Prosecco: het sprankelende symbool van Italië

Posted on november 24, 2024 by Bottle Case

Stel je de mensen de vraag hoe de Italiaanse bubbels noemen zullen ze meestal, ondanks de stijgende reputatie van onder andere Franciacorta, Prosecco antwoorden in plaats van Spumante. Prosecco is inderdaad een van de meest geliefde wijnen van Italië, bekend om zijn levendige bubbels en frisse, veelzijdige karakter. Deze wijn wordt geproduceerd in het noordoosten van Italië en heeft de harten van wijnliefhebbers wereldwijd veroverd. Of het nu gaat om een aperitief of een feestelijke gelegenheid, Prosecco past bij elke situatie. 

Wat is Prosecco?

Prosecco is een mousserende wijn afkomstig uit de glooiende heuvels van Noordoost-Italië. Bekend om zijn frisse en levendige karakter, is prosecco uitgegroeid tot een van ’s werelds meest geliefde mousserende wijnen. De wijn wordt voornamelijk geproduceerd in de regio’s Veneto en Friuli Venezia Giulia. De belangrijkste druif die hiervoor wordt gebruikt, is Glera, een inheemse variëteit die Prosecco zijn kenmerkende eigenschappen geeft: frisheid, bloemige en fruitige aroma’s en een uitgebalanceerde zuurgraad. De naam prosecco is afgeleid van het dorp Prosecco nabij Trieste.

De Martinotti-methode

Prosecco wordt gemaakt volgens de Martinotti-methode, die internationaal beter bekend is als de Charmat-methode. Bij deze techniek vindt de tweede gisting plaats in grote roestvrijstalen tanks (autoclaven) onder druk. Dit proces behoudt de primaire aroma’s van de druif en zorgt voor een fijne mousse en een kenmerkende frisheid.

De Martinotti-methode werd in 1895 ontwikkeld door Federico Martinotti, een Italiaanse oenoloog. Op zoek naar een eenvoudiger en innovatiever proces voor de productie van mousserende wijnen, bedacht Martinotti een systeem waarbij de tweede gisting—verantwoordelijk voor de bruisende bubbels—plaatsvindt in grote, drukbestendige roestvrijstalen tanks, in plaats van in afzonderlijke flessen.

Hoewel Martinotti het concept introduceerde, verfijnde en patenteerde de Franse ingenieur Eugène Charmat de methode in 1910, wat de alternatieve naam verklaart. Toch verwijzen Italianen trots naar deze methode als de Martinotti-methode, als eerbetoon aan de bedenker..

De Martinotti-methode stroomlijnt de productie van mousserende wijn met een zorgvuldig gecontroleerd proces:

  1. Productie van de Basiswijn
    Het proces begint met stille basiswijn, gemaakt van specifieke druivensoorten. Voor Prosecco zijn dit Glera-druiven, die bekendstaan om hun bloemige en fruitige kenmerken.
  2. Tweede Gisting
    De basiswijn wordt overgebracht naar drukbestendige tanks, waar suiker en gist worden toegevoegd. Deze mix ondergaat een tweede gisting, waarbij koolzuurgas wordt gevormd—de bubbels die mousserende wijn definiëren.
  3. Temperatuurcontrole
    De tank wordt gekoeld om de gisting te stoppen bij het gewenste zoetheidsniveau. Hierdoor behoudt de wijn zijn fruitige en frisse profiel.
  4. Filtratie en Botteling
    Na de gisting wordt de wijn onder druk gefilterd om de bubbels te behouden en vervolgens gebotteld voor distributie.

De verschillende typen Prosecco

Niet alle Prosecco is hetzelfde! En hier kampt Prosecco met een probleem. Er zijn zodanig veel verschillende aanduidingen voor Prosecco dat het voor de consument lastig is om te weten met welke Prosecco ze nu te maken hebben. We proberen hierin de nodige klaarheid te scheppen.

Prosecco DOC

Dit is de meest voorkomende Prosecco! Prosecco DOC wordt geproduceerd in een uitgestrekt gebied in het noordoosten van Italië, verspreid over negen provincies in de regio’s Veneto en Friuli Venezia Giulia. Deze provincies zijn:

  • Veneto: Treviso, Venetië, Vicenza, Padua en Belluno
  • Friuli Venezia Giulia: Gorizia, Pordenone, Triëst en Udine

Het hart van de Prosecco DOC-productie ligt in de vlakke en licht heuvelachtige landschappen rond Treviso, een provincie met een rijke wijnbouwtraditie. De wijngaarden van Prosecco DOC bevinden zich vaak op vruchtbare vlaktes, waar het klimaat en de bodem perfect zijn voor de teelt van de Glera-druif.

De productie van Prosecco DOC wordt gereguleerd volgens Italiaanse en EU-wetgeving om consistentie en authenticiteit te garanderen. Belangrijke voorschriften zijn:

  • Druivenrassen: Prosecco DOC moet voor minstens 85% uit Glera bestaan. De resterende 15% mag afkomstig zijn van druivensoorten zoals Verdiso, Perera, Bianchetta of toegestane internationale variëteiten zoals Chardonnay, Pinot Grigio en Pinot Nero.
     
  • Opbrengstbeperking: Om de kwaliteit te waarborgen, is de maximale opbrengst beperkt tot 18 ton per hectare, zodat de druiven hun kenmerkende smaak en aroma behouden.
     
  • Alcoholgehalte: De wijn moet een minimaal alcoholgehalte hebben van 10,5% voor spumante (mousserend) en 10% voor frizzante (licht mousserend).

Het terroir speelt een cruciale rol in het karakter van Prosecco DOC. De regio wordt gekenmerkt door:

  • Klimaat: De wijngaarden profiteren van een mild, gematigd klimaat dat wordt beïnvloed door de Adriatische Zee en de uitlopers van de Dolomieten. Warme zomers en koele nachten zorgen voor een optimale rijping van de Glera-druiven, waarbij de zuurgraad en aromatische complexiteit behouden blijven.
     
  • Bodem: De bodems in de Prosecco DOC-zones variëren van alluviale gronden rijk aan klei en zand in de vlaktes tot kalkhoudende en leemachtige gronden in licht glooiende gebieden. Deze bodems bieden uitstekende drainage en voedingsstoffen, ideaal voor de Glera-druif.

Prosecco Asolo DOCG

De wijngaarden die Prosecco Asolo DOCG produceren, bevinden zich in de regio Veneto, in het noordoosten van Italië, specifiek in de heuvels van Colli Asolani. Deze glooiende heuvels liggen ten westen van Treviso, rondom het schilderachtige middeleeuwse stadje Asolo, dat vaak “De Parel van Veneto” wordt genoemd.
Het Asolo-gebied omvat 18 gemeenten, met wijngaarden die zich voornamelijk bevinden op een hoogte van 100 tot 400 meter boven zeeniveau.

De productie van Prosecco Asolo DOCG wordt streng gereguleerd om de kwaliteit en authenticiteit te waarborgen. Belangrijke wettelijke vereisten zijn:

  1. Druivenras: De wijn moet voornamelijk gemaakt zijn van Glera-druiven (minimaal 85%), met maximaal 15% van andere toegestane rassen zoals Verdiso, Bianchetta Trevigiana, Perera of Chardonnay.
     
  2. Geografische Beperkingen: De druiven moeten exclusief afkomstig zijn uit het aangewezen gebied binnen de Colli Asolani-heuvels.
     
  3. Oogst en Opbrengst: De maximale opbrengst per hectare is beperkt tot 13,5 ton, wat zorgt voor een focus op kwaliteit boven kwantiteit.
     
  4. Alcoholgehalte: Het minimale alcoholgehalte moet 10,5% zijn voor Spumante en 10% voor Frizzante-stijlen.
     
  5. Superiore: De term “Superiore” is gereserveerd voor Prosecco Asolo DOCG Spumante waarbij er strengere productie eisen worden opgelegd.

De unieke kenmerken van Prosecco Asolo DOCG zijn te danken aan het terroir—een harmonieus samenspel van bodem, klimaat en landschap.

  • Bodemsamenstelling: De heuvels van Asolo zijn rijk aan kalkhoudende mergel en klei, wat zorgt voor uitstekende drainage en tegelijkertijd essentiële voedingsstoffen vasthoudt. Deze bodem draagt bij aan de complexiteit en minerale tonen van de wijn.
     
  • Klimaat: De regio profiteert van een gematigd klimaat met warme dagen en koele nachten. Deze temperatuurschommelingen versterken de ontwikkeling van aromatische verbindingen in de Glera-druiven, wat resulteert in de heldere, fruitige tonen die kenmerkend zijn voor Prosecco Asolo DOCG.
     
  • Topografie: De glooiende wijngaarden maximaliseren de zoninval en verminderen het risico op vorst, wat bijdraagt aan een optimale rijping van de druiven.

Prosecco Superiore Conegliano Valdobbiadene DOCG

Genesteld in de schilderachtige heuvels van de Veneto-regio, ten noordoosten van Venetië, is de Conegliano Valdobbiadene-zone het kloppende hart van de beste Prosecco-productie. Deze wijngaarden strekken zich uit over 15 gemeenten tussen de steden Conegliano en Valdobbiadene, en beslaan ongeveer 8.700 hectare steile, zonovergoten hellingen.

Het gebied heeft de status van UNESCO-werelderfgoed vanwege zijn “cultuurlandschap”, gekenmerkt door de harmonieuze wisselwerking tussen natuurlijke schoonheid en menselijke cultivatie. Steile terrassenwijngaarden zijn bezaaid met oude dorpjes wat zorgt voor schilderachtige zichten.

De DOCG-status (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) is de hoogste kwaliteitsaanduiding voor wijn in Italië, en de regelgeving zorgt ervoor dat Conegliano Valdobbiadene Prosecco met de grootste zorg wordt gemaakt:

  1. Druivensamenstelling: De wijn moet voornamelijk worden gemaakt van Glera, de kenmerkende witte druif van Prosecco, die ten minste 85% van de blend uitmaakt. Aanvullende variëteiten zoals Verdiso, Bianchetta Trevigiana, Perera of Pinot (Bianco, Grigio, Nero) mogen spaarzaam worden gebruikt.
     
  2. Productiezone: Druiven moeten uitsluitend afkomstig zijn uit het gedefinieerde DOCG-gebied.
     
  3. Opbrengstlimieten: Om de kwaliteit te behouden, zijn de opbrengsten beperkt tot 13,5 ton per hectare.
     
  4. Subzones: Het DOCG-gebied omvat specifieke crus zoals Cartizze en Rive,

Wat Conegliano Valdobbiadene onderscheidt, is zijn unieke terroir

  • Bodem: De bodems in de regio variëren van kalksteen en mergel in Valdobbiadene tot kleigronden rond Conegliano. Deze diversiteit geeft de wijnen complexiteit en subtiele mineraliteit.
     
  • Klimaat: Een gematigd klimaat, beïnvloed door de Dolomieten in het noorden en de Adriatische Zee in het zuiden, zorgt voor ideale rijpingsomstandigheden. Warme dagen en koele nachten versterken de aromatische intensiteit en behouden de natuurlijke zuurgraad van de druif.
  • Topografie: De steile, op het zuiden gerichte hellingen zorgen voor optimale zonblootstelling en natuurlijke drainage, wat cruciaal is voor het telen van gezonde, smaakvolle druiven.

Zeer verwarrend is dat deze Prosecco onder verschillende benamingen de markt op mag gaan! Officieel spreken we over Prosecco Conegliano Valdobbiadene DOCG. Maar je mag ook Superiore toevoegen of eenvoudigweg Prosecco Superiore DOCG gebruiken. Om nog meer verwarring te stichten mag het ook Prosecco Conegliano DOCG of Prosecco Valdobbiadene DOCG, beiden al dan niet met de toevoeging van Superiore… Men spreekt al lang om een uniformiteit hierover te vinden, tot op heden echter zonder succes.

Rive en Cartizze: het beste van het terroir

Binnen de DOCG Conegliano Valdobbiadene zijn er twee speciale aanduidingen Prosecco Rive en Prosecco Cartizze. Het zijn beide hoogwaardige varianten van Prosecco, afkomstig uit de Conegliano Valdobbiadene regio in Italië, maar ze hebben enkele belangrijke verschillen:

  • Rive: Deze term verwijst naar specifieke subzones van de heuvels in Conegliano-Valdobbiadene. Rive betekent “steile hellingen” in het lokale dialect en verwijst naar de steilste wijngaarden in de Conegliano Valdobbiadene DOCG. Alleen wijnen van de steilste hellingen met ideale bodems kunnen als Rive Prosecco Superiore worden aangeduid. Deze druiven worden met de hand geoogst. Rive wijnen tonen vaak een jaartal op het etiket.
  • Cartizze: Een klein gebied van slechts 107 hectare, beschouwd als de Grand Cru van Prosecco. Dit gebied produceert enkele van de meest geconcentreerde, elegante en verfijnde Prosecco Superiore wijnen. De wijngaarden zijn extreem steil, waardoor alles met de hand moet worden gedaan. Cartizze wijnen hebben vaak delicate aroma’s van jasmijn en roos, met smaken van peer en tropisch fruit.

    De afkomst van de naam Cartizze is nog niet helemaal duidelijk! Het zou kunnen komen van Gardiz: Dit is een historisch woord in het lokale dialect dat verwijst naar de droogrekken die werden gebruikt voor het maken van appassimento-stijl wijnen.
    Of van Cardus: Een andere theorie suggereert dat de naam komt van het woord voor “distel,” wat een verwijzing zou kunnen zijn naar de topografie van de wijngaard.

Prosecco Rosé

Prosecco heeft lange tijd enkel als een witte sprankelende wijn op de markt mogen komen. Omwille van het wereldwijde succes van de roséwijnen en om het belang van prosecco (en de productie) extra uit te breiden werd er in 2020 een marketing besluit genomen om ook een rosé versie toe te laten en op de markt te brengen. Deze beslissing stelde wijnmakers in staat om de traditionele Glera-druif, die minstens 85% van de wijn uitmaakt, te mengen met 10-15% Pinot Noir, wat een vleugje kleur en een diepte van smaak toevoegt aan de geliefde Prosecco. Het resultaat was een onmiddellijke hit, met 16,8 miljoen geproduceerde flessen in het eerste jaar alleen.

De marktrespons op Prosecco Rosé is dus niets minder dan fenomenaal. In het debuutjaar werd de wijn snel een favoriet, met grote retailers zoals Lidl en M&S die indrukwekkende verkoopcijfers rapporteerden. Tegen 2021 was de productie gestegen om aan de groeiende vraag te voldoen, met schattingen die suggereren dat er jaarlijks tot 50 miljoen flessen geproduceerd zouden kunnen worden. Deze snelle groei onderstreept de aantrekkingskracht van de wijn, die de lichte, verfrissende kwaliteiten van Prosecco combineert met de trendy allure van rosé.

De druiven van Prosecco

De ster van Prosecco is de Glera-druif, die wordt gekenmerkt door:

  • Aroma’s: Tonen van groene appel, peer, witte bloemen en citrus.
  • Zuurgraad: Levendig en fris, wat bijdraagt aan de drinkbaarheid.
  • Structuur: Licht en soepel, wat Prosecco aangenaam toegankelijk maakt.

In sommige benamingen mogen kleine hoeveelheden van andere lokale druiven, zoals Verdiso, Perera of Bianchetta, worden toegevoegd om extra complexiteit te creëren. Ook internationale rassen zoals Chardonnay, Pinot Grigio of Pinot nero zij nin kleine hoeveelheden toegestaan.

Welke stijl verkies je, Prosecco Brut of Extra Dry?

Lange tijd kwam Prosecco enkel maar op de markt als een licht zoete, extra dry bubbel. Sinds enige tijd is er een kentering ingezet die meer aanleunt bij de wereldwijde consumenten vraag naar drogere versies van schuimwijnen en dus zien we steeds meer en meer Brut of zelfs Extra brut opduiken. 

Prosecco Brut is de droogste variant van prosecco, met een restsuikergehalte van maximaal 12 gram per liter. Deze stijl staat bekend om zijn frisse en levendige smaak, waarbij de natuurlijke zuren en fruitige aroma’s goed tot hun recht komen. Prosecco Brut is ideaal voor liefhebbers van een strakke, verfrissende wijn zonder al te veel zoetheid.

Smaakprofiel:

  • Droog en knapperig
  • Frisse zuren
  • Aroma’s van groene appel, citrus en soms een vleugje mineraliteit

Hoewel de naam anders doet vermoeden, is Prosecco Extra Dry iets zoeter dan Brut, met een restsuikergehalte tussen de 12 en 17 gram per liter. Deze stijl biedt een zachtere en rondere smaakervaring, wat het een aantrekkelijke keuze maakt voor degenen die een subtiele zoetheid in hun wijn waarderen.

Smaakprofiel:

  • Licht zoet met een zachte afdronk
  • Gebalanceerde zuren
  • Aroma’s van rijpe peer, appel en een hint van bloemen

Prosecco: bewaren of meteen drinken?

Prosecco is bedoeld om jong te drinken, bij voorkeur binnen één tot twee jaar na botteling. Op deze manier blijven de frisse aroma’s en levendige bubbels optimaal behouden. Het is geen wijn die geschikt is om te rijpen, aangezien langdurige opslag de kenmerkende eigenschappen kan verminderen.

Conclusie

Prosecco is meer dan alleen een wijn: het is een symbool van de Italiaanse levensstijl, een viering van gezelligheid en eenvoud. Met zijn verschillende benamingen en het brede scala aan terroir biedt Prosecco een brede smaakervaring die elke wijnliefhebber kan waarderen. Laten we proosten op deze buitengewone Italiaanse mousserende wijn en genieten van elke sprankelende slok!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Col Fondo: De Authentieke Italiaanse Methode voor Schuimwijn

Posted on oktober 17, 2024 by Bottle Case

Wanneer we aan Italiaanse schuimwijnen denken, komen namen zoals Prosecco of Franciacorta meteen naar boven. Maar voor de liefhebbers van authentieke, ambachtelijke wijnen is er een minder bekende, maar fascinerende techniek die aan een ware heropleving bezig is: Col Fondo. Deze eeuwenoude methode, ook wel bekend als de Italiaanse versie van de méthode ancestrale, biedt een unieke en ongepolijste interpretatie van schuimwijn. In dit artikel duiken we dieper in de wereld van Col Fondo, de traditie, de smaken en waarom het steeds geliefder wordt bij wijnkenners en fijnproevers.

Wat is Col Fondo?

De term Col Fondo verwijst naar een traditionele manier van mousserende wijnproductie, waarbij de tweede gisting plaatsvindt in de fles zonder dat de wijn wordt gefilterd. Het resultaat is een wijn die troebel is, doordat de gistresten (de fondo) in de fles achterblijven. Dit geeft de wijn een robuust, rustiek karakter en een unieke smaak. Dit onderscheidt Col Fondo van modernere methoden, zoals de Charmat-methode (Martinotti), waarbij de gisting plaatsvindt in roestvrijstalen tanks en de wijn helder in de fles wordt gedaan.

Wat Col Fondo zo interessant maakt, is de onvoorspelbaarheid en het authentieke karakter van de wijn. De wijnmaker heeft weinig controle over de exacte uitkomst, wat resulteert in wijnen die hun oorsprong en terroir op een ongefilterde manier weerspiegelen.

Hoewel Col Fondo vaak geassocieerd wordt met Prosecco , de regio Veneto en het gebruik van de Glera druif, wordt deze methode tegenwoordig op verschillende plaatsen in Italië en daarbuiten gebruikt. Een opvallend voorbeeld is de Zero Infinito van het gerenommeerde wijnhuis Pojer e Sandri uit de regio Trentino. Deze wijn, gemaakt van de Solaris-druif (een resistente druivensoort die ideaal is voor duurzame wijnbouw), laat zien hoe veelzijdig de Col Fondo-methode kan zijn.
Zero Infinito is een biodynamische wijn zonder toegevoegde suikers of sulfieten, wat de natuurlijke benadering van deze methode benadrukt. De wijn wordt niet gefilterd en blijft troebel door de natuurlijke gisten in de fles. Deze ‘fondo’ draagt bij aan de levendige smaak en het unieke karakter van de wijn. Het resultaat is een wijn die een breed scala aan smaken biedt, van citrus en groene appel tot bloemige en minerale tonen.

De Smaak van het Authentieke

Wijnen gemaakt volgens de Col Fondo-methode hebben een uniek smaakprofiel. Ze zijn vaak droger dan standaard Prosecco, met minder suiker en een natuurlijkere gisting. De mousse is doorgaans minder intens, maar fijner en zachter. Wat vooral opvalt, is de complexiteit: tonen van gist, amandelen, groene appel, citrus en soms zelfs een vleugje brioche. De natuurlijke gisten in de fles zorgen voor een voortdurende evolutie van de wijn, waardoor hij robuust en levendig blijft.

De gistresten in de fles geven ook een wat ruwer, rustieker mondgevoel. Dit maakt Col Fondo bijzonder aantrekkelijk voor wijnliefhebbers die op zoek zijn naar authentieke, ongeraffineerde smaken. Het is een wijn die echt leeft en die je uitnodigt om met zorg te ontdekken.

Col Fondo: Frizzante Stijl

Een belangrijk kenmerk van Col Fondo (Sui Lieviti) wijnen is dat ze vaak in de frizzante-stijl worden gemaakt, in plaats van de intensere spumante-stijl. Waar Spumante-wijnen (zoals Champagne, Franciacorta…) een krachtigere bubbel hebben, biedt Col Fondo een meer delicate, bruisende sensatie. Dit maakt het een uitstekende wijn om te combineren met een breed scala aan gerechten, zonder dat de wijn te dominant wordt. 

De zachtere bubbels van een frizzante zorgen ervoor dat Col Fondo minder “schuimwijnachtig” aanvoelt, en meer een rustieke, ambachtelijke beleving geeft. De fijne mousse smelt weg op de tong, wat plaats maakt voor de complexe en vaak uitgesproken smaken van de wijn. Dit subtiele bruisen maakt Col Fondo wijnen erg veelzijdig en toegankelijk, zelfs voor mensen die normaal geen fan zijn van mousserende wijnen.

Het Heropleven van een Oude Traditie

Hoewel de Col Fondo-methode een eeuwenoude techniek is, verdween hij in de loop der jaren naar de achtergrond door de groeiende populariteit van moderne productiemethoden. Veel wijnhuizen schakelden over op de efficiëntere Charmat-methode om aan de massale vraag naar Prosecco te voldoen. De nauwkeurige controle over het fermentatieproces zorgde voor consistente resultaten, wat aantrekkelijk was voor een breed publiek.

De laatste jaren is er echter een toenemende vraag naar natuurlijke, biologische en ambachtelijke wijnen. Dit heeft geleid tot een heropleving van traditionele methoden zoals Col Fondo. Kleine, ambachtelijke wijnmakers omarmen deze techniek opnieuw om wijnen te creëren die trouw zijn aan hun oorsprong, terroir en de tijdloze kunst van het wijnmaken.

Hoe Drink je Col Fondo?

Een Col Fondo wordt vaak jong gedronken, maar door de aanwezigheid van gistresten kan hij in de fles verder ontwikkelen, wat interessante smaakveranderingen oplevert. Het is een wijn die het best gekoeld wordt geserveerd, tussen de 8 en 10 graden Celsius. Het troebele karakter van de wijn kan voor sommigen even wennen zijn, maar het draagt juist bij aan de authentieke beleving. Sommigen decanteren de wijn om de gistresten achter te laten in de fles, terwijl anderen de wijn graag met alles erop en eraan drinken.

Col Fondo past goed bij een breed scala aan gerechten, van lichte hapjes zoals olijven en charcuterie, tot visgerechten en zelfs wat rijkere gerechten zoals risotto en gevogelte. De frisse zuren en de zachte mousse maken het een ideale begeleider van de Italiaanse keuken.

Conclusie

Col Fondo is meer dan zomaar een schuimwijn; het is een eerbetoon aan de traditie en ambacht van het wijnmaken. In een wereld waar consistentie en perfectie vaak de norm zijn, biedt deze wijn een ongefilterde, pure ervaring die het terroir en de druiven tot hun recht laat komen. Voor de avontuurlijke wijndrinker, op zoek naar iets speciaals, is Col Fondo een absolute aanrader.

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , | 1 Comment »

The road to becoming an Italian Wine Ambassador (IWA) – Part 5

Posted on mei 12, 2024 by Bottle Case

Zondag 7 april – Dag 4:
De laatste voorbereidende dag waar er voor het eerst wat dieper werd ingegaan op de proefgedeelte van het examen. Hierdoor werd er wat meer tijd genomen bij het proeven van de wijnen. Daar begonnen we dan ook onmiddellijk mee, want, jawel hoor om 08u30 werd het eerste glas geschonken en gingen we ongestoord verder met het proeven, proeven en nogmaals proeven.
Het voor IWA ontworpen proefformulier hadden we de voorbije dagen ons volledig eigen kunnen maken en kende nog weinig geheimen. Uiteraard mag je dit formulier niet gebruiken tijdens de blindproef op het examen en dus was het uitkijken dat je bij de notities geen elementaire zaken over het hoofd zou zien die je dan punten zouden kosten. Je moet tijdens deze blindproef ook melden welke druif je in het glas denkt te hebben en welke DOC(G) daarbij hoort. Tijdens deze laatste proefsessies werd er vooral benadrukt dat je geen tegenstrijdigheden mag vertellen (wat ook geheel logisch is) én dat je toch in de goede richting moet zitten met uw eindoordeel. Het is, om een voorbeeld te schetsen, geen probleem als je een Friulano uit Friuli aan het beschrijven bent als een andere wijn uit het noordoosten van Italië met dezelfde karakteristieke eigenschappen betreffende de vinificatie. Ga je de wijn echter plaatsen in het zuiden van Italië, en bv omschrijven als een Fiano uit Campania dan krijg je een streep door de rekening. Hetzelfde als je volledig andere vinificatietechnieken omschrijft dan de wijn heeft ondergaan. We kunnen hiermee leven en hopen op een gunstig gezinde proefzin morgen.

Guided Tastings part 5 + 6

  1. Avignonesi Vino Nobile di Montepulciano DOCG 2020 (28 € – Licata)
  2. Rocca delle Macie Chianti Classico DOCG Gran Selezione ‘Tenuta Fizzano il Crocino’ 2020 (30,00 € – Wijnkennis)
  3. Tolaini Chianti Classico DOCG ‘Vallenuova’ 2021 (22 € – Baeten Vinopolis)
  4. Castello Banfi Brunello di Montalcino DOCG ‘Poggio alle Mura’ 2021 (73 € – Vino Salentu)
  5. Librandi Cirò DOC Rosso Classico Superiore Riserva ‘Duca Sanfelice’ 2021 (17 € – Licata)
  6. Audarya Monica di Sardegna DOC 2022 (14 € – Niet in België)
  7. Argiolas Cannonau di Sardegna DOC Riserva ‘Senes’ 2019 (27 € – L’arco)
  8. Guado al Melo Bolgheri DOC Rosso ‘Rute’ 2021 (23 € – Niet in België)
  9. La Valentina Montepulciano d’Abruzzo DOC Riserva ‘Spelt’ 2020 (20,50 € – Chaccali)
  10. Vignuolo Castel del Monte DOC Nero di Troia 2020 (10 € – Niet in België)
  11. Gianfranco Fino Salento IGT Primitivo ‘Es’ 2022 (80 € – VyVin)
  12. Menhir Salento Puglia IGT Negroamaro ‘N° Zero’ 2022 (11,60 € – Dulst)
  13. Leone de Castris Salice Salentino DOC Negroamaro Riserva ‘Per Lui’ 2019 (45 € – Vino Salentu)
  14. Cavalier Pepe Taurasi DOCG ‘Opera Mia’ 2016 (35 € – Dulst)
  15. Elena Fucci Aglianico del Vulture DOC ‘Titolo’ 2021 (40 € – Te koop op diverse plaatsen in België)
  16. Planeta Noto DOC Nero d’Avola ‘Santa Cecilia’ 2020 (31,50 € – Niet in België)
  17. Tabarrini Montefalco Sagrantino DOCG ‘Campo alla Cerqua’ 2018 (52 € – Niet in België)
  18. Nino Franco Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato ‘Nodi’ 2021 (19,00 € – Niet in België)
  19. Villa Sandi Valdobbiadene Prosecco Superiore di Cartizze DOCG Spumante Brut Millesimato ‘La Rivetta’ 2023 (37 € – Wijnkennis)
  20. Sandro de Bruno Lessini Durello DOC Brut Nature Metodo Classico Millesimato ‘36’ 2018 (20 € – Niet in België)
  21. Ferrari Trento DOC Extra Brut Millesimato Riserva ‘Lunelli’ 2015 (69 € – Licata)
  22. Ca’ del Bosco Franciacorta DOCG Brut Nature Millesimato ‘Vintage Collection’ 2019 (55,00 € – Young Charly)
  23. Fontanafredda Alta Langa DOCG Brut Nature Millesimato ‘Vigna Gatinera’ 2015 (46 € – Niet in België)
  24. Graci Etna DOC Rosato 2022 (23 € – Niet in België)
  25. Gentill Bardolino Chiaretto DOC 2022 (8 € – diverse plaatsen in België)
  26. Giancarlo Ceci Agrinatura Castel del Monte Bombino Nero DOCG Rosato ‘Parchitello’ 2022 (12 € – Niet in België)
  27. Cleto Charli Lambrusco di Sorbara DOC Frizzante Secco ‘Vecchia Modena Premium Mention Honorable’ 2022 (15 € – Niet in België)
  28. Braida Brachetto d’Acqui DOCG 2023 (17 € – Licata)
  29. Marenco Moscato d’Asti DOCG ‘Scrapona’ 2023 (14 € – Niet in België)
  30. Silvio Carta Vernaccia di Oristano DOC Riserva 1968 (210 € – Niet in België)
  31. Florio Marsala DOC Superiore Riserva Semisecco 2008 (54 € – Crombé)
  32. Donnafugata Passito di Pantelleria DOC ‘Ben Ryé’ 2021 (33 € – Diverse plaatsen in België)

Tijdens deze, wel zeer uiteenlopende tasting session proefden vele mooie wijnen waar ik toch een aparte melding wil maken voor de Silvio Carta Vernaccia di Oristano. Ik had er al vele mooie dingen van gehoord maar had zelf nog nooit de kans gehad deze te proeven. Tot nu dus… en al het moois dat de wijn met zich meekrijgt is absoluut niet overdreven!

Masterclass Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Rive en Cartizze

De Prosecco masterclass kwam op zich wel op een ideaal moment. Ze gaf ons de kans het smaakpallet enigszins te reinigen. Niet dat het enkel om die reden aangenaam was hoor want naar de masterclass op zich keek je wel uit gezien deze specifiek ging over Rive en Cartizze Prosecco. Deze Prosecco’s genieten het hoogste aanzien binnen de appellatie. Toch blijf ik geen voorstander van de Martinotti (charmat) methode. Ik begrijp ten volle dat dit deel uitmaakt van de Italiaanse wijncultuur maar zal steeds een Metodo Classico prefereren boven een Martinotti. Gelukkig mogen persoonlijke voorkeuren nog steeds standhouden 😊.
Diego Tomasi kleurde de Conegliano Valdobbiadene Prosecco wel heerlijk in en ik kan iedereen aanraden, ook al ben je geen Prosecco voorstander, halt te houden in dit prachtige, UNESCO werelderfgoed, wijngebied want dit is echt wel meer dan de moeite waard. Zelfs ik ging na de adembenemende rit overstag en bestelde prompt een fles Prosecco Cartizze toen ik enkele jaren geleden deze omgeving verkende. En weet je… ze smaakte nog verdomd lekker ook ter plaatse!

  1. Ca’ Salina Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Santo Stefano 2023 (19,50 € – Niet in België)
  2. Duca di Dolle Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Rolle 2022 (19 € – Niet in België)
  3. Frassinelli Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Santa Maria di Feletto 2023 (16 € – Entrepot du Vin)
  4. Zago Gasparini Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Brut Millesimato Rive di Collalto 2022 (18 € – Vyvin)
  5. Borgo Antico Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG Spumante Extra Brut Millesimato Rive di Ogliano 2023 (15 € – Niet in België)
  6. Terre di San Venanzio Valdobbiadene Prosecco Superiore di Cartizze DOCG Spumante Brut (24 € – Niet in België)

Masterclass Sicilia DOC

De laatste masterclass op het programma was er eentje van het zuiderse eiland Sicilia en meer bepaald omtrent de herkomstbenaming Sicilia DOC. De wijnen uit Sicilia kennen de laatste jaren een onwaarschijnlijke boost (neen, niet enkel deze van Etna) en lijken zich wel aan het heruitvinden te zijn.
De vraag die al even in mijn gedachten speelt is ‘hoe het mogelijk is dat in deze tijden van global warming de alcohol percentages in de Siciliaanse wijnen lijken te dalen terwijl we deze elders zien toenemen’. Geef toe, Sicilia is toch geen cool climat zone. Zouden ze ginds technieken gebruiken om alcohol te onttrekken aan de wijnen? Giuseppe Figlioli kon of wou er me geen antwoord opgeven.
Opmerkelijk was dat in zijn betoog hij aanhaalde dat 60% tot 70% van de new style Nero d’Avola wijnen geen houtlagering meer krijgt. Dat was weleens anders in het verleden!

  1. Fazio Sicilia DOC Catarratto ‘Mont’Elimo’ 2022 (9 € – Niet in België)
  2. Tasca d’Almerita Sicilia DOC Catarratto ‘Buonsenso’ 2022 (16 € – Raineri)
  3. Rapitalà Sicilia DOC Grillo ‘Viviri’ 2023 (11 € – Niet in België)
  4. Feudo d’Arancio Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Quèto’ 2021 (9,20 € – Vinof)
  5. Planeta Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Plumbago’ 2020 (17 € – L’arco)
  6. Cusumano Sicilia DOC Nero d’Avola ‘Sàgana’ 2019 (30 € – Young Charly)

De zondag zat er op en er was een einde gekomen aan de masterclasses en proefsessies. Je voelde toch dat er toch een zekere nervositeit in de deelnemers sloop en dat de spanning naar morgen, de examendag, begon toe te nemen. We hadden nog één avond om ons voor te bereiden en ik had me voorgenomen om niet tot het uiterste te gaan, er geen nachtelijke studiesessie van te maken maar de boeken tijdig in de vooravond rond 22 uur dicht te doen.
Ik wist wat ik er allemaal voor gedaan had en dat ik niet oeverloos kon blijven herhalen. Ontspannen zijn, vrouwlief aan het thuisfront opbellen en genieten van een goede nachtrust. Toegeven, onderhuids zat er ook wel de dwingende gedachte ‘morgen moet het gaan gebeuren’!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Italiaanse wijnavonden – deel 3

Posted on oktober 10, 2010 by Bottle Case

Voor wat het hoogtepunt, voor mij persoonlijk dan althans, van onze Italiaanse wijnavonden moest worden heb ik moeten wachten tot avond 3. Daar zat ik dan met een broek vol Italiaanse goesting te wachten tot het aanvangsuur. Trentino – Alto Adige, Friuli-Venezia-Giulia en Veneto zouden die avond de revue passeren. Met daarbij mijn absolute number one van de Italiaanse regio’s…Alto-Adige! Deze wijnen ontgoochelen me zelden, blinken uit in schitterende inheemse en vrijwel nergens anders voorkomende druivenrassen (Lagrein, Teroldego, Schiava,…) en zijn bovendien nog een keer meester in het gebruik van de internationale rassen. Ik mag er mijn Riesling-bek niet over breken of het sap stroomt uit alle hoeken van mijn mond ;-).

Niet enkel Alto-Adige en Trentino zijn overigens meer dan de moeite waard. Dat is eveneens zo met Friuli en vooral het Valpolicella land van Veneto. Uiteraard zou Amarone de monden vullen evenals zijn kleinere broer, de Valpolicella Ripasso.

Moeilijk…excuseer, aartsmoeilijk was het om een samenstelling te maken in de wijnen die ik vanavond zou laten proeven. Er was er al eentje meer dan gebruikelijk en dan nog stond ik steeds in dubio. Uiteindelijk besliste ik dan om niet voor de internationale rassen te kiezen bij de officiële proeverij, maar deze nadien als een soort ‘slaapmutsje’ te openen!

Dit was tenslotte de uiteindelijke keuze:

Gezien we in het Italiaanse bubbelland bij uitstek zitten was de opener een Prosecco. De net tot DOCG gepromoveerde Conegliano Valdobbiadene mocht de Conca d’Oro extra dry op tafel toveren. Geen verfijnde uitmuntend bubbelende schuimer maar wel met de oerdegelijkheid die je van een Prosecco mag verwachten. Methode Charmat never beats Methode classico…

Het witte festival werd gestart met Friulano van Tenuta Pinni (groen, mineraal maar wat laks aan zuren volgens de proevers). Vervolgens een ‘gast-fles’ van Russolo, de Muller-Thurgau Delle Venezie IGT was leuk om drinken, met de nodige spritzigheid en ‘snoepzuurtjes’. Mij deden ze in ieder geval aan zure beertjes denken :-). Soave mocht niet ontbreken natuurlijk. mijn keuze viel op de Monte Ceriani van Tenuta Sant’Antonio. Een voorbeeld aan opwaardering van de Soaves van de laatste jaren.

Schuimbekkend belandden we eindelijk aan de rode wijnen! Yes, Yes, Yes!
Al van bij de eerste wijn was het goed prijs… Alfieri Cantarutti mocht zijn uitschuiver van de eerste les goed maken. Hij deed dit met verve. De Refosco dal peduncolo Rosso uit de Colli Orientale del Friuli zette onmiddellijk de toon. Weinig of geen verval in deze wijn van het jaar 2000. Nog steeds zijn kracht, zijn correcte zuurtegraad en vooral zijn fruit.
Helaas moesten er koppen gesneuveld worden want de ‘Mijn kop eraf als dit geen Lagrein is’ was niet meer of niet minder dan een DOC Teroldego Rotaliano Riserva van Mezzacorona. Deze superleuke wijn kaapte dan ook meer dan terecht de prijs/kwaliteit oscar van de avond weg. Reeds 2004 maar nog geen spatje verval!
Van Tenuta Sant’Antonio kwamen er nog de Monte Garbi Valpolicella Ripasso en de Campo dei Gigli Amarone. De ripasso is wat mij betreft nog iets te jong maar een wijn met een enorm aan potentieel. Je proefde zijn kracht en concentratie. Koesteren dus voor de komende jaren. De Amarone had een hoge last te torsen. Zou hij beter scoren dan de Sforsato uit Valtellina die ons vorige week wezenloos van bewondering achterliet? Neen dus…unaniem trouwens. Was hij lekker, was hij goed? Ja verdomme, vast en zeker maar dat mocht ook wel voor 48€!!
Tussen deze 2 wijnen in had ik de Lagrein van Nals Margreid geplaatst, de Baron Salvadori Riserva wel te verstaan. Vervelend voor mezelf want ik kan gewoonweg nooit objectief blijven als ik het over deze wijn moet hebben. Ik verval onmiddellijk in allerhande superlatieven. Meer dan terecht overigens 🙂 Het is één van die typische wijnen die een oprechte glimlach op mijn gezicht kan brengen.

End of story…? Neen want tijdens en na de afterparty (een hapjes festival waarbij meestal de ‘kletskes’ eraan moeten en er al eens een ander flesje ontkurkt wordt) had ik nog een ‘beside-proeverij’ voorzien.
Startend met een andere gast-fles trouwens! Een enig mooie houtgerijpte Garganega van Gino Fasoli én bovendien van oude stokken gemaakt. Nadien een superlichte maar tevens superfruitige Schiava van Nals Margreid.
Omdat ik één van de gasten beloofde ze een echt fabuleuze witte wijn uit Italië te laten drinken, en ik steeds mijn beloftes probeer na te komen, een waaaaauw – waaaaauw – waaaaaaauw Riesling! De Montiggl van St.Michael – Eppan uit de Alto Adige en tot slot (eigenlijk niet) een enig mooie Cabernet Sauvignon ‘Capitel del Monte’ van Tenuta Sant’Antonio.

Wat was het weer een unieke en mooie avond!

Alla Prossima Volta!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , | 4 Comments »

Ja Chef! Doe ik Chef! Chef10

Posted on september 25, 2010 by Bottle Case

Voor een goed begrip…ik heb het niet over de 10 vrouwen in mijn leven die allen de baas over me zijn maar over de Chef10 vakbeurs te Kortrijk!

Je hebt zo van die momenten dat stom toeval je ertoe brengt tot iets wat anders aan je voorbij zou zijn gegaan.  Zo verging het me ook met deze gelegenheid om als spreker de degustaties te leiden op de kleine, maar zeer fijne Horeca vakbeurs Chef10 te Kortrijk (Samengevat was het een zeer mooie beurs, een goed initiatief waarbij enkel de echt geïnteresseerden hun weg naar vonden!).

Er was dat ene telefoontje dat ongeveer als volgt ging…er is iets tussen gekomen…ben jij vrij?…ja ik ben nog vrij…wil jij dan…ja dat wil ik best…
En zo kwam het dus dat na enig over en weer ge-mail en gebel de boel geregeld werd. Enkel de echte chef van het gebeuren (de vrouw die gedurende die 3 dagen de baas over me was ;-)) moest nog haar zegen geven.

Twee dagelijkse degustaties stonden er op het menu! Eentje ging over onbekende Cava, Prosecco en andere schuimwijnen. De andere over verrassende schuimwijnen.
Op de proeftafel  stonden dan ook enkele niet alledaagse wijnen waarvan ik u graag een overzichtje geef.

De onbekende schuimwijnen van dienst:

  • Salton White Lunae Frisante uit Brazilië
  • Espumante Loridos Extra Bruto 2006 uit Portugal
  • Weingut Leth Pinot Noir Brut 2007 uit Oostenrijk
  • Cava Privat Laietà Brut Nature uit Spanje
  • Ca’D’Gal Moscato d’Asti Vigna Vecchia 2006 uit Italië

De beste reactie kwamen er op de Oostenrijkse Pinot Noir. Samen met de Moscato en de 100% biologische Chardonnay Cava waren dat inderdaad ook de betere. Maar toch konden ook de anderen op voldoende appreciatie rekenen.

De degustatie verrassende rode wijnen:

  • Sula Vineyards ‘Dindori reserve Shiraz’ 2007 uit India
  • Damianitza ‘Uniqato Rubin’ 2007 uit Bulgarije
  • Bodegas Palmera ‘Vina Cabriel’ 2007 uit Utiel-Requena (Spanje)
  • Nino Negri Sfursat di Valtellina DOCG 2002 uit Italië
  • Esporão Reserva Tinto 2007 uit Alentejo (Portugal)

Verrassend werden de alvast zowel de wijn uit India en de Bulgaarse wijn gevonden. Knap evenwicht bij beide wijnen waarbij deze van de Sula Vineyards meer naar het geconfituurde fruit neigde en de Rubin het vooral van zijn body en kracht moest hebben. Hoewel ook de Spaanse Utiel-Requena werd goed gekeurd ging de meeste appreciatie toch uit naar de laatste 2 wijnen waarbij de Portugees het won op punten van de heerlijk Sforzato.

Filed under: J(ust) F(or) F(un) | Tagged: , , , , , , , | Leave a comment »