Afgelopen zomer doorkruiste ik het prachtige Liguria, de smalle kuststrook in het noorden van Italië, die zich uitstrekt van de Franse grens tot aan Toscane. Behalve de betoverende dorpjes, helderblauwe zee en dramatische kliffen, ontdekte ik een aantal unieke culinaire schatten. Een gerecht dat me vooral bijbleef, was Coniglio alla Ligure, oftewel konijn op Ligurische wijze. Dit traditionele, smaakvolle gerecht wordt in Liguria op verschillende manieren bereid en vormt een ware ode aan de mediterrane smaken en je vindt het op vrijwel elk menu in de streek. Natuurlijk kon ik het niet laten om verschillende versies te proeven en zelf op zoek te gaan naar het perfecte recept.
De oorsprong van coniglio alla ligure
Coniglio alla Ligure kent zijn oorsprong in de omgeving van Savona, een stad aan de Ligurische kust die al eeuwenlang bekendstaat om haar ambachtelijke boerenkeuken. Dit gerecht ontstond in de lokale agrarische cultuur, waar eenvoud en seizoensgebonden ingrediënten centraal stonden. Hoewel het konijnenvlees tegenwoordig vooral wordt gewaardeerd om zijn milde smaak en magere structuur, had het houden van konijnen in Liguria destijds een heel andere functie.
In de 18e en 19e eeuw werden konijnen in Liguria vooral gekweekt voor hun vacht, die werd verwerkt in de hoedenindustrie. Hoeden van konijnenvacht waren een belangrijk exportproduct, en het vlees werd als bijproduct van deze kweek vaak door de lokale boeren verwerkt in hun gerechten. De Ligurische boeren, die met beperkte middelen prachtige gerechten wisten te bereiden, ontwikkelden Coniglio alla Ligure door het konijnenvlees langzaam te laten sudderen in olijfolie en een mix van kruiden die ze op hun land verbouwden. De toevoeging van Taggiasca-olijven en pijnboompitten, lokale specialiteiten, gaf het gerecht een rijke smaak die het tot op de dag van vandaag kenmerkt.
Tips voor het bereiden van coniglio alla ligure
Om Coniglio alla Ligure thuis zo authentiek mogelijk te bereiden, zijn er een paar tips die kunnen helpen de smaken en texturen te optimaliseren:
Kies verse kruiden: Rozemarijn, salie, marjolein en tijm geven het gerecht die typisch Ligurische smaak en voegen lagen van aroma toe. Fijnhakken is essentieel om de kruiden hun smaken goed te laten afgeven tijdens het sudderen.
Gebruik Taggiasca-olijven: Deze kleine, donkere olijven hebben een rijke, licht bittere smaak die onmisbaar is in dit gerecht. Vind je deze niet, vervang ze dan door een andere smaakvolle zwarte olijf.
Pijnboompitten als basis: Pijnboompitten zorgen voor een lichte, nootachtige smaak die het gerecht naar een hoger niveau tilt en een subtiele textuur toevoegt. Het is een basisingrediënt dat de kenmerkende smaak van Coniglio alla Ligure compleet maakt.
Serveersuggestie: Dit gerecht gaat perfect samen met een brede pasta zoals tagliatelle of pappardelle. De tagliatelle neemt de saus goed op en zorgt voor een mooie balans tussen de malse stukjes konijn en de kruidige saus.
Recept voor coniglio alla ligure
Hier is mijn favoriete recept voor Coniglio alla Ligure. Deze versie combineert alle authentieke smaken die ik in Liguria heb leren kennen. Geniet ervan met een glas Vermentino of Pigato en waan je in het zonovergoten landschap van Liguria.
Ingrediënten
1 konijn, in stukken gesneden (traditioneel bestaat het recept uit twaalf stukken)
4 eetlepels extra vergine olijfolie
2 teentjes knoflook, fijngehakt
200 ml droge witte wijn
1 handjevol Taggiasca-olijven (of een andere donkere olijf)
1 takje rozemarijn, fijngehakt
2 blaadjes salie, fijngehakt
1 takje marjolein, fijngehakt
1 takje tijm, fijngehakt
2 laurierblaadjes
1 eetlepel pijnboompitten
Zout en peper naar smaak
Bereiding
Voorbereiding: Spoel de stukken konijn af onder koud water en dep ze droog met keukenpapier. Bestrooi met zout en peper.
Aanbraden: Verhit de olijfolie in een grote braadpan op middelhoog vuur. Bak de stukken konijn aan alle kanten goudbruin. Haal het vlees uit de pan en zet het apart.
Smaakmakers toevoegen: Voeg in dezelfde pan de knoflook toe en bak deze kort tot hij begint te geuren.
Blussen met wijn: Giet de witte wijn bij de knoflook en laat deze een paar minuten inkoken tot de alcohol is verdampt.
Stoven: Voeg het konijn terug in de pan, samen met de olijven, fijngehakte rozemarijn, salie, marjolein, tijm, de laurierblaadjes en de pijnboompitten. Giet er een klein beetje water bij als dat nodig is en zet het vuur laag.
Langzaam garen: Dek de pan af en laat het geheel ongeveer 1,5 uur zachtjes sudderen. Controleer af en toe of het vlees mals is en voeg eventueel wat extra water toe als de saus te droog wordt.
Serveren: Haal de laurierblaadjes uit de pan en serveer het gerecht warm, samen met tagliatelle of een andere brede pasta die de saus goed vasthoudt.
Dit gerecht is meer dan een maaltijd; het is een stukje historie uit Liguria, waarbij eenvoud en lokale producten centraal staan. Met de volle smaak van de olijfolie, de geurige kruiden en het malse vlees proef je in elke hap de Ligurische cultuur.
Ik blijf het een raar gegeven vinden dat net Toscane, waar mijn geliefde Sangiovese voor zulke fantastische wijnen zorgt, de geboorteplaats is van de zogenaamde Super Tuscan wijnen. Deze benaming slaat op Toscaanse wijnen die niet gestoeld zijn op Sangiovese maar wel op de Franse druivenrassen. Even geheel terzijde toch mijn bewondering uiten voor de geweldige commerciële vondst deze benaming de wereld in te sturen!!
Achter deze Super Tuscan wijnen zit echter een hele geschiedenis en het succes van deze wijnen is er niet zonder slag of stoot gekomen. Hiervoor nemen we de teletijdmachine van Professor Gobelijn en gaan we terug naar het Bolgheri van de VIII Eeuw AD. De regio was toen nog volop een moerassig gebied en na de Etrusken en de Romeinen hadden de Lombarden het in deze tijden voor het zeggen. Niet dat dit gegeven op zich zo belangrijk is maar het is rond deze tijdspanne dat hun leider luisterde naar de naam Walfredo. Wilfrid of San Walfredo wordt beschouwd als de voorvader van de Gherardesca familie. En het is net deze familie die een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de wijnbouw in Bolgheri! De naam San Walfredo zal bij menig wijnliefhebber bekend in de oren klinken want het is de Super Tuscan van Tenuta Guado al Tasso (van Antinori, waarover later meer), een 100% Merlot met een meer dan fatsoenlijk prijskaartje.
We maken een sprong naar het einde van de XVI Eeuw en zien hier de Gherardesca’s op het voorplan verschijnen. De familie had ondertussen de nodige aanzien verworven en waren tot de adelstand benoemd. Ze namen het besluit om in het vlakke Bolgheri de wijnbouw echt op poten te zetten en kozen hiervoor de landgoederen San Guido (vandaag Tenuta San Guido met Sassicaia) en Belvedere (vandaag Ornellaia en Guado al Tasso). Het was echter wachten tot Guidalberto (jawel de die) op de proppen kwam waardoor Bolgheri voor het eerst van de faam en roem kon ruiken. Hij was het die de fameuze cipressen avenue plantte die Bolgheri verbindt met San Guido en die nog steeds voor een prachtig en machtig plaatje zorgt.
“I cipressi che a Bolgheri alti e schietti Van da San Guido in duplice filar, Quasi in corsa giganti giovinetti, Mi balzarono incontro e mi guardar.
Bei cipressetti, cipressetti miei, fedeli amici d’un tempo migliore, oh di che cuor con voi mi resterei guardando lor rispondeva – oh di che cuore!” (Gedicht Davanti a San Guido)
Enter de 20e Eeuw wanneer Marchese Mario Incisa Della Rocchetta huwt met Gravin Clarice Della Gherardesca en haar zuster Carlotta, Marchese Niccolò Antinori aan de haak slaagt. Het zijn deze twee families die de voorvaderen zijn van wat later uit zal groeien tot ’s wereldberoemde Sassicaia wijnen. Mario Incisa besloot zijn voorliefde voor de Franse wijnen te volgen en was verantwoordelijk voor de aanplant van de Franse rassen. Piero Antinori (zoon van Niccolò) op zijn beurt nam de beslissing om de Sassicaia wijn, die tot dan enkel voor de familie en goede vrienden werd gemaakt, te commercialiseren.
Misschien nog belangrijker was het besluit dat hij hun lot verbond aan de toen jonge wijnmaker Giacomo Tachis. Onder deze man zijn vakkundige leiding verscheen de eerste Sassicaia wijn wereldwijd officieel in 1972 (1968 vintage). De start van een succesverhaal zonder einde, zowel nationaal als internationaal. In die mate dat in een blindproeverij van Decanter in 1978 Sassicaia als beste Cabernet gebaseerde wijn werd verkozen en de reputatie van de wijn in 1985 helemaal naar de wijnhemel werd gekatapulteerd toen Robert Parker voor het eerst 100 punten toekende aan een Italiaanse wijn. Een wijn die toen nog op de markt kwam als een Vino da Tavola. Een benaming die de trots van de families Gherardesca en Antinori niet konden dragen en die officieel leidde tot de benaming ‘Super Tuscan’. Een hoogstaande rode wijn uit Toscane van Cabernet of Merlot die niet onder een regionale appellatie mocht vallen omwille van de strenge wetgeving!
Hulde trouwens aan de ondertussen overleden Giacomo Tachis die naast Sassicaia ook zijn naam mag zetten onder andere iconische wijnen zoals Tignanello en Solaia. Super Tuscans die niet uit de Bolgheri regio komen maar die hun uitbreiding kenden naar Chianti Classico.
En waarom vertellen we dit alles nu? Ha, wijnmeester Peter van Amici zorgde voor een Super Tuscan degustatie van Bolgheri wijnen en Toscana Igt wijnen uit de Chianti Classico en Maremma! Als dat al geen goede reden is ;-)…
Bolgheri – Enkele weetjes:
Bolgheri vinden we in Midden Italië, in Toscane niet ver van de Tyrreense kust.
Het is een zeer klein wijngebied van enkel één straat (Via Aurelia) van 13 kilometer die Bolgheri verbindt met Castagneto Carducci (van het zuiden naar het noorden) en die van het oosten naar het westen een 7 kilometer breed is.
Het is verboden om wijngaarden aan te planten ten westen van de Via Aurelia.
De wijngaarden liggen op een hoogte van 10 tot 380 meter boven de zeespiegel
De bodem heeft niet minder dan 27 aparte units die van alluviale en marine oorsprong zijn (studie uitgevoerd door Professor Attilio Scienza van 1990 tot 2006). De meesten hiervan zijn rijk aan zand, klei, leem en fijne kiezel.
Bolgheri werd pas in 1983 een DOC en ironisch genoeg was dit toen voor enkel witte en rosé wijnen.
Er moest tot in 1994 gewacht worden alvorens ook de rode wijnen als een Bolgheri Rosso DOC op markt mochten komen. Eveneens werd er in 1994 een Bolgheri Superiore toegestaan én kreeg Sassicaia als eerbetoon de toestemming om als subzone op het etiket te verschijnen
Ondertussen is Bolgheri Sassicaia een aparte DOC ( sinds 2013).
De druiven die voor de Bolgheri Rosso of Bolgheri Superiore moeten zorgen zijn: Cabernet Sauvignon, Merlot en Cabernet Franc (0 tot 100%). Syrah en Sangiovese (van 0 tot 50%) en andere complementaire rassen zoals onder andere Petit Verdot tot maximaal 30%.
Bolgheri Sassicaia DOC is niet enkel een eerbetoon maar moet voor de bescherming zorgen voor de oorspronkelijke wijn. Vandaar dat Cabernet Sauvignon minimaal voor 80% aanwezig moet zijn en enkel mag aangevuld worden tot 20% met Cabernet Franc.
Witte Bolgheri wijnen moeten hoofdzakelijk gemaakt worden van Vermentino en kunnen aangevuld worden met andere rassen die eigen zijn aan de regio. Viognier en Sauvignon Blanc zijn de meest gangbare.
Er in de omgeving van Lille een bekend gezegde de ronde doet: Van zodra ze in Bordeaux even lekkere wijnen kunnen maken van hun druiven als in Toscane, ondergetekende ook liefhebber zal worden van Bordeaux wijnen!
Super Tuscans – The tasting:
Aia Vecchia Sor Ugo Bolgheri Superiore DOC 2013 Blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc en Petit Verdot. 18 maanden rijping in barriques. Donkere kersenrode kleur. De neus heeft een zeer kruidig karakter die de Cabernet toetsen moeilijk verbergen kan. Vanille, rozemarijn met nog steeds een waaier van wat rijpere kersen. Walsen geeft duidelijkere impressies van de tertiaire aroma’s zoals koffie en ceder. In de smaak tonen de tannine zich. Ze zijn omringd door fruit maar vooral door specerijen. De afdronk mocht langer. Punten: 84/100 (Te koop bij De tafel van 6 – 32,00 €)
Campo al Mare Baia al Vento Bolgheri Superiore DOC 2009 Wijn van hoofdzakelijk Merlot (90%), aangevuld met 10% Cabernet Franc die gedurende 30 maanden gerijpt heeft in Franse eiken barriques en tonneaux. Ondanks zijn respectabele leeftijd heeft de wijn nog steeds een diep donkerrode kleur. Het is frappant dat ondanks de meerderheid van de Merlot, het de Cabernet Franc is die het meest duidelijk naar voor komt. Frisse, groene kruiden, specerijen, vegetaal. Het fruit is er nog steeds en neigt meer naar het wat rijpere gedroogde fruit. De mond geeft nog voldoening! De tannine geven nog steeds de nodige kracht. De wijn bezit diepte en blijft lang aanwezig. Ondanks het feit dat je niet echt een bloemlezing kan geven is dit eenvoudigweg een mooie wijn! Punten: 87/100 (Te koop bij Broekmans – 35,00 €)
Michele Satta Cavaliere Toscana IGT 2013 Het is een pure Sangiovese die zijn vinificatie krijgt in 30 hl open vaten en nadien voor 18 maanden rijpt in betonnen cuves. Deze wijn valt niet onder de noemer van Super Tuscan. Vanaf de aanzet is het duidelijk dat dit een Sangiovese wijn is. Kersenrood al in de kleur en bulkend van de kersen in de geur. Duidelijk een glas waar je mee moet werken om wat meer aroma’s dan de kersen boven te krijgen. Het parfum van de viooltjes zit verscholen en na een tijdje in het glas komt er wel wat tabak en chocolade opzetten. Bij de kruidigheid komen we niet veel verder dan ‘wat peper’. We proeven een wijn met een correcte aciditeit, ingetogen tannine met wat verfijning. Toch blijft een echte smaaksensatie achterwege en hebben we het gevoel dat de wijn beter gedronken zou worden dan nog bewaard te worden. Punten 84/100 (Te koop bij Licata – 48,00 €)
Poggio Verrano Dromos Toscana IGT 2006 Maremma wijn van 40% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 15% Alicante, 10% Sangiovese en 5% Cabernet Franc. Rijping van 20 maanden in Franse eiken barriques en 24 maanden op fles. Diep doorkleurde donkerrode wijn. Het bouquet speelt geen hide and seek, het geeft onmiddellijk waar de wijn voor staat. En dat is nogal wat! Het fruit is zo zwart als een moor van kleur met braam, pruim en de donkerste kersen. Vele kruidige toetsen die bij elke wals naar links of rechts een nieuw aroma bovenbrengen. Paprika, potloodslijpsel, soisbois, cacao, mokka, tabak, ceder. De houtintegratie is subliem. Mondvullend van smaak en ook hier worden er geen doekjes om gewonden. Hier ben ik dan zeggen de tannine, weliswaar met voldoende rondeur en balancerend op het net niet te rijpe fruit. En waar zit de fraicheur dan? De zuren zetten niet aan van bij de start maar komen wel geleidelijk aan opzetten. Gelukkig maar want dat maakt van deze 2006 (je zou het niet zeggen) een heerlijk glas wijn. Het doet me eraan herinneren dat de Dromos niet langer deel uit maakt van onze wijnkelder en we daar toch verandering in moeten brengen. Punten: 90/100 (Te koop bij Favino – 42,00 €)
Ca’Marcanda – Gaja Promis Toscana IGT 2013 12 maanden rijping op barriques krijgt deze blend van 55% Merlot, 35% Syrah en 10% Sangiovese. Kersenrood van kleur. Een glas met een mooi bouquet! Aroma’s van gedroogd fruit, rijpe kers, groene kruiden, theebladeren, kaneel, laurier, peper en karamel omringd door de nodige sousbois. In de smaak zijn de tannine uiterst mooi verweven in het geheel. Je zal ze van bij de aanzet opmerken al komen de zuren niet veel later piepen. Ook de houtlagering is perfect geïntegreerd in het geheel. Hoewel het fruit wat op de achtergrond zit veert het na enige tijd toch op. Lang aanwezig. Nu nog mooi, maar toch… drinken zou ik adviseren. Punten: 87/100 (Te koop bij Bovino – 50,90 €)
Castello dei Rampolla Sammarco Toscana IGT 2011 Cabernet Sauvignon gebaseerde wijn met kleine percentages van Sangiovese en Merlot. Houtrijping voor 12 tot 15 maanden in deels tonneaux en deels foeders van 12 HL. Nadien rijpt de wijn verder in de fles voor maximaal 24 maanden. Donkerrode kleur met een bruin randje en stevig tranend. Het zwarte fruit primeert met voornamelijk braambessen. Opmerkelijk dat er zelfs nog wat klein rood fruit komt opzetten na het walsen. Naast de vele kruiden/specerijen moeten we de geuren voornamelijk in de branderige geurclub gaan zoeken; cacao, tabak, leder… Eveneens present zijn grafiet en sousbois. Van smaak is de wijn zeer mondvullend, zeer evenwichtig vooral. De tannine zijn present, de zuren vullen mooi aan en het fruit is omnipresent. Het is een knappe boeiende wijn die voldoende lang draagt en die ik met heel veel plezier zou nuttigen bij een knetterend haardvuur in goed gezelschap. Punten: 91/100 (Te koop bij De gouden ton – 80,00 €)
Campo alla Sughera Toscana IGT 2012 Leuke blend van 50% Petit Verdot en 50% Cabernet Franc met een rijping van 18 maanden in barriques en 18 maanden in de fles. Mooie donkerrode kleur. Petit Verdot is een druif die je niet al te vaak tegenkomt maar die eens in het glas zo duidelijk te herkennen is met zijn typische florale smeltkroes van viooltjes en seringen en de duidelijke toets van salie. Deze geuren kan je dan ook herkennen in deze Campo alla Sughera. Maar het bouquet beperkt zich zeker niet tot enkel deze aroma’s. Neen, we snuiven ook de geuren van de talrijk aanwezige kersen, thee, laurier, zoethout, cederhout, cassis, potloodslijpsel en een vleugje vanille. In de mond veel rijpheid, licht zwoel met vele zuiderse kruiden. De zuren spelen een perfecte rol en trekken alles in een evenwicht. Het geheel laat zich lang proeven en biedt een smakelijk glas wijn. Punten: 90/100 (Te koop bij Licata – 84,00 €)
Brancaia Il Blu Toscana IGT 2013 We eindigen onze proeverij met Il Blu. Een wijn van 70% Merlot, 25% Sangiovese en 5% Cabernet Sauvignon die gedurende 20 maanden rijpt in barriques en een aanvullend jaar in de fles. Diep karmijnrood met heerlijk gekleurde tranen. Veel fruit van vooral het donkere, zwarte type. Een fijn geurend kruidentuiltje, cacao, paprika, ceder, munt, gedroogde pruim en een positieve animale noot. Van smaak blijft dit maar dansen in de mond en voelt het geheel nog zeer fris, bijna jong zelfs, aan. Tannine, zuren en houtlagering spelen hier ideaal op elkaar in. Het resultaat is een heerlijke afsluiter van de avond. Punten 91/100 (Te koop bij Leirovins – 91,50 €)
De voorbije dagen kreeg ik enkele stampen onder mijn kont van een paar van onze leden. Hey, hoe zit dat met ons programma voor het volgende seizoen. Wanneer ben ik aan de beurt, kunnen we ons lidgeld al storten… Het doet me deugd dat er na al die jaren nog steeds geen sleet is op onze wijnclub. We willen jullie dan ook graag verlekkeren met ons programma 2015-2016.
Programma Negende Vat – seizoen 2015-2016
Dinsdag 08 september 2015 àWalter & Mie-Jee
Test je geheugen / Herken de druif. Onze vaste opener! De ultieme proef waarbij elke wijnliefhebber weer op aarde neerdaalt en keurig met zijn voetjes op de grond komt.
Dinsdag 13 oktober 2015 à Bart
Les Vins du Vallais Onbekend is onbemind. Petit Arvine, Fendant, l’Ermitage, Le Paien, Johannisberg om enkele witte druivenrassen te noemen Cornalin, l’Humagne Rouge, Diolinoir, Gamaret in het rood. We laten ons kuuroordsgewijs onderdompelen in de Zwitserse wijnwereld.
Dinsdag 10 november 2015 àRosy
Vouvray vs Montlouis! De meesterlijke Chenin Blanc gaat een magistraal gevecht aan tussen de twee grootheden uit de Loire. Benieuwd wie de titel ‘gladiator van het jaar’ mag dragen!
Dinsdag 08 december 2015 àRonny
Hermitage! De machtigste wijnberg uit Frankrijk baart de meest grote wijnen van de Syrah. Geduld en een goed gevulde portefeuille zijn twee deugden die hier van pas kunnen komen. Hopelijk kan Ronny enkele ‘ouderlingen’ op de kop tikken.
Dinsdag 12 januari 2016 àChris
Valpolicella Superiore Ripasso! Of met andere woorden een Valpolicella die zich nog een keertje genotsgewijs wentelt in de Amaronepulp. Corvina, Rondinella, Molinara, Oseleta, Croatina zijn de butlers van dienst! Extra uitdaging voor Chris, zet er deze van Zymé obligatoir bij tussen! Niet te vinden in België weliswaar.
Dinsdag 9 februari 2016 àTheo
Op walvissen excursie met een glaasje wijn! Hermanus is de place to be. De Zuid-Afrikaanse wijnen die synoniem staan voor frisheid. De lokale wijnroute staat bekend als de Heaven on Earth wineroute. We sturen Theo op missie…
Dinsdag 8 maart 2016 àWim
De decadentie van een wijnclub – Superproeverij! Nieuw in het geheel. Er wordt een voor jullie onbekende selectie gemaakt van enkel maar superwijnen waarbij we ons de ganse avond laten leiden. Het geheel wordt passend begeleid met enkele lekkere hapjes. Een tipje van de sluier… volg deze link https://bottle-case.com/2014/03/05/sforza-italia-de-decadentie-van-een-wijnclub/
Dinsdag 12 april 2016 àTie
Morellino di Scansano! Zijn er grote wijnen mogelijk van de Sangiovese Picollo! We ontginnen de kustregio in de uitgestrekte Maremma en begeven ons in een wonderlijk stukje natuur op zoek naar het edele vocht uit Toscane.
Dinsdag 10 mei 2016 à Wim
Mentrida! Waarom toch zijn de wijnen uit het Spaanse Mentrida zo lekker? Het is zeker geen gekende wijnregio. En aan de ligging, zowat tussen Madrid en Toledo, is er ook al geen historie te schrijven op wijngebied. En toch, toch maken ze er de meest fascinerende wijnen. Let’s find out why…
Dinsdag 07 juni 2016
Eindigen doen we klassiek met onze BYO- formule… Dit jaar gaan we voor een Vermentino / Rolle / Favorita / Pigato! Ieder brengt een flesje mee. Klassiek, blijf niet rond de kerktoren om uw wijn in te slaan en warenhuizen zijn uit den boze.
Dinsdag 14 juni 2016
Negende Vat Banket. Locatie nog te bepalen.
Welke wijn zou je serveren bij een ‘Bonbon van oester met kiwi en kroepoek‘? Geef toe, dit klinkt alleszins niet als een alledaagse vraag! Toch werd ze met enige tijd terug gesteld en of ik mijn keuze ook niet wou inzenden zodat het effectief getest kon worden. De vraag kwam van het Belgisch gastronomisch magazine ‘Smaak’.
Fijne uitdaging die ik hoegenaamd niet uit de weg ging, integendeel!
Het volledige recept (uitgewerkt door Le Château du Mylord – Ellezelles) werd me toegezonden en de ontleding kon beginnen. Het is een vrij complex receptje waar toch wel heel wat smaken in opgenomen worden. Rode draad zoeken in het geheel dan maar… Conclusie, mijn keuze wijn moet vooreerst mineralig zijn, mooi droog en strak met als het even kan een zeker filmend, vettig gevoel in het middenrif. Hij moet vooral uitdeinen, lang dragen en met een wondermooie bittertoets eindigen!
Mijn keuze lag dan ook voor de hand:
Alberese Vermentino Castelmarino – IGT Toscana
Pomodolce Timorasso Diletto – DOC Colli Tortonesi
Beide wijnen werden ingezonden zodat mijn theorie de proeftest kon aangaan. Ik was evenwel vrij zeker dat dit een goede keuze was. De twee wijnen werden dan ook geselecteerd.
Hierbij kan u het volledige recept vinden alsook de beschrijving van beide wijnen volgens ‘Smaak Magazine’.
Yihaa! Hoe vertaal je dat in het Italiaans? Je zou dit best wel eens herhaaldelijk kunnen horen als je aan het ronddwalen bent in het Parco Naturale della Maremma. Dit wondermooie stukje natuur gelegen in het zo beminde Toscaneis rijk aan een eigen ras van runderen en vooral het barst er van de wilde paarden. Echte Butteri(Cowboys) zorgen ervoor dat alles in gedegen farwest stijl beheerd wordt.
Wat heeft dit met wijn te maken? De Maremmanatuurlijk… Deze Toscaanse regio weet steeds weer te verbazen met kwaliteitsvolle en vernieuwende wijnen. Het is daar dat ik Albereseheb ontdekt. L’azienda Agricola Alberese ligt midden in het Parco Naturale della Maremma. Niet ver van Grosettoen grenzend aan de Tyrreense Zee. Het is een werkelijk unieke plaats waar omgeving, cultuur, geschiedenis en natuur in een perfecte harmonie met elkaar leven. Wijnbouw is helemaal niet de hoofdbezigheid van Azienda Agricola Alberese. Het arsenaal aan wijngaarden bedraagt ‘slechts’ 53 ha van de in totaal 4600 ha grote Azienda. De focus ligt op biologische landbouw en meer bepaald op de veeteelt van de in Maremma rijkelijk aanwezige kuddes koeien en paarden. De Maremma koe is trouwens opgenomen als Slow Food. Op de tweede plaats zal je olijfgaarden kunnen vinden en wijnbouw neemt slechts een bescheiden plaats in.
De wijnen echter zijn allesbehalve bescheiden! De wijngaarden liggen in de omgeving van Scansanoen vallen derhalve onder de DOCG Morellino di Scansano. Lage rendementen en een hoge kwaliteit is waar men voor gaat. En hoewel de wijnbouw er pas startte vanaf 2003 is het resultaat reeds verbluffend! Verbazend is dit niet echt als je weet dat er voor de realisatie van het wijnbouwproject beroep werd gedaan op de groep van Giacomo Tachis (Jawel, deze van de Sassicaia). De klasse van de Vermentinois misschien zelfs te wijten aan de voorliefde die Tachis heeft/had voor deze druif. Giacomo geniet momenteel van een waarschijnlijk rijkgevuld pensioentje. Huidig oenoloogis Giorgio Marone, geen onbekende want behorend tot de groep rond Tachis.
Deze wijnen konden me uitermate bekoren en ik deel graag de proefresultaten met jullie!
Castelmarino Vermentino – Bottle Case proefnotities Zicht: Helder, zuiver, bleekgeel met groene waas. Neus: Vooral aroma’s met florale accenten van voornamelijk witte veldbloemen zoals kamille, maar evenzeer salie. Zeer mineralig (bijna rotsachtig). Uiteraard is er het verse frisse witte fruit tot zelfs licht exotisch fruit aanwezig. Smaak: Prachtig contrast in de smaak . Uiterst verfijnde zuurtjes en dan volgt er een middenrif dat een zekere vettigheid toont. Bovendien proef je de licht ziltige toets. Sappig-fruitig in de mond. Verrassend lange finale met minerale aanvulling.
Serrata dei Cavallegeri 2010 Morellino di Scansano DOCG – Bottle Case proefnotities Zicht: Spiegelend robijnrood met paarse rand. Neus: De geur verraadt zonder verpinken watje mag verwachten van deze wijn: Fruit! Een zeer prettig gevoel van sappig klein rijp fruit waar de kersjes de bovenhand halen. Kriek, framboos en rode besjes vullen aan. Licht kruidig en een verborgen toetsje van zoethout. Smaak: Soepele en bovenal aangename tannines, knap aanvullend zuurtje. Van bij de eerste slok is het fruit daar. De besjes en de kersjes zorgen voor een sappig, vlot mondgevoel.
Pellegrone 2009 Morellino di Scansano DOCG – Bottle Case proefnotities Zicht: Mooi robijnrood. Neus: Aroma van zwarte kersen, bramen en een beetje kaneel. Aanzet van cacao en tabak. Aangenaam en uitnodigend geheel. Smaak: Zacht in de mond, met rijpe tannines, een strelende textuur en een verrassende frisheid. Wederom veel donker fruit, kersen en pruimen wat laurier en cacao. Uitgebreide fijne en aangename afdronk met finesse en een aangename kruidigheid.
Barbicato 2007 Morellino di Scansano DOCG – Bottle Case proefnotities Zicht: Intens kersenrood met licht gekleurde tranen. Neus: Het zwarte fruit primeert de eerste impressie van deze wijn. Nadien komt zijn complexiteit boven. Cederhout, zoethout, kaneel, kruidnagel, peper, laurier, violetten, cacao en tabak. Heerlijk geheel dat telkens weer iets nieuws prijsgeeft. Smaak: Wat een body, bijzonder knap geheel met krachtige, aangename en toch aanvaardbare tannines. Braam, kers, laurier, tabak en donkere chocolade bepalen de aanzet en het middenrif. Het geheel lijkt wel een eeuwigheid aanwezig te blijven.
Broncio dell’Alberese 2008 Rosso Maremma Toscana IGT – Bottle Case proefnotities Zicht: Diep intense robijnrode kleur. Mooi gekleurde traanvorming. Neus: Complex en verweven! Zwart fruit primeert naast het cederhout. Vooral de donkere kers en braam. De achterliggende aroma’s geven zich niet in één keer vrij. Walsen, ruiken nogmaals walsen… telkens sta je verbaasd van een andere impressie. Opsomming van de lijst: Pruim, viooltjes, peper, tijm, laurier, eik, chocolade, rokerig, toasting, paprika, tabak, paddenstoel en truffel. Smaak: Ga best even zitten want dit is gigantisch! Stevige tannine in combinatie met sappig donker fruit, kruidige ondersteuning. Fantastisch verweven hout en een almaar aanhoudende afdronk waar de diverse type chocolade met elkaar duelleren.
Aan alle goede dingen komt helaas een einde. Zo ook aan onze Italiaanse wijnavonden. Gedurende 6 vrijdagavonden nam ik 13 wijn-dorstige gelijkgestemde zielen mee in dit Italiaans avontuur. Afsluiten deden we op de meest zuiderse wijze…Campania, Puglia, Basilicata, Calabria en de eilanden Sicilia en Sardegna kwamen aan bod. Strenge schoolmeester zijnde had ik al een waarschuwend vingertje opgestoken dat de stijl van de wijnen abrupt zouden veranderen en dat we van de typische hoge zuurtegraad, die vele Italiaanse wijnen zo kenmerken, wel eens exemplaren zouden kunnen treffen die net een tekort aan die zo broodnodige eigenschap hebben. Het evenwicht zou met andere woorden wel eens zoek kunnen zijn.
Maar toch was het alweer likkebaarden geblazen. Eén van mijn favoriete regio’s stond immers op het programma: Campania!! Met graagte laat ik de ‘tranen van Christus’ aan me voorbij gaan. Lacryma Christi in wit wordt gemaakt van (hoofdzakelijk) de Coda di Volpe druif, wat zoveel als vossenstaart betekent. Dit is werkelijk zoiets als ‘What’s in a name’… 😉
Neen ik kijk vol verlangen uit naar die andere mooie witte parels die komen uit het land om en rond de Vesuvius. Greco bijvoorbeeld of die andere hoogstaande druif, Fiano!! Dit zijn werkelijk druiven die de allermooiste witte wijnen uit Italië kunnen maken. Meer dan terecht dat ze bekroond werden met een DOCG! Onbegrijpelijk echter dat sommige andere witte wijnen op gelijke voet worden geplaatst met dit hoogstaand wit genot!!
Zelfs van de Falanghina worden betere wijnen gemaakt dan pakweg van de Albana di Romagna…
Is er dan geen rood te vinden in Campania? Oh jawel…Eén van de Italiaanse topdruiven is hier heerser. Aglianico zorgt voor krachtpatsers in onder andere de Taurasi DOCG. Je leest her en der wel eens dat hij de grote broer is van de Barolo of de Barbera. Tja, een mens leest zoveel 😉
Wat kunnen we er nog treffen ginds in het zuiden? Bulkwijn…heel veel bulkwijn. Ongeveer 90% van de druiven zijn bestemd voor distillaten of voor grote coöperaties. De kwaliteitswijn die op de markt wordt gebracht kent de laatste jaren echt wel een meer dan gestage groei. Zeer mooie resultaten zien we van de Primitivo’s en Negroamaro’s uit Puglia, Aglianico heeft nog een tweede thuis op de flanken van de Vulture vulkaan in Basilicata. Canonnau laat u bij wijlen de Franse Grenaches vergeten met ontroerende resultaten op Sardegna. En dan is er ten slotte nog Sicilia!! Heerlijke wijnen van de Nero d’Avola en de laatste jaren steeds betere en betere resultaten van de Syrah. Vooral de blends tussen deze 2 druiven zijn zeer te pruimen 😉
In alle bescheidenheid moet ik je vragen Calabria te vergeten als wijngebied. Mooi vakantiegebied en de wijntjes zullen ginds ongetwijfeld kunnen bekoren. Laat ze echter ginds ;-).
De proeftafel had opnieuw 8 wijnen te bieden…althans in theorie! Mijn gasten druppelden binnen en het ene na het andere flesje werden mij toevertrouwd. Zelf had ik ook nog wat voor de afterparty opzij gezet. Enkele wijnen die bij de voorbije avonden de mist in gingen en die ik wou rechtzetten. Zo hadden we een gekurkte Dolcetto en was de Barbera niet echt optimaal. Er was dus een nieuwe Dolcetto en ik had nog 2 Barbera’s voorzien (was er toch niet eentje opnieuw gebeten door die donderse kurkduivel zeker!).
Starten deden we braafjes met een Vermentino di Gallura Van Piero Mancini. De prijs van de Primo kwam helemaal niet overeen met het resultaat in het glas. Eerlijke en correcte wijn, een beetje gebrek aan de nodige zuren. Nadien volgde het Di Meo Festijn met de Greco di Tufo en de Fiano di Avellino. Manmanman, wat is die Greco toch een heerlijke druif!!! Fris en toch vol van smaak, bomvol mineralen, heerlijk lang uitgesponnen en dan die afdronk…pure zeste van sinaas en mandarijn. Stilte…nog eens proeven…stilte…goedkeurend gemopper! Dan weet je dat het goed zit :-).
De Fiano ging op hetzelfde elan verder, opnieuw de frisse volheid, de mineralen maar een andere afdronk. Meer kruidigheid ook in ons glas. Yeah…wit Campania had zijn naam meer dan gemaakt!!
Met goed gemoed konden we het rood aanvangen. Opnieuw viel Piero Mancini door de mand. Dit keer met de Canonnau di Sardegna. Gelukkig had één van mijn gasten ook voor een Canonnau gezorgd. De Dule van Gabbas was van een hele andere kwaliteit. Het moet gezegd zijn dat ook de prijs het dubbele was van de eerste fles…maar toch!
Hoofdstuk Puglia dan maar met het fijne en kwaliteitsdragende Schola Sarmenti. Ik had in de officiële degustatie de Roccamora (Negroamaro uit Nardo DOC) en de Cubardì Primitivo voorzien. Beide wijnen zijn totaal uiteenlopend. De Roccamora is een geweldige Negroamaro, een ware fruitexplosie. Voor de meesten de verrassing van de avond. De Primitivo was verfijnd en elegant, 2004 reeds en verre van versleten. Dit is Primitivo zoals hij hoort te zijn! Achteraf kwam er nog een andere Negroamaro de Nerio en een zoete Primitivo (verrassend mooi).
Afsluiten deden we met een pure Nero d’Avola van Sallier de la Tour en uiteraard een Taurasi DOCG. De Sciliaan viel tegen…ik ken de wijn al lang en hij draagt niet langer meer. Spijtig want dit was ooit super.
Voor de Taurasi gingen we terug naar Di Meo. Eentje van het jaar 2001 en voor het eerst gedurende de avond hadden we discussie. Heerlijk voor één, niet goed voor de ander. Proef hem een keertje en laat me jullie bevindingen maar weten 😉
En zo doken we met de nodige pollo de avond in! Het moet gezegd zijn dat ‘La Mamma‘ blij haar applaus in ontvangst nam. Tevens ben ik een tevreden man. Op geen moment had ik met een mopperende bende te maken. En blije en vrolijke gezichten, genietend van al dat moois. Het niveau van de groep was uitermate hoog. Dat maakt het natuurlijk makkelijker en menig discussie werd gevoerd…steeds met het nodige respect voor de ander zijn mening. Dit is het waar wijnproeven voor moet staan…Plezier, vreugde, dorst naar kennis, dorst naar deze godendrank…maar steeds met de nodige ernst en respect voor elkaar.
Ohja…Luc werd verkozen tot de “neus” van de avonden. Hij verdiende dan ook de rosé bubbels van Berlucchi (Franciacorta). Als bij wonder stond hij echter gekoeld en waren er ‘toevallig’ champagneglazen voorhanden 😉
Bottle Case 