The road to becoming an Italian Wine Ambassador (IWA) – Part 4

Zaterdag 6 april: Dag 3
Het beloofde aan gelijkaardige dag te worden als de dag voordien. Al wijzigde ik wel het ochtendritueel door wat minder lang te ontbijten zodat er extra half uurtje was voor de studies én liet de transfer bus van het hotel naar Veronafiere aan me passeren. Aan een wandeling zou mijn lichaam meer genot hebben. Het beloofde immers zware kost te worden van bij de start.
Professor Scienza zat vol ongeduld op ons zat te wachten om een betoog te houden over de toekomstige problemen waar de wijnbouw voor staat omwille van de global warming. En dus kregen we een, alweer heerlijk boeiend, betoog over ‘How climate change will impact places of production, varieties and cultivation techniques in Italy. What can we learn from the past?’
Op de eerste dag kregen we al te horen hoe ze in Franciacorta aan het experimenteren zijn met de druif Erbamat om zicht hiertegen te wapenen. Vandaag hoorden we een veel diepgaander betoog. Professor Scienza voorspelde dat de geleidings- en snoeitechnieken die vandaag het meest gangbaar zijn zoals o.a. guyot, cordon,… opnieuw vervangen zullen worden door deze die in het verleden gebruikt werden. Pergola, bushvine training, alberello en dergelijke gaan opnieuw meer en meer gebruikt worden. Het opzoeken van hogere hoogtes lijkt een evidentie en is al even aan de gang. In dit opzicht ziet de professor een hoofdrol weggelegd in Abruzzo met Montepulciano die daar in de hoger gelegen gebieden rond de Gran Sasso een perfecte habitat zal vinden. Eenzelfde verhaal in Alto Adige maar dan voornamelijk met Schiava in de hoofdrol. Tenslotte is men al volop onderzoek aan het doen naar de ontwikkeling van nieuwe druiven die beter bestand zouden zijn tegen de warmte die dan de huidige druiven zullen vervangen.
De toekomst zal ons uitwijzen of de glazen bol zijn voorspellingen zullen uitkomen!

Guided tasting Session 3 + 4

Na de zware theoretische kost volgde er alweer een nieuwe uitgebreide proefsessie waarbij Sarah en Andrea ons bij onze hand namen en ons doorheen de te proeven wijnen loodsten. Ook vandaag kregen we de eerste twee wijnen blind geserveerd en mochten we een gok wagen naar de druif die we in het glas hadden. Gokken, ach… we weten het gewoon toch zeker (niet) 😉.
Hup, here we go!

  1. Baglio del Cristo di Campobello Grillo ‘Laluci’ 2023 (17,50 € – Vinvino)
  2. Tenute Rubino Brindisi DOC Susumaniello ‘Oltreme’ 2020 (14,40 € – Wijnkennis)
  3. Casa d’Ambra Ischia Doc Biancolella 2022 (14,60 € – Licata)
  4. Di Meo Fiano di Avellino DOCG 2022 (22 € – Niet in België)
  5. Mustilli Falanghina del Sannio DOC Sant’Agata dei Goti ‘Vigna Segreta’ 2021 (20 € – Niet in België)
  6. Cantine I Favati Greco di Tufo DOCG ‘Terrantica’ 2022 (20 € – Vandenbulcke)
  7. Masciarelli Trebbiano d’Abruzzo DOC Superiore ‘Castello di Semivicoli’ 2020 (28,40 € – Wijnkennis)
  8. Tenuta Ulisse Terre di Chieti IGP Pecorino 2023 (12 € – te koop op diverse plaatsen in België)
  9. Velenosi Marche IGT Passerina ‘Villa Angela’ 2023 (14 € – Niet in België)
  10. Decugnano dei Barbi Orvieto DOC Classico Superiore ‘Mare Antico’ 2022 (20 € – te koop op diverse plaatsen in België)
  11. Villa Simone Frascati Superiore DOCG ‘Villa dei Preti’ 2022 (15 € – Licata)
  12. Giangirolami Lazio IGT Malvasia Puntinata ‘Cardito’ 2022 (12,50 € – Caveman Wines)
  13. Bio Vio Riviera Ligure di Ponente DOC Pigato ‘Bon in da Bon’ 2022 (29 € – Il gusto Italiana in Belgio)
  14. Lunae Bosoni Colli di Luni DOC Vermentino ‘Cavagino’ 2022 (25 € – Niet in België)
  15. Pala Vermentino di Sardegna DOC ‘Soprasole’ 2022 (12,55 € – Bevovini)
  16. Capichera Vermentino di Gallura DOCG Superiore ‘Vign’Angena’ 2022 (29 € – Niet in België)
  17. Speri Valpolicella DOC Classico 2023 (12,50 € – Wijnen Michel)
  18. Bertani Valpolicella Ripasso DOC Valpantena 2021 (17,55 € – E-Wines)
  19. Monte del Frà Valpolicella Ripasso DOC Classico Superiore ‘Tenuta Lena di Mezzo’ 2020 (16,30 € – Uniquato)
  20. Le Gualte di Noemi Valpolicella DOC Classico Superiore 2013 (31 € – Wijnhuis Les terroirs)
  21. Zenato Amarone della Valpolicella DOCG Classico 2018 (52 € – te koop op diverse plaatsen in België)
  22. Grillo Iole Friuli Colli Orientali DOC Schioppettino di Prepotto 2020 (20 € – Niet in België)
  23. Volpe Pasini Friuli Colli Orientale Refosco dal Peduncolo Rosso ‘Zuc di Volpe’ 2013 (26,40 € – La Scoperta)
  24. Elena Walch Alto Adige DOC Lagrein 2022 (18,80 € – Young Charly)
  25. Cantina Rotaliana Teroldego Rotaliana DOC ‘Clesurae’ 2016 (30 € – Niet in België)
  26. Tenuta Maffone Ormeasco di Pornassio DOC 2020 (16 € – Niet in België)
  27. Braida Barbera d’Asti DOCG ‘Montebruna’ 2021 (23,50 € – Licata)

Masterclass Verdicchio dei Castelli di Jesi

Er is heel wat aan het bewegen in de Italiaanse Verdicchio wereld. Zowel Jesi, Mantelica als Lugana (Turbiana of Trebbiano di Soave is immers Verdicchio) stijgen er ontzettend in aanzien en de wijnen worden er meer en meer populair (terecht overigens wat mij betreft). Eleonara Marconi van het Instituto Marchigiano di Tutela Vini kwam er dan ook, met wel heel veel passie, haar zeg over doen. Ze was in de volle overtuiging dat de status van vooral de Verdicchio Superiore wijnen nog meer zullen winnen aan populariteit.
Uiteraard bracht ze ook enkele proefflessen mee voor ons:

  1. Vignamato Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Versiano’ 2022 (12,50 € – Vino Salentu)
  2. Sartarelli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Balciana’ 2021 (25 € – Cavatappi)
  3. Fattoria Coroncino Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Gaiospino’ 2021 (28 € – Niet in België)
  4. Andrea Felici Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Vigna il Cantico della Figura’ 2020 (43,90 € – Grappolo)
  5. La Staffa Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Rincrocca’ 2020 (29 € – Niet in België)
  6. Garofoli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Selezione Gioacchino Garofoli’ 2016 (33 € – Wineplus)

Masterclass Primitivo di Manduria

De dag werd afgesloten met een sessie over Primitivo di Manduria. Insiders weten dat ik de druif niet onmiddellijk een warm hart toedraag en dat ze wat mij betreft helemaal naar Zin-California verbannen mag worden… Nochtans begrijp ik volledig dat er ook vele liefhebbers bestaan van deze suikerrijke druif en haar hoog alcoholvolume. Het steeds aanwezige zoetgehalte maakt dat deze wijnen toegankelijker zijn dan de op aciditeit gebouwde kwaliteitsdruiven (of ben ik nu te negatief?). Gezien het consorzio di Tutela del Primitivo di Manduria wel enkele wijnen maar voornamelijk hun kat hadden gestuurd nam Sarah Heller MW het heft in handen om ons te overtuigen van de kwaliteit van deze druif en ons meer te verdieping in het terra rossa rijke Manduria en omgeving. Soms sprak de mimiek van Sarah echter boekdelen! Nice try zou ik zeggen…

  1. Cantine Lizzano Primitivo di Manduria DOC ‘Macchia’ 2021 (9,40 € – Niet in België)
  2. Claudio Quarta Vignaiolo (Tenuta Eméra) Primitivo di Manduria DOC ‘Anima di Primitivo’ 2021 (14,50 € – Niet in België)
  3. Masseria Cicella Primitivo di Manduria DOC ‘Pepe Nero’ 2021 (14 € – Niet in België)
  4. Masseria Cuturi Primitivo di Manduria DOC ‘Chidro’ 2021 (19 € – Niet in België)
  5. Vinicola Savese Pichierri Primitivo di Manduria DOC ‘Ajanoa’ 2020 (16 € – Niet in België)
  6. Apollonio Vini Primitivo di Manduria DOC ‘Mani del Sud’ 2018 (16 € – Il Sodo)


En zo hadden we dag 3 bijna overleefd. We zochten nog vlug iets lekkers om de Primitivo mee weg te spoelen, gingen vandaag voor een Prociutto e funghi pizza en de boeken vlogen terug de hotelkamer in het rond op zoek naar nog ontbrekende informatie en vooral het uittekenen van de familie stambomen van de Italiaanse druiven zodat die vers in het geheugen zaten!

Italiaanse wijnavonden – Deel 6

Aan alle goede dingen komt helaas een einde. Zo ook aan onze Italiaanse wijnavonden. Gedurende 6 vrijdagavonden nam ik 13 wijn-dorstige gelijkgestemde zielen mee in dit Italiaans avontuur. Afsluiten deden we op de meest zuiderse wijze…Campania, Puglia, Basilicata, Calabria en de eilanden Sicilia en Sardegna kwamen aan bod. Strenge schoolmeester zijnde had ik al een waarschuwend vingertje opgestoken dat de stijl van de wijnen abrupt zouden veranderen en dat we van de typische hoge zuurtegraad, die vele Italiaanse wijnen zo kenmerken, wel eens exemplaren zouden kunnen treffen die net een tekort aan die zo broodnodige eigenschap hebben. Het evenwicht zou met andere woorden wel eens zoek kunnen zijn.

Maar toch was het alweer likkebaarden geblazen. Eén van mijn favoriete regio’s stond immers op het programma: Campania!! Met graagte laat ik de ‘tranen van Christus’ aan me voorbij gaan. Lacryma Christi in wit wordt gemaakt van (hoofdzakelijk) de Coda di Volpe druif, wat zoveel als vossenstaart betekent. Dit is werkelijk zoiets als ‘What’s in a name’… 😉
Neen ik kijk vol verlangen uit naar die andere mooie witte parels die komen uit het land om en rond de Vesuvius. Greco bijvoorbeeld of die andere hoogstaande druif, Fiano!! Dit zijn werkelijk druiven die de allermooiste witte wijnen uit Italië kunnen maken. Meer dan terecht dat ze bekroond werden met een DOCG! Onbegrijpelijk echter dat sommige andere witte wijnen op gelijke voet worden geplaatst met dit hoogstaand wit genot!!
Zelfs van de Falanghina worden betere wijnen gemaakt dan pakweg van de Albana di Romagna…
Is er dan geen rood te vinden in Campania? Oh jawel…Eén van de Italiaanse topdruiven is hier heerser. Aglianico zorgt voor krachtpatsers in onder andere de Taurasi DOCG. Je leest her en der wel eens dat hij de grote broer is van de Barolo of de Barbera. Tja, een mens leest zoveel 😉

Wat kunnen we er nog treffen ginds in het zuiden? Bulkwijn…heel veel bulkwijn. Ongeveer 90% van de druiven zijn bestemd voor distillaten of voor grote coöperaties. De kwaliteitswijn die op de markt wordt gebracht kent de laatste jaren echt wel een meer dan gestage groei. Zeer mooie resultaten zien we van de Primitivo’s en Negroamaro’s uit Puglia, Aglianico heeft nog een tweede thuis op de flanken van de Vulture vulkaan in Basilicata. Canonnau laat u bij wijlen de Franse Grenaches vergeten met ontroerende resultaten op Sardegna. En dan is er ten slotte nog Sicilia!! Heerlijke wijnen van de Nero d’Avola en de laatste jaren steeds betere en betere resultaten van de Syrah. Vooral de blends tussen deze 2 druiven zijn zeer te pruimen 😉
In alle bescheidenheid moet ik je vragen Calabria te vergeten als wijngebied. Mooi vakantiegebied en de wijntjes zullen ginds ongetwijfeld kunnen bekoren. Laat ze echter ginds ;-).

De proeftafel had opnieuw 8 wijnen te bieden…althans in theorie! Mijn gasten druppelden binnen en het ene na het andere flesje werden mij toevertrouwd. Zelf had ik ook nog wat voor de afterparty opzij gezet. Enkele wijnen die bij de voorbije avonden de mist in gingen en die ik wou rechtzetten. Zo hadden we een gekurkte Dolcetto en was de Barbera niet echt optimaal. Er was dus een nieuwe Dolcetto en ik had nog 2 Barbera’s voorzien (was er toch niet eentje opnieuw gebeten door die donderse kurkduivel zeker!).

Starten deden we braafjes met een Vermentino di Gallura Van Piero Mancini. De prijs van de Primo kwam helemaal niet overeen met het resultaat in het glas. Eerlijke en correcte wijn, een beetje gebrek aan de nodige zuren. Nadien volgde het Di Meo Festijn met de Greco di Tufo en de Fiano di Avellino. Manmanman, wat is die Greco toch een heerlijke druif!!! Fris en toch vol van smaak, bomvol mineralen, heerlijk lang uitgesponnen en dan die afdronk…pure zeste van sinaas en mandarijn. Stilte…nog eens proeven…stilte…goedkeurend gemopper! Dan weet je dat het goed zit :-).
De Fiano ging op hetzelfde elan verder, opnieuw de frisse volheid, de mineralen maar een andere afdronk. Meer kruidigheid ook in ons glas. Yeah…wit Campania had zijn naam meer dan gemaakt!!

Met goed gemoed konden we het rood aanvangen. Opnieuw viel Piero Mancini door de mand. Dit keer met de Canonnau di Sardegna. Gelukkig had één van mijn gasten ook voor een Canonnau gezorgd. De Dule van Gabbas was van een hele andere kwaliteit. Het moet gezegd zijn dat ook de prijs het dubbele was van de eerste fles…maar toch!
Hoofdstuk Puglia dan maar met het fijne en kwaliteitsdragende Schola Sarmenti. Ik had in de officiële degustatie de Roccamora (Negroamaro uit Nardo DOC) en de Cubardì Primitivo voorzien. Beide wijnen zijn totaal uiteenlopend. De Roccamora is een geweldige Negroamaro, een ware fruitexplosie. Voor de meesten de verrassing van de avond. De Primitivo was verfijnd en elegant, 2004 reeds en verre van versleten. Dit is Primitivo zoals hij hoort te zijn! Achteraf kwam er nog een andere Negroamaro de Nerio en een zoete Primitivo (verrassend mooi).

Afsluiten deden we met een pure Nero d’Avola van Sallier de la Tour en uiteraard een Taurasi DOCG. De Sciliaan viel tegen…ik ken de wijn al lang en hij draagt niet langer meer. Spijtig want dit was ooit super.
Voor de Taurasi gingen we terug naar Di Meo. Eentje van het jaar 2001 en voor het eerst gedurende de avond hadden we discussie. Heerlijk voor één, niet goed voor de ander. Proef hem een keertje en laat me jullie bevindingen maar weten 😉

En zo doken we met de nodige pollo de avond in! Het moet gezegd zijn dat ‘La Mamma‘ blij haar applaus in ontvangst nam. Tevens ben ik een tevreden man. Op geen moment had ik met een mopperende bende te maken. En blije en vrolijke gezichten, genietend van al dat moois. Het niveau van de groep was uitermate hoog. Dat maakt het natuurlijk makkelijker en menig discussie werd gevoerd…steeds met het nodige respect voor de ander zijn mening. Dit is het waar wijnproeven voor moet staan…Plezier, vreugde, dorst naar kennis, dorst naar deze godendrank…maar steeds met de nodige ernst en respect voor elkaar.

Ohja…Luc werd verkozen tot de “neus” van de avonden. Hij verdiende dan ook de rosé bubbels van Berlucchi (Franciacorta). Als bij wonder stond hij echter gekoeld en waren er ‘toevallig’ champagneglazen voorhanden 😉

Bravissimo e Grazie!! Alla Prossima Volta!

Italiaanse wijnavonden – Deel 1

Bezig zijn met wijn, niets zo leuk als dat. Bijgevolg doen we dat dan ook maar!
Waarom bijvoorbeeld eens niet ‘bezig zijn’ met Italiaanse wijnen? Geef toe, vele wijnliefhebbers hebben het toch zo moeilijk hun weg te vinden in het doolhof waarin het Italiaanse wijnlandschap wordt uitgetekend. Als je het van dichterbij gaat bekijken moet je er ook niet verwonderd over zijn dat het bij menigeen een ‘gat in hun cultuur’ is.

En dus schrijven we een opleiding uit, gespreid over 6 avonden! Doelpubliek: enthousiaste wijnliefhebbers – met of zonder voorkennis – die niet onmiddellijk op hun mondje gevallen zijn en die met graagte ook een woordje placeren over de aangeboden onderwerpen.

Zo gingen we dan van start, samen met de 13 genodigden. Zo’n avondje zit eigenlijk poepsimpel in elkaar: na wat blablabla (de indeling van de provincies over noord tot zuid, wat geschiedenis, een stukje cheap-talk, en de indeling van de Italiaanse wetgeving) over het thema van de avond, volgt er een degustatie.
Prettig om zien is steeds dat geschuifel met de stoelen als we aan het 2e deel van de avond beginnen… de messen worden gescherpt, de verwachtingen zijn hoog en vooral de dorst is groot! De dorst naar kennis weliswaar ;-).

Gedurende deze 6 avonden zullen er een waaier aan druivenrassen de revue passeren! Natuurlijk, we zitten in Italië… Bijgevolg zullen er tevens een waaier aan smaken volgen. En zij die vastgeroest zijn aan de wereldburgers der druiven als daar zijn Cabernet, Merlot, Syrah, Chardonnay, Sauvignon, etc. zullen lichtjes bedrogen uitkomen! Afzetten die oogkleppen, hoofd lichter achterover buigen en kappen maar met dat onbekende spul ;-).
You just love it or hate it!

Acht wijnen waren uitverkoren hun laatste adem uit te blazen. Sommigen onder hen waren al onthoofd, van anderen hadden we dan weer spijt dat we ze niet vroeger soldaat gemaakt hadden.
De wijnen waren zowat van overal, en toch ook weer niet. Zachtjes de eerste nadrukken leggen van de toonaangevende regio’s was de onderliggende boodschap en uiteraard ook verrassen!

Verrassen deed alleszins onze opener van de avond. De Epilogo di Cantalfieri Blanc de Noirs 2004 mag dan wel gemaakt zijn volgen de traditionele methode en van de Pinot Nero. Het was al een dood vogeltje, nog voor hij in het glas kwam! Oeps, die aanzet van de avond kon een pak beter… Waar was de pareling naartoe? Moet er geen mooi schuimkraagje verschijnen bij het ingieten? En dan volgde er oxidatie en vergane smaak-gloriën. Altijd positief blijven! Het kan alleen maar beteren. Maar toch, die prijs…slik!

Roeien met de riemen die we hebben en dus stapten we in onze sloep, gingen we helemaal de Adriatische zee door, likten we vlug de hiel alvorens aan te landen in Sicilia waar we een Catarratto proefden van Fazio. Haha opzet geslaagd…aantonen dat het in Sicilia verdomd moeilijk is de nodige zuren in hun wijnen te krijgen en zoals in dit geval te behouden. Tijd om dit pad te verlaten en pianissimo crescendo te gaan.

All the way back again to Friuli met een Pinot Grigio van Tenuta Pinni. Mooi uitgesponnen, prachtig evenwicht en een schoolvoorbeeld van degelijkheid.

Forte, Forte! Onze laatste witte wijn…Ik kan het niet laten om als liefhebber van de Riesling aan te tonen wat een prachtige resultaten er gemaakt worden van deze druif in Süd Tirol/Alto Adige. De Montiggl van St-Michael-Eppan werd van stal gehaald en ontkurkt. Al gauw volgenden de ‘oehs en de aahs’. Inderdaad waarachtig een mooi stukje mineraal vocht dat onze lippen bedwelmde!

Tijd voor het rode hoofdstuk aan te snijden. Een lichte tip van de sluier te lichten voor wat nog komen zal gaan. In volgorde proefden we een Barbera d’Asti van Cascina Castle’t uit Piëmonte (fruitig, correct maar ik heb toch besloten om in de toekomst een andere Barbera als voorbeeld te nemen), de Mongrana Maremma van Querciabella uit Toscane (oerdegelijk als steeds) en om af te sluiten Di Meo’s Don Generoso uit Irpina, Campania.
Deze laatste was een zeer concentreerde wijn, met een zeer complex aroma en smaak geheel. Aglianico op zijn best! Njammienjammienjammie 🙂

Eindigen deden we de avond met wat typische Italiaanse hapjes. Dit deden we echter niet vooraleer we nog een Reciotto van Pieropan – Le Colombare – ( one hundred percent Garganega sir) dronken op een succesvolle verderzetting van dit uiterst gezellig samenzijn!

Alla Prossima Volta!