vleugje mineraal is.
    Punten: 86/100 – Richtprijs 33,10 €
  3. Quercia al Poggio Chianti Classico Riserva DOCG 2017
    Sangiovese die 24 maanden rijpt in 5hl en 27 hl eiken vaten. De wijngaarden liggen in Barberino Tavarnelle.
    Tranend robijnrood van kleur. De neus heeft een minder aangename lactische tot oxydatieve toets. Walsen doet dit wel wat verdwijnen en dan komen geuren zoals eucalyptus, zwoele kers, vanille, drop, peper, oregano, chocolade en ceder op. De smaak heeft gelukkig dan minder aangename van de neus niet. Rijper fruit weliswaar dat zelfs licht geconfituurd is. Dit fruit wordt omringd door stevige tannine en te presente alcohol. De lange finale bezit vele specerijen.
    Punten: 83/100 – Richtprijs 40,00 €
  4. Fèlsina ‘Rancia’ Chianti Classico Riserva DOCG 2017
    Pure Sangiovese met een rijping van 20 maanden in Franse barriques. De wijngaarden liggen in Castelnuovo Berardenga.
    Zuivere karmijnrode kleur en tranend. De geur is almachtig heerlijk Chianti Classico! Het vele frisrode fruit is samen met de braam en pruim geparfumeerd aanwezig en blijft steeds terugkomen. De rest van de geuren variëren breed uiteenlopend waar voornamelijk ceder, tabak, grafiet, laurier, peper, jeneverbes, cacao en zoethout het de kop het meeste opsteken. De smaak bevestigd al het goede en lost de verwachtingen helemaal in. Stevige tannine, zeer mooie aciditeit, full body. Smakelijke sappigheid met mooie kersjes maar ook een zweem van zwart fruit. Het geheel is zeer lang tot aanhoudend aanwezig en kent een stevige kruidigheid. Superlekker glas wijn!
    Punten: 95/100 – Richtprijs 46,60 €
  5. Il Colle 36 Filari Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese die 18 maanden rijpt in Hongaarse eiken vaten + 6 maanden in betonnen cuves + 6 maanden op fles. De wijngaarden liggen in San Casciano in Val di Pesa.
    Intense robijnrode kleur en tranend. Zeer open en mooi geurpallet waar de aroma’s duidelijk merkbaar zijn. Zowel rood (kers) als zwart (braam, pruim) fruit dat licht snoeperig overkomt. Het kruidige is duidelijk aanwezig met naast de peper ook kaneel, tijm, munt en laurier. De violetjes geuren. Licht aards accent en duidelijk aanwezige branderige geuren zoals mokka, chocolade en tabak tot zelfs een miniem balsamico accent. De mond biedt een breed smaakpallet met rijk fruit en vele kruiden. Aanwezige tannine en levendige zuren. De alcohol komt een beetje door in de afdronk die voldoende lang is en gekenmerkt wordt door tabak en cacao.
    Punten: 87/100 – Richtprijs 30,90 €
  6. Fattoria La Ripa Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2017
    95% Sangiovese + 5% Canaiolo. Rijping van 24 maanden in Franse tonneaux + Flesrijping. De wijngaarden liggen in Barberino Val d’Elsa.
    Heldere, volle, robijnrode kleur. We snuiven een correcte neus met voornamelijk kriek, kers, bessen en sousbois. Wat kruidigheid, leder en koffie in de aanvulling. Lyrisch zullen we zeker niet worden over het geurpallet. De smaak is gelukkig wel boeiender dan de neus. Mooie zuren met veel ondersteuning van kers/kriek en de tannine die perfect aanvult. De wijn bezit veel frisheid en is voldoende dragend.
    Punten: 86/100 – Richtprijs 33,90 €
  7. Ca’Di Pesa ‘Burrone’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    De Sangiovese wijngaarden liggen in Panzano (Greve in Chianti). We hebben over deze wijn geen gegevens teruggevonden over de rijpingsperiode.
    Helder, blinkend robijnrood. Hoewel we niets terugvonden over de rijping kan de neus het gebruik van hout amper verbergen. Heel veel cederhout en sigarenkistje zijn de aroma-openers. Kersen, braam, vanille, kaneel en cacao volgen al snel. Stevig mondgevoel dat toch voldoende evenwichtig is. De frisheid mocht misschien net iets hoger zijn. Sappig fruit, mooie houtintegratie,lange kruidige finale. De alcohol is een ietsiepietsie té aanwezig.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 31,60 €
  8. Borgo la Stella Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    Sangiovese die voor 20% aangevuld wordt met Merlot. Rijping van 19 maanden in Franse tonneaux + 11 maanden in fles. De wijngaarden liggen in Radda in Chianti.
    Tranend en karmijnrood van kleur. Zwoel aanvoelend geurpallet met veel vanille, zoethout en rijpe kersen. Licht lactisch, kruidig, vlier en karamel. Het lactische komt absoluut terug in de smaak en de aanwezigheid van Merlot is duidelijk aanwezig. Het geheel is wat minder rijk en rijp met een aanwezigheid van kersenpit. Hij komt hierdoor wat wranger over.
    Punten: 84/100 – Richtprijs 41,00 €
  9. Castello di Meleto Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Zuivere Sangiovese die 27 maanden rijpt in tonneaux en 30hl vaten en nog enkele maanden flessenrust krijgt. De wijngaarden liggen in Gaiole in Chianti.
    Intens, helder en zuiver donkerrood van kleur. Tranend. De neus kan onmiddellijk bekoren. Het is een mooi en rijk gevuld geurpallet waar naast het fruit (kers, braam, pruim) vooral de kruiden (munt, salie, Provençaalse kruiden, peper, laurier) en de branderige aroma’s (vanille, chocolade, tabak, leder) uitblinken. Verder is de geur vlezig, hebben we viooltjes en wat humus. De smaak is super in balans en zet het veelbelovende van het bouquet verder. Prachtige zuren met perfect aanvullende tannine. Sappig kers/kriek gevoel. Vele kruiden en alom aanwezige cacao in de afdronk. Breed en lekker smakend glas wijn.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 39,00 €
  10. Le Filigare ‘Lorenzo’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Sangiovese met een rijping van 30 maanden in foeders en tonneaux. De wijngaarden liggen in Barberino Tavernelle.
    Intens rood kleurend met de nodige tranen. Het bouquet is er eentje met een zwoelere en zoetere kruidigheid waarbij kaneel een hoofdrol krijgt. Het klassieke fruitsegment is aanwezig en de 30 maanden rijping laat zich duidelijk gevoelen. Ceder, zoethout, vanille, chocolade, tabak, leder, thee, grafiet… het is allemaal waarneembaar aanwezig. We ronden af met paddenstoelen. Belovend en aangenaam ruikend glas wijn. Helaas blijft het mondgevoel achterwege. Ondanks de zuren zich blijven opdringen balanceren we net iets te veel op het te vermoeiende gevoel met de presente alcohol en het rijpe fruit. Tannine zijn ok aanwezig. De afdronk is voldoende lang en er zit vrij veel tabak in de finale.
    Punten: 84/100 – Richtprijs 37,00 €
  11. Tenute di Vignole ‘Créspine’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Sangiovese in purezza die 30 maanden rijpt in barriques. De wijngaarden liggen in Panzano, Greve in Chianti.
    Diep donkerrood, helder, zuiver en tranend. De neus geeft meer donker tot zwart fruit dan het frisse rode fruit. Met nog een enorme kruidige aanvulling van jeneverbes, kaneel, peper, tijm en laurier is hij wel belovend te noemen. Het hout zorgt voor een zekere vlezigheid naast de tabak, leder, cacao en potloodslijpsel. Het lichte dierlijke is een aangename aanvulling. De mond vult zich met stevig rijp fruit en bezit mooie zuren en tannine. Het geheel is lang en kruidig aanwezig. Dit is een weelderige wijn met een mooie balans die ik blind eerder als een Brunello zou benoemen dan een Chianti Classico.
    Punten: 89/100 – Richtprijs 37,40 €
  12. Poggio al Sole ‘Casasilia’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese die voor 24 maanden gerijpt heeft in barriques en foeders en verder de nodige flessenrust kreeg. De wijngaarden liggen in Barberino Tavarnelle.
    Intens karmijnrood en tranend. Zeer boeiende neus die na walsen zowaar nog boeiender wordt! Het fruit primeert met zijn aanwezigheid van pruim, kers en de zwarte braambes. De kruidigheid beklijft. Peper en kaneel vallen het meeste op. Later herkennen we ook tijm en laurier. Het hout is mooi verweven in het geurpallet. Koffie, ceder, tabak zorgen voor de bevestiging. Mooie aardse aanvulling. De smaak is naast enorm fris ook zeer stevig. Volop complexiteit hier in dit glas. Het vele fruit zorgt de nodige sappigheid. Een aanhoudende lengte met vele kruiden, cacao en tabak brengt dit glas naar een hoger niveau.
    Punten: 94/100 – Richtprijs 39,30 €
  13. Tenuta Orsumella Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    De Sangiovese wijngaarden liggen in San Casciano in Val di Pesa. Rijping voor 30 maanden in Franse eiken vaten.
    Zuivere kersen, robijnrode kleur. De zoetere geuren winnen op het frissere fruit. Vanille, drop tot zoethout staan voorop. Nadien volgen karamel, mokka, kers, framboos, braam, viool, en specerijen. Licht balsamico gevoel. Zeer fris, jeugdig mondgevoel met een stevige byte en veel jong fruit. Het stevige geheel blijft lang aanwezig.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 40,10 €
  14. Podere Castellinuzza ‘Vecchie Vigne Alberelli’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese met een rijping van 36 maanden in betonnen cuves gevolgd door 9 maanden in eiken vaten. De wijngaarden liggen in Lamole, Greve in Chianti.
    Correcte en mooie neus waar veel van de verwachte geuren in aanwezig zijn. We ruiken kers, aalbes, braam, viool, munt, kaneel, tijm, ceder, mokka, tabak, leder, laurier, potgrond… De smaak is correct, gebalanceerd in zuren, tannine, alcohol en hout maar mist sprankeling. Er zit geen vonk in en het blijft te braaf.
    Punten 85/100 – Richtprijs 60,00 €
  15. Arillo in Terrabianca Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese met een rijpingsperiode van 20 maanden in Franse tonneaux + 12 maanden in fles. De wijngaarden liggen in Radda in Chianti.
    Intens donkerrood en tranend. Speelse, boeiende neus met heel veel geurfacetten. Naast de obligate kers hebben we blauwe bes, rode aalbes en een puntje zwarte braam. Munt, jeneverbes en salie zijn kruidig-dominant aanwezig. Licht vegetaal met laurier en theebladeren. Wat sousbois en een enorm mooie houtintegratie. Ceder tot sigaar en tabak. Mokka, vanille, balsamico… noem maar op! Krachtig mondgevoel met aanwezige tannine en zeer mooie zuren. Dit is een zeer bekoorlijke sappige, ronde, volle, smakelijke en dus lekkere wijn.
    Punten 90/100 – Richtprijs 55,70 €
  16. Santa Stefano Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Er zit 10% Cabernet Sauvignon bij de Sangiovese. Rijping van 30 maanden in 1000 liter Franse eiken vaten. De wijngaarden liggen in Greve in Chianti.
    Zuivere, tranende donkerrode kleur. Het geurbouquet is bedwelmend door de hoge peperige noot maar is tegelijkertijd zeer mooi en uitnodigend. Framboos, kers, rode bes, braam geven de nodige fruitvariatie. Cederhout, mokka, thee, diverse specerijen en een lichte sousbois vervolledigen het geheel. Het gevoel is dubbel… Enerzijds wil je blijven genieten van deze aanstekelijke aroma’s en anderzijds kan je niet wachten om het glas naar de lippen te brengen. Wanneer we uiteindelijk bezwijken kunnen we enkel maar goedkeurend grommen en genieten van een heerlijk en fantastisch lekker glas wijn. Elk facet is aanwezig en wordt afgevinkt. De frisheid dans doorheen het geheel en de superlatieven worden bovengehaald.
    Punten: 94/100 – Richtprijs 49,00 €

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Cabernet Sauvignon d’Italia

Posted on april 2, 2018 by Bottle Case

Cabernet Sauvignon aka King Cab is misschien wel de meest gerenommeerde rode druif. Heerser op de Bordelese linkeroever (hoewel in ondertal tegenover de Merlot) en dusdanig populair dat je de druif wel overal ter wereld tegenkomt.
Cabernet Sauvignon associëren met het wijnland Italië dat doe je als Italofiel niet onmiddellijk. En toch valt het me op dat ik, al grasduinend door de diverse decreten van de DOC en DOCG’s, er niet naast kan dat het belang aan Cabernet Sauvignon almaar stijgt in Italië. Of ik het nu graag heb of niet doet iets minder ter zake…

Het was dus hoog tijd om even de Italiaanse Cabernet Sauvignon op de proeftafel te brengen en proefondervindelijk vast te stellen of deze druif terecht wint aan terrein.
Het is niet echt moeilijk om een proefselectie te maken. De Costa Toscana bulkt van de Cabernet Sauvignon. Maar de uitdaging mocht groter zijn. Er mocht een spreiding zijn in de regio’s vanwaar de wijnen vandaan kwamen. Dan pas kon er een afkeurend of bevestigend antwoord geformuleerd worden op de vraag. Heeft Cabernet Sauvignon een plaats in het Italiaanse wijnlandschap!

Wat volgt zijn de proefnotities van deze proefavond. Zoals steeds benadruk ik graag dat dit mijn proefnotities zijn. Je hoeft er dus niet onmiddellijk mee eens te zijn.

  1. Roberto Anselmi Realda 2015 Cabernet Sauvignon – 13,50 €
    Veneto IGP (Veneto)
    Paarsrood van kleur met mooie traanvorming. Veel, voornamelijk zwart, fruit in de neus en een dot aan kruiden. Volgend zijn chocolade, koffie, leder, zoethout en een toets van eucalyptus.
    Mooi mondvullend met een prima fruitextractie. Voorop zwart fruit van pruimen en braam. De lengte is prima met 4 à 5 seconden. De finale is fel gekruid.
    Mooi geheel dat prima in de mond ligt en zeer kan bekoren
    14/20
    IMG_2234
  2. Marco Felluga Cabernet Sauvignon 2012 – 14,30 €
    Collio DOC (Friuli)
    Mooie kersenrode kleur met een paarse aanvulling.
    De paprika komt heel duidelijk opzetten. Volgend is er een snuifje peper en kruidnagel. Pas nadien komt het toch wel massaal aanwezige zwart fruit opzetten. Er zijn zeer duidelijk geïntegreerde houtaroma’s met ceder, donkere chocolade en tabak. De veelbelovende neus geeft tevens nog accenten van champignons vrij.
    De mond wordt geprikkeld met de smakelijke, voldoende krachtige tannine. De paprika zorgt voor en frisse inbreng. Fruit is er van de aanzet tot het einde. Pas bij dit einde komen ook de kruiden zich mengen.
    Dit is een duidelijke en zeer smakelijke Cabernet Sauvignon. Hoewel de wijn reeds van 2012 is hebben we het gevoel dat hij nog een eindje mee kan.
    15,5/20
    IMG_2235
  3. Conte Emo Capodilista Ireneo 2009 Cabernet Sauvignon – 18,10 € 
    Colli Euganei DOC (Veneto)
    Op het etiket staat wel degelijk Cabernet Sauvingon. Pas later bij de voorbereiding van deze degustatie werd duidelijk dat deze slechts voor 90% aanwezig is. Het is dus een blend met 6% Merlot en 4% Carmenere. Bewijs alweer dat je het etiket nooit ten volle mag betrouwen.
    We lieten het echter niet aan ons (wijn)hart komen want de wijn is gewoonweg heerlijk! Kerseonrood van kleur en prachtig kleurende tranen. De neus is een voltreffer met volle bak de tertiaire aroma’s die doordringend opzetten: humus, truffel, paddenstoelen, tabak, koffie, leder, ceder… Verder nog kers en braam qua fruit, kruiden en specerijen zonder de obligatoire paprika te vergeten.
    De mond zet zich volledig verder in harmonie met de geurlijn. Lang aanwezig in de mond. Pruim is het fruit van dienst, peper de kruiden.
    YIL wijn! Yeah I Like
    16,5/20
    IMG_2236
  4. Gualdo Del Re Federico I 2008 Cabernet Sauvignon – 24,95 €
    Toscana IGT (Toscana)
    Verbazend doorkleurd kersenrood van kleur met nog steeds zeer levendige accenten en stevig gekleurde tranen. De neus geeft, ondanks zijn leeftijd, nog zeer veel donkerzwart fruit, gedroogde pruim, melkchocolade, tabak, laurier, oregano, peper, leder en ceder.
    Fluwelige tannine doorspekken de mond samen met een mand vol nog steeds jong, donker fruit. Prachtige, kruidige aanvulling en zalige doorwevenheid. Lengte tot 6 seconden met helemaal achteraan de chocolade.
    De wijn, die duidelijk nood heeft aan een lange fles-rusttijd doet uw smaakpapillen eenvoudigweg dansen van vreugde!
    18/20
    IMG_2237
  5. Kellerei Bozen Mumelter Riserva 2015 Cabernet Sauvignon – 27,00 €
    Alto Adige DOC (Trentino / Alto Adige)
    Donker kersenrood kleurend met de nodige, niet gekleurde, traanvorming.
    Balsamico als aanzetaroma met in het zog volgend: braam, cassis, maagdelijke pruim, zwarte kers, munt, chocolade, peper, laurier, paprika en een lichte gewaarwording van tabak.
    Speels en aantrekkelijk in de mond. Nog iets te jeugdig mondgevoel. De tannine is sappig-krachtig. Armworstelend rood en zwart fruit zonder winnaar. De afdronk is mineralig zalig tot 6 seconden.
    We dichten deze wijn een grote toekomst toe en zijn nu al fan!
    17,5/20
    IMG_2238
  6. Boccadigabbia Akronte 2012 Cabernet Sauvignon – 57,40 €
    Marche IGT (Marche)
    Volbloed kleurend en donkerpaars. De paprika verraadt onmiddellijk de Cabernet Sauvingon maar er is meer… veel meer! Dierlijk, bosschimmels, sousbois. Maar zeker een evenknie aan fruit. En met fruit bedoelen we zwart fruit! Koffie, graffiet, bittere chocolade, tabak, ceder, peper, beetje kruidnagel en laurier vervolledigen de geurzaak.
    Stevig, krachtig potentievol mondprofiel. Jong zwart fruit, pruim maar evenzeer een waaier aan specerijen.
    Dit is een ware karakterkop die nog zijn rust zoekt en dus nog enkele jaren moet toezien in de kelder alvorens tot volle ontplooiing te komen. Nu enkel lamsboutgewijs te drinken!
    16,5/20
    IMG_2239
  7. Tenuta Regaleali 2013 Cabernet Sauvignon – 42,40 €
    Sicilia Contea di Sciafani DOC (Sicilia)
    Mooi donkerkleurend en tranend. De neus verraadt potentieel en complexiteit. Kruiden in de aanzet en dan volgt er een ware fruitconnextie… kers, framboos, braam, cassis, pruim. Nadien ceder, chocolade, tabak, paprika, paddenstoel en leder.
    Heerlijk vol, fluwelig mondprofiel met zeer veel, wat rijper, fruit en een sublieme , niet onmiddellijk verwachte frisheid. Afdronk tot 7 seconden.
    Heerlijk vlot en zeer karaktervol glas wijn!
    16,5/20
    IMG_2240
  8. Fèlsina Maestro Raro 2011 Cabernet Sauvignon – 40,50 €
    Toscana IGT (Toscana)
    Donker kersenrode kleur met een paarse rand.
    Mama Mia, wat een heerlijke neus! Fruit verweven met het hout en de paprika. Schimmels, sousbois, peper, laurier, vleugje vijg, zoethout, viooltjes en chocolade. Hoe mooi is dit zeg!
    Tanninerijk maar smakelijk van start tot einde. Veel fruit/kruiden en een puur aanhoudend genot.
    Dit een waar guilty pleasure… dromend van een glas, en nog één, en nog één…
    19/20
    IMG_2241
  9. Marina Cvetic Cabernet Sauvignon 2006 – 64,00 €
    Colline Teatine IGT – Abruzzo
    Kersenrood met een lichte spoor van evolutie, tranend.
    Neus met paprika, vijg, pruim en zeer dierlijke accenten. Leder, boschampignons, truffel, humus, mokka, chocolade en leder.
    De smaak is eenvoudigweg heerlijk maar kent een flukse terugval na wijn nummer 8. We ervaren chocolade, gedroogde pruimen, vegetale dierlijke toetsen maar voornamelijk specerijen.
    Dit ervaar ik zelf nog als een mooie wijn maar wel eentje op pensioenleeftijd.
    14/20
    IMG_2242

Als er na het lezen van bovenstaande commentaren een slotconclusie kan/mag genomen worden dan is het wel deze! Een warm welkom aan de Cabernet Sauvignon in het Italiaanse wijnlandschap. Of ik het persoonlijk nu een goede of slechte zaak vind maakt zoals eerder gezegd niets uit. De kwaliteit in het glas zegt meer dan voldoende!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

De decadentie van een wijnclub – Editie 2017

Posted on september 17, 2017 by Bottle Case

Terwijl de aftrap van de nieuwe jaren van zowel Wijnclub ‘Het Negende Vat’ als Wijnclub ‘Op De Klippen’ reeds is gegeven kijk ik nog een keertje achterom naar het einde van het vorige seizoen. Meer bepaald naar onze super degustaties. Het concept is poepsimpel: We openen een aantal ‘grootse’ wijnen, laten er een hapje bij komen en… Genieten!! Zo eenvoudig kan het wijnclub leven zijn. Ik kijk er steeds weer naar uit de organisatie in handen te nemen en de selectie van de wijnen doet me vaak, reeds maanden op voorhand, watertanden. Voor de laatste editie had ik voor een nieuwigheid gezorgd. Tussen alle Italiaanse wijnen had ik bij elke club een ‘mol’ gestoken. Zeg maar een niet-Italiaanse wijn.

Graag laat ik julli mee genieten van onze decadentie op de proeftafel. De commentaren zijn mijn eigen proefnotities alsook de punten. Zoals het hoort op een wijnclub is alles voor discussie vatbaar.

De wijnen:

  1. Montenisa Brut Saten 2009 – Franciacorta – 39,50 €
    Deze pure Chardonnay heeft 48 maanden kelderrijping achter de rug alvorens hij in de fles gaat. Het is een correcte smaakvolle Franciacorta maar niet de allergrootste. 87/100
  2. Antica Fratta Quintessence Riserva Extra Brut – Franciacorta – 39,50 €
    Blend van 80% Chardonnay en 20% Pinot Nero met een periode van 60 maanden sur lattes. Vele, fijne bubbels, Mooie zuivere neus. Nazinderend en mineralig. Opnieuw zeer correct. 85/100
  3. Podere Caiarossa Bianco 2014 – Toscana IGT – 35,20 €
    Blend van Chardonnay met Viognier. Houtlagering van 9 maanden.
    Sublieme, complex, zeer rijke witte wijn. Enige tijd in het glas komt de wijn nog beter uit. Heerlijk! 89/100
  4. Silvio Jermann Vintage Tunina 2014 – Venezia Giulia IGT – 36,60 €
    Sauvignon Blanc + Chardonnay + Ribola Giallo + Malvasia + Picolit. Rijping in deels foeders, deels barriques. Heldere, zuivere, verfijnde, mineralige, versmolten, dragende wijn. I just LOVE IT. 94/100
  5. Marina Cvetic Iskra 2009 – Montepulciano D’Abruzzo DOC – 23,00 €
    Oorspronkelijk had ik hier de Gianfranco Fino ES Primitivo hier voorzien. Helaas bracht de kurkduivel roet in het eten. Back up was voorzien en dus ging de Iskra, een 100% Montepulciano van Marina Cvetic open.
    Deze wijn koppelt op een sublieme wijze de groenkruidigheid aan het rijke rijpe fruit zonder zijn sublieme frisheid in te boeten. 92/100
  6. Punica Barrau 2012 – Isola dei Nuraghi IGT – 28,90 €
    Samengesteld uit 85% Carignan, 10% Cabernet Sauvignon en 5% Merlot met 18 maanden houtlagering. Een dot van een wijn. Zeer rijke, complexe neus. Zeer smakelijke krachtige tannine. Kruidig en verdomd zeer lekker. Quasi perfectie. 98/100
  7. Oasi Degli Angeli Kurni Rosso 2012 – Marche IGT – 72,35 €
    Pure Montepulciano met 20 tot 22 maanden vatrijping. Dansende framboosjes in combinatie met Cassis en pruim. Redelijk zoet overkomend. 90/100
  8. Macchialupa Le Surte 2008 – Taurasi DOCG – 28,80€
    Volbloed Aglianico met 12 maanden vatlagering. 2008 en ondertussen heeft de wijn zich een beetje gegeven en begint hij mooi op dronk te komen. Hij toont voornamelijk wat Aglianico te bieden heeft in het glas. Een klepper van formaat met de nodige kracht gekoppeld aan verfijning. 92/100
  9. Weingut Duijn Bühlerthaler Engelsfelsen 2008 – Baden – 39,50 €
    De mol bij Wijnclub Op De Klippen. Een Duitse Pinot Noir, gemaakt door een Nederlander die 24 maanden houtrijping krijgt (De wijn, niet de Nederlander). Hoewel deze wijn door de meeste deelnemers niet gesmaakt werd blijf ikzelf dit een buitengewoon subliemen Pinot Noir vinden. Dit heeft voor mij alles wat ik zoek bij deze druif. 96/100
  10. Valderiz Tomas Esteban 2009 – Ribera del Duero – 63,95 €
    De mol bij Wijnclub Het Negende Vat. Pure Tempranillo die 24 maanden op eiken vaten heeft gerijpt. Complextieti troef bij deze stevige knaap. Heerlijk krachtig in het glas. Juweeltje! 93/100
  11. Fattoria Le Pupille Saffredi 2013 – Maremma Toscana IGT – 57,90 €
    60% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 10% Petit Verdot. 18 maanden vatrijping. Zelden zulke concentratie gezien in een wijn. Anyway… vergeet Bordeaux wanneer je deze wijnen kan drinken van hun druiven. Onbestaand ginds in Frankrijk. 94/100
  12. Albino Rocca Vigneti Brich Ronchi Riserva 2004 – Barbaresco DOCG – 54,60 €
    Nebbiolo dus met enkele jaren op zijn teller. De wijn rust gedurende 27 maanden in Grandi Botti. Merkbaar dat de tand des tijds de wijn een beetje heeft aangetast. 88/100
  13. Gomba Boschetti Sori 2006 – Barolo DOCG – 36,40 €
    Pure Nebbiolo met een rijping van 24 maanden. In het bezit van een sublieme neus en een ongelooflijk finesse. Een ware lekkernij. 95/100
  14. Gualdo del Re Cabraia 2009 – Toscana IGT – 56,80 €
    De Cabraia is een Cabernet Franc die 18 maanden rijpt op eiken vaten. Hij is zo ongevoorstelbaar complex. Zo smaakvol en nog een en al pit. 96/100
  15. Podere Caiarossa Rosso 2011 – Toscana IGT – 51,60 €
    Samenspel tussen Merlot, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Syrah, Sangiovese, Petit Verdot en Alicante Bouschet. 20 maanden in eiken vaten. De gekleurde tranen in het glas is de aanzet tot wat ons tot tranens toe brengt. MamaMia, bedankt om dit tot ons te laten komen! 99/100
  16. Felsina Colonia 2010 – Chianti Classico DOCG – 94,00 €
    Sangiovese met 36 maanden rijping in eiken vaten. Deze topper van Felsina is eenvoudigweg meesterlijk. De neus smijt zich volledig en de mond doet je snakken en uiteindelijk snikken omdat het glas leeg is. 96/100
  17. Podere Giodo 2011 – Brunello di Montalcino DOCG – 94,50 €
    Sangiovese Grosso dus met 36 maand rijping in het vat. Brunello zoals we Brunello kennen. Overvloedig maar smakelijk. Eén van de betere Brunello’s die ik mocht proeven. 94/100
  18. Stefano Accordini Il Fornetto 2007 – Amarone delle Valpolicella DOCG – 103 €
    75% Corvina en 25% Corvinone met 36 maand rijping in eiken vaten. Helaas vervalt deze Amarone en de fout waarin de meeste Amarone’s vervallen. Té, té, té… Te veel overvloed, overdaad is zelden goed. Meer frisheid ware wenselijk geweest. Te log voor mij. 86/100

En ondertussen, ondertussen ben ik alweer bezig aan het verzamelen van de flessen voor onze 2018 editie. Een ware opgave die ik met een zeer grote overgave tot zijn goed recht wens te brengen.
Heb je trouwens suggesties, laat ze maar komen! Voorwaarde is het moet aan de decadentie-tradities voldoen. En welk land is er meer decadent dan ons geliefde italië?

untitled

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »