Alto Adige (Gewürz)Traminer – Difference matters!

De Gewürztraminer is een van de meest herkenbare en aromatische witte druivensoorten ter wereld. Hoewel velen denken dat de oorsprong van deze druif uit het dorp Tramin in Alto Adige komt, ligt haar ware herkomst in Duitsland. De Gewürztraminer stamt namelijk af van de Savagnin Rose, een druif die oorspronkelijk uit Frankrijk komt. Toch speelt Alto Adige, gelegen in het noordelijke deel van Italië, een cruciale rol in de moderne geschiedenis van de Gewürztraminer, waar de eerste aanplant in deze regio teruggaat tot 1848.

Gewürztraminer: Een Favoriet in Alto Adige

In Alto Adige beslaat Gewürztraminer vandaag de dag ongeveer 634 hectare, wat neerkomt op 11% van de totale wijnbouwoppervlakte in de regio. De wijnstokken worden traditioneel geleid volgens het Pergola-systeem, waarbij de druiven boven het hoofd van de wijnboer hangen. De meer recent aangeplante wijngaarden zijn echter vaak te vinden in Guyot-opstelling, wat een betere controle over de opbrengst en druivenkwaliteit mogelijk maakt.

De druif zelf staat bekend om zijn roze schil en compacte trossen, en is geliefd om de hoge suikerconcentratie die zorgt voor de krachtige aroma’s waar de Gewürztraminer om bekendstaat. Het koele bergklimaat van Alto Adige is perfect voor deze druif, die een relatief korte groeicyclus heeft maar ook gevoelig is voor schimmelziekten. Bovendien floreert de Gewürztraminer in bodems die rijk zijn aan kalk, wat bijdraagt aan de lage zuurgraad van de wijn, en die kenmerkend is voor deze druivensoort.

De Geur en Smaak van Gewürztraminer

De typische Gewürztraminer uit Alto Adige wordt geprezen om zijn aromatische intensiteit. In de neus komen vaak aroma’s van lychee, rozenblaadjes, en tropisch fruit naar voren, terwijl de kruidige ondertonen van bijvoorbeeld kaneel en kruidnagel voor extra complexiteit zorgen. In de mond zijn deze wijnen vol en rijk, met een vleugje zoetheid die vaak afkomstig is van het hoge suikergehalte van de druif.

Wat Gewürztraminer uit Alto Adige echter echt bijzonder maakt, is de combinatie van droogheid en mineraliteit die de wijnen vaak kenmerkt. Vergeleken met andere regio’s, zoals de Elzas, zijn de wijnen uit Alto Adige vaak iets frisser en hebben ze een subtielere zuurstructuur, wat ze verfijnder maakt. De wijnen hebben een uitgesproken florale en kruidige geur, en dankzij de kalkrijke bodems en het koele klimaat krijgen ze ook een aantrekkelijke mineraliteit mee. Deze eigenschappen dragen bij aan een langere houdbaarheid van de wijnen, waardoor ze prachtig kunnen verouderen.

Vergelijking met Gewürztraminer uit de Elzas

Hoewel zowel Alto Adige als de Elzas wereldberoemd zijn om hun Gewürztraminer, zijn de stijlen van de wijnen uit deze twee regio’s merkbaar verschillend. Gewürztraminer uit de Elzas is doorgaans ronder en weelderiger van stijl. De nadruk ligt meer op het tropische fruit, zoals lychee en mango, en de wijnen hebben vaak een lichte zoetheid die bijdraagt aan hun rijke karakter. De wijnen uit de Elzas hebben doorgaans een lagere zuurgraad, wat ze zwoeler en soms zelfs wat zwaarder maakt.

Daarentegen zijn de wijnen uit Alto Adige meestal droger en fijner van structuur, met verfijnde aroma’s van bloemen en kruiden en een subtiele mineraliteit. Het hogere zuur in deze wijnen zorgt voor een betere balans en een frisheid die de wijnen minder zwaar en vermoeiend maakt, wat ook bijdraagt aan hun elegantie en houdbaarheid.

Proefnotities

  1. Cantina Bozen Gewürztraminer Kleinstein 2023 – Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer uit Bolzano van wijngaarden gelegen op een hoogte van 600 meter. De fermentatie en rijping in inox. Helder strogeel van kleur. De neus is expressief met florale aroma’s van rozen, gevolgd door het exotische van lychee en de rijpe geur van peer. Hiernaast komen frisse citrusnuances naar voren, ondersteund door kruidige tonen van salie en een vleugje anijs. In de mond is deze Gewürztraminer verrassend fris, met voldoende zuren die de rijke, kruidige smaak mooi in balans houden. Het kruidige profiel is intens, met een uitgesproken toets van peper en een subtiele hint van munt die voor wat frisheid zorgt. De afdronk is relatief kort maar intens, ongeveer vier seconden, met een aangenaam bittertje van mandarijn en een pittige hint van peper die mooi blijft hangen. Correct gemaakt!
    Punten 76/100
  2. Joseph Hofstätter Gewürztraminer Joseph 2023 Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer waarvan de stokken aangeplant staan in Tramin op een hoogte van 400 tot 500 meter. Inox vinificatie en rijping. De wijn straalt helder bleekgoud en laat mooie tranen achter in het glas. De neus is levendig met florale aroma’s, tropisch fruit, rijpe perzik, munt en een frisse hint van 
    limoen. In de mond proef je een mooie balans van zuren en een mix van fruitige en kruidige 
    smaken. Appel, mineralen en een duidelijke hint van lychee voegen een extra dimensie toe aan 
    deze wijn. De afdronk is aangenaam, hoewel hij iets langer zou mogen zijn. Het is een fijne keuze voor wie houdt van een wijn met een frisse en fruitige touch. 
    Een vriendelijke metgezel voor elke gelegenheid, zonder te pretenderen de hoogste toppen te 
    willen bereiken.
    Punten: 74/100
  3. Nals margreid Gewürztraminer Lyra 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer uit de Monte Roen wijngaarden aan Tramin, op een hoogte van 300 tot 550 meter. Inox vinificatie en rijping gedurende 7 maanden. De wijn schittert in het glas met een helder strogele kleur. De neus is intens en verfijnd, met florale aroma’s van rozen en kamperfoelie, die direct worden gevolgd door fruitige tonen van peer, perzik, citrus en het exotische van lychee. Daarnaast biedt de wijn een verrassend kruidige diepgang met hints van kaneel, een toetsje vuursteen en een subtiele amandelnoot, wat het geheel bijna complex te noemen maakt. In de mond opent de wijn fris en kruidig, met voldoende zuren die voor balans zorgen. De smaken van lychee en pepermunt komen prachtig samen en geven de wijn een verfrissend, levendig karakter. De structuur is verfijnd, met een lichte mineraliteit die het mondgevoel nog boeiender maakt. De afdronk houdt vijf seconden aan en eindigt met een aangenaam citrusbittertje dat de wijn fris en elegant afsluit. De mineralige structuur blijft mooi in evenwicht, en de wijn behoudt zijn frisheid van begin tot eind.
    Punten 81/100
  4. Tenuta Ebner Gewürztraminer Eisacktaler 2022 Alto Adige Valle Isarco DOC

    De Gewürztraminer wijngaarden van Tenuta Ebner liggen op een hoogte van 400 tot 550 meter boven zeeniveau, in het pittoreske Eisacktal. Vinificatie in acacia foeders en rijping in inox vaten.
    Helder goudgeel van kleur. De wijn begint met een gesloten neus, die langzaam opent naar florale aroma’s van roos, gevolgd door rijpe peer, citrus, salie en een vleugje honing. In de mond is deze wijn fruitig en kruidig met een opvallende citrus karakteristiek. Hij heeft voldoende zuren en is helemaal niet zoetig. De afdronk is mooi, met tonen van rijpe peer en citrus die door de minerale touch nog meer in de verf worden gezet. De lychee verschijnt later, subtiel, als een fijn nasmaakje. Perfect in balans. Een wijn die zeker correct is gemaakt, zonder te veel poespas.
    Punten 79/100
  5. Weingut Pfitscher Gewürztraminer Stoass 2022 Alto Adige – Südtirol DOC

    Gewürztraminer waarvan de wijngaarden liggen in Egna en Caldaro op een hoogte van 300 tot 400 meter. Inox vinificatie en verder rijping op zijn droesem voor enkele maanden.
    Een frisse en expressieve Gewürztraminer die zichzelf perfect presenteert. Helder strogeel van kleur, de wijn heeft een mooie tranende textuur. De neus is vol van tropisch fruit, rozen, munt, salie en een subtiele toets van vuursteen. In de mond proef je een mooi spel tussen frisheid en complexiteit, met frisse zuren en een lange afdronk. De smaak is een harmonie van tropisch fruit, wit boomfruit, citrus en een delicaat amandelbittertje. De kruidigheid en mineraliteit geven de wijn een sterke ruggengraat. Dit is een evenwichtige en goed gemaakte Gewürztraminer die de complexiteit van de druif mooi naar voren brengt.
    Punten 82/100.
  6. Gump Hof – Markus Prackwieser Gewürztraminer Praesulis 2022 Alto Adige – Südtirol DOC

    De wijngaarden van Gump Hof liggen op een hoogte van 400 tot 500 meter boven zeeniveau, in het Sciliar massief. De hellingen zijn steil en de bodem rijk aan krijt, kalk en kwartsporfier. De druiven worden met zorg geoogst en de vinificatie vindt plaats in inox tanks, waarin de wijn nog 10 maanden rust op zijn droesem. Helder bleekgoud van kleur en tranend. Het bouquet opent naar een combinatie van rijpere fruittoetsen (nectarine, mango), kruiden en zowel verse als licht gedroogde bloemen. Rijpe peer, lychee, pepermunt, rozemarijn en nootmuskaat vullen aan.
    Rijk mondgevoel van bij de start, met frisheid en zuren die achteraf opzetten. Tropisch fruit en de zeste van mandarijn zijn opvallend aanwezig. Het geheel blijft lang aanwezig in de mond. Kruidig, mineraal en dragend. Deze complexe en weelderige wijn is perfect in balans.
    Punten 83/100
  7. Franz Haas Gewürztraminer 2018 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De Gewürztraminer komt uit de wijngaarden die gelegen zijn in Montagna op een hoogte van 350 tot 650 meter boven zeeniveau. De wijn ondergaat een traditionele vinificatie, waarbij de druiven kort worden ingeweekt voordat ze vergist worden in roestvrijstalen tanks. Daarna rijpt de wijn op zijn fijne droesem gedurende 6 maanden met battonage.
    In het glas schittert deze Gewürztraminer met een helder goudgele kleur. De wijn is licht tranend. Het aroma is meteen een explosie van geuren. Gedroogd en gekonfijt fruit zoals abrikoos en sinaasappelschil domineren de neus, vermengd met een complexe kruidenmix van salie, oregano, en een exotische toets van raz el hanout. Daarnaast is er ook een subtiele hint van peper en stro, wat de geur nog verder verrijkt en diepte geeft. In de mond proef je direct het rijpe fruit, met nadruk op tropische tonen zoals lychee en een vleugje abrikoos. De zuren zijn inmiddels wat zachter geworden, waardoor de wijn wat ronder en rijper aanvoelt. De citrus is aanwezig, maar in een licht bittertje, wat voor een aangename balans zorgt. De wijn heeft een medium body, en de kruidigheid van de neus zet zich mooi door in de smaak. De afdronk is voldoende lang en eindigt mineraal, met een subtiele toets van lychee en kruiden die blijven hangen. Hoewel de wijn niet meer het frisse karakter van jongere jaargangen heeft, is hij nu perfect op dronk en zal hij liefhebbers van rijpere Gewürztraminer zeker bekoren.
    Punten 79/100
  8. Tiefenbrunner Turmhof Gewürztraminer 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    In Cortaccio gelegen wijngaarden op een hoogte van 250 tot 350 meter boven zeeniveau. Vinificatie in betonnen cuves, maar wat deze wijn, voor Gewürztraminer, bijzonder maakt, is de gedeeltelijke rijping in eikenhouten tonneaux gedurende 10 maanden (voor 20%).
    In het glas straalt de wijn helder geelgoud. De neus opent direct met een duidelijk houtkarakter: vanille, toast en een nootachtige ondertoon domineren het aroma. Daarachter verschuilen zich de typische Gewürztraminer-geuren van lychee en roos, gecombineerd met de frisheid van citrus en het tropische van mango. Subtiele hints van nootmuskaat en vuursteen geven extra diepte aan deze expressieve neus. In de mond blijft het houtkarakter aanwezig, zij het wat milder dan in de geur. De zuren zijn wat ondergeschikt, waardoor de wijn een zachte, bijna romige structuur heeft, maar hierdoor mist hij soms wat frisheid. Toch blijft het smaakpalet boeiend met tonen van honing, kruiden en tropisch fruit. De mineraliteit uit de bodem geeft de wijn een mooie structuur, maar hij kan wat vermoeiend overkomen. De afdronk is verfijnd, met een blijvende kruidige en minerale toets, maar zonder al te veel frisheid.
    Punten 79/100
  9. Joseph Hofstatter Gewürztraminer Vigna Kolbenhof 2021 – Alto Adige – Südtirol DOC

    In Tramin gelegen Gewürztraminer wijngaarden van 400 tot 500 meter boven de zeespiegel. Het microklimaat van deze specifieke wijngaard, Kolbenhof, staat bekend om de optimale combinatie van warme dagen en koele nachten, wat de druiven hun intense aromatische complexiteit geeft. Na een manuele oogst ondergaan de druiven een vinificatie in roestvrijstalen tanks en rijpt hierin verder gedurende 8 maanden met battonage.
    Helder bleekgoud van kleur en duidelijk tranend in het glas. De neus is verfijnd en expressief, met een minerale toets van vuursteen die onmiddellijk opvalt. Dit wordt gevolgd door exotische geuren van lychee, bloemige tonen van roos en een vleugje zeste van bloedsinaasappel. Verder ontdek je salie, abrikoos en rijpe peer, terwijl een hint van kaneel de complexiteit van het aroma nog verder verdiept. In de mond biedt deze Gewürztraminer een rijke en volle stijl, met een mooie balans tussen fruit en kruidigheid. Je proeft een harmonieuze mengelmoes van rijpe abrikoos, peer en lychee, ondersteund door een duidelijke kruidige ondertoon. De wijn voelt mondvullend aan, met een uitstekende structuur en genoeg frisheid om de rijkdom te balanceren. De afdronk is lang en blijft hangen met de zeste van sinaasappel en subtiele kruiden die het geheel elegant afsluiten.
    Punten 80/100
  10. Falkenstein Gewürztraminer Vinschgauer 2020 – Alto Adige Vinschgau DOC
    De Gewürztraminer komt uit wijngaarden die zich bevinden op de steile hellingen van het Vinschgau-dal in Alto Adige, op een hoogte van 600 tot 900 meter boven zeeniveau. Vergisting in acacia foeders waar de wijn nadien nog gedurende 10 maanden in blijft rijpen.
    Helder strogeel van kleur, met een mooie transparantie en lichte tranen in het glas. De neus is fris en geparfumeerd, met een boeiende combinatie van florale en kruidige tonen. Pepermunt en stro zorgen voor een aangename kruidigheid, terwijl citrus en appel zorgen voor een levendige frisheid. Een subtiele toets van venkel brengt extra complexiteit en verfijning in de geur. In de mond biedt deze Gewürztraminer een uitgesproken frisse smaak, met een mooi fruitig karakter. De citrustoetsen domineren het palet, maar worden prachtig aangevuld door de breedte van de smaak en een mineralige ondertoon die door de hele wijn heen loopt. Het mondgevoel is breed, verfrissend en lang aanhoudend, met een perfecte balans tussen zuren en fruit. De afdronk is fris en elegant, met mooie citrustoetsen die nog lang blijven hangen.
    Punten 87/100
  11. St. Michael Eppan Gewürztraminer Sanct Valentin 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De Gewürztraminer wijngaarden gelegen op de zonovergoten hellingen van Alto Adige, op een hoogte van 300 tot 500 meter in Appiano en Caldaro. De fermentatie vindt plaats in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een korte rijping op de fijne droesem in dezelfde inox cuves.
    In het glas schittert de wijn met een heldere bleekgouden kleur. De wijn is licht tranend.
    De neus is meteen verleidend en complex. Je wordt verwelkomd door een frisse geur van appel en peer, die perfect samensmelten met het exotische aroma van lychee. Bloemige tonen zoals rozen en lindebloesems brengen een extra laag finesse, terwijl een vleugje munt zorgt voor een speelse, verfrissende twist. In de mond is deze Gewürztraminer vol, fris en tegelijk verfijnd. De smaak begint met jong wit boomfruit zoals appel en peer, waarna geel steenfruit zoals perzik en abrikoos naar voren komt. Een subtiele hint van grapefruit geeft de wijn een levendige frisheid. Ondanks zijn rijke karakter blijft de wijn speels en sappig, met een aangename structuur. De mineraliteit van de wijngaard komt mooi naar voren. De afdronk is breed en lang, met een zachte toets van lychee die blijft hangen. Deze Sanct Valentin Gewürztraminer bezit een prachtige balans tussen frisheid en rijkdom.
    Punten 88/100
  12. Cantina Tramin Gewürztraminer Nussbaumer 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De wijngaarden die zich bevinden aan de steile hellingen van de Monte Roen, in de buurt van Tramin, op een hoogte tussen de 350 en 550 meter boven zeeniveau. De druiven worden met de hand geplukt en ondergaan een vinificatie in roestvrijstalen tanks. Na de fermentatie rust de wijn op zijn fijne droesem gedurende 14 maanden. In het glas presenteert de wijn zich met een schitterend helder bleekgouden kleur. De tranen in het glas verraden al iets van de rijkdom die deze wijn te bieden heeft. De neus opent met een boeiende mengeling van fruitige en florale aroma’s. Peer, perzik en gedroogde abrikoos springen er meteen uit, gevolgd door de geur van gedroogde mandarijn en het tropische karakter van lychee. Daarnaast komt een elegante geur van geparfumeerde rozen en kamperfoelie naar voren, die samen met een sterke kruidigheid de neus complex en veelzijdig maakt. De smaak is net zo intrigerend als de geur. Een uitgesproken kruidig profiel domineert, maar de fruittonen uit de neus keren harmonieus terug in de mond: rijpe peer, perzik en abrikoos komen prachtig samen met subtiele citrusnuances. De wijn is rijk en vol van smaak, maar behoudt dankzij zijn frisse zuren een mooie balans. Het mondgevoel is rijk, breed en verfijnd, met een levendige frisheid die de structuur mooi in evenwicht houdt. De afdronk is lang en indrukwekkend. Net als in de mond begint het einde kruidig en mineraal, met een prachtige persistentie van de fruit- en kruidtonen. De complexiteit van de wijn blijft tot het laatste moment aanwezig, wat zorgt voor een lange, gelaagde nasmaak die mooi blijft hangen.
    Punten 89/100
  13. Weingut Pfitscher Gewürztraminer Rutter Riserva 2017 – Alto Adige – Südtirol DOC

    De wijngaarden komen uit de single vineyard Rutter die in Egna liggen, op een hoogte van ongeveer 300 meter liggen. Na een zachte persing vindt de fermentatie plaats in roestvrijstalen tanks. De wijn rijpt vervolgens op zijn afgestorven gistcellen verder. In het glas schittert de wijn met een helder goudgele kleur, een voorbode van de concentratie en diepgang. De tranen in het glas bevestigen de rijkdom en de licht romige textuur die je mag verwachten. De neus is onmiddellijk betoverend en complex. Delicate hints van lichte honing en zeste van bloedsinaasappel openen de geurbeleving, gevolgd door een intrigerende kruidigheid. Tropisch fruit zoals ananas en mango komen subtiel naar voren, terwijl florale tonen van rozen de wijn een verfijnde, geparfumeerde elegantie geven. Een toets van witte peper zorgt voor een extra laagje kruidigheid. In de mond is de wijn fris, breed en buitengewoon complex. De kruidige en fruitige tonen uit de neus komen prachtig terug, met een extra dimensie van mineraliteit die het geheel naar een hoger niveau tilt. Je proeft een heerlijk bittertje van pompelmoes, dat samen met de frisse zuren de wijn spannend houdt en zorgt voor een levendige smaakervaring. De balans tussen de rijke smaak en de frisheid is perfect, waardoor de wijn nooit te zwaar aanvoelt. De afdronk is lang, verfijnd en blijft mooi evolueren. De mineraalrijke structuur zorgt voor een aanhoudende frisheid, terwijl de kruidigheid en het fruit nog lang aanwezig blijven. De combinatie van complexiteit en elegantie maakt deze wijn een echte topper.
    Punten 91/100

Alsace – De ontleding van een wulpse schoonheid

Alsace (Elzas) is voor mij persoonlijk zoiets als je eerste liefde. Eentje die je immers nooit zal en kan vergeten. Het is ondertussen alweer veel te lang geleden dat ik de dorpjes van de Bas-Rhin en Haut-Rhin onveilig maakte. Maar… de indrukken die deze wulpse schoonheid me heeft nagelaten zit voor immer verscholen in mezelf. Als Riesling adept is het uiteraard een must do, maar het zijn niet zozeer de wijnen die deze onvoorwaardelijke liefde hebben bewerkstelligd. Het is een combinatie van factoren: de oprechte pracht van de fleurige dorpjes, de gemeende hartigheid van zijn inwoners, de hoogstaande gastronomie en last but not least… de zon schijnt er nu eens altijd! Hoog tijd dus om deze schoonheid in al zijn wijn-facetten te ontplooien!

kaart_alsace

Inleiding

De Elzas is in vele opzichten een on-Frans wijngebied. Het bezit nogal veel Duitse trekjes. Niet zo verwonderlijk als men bedenkt dat dit gebied al eeuwen lang de inzet was van strijd tussen Frankrijk en Duitsland. Na 1945 behoort de Elzas weer aan Frankrijk. Het is een uiterst geliefde streek die jaarlijkse vele toeristen trekt. Logisch ook gezien de Elzas een paradijs is voor gastronomen, met vele beroemde restaurants, terwijl de pittoreske architectuur van de dorpen (Kaysersberg, Riquewihr, Eguisheim, Turckheim, Ribeauvillé,…) de lange geschiedenis van het land weerspiegelt.
De Elzasser wijnvelden behoren dan ook tot de mooiste van Frankrijk. Ze strekken zich uit van Marlenheim aan Straatsburg (eigenlijk behoren Wissembourg en Gimbrett ook tot de Elzas wijn gebieden) tot aan Vieux Thann aan Mulhouse.

Geschiedenis

De wijnbouw in de Alsace kent een rijke en bewogen historie. Ooit meegebracht door de Romeinen, komt de wijnbouw tot bloei ten tijde van de Merovingers en Karolingers.
Nog voor het einde van het eerste millennium wordt er al op 160 plaatsen wijn verbouwd. Tijdens de Middeleeuwen behoren Alsace wijnen tot de meest prestigieuze wijnen van Europa.
De wijnbouw bereikt zijn hoogtepunt in de 16e eeuw, maar deze welvaartsperiode wordt wreed verstoord door de dertigjarige oorlog. De regio is onderhevig aan plunderingen en natuurrampen, de bevolking dunt uit en de handelsactiviteiten lopen drastisch terug.
Als de wijnboeren na de Eerste Wereldoorlog een beleid gaan voeren dat meet gericht is op kwaliteit, bloeit de wijnbouw weer op. Vanaf dan worden er alleen nog wijnen geproduceerd die uitsluitend zijn samengesteld uit geselecteerde druivenrassen.
Vanaf 1945 gaat men nog een stapje verder door het afbakenen van het aantal productiegebieden en het vaststellen van strenge voorwaarden voor productie en vinificatie.
Uiteindelijk worden de inspanningen beloond door het instellen van de Appellation d’Origine Controlée Alsace in 1962, de Alsace Grand Cru in 1975 en de Crémant d’Alsace in 1976.
Vandaag de dag werken producenten en handelaars samen aan het prestige van Alsace wijn in de wereld.

Bodem en Klimaat

Aangezien de Alsace door de Vogezen wordt beschermd tegen de invloeden van de Oceaan, is deze streek één van de gebieden van Frankrijk met de minste neerslag (450 – 500 m per jaar). De wijngaarden profiteren van een semi-continentaal, zonnig, warm en droog klimaat.
Ze liggen op de hellingen van de Vogezen, 200 tot 400 meter boven de zeespiegel en profiteren, dankzij deze hoge ligging, van een maximale bezonning.
Al deze factoren zorgen ervoor dat de druiven hier langzaam en gedurende een lange periode kunnen rijpen, waardoor de verfijnde aroma’s zich goed kunnen ontwikkelen.
De bodemgesteldheid van de Alsace is heel divers: graniet, kalk, maar ook klei, leisteen en zandsteen. Deze grote diversiteit aan bodems, met een totale oppervlakte van ongeveer 15.000 hectare, is zeer gunstig voor de rijping en ontwikkeling van een groot aantal verschillende druivenrassen. Het terroir drukt hierdoor een eigen stempel op de wijnen uit de Alsace.

Druivenrassen

In de Alsace worden de wijnen genoemd naar de druif waarvan ze zijn gemaakt. Dit draagt zondermeer bij aan de grote naamsbekendheid. Alsace wijnen betekenen voor de wijnliefhebber genieten met alle zintuigen: de ranke, zo markante fles, de karakteristieke, fruitige aroma’s én de veelvuldigheid aan subtiele smaken.
Zeven druivenrassen staan garant voor een enorme verscheidenheid aan smaken.

Sylvaner: Deze druif levert wijnen op die opvallend fris en licht zijn, met een discrete fruitigheid. Ze zijn dorstlessend, hebben een aangename smaak en passen uitstekend bij schaal- en schelpdieren, vis en vleeswaren.

Pinot Blanc: De Pinot Blanc ligt aan de oorsprong van zachte, verfijnde wijnen waarin frisheid en soepelheid samenkomen. Hierdoor nemen deze wijnen een middenpositie in ten opzichte van andere Elzas-wijnen. Ze passen goed bij bijna alle gerechten (schaal- en schelpdieren, koude vleesbuffetten,…)

Riesling: De Riesling wordt gebruikt om eersteklas droge wijnen te maken die een verfijnd fruitige smaak hebben. Het bouquet is heel verfijnd en kent soms minerale of florale nuances. Niets kan op tegen deze bij uitstek gastronomische wijn wanneer deze gedronken wordt bij schaal- en schelpdieren, wit vlees en natuurlijk zuurkool, de specialiteit uit de Elzas die ook vaak in de noorderlijker landen vaak op het menu staat.

Muscat d’Alsace: Deze druif wordt verwerkt tot een onnavolgbaar fruitige wijn die zich door zijn droge karakter onderscheidt van de zoete muskaatwijnen uit het Middellandse-Zeegebied. Bij het drinken van deze wijnen heeft men een heerlijk gevoel in verse druiven te bijten. Ze zij zeer geschikt als aperitief of om de smaak van asperges nog beter te doen uitkomen.

Pinot Gris: De Pinot Gris (voorheen werd deze druif Tokay Pinot Gris genoemd) levert wijnen op die een karakteristieke weelderigheid en smaak ontwikkelen. Ze zijn stevig en rond en hebben een lange afdronk. Er zitten complexe aroma’s van kreupelhout in, soms licht gerookt. Deze wijnen passen perfect bij foei gras, wild wit vlees en orgaanvlees.

Gewürztraminer: Deze druif staat garant voor een stevige wijn met body. Hij ontwikkelt rijke aroma’s van fruit, bloemen of kruiden. Krachtig en verleidelijk als hij is, soms tegen het zachte aan, kan hij prima als aperitief gedronken worden, of bij exotische gerechten, stevige kazen en toetjes.

Pinot Noir: Deze druif levert als enige druivensoort in de Elzas een rode wijn of een rosé waarvan de typische fruitigheid aan kersen doet denken. Zijn originaliteit komt het beste tot zijn recht bij vleeswaren, geitenkaas of gruyère.

Naast deze zeven hoofdrolspelers bestaat er ook nog de Klevener de Heiligenstein. Dit is een licht aromatisch druivenras dat afstamt van de vroegere Traminer of Savagnin rosé. Deze wijnsoort wordt uitsluitend in Heiligenstein en omgeving geproduceerd.

raisin

De Appellations

De Appellations d’Origine Protégées, die door het Institut National des Appellations (INAO) worden toegekend, bevestigen de herkomst en het herkomstgebied. Maar het is meer dan een zegel; de benaming garandeert ook echtheid. Dit wordt ook nog eens benadrukt door het feit dat Alsace wijn alleen in het productiegebied gebotteld mag worden.

A.O.P. Alsace
Op het etiket staat gewoonlijk de naam van het druivenras vermeld en eventueel ook een merknaam of de vermelding “Edelzwicker” of “Gentil”. Hiermee wordt aangeduid dat de wijn een vermenging is van meerdere witte druivenrassen. Ook kunnen er geografische aanduidingen op staan (plaats, buurtschap,…).

A.O.P. Alsace Grand Cru
Deze benaming wordt alleen toegekend aan wijnen die voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria: strikte gebiedsbegrenzing, laag rendement per hectare, speciale regels voor het bewerken van de wijngaard, minimale, natuurlijke rijkdom, goedgekeurde proeftechnische resultaten,…
Op het etiket moet vermeld staan: druivenras, jaar en één van de 51 afgebakende buurtschappen. Overigens komen alleen de druivenrassen Riesling, Gewürztraminer, Pinot Gris en de Muscat hiervoor in aanmerking. Niet alleen het druivenras, maar ook de bodemsoort bepaalt het unieke en krachtige karakter van A.O.C. Alsace Grand Cru.
Bekijk de lijst met de 51 Grand Cru gebieden.

A.O.P. Crémant d’Alsace
Deze levendige en delicate mousserende wijn wordt gemaakt volgens de méthode traditionelle zoals die ook in de Champagne streek wordt gebruikt. De wijn wordt hoofdzakelijk gemaakt van Pinot Blanc, hoewel ook Pinot Gris, Pinot Noir, Riesling of Chardonnay gebruikt worden. Deze wijnen zijn momenteel marktleider onder de Franse Crémants. De wat zeldzamere Crémant rosé wordt uitsluitend van Pinot Noir gemaakt.

Vendanges Tardives
De wijnen met deze vermelding zijn van dezelfde druiven afkomstig als de Grands Crus. Alleen worden de druiven pas geplukt als ze overrijp zijn en vaak enkele weken na het officiële begin van de oogst. De suikerconcentratie en het begin van de edele rotting (Botrytis Cinerea) voegen kracht toe aan het geurige karakter van het druivenras.

Sélections de Grains Nobles
Deze wijnen zijn gemaakt van druiven die aangetast zijn door edele rotting. De suikerconcentratie maakt het karakter van het druivenras iets meer bescheiden, daarentegen wint de wijn echter aan kracht en complexiteit en heeft een bijzonder lange afdronk. Dit zijn ware meesterwerken.

De Wijnbouw

Het karakteristieke van Alsace wijnen is dat ze worden gemaakt van zeer aromatische druivenrassen. De wijnboer zal er alles aan doen om gedurende de oogst en de wijnbereiding dit aromatische potentieel te bewaren. Hij grijpt zo min mogelijk in gedurende de gisting, want hij weet dat alle kwaliteiten van de wijn reeds in de druif aanwezig zijn.

De data van het begin van de wijnoogst zijn voor iedere AOP volgens prefectoriaal besluit vastgesteld. Met zeven (voornamelijk gebruikte) druivenrassen, drie AOP’s en twee speciale kwaliteitsaanduidingen (Vendanges Tardives en Sélections de Grains Nobles), is het niet moeilijk voor te stellen dat het oogsten heel lang duurt. De oogst start gewoonlijk rond 15 september, op het moment dat de druiven de beste suiker/zuur-verhouding hebben. Het zijn de cépages voor de bereiding van de Crémant d’Alsace die het eerst worden geoogst. Vervolgens de druiven voor de AOP Alsace en de AOP Alsace Grand Cru. Tenslotte begint men pas half oktober met het binnenhalen van de druiven die voor de productie van de Vendanges Tardives en de Sélections de Grains Nobles dienen.

In de Alsace wordt hoofdzakelijk de speciale vinificatie voor witte wijn toegepast. Deze verschilt nauwelijks van die in de andere streken in Frankrijk. Na de oogst gaan de druiven in een kneusmachine die de druiven open laat barsten. Vervolgens worden ze voorzichtig geperst in schroefpersen of in pneumatische persen om er het sap uit te halen. Dan vindt de débourbage (afheveling van de most) plaats, statisch – gedurende een aantal uren laten staan in een schoon vat waardoor een groot deel van de zwevende deeltjes die de wijn een nare smaak kunnen geven, kan bezinken en de most helderder wordt – of mechanisch.

Tenslotte is er de alcoholische gisting die in oude houten fusten plaatsvindt of, zoals tegenwoordig steeds meer, in roestvrijstalen kuipen. Deze gisting bestaat uit de omzetting van druivensuikers door gist in alcohol. Aangezien dit proces aanleiding kan geven tot grote temperatuursstijgingen (tot 30°C) en dus afbreuk doet aan de aromatische kwaliteit van de wijn, zijn in de kelders een systematisch controlesysteem en een temperatuurregeling aanwezig. Na drie of vier weken, na de gisting, wordt de wijn afgeheveld om het belangrijkste bezinksel (dode gistcellen) te verwijderen en de wijn gedurende drie of vier maanden op te voeden op fijn bezinksel. De wijnboer zal geen malolactische gisting toepassen, want hij wil de natuurlijke frisheid van zijn wijn behouden.

Het is belangrijk vóór de botteling de wijn over te steken en te stabiliseren. Tijdens het oversteken worden alle zwevende deeltjes verwijderd om de wijn volmaakt helder te maken en hem zijn schittering te geven. Om te zorgen dat er geen enkele wijnsteenaanslag in de fles zit, kan de wijn twee of drie dagen op een temperatuur van -6°C worden bewaard. De uiteindelijke stabiliteit wordt verkregen door de wijn bij het bottelen over steriele platen of membranen te laten lopen. Deze stabiliteit wordt in vergelijking met andere regio’s vrij vlot bereikt, namelijk al vanaf februari en maart voor wijn met een vroege consumptie. De grote terroirwijnen, de bewaarwijnen dus, worden vlak voor de volgende oogst gebotteld. De opvoeding en de rijping van de wijnen uit de Alsace vinden over het algemeen op fles plaats.

Er zijn in de Alsace twee andere typen wijnbereiding:
De bereiding van rode wijn
Deze onderscheidt zich van die van de witte wijn doordat de druiven niet meteen bij aankomst in de kelder worden geperst. De druiven blijven tijdens de alcoholische gisting in contact met het sap om er de tannine of de kleurbestanddelen die in het schilletje zitten uit te halen. Daarna vindt persing plaats.
De traditionele methode
Net als in de Champagne moet de Crémant d’Alsace bereid worden door een tweede alcoholische gisting op fles die het bruisende karakter van de wijn tot gevolg heeft.

De wijnroute

De “Route des Vins” draagt al meer dan 50 jaar bij aan de bekendheid van Alsace wijn. Deze wijnroute is in de hele wereld bekend om zijn bijzondere en eenvoudige parcours, dat het makkelijker maakt om de regio te ontdekken en de wijnboeren te bezoeken.
Aan de voet van de beboste Vogezen slingert de wijnroute van de Alsace over de lengte van 170 kilometer door de glooiende wijngaarden. Het is een schilderachtige tocht die voert over met wijnstokken beplante heuvels en langs fleurige dorpen met nauwe straatjes en dicht op elkaar gebouwde huizen. Onderweg kan men van de route afwijken en één van de vele gemarkeerde paden volgen die dieper de wijngaarden in gaan of naar de hoger gelegen toppen van de heuvels leiden. Een plezierig avontuur om zo de verschillende druivenrassen te ontdekken en het werk in de wijngaard van dichtbij te bekijken. Men wordt hartelijk ontvangen in de wijnkelders om te komen proeven en in de wijnstubes kan men genieten van een heerlijk glas wijn.

Grüβ Gott vanuit Zuid-Tirol

Ben je ooit al verder geweest dan het land van Heidi aus Tirol? Neen, wel steek de Oostenrijkse landsgrens een keer over en nestel je in het Italiaanse Alto Adige oftewel Zuid-Tirol. Land van de dolomieten, land van de Otzi de ijsmummie, prachtig wandelgebied, uitstekend skigebied, land van welness, land van een onnoemlijke appelproductie maar bovenal ook land van uitstekende wijnen!

Zo nu en dan borrelt het gevoel bij me weer op… terug gaan in de tijd! Onbezonnen, onbevooroordeeld wijnen kunnen proeven, bespreken en beoordelen. Op ontdekkingstocht doorheen een ganse regio om deze streek en haar magische sappen te ontdekken en te begrijpen. En dus heb ik me nog eens een keertje laten gaan. Zuid-Tirol of Alto Adige was de uitverkorene. Mails werden verzonden, discussies werden gevoerd, staalflessen kwamen binnen.

Er was bij mezelf het besef dat ik mijn pet als wijnhandelaar nooit volledig meer zou kunnen afzetten. Toch wou ik kritisch kunnen blijven. Met die gedachte startte ik de opzet van een open tastings. Ik zou mijn eigenste wijnen; namelijk deze van Kellerei St. Michael-Eppan en Nals Margreid laten meespelen op de degustatie. Ik zou ze kritisch benaderen en mijn eigen producten in vraag stellen. Zijn ze mijn gamma waard…laat ze het maar een keertje bewijzen tussen een blinde degustatie met een aantal neutrale proevers.

Het spijtige, in vergelijking met vroegere tijden althans, was dat mooie gevestigde namen in België zoals bijvoorbeeld Aloïs Lageder uit de boot vielen. Dat is het nadeel uiteraard in de concurrentiestrijd tussen collega’s. Positieve is dat je nieuwe spelers leert kennen, jong en ambitieus. Onbekend en daardoor ook onbemind… Ja, het opzet is nog steeds uitstekend.

Zo kwamen er op 26 januari 61 verschillende wijnen op tafel. De wijnen werden allen netjes ingepakt zodat ze onherkenbaar waren. Twaalf verscheidene proevers waren present. Een proefmarathon waarbij ieder individueel zijn tempo bepaalde en zijn bevindingen weergaf op het proefformulier. Een helse opdracht indien je nog maagd bent voor wat zulke tastings betreft.

In bijlage kan je alvast de resultaten vinden van de proeverij.

Punten

Welke conclusies kan ik verbinden aan deze proeverij? Er is momenteel geen enkel reden om de 2 huizen waarmee ik werk in twijfel te trekken. Globaal gezien kwamen beiden goed uit de proeverij, vooral als je de prijs benadering erbij neemt. Je moet immers weten dat de wijnen uit Alto Adige niet van de goedkoopste zijn.

Alto Adige – samengevat in enkele feiten:

  • Alto Adige is officieel tweetalig Italiaans-Duits en behoort sinds 1919 officieel bij Italië
  • Bolzano en Merano het kloppende hart zijn
  • Alto Adige is met zijn 5.300 ha aan wijngaarden één van de kleinste Italiaanse wijngebieden
  • Alto Adige is het snelst groeiend kwaliteitsgebied in Italië met maar liefst 98,8 % (!!!!) van de wijnen die onder een DOC vallen
  • Er gemiddeld gezien 300 zonnedagen per jaar zijn en dat er ruim voldoende neerslag is
  • De Dolomieten zorgen voor vele valleien en microklimaten en bovendien een bodem geeft die een vat vol mineralen in de wijn brengt
  • De bodem is voornamelijk van vulkanisch porfier maar er zijn ook primitieve rotsbodems van kwarts, mica tot kalksteen
  • De Dolomite lime uniek is ter wereld
  • De wijngaarden op steile hellingen liggen tot wel 1000 meter hoogte en dat terrasbouw daardoor noodzakelijk is
  • Er 7 verschillende winegrowing areas zijn(Bassa Atesina – Oltroadige – Bolzano – Adige Valley – Merano – Isarco Valley – Val Venosta) die zorgen voor 8 verschillende DOC gebieden.
  • De Doc wetgeving er sinds 1975 van toepassing is en er tot op heden geen enkele DOCG bestaat
  • Gewurztraminer hier zijn oorspronkelijke herkomst vindt
  • Schiava en Lagrein kwaliteitsvolle autochtone druivenrassen zijn
  • Er een 20-tal verscheiden druivenrassen aangeplant staan waaronder al de Franse klassiekers
  • Hoewel er een meerderheid aan witte rassen aangeplant staat de rode Schiava de meest aangeplante druif is
  • Pinot Grigio de koploper is in aanplant van de witte rassen

Elzasser wijnen en Aziatische kookkunsten

Inleiding

Gewürztraminer wordt vaak, én terecht, beschouwd als de witte wijn die het beste bij de scherp gekruide Aziatische keuken past. Maar als we denken dat alleen deze wijn daar goed bij gedronken kan worden, doen we de andere wijnen uit de Elzas tekort, voornamelijk Riesling, Pinot Gris en Pinot Blanc, die ook uiterst geschikt zijn om Aziatische gerechten te begeleiden, zelfs de allerpittigste en geurigste.

De keuze voor een Elzasser wijn bij een Aziatisch gerecht is geen moeilijke opgave. Als we maar begrijpen wat de gemeenschappelijke kenmerken zijn van alle Aziatische kookwijzen en daarnaast weten wat er specifiek is aan de plaatselijke tradities.
Om te beginnen zijn de meeste Aziatische gerechten rijker aan suiker dan de Europese gerechten, vooral de sauzen.
De bekendste voorbeelden uit de Chinese keuken zijn vis of varkensvlees in zoetzure saus, gegrild vlees met karamelsaus of pekingeend.
Dergelijke zoete gerechten sluiten een te droge wijn uit, die door de combinatie met de sauzen nog droger zou lijken. In dat geval is een rondere, zachte, enigszins zoete wijn een betere keuze.

Een ander gemeenschappelijk kenmerk van de Aziatische gastronomie is het gebruik van specerijen en kruiden waaraan de Thaise keuken (citroengras, kurkuma…), de Indiase (koriander, komijn, gember) en de Indonesische keuken (kokosmelk, kurkuma en Spaanse pepers) al hun charmes ontlenen.
Uiteraard moet er bij de wijnkeuze rekening worden gehouden met deze sterk aromatische ingrediënten, en men komt dan vanzelfsprekend uit bij even aromatische witte wijnen.

Gastronomen stellen drie eisen aan een wijn als begeleider van Aziatische gerechten:

  • Een hoge mate van rijpheid van de druiven waardoor de fruitigheid goed naar voren komt.
  • Een juist zuurgehalte als tegenhanger van de rijke intense aroma’s (geen zware wijn).
  • Weinig of geen tannine, die tegen de zoete smaak van de gerechten zou indruisen.

De Elzasserwijnen

Riesling is ongetwijfeld de meest edele en symbolische wijn uit de Elzas. De meeste Rieslings zijn heel droog en onderscheiden zich vaak door minerale toetsen, een matig alcoholgehalte (12 à 12,5%) en een frisheid waardoor het een droomwijn is voor het begeleiden van vis en zeebanket.

Gewürztraminer bezit uitbundigere charmes. Het typische bouquet van deze wijn ademt exotische vruchten uit (lychee), bloemen (roos) of kruiden. Zijn krachtige aroma staat lijnrecht tegenover de rechtlijnigheid van de Riesling. Gewürztraminer bevat meer restsuiker en is rijker aan alcohol. Dankzij deze kwaliteiten is het de ideale partner bij de scherpste specerijen en kruiden.

Pinot Gris is één van de meest gastronomische wijnen uit de Elzas. Zijn ronde bouquet doet denken aan rijp fruit en najaarsgeuren. Hij bezit een lager zuurgehalte en is weelderig dan Riesling. Pinot Gris past perfect bij wit vlees, vooral gevogelte.

Pinot Blanc is een lichtere Elzasser, met een bescheiden fruitsmaak. Een soepele wijn (geen scherpe zuren) die gemakkelijk te drinken is. Een uitstekende begeleider van vis, zeebanket en wit vlees, op voorwaarde dat de saus niet al te zoet is.

Pinot Noir is het rode alternatief voor al deze witte wijnen. De Elzasser Pinot Noir heeft een matig tanninegehalte, is subtiel fruitig, fris, licht en soepel, en past in volmaakte harmonie bij de meeste Aziatische gerechten.

En tenslotte geven de Crémants uit de Elzas een subtiele bruisende noot aan de licht gekruide Aziatische schotels.

De Chinese keuken

China is zo immens groot dat we onmogelijk kunnen spreken van één Chinese keuken. De ontwikkeling van de verschillende culinaire tradities werd bepaald door plaatselijke en culturele en klimatologische factoren, en de aanwezigheid van bepaalde ingrediënten. Het is een geheel van regionale kookkunsten, waaraan de naam van de overheersende taalgroep wordt gegeven.

Aan de ene kant onderscheiden we de kookkunsten uit Noord-China (Shangai, Peking) en aan de andere kant uit Zuid-China (Kanton, Sichuan).

De Shanghaise keuken is vaak rijk en sterk geparfumeerd omdat men hier de voorkeur aan geeft gerechten zachtjes te stoven in plaats van te bakken. Suiker, sojasaus, azijn, gember, sesamolie en rijstwijn behoren tot de belangrijkste smaakmakers. Het beroemdste gerecht uit Shangai is de heerlijke gestoomde krab in een saus van azijn, suiker en gember.
Ideaal hierbij is een rijke wijn met een fraai zuurgehalte, zoals de Riesling Vendange Tardives.

Peking: Het populairste gerecht uit Peking is pekingeend. De fijne plakjes eend met knapperig vel worden in principe in een flensje gerold met enkele schijfjes komkommer en ui. Dit gerecht wordt genuttigd met een zoete saus op basis van pruimen en vraagt om een wijn die zich qua rijkheid aan hem kan meten zoals de Pinot Gris of de Gewûrztraminer.

De Kantonese keuken is één van de beroemdste en populairste van China. Subtiele, verfijnde gerechten met evenwichtige texturen kenmerken deze kookkunst waar spaarzaam wordt omgegaan met specerijen om de natuurlijke smaak van vlees of vis en zeebanket niet te verhullen. Talrijke kenners beschouwen de Kantonese keuken al de meest “Franse” van Azië.
Pinot Blanc, Riesling of Pinot Gris gaan perfect samen met Kantonese gerechten, vooral als hierin vis of zeebanket verwerkt is. Bij gebraden vlees en kip passen de exotische aroma’s en het lage zuurgehalte van de Gewûrztraminer perfect, en ook Pinot Gris Vendanges Tardives.

De keuken van Sichuan, ongetwijfeld één van de scherpst gekruide van heel China, heeft grote invloed ondergaan van de Indiase keuken. Kooplieden en missionarissen hebben in deze streek specerijen, kruiden en Spaanse pepers geïntroduceerd, die deze keuken domineren. Ook een boeddhistische invloed is waarneembaar in vegetarische schotels met sauzen op basis van azijn, knoflook, gember, ui en zwarte bonenpasta. Deze gerechten worden bij voorkeur begeleid door Pinot Gris, Gewürztraminer of Pinot Noir.

De Indonesische en Maleise keuken

In de Indiase en de Maleise keuken zijn vele invloeden vanbuiten herkenbaar – Hollandse, Chinese, Indiase en Portugese – en er wordt veel gewerkt met talrijke ter plaatse voorkomende specerijen en kruiden: nootmuskaat, peper, kruidnagel, kaneel, komijn en Spaanse pepers. Kokosmelk, pinda’s, Bankoelnoten, garnalenpasta en mengsels van specerijen en Pandanusbladeren worden gebruikt als bindmiddel in plaats van meel en boter.
De gebruikelijkste kookwijze is frituren in kokosolie. Door de overdadige toevoeging van specerijen en Spaanse pepers verandert de smaak van vlees, vis of groenten diepgaand.
Deze keuken vraagt om krachtige, rijke wijnen als gewürztraminer en Pinot Gris, ook de  Vendanges Tardives.

Thaise keuken

De Thaise keuken is één van de meest fascinerende en gevarieerde van Azië. Net zo scherp gekruid als de Indonesische of Indiase keuken maar rijker en veelzijdiger. Samen met die van Kanton deelt de Thaise keuken de reputatie verfijnd te zijn en staat er bovendien bekend om nooit te vervelen.
Van soep tot nagerecht wordt er zoveel kokosmelk gebruikt dat we dit ingrediënt gerust kunnen beschouwen als de pijler van de Thaise keuken. Kokosmelk geeft een unieke noot aan sauzen en maakt de gerechten rijk en smeuïg.
Kerriepasta, een andere pijler van de Thaise keuken, is ook karakteristiek, evenals het gebruik van uien, sjalotjes, knoflook, verse koriander, komijn, zwarte peper, kurkuma, paprika en citroen, citroengras en groene citroen.
De vermenging van specerijen, kruiden en kokosmelk leidt tot de keuze van een even rijke en exotische wijn als begeleider: Gewürztraminer (ook de Vendanges Tardives).
Bij minder hete gerechten, voornamelijk op basis van vis en zeebanket, passen Riesling, Pinot Blanc en Pinot Gris het beste. Deze laatste wijn geniet de voorkeur bij enigszins zoete schotels.

De Japanse keuken

Maar weinig landen hebben de kookkunst zo hoog verheven als de Japanners, die er bijna een godsdienstig ritueel van maken. Het accent ligt op de zuiverheid van de ingrediënten – zowel wat betreft versheid als kwaliteit – de creativiteit van de kok en de kunstige opmaak van de schotels, waaraan evenveel belang wordt gehecht als aan het proeven van de spijzen zelf. Soja vormt de hoeksteen van de Japanse keuken en komt in drie vormen voor: miso (gefermenteerde pasta), tofu (soort flan), en sojasaus met zout, tarwe of gerst, water en mout.
Naast de traditionele smaakmakers (zout, peper, suiker, ui…) worden er specifiek Japanse ingrediënten gebruikt: sesamolie, rijstazijn, mirin (rijstwijn), wasabi (een soort rammenas), diakon (radijs) en kanpyo (gedroogde kalebas) en shirataki (een soort jamswortel).
De Japanse bereidingswijzen beperken zich tot roosteren, stoven, frituren en in water koken. Braden en bakken in de oven komen in principe niet voor.

Sashimi en Sushi behoren tot de meest verfijnde Japanse gerechten: rauwe vis of zeebanket (tonijn, zalm, calamaris, garnalen) genuttigd met hete, gezouten wasabi. Traditioneel wordt er warme sake bij gedronken. Deze gerechten vragen om een droge wijn et veel fruit. Riesling is de aangewezen wijn.

Tempuras zijn prachtige beignets van garnalen, vis, varkensvlees, paling, kip of groenten (paprika’s, aubergines, paddestoelen, zoete aardappel…), die gloeiend heet gegeten worden met sojasaus.
Een gekoelde Crémant d’Alsace is een heerlijke aanvulling bij dit gerecht. Er kan ook gedacht worden aan Pinot Gris of Pinot Blanc.

Teppan-Yaki (geroosterd vlees) wordt bereid op basis van rundsvlees, kip, paddestoelen of okra en geroosterd in sesamolie.
Kies hierbij voor een Pinot Gris of een Pinot Blanc.

De Shabu-Shuba (fijne plakjes rundsvlees en groenten) worden in bouillon gekookt en geserveerd met een saus van peper en sesamzaad, en mixed pickles.
Hierbij drinken we bij voorkeur een pinot Gris of een Pinot Blanc.

Indiase keuken

De Indiase kookwijzen hebben gemeen dat er veel specerijen worden gebruikt – komijn, koriander, gember, kurkuma, peper, kardemon, saffraan, kaneel, papaver, verse of gedroogde pepers en kruidnagel. Indiase gerechten hebben veel aroma en zijn allemaal, in verschillende gradaties, heel scherp gekruid. Ze vragen om begeleiding door de “specialisten” op dit gebied: Gewürztraminer of Pinot Gris.

Wanneer een pluimpje een medaille wordt

Voor het tweede jaar op rij kreeg ik een uitnodiging in de bus om deel te nemen aan Grands Concours du monde in Straatsburg. Meer bepaald om te jureren over de ingezonden Riesling, Pinot Gris en Gewürztraminer wijnen. Aangezien ik toch niets anders te doen heb en een weekendje Straatsburg altijd wel leuk is trok ik gepakt en gezakt naar ginds. Meer zelfs, ik keek er naar uit gezien ik er vorig jaar – na de nodige ernst die er nodig is tijdens het jureren – een pak plezier heb beleefd. Wat zou het me tevens heugen opnieuw te proeven met enkele gelijkgestemde zielen die ik na een jaar contact in de virtuele wereld terug zou ontmoeten. Vriendschappen worden er gesmeed, ongeacht vanwaar je afkomstig bent (en moet dat zo ook niet zijn met de wijnen die je proeft?).

Er stond ons weer een hele klus te wachten: 971 wijnen werden ingezonden; 443 Riesling – 253 Pinot Gris – 275 Gewürztraminer uit 18 verschillende landen. Deze wijnen zouden geproefd worden door 80 professionele proevers eveneens uit 18 verscheidene landen (Zuid-Afrika, Duitsland, Oostenrijk, Canada, Spanje, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Luxemburg, Noorwegen, Nederland, Tsjechië, Roemenië, Rusland, Slovenië, Zwitserland, USA en België (moi). We werden ingedeeld in 9 proeftafels van steeds 7 proevers.

Tijdens deze 3-daagse proeverij proefde ik 110 verschillende wijnen. Het proeven startte steeds om 08.30u en verliep in 3 sessies tot ongeveer 13.30u. Elke sessie was goed voor ongeveer 12 wijnen. De dag werd telkens ingezet met een ‘aanzetfles’. Wat goed is, want de eerste wijn die je proeft is toch telkens de klos… Tussen de sessies door was er een 15 tot 20 minuten pauze.
Dit is hetgeen ik proefde:

  • Dag 1 – sessie 1: Riesling (basis)
  • Dag 1 – sessie 2: Riesling Vendanges Tardives, Late Harvest, Auslese –> 6 gouden medailles
  • Dag 1 – sessie 3: Gewürztraminer Grand Cru –> 5 gouden medailles waarvan ikzelf één 98/100 quoteerde
  • Dag 2 – sessie 1: Riesling Grand Cru –> 2 gouden medailles
  • Dag 2 – sessie 2: Pinot Gris (basis)
  • Dag 2 – sessie 3: Gewürztraminer (basis) –> 1 gouden medaille
  • Dag 3 – sessie 1: Riesling (basis) + Riesling Grand Cru –> 4 gouden medailles
  • Dag 3 – sessie 2: Pinot Gris Grand Cru –> 2 gouden medailles
  • Dag 3 -sessie 3: Gewürztraminer SGN, icewine, Beerenauslese,… –> 1 Grande médaille d’or + 5 gouden

De 7 juryleden aan de tafel proeven de wijn onafhankelijk en geven hun punten door volgens een vooropgesteld proefformulier (in te geven via een PDA). De toegekende punten aan de wijn is de gemiddelde score van de proevers. Indien uw score 6 punten boven of onder het gemiddelde ligt, wordt deze geëlimineerd.
De wijn krijgt volgende medaille:

  • Grande Médaille d’Or: minstens 92 punten
  • Médaille d’Or: minstens 85 punten
  • Médaille d’Argent: minstens 82 punten

Maximum 30% per categorie van de ingezonden wijnen krijgt effectief een medaille. In concreto wil dit zeggen dat niet alle wijnen die volgens ons 82 punten toegediend kregen, en bijgevolg goed waren voor een zilveren medaille, ook effectief deze medaille zouden krijgen. Hiervoor lagen de gemiddeldes immers te hoog…

Het resultaat van deze proeverij in Riesling: 443 ingezonden wijnen: 112 medailles

  • 2 Grandes médailles d’Or
    Dopff et Irion grand Cru Schoenenbourg Vendanges Tardives 2004
    Schloss Ortenberg Trockenbeerenauslese 2009 (Baden)
  • 66 Médailles d’Or
    40 Frankrijk – 17 Duitsland – 3 USA – 3 Tsjechië – 1 Australië – 1 Luxemburg – 1 Slovakije
  • 44 médailles d’Argent
    23 Frankrijk – 13 Duitsland – 2 USA – 2 Luxemburg – 1 Australië – 1 Tsjechië – 1 Slovakije – 1 Zwitserland

De volledige resultatenlijst: http://www.portail-vins-du-monde.com/riesling/riesling2011/

Het resultaat van deze proeverij in Pinot Gris: 253 ingezonden wijnen: 73 medailles

  • 1 Grande médailles d’Or
    Znovin Znojmo Straw Wine 2009 – Satov/Tsjechië
  • 46 Médailles d’Or
    42 Frankrijk – 1 Italië- 1 Zwitserland – 2 Tsjechië
  • 26 médailles d’Argent
    19 Frankrijk – 2 Duitsland – 2 Australië – 2 Nieuw-Zeeland – 1 Zwitserland

De volledige resultatenlijst: http://www.portail-vins-du-monde.com/pinot/pinot2011/

Het resultaat van deze proeverij in Gewürztraminer: 275 ingezonden wijnen: 78 medailles

  • 2 Grandes médailles d’Or
    André Regin Gewürztraminer SGN 2007
    Wolfberger Gewürztraminer VT 2008
  • 64 Médailles d’Or
    61 Frankrijk – 1 Duitsland – 1 Oostenrijk – 1 Tsjechië
  • 12 médailles d’Argent
    8 Frankrijk – 3 Duitsland – 1 Nieuw-Zeeland

De volledige resultatenlijst: http://www.portail-vins-du-monde.com/gewurz/gewurztraminer2011/

Als ik balans moet opmaken van wat er aan onze tafel te proeven viel, kan ik niet anders dan tevreden zijn. De hoogste medaille van de SGN Gewürztraminer werd aan onze tafel uitgereikt, met daarnaast nog eens 25 gewone gouden en ettelijke zilveren medailles. De pluimpjes vlogen in het rond dus. Ik vond de overall kwaliteit enorm hoog zijn en mijn bek viel werkelijk open van verbazing over het mooie wat de Gewürztraminer, een druif die me niet echt ligt, in petto had.

De organisatie was alweer feilloos waarvoor er gerust ook een grote pluim aan het adres van Mme Christine Collins mag gegeven worden! Naast het wijnproeven werden we als koningen ontvangen in Scherwiller en werden we ondergedompeld in de eeuwenoude geheimen van de historische kelder van de Hospices Civils de Strasbourg.
Maar bovenal was er de ongelooflijke kameraadschap tussen ons. Mijn Spaanse vriend bracht zijn Navarra wijnen mee om te laten proeven (lovely Graciano), vanuit Hongarije werden er flessen ontkurkt, een heerlijke trockenbeerenauslese uit het new Yorkse Finger Lakes bezorgde ons zoete dromen… En ik, ik gooide een stok in het hoenderhok door mijn Duiste collega’s te verslaan in hun eigen gebied. De Wagner Stempel Riesling die ik mee had genomen (in magnum) bracht stilte van verbazing doorheen de gelederen.
Gelukkig kon er hartelijk gelachen worden met mijn droge opmerking dat dit het soort wijn is dat ik van hen verwacht in deze wedstrijd ;-).
Bovendien zijn er alweer nieuwe vriendschappen ontstaan. Hiermee wil ik in het bijzonder mijn Noorse vriendin Ann veel succes toewensen in het najagen van haar droom…het halen van haar diploma Master in Wine!

Zij durft tenminste doen, waar ik amper van durf dromen!!!