Tijdens onze laatste proefsessies kwam er nogal wat wijn vanuit Piemonte op de proeftafel. Roero, Barbaresco, Barolo, Barbera… Het passeerde allemaal! Tijdens één van deze tastings kreeg ik een vraag waar ik het antwoord op schuldig moest blijven. Leergierig blijf ik ten allen tijde en dus ging ik op zoek naar het antwoord op de vraag die luidde als volgt: ‘Sommige van de proefflessen hebben allen dezelfde fles alhoewel ze niet van dezelfde producent komen. Op deze fles staat steeds Albeisa gegrafeerd. Wat wil dit zeggen?’. Inderdaad blijkt dat deze fles een veel gebruikt type fles is in Piemonte. Bovendien moet ik vaststellen dat er achter deze kenmerkende, sierlijke fles, versierd met de naam “Albeisa” in reliëf op de hals, veel meer schuil gaat!
Het verhaal van de fles
Het verhaal van de Albeisa-fles begint in de vroege 18e eeuw, in de stad Alba, het kloppende hart van de wijncultuur van Piemonte, waarvan de naam “Albeisa” is afgeleid. In 1726 creëerden lokale wijnmakers, die hun wijnen wilden onderscheiden van die uit andere delen van Italië en Europa, een uniek flesontwerp. In die tijd werden de meeste wijnen gebotteld in generieke vormen zonder enige regionale identiteit. De Albeisa-fles ontstond als een statement van trots en als bewijs van de eigenheid van Piemontese wijnen.
Zoals veel tradities verloor ook het gebruik van de Albeisa-fles met de tijd aan populariteit. Tegen het midden van de 20e eeuw was de fles bijna volledig verdwenen, vervangen door gestandaardiseerde flessen die functionaliteit boven erfgoed stelden.
Een heropleving van regionale trots
In 1973 besloot een groep visionaire wijnmakers onder leiding van Renato Ratti (jawel die van de MGA’s) de Albeisa-fles nieuw leven in te blazen. Deze producenten zagen het belang in van het behouden van hun regionale identiteit in een steeds meer geglobaliseerde wijnmarkt. Door de fles opnieuw te introduceren, eerden ze niet alleen hun voorouders, maar creëerden ze ook een verenigend symbool voor de wijnbouwgemeenschap van Piemonte.
De Albeisa-fles kreeg al snel weer voet aan de grond bij Piemontese wijnmakers, die het zagen als een manier om de authenticiteit en het erfgoed van hun wijnen te communiceren. Vandaag de dag gebruiken meer dan 300 wijnhuizen de Albeisa-fles trots voor hun Barolo, Barbaresco, Nebbiolo, Dolcetto en andere iconische Piemontese wijnen. Elke fles is een stille proclamatie van haar oorsprong en verbindt de wijn binnenin met het terroir dat haar vormde.
Waarom wijnmakers kiezen voor de Albeisa-fles
Voor wijnmakers is de Albeisa-fles meer dan alleen een traditie; het is een keurmerk van kwaliteit. De keuze voor deze fles betekent een toewijding aan het behoud van de hoge normen van Piemonte in zowel wijnbouw als wijnproductie. Het vertelt de consument dat wat ze gaan proeven een product is dat diep geworteld is in het land, zorgvuldig is vervaardigd en het resultaat is van eeuwenlange expertise.
Het ontwerp van de fles biedt ook praktische voordelen. De stevige, sierlijke vorm beschermt de wijn tegen licht en warmte, zodat de kostbare inhoud in optimale conditie de consument bereikt. De naam “Albeisa” in reliëf voegt een tastbaar element toe, als herinnering aan het vakmanschap achter elke slok.
Een erfenis die blijft voortleven
De Albeisa-fles is uitgegroeid tot een embleem van de uitmuntendheid en veerkracht van de wijnbouw in Piemonte. Wat begon als een praktische oplossing om regionale wijnen te onderscheiden, is geëvolueerd tot een symbool van eenheid en trots. Naarmate meer consumenten het belang van deze flessen herkennen, worden ze ambassadeurs van een traditie die het verleden eert en naar de toekomst kijkt.
Dus, de volgende keer dat je een glas inschenkt uit een Albeisa-fles, neem even de tijd om het verhaal te waarderen—een verhaal dat in de rondingen en reliëfs van de fles staat gegrift, een verhaal van plaats, passie en een blijvende liefde voor geweldige wijn.
Zoals we hadden aangegeven in onze blog over Roero DOCG Nebbiolo, presenteerde ik bij ‘Het Negende Vat’ en ‘ODK’, twee wijnclubs waar we bij aangesloten zijn een rode Roero avond. Het was een avond waar de meeste van onze leden niet onmiddellijk zicht hadden op wat te verwachten. De rode kant van Roero is immers niet zo gekend. Laat staan dat ze dezelfde reputatie genieten als de grote burenjongens uit Barolo en Barbaresco. Ik wist wel beter en wist dat er ons 2 topavonden te wachten stonden.
Progetto Emaus 8 Pari – Roero DOCG2021 Nebbiolo – 10 maanden rijping in barriques. Helder granaatrood en tranend. De neus biedt een subtiele, maar expressieve combinatie van framboos, kers en roos, aangevuld met kruidige accenten van zwarte peper, kaneel en een hint van zoethout. Licht vegetale nuances en een vleugje koffie zorgen voor extra diepgang, zonder te overheersen. In de mond manifesteert de tanninestructuur zich direct bij de aanzet, maar deze blijft beheerst en verfijnd. De zuren nemen het daarna over en bieden de wijn een levendige frisheid. De smaken van klein rood fruit, zoals framboos en kers, blijven dominant en zorgen voor een frisse, fruitige beleving. De lengte is gemiddeld, met een aangenaam koffiebittertje in de afdronk. Dit is een correcte Nebbiolo, zonder verrassingen of wow-factor, maar wel een wijn die zijn basis op een correcte manier waarmaakt. Punten: 79/100 – Prijs 20,50 € (Niet te koop in België)
Valfaccenda – Roero DOCG 2021 Nebbiolo – vergist in cement, gerijpt in grote foeders van Slavonisch eiken vaten. De kleur is helder robijnrood met een lichte granaatreflectie aan de rand. Een eerste indruk van finesse en jeugdigheid straalt uit het glas. De neus opent met een prachtige fruitige expressie, gedomineerd door klein rood fruit: aardbei, kersjes en een subtiele hint van framboos. Daarnaast een uitgesproken florale toets van rozenblaadjes en viooltjes, die mooi samenvloeit met kruidige aroma’s zoals laurier en een vleugje peper. De houtintegratie is subliem en voegt een delicate laag van verfijning toe zonder te overheersen. In de mond valt de balans op. Hoewel de wijn een zekere stevigheid heeft, blijft hij verrassend sappig en levendig dankzij een heerlijke aciditeit. Het rode fruit blijft de hoofdrol spelen, met een smaakbeleving die zowel vol als verfijnd is. Geen moment vervalt de wijn in zwaarheid of overdrive; hij blijft elegant en beheerst. Naarmate de wijn zich ontwikkelt in de mond, ontluiken subtiele lagen van kruiden, lichte tabak en een hint van mineraliteit. De tannine zijn fijnkorrelig en perfect verweven met de rest. De afdronk is lang, harmonieus en complex, met een vleugje tabak dat als een laatste groet achterblijft. Verfijning, subtiliteit en kracht gaan hier hand in hand. Punten: 86/100 – Prijs: 22,50 € (Te koop bij Vyncke-Daels).
Tibaldi Roccapalea – Roero DOCG 2020 Nebbiolo – 18 maanden rijping op grote Slavonische eiken vaten. Heldere granaatrode kleur. De neus is verleidelijk en complex, met een subtiel samenspel van klein rood fruit zoals aardbei en kers, gecombineerd met een toets van blauwe bes. Daarbovenop komt een elegante florale toets van gedroogde rozen en viooltjes. De specerijen zijn overvloedig aanwezig: peper, kaneel en een hint van kruidnagel. Een fijne houttoets van ceder en tabak voegt diepte toe, terwijl aroma’s van mokka, een lichte animale hint en een vleugje laurier de geur verder verrijken. In de mond start de wijn sappig en uitnodigend, met een fluweelzachte aanzet van rood fruit. Al snel komen de stevige maar rijpe tannine naar voren, die structuur en diepgang geven. De levendige zuren nemen het vervolgens over en brengen een prachtig evenwicht in het geheel. De wijn heeft voldoende body en een aangename kruidigheid die samen met tonen van specerijen en mokka de smaak krachtig, maar ook verrassend toegankelijk maakt. De lange afdronk is kruidig en elegant, met een warme finale die uitnodigt tot een volgende slok. Een uitstekende Roero Nebbiolo die een perfecte balans weet te vinden tussen kracht en verfijning. Punten: 86/100 – Prijs: 23,50 € (Niet te koop in België).
Demarie – Roero Riserva DOCG 2018 Nebbiolo – 6 maanden rijping in barriques. Helder granaatrood met een delicate oranje rand, tranend. In de neus opent de wijn met een prachtige intensiteit waarin kruidigheid de hoofdrol speelt. Aroma’s van rijpe kersen en pruimen worden begeleid door subtiele geroosterde accenten, die na verloop van tijd worden aangevuld met nuances van gedroogde bloemen, zoethout en een hint van kaneel. De geur ontwikkelt zich in het glas, en naarmate de tijd verstrijkt, komen tonen van cacao, tabak en een vleugje bosgrond naar voren. Deze gelaagde complexiteit maakt dat je keer op keer het glas naar je neus brengt. In de mond toont de wijn zich zijdezacht en harmonieus. Het rijpe rode fruit zet door, ondersteund door levendige zuren die de wijn fris en energiek houden. Tannine zijn verfijnd en goed geïntegreerd, en het geheel voelt evenwichtig maar wat gepolijst aan. De smaak wordt verder verrijkt met subtiele tonen van kruiden, donkere chocolade en een lichte aardsheid die het geheel diepte geeft. Ondanks de verfijning behoudt de wijn voldoende kracht en body om indruk te maken, met een warme, lange en kruidige afdronk die uitnodigt tot een volgende slok. Een klassieke Roero Nebbiolo die charmeert met zijn balans en toegankelijkheid, maar ook genoeg complexiteit biedt voor de liefhebber. Punten: 86/100 – Prijs: 19,80 € (Te koop bij Wijnkennis).
Pelassa S…….i – Roero Riserva DOCG 2019 Nebbiolo – 12 maanden rijping in grote eikenhouten fusten. De naam S…….i verwijst naar de “Menzione Geografica Aggiuntiva” (mga) Sterlotti waar de stokken aangeplant staan. De wijnmaker koos ervoor om de naam op het etiket een creatieve draai te geven door deze te verbinden met de bekende vreugdekreet van Cristiano Ronaldo (Siii!), ten tijde deze actief was bij Juventus. Heldere robijnrode kleur met een spoortje van evolutie. De neus opent met een heerlijke gelaagdheid van fruit en specerijen. Rijpe framboos en kriek staan naast tonen van blauwe en zwarte bes. De florale accenten – denk aan viooltjes – gaan hand in hand met een subtiele vegetale toets en kruidige hints van anijs en kaneel. Na enige tijd in het glas voegen branderige aroma’s zoals mokka en vanille een warme dimensie toe. In de mond wordt de balans al snel duidelijk. Zeer mooie zuren houden de krachtige, doch verfijnde tannine perfect in toom – alsof ze elkaar voortdurend “counteren”. Sappig rood fruit domineert het smaakpalet, ondersteund door een stevige structuur en een opmerkelijke lengte. De afdronk is prachtig, met een karakteristiek bittertje dat doet denken aan pure chocolade en een vleugje espresso. Een wijn die finesse, structuur en plezier biedt. Punten: 88/100 – Prijs 40,50 € (Te koop bij Ad Bibendum).
Giovanni Almondo Bric Valdiana – Roero DOCG 2013 Nebbiolo – 18 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten. Diep granaatrode kleur met een baksteenrandje, tranend. De neus is een waar boeket van complexiteit en verfijning. Gedroogde pruimen en dadels vormen de kern, aangevuld met rijpe kersen en een weelde aan tertiaire aroma’s. Zoethout, karamel, thee, mokka, een aardse ondertoon, peper, kaneel, teer en zelfs potpourri komen samen in een geurenspel dat uitnodigt tot verkennen. Er valt zonder twijfel veel te ontdekken in dit aromatische palet. In de mond opent de wijn verrassend sappig, ondanks zijn leeftijd. De smaak wordt meteen gedragen door kruidigheid en een levendige zuurgraad. Naarmate de wijn zich ontwikkelt, neemt het gedroogde fruit de hoofdrol over. De finale is vrij lang en elegant, met nuances van sinaasappelzeste, mokka, tabak en een aanhoudend vleugje zoethout. Deze Roero Riserva toont een prachtig evenwicht tussen rijpe fruitaroma’s en tertiaire complexiteit. Het is een wijn die nu perfect op dronk is en, hoewel zeer mooi, vermoedelijk het hoogtepunt van zijn potentieel heeft bereikt. Punten: 89/100 – Prijs: 38,80 (Te koop bij Wijnhuis Les Terroirs).
Matteo Correggia La Val dei Preti – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 15 maanden rijping in 15hl grote eikenhouten vaten. Helder robijnrood en tranend. De neus is prachtig vanaf het eerste moment en verleidt met een verfijnde gelaagdheid. Rijp rood en zwart fruit vormen het hart van het aromaprofiel, met bosaardbei en zwoele kersen die zich harmonieus vermengen. Daarnaast komen er elegante branderige tonen naar voren: mokka, cacao en een subtiele hint van tabak. Laurier, een vleugje teer en een aards karakter voegen diepgang toe, terwijl florale accenten en een toets van tijm zorgen voor een frisse, kruidige dimensie. In de mond is deze Roero Riserva even indrukwekkend als in de neus. Het smaakprofiel is krachtig en intens, maar behoudt tegelijkertijd een opmerkelijke balans. De sappigheid neemt toe richting het einde, wat zorgt voor een verleidelijke, doordrinkbare finesse. De afdronk is lang, met kruidige nuances en een vleugje cacao die het geheel een warme afronding geven. Een uiterst genietbare Nebbiolo met karakter en diepgang. Punten: 88/100 – Prijs: 26,50 (Te koop bij Wine-art).
Angelo Negro Ciabot San Giorgio – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 20 maanden rijping in barriques. Zuiver kersenrood en tranend. In de neus komt voornamelijk rijk fruit naar voren, zonder per se overrijp te zijn. Aroma’s van bosaardbei, donkere kers en pruim zetten de toon, terwijl een uitgesproken kruidigheid met specerijen en zoethout zorgt voor extra diepgang. De houtrijping is nadrukkelijk aanwezig, met stevige tonen van toasting die zich vermengen met ceder, leder, tabak en laurier. Dit alles wordt afgerond door een aardse touch die wijst op het terroir. In de mond opent de wijn met zeer stevige tannine, die echter prachtig geïntegreerd zijn. Het palet biedt een volle, krachtige smaak met donkere vruchten en kruiden, en een subtiele hint van chocolade. De finale is lang en kruidig, met een aangename warmte die aanhoudt. Deze wijn heeft een indrukwekkend bewaarpotentieel; laat dit dan ook nog enkele jaren liggen om het volledige potentieel te onthullen. Punten: 90/100 – Prijs: 23,50 € (Te koop bij Touch Wijnen).
Cascina Chicco Valmaggiore – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 16 maanden rijping in barriques. De kleur is helder, zuiver robijnrood met traanvorming. De neus is zonder walsen al ronduit uitnodigend: een explosie van rood en zwart fruit – denk aan rijpe kersen, zwarte bessen en pruimen – wordt omgeven door een rijk palet aan kruiden. Peper, tijm, kruidnagel, jeneverbes en een hint van kaneel brengen een warme kruidigheid, terwijl mokka, cederhout, tabak en een subtiele grafiettint zorgen voor diepte. Het geheel wordt verder verrijkt met florale tonen en een vleugje anijs. Een neus die je blijft ontdekken! In de mond is de aanzet stevig en intens. Zowel de tannine als de zuren spelen een prominente rol, maar zijn perfect in balans met de rijke, kruidige sappigheid die de wijn biedt. Het mondgevoel is vol en krachtig, met een jeugdige frisheid die laat zien dat deze wijn nog volop in ontwikkeling is. Desondanks is hij al nu onweerstaanbaar, met zijn lagen van kruiden, rijp fruit en een subtiel aardse toets. De finale is indrukwekkend: zeer lang, aanhoudend en vooral smakelijk. Een pracht van een Roero, vol karakter, complexiteit en lengte. Hoewel hij nog wat tijd in de fles kan gebruiken, is het moeilijk om te weerstaan aan de charme van deze wijn. Punten: 92/100 – Prijs: 20,90 € (Te koop bij Raineri).
Angelo Negro Sudisfà – Roero Riserva DOCG 2020 Nebbiolo – 24 maanden rijping in zowel grote als kleine eiken vaten. De kleur is robijnrood met een subtiele bruine rand en tranend. De neus is breed en boeiend, met aanstekelijk jong fruit dat meteen uitnodigt. Florale aroma’s van roos worden begeleid door een uitgesproken kruidigheid en een verfijnd vleugje hout, dat prachtig is geïntegreerd en de wijn een extra dimensie geeft. Een frisse, vegetale toets van verse laurier geeft een speels en verfijnd accent aan het geurpalet. In de mond vallen vooral de schitterende zuren op, die voor levendigheid en frisheid zorgen. De krachtige tannine worden met momenten door deze zuren naar de achtergrond gedrongen, wat het geheel een opmerkelijke elegantie geeft. Het smaakprofiel is complex, met sappige tonen van rode bessen, een vleugje mineraliteit en een lichte kruidigheid naar het einde toe. De afdronk is lang, verfijnd en zo indrukwekkende dat die uitnodigt tot een volgende slok. Hoewel de wijn nu al een grote elegantie toont, is het duidelijk dat hij nog jong is. Met enkele jaren rijping zal hij verder ontwikkelen, waarbij de tannine en zuren prachtig in balans zullen komen en de complexiteit alleen maar zal toenemen. Punten: 91/100 – Prijs: 38,25 € (Niet te koop in België).
Malvirà Renesio – Roero Riserva DOCG 2013 Nebbiolo – 24 maanden rijping in grote eiken vaten. Tranend, robijn tot granaatrood. De neus is een prachtige combinatie van zowel jong als belegen fruit, met een perfecte houtintegratie. Aroma’s van rozenbottel, peper, kaneel, mokka en sigaar worden verrijkt door positieve aardse tonen. Deze complexe, uitnodigende neus straalt finesse uit. In de mond laat de wijn zien hoe zuren en tannine harmonieus samenvloeien met de subtiele invloed van hout. Het fruit – jong en belegen – sluit naadloos aan bij de geur. Smaken van mokka en tabak komen duidelijk naar voren in de lange, kruidige afdronk. De wijn toont zich krachtig en elegant, met een aantrekkelijke balans en een verfijnd karakter dat blijft boeien. Punten: 88/100 – Prijs: 41,15 € (Te koop Hope Wines).
Malvirà Mombeltramo – Roero Riserva DOCG 2015 Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse barriques. Helder granaatrood met een subtiele baksteenkleurige rand. De neus opent ingetogen, met een licht animale binnenkomer van stalgeur en aardsheid, aangevuld met nuances van champignon. Het tertiaire karakter overheerst, met veel kruiden zoals peper en kaneel. Het fruit is aanwezig, maar blijft op de achtergrond en laat de complexiteit van de tertiaire aroma’s spreken: sigaar, mokka en een vleugje rozenbottel. In de mond verandert de ingetogen neus in een uitbundige smaakervaring. Vanaf de eerste aanzet komt een rijk scala aan fruit naar voren, zowel jong als belegen, gecombineerd met kruidige accenten en een schitterende houtintegratie. De zuren en tannine smelten perfect samen en geven de wijn een zijdezachte, krachtige structuur. Dit versmolten geheel blijft lang aanwezig en eindigt met een afdronk van mokka, tabak en warme kruiden. Een betoverende Roero Riserva met een prachtig samenspel van jeugdige frisheid en rijpe elegantie. Perfect op dronk, maar heeft nog potentieel voor verdere rijping. Punten: 90/100 – Prijs: 41,45 (Te koop Hope Wines).
Malvirà Mombeltramo – Roero Riserva DOCG 2011 Nebbiolo – 24 maanden rijping in barriques. Gematigde kleur met een delicate evolutie naar granaat aan de rand. De neus? Onvoorstelbaar! Is dit echt een 2011? Het lijkt alsof je een jonge Nebbiolo voor je hebt. Een aardse aanzet leidt naar een overvloed aan jong fruit en heerlijk geurende rozen. Het tertiaire karakter is aanwezig, met tonen van teer en subtiele tabak, maar het blijft prachtig in balans en nooit dominant. Dit maakt de geur zowel elegant als levendig – een voorbode voor wat in de mond te verwachten staat! In de mond is de wijn niet meer en niet minder dan bevestigend te noemen. Een harmonieus en indrukwekkend geheel waarin de tannine zich al prachtig hebben ontwikkeld, maar toch nog manifest aanwezig zijn. De zuren geven de wijn een stralende energie die het smaakgevoel fris en levendig houdt. Je proeft een divers palet aan fruit, frisse kruiden en een subtiele minerale toets die blijft aanhouden. Elk element valt perfect op zijn plaats en zorgt voor puur genieten in het kwadraat. Punten: 92/100 – Prijs: 41,45 € (Te koop Hope Wines).
Matteo Correggia Roche d’Ampsej – Roero Riserva DOCG 2019 Nebbiolo – 14 maanden rijping in deels grote en deels kleine eiken vaten. Tranende, granaatrode kleur met een jeugdige intensiteit, waarbij de rand een lichte transparantie begint te tonen. In de neus biedt deze wijn een rijke en gelaagde ervaring. Naast de klassieke tonen van rijp rood fruit zoals kersen en aardbeien, voegt rijper zwart fruit zoals bramen een extra dimensie toe. De specerijen vliegen je tegemoet: tijm, laurier, grafiet, mokka, tabak en pure chocolade zorgen voor een indrukwekkend aromatisch palet. In de mond maakt de wijn direct indruk met een volle, smakelijke binnenkomer. Deze rijkdom houdt aan en onthult een wijn die breedgeschouderd en krachtig is, zonder aan finesse in te boeten. De structuur wordt gedragen door levendige zuren en fluweelzachte tannine, die de wijn een mooie balans geven. De mokka en tabakstonen keren terug en worden aangevuld met een hartige kruidigheid die doorloopt in een lange, aanhoudende afdronk. Dit is een Roero Riserva met een uitgesproken karakter en een indrukwekkende smaakbeleving. Punten: 92/100 – Prijs: 38,50 € (Te Koop bij Wine-Art).
Matteo Correggia Roche d’Ampsej – Roero Riserva DOCG 2014 Nebbiolo – 14 maanden rijping op deels grote en deels kleine eikenhouten vaten. Helder robijnrood, die een hint van evolutie laat zien en mooi tranend. De neus opent met mooi fruit dat niet langer volledig jeugdig is. Belegen pruim, rijpe framboos en een vleugje braam zetten de toon. Daarnaast ontwikkelt zich een enorm kruidig karakter, met peper in de hoofdrol. Subtiele tonen van cederhout, cacao, mokka, tabak en een vleugje teer maken het geheel intrigerend en gelaagd. In de mond valt direct de prachtige harmonie op: alles zit gigantisch mooi in elkaar. De wijn is nu volledig in balans. De kracht, die ooit domineerde, is nu een perfecte aanvulling op de elegantie. Smaken van donker fruit en kruiden worden ondersteund door goed geïntegreerde tannine en verfrissende zuren. De finale is lang, warm en bijzonder aangenaam, met een kruidige en licht aardse afdronk die uitnodigt tot nog een slok. Een Roero Riserva die zich nu prachtig begint te geven en toont waarom Nebbiolo zo’n nobele druif is. Perfect voor wie houdt van finesse en complexiteit. Punten: 92/100 – Prijs: 42,50 € (Te koop bij Wine-Art).
Afgelopen weken konden we in twee van onze wijnclubs genieten van prachtige Roero Rosso degustaties! De meesten mensen kennen Roero het beste voor de witte Arneis. De Nebbiolo gebaseerde rode wijnen blijven, ten onrechte als je het mij vraagt, meestal onder de radar. We zijn nog volop onze proefnotities aan het schrijven van deze degustaties. In afwachting post ik deze blog over Roero DOCG.
Gelegen in het schilderachtige Piemonte in het noordwesten van Italië, is Roero DOCG een wijnregio die bekend staat om haar verfijnde rode wijnen, gemaakt van de iconische Nebbiolo-druif. Hoewel de witte Roero Arneis bekendheid geniet, verdient de rode Roero net zoveel aandacht vanwege zijn unieke karakter en complexe smaakprofiel.
Geografie en Herkomst
Roero is een regio vol contrasten, begrensd door de rivier de Tanaro aan de linkerzijde en bekend om haar glooiende heuvels en steile wijngaarden. Dit gebied omvat meerdere gemeenten, waaronder Canale, Corneliano d’Alba, Vezza d’Alba en Piobesi d’Alba. De wijngaarden zijn uitsluitend gelegen op heuvelachtig terrein, wat optimale blootstelling aan de zon en een goede drainage verzekert.
De Geschiedenis van Roero
De wijnbouw in Roero heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 7e eeuw voor Christus. Archeologische vondsten, zoals Etruskische wijnamforen en druivenschillen van gecultiveerde wijnstokken, getuigen van een vroege wijnproductie in Piemonte. De Etrusken speelden waarschijnlijk een sleutelrol in de ontwikkeling van de wijnbouw in Roero, nog vóór de komst van de Romeinen.
Net als in de rest van continentaal Europa waren het de Romeinen die efficiënte en systematische wijnbouw introduceerden. Echter, de crisis van het Romeinse Rijk en daaropvolgende invasies leidden tot een tijdelijke terugval, waarbij landbouw voor overleving de prioriteit kreeg. Alleen monastieke ordes bleven in deze periode druiven verbouwen.
In de 11e eeuw bloeide de wijnbouw opnieuw op, mede dankzij de ontwikkeling van de alteno. Dit waren landbouwgebieden waar verschillende gewassen samen groeiden, en de wijnstokken werden ondersteund door levende bomen, zoals esdoorns of iepen. In de daaropvolgende eeuwen werden wetten ingevoerd ter bescherming en regulering van de wijnproductie, en hielden gemeentelijke registers toezicht op wijngaarden. Plaatsnamen die verwijzen naar wijnstokken en wijngaarden ontstonden in deze periode.
Met de komst van het Huis van Savoye, tussen het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw, begon een consolidatiefase van de wijnindustrie die aanhield tot de 19e eeuw. Hoewel Roero, net als andere wijnregio’s, werd getroffen door “Amerikaanse” ziekten zoals phylloxera in de late 19e en vroege 20e eeuw, wist de regio deze uitdaging te overwinnen. Sterker nog, deze periode hielp de meest geschikte gebieden voor Nebbiolo-teelt op natuurlijke wijze te selecteren. Tegenwoordig wordt de wijnbouw in Roero bijna uitsluitend op steile hellingen uitgevoerd, waarvan sommige hellingen meer dan 50% steil zijn.
De Terroir van Roero
De bodem in Roero is overwegend van het mergel-zandsteentype, met een overheersing van zandsteen en sedimentaire gesteenten van mariene oorsprong. De grond bevat een aanzienlijke hoeveelheid kalksteen, klei en zand, wat zorgt voor een losse en goed doorlaatbare structuur. Ondanks het gebrek aan organisch materiaal zijn deze bodems rijk aan mineralen.
Er zijn verschillende bodemtypes in Roero, afhankelijk van de periode waarin de wateren zich terugtrokken. In het noordwesten, langs de lijn van de Rocche op een hoogte van ongeveer 350 meter, domineren zanderige bodems met een lage kalksteeninhoud en een lichte, losse structuur. Slechts 5% van de Roero-wijnbouw vindt plaats op dit type bodem.
Meer naar het oosten, op lagere hoogtes, komen oudere mariene zandbodems voor, die rijk zijn aan fossielen maar arm aan voedingsstoffen. Dit zijn droge, zure bodems die regenwater snel doorlaten, wat ze minder geschikt maakt voor wijnbouw.
In het centrale deel van Roero versmelt de Pliocene matrix vaak met een grijsblauwe, kleiige plaat die kalksteen bevat. Dit geeft de grond een zwaardere textuur en verhoogt het gehalte aan minerale zouten. In gebieden zoals Priocca, Canale en Govone bevatten de mergel- en krijtbodems kalksteenpercentages tussen 3% en 10%. Naar het zuiden, richting de Tanaro, worden de bodems kouder en kleiiger, met sporen van fossiele marne zoals de beroemde Marne di S. Agata Fossili.
Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA)
Sinds 2017 kunnen producenten in de Roero-regio specifieke geografische aanduidingen, bekend als Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA), op hun etiketten vermelden. Deze MGA’s, vergelijkbaar met ‘cru’s’ in andere wijnregio’s, stellen producenten in staat om de herkomst van hun wijnen nauwkeuriger aan te duiden en de unieke kenmerken van specifieke wijngaarden of gebieden te benadrukken. Er zijn in totaal 135 MGA’s in de Roero.
Enkele prominente MGA’s in de Roero-regio zijn:
Valmaggiore: Een prestigieuze MGA in Vezza d’Alba, bekend om wijnen met finesse, elegantie en een uitgesproken mineraliteit.
Renesio: Gelegen in Canale, bekend als de historische oorsprong van de Arneis-druif, maar ook gewaardeerd voor verfijnde Nebbiolo-wijnen.
Torion: Deze MGA in Vezza d’Alba produceert wijnen met een uniek aromatisch karakter en een elegante structuur, mede dankzij de zandige bodems van deze zone.
Het gebruik van MGA’s op etiketten helpt consumenten bij het identificeren van wijnen uit specifieke gebieden binnen de Roero, wat bijdraagt aan een beter begrip en waardering van de diversiteit en het terroir van de regio. Onderaan het artikel kan je de volledige lijst van de MGA’s vinden.
De Nebbiolo-druif
De Nebbiolo-druif, inheems in Noordwest-Italië, wordt beschouwd als een van de oudste en grootste druivensoorten van Italië. Nebbiolo wordt voornamelijk verbouwd in Piemonte, Lombardije en de Aosta-vallei. De oorsprong van de druif is onzeker, met mogelijke wortels in zowel Lombardije als Alto Piemonte, maar zijn noordwestelijke Italiaanse identiteit is onmiskenbaar.
Lange tijd is men ervan uit gegaan dat de naam Nebbiolo is afgeleid was van het Italiaanse woord nebbia (mist) of het Latijnse nebula. Deze termen verwijzen naar de mist die vaak in de regio hangt tijdens de late oogstperiode of naar de bloesemachtige waas op de druif zelf. De druif werd al in 909 na Christus in documenten genoemd, en Plinius de Oudere verwees ernaar als Nubiola. Recentere studies verwerpen het nevelverhaal en stellen dat de naam waarschijnlijk verwijst naar de witte bloesemachtige waas die zichtbaar is op de druivenschil tijdens de oogst.
Synoniemen en variëteiten Nebbiolo kent verschillende synoniemen, zoals Spanna in Alto Piemonte, Chiavennasca in Valtellina, Picotendro of Picoutener in de Aosta-vallei, en Prunent in Val d’Ossola. De druif heeft meerdere biotypen, waarvan Lampia en Michet de bekendste zijn. Lampia is tegenwoordig de standaard in de wijnbouw vanwege zijn consistente kwaliteit, terwijl Michet lagere opbrengsten levert maar uitzonderlijke wijnen produceert. Nebbiolo Rosé, ooit beschouwd als een biotype, is nu erkend als een aparte variëteit.
Kenmerken en teelt Nebbiolo is een vroeg bloeiende, laat rijpende druif die het best gedijt op kalk-kleibodems. De druif is gevoelig voor lentevorst en regen en heeft een lang groeiseizoen nodig om volledig te rijpen. Het Guyot-leidingsysteem geniet de voorkeur, omdat Nebbiolo veel zonlicht vereist. In koelere klimaten is een zuidelijke blootstelling en goed canopy management essentieel.
De bodem van Piemonte, en specifiek Roero, varieert enorm. In Roero zijn de bodems vaak van mariene sedimentaire oorsprong met zand of klei. Dit terroir draagt bij aan de finesse van de Nebbiolo-wijnen en benadrukt hun vermogen om subtiele verschillen in klimaat en locatie te weerspiegelen.
Stijlen en smaakprofiel Historisch gezien werd Nebbiolo tot halverwege de 19e eeuw als zoete wijn gevinifieerd. Tegenwoordig produceert het droge, stille wijnen, hoewel er steeds meer geëxperimenteerd wordt met blanc de noir-stijlen. In het glas biedt Nebbiolo een transparante robijnrode tot granaatkleur met geuren van kersen, aardbeien, sinaasappelschil, viooltjes en gedroogde bloemen, aangevuld met aardse tonen zoals truffel en leer. De wijn heeft hoge tannine, hoge zuurgraad en een hoog alcoholgehalte, waardoor hij ideaal is voor veroudering.
Met zijn complexe smaakprofiel en unieke karakter is Nebbiolo een essentiële druif voor de Roero DOCG-wijnen en een blijvende favoriet van fijnproevers over de hele wereld.
Specificaties van de Roero DOCG Wijnen
Roero DOCG is er uitsluitend voor rode wijnen. De druif wordt hier, in tegenstelling tot de witte DOCG Roero Arneis DOCG, niet vermeld. Roero werd in 1985 opgenomen als DOC en verkreeg in 2004 de status van DOCG. Voor de volledigheid melden we dat er ook een Roero Spumante DOCG is.
De wijngaarden van Roero DOCG moeten voldoen aan strikte eisen. Ze moeten zich op heuvelachtig terrein bevinden, tot maximaal 400 meter boven zeeniveau, en op grondsoorten zoals klei, kalksteen en zand. Vlakke, vochtige gronden in de valleien worden uitgesloten. Nebbiolo druiven die aangeplant staan op de hellingen die een noordelijke oriëntatie hebben mogen niet gebruikt worden. De wijnbouw wordt voornamelijk handmatig uitgevoerd vanwege de steile hellingen en kleine wijngaarden.
De rode Roero DOCG-wijnen worden gemaakt van minimaal 95% Nebbiolo. Hoewel regelgeving het toelaat dat 5% van de blend afkomstig is van andere niet-aromatische rode druiven, is de wijn in de praktijk vrijwel altijd 100% Nebbiolo. Deze 5% andere druiven kunnen bijvoorbeeld Barbera of Dolcetto zijn maar ze moeten wel in dezelfde wijngaarden, die vereist zijn voor Roero DOCG, aangeplant staan. Roero DOCG moet minsten 20 maanden rijpen, waarvan minimaal 6 maanden op hout, alvorens hij op de markt mag komen. De titel “Roero Riserva” is gereserveerd voor wijnen met een langere rijping, minimaal 32 maanden waarvan ten minste zes in houten vaten.
Conclusie
Roero DOCG biedt een unieke kijk op de Nebbiolo-druif, met wijnen die lichter en eleganter zijn dan hun tegenhangers uit Barolo of Barbaresco, maar met dezelfde verfijning en aromatische complexiteit. Voor liefhebbers van Italiaanse wijnen biedt een fles rode Roero een boeiende ervaring van Piemonte’s wijntraditie.
Stilstaan is achteruitgaan en dus is het af en toe noodzakelijk om mijn kennis omtrent de Italiaanse wijnen bij te schaven zodat ik kan mee praten over de laatste bewegingen. Zo blijkt dat de laatste benoemingen van 3 nieuwe DOCG gebieden aan me voorbij zijn gegaan. Over de zin of nog beter de onzin van al deze Italiaanse DOCG benoemingen kan je uitgebreid discussiëren en je kan de vraag stellen waar en wanneer dit gaat stoppen. We zitten immers al aan 77 verschillende DOCG nominaties en The sky blijkt hier echt wel The limit. Enfin… 3 nieuwe upgrades dus!
Tullum aka Terre Tollesi
Abruzzo heeft met Tullum zijn tweede DOCG beet. Terre Tolesi/Tullum is de eerste promotie van DOC naar DOCG sinds de benoeming van Nizza in 2014. De promotie werd op 4 juli 2019 goedgekeurd door het ministerie van Landbouw. De wijngaarden van Tullum DOCG liggen in de provincie Chieti. Er kunnen 5 verschiilende meldingen van DOCG gemaakt worden op het etiket:
Tullum DOCG Passerina
Tullum DOCG Pecorino
Tullum DOCG Rosso
Tullum DOCG Rosso Riserva
Tullum DOCG Spumante (moet minstens 60% Chardonnay bevatten + tweede gisting in de fles)
Opmerkelijk is dat de DOC Terre Tollesi/Tullum pas sinds 2008 van toepassing is en je kan stellen dat deze appellatie wel een blitzcarrière heeft gemaakt. Ook opmerkelijk is de opmars die de Pecorino druif, met Passerina in haar zog, beleefd in de diverse DOCG benoemingen de laatste 10 jaren. Blijkt deze druif dan toch meer te zijn dan een hedendaagse mode-druif? Bij Tullum DOCG Rosso of Rosso Riserva is de hoofdrol weggelegd voor de Montepulciano druif.
Tullum omvat een zeer klein productiegebied met slechts 18,05 hectare aan wijngaarden en een productie die overeenkomt met 687 hectoliter (cijfers van 2018). De wijngaarden liggen slechts enkele kilometers landinwaarts van de Adriatische Zee en liggen in en rond het dorpje Tollo. Terre Tollesi betekent eigenlijk ‘het land van Tollo’ of ‘in de buurt van Tollo’. De benaming Tullum dateert uit de 11e Eeuw waar we de benaming in de geschiedenisboeken tegenkomen als de naam van een versterkte stad. Dat Terre Tollesi/Tullum echt een mini gebied is vertaald zich dat er momenteel slechts 2 producenten zijn die het label Tullum DOCG gebruiken; Feudo Antico en Vigneti Radica. De toekomst zal uitwijzen of we een stijging van het aantal producenten zullen kennen.
Terre di Alfieri
Voor DOCG nummer 76 kunnen we ons afvragen of Roero DOCG een dubbelganger heeft gekregen! Met Terre di Alfieri bevinden we ons in Piemonte en net als in Roero zijn de witte wijnen er van de Arneis, de rode van de Nebbiolo. Als we het productiegebied bekijken lijkt het wel of Terre di Alfieri het verlengstuk is van dit van de Roero. Waar de ene ophoudt, gaat de andere verder. Bij het nagaan van de disciplinare stellen we vast dat het productiegebied 4 gemeenten in de Provincie Cuneo omvat en 7 gemeenten in de Provincie Asti.
De promotie naar DOCG kwam er in augustus 2020 en wat Terre di Alfieri gemeen heeft met Tullum is dat er ook hier in sneltempo de omschakeling is gekomen. In 2009 kwam Terre di Alfieri voor het eerst piepen als DOC! De Terre di Alfieri DOC blijft echter wel gewoon verder bestaan terwijl deze van Tullum verdwenen is. Je kan Terre di Alfieri DOCG in 5 verschillende benamingen tegenkomen op het etiket:
Terre di Alfieri DOCG Arneis
Terre di Alfieri DOCG Arneis Superiore
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Riserva
Terre di Alfieri DOCG Nebbiolo Superiore
Bij de witte wijnen moet de Arneis minimaal 85% aanwezig zijn. Voor de rode wijnen wordt hetzelfde percentage van 85% minimale aanwezigheid aangehouden voor de Nebbiolo. Het is hoe dan ook een klein productiegebied met slechts een 40-tal hectare aan wijngaarden en een 20-tal producenten.
De naam “Land van de Alfieri” verwijst naar de adellijke familie Alfieri die eeuwenlang de scepter zwaaide in dit gebied. Hun 17e-eeuwse kasteel bevindt zich in de stad Magliano Alfieri in Cuneo.
Canelli of Moscato di Canelli
En Piemonte blijft scoren! Met Canelli behaald het een 19e DOCG binnen. Geduld wordt beloond kan je wel stellen want al bijna 20 jaar proberen de producenten van de Moscato di Canelli zich af te scheuren van de Moscato d’Asti en trachten ze een eigen DOCG te bekomen. Vanaf 12 mei 2021 is het niet langer nog een subzone van Moscato d’Asti maar een volwaardige DOCG.
De benoeming komt echt wel vers van de pers. Pas vanaf de oogst 2022 mag Canelli de DOCG status activeren. Het is dus nog wel even wachten vooraleer we ze in de markt zien verschijnen. Canelli DOCG moet 100% Moscato Bianco zijn, en mag alleen geproduceerd worden in 18 gemeenten uit de provincies Asti en Cuneo. In totaal zijn er slechts 100 hectare beschikbaar, en de productie bedraagt momenteel ongeveer het equivalent van 500.000 flessen. In de DOCG Canelli mag alleen handmatig worden geoogst. Er kunnen 4 verschillende types van Moscato di Canelli op de markt gebracht worden:
Canelli of Moscato di Canelli DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Riserva DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Riserva Vigna DOCG
Canelli of Moscato di Canelli Vigna DOCG
Canelli wordt beschouwd als de bakermat van de Italiaanse mousserende wijnproductie. Na jaren in de Champagne in de leer te zijn geweest, experimenteerde Carlo Gancia vanaf 1850 met flesgisting en vond rond 1865 de “Moscato Champagne” uit. Canelli’s kilometerslange ondergrondse wijnkathedralen van traditionele wijnhuizen als Gancia, Bosca, Contratto en Coppo staan sinds 2014 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Maak je het zelf ook wel eens een keertje mee? Iets wat je vol enthousiasme doet en waar je dan toch even afstand van moet nemen… omdat het even net niet lukt! Dat gevoel had ik bij het schrijven van mijn blogs. Gelukkig is het wijngebeuren voor mij iets waar ik nooit mijn enthousiasme in zal verliezen. Integendeel, het is iets waar ik een groot deel van mijn hart (en ziel) in kan kwijt raken. Het is als een liefde die nooit dooft.
Ik neem jullie even mee terug naar woensdag 23 mei 2012. De vermoeidheid die zijn intrede begon te doen was door een zalige nachtrust alweer verdwenen. Ik was klaar voor de dag die ik in het programma in het rood had aangestipt; nl. een dag in de Roero, het andere gebied van koning Nebbiolo. Het is trouwens verbazend hoe weinig mensen echt weet hebben van de wijnen uit de Roero regio! Nochtans bevinden we ons net zover van Alba als de grote Barolo wijnen. Aan de linkeroever van de Tanaro, naar Astitoe. Lang, lang geleden was Roero bekender voor zijn perzikenproductiedan voor de wijnen. Vandaag zien we er minder en minder perzikbomen terug (wijn brengt immers meer geld in het laadje).
Maar Roero is onder ons foodies vandaag zeer bemind! Het dorpje Brabevindt zich immers in Roero en het is net in Bra dat de Slowfoodbeweging zijn ontstaan heeft gekend, meer bepaald in het restaurantje Osteria del Boccondivino. Slowfood is dus het tegenovergestelde van fastfood, maar is veel meer dan dat. Het gaat hem vooral over het opnieuw ontdekken van ambachtelijke voedsel, het ontspannen en genietend tafelen. Weg met de smaakvervlakking! Ik geef het je op een briefje: once you’ve tasted Slowfood…!!!
Kloppend hart van de Roero is echter Canale. En dat was ook onze plaats van afspraak die morgen. We werden verwacht in de Enoteca Regionale del Roero, Anna was onze gids van dienst.
Maar even terug naar de wijnen uit de Roero. De meeste wijnen die we hier in België zullen tegen komen zijn deze van de witte Roero Arneis. Nochtans bestaat er tevens een rode versie van die zeer dicht aanleunt bij de wijnen uit Barbaresco. Ook hier is de magistrale Nebbiolo verantwoordelijk voor het sap dat leidt naar de wijn. Vermits ze minder gekend zijn dan hun legendarische buren kan je ze meestal ook goedkoper verkrijgen. En elke wijnliefhebber zou moeten weten dat goedkoper niet noodzakelijk minderwaardige kwaliteit betreft… of neen, laat me het omdraaien!! Duurdere wijn staan niet steeds garant voor hoogwaardigere kwaliteit. Voorbeelden legio hiervan ;-). Even verduidelijken wel dat een rode Roero een aanvulling van 5% Arneis mag krijgen. Van die Arneis wordt er dus ook een hoogstaande witte wijn gemaakt. Zowel rood als wit bezitten de ‘goddelijke’ DOCG status… Waaauw ;-). Arneiswerd vroeger bijna uitsluitend gebruikt om de rode Roero mee aan te lengen en zo deze wijn toegankelijker te maken. Dat gebruik zwakte naar verloop van tijd zodanig af dat de Arneis heel even met uitsterven bedreigt was. Tot de druif gebruikt werd om er een witte wijn van te maken. Met succes trouwens. Een Roero Arneis is overigens een zwoele minnaar van onze vlaamse asperges. Les pointes d’amour met een glaasje Roero Arneis is als voor mekaar geboren! Ik geef het je maar even mee :-).
Uiteraard worden er nog andere wijnen gemaakt in de Roero waaronder Barbera, een spumante van de Arneis en de Birbet(de lokale benaming voor de Brachetto).
In de Enoteca van Canale had Anna ons een mooie proeverij voorzien van maar liefst 31 lokale wijnen. Het was 10.30u, het ideale moment om een tasting te houden… We proefden er de volgende wijnen:
Giovanni Almondo ‘Vigne Sparse’ – Roero Arneis DOCG 2011
Giovanni Almondo ‘Bric Valdiana’ – Roero DOCG 2009
Fabrizio Battaglino ‘Sergentin’ – Roero DOCG 2009
Pace – Roero Riserva DOCG 2008
Filippo Gallino – Roero DOCG 2008
Cascina Vak Del Prete – Roero DOCG 2008
Cascina Chicco ‘Valmaggiore’ – Roero DOCG 2008
Monchiero e Carbone ‘Printi’ – Roero Riserva DOCG 2008
Maurizio Ponchione ‘Monfrini’ – Roero DOCG 2008
La Contea ‘Mai Vist’ – Roero DOCG 2008
Casetta F.Lli – Roero Riserva DOCG 2007
Filippo Gallino – Roero DOCG 2007
Malvira ‘Renesio’ – Roero Riserva DOCG 2007
Cascina Val Del Prete – Roero DOCG 2006
Wat de witte Roero Arneis betreft volgde mijn favorieten zich op als een triootje. Ponchione, La Contea en Nizza sprongen er wat mij betreft uit.
Dit zijn mijn proefnotities: Roero Arneis Ponchione ‘Monfrini’ 2011
Goudgele kleur. Een neusje van sappige peren, perzik, bloesems en mineralen. na het walsen eveneens een lichte kruidigheid. Dit is echt wel mooi in de mond. Speels, knisperend en verfrissend. Het perensap is er terug net als wat citrusfruit en ananas. Lange afdronk met een aangenaam bitteraccent. In het middenrif komen de kruiden opzetten, ze blijven tot helemaal op het einde meedansen.
Roero Arneis La Contea ‘Tunin’ 2011
Bleekgouden kleur. De neus is geparfumeerd met vele bloesems. Samenspel van geel en wit fruit en tevens is er koolzuur waarneembaar. De mond geeft niet de stevigste zuren. Doorkleurd geel pitfruit. Vooral de perzik speelt de eerste viool. Vanaf de start is er een kruidige aanvulling mét mineraliteit. Bovendien komt er een licht aards accent opzetten die deze wijn toch wat pit geeft.
Roero Arneis Nizza ‘Ca’ Boscarone’ 2011
Strogeel. Vooral mineraal aroma met geel fruit samen met peer en appel. De kruiden zitten op de achtergrond en komen na het walsen lichtjes door. Zeer pittig mondgevoel dat me spontaan een glimlach geeft. Dansende zuurtjes, knappe balans met het fruit en de kruidigheid alsook de mineraliteit. Dit blijft me na een 7-tal seconden nog steeds enorm boeien. Enorm zuiver.
Van de rode Roero wijnen zijn er mij twee bijgebleven. Uiteraard zijn deze wijnen nog te jong om al optimaal in het glas te komen. Bovendien, en dat is toch wel een puntje van kritiek, werden deze wijnen onmiddellijk voor het schenken ontkurkt. Het ware beter geweest dat ze al enkele uren hadden kunnen luchten in een karaf.
De notities van mijn favorieten: Monchiero e Carbone ‘Printi’ Roero Riserva 2008
Stevig intens donkerrode kleur. Complex in de neus. Heerlijke florale toetsen alsook de zoetkruidigheid. Pruim en zwart fruit met de aardbei en een verweven houttoets. Krachtige tannines en een vol mondgevoel. Maar… de sappigheid is daar! Zeer kruidig ook met een zweem van alcohol. Stevig en goed geheel, doch nog te jong.
Ponchione ‘Monfrini’ Roero 2008
Robijnrood met bruine rand. Animaal en vegetaal, leder en stal zijn de eerste indrukken qua aroma. Kruidig, hout en bescheiden fruitaroma. Zeer stevig mondgevoel met attacking tannins like hell. En dan… naar het einde toe komt de fijnkruidigheid door, komt het fruit speels opzetten en evolueert de wijn prachtig in het glas!
De rest van de dag zou er geen proeverij meer volgen…maar wat volgde was het mooiste van de gehele trip!
Vooreerst een uitstekende lunchin een onbevangen sfeer op een uitstekende locatie (Osteria Il Nuovo Podio in Santo Stefano Roero). Schitterend in het zonnetje, voor de eerste keer in deze trip zagen we ook de mensen achter hun wijnen. Plezier maken, grappen, grollen… kortom de commerciële pet ging bij hun af en het codewoord was genieten. Wat er op de tafel verscheen hielp uiteraard een handje hierbij! Tijdens de lunch proefden we volgende wijnen:
Cascina Chicco Metodo Classico Extra Brut Cuvee Zero
Maurizio Ponchione ‘Albazzi’ Metodo Classico Brut
CasetteFf.Lli Langhe Favorita 2011
Malvira Langhe Favorita 2011
Monchiero e Carbone Langhe Favorita 2011
Pace Manghe Favorita 2011
Giovanni Almondo ‘Bricco Delle Ciliegie’ Roero Arneis 2011
Na de lunch bezochten we enkele wijngaarden. Vooral het bezoek aan Maurizio Ponchione is me bijgebleven. We bezochten niet enkel zijn wijngaarden, kregen tevens een gedegen uitleg te horen en kregen vervolgens een privédegustatie van enkele van zijn wijnen in een prachtig, romantisch gelegen huisje midden de wijngaarden. Een Ciabòtwordt dat ginds genoemd. Dit lag in zijn Bricco degli Albazziwijngaard. Het was er prachtig en de vers geplukte kersen smaakten er overheerlijk! Ja hier wil ik opnieuw naartoe…
Later op de dag toen we genoten van een tweetal uurtjes rust in ons hotel zag ik in mijn proefnotities dat ik de wijnen van Maurizio tevens met stip had genoteerd. Dat maakte het geheel af natuurlijk. Ter verduidelijking: op het moment zelf wist ik dat niet omdat al de wijnen blind worden geproefd. Het is pas later op de dag dat ik even na ga kijken welke nu mijn voorkeur genoten.
De hele dag had ik intens genoten van de enorme gastvrijheid die me hier in de Roero was toegekomen. Wist ik veel dat het orgelpunt nog moest komen! Het diner… werkelijk subliem kader, Villa Tiboldi in Canale (van Malvira). Het prachtige weer maakte het kader uiteraard uniek. Ontvangst en aperitief in de tuin, aan het zwembad mét de lokale bubbels. Het is toen dat ik mijn ipad heb dicht geklapt en me gedurende de ganse avond heb laten wegglijden in de geneugtes van de uitstekende Cena e Vini!! De boog kan niet alle dagen gespannen staan 😉
Met een kinderlijk genoegen start ik een hoofdstuk ‘Piemonte’! Vanaf vandaag tot het einde van de maand zullen er op zeer regelmatige basis posts volgen die allen gewijd zullen zijn aan dit stukje wondermooiItalië. Eigenlijk zou ik het allemaal stil moeten houden want deze Noorditaliaanse provincie is nog niet vergeven van de toeristen zodat het er momenteel nog rustig toeven is te midden hun inwoners die je laten verstommen door de enorme gastvrijheid. Het is voor mezelf reikhalzend uitkijken naar aanstaande zondag. Dan vertrek ik immers voor een ware educational tour doorheen de Piemontese wijngebieden.
Als aftrap laat ik je even mee watertanden doorheen het programma:
Zondag 20 mei 2012
Vlucht naar Milan Malpensa en transfer naar Casale Monferrato
Maandag 21 mei 2012
Introductie van de diverse inheemse druivenrassen door Professor Anna Schneider gevolgd door een tasting van wijnen gemaakt van de minder bekende druivenrassen en uit de minder gekende wijngebieden van Piemonte
Lunch
Bezoek aan de wijngaarden van Monferrato Casalese tot Vignale Monferrato gevolgd door een proeverij van de wijnen uit Monferrato Casalese en Monferrato tra Po e Tanaro. Er zullen ongeveer 10 tot 15 wijnboeren aanwezig zijn die ons de wijnen van onder andere Monferrato DOC, Barbera del Monferrato DOC, Grignolino del Monferrato Casalese DOC, Ruché di Castagnole Monferrato DOC en Malvasia di Casorzo DOC laten proeven.
Diner en overnachting in Casale Monferrato
Dinsdag 22 mei 2012
Seminarie over de wijnen en de geschiedenis van Santo Stefano Bello, een minder gekend wijngebied uit de Langhe gevolgd door een tasting van de diverse wijnen uit dit gebied.
De wijnbouwers zullen ons niet enkel vergasten met hun wijnen van onder andere Moscato d’Asti DOCG, Asti DOCG en Barbera d’Asti DOCG, maar zullen ons tevens een heerlijke lunch aanbieden.
Na de middag is er een ontmoeting met de jonge talenten uit Piemonte in de schitterende Enoteca van Mango. Uiteraard gevolg door een tasting van hun wijnen. Al zeker op de proeftafel staan: Barolo DOCG, Barbaresco DOCG, Barbera d’Alba DOCG, Dolcetto d’Alba DOC, Langhe DOC…
Diner en overnachting in de omgeving van Mango
Woensdag 23 mei 2012
Transfer naar de Roeroregio waar we aperitieven met de Roero Arneis Spumante. Nadien is er een tasting van Arneis, Favorita en Barbera.
Lunch
Bezoek aan de wijngaarden van Roero gevolgd door een tasting van Roero DOCG, Nebbiolo d’Alba DOC, en Brachetto del Roero.
Diner met de wijnbouwers en overnachting in de omgeving van Roero.
Donderdag 24 mei 2012
Bezoek aan de wijngaarden van Alto Monferratogevolgd door een tasting van Alto Monferrato wijnen van Barbera, Dolcetto d’Acqui DOC, Ovada DOCG, Brachetto d’Acqui DOCG, Strevi DOC, Freisa en Abarossa.
Lunch in Acqui Terme
Bezoek aan de wijngaarden van Colli Tortonesi gevolgd door een proeverij van Colli Tortonesi DOC, Timorasso Barbera, Croatina, Cortese, Freisa…
Afsluitend diner en overnachting in Colli Tortonesi
Vrijdag 25 mei 2012
Retour naar huis voor het vieren van de verjaardag van m’n zus!
Zoals je kan zien een zeer mooi programma, zeer divers en enorm intens.
Ik kijk er alvast naar uit en zal het niet nalaten jullie het relaas in stukken en brokken te vertellen.
Na de inleiding over het wijnland Italië is het vanaf nu ‘full-speed ahead’! We halen onze Vespa van stal, starten de scooter en snorren Italië door. Af en toe parkeren we even en snoepen we van het lekkers dat het land ons te bieden heeft.
Noordwest Italië was het te ontginnen gebied. Na een korte walk-over van de vakantieparadijsjes Aosta en Liguria ging het al gauw over naar het betere werk van de avond…Lombardia en Piemonte.
Aosta is trouwens een zalig gebied om uit te leggen! Slechts 1 gezamenlijke DOC, geen DOCG, geen IGT. Het is wachten tot de Abruzzen om dergelijk poepsimpelheid nog een keertje tegen te komen in het Italiaanse wijnkluwen.
We bevinden ons vanavond in alle geval in Nebbiolo land! Nebbiolo, Spanna, Chiavennasca, Picotendro…allemaal dezelfde benaming voor wat deze soms sublieme, soms vlug te vergeten druif ons kan brengen.
Het zou de druiven, en uiteraard ook de wijnen, die gedoemd zijn in de schaduw te leven van deze grootse koppigaard onrecht aandoen hen ook niet met de nodige aandacht te behandelen. En dus passeerden Barbera, Dolcetto, Arneis, Cortese en andere ook de revue.
Dat het niet al Piemonte hoeft te zijn wat de klok slaagt, was de deelnemers na afloop wel duidelijk. Hoewel de wijnen van Aosta en Liguria op stal werden gelaten, parkeerden we onze Vespa wel op de trein om even een bezoekje te brengen aan Lombardia. Niet naar Milaan, wel naar het Lago di Iseo en vooral richting Valtellina!
Nu Lombardia, dat is Franciacorta en Franciacorta is een zaligheid van een mousserende wijn. Dat heb je in een vorig ‘blogje’ al wel kunnen lezen. Maar je hebt er nog de sublieme wijnen van Valtellina (ik weet het wel daar heb je die verdomde druif weer ;-)).
Wat stond er op de proeftafel te trappelen van ongeduld?
Uiteraard was de start eentje met bubbels van het edelste Lombardijnse vocht. De Berlucchi ’61’ Cuvee Storica was als vanouds, zacht aangenaam en subliem smakend. Basis van deze schuimwijn was Chardonnay, aangevuld met Pinot Nero. Het zou trouwens de laatste keer zijn dat we ‘vreemd’ gingen wat de druiven betrof.
Volgde een duo van de hoogst aangeschreven witte wijnen vanuit Piemonte. Starten deden we met een DOCG Gavi. De Granée van Beni di Batasiolo. Een Gavi dat is Cortese in ons glas! Cortese staat aangeschreven als een hoogstaande druif, of moet het eerder hoogmoedig zijn? Geur en aanzet waren prima, het vervolg te zwak om als hoogstaand omschreven te worden.
Andere grote witte speler is de Arneis. Vroeger gebruikt om de strenge Nebbiolo af te vlakken, nu speelt de druif soloslim in voornamelijk het Roero gebied. Zoals gewoonlijk, zeer apart van aroma en van smaak. Moeilijk om er ‘op zich’ van te genieten want hoort, in mijn ogen, een passend gezelschap te krijgen in de vorm van een gerecht (asperges). We proefden de Marcarini Roero Arneis.
Tijd om over te schakelen naar rood. Vol verwachting werd de Dolcetto d’Alba Vignalunga van Albino Rocca ontkurkt en ingeschonken om met ontzetting te moeten vaststellen dat de kurkduivel ons vanavond niet ongemoeid zou laten. Zonde toch…!
En dus moesten we vroeger dan verwacht ons Nebbiolo hoofdstuk aansnijden. Drie uiteenlopende wijnen van deze druif kregen de gasten blind voorgeschoteld: De Bric del Baio van Ca’Del Baio (DOC Langhe Nebbiolo), de Vigneti Brich Ronchi van Albino Rocca (DOCG Barbaresco) en tot slot de 5 Stelle van Nino Negri (DOCG Sforsato di Valtellina).
Het ging dan ook gestaag crescendo. Dat er bij de eerste wijn nog geopperd werd van ‘amaai is dat nu die grote Nebbiolo’, werd er bij de Barbaresco al wat minder protest genoteerd…tot de prijs bekend werd! 37 € en een klets…lekker ja, dat wel maar is de prijs rechtvaardig?
Wanneer echter de Sforzato in het glas verscheen (ik had bewust geen Barolo genomen) ging iedereen zalig languit liggen. Vespa aan de kant, het gras in en genieten. Mensen, de 5 Stelle is een zaligheid van ongekende hoogtes! Zijn alcohol (15,5° vol) moet je erbij nemen want hij zal je hoegenaamd niet storen in het glas. Supercomplexe aroma’s, een smaaksensatie waar je enkel maar van kan dromen en een constante wisselwerking, zowel in geur als in smaak. Er werd behoorlijk minder geargumenteerd om de prijs van dit pareltje!
Als afsluiter tenslotte de reeds eerder besproken Moscato d’Asti Vecchia Vigna van Ca’D’Gal.
Besluit…missie geslaagd! Nebbiolo op zijn voetstuk geplaatst, maar niet daar waar men het verwacht…
Bottle Case 