Asparagi & amici: Italiaanse wijn als beste tafelgenoot

Posted on april 3, 2025 by Bottle Case

Asperges zijn terug – en ze verdienen een wijn met finesse

Zodra april zich aandient, begint het bij menig fijnproever te kriebelen. Het aspergeseizoen is kort, intens en gastronomisch gezien een jaarlijks hoogtepunt. Slechts een tweetal maanden lang siert het witte goud onze borden – net genoeg tijd om menig menukaart op z’n kop te zetten en chefs tot creatieve hoogtes te dwingen.

‘Wit goud’, zo noemen we de asperge hier. Poëtisch misschien, maar laat ons eerlijk zijn: qua verbeelding kunnen we nog iets leren van onze Franse en Duitse buren. Daar spreken ze over Pointes d’amour of Liebesspitzen. Liefdespuntjes. Daar krijg je meteen zin van om de tafel feestelijk te dekken.

Asperges in Italië – Asparagi con passione

Hoewel we in België en Nederland verzot zijn op het witte goud, is Italië allerminst onbekend terrein voor aspergeliefhebbers. Integendeel, asparagi maken al eeuwenlang deel uit van de Italiaanse eetcultuur, van noord tot zuid.

In het noorden, rond Veneto en Friuli, vind je de beroemde Asparago Bianco di Bassano, een beschermde streekproductie met DOP-status. Deze witte asperges worden vaak geserveerd met een zachtgekookt ei en olijfolie, simpel en puur. In Emilia-Romagna is asparagi alla Bismark populair: gebakken asperges met een spiegelei en Parmezaanse kaas. En natuurlijk zijn ze ook geliefd in risotto’s, zoals de romige risotto agli asparagi, afgewerkt met een beetje citroen en Pecorino.

Verder naar het zuiden verschijnen vooral de groene asperges op tafel, vaak gegrild of verwerkt in frittata’s, pasta’s of salades. Sicilië kent zelfs een wilde variant, asparagi selvatici, met een wat bittere, kruidige toets.

🇮🇹 Wist je dat… Italië tot de vijf grootste aspergeproducenten van Europa behoort?
En dat sommige regio’s zoals Veneto en Trentino zelfs asparagi-wijnroutes en lente-festivals organiseren?

Of het nu in eenvoud of in verfijning is: ook de Italianen weten de sensuele elegantie van asperges op waarde te schatten. Niet verwonderlijk dus dat zoveel Italiaanse wijnen er wonderwel bij passen.es op waarde te schatten.

Verleidelijk en verfijnd

Wist je trouwens dat asperges als afrodisiacum worden beschouwd? Ze zijn dus niet alleen een delicatesse, maar ook een subtiele knipoog op je bord. Zonder blozen op tafel én in het glas, want jawel, bij asperges hoort een goed gekozen wijn. En dat is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

Asperges zijn namelijk een buitenbeentje in de wereld van wijn en spijs. We denken zelden aan een passende wijn bij groenten – onterecht overigens – maar bij asperges is het bijna een reflex. Elk jaar opnieuw duikt dezelfde vraag op: welke wijn past erbij? En dit keer beantwoorden we die vraag met een uitgesproken focus: welke Italiaanse wijn past erbij?

Want laten we eerlijk zijn: Italië heeft alles in huis om het delicate karakter van asperges te begeleiden. Van frisse bergwijnen tot zonnige witte parels met mediterrane kruiden, het aanbod is net zo divers als de Italiaanse keuken zelf. En net zoals de asperge, vaak eenvoudig, maar verfijnd bereid, zijn ook Italiaanse wijnen geworteld in terroir, traditie en subtiele expressie.

Delicaat maar duidelijk

Het antwoord? Zoals altijd hangt het af van de bereiding. Maar als je puur de zachte, aardse elegantie van de asperge in de verf wil zetten, zijn er enkele basisregels:

❌ Geen overdreven houtlagering die de finesse overstemt
❌ Vermijdt een zekere complexiteit maar kies voor ‘straight-on’ wijnen
✔️ Kies voor frisse, zuivere witte wijnen met fijne zuren
✔️ En liefst een zekere elegantie, verfijning, lichtvoetigheid
✔️ Florale of licht kruidige aroma’s die aanvullen, niet domineren

Arneis uit Roero – een onverwachte match made in heaven

Elegant, aromatisch én verrassend veelzijdig

Onder de vele Italiaanse witte druiven is er één die steeds weer weet te verrassen in combinatie met asperges: Arneis, afkomstig uit de heuvelachtige Roero-regio in Piemonte.

Lang stond deze druif in de schaduw van de machtige Nebbiolo, waarvoor hij diende om de scherpe kantjes van de Barolo’s te verzachten. Maar sinds hij z’n plaats op het podium opeist, blijkt Arneis veel meer te zijn dan een begeleider. Hij is een karaktervolle witte wijn op zichzelf, die finesse koppelt aan structuur.

Wat maakt Arneis nu zo geschikt voor asperges?
Eerst en vooral: zijn frisse, maar zachte zuren sluiten naadloos aan bij de delicate bitterheid en de vegetale toets van asperges. Het wijnprofiel is genuanceerd en evenwichtig, met aroma’s van perzik, peer, amandel, witte bloemen en… een opvallende hoptoets. En net die hoptoets maakt Arneis uniek in het samenspel met asperges. Hop brengt een subtiele kruidigheid en florale bitterheid, die perfect resoneert met het groene, licht bittere karakter van de groente. Arneis verbindt met de asperge, hij verfraait haar, zonder te overheersen.

Roero Arneis combineert bovendien een zekere romigheid in de mond met een droge, cleane finale. Perfect bij zachte bereidingen zoals asperges à la flamande, een risotto met groene asperges of witte asperges met een zachte vinaigrette.

Hedendaagse Italiaanse suggesties – 6 witte wijnen bij asperges

Wijnen die méér doen dan begeleiden – ze verrijken het gerecht

1. Zibibbo (Sicilië)
Aromatisch, bloemig en met een elegante kruidige ondertoon. De geur van jasmijn, citrusbloesem en oranjebloesem maakt deze wijn verrassend fris – ideaal bij asperges met een Aziatische twist, ceviche of lichte vinaigrettes.

2. Verdicchio Superiore (Marche)
Strak en mineraal, met fijne bitters. Ideaal bij klassieke bereidingen met botersaus of Hollandaise.

3. Soave (Veneto)
Zacht aromatisch, met florale toetsen en een lichte amandeltoon. Een fijne begeleider van asperges met ham of gerookte zalm.

4. Lugana (Gardameer)
Rond, sappig en subtiel kruidig. Combineert mooi met romige sauzen of pasta met asperges.

5. Cortese / Gavi (Piemonte)
Verfrissend en elegant, met een zilte toets. Brengt structuur en frisheid naast de zachte asperge.

6. Sauvignon Blanc (Alto Adige)
Fris, strak en met verfijnde kruidigheid. De berglucht proef je – ideaal bij asperges met een kruidige vinaigrette of groene kruiden.

🍾 Extra feestelijk? Serveer een glas Brut Nature van Franciacorta, Trento DOC of Alta Langa.
Fijne bubbels geven asperges net dat tikje extra klasse.

Tot slot: durf ontdekken

Laat je verleiden door de lente in je glas. Of je nu kiest voor een ingetogen, klassieke combinatie of een onverwachte, eigenzinnige pairing. De juiste wijn tilt een aspergegerecht moeiteloos van eenvoudig naar subliem.

Durf spelen met texturen, met geuren, met terroir. Laat je leiden door intuïtie, door streek, of door pure nieuwsgierigheid. Kies voor een wijn die aanvult in plaats van overheerst. En wie weet ontdek je een pairing die jouw persoonlijke klassieker wordt.

Met asperges op je bord en Italië in je glas kan het haast niet misgaan.

Proef, geniet, ontdek. Try it…!

Filed under: Cibo Italiano, Fressen oder Essen | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Roero DOCG: The other side of Nebbiolo

Posted on januari 20, 2025 by Bottle Case

Afgelopen weken konden we in twee van onze wijnclubs genieten van prachtige Roero Rosso degustaties! De meesten mensen kennen Roero het beste voor de witte Arneis. De Nebbiolo gebaseerde rode wijnen blijven, ten onrechte als je het mij vraagt, meestal onder de radar. We zijn nog volop onze proefnotities aan het schrijven van deze degustaties. In afwachting post ik deze blog over Roero DOCG.

Gelegen in het schilderachtige Piemonte in het noordwesten van Italië, is Roero DOCG een wijnregio die bekend staat om haar verfijnde rode wijnen, gemaakt van de iconische Nebbiolo-druif. Hoewel de witte Roero Arneis bekendheid geniet, verdient de rode Roero net zoveel aandacht vanwege zijn unieke karakter en complexe smaakprofiel.

Geografie en Herkomst

Roero is een regio vol contrasten, begrensd door de rivier de Tanaro aan de linkerzijde en bekend om haar glooiende heuvels en steile wijngaarden. Dit gebied omvat meerdere gemeenten, waaronder Canale, Corneliano d’Alba, Vezza d’Alba en Piobesi d’Alba. De wijngaarden zijn uitsluitend gelegen op heuvelachtig terrein, wat optimale blootstelling aan de zon en een goede drainage verzekert.

De Geschiedenis van Roero

De wijnbouw in Roero heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 7e eeuw voor Christus. Archeologische vondsten, zoals Etruskische wijnamforen en druivenschillen van gecultiveerde wijnstokken, getuigen van een vroege wijnproductie in Piemonte. De Etrusken speelden waarschijnlijk een sleutelrol in de ontwikkeling van de wijnbouw in Roero, nog vóór de komst van de Romeinen.

Net als in de rest van continentaal Europa waren het de Romeinen die efficiënte en systematische wijnbouw introduceerden. Echter, de crisis van het Romeinse Rijk en daaropvolgende invasies leidden tot een tijdelijke terugval, waarbij landbouw voor overleving de prioriteit kreeg. Alleen monastieke ordes bleven in deze periode druiven verbouwen.

In de 11e eeuw bloeide de wijnbouw opnieuw op, mede dankzij de ontwikkeling van de alteno. Dit waren landbouwgebieden waar verschillende gewassen samen groeiden, en de wijnstokken werden ondersteund door levende bomen, zoals esdoorns of iepen. In de daaropvolgende eeuwen werden wetten ingevoerd ter bescherming en regulering van de wijnproductie, en hielden gemeentelijke registers toezicht op wijngaarden. Plaatsnamen die verwijzen naar wijnstokken en wijngaarden ontstonden in deze periode.

Met de komst van het Huis van Savoye, tussen het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw, begon een consolidatiefase van de wijnindustrie die aanhield tot de 19e eeuw. Hoewel Roero, net als andere wijnregio’s, werd getroffen door “Amerikaanse” ziekten zoals phylloxera in de late 19e en vroege 20e eeuw, wist de regio deze uitdaging te overwinnen. Sterker nog, deze periode hielp de meest geschikte gebieden voor Nebbiolo-teelt op natuurlijke wijze te selecteren. Tegenwoordig wordt de wijnbouw in Roero bijna uitsluitend op steile hellingen uitgevoerd, waarvan sommige hellingen meer dan 50% steil zijn.

De Terroir van Roero

De bodem in Roero is overwegend van het mergel-zandsteentype, met een overheersing van zandsteen en sedimentaire gesteenten van mariene oorsprong. De grond bevat een aanzienlijke hoeveelheid kalksteen, klei en zand, wat zorgt voor een losse en goed doorlaatbare structuur. Ondanks het gebrek aan organisch materiaal zijn deze bodems rijk aan mineralen.

Er zijn verschillende bodemtypes in Roero, afhankelijk van de periode waarin de wateren zich terugtrokken. In het noordwesten, langs de lijn van de Rocche op een hoogte van ongeveer 350 meter, domineren zanderige bodems met een lage kalksteeninhoud en een lichte, losse structuur. Slechts 5% van de Roero-wijnbouw vindt plaats op dit type bodem.

Meer naar het oosten, op lagere hoogtes, komen oudere mariene zandbodems voor, die rijk zijn aan fossielen maar arm aan voedingsstoffen. Dit zijn droge, zure bodems die regenwater snel doorlaten, wat ze minder geschikt maakt voor wijnbouw.

In het centrale deel van Roero versmelt de Pliocene matrix vaak met een grijsblauwe, kleiige plaat die kalksteen bevat. Dit geeft de grond een zwaardere textuur en verhoogt het gehalte aan minerale zouten. In gebieden zoals Priocca, Canale en Govone bevatten de mergel- en krijtbodems kalksteenpercentages tussen 3% en 10%. Naar het zuiden, richting de Tanaro, worden de bodems kouder en kleiiger, met sporen van fossiele marne zoals de beroemde Marne di S. Agata Fossili.

Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA)

Sinds 2017 kunnen producenten in de Roero-regio specifieke geografische aanduidingen, bekend als Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA), op hun etiketten vermelden. Deze MGA’s, vergelijkbaar met ‘cru’s’ in andere wijnregio’s, stellen producenten in staat om de herkomst van hun wijnen nauwkeuriger aan te duiden en de unieke kenmerken van specifieke wijngaarden of gebieden te benadrukken. Er zijn in totaal 135 MGA’s in de Roero.

Enkele prominente MGA’s in de Roero-regio zijn:

  • Valmaggiore: Een prestigieuze MGA in Vezza d’Alba, bekend om wijnen met finesse, elegantie en een uitgesproken mineraliteit.
  • Renesio: Gelegen in Canale, bekend als de historische oorsprong van de Arneis-druif, maar ook gewaardeerd voor verfijnde Nebbiolo-wijnen.
  • Torion: Deze MGA in Vezza d’Alba produceert wijnen met een uniek aromatisch karakter en een elegante structuur, mede dankzij de zandige bodems van deze zone.

Het gebruik van MGA’s op etiketten helpt consumenten bij het identificeren van wijnen uit specifieke gebieden binnen de Roero, wat bijdraagt aan een beter begrip en waardering van de diversiteit en het terroir van de regio. Onderaan het artikel kan je de volledige lijst van de MGA’s vinden.

De Nebbiolo-druif

De Nebbiolo-druif, inheems in Noordwest-Italië, wordt beschouwd als een van de oudste en grootste druivensoorten van Italië. Nebbiolo wordt voornamelijk verbouwd in Piemonte, Lombardije en de Aosta-vallei. De oorsprong van de druif is onzeker, met mogelijke wortels in zowel Lombardije als Alto Piemonte, maar zijn noordwestelijke Italiaanse identiteit is onmiskenbaar.

Lange tijd is men ervan uit gegaan dat de naam Nebbiolo is afgeleid was van het Italiaanse woord nebbia (mist) of het Latijnse nebula. Deze termen verwijzen naar de mist die vaak in de regio hangt tijdens de late oogstperiode of naar de bloesemachtige waas op de druif zelf. De druif werd al in 909 na Christus in documenten genoemd, en Plinius de Oudere verwees ernaar als Nubiola.
Recentere studies verwerpen het nevelverhaal en stellen dat de naam waarschijnlijk verwijst naar de witte bloesemachtige waas die zichtbaar is op de druivenschil tijdens de oogst.

Synoniemen en variëteiten
Nebbiolo kent verschillende synoniemen, zoals Spanna in Alto Piemonte, Chiavennasca in Valtellina, Picotendro of Picoutener in de Aosta-vallei, en Prunent in Val d’Ossola. De druif heeft meerdere biotypen, waarvan Lampia en Michet de bekendste zijn. Lampia is tegenwoordig de standaard in de wijnbouw vanwege zijn consistente kwaliteit, terwijl Michet lagere opbrengsten levert maar uitzonderlijke wijnen produceert. Nebbiolo Rosé, ooit beschouwd als een biotype, is nu erkend als een aparte variëteit.

Kenmerken en teelt
Nebbiolo is een vroeg bloeiende, laat rijpende druif die het best gedijt op kalk-kleibodems. De druif is gevoelig voor lentevorst en regen en heeft een lang groeiseizoen nodig om volledig te rijpen. Het Guyot-leidingsysteem geniet de voorkeur, omdat Nebbiolo veel zonlicht vereist. In koelere klimaten is een zuidelijke blootstelling en goed canopy management essentieel.

De bodem van Piemonte, en specifiek Roero, varieert enorm. In Roero zijn de bodems vaak van mariene sedimentaire oorsprong met zand of klei. Dit terroir draagt bij aan de finesse van de Nebbiolo-wijnen en benadrukt hun vermogen om subtiele verschillen in klimaat en locatie te weerspiegelen.

Stijlen en smaakprofiel
Historisch gezien werd Nebbiolo tot halverwege de 19e eeuw als zoete wijn gevinifieerd. Tegenwoordig produceert het droge, stille wijnen, hoewel er steeds meer geëxperimenteerd wordt met blanc de noir-stijlen. In het glas biedt Nebbiolo een transparante robijnrode tot granaatkleur met geuren van kersen, aardbeien, sinaasappelschil, viooltjes en gedroogde bloemen, aangevuld met aardse tonen zoals truffel en leer. De wijn heeft hoge tannine, hoge zuurgraad en een hoog alcoholgehalte, waardoor hij ideaal is voor veroudering.

Met zijn complexe smaakprofiel en unieke karakter is Nebbiolo een essentiële druif voor de Roero DOCG-wijnen en een blijvende favoriet van fijnproevers over de hele wereld.

Specificaties van de Roero DOCG Wijnen

Roero DOCG is er uitsluitend voor rode wijnen. De druif wordt hier, in tegenstelling tot de witte DOCG Roero Arneis DOCG, niet vermeld. Roero werd in 1985 opgenomen als DOC en verkreeg in 2004 de status van DOCG. Voor de volledigheid melden we dat er ook een Roero Spumante DOCG is.

De wijngaarden van Roero DOCG moeten voldoen aan strikte eisen. Ze moeten zich op heuvelachtig terrein bevinden, tot maximaal 400 meter boven zeeniveau, en op grondsoorten zoals klei, kalksteen en zand. Vlakke, vochtige gronden in de valleien worden uitgesloten. Nebbiolo druiven die aangeplant staan op de hellingen die een noordelijke oriëntatie hebben mogen niet gebruikt worden. De wijnbouw wordt voornamelijk handmatig uitgevoerd vanwege de steile hellingen en kleine wijngaarden.

De rode Roero DOCG-wijnen worden gemaakt van minimaal 95% Nebbiolo. Hoewel regelgeving het toelaat dat 5% van de blend afkomstig is van andere niet-aromatische rode druiven, is de wijn in de praktijk vrijwel altijd 100% Nebbiolo. Deze 5% andere druiven kunnen bijvoorbeeld Barbera of Dolcetto zijn maar ze moeten wel in dezelfde wijngaarden, die vereist zijn voor Roero DOCG, aangeplant staan. Roero DOCG moet minsten 20 maanden rijpen, waarvan minimaal 6 maanden op hout, alvorens hij op de markt mag komen.
De titel “Roero Riserva” is gereserveerd voor wijnen met een langere rijping, minimaal 32 maanden waarvan ten minste zes in houten vaten.

Conclusie

Roero DOCG biedt een unieke kijk op de Nebbiolo-druif, met wijnen die lichter en eleganter zijn dan hun tegenhangers uit Barolo of Barbaresco, maar met dezelfde verfijning en aromatische complexiteit. Voor liefhebbers van Italiaanse wijnen biedt een fles rode Roero een boeiende ervaring van Piemonte’s wijntraditie.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Tullum, Terre di Alfieri & Canelli – 3 bijkomende DOCG gebieden

Posted on oktober 24, 2021 by Bottle Case

Stilstaan is achteruitgaan en dus is het af en toe noodzakelijk om mijn kennis omtrent de Italiaanse wijnen bij te schaven zodat ik kan mee praten over de laatste bewegingen. Zo blijkt dat de laatste benoemingen van 3 nieuwe DOCG gebieden aan me voorbij zijn gegaan. Over de zin of nog beter de onzin van al deze Italiaanse DOCG benoemingen kan je uitgebreid discussiëren en je kan de vraag stellen waar en wanneer dit gaat stoppen. We zitten immers al aan 77 verschillende DOCG nominaties en The sky blijkt hier echt wel The limit. Enfin… 3 nieuwe upgrades dus!

Tullum aka Terre Tollesi

Abruzzo heeft met Tullum zijn tweede DOCG beet. Terre Tolesi/Tullum is de eerste promotie van DOC naar DOCG sinds de benoeming van Nizza in 2014. De promotie werd op 4 juli 2019 goedgekeurd door het ministerie van Landbouw. De wijngaarden van Tullum DOCG liggen in de provincie Chieti. Er kunnen 5 verschiilende meldingen van DOCG gemaakt worden op het etiket:

  1. Tullum DOCG Passerina
  2. Tullum DOCG Pecorino
  3. Tullum DOCG Rosso
  4. Tullum DOCG Rosso Riserva
  5. Tullum DOCG Spumante (moet minstens 60% Chardonnay bevatten + tweede gisting in de fles)

Opmerkelijk is dat de DOC Terre Tollesi/Tullum pas sinds 2008 van toepassing is en je kan stellen dat deze appellatie wel een blitzcarrière heeft gemaakt. Ook opmerkelijk is de opmars die de Pecorino druif, met Passerina in haar zog, beleefd in de diverse DOCG benoemingen de laatste 10 jaren. Blijkt deze druif dan toch meer te zijn dan een hedendaagse mode-druif?
Bij Tullum DOCG Rosso of Rosso Riserva is de hoofdrol weggelegd voor de Montepulciano druif.

Tullum omvat een zeer klein productiegebied met slechts 18,05 hectare aan wijngaarden en een productie die overeenkomt met 687 hectoliter (cijfers van 2018). De wijngaarden liggen slechts enkele kilometers landinwaarts van de Adriatische Zee en liggen in en rond het dorpje Tollo. Terre Tollesi betekent eigenlijk ‘het land van Tollo’ of ‘in de buurt van Tollo’. De benaming Tullum dateert uit de 11e Eeuw waar we de benaming in de geschiedenisboeken tegenkomen als de naam van een versterkte stad. Dat Terre Tollesi/Tullum echt een mini gebied is vertaald zich dat er momenteel slechts 2 producenten zijn die het label Tullum DOCG gebruiken; Feudo Antico en Vigneti Radica. De toekomst zal uitwijzen of we een stijging van het aantal producenten zullen kennen.

Terre di Alfieri

Voor DOCG nummer 76 kunnen we ons afvragen of Roero DOCG een dubbelganger heeft gekregen! Met Terre di Alfieri bevinden we ons in Piemonte en net als in Roero zijn de witte wijnen er van de Arneis, de rode van de Nebbiolo. Als we het productiegebied bekijken lijkt het wel of Terre di Alfieri het verlengstuk is van dit van de Roero. Waar de ene ophoudt, gaat de andere verder. Bij het nagaan van de disciplinare stellen we vast dat het productiegebied 4 gemeenten in de Provincie Cuneo omvat en 7 gemeenten in de Provincie Asti.

De promotie naar DOCG kwam er in augustus 2020 en wat Terre di Alfieri gemeen heeft met Tullum is dat er ook hier in sneltempo de omschakeling is gekomen. In 2009 kwam Terre di Alfieri voor het eerst piepen als DOC! De Terre di Alfieri DOC blijft echter wel gewoon verder bestaan terwijl deze van Tullum verdwenen is.
Je kan Terre di Alfieri DOCG in 5 verschillende benamingen tegenkomen op het etiket:

  • Terre di Alfieri DOCG Arneis
  • Terre di Alfieri DOCG Arneis Superiore
  • Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo
  • Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Riserva
  • Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Superiore

Bij de witte wijnen moet de Arneis minimaal 85% aanwezig zijn. Voor de rode wijnen wordt hetzelfde percentage van 85% minimale aanwezigheid aangehouden voor de Nebbiolo. Het is hoe dan ook een klein productiegebied met slechts een 40-tal hectare aan wijngaarden en een 20-tal producenten.

De naam “Land van de Alfieri” verwijst naar de adellijke familie Alfieri die eeuwenlang de scepter zwaaide in dit gebied. Hun 17e-eeuwse kasteel bevindt zich in de stad Magliano Alfieri in Cuneo.

Canelli of Moscato di Canelli

En Piemonte blijft scoren! Met Canelli behaald het een 19e DOCG binnen. Geduld wordt beloond kan je wel stellen want al bijna 20 jaar proberen de producenten van de Moscato di Canelli zich af te scheuren van de Moscato d’Asti en trachten ze een eigen DOCG te bekomen. Vanaf 12 mei 2021 is het niet langer nog een subzone van Moscato d’Asti maar een volwaardige DOCG.

De benoeming komt echt wel vers van de pers. Pas vanaf de oogst 2022 mag Canelli de DOCG status activeren. Het is dus nog wel even wachten vooraleer we ze in de markt zien verschijnen. Canelli DOCG moet 100% Moscato Bianco zijn, en mag alleen geproduceerd worden in 18 gemeenten uit de provincies Asti en Cuneo.
In totaal zijn er slechts 100 hectare beschikbaar, en de productie bedraagt momenteel ongeveer het equivalent van 500.000 flessen. In de DOCG Canelli mag alleen handmatig worden geoogst. Er kunnen 4 verschillende types van Moscato di Canelli op de markt gebracht worden:

  1. Canelli of Moscato di Canelli DOCG
  2. Canelli of Moscato di Canelli Riserva DOCG
  3. Canelli of Moscato di Canelli Riserva Vigna DOCG
  4. Canelli of Moscato di Canelli Vigna DOCG

Canelli wordt beschouwd als de bakermat van de Italiaanse mousserende wijnproductie. Na jaren in de Champagne in de leer te zijn geweest, experimenteerde Carlo Gancia vanaf 1850 met flesgisting en vond rond 1865 de “Moscato Champagne” uit. Canelli’s kilometerslange ondergrondse wijnkathedralen van traditionele wijnhuizen als Gancia, Bosca, Contratto en Coppo staan sinds 2014 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Een dag in Piemonte – Deel 3

Posted on juli 15, 2012 by Bottle Case

Maak je het zelf ook wel eens een keertje mee? Iets wat je vol enthousiasme doet en waar je dan toch even afstand van moet nemen… omdat het even net niet lukt! Dat gevoel had ik bij het schrijven van mijn blogs. Gelukkig is het wijngebeuren voor mij iets waar ik nooit mijn enthousiasme in zal verliezen. Integendeel, het is iets waar ik een groot deel van mijn hart (en ziel) in kan kwijt raken. Het is als een liefde die nooit dooft.

Ik neem jullie even mee terug naar woensdag 23 mei 2012. De vermoeidheid die zijn intrede begon te doen was door een zalige nachtrust alweer verdwenen. Ik was klaar voor de dag die ik in het programma in het rood had aangestipt; nl. een dag in de Roero, het andere gebied van koning Nebbiolo. Het is trouwens verbazend hoe weinig mensen echt weet hebben van de wijnen uit de Roero regio! Nochtans bevinden we ons net zover van Alba als de grote Barolo wijnen. Aan de linkeroever van de Tanaro, naar Asti toe. Lang, lang geleden was Roero bekender voor zijn perzikenproductie dan voor de wijnen. Vandaag zien we er minder en minder perzikbomen terug (wijn brengt immers meer geld in het laadje).
Maar Roero is onder ons foodies vandaag zeer bemind! Het dorpje Bra bevindt zich immers in Roero en het is net in Bra dat de Slowfood beweging zijn ontstaan heeft gekend, meer bepaald in het restaurantje Osteria del Boccondivino. Slowfood is dus het tegenovergestelde van fastfood, maar is veel meer dan dat. Het gaat hem vooral over het opnieuw ontdekken van ambachtelijke voedsel, het ontspannen en genietend tafelen. Weg met de smaakvervlakking! Ik geef het je op een briefje: once you’ve tasted Slowfood…!!!
Kloppend hart van de Roero is echter Canale. En dat was ook onze plaats van afspraak die morgen. We werden verwacht in de Enoteca Regionale del Roero, Anna was onze gids van dienst.

Maar even terug naar de wijnen uit de Roero. De meeste wijnen die we hier in België zullen tegen komen zijn deze van de witte Roero Arneis. Nochtans bestaat er tevens een rode versie van die zeer dicht aanleunt bij de wijnen uit Barbaresco. Ook hier is de magistrale Nebbiolo verantwoordelijk voor het sap dat leidt naar de wijn. Vermits ze minder gekend zijn dan hun legendarische buren kan je ze meestal ook goedkoper verkrijgen. En elke wijnliefhebber zou moeten weten dat goedkoper niet noodzakelijk minderwaardige kwaliteit betreft… of neen, laat me het omdraaien!! Duurdere wijn staan niet steeds garant voor hoogwaardigere kwaliteit. Voorbeelden legio hiervan ;-). Even verduidelijken wel dat een rode Roero een aanvulling van 5% Arneis mag krijgen. Van die Arneis wordt er dus ook een hoogstaande witte wijn gemaakt. Zowel rood als wit bezitten de ‘goddelijke’ DOCG status… Waaauw ;-).
Arneis werd vroeger bijna uitsluitend gebruikt om de rode Roero mee aan te lengen en zo deze wijn toegankelijker te maken. Dat gebruik zwakte naar verloop van tijd zodanig af dat de Arneis heel even met uitsterven bedreigt was. Tot de druif gebruikt werd om er een witte wijn van te maken. Met succes trouwens. Een Roero Arneis is overigens een zwoele minnaar van onze vlaamse asperges. Les pointes d’amour met een glaasje Roero Arneis is als voor mekaar geboren! Ik geef het je maar even mee :-).
Uiteraard worden er nog andere wijnen gemaakt in de Roero waaronder Barbera, een spumante van de Arneis en de Birbet (de lokale benaming voor de Brachetto).

In de Enoteca van Canale had Anna ons een mooie proeverij voorzien van maar liefst 31 lokale wijnen. Het was 10.30u, het ideale moment om een tasting te houden…
We proefden er de volgende wijnen:

  1. Giovanni Almondo ‘Vigne Sparse’ – Roero Arneis DOCG 2011
  2. Fabrizio Battaglino – Roero Arneis DOCG 2011
  3. Cascina Chicco ‘Anterisio’ – Roero Arneis DOCG 2011
  4. Cascina Val Del Prete ‘Luet’ – Roero Arneis DOCG 2011
  5. Pace – Roero Arneis DOCG 2011
  6. Domenico Gallino ‘Bric Castelvej’ – Roero Arneis DOCG 2011
  7. Casetta F.Lli ‘Mumplin’ – Roero Arneis DOCG 2011
  8. Filippo Gallino – Roero Arneis DOCG 2011
  9. Maurizio Ponchione ‘Monfrini’ – Roero Arneis DOCG 2011
  10. La Contea ‘Tunin’ – Roero Arneis DOCG 2011
  11. Silvano Nizza – Roero Arneis DOCG 2011
  12. Monchiero ‘Cecu d’La Biunda’ – Roero Arneis DOCG 2011
  13. Giovanni Alomondo ‘Bricco Delle Ciliegie’ – Roero Arneis DOCG 2011
  14. Malvira ‘Renesio’ – Roero Arneis 2010
  15. Domenico Gallino ‘Bric Castelvej’ – Roero DOCG 2009
  16. Filippo Gallino – Roero DOCG 2009
  17. Silvano Nizza ‘Ca’ Boscarone’ – Roero DOCG 2009
  18. Cascina Chicco ‘Montespinato’ – Roero DOCG 2009
  19. Giovanni Almondo ‘Bric Valdiana’ – Roero DOCG 2009
  20. Fabrizio Battaglino ‘Sergentin’ – Roero DOCG 2009
  21. Pace – Roero Riserva DOCG 2008
  22. Filippo Gallino – Roero DOCG 2008
  23. Cascina Vak Del Prete – Roero DOCG 2008
  24. Cascina Chicco ‘Valmaggiore’ – Roero DOCG 2008
  25. Monchiero e Carbone ‘Printi’ – Roero Riserva DOCG 2008
  26. Maurizio Ponchione ‘Monfrini’ – Roero DOCG 2008
  27. La Contea ‘Mai Vist’ – Roero DOCG 2008
  28. Casetta F.Lli – Roero Riserva DOCG 2007
  29. Filippo Gallino – Roero DOCG 2007
  30. Malvira ‘Renesio’ – Roero Riserva DOCG 2007
  31. Cascina Val Del Prete – Roero DOCG 2006

Wat de witte Roero Arneis betreft volgde mijn favorieten zich op als een triootje. Ponchione, La Contea en Nizza sprongen er wat mij betreft uit.
Dit zijn mijn proefnotities:
Roero Arneis Ponchione ‘Monfrini’ 2011
Goudgele kleur. Een neusje van sappige peren, perzik, bloesems en mineralen. na het walsen eveneens een lichte kruidigheid. Dit is echt wel mooi in de mond. Speels, knisperend en verfrissend. Het perensap is er terug net als wat citrusfruit en ananas. Lange afdronk met een aangenaam bitteraccent. In het middenrif komen de kruiden opzetten, ze blijven tot helemaal op het einde meedansen.

Roero Arneis La Contea ‘Tunin’ 2011
Bleekgouden kleur. De neus is geparfumeerd met vele bloesems. Samenspel van geel en wit fruit en tevens is er koolzuur waarneembaar. De mond geeft niet de stevigste zuren. Doorkleurd geel pitfruit. Vooral de perzik speelt de eerste viool. Vanaf de start is er een kruidige aanvulling mét mineraliteit. Bovendien komt er een licht aards accent opzetten die deze wijn toch wat pit geeft.

Roero Arneis Nizza ‘Ca’ Boscarone’ 2011
Strogeel. Vooral mineraal aroma met geel fruit samen met peer en appel. De kruiden zitten op de achtergrond en komen na het walsen lichtjes door. Zeer pittig mondgevoel dat me spontaan een glimlach geeft. Dansende zuurtjes, knappe balans met het fruit en de kruidigheid alsook de mineraliteit. Dit blijft me na een 7-tal seconden nog steeds enorm boeien. Enorm zuiver.

Van de rode Roero wijnen zijn er mij twee bijgebleven. Uiteraard zijn deze wijnen nog te jong om al optimaal in het glas te komen. Bovendien, en dat is toch wel een puntje van kritiek, werden deze wijnen onmiddellijk voor het schenken ontkurkt. Het ware beter geweest dat ze al enkele uren hadden kunnen luchten in een karaf.
De notities van mijn favorieten:
Monchiero e Carbone ‘Printi’ Roero Riserva 2008
Stevig intens donkerrode kleur. Complex in de neus. Heerlijke florale toetsen alsook de zoetkruidigheid. Pruim en zwart fruit met de aardbei en een verweven houttoets. Krachtige tannines en een vol mondgevoel. Maar… de sappigheid is daar! Zeer kruidig ook met een zweem van alcohol. Stevig en goed geheel, doch nog te jong.

Ponchione ‘Monfrini’ Roero 2008
Robijnrood met bruine rand. Animaal en vegetaal, leder en stal zijn de eerste indrukken qua aroma. Kruidig, hout en bescheiden fruitaroma. Zeer stevig mondgevoel met attacking tannins like hell. En dan… naar het einde toe komt de fijnkruidigheid door, komt het fruit speels opzetten en evolueert de wijn prachtig in het glas!

De rest van de dag zou er geen proeverij meer volgen…maar wat volgde was het mooiste van de gehele trip!
Vooreerst een uitstekende lunch in een onbevangen sfeer op een uitstekende locatie (Osteria Il Nuovo Podio in Santo Stefano Roero). Schitterend in het zonnetje, voor de eerste keer in deze trip zagen we ook de mensen achter hun wijnen. Plezier maken, grappen, grollen… kortom de commerciële pet ging bij hun af en het codewoord was genieten. Wat er op de tafel verscheen hielp uiteraard een handje hierbij! Tijdens de lunch proefden we volgende wijnen:

  1. Cascina Chicco Metodo Classico Extra Brut Cuvee Zero
  2. Maurizio Ponchione ‘Albazzi’ Metodo Classico Brut
  3. CasetteFf.Lli Langhe Favorita 2011
  4. Malvira Langhe Favorita 2011
  5. Monchiero e Carbone Langhe Favorita 2011
  6. Pace Manghe Favorita 2011
  7. Giovanni Almondo ‘Bricco Delle Ciliegie’ Roero Arneis 2011
  8. Domenico Gallino ‘Bric Castelvej’ Roero Arneis 2011
  9. Pace Rosato 2011
  10. Silvano Nizza Langhe Rosato ‘Cante’ 2011

Na de lunch bezochten we enkele wijngaarden. Vooral het bezoek aan Maurizio Ponchione is me bijgebleven. We bezochten niet enkel zijn wijngaarden, kregen tevens een gedegen uitleg te horen en kregen vervolgens een privédegustatie van enkele van zijn wijnen in een prachtig, romantisch gelegen huisje midden de wijngaarden. Een Ciabòt wordt dat ginds genoemd. Dit lag in zijn Bricco degli Albazzi wijngaard. Het was er prachtig en de vers geplukte kersen smaakten er overheerlijk! Ja hier wil ik opnieuw naartoe…
Later op de dag toen we genoten van een tweetal uurtjes rust in ons hotel zag ik in mijn proefnotities dat ik de wijnen van Maurizio tevens met stip had genoteerd. Dat maakte het geheel af natuurlijk. Ter verduidelijking: op het moment zelf wist ik dat niet omdat al de wijnen blind worden geproefd. Het is pas later op de dag dat ik even na ga kijken welke nu mijn voorkeur genoten.

De hele dag had ik intens genoten van de enorme gastvrijheid die me hier in de Roero was toegekomen. Wist ik veel dat het orgelpunt nog moest komen! Het diner… werkelijk subliem kader, Villa Tiboldi in Canale (van Malvira). Het prachtige weer maakte het kader uiteraard uniek. Ontvangst en aperitief in de tuin, aan het zwembad mét de lokale bubbels. Het is toen dat ik mijn ipad heb dicht geklapt en me gedurende de ganse avond heb laten wegglijden in de geneugtes van de uitstekende Cena e Vini!!
De boog kan niet alle dagen gespannen staan 😉

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Pointes d’Amour…daar moet gewoon een heerlijk wijntje bij geschonken worden

Posted on mei 9, 2011 by Bottle Case

Het is weer volop het asperge seizoen. Deze mondvullende groente heeft opnieuw zijn intrede gedaan. Zoals steeds, kort maar krachtig… Amper 2 maand duurt het asperge seizoen. Lang genoeg echter om alle gastronomische kaarten op zijn kop te zetten en ons te belagen met allerhande suggestiekaarten vol met gerechten die gebaseerd zijn op deze groente. Tijd om een oud schrijfsel vanonder het stof te halen…

Het witte goud, zo wordt de asperge bij ons ook wel eens genoemd. Je kunt niet zeggen dat men alle registers heeft opengetrokken om tot een verbeelding sprekende naam te komen. De naam dekt niet eens de volle lading want je hebt tevens groene en zelfs paarse asperges. Neen, geef mij dan maar onze buren uit Frankrijk of Duitsland. Daar spreekt men over Pointes d’amour of Liebesspitzen. Hiermee kan je de fantasie pas laten werken!

Asperges zijn trouwens een afrodisiacum. Het is dus handig meegenomen dat de groente als een delicatesse wordt beschouwd. Zonder enig argwaan op te wekken kan je dit dus verwerken in de meest overheerlijke gerechten. Iets wat ik met, ik zeg maar wat, selder niet onmiddellijk zie gebeuren.

Maar wat met wijn? Hierin is de asperge werkelijk een buitenbeentje. Waarom? Noem mij een keer een andere groente waarbij je onmiddellijk denkt welke wijn je erbij zou schenken. Groenten roepen niet onmiddellijk associaties op met wijn (ten onrechte trouwens). De asperge doet dit wel!
Meer zelfs, asperges wakkeren heldere discussies aan over welke wijn je erbij zou schenken. Meermaals krijg ik in het volle seizoen de vraag welke wijn nu toch zo goed zou passen bij asperges. Terecht want asperges verdienen die aandacht, en smeken gewoon om een lekker glas wijn.

Zoals zo vaak, of eigenlijk altijd, is de bereidingswijze en het volledige plaatje van het gerecht bepalend in de wijnkeuze. Hier ga ik dus niet dieper op in.
Maar wens je de smaak van de asperge als uitgangspunt van je gerecht te nemen dan zijn er wel enkele richtlijnen die je perfect kan volgen.
Zo zijn houtgelagerde wijnen uit den boze. De subtiele smaak van de asperge gaat overheerst worden door de wijn en dat mag absoluut niet de bedoeling zijn.
Hoewel sommige frisse rode wijnen, zoals een niet houtgelagerde Cabernet Franc, best wel goede begeleiders kunnen zijn, gaat mijn voorkeur toch uit naar een witte wijn.
Bij voorkeur een mooie, volle witte wijn en rijk aan smaak. Zodat de wijn een perfecte harmonie kan vormen met de asperge.
Als ideale combinatie kom je steeds weer dezelfde namen tegen: Pinot Blanc, een droge Muscat, Riesling en uiteraard…Sauvignon Blanc.
Nu moet ik bekennen dat tot enige tijd terug ook ik voorstander was van een heerlijk glas Sauvignon Blanc bij de asperges. Ik had immers nog nooit een betere combinatie genuttigd dan die keer ik in Menetou-Salon (Frankrijk – Loire) de lokale AOC-wijn met les pointes d’amour voorgeschoteld kreeg.

Wil je echter buiten het traditionele gaan dan heb ik voor jou de ideale combinatie!
Bij asperges hoort een glaasje Arneis. Het liefste nog deze uit Piëmonte van de DOCG Roero-Arneis. De aanvulling is perfect, de harmonie onverbeterbaar. Wijn en gerecht komen tot een ideaal huwelijk. Arneis is een witte druif die heel lang heeft gediend om de zware Nebbiolo (Barolo wijn), te verzachten. Deze druif, die even met uitsterven bedreigd werd is vandaag opnieuw brandend actueel. In zoverre zelfs dat hij in Piëmonte bij de gemeente Roero bekroond is geworden met de DOCG status. De Roero-Arneis zal steeds een goede zuurgraad – net dit kan een probleem zijn bij andere Arneis wijnen – brengen. De wijn bezit sterke aroma’s die aan amandel, perzik en hop doen denken.
Wil je nog buiten de traditionele lijntjes kleuren. Hier zijn nog wat goed suggesties.
Albariño uit de Rias-Baixas (Spanje) of uit de Vinho Verde (Portugal), een Gavi di Gavi uit Piëmonte (Italië), een Verdelho (Portugal), een Verdejo uit Rueda (Spanje), een Torrontes uit Argentinië, een droge Jurançon van het Manseng koppel uit het zuidwesten van Frankrijk en bubbels uiteraard!

Try it….!

Filed under: Fressen oder Essen | Tagged: , , , , , , , , , | 1 Comment »

Italiaanse wijnavonden – Deel 2

Posted on oktober 2, 2010 by Bottle Case

Na de inleiding over het wijnland Italië is het vanaf nu ‘full-speed ahead’! We halen onze Vespa van stal, starten de scooter en snorren Italië door. Af en toe parkeren we even en snoepen we van het lekkers dat het land ons te bieden heeft.

Noordwest Italië was het te ontginnen gebied. Na een korte walk-over van de vakantieparadijsjes Aosta en Liguria ging het al gauw over naar het betere werk van de avond…Lombardia en Piemonte.
Aosta is trouwens een zalig gebied om uit te leggen! Slechts 1 gezamenlijke DOC, geen DOCG, geen IGT. Het is wachten tot de Abruzzen om dergelijk poepsimpelheid nog een keertje tegen te komen in het Italiaanse wijnkluwen.

We bevinden ons vanavond in alle geval in Nebbiolo land! Nebbiolo, Spanna, Chiavennasca, Picotendro…allemaal dezelfde benaming voor wat deze soms sublieme, soms vlug te vergeten druif ons kan brengen.
Het zou de druiven, en uiteraard ook de wijnen, die gedoemd zijn in de schaduw te leven van deze grootse koppigaard onrecht aandoen hen ook niet met de nodige aandacht te behandelen. En dus passeerden Barbera, Dolcetto, Arneis, Cortese en andere ook de revue.

Dat het niet al Piemonte hoeft te zijn wat de klok slaagt, was de deelnemers na afloop wel duidelijk. Hoewel de wijnen van Aosta en Liguria op stal werden gelaten, parkeerden we onze Vespa wel op de trein om even een bezoekje te brengen aan Lombardia. Niet naar Milaan, wel naar het Lago di Iseo en vooral richting Valtellina!

Nu Lombardia, dat is Franciacorta en Franciacorta is een zaligheid van een mousserende wijn. Dat heb je in een vorig ‘blogje’ al wel kunnen lezen. Maar je hebt er nog de sublieme wijnen van Valtellina (ik weet het wel daar heb je die verdomde druif weer ;-)).

Wat stond er op de proeftafel te trappelen van ongeduld?

Uiteraard was de start eentje met bubbels van het edelste Lombardijnse vocht. De Berlucchi ’61’ Cuvee Storica was als vanouds, zacht aangenaam en subliem smakend.  Basis van deze schuimwijn was Chardonnay, aangevuld met Pinot Nero. Het zou trouwens de laatste keer zijn dat we ‘vreemd’ gingen wat de druiven betrof.

Volgde een duo van de hoogst aangeschreven witte wijnen vanuit Piemonte. Starten deden we met een DOCG Gavi. De Granée van Beni di Batasiolo. Een Gavi dat is Cortese in ons glas! Cortese staat aangeschreven als een hoogstaande druif, of moet het eerder hoogmoedig zijn? Geur en aanzet waren prima, het vervolg te zwak om als hoogstaand omschreven te worden.
Andere grote witte speler is de Arneis. Vroeger gebruikt om de strenge Nebbiolo af te vlakken, nu speelt de druif soloslim in voornamelijk het Roero gebied. Zoals gewoonlijk, zeer apart van aroma en van smaak. Moeilijk om er ‘op zich’ van te genieten want hoort, in mijn ogen, een passend gezelschap te krijgen in de vorm van een gerecht (asperges). We proefden de Marcarini Roero Arneis.

Tijd om over te schakelen naar rood. Vol verwachting werd de Dolcetto d’Alba Vignalunga van Albino Rocca ontkurkt en ingeschonken om met ontzetting te moeten vaststellen dat de kurkduivel ons vanavond niet ongemoeid zou laten. Zonde toch…!
En dus moesten we vroeger dan verwacht ons Nebbiolo hoofdstuk aansnijden. Drie uiteenlopende wijnen van deze druif kregen de gasten blind voorgeschoteld: De Bric del Baio van Ca’Del Baio (DOC Langhe Nebbiolo), de Vigneti Brich Ronchi van Albino Rocca (DOCG Barbaresco) en tot slot de 5 Stelle van Nino Negri (DOCG Sforsato di Valtellina).
Het ging dan ook gestaag crescendo. Dat er bij de eerste wijn nog geopperd werd van ‘amaai is dat nu die grote Nebbiolo’, werd er bij de Barbaresco al wat minder protest genoteerd…tot de prijs bekend werd! 37 € en een klets…lekker ja, dat wel maar is de prijs rechtvaardig?
Wanneer echter de Sforzato in het glas verscheen (ik had bewust geen Barolo genomen) ging iedereen zalig languit liggen. Vespa aan de kant, het gras in en genieten. Mensen, de 5 Stelle is een zaligheid van ongekende hoogtes! Zijn alcohol (15,5° vol) moet je erbij nemen want hij zal je hoegenaamd niet storen in het glas. Supercomplexe aroma’s, een smaaksensatie waar je enkel maar van kan dromen en een constante wisselwerking, zowel in geur als in smaak. Er werd behoorlijk minder geargumenteerd om de prijs van dit pareltje!

Als afsluiter tenslotte de reeds eerder besproken Moscato d’Asti Vecchia Vigna van Ca’D’Gal.

Besluit…missie geslaagd! Nebbiolo op zijn voetstuk geplaatst, maar niet daar waar men het verwacht…

Alla Prossima Volta!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments »