Stoelendans bij Amici – Rond Nebbiolo

Het nieuwe proefjaar werd afgelopen woensdag officieel geopend bij Amici. De avond werd klassiek ingezet door onze voorzitter, maar de avond bleek allesbehalve klassiek. Want jawel: het was Ruben die als kersvers voorzitter de aftrap mocht geven. Oud-voorzitter (vanaf nu dus écht “ex”) Luc had de fakkel doorgegeven, en Ruben bracht zijn maiden speech – met verve geslaagd trouwens!

Highlights uit zijn betoog:

  • Luc werd bedankt voor zijn voorzitterschap met een mooie magnum.
  • Ook penningmeester Frank vond het welletjes (voor hem lag er óók een magnum klaar). Vanaf nu is Rudy onze euro-man!
  • De functie van reislei(ij)der schoof door van Ruben naar Gerald. Aan hem de taak om de komende Veneto-reis in goede banen te leiden.
  • We onthouden ook dat Amici niet langer een Commanderij is, maar een wijnclub… what’s in a name?
  • En gelukkig kan wijnmeester Peter gewoon zijn voortreffelijk werk verderzetten.

Onze eerste avond draaide rond Nebbiolo uit de kleinere appellaties van Piemonte.

Proeverij

Het opzet van de tasting was anders dan anders: veertien geblindeerde flessen, vrije rondgang, en iedereen kon proeven op zijn tempo. Kunst was vooral om je niet te laten meeslepen door de proefcommentaren die als een soort aromatisch behang in de zaal hingen en als vanzelf je oren binnendruppelden. Aan het einde mocht iedereen zijn persoonlijke top drie doorsturen via de poll in de Amici WhatsApp-groep.
Ping Ping Ping… And the winner is…

Omdat er in zo’n setting weinig ruimte is om uitgebreid notities te maken, geef ik hier mijn korte proefcommentaren weer.

Wijn 1: Accornero Girotondo 2019 – Monferrato DOC (Wineart – 20,00 €)
Duidelijk Nebbiolo. Voldoende sappig, correcte tanninestructuur, goede zuurtjes. Afdronk mocht langer aanhouden.

Wijn 2: Bruno Rocca Fralù 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (Grapeness – 27,90 €)
Donkerder, steviger en breder geschouderd. Zit vooral op zijn kracht met duidelijke Nebbiolo tannine. Gewoon correct.

Wijn 3: Le Piane 2022 – Colline Novaresi Nebbiolo DOC (Leuvin – 20,00 €)
Wat meer zwart fruit naast het klassieke rode fruit. In de aanzet komen de tannine opzetten, nadien springen de zuren in en op het einde heb je zowaar een sappig fruit gevoel. Leuke Nebbiolo.

Wijn 4: Cavalloto 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (8wines – 34,50 €)
Nebbiolo met een rijpere structuur. Ook qua smaak is er rijper fruit. De zuren zijn prominent aanwezig, misschien zelfs net iets meer dan de tannine. Kan me wel bekoren.

Wijn 5: Renato Corino 2022 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 21,00 €)
Herkenbare Nebbiolo. Tannine openen wat stroef maar de zuren vullen snel en positief aan. Mooie fruitstructuur en een meer dan correcte afdronk. Enig geduld is vereist. 3e plaats.

Wijn 6: Hilberg PasQuero Val Martin 2020 – Nebbiolo d’Alba Superiore DOC (Niet in België – Richtprijs 25,00 €)
Doet me niet onmiddellijk aan een klassieke Nebbiolo denken. Zacht van stijl, wat gepolijster en wat zoeter ook. Niets mis mee, maar ik mis wat pit.

Wijn 7: Le Strette Pasinot 2021 – Nebbiolo d’Alba DOC (Châteaux Vini – 26,00 €)
Stevig in aanzet waarin de Nebbiolo kenmerken onmiddellijk opvallen. Nog jong gevoel maar het geheel blijft wel leuk hangen. Niet te ruw van stijl met zuurtjes naar mijn smaak. 1e plaats.

Wijn 8: Costamagna Isacco Castrum Roche 2023 – Langhe Nebbiolo DOC (Leuvin – 37,00 €)
Zeer floraal en aromatisch in de neus. Het mondgevoel is een totaal contrast en geeft niet wat de neus belooft. Veel te stroef!

Wijn 9: Pescaia Tuké 2023 – Terre di Alfieri DOCG (Young Charly – 16,00 €)
Toegankelijke Nebbiolo, niet te zwaar en goed gemaakt. Leuk voor de beginnende Nebbiolo drinkers.

Wijn 10: Aldo Conterno Il Favot 2017 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 50,00 €)
Een hoopje wrangheid in het glas met een zwerm van zoethout erbovenop. Teleurstellend.

Wijn 11: Schiavenza 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 20,00 €)
Licht snoeperig gevoel met toch ietwat body. Net iets te toegankelijk.

Wijn 12: Giacomo Fenocchio 2022 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 24,00 €)
Leuke opener in het glas met een zeer mooi aroma. Ook het smaakprofiel bevestigt dat. De wijn lijkt wel al op dronk te zijn.

Wijn 13: La Spinetta 2023 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 27,00 €)
Voor het eerst heb ik wat dierlijke impressies en sousbois in de neus (ik verzin het niet!). Mooie lengte en body. Een Nebbiolo die nu kan bekoren. 2e plaats.

Wijn 14: Vietti Perbacco 2021 – Langhe Nebbiolo DOC (Licata – 27,00 €)
Wat stroevere aanzet maar net geen overload (je kan dit wel dulden van Nebbiolo). Het mondgevoel geeft de wijn vakjesgewijs weer. Er is geen samenhang. Het zijn allemaal losse componenten die geen geheel vormen.

Er klonken heel wat verrassende aah’s en ooh’s bij de ontmaskering van de flessen – soms positief, soms ook licht teleurstellend. Uiteindelijk werden de drie winnaars bekendgemaakt. De laureaten: wijn zes, zeven en dertien.

Cortese: Expressief wit uit Piemonte

De Cortese druif is autochtoon aan Piemonte en is een van de meest populaire en wijdverspreide witte druiven in deze regio. De eerste schriftelijke vermeldingen dateren uit de 17e eeuw in de provincie Alessandria, hoewel de precieze oorsprong onzeker blijft. Wel is duidelijk dat de bakermat van deze druif in de zuidelijke regio’s van Piemonte ligt, met een sterke aanwezigheid in de provincies Alessandria, Asti en Cuneo. Vooral de gebieden rond Gavi en Tortona hebben zich ontpopt als een belangrijke productieregio voor hoogwaardige Cortese wijnen.

Bijna 90% van de Cortese aanplant bevindt zich in Piemonte, maar er zijn ook wijngaarden in Veneto en Lombardije. In de loop der jaren heeft deze druif nooit grote schommelingen in populariteit gekend en is hij altijd een gerespecteerd, maar bescheiden onderdeel van de Piemontese wijnbouw gebleven. Toch heeft hij vooral dankzij de prestigieuze Gavi Docg wijnen internationale erkenning verworven. Cortese di Gavi was ooit de meest populaire witte wijn van Piemonte, maar is in recentere tijden in populariteit ingehaald door de Arneis en Timorasso. Desondanks blijft de wijn erg geliefd, vooral in de kustplaatsen van Ligurië, waar hij vanwege zijn heldere zuurgraad en frisheid uitstekend combineert met de lokale verse visgerechten.

Stamboom

De stamboom van de Cortese druif is niet volledig bekend, maar er zijn enkele belangrijke inzichten over de genetische afkomst en verwantschappen binnen de Italiaanse druivenfamilies.

  • Autochtoon aan Piemonte: Cortese is een inheemse witte druivensoort uit Piemonte, Italië. De eerste vermeldingen dateren uit de 17e eeuw in de provincie Alessandria.
  • Mogelijke voorouders: Hoewel er geen directe genetische ouders bekend zijn, vertoont Cortese genetische gelijkenissen met andere Piemontese druiven zoals Timorasso en Favorita (een synoniem voor Vermentino).

De naam “Cortese Bianco” wordt vaak gebruikt, naast dialectische varianten zoals Cortéis en Courtesia.

Verspreiding en belangrijke productiegebieden

Cortese wordt voornamelijk verbouwd in Piemonte, vooral in de provincies Asti en Alessandria. Binnen deze regio is de productie het meest geconcentreerd in de zones rond Gavi en de Colli Tortonesi, maar ook in delen van Cuneo, met name in de lagere Valle Belbo. Buiten Piemonte wordt de druif nog in beperkte mate geteeld in Lombardije (Oltrepò Pavese) en het westen van Veneto, met sporadische aanplantingen in andere Italiaanse regio’s en zelfs overzees.

Hoewel Cortese een echt Piemontees karakter heeft, heeft de opkomst van internationale witte druiven zoals Chardonnay in de jaren ’80 de totale aanplanting enigszins doen afnemen. Toch blijft Cortese een belangrijk onderdeel van de wijntraditie in Piemonte, met ongeveer 3.000 hectare wijngaarden.

Vandaag de dag speelt de druif een sleutelrol in verschillende DOC- en DOCG-wijnen, waaronder Gavi DOCG, Monferrato DOC, Cortese dell’Alto Monferrato DOC, Colli Tortonesi DOC, Piemonte DOC, Oltrepo Pavese DOC, Custoza DOC en Garda Cortese DOC.

Cortese – Ampelografie

De druif heeft een middelgrote tot kleine tros, afhankelijk van de klonale variëteit. De tros heeft een compacte structuur en een cilindrische tot piramidale vorm. De druiven zelf zijn klein, licht plomp en ellipsvormig en hebben een dunne, groenachtig gele schil met een subtiele goudkleurige tint bij blootstelling aan de zon.

Cortese staat bekend om zijn constante opbrengsten. De druif rijpt laat en wordt doorgaans in de tweede helft van september geoogst. Hoewel hij niet bijzonder ziektegevoelig is, kan meeldauw (odium) een probleem vormen. Omwille van de dunne schil kan de druif ook vatbaar zijn voor botrytis. De trossen zijn lang en los, eerst driehoekig en versmallend naar de onderkant.

Cortese past zich goed aan verschillende bodemsoorten aan, mits deze niet te rijk of vruchtbaar zijn. Hij gedijt het beste in droge klimaten met zonnige hellingen. De druif wordt vaak geteeld met de Guyot-snoeimethode om de opbrengst en kwaliteit te beheersen. Sommige wijnmakers passen malolactische fermentatie of houtrijping toe om de zuurgraad van de stille wijnen te temperen.

De Wijn: Een delicate en verfrissende Stijl

Oorspronkelijk werd de Cortese druif zowel voor tafelwijn als voor vinificatie gebruikt, maar tegenwoordig is het een pure wijndruif geworden. De meest bekende expressie is ongetwijfeld Gavi Docg, die wordt beschouwd als een van de meest verfijnde witte wijnen uit Piemonte.

Cortese wijnen zijn witte wijnen met een bleke citroenkleur. In de neus onthult de wijn aroma’s van vers geperste limoenen, kruidige en grasachtige tonen en witte bloemen. Op de tong toont hij smaken van honingdauw meloen, amandel, peer, citroen en Granny Smith appel, met een lichte ziltige ondertoon. De wijn heeft een medium body en een medium tot hoge zuurgraad.

Over het algemeen worden Cortese wijnen jong gedronken, maar de beste producenten kunnen wijnen maken die een lange levensduur hebben, dankzij de kwaliteit van de druiven, de productiemethoden en de hoge zuurgraad. In koelere regio’s of oogstjaren kan Cortese extreem hoge zuurgraad ontwikkelen, wat hem bijzonder geschikt maakt voor mousserende wijnen.

Dankzij deze kenmerken is Cortese een uitstekende begeleider van zeevruchten, lichte pastagerechten en delicate voorgerechten. Zijn verfrissende karakter maakt het ook een ideale zomerwijn.

Conclusie

Cortese is een druif met een sterke Piemontese identiteit en een elegante, verfijnde stijl. Ondanks de toenemende concurrentie van internationale witte druiven blijft Cortese een essentiële speler in de Italiaanse wijnwereld. Of het nu in de iconische Gavi-wijnen is of in andere appellaties, deze druif blijft een toonbeeld van frisheid, finesse en authenticiteit.
Enkele gerenommeerde producenten die Cortese wijnen aanbieden zijn:​

  • Broglia: Bekend om hun ‘La Meirana’ Cortese di Gavi, een wijn die de essentie van de Cortese druif belichaamt.
  • La Scolca: Bekend om hun ‘Cortese di Gavi’ wijnen, La Scolca staat synoniem voor kwaliteit en traditie in de productie van Cortese wijnen.
  • Villa Sparina: Een producent die bekend staat om zijn expressieve Gavi wijnen, met een focus op terroir en authenticiteit. ​
  • Pio Cesare: Een historisch wijnhuis dat naast hun beroemde Barolo en Barbaresco ook uitstekende Gavi produceert.

Piemonte presenteert Paolo Berta – Zondag 1 december

📅 Datum: Zondag 1 december
📍 Locatie: Zaal De Vrede, Lichtaartseweg 131, Olen

De wijnen van Paolo Berta hebben in zeer korte tijd hun weg gevonden naar onze klanten. Het doet ons dan ook plezier dat ze dit jaar opnieuw aanwezig zullen zijn op onze 15e editie van de Openflessendag. Nadat vorig jaar Paolo present was zal het dit jaar aan zijn vrouw Ksenia zijn om de wijnen voor te stellen.

Te proeven wijnen

Witte wijn

  • Proposta Cortese dell’Alto Monferrato DOC
    Een biologische wijn van 100% Cortese-druiven, verfrissend met aroma’s van veldbloemen, amandelen en citrus. Perfect bij lichte gerechten zoals ceviche of tartaar van zeebaars.

Rode wijnen

  • Bujeu Monferrato Rosso DOC
    Een blend van Nebbiolo en Barbera met tonen van aardbei, kers en kaneel, een frisse afdronk en een zachte structuur.
  • Baticheur Monferrato Nebbiolo DOC
    Een verfijnde Nebbiolo met lichte tannine en aroma’s van rood fruit, bloemen en een vleugje tabak.
  • Ritorno Barbaresco DOCG
    Een krachtige Barbaresco met complexe aroma’s van zwarte kersen, venkel en truffel, versterkt door 12 maanden rijping op eiken.

Dessertwijn

  • Giardino Moscato d’Asti DOCG
    Een lichte, sprankelende wijn met aroma’s van witte perzik, mandarijn en vlierbloesem. Perfect als afsluiter met aardbeien of een lichte chocoladedessert.

Barbera d’Asti wijnen

  • Belmon Barbera d’Asti DOCG
    Sappige Barbera zonder houtlagering, met rode vruchtensmaken en een levendige zuurgraad.
  • Evolution Barbera d’Asti DOCG: Een moderne interpretatie van Barbera met mooie tannine en een sappige fruitigheid.
  • Valbeccara Barbera d’Asti Superiore DOCG
    Een krachtige, houtgerijpte wijn met rijke tonen van rijp fruit en specerijen.
  • La Berta Nizza DOCG
    Een harmonieuze wijn met aroma’s van kersen en een fijne fruitige zuurgraad. Stevige maar zachte tannine maken deze wijn een veelzijdige keuze.
  • Héritage Nizza Riserva DOCG
    Een sublieme wijn van oude Barbera-stokken, met intense aroma’s van bramen, kruiden en chocolade. Ideaal bij wild.

Een unieke ervaring

Laat u onderdompelen in de rijke geschiedenis en passie achter de wijnen van Paolo Berta, rechtstreeks uit het hart van Piemonte. Dit is een bijzondere kans om enkele van de beste wijnen uit deze streek te ontdekken, begeleid door persoonlijke uitleg van Ksenia.

Meer informatie vindt u op Wijnkennis.be. Mis het niet!

Barbera – Uit de schaduw van Nebbiolo

Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!

Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! De opdracht die ik mezelf oplegde was een zo veelzijdig mogelijke proeftafel samen te stellen van Italiaanse Barbera waarbij de veelzijdigheid van de druif tot zijn recht komt. De usual suspects laten we bewust links liggen wegens reeds voldoende gekend. Geen bricco del Uccellone dus of Barbera’s van Giorgio Rivetti.

Barbera – Enkele weetjes:

  • De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn afkomst kent in Piemonte en meer bepaald in de Monferrato regio.
  • De eerste getuigenissen over het gebruik van Barbera gaan terug tot in de 13e Eeuw.
  • Vandaag staat Barbera hoofdzakelijk aangeplant in het noorden van Italië. Naast zijn natuurlijke habitat Piëmonte zullen we de druif voornamelijk treffen in Lombardia en Emilia Romagna en mondjesmaat in Aosta, Puglia en Sardegna.
  • In Piemonte is de druif onderscheiden met 3 DOCG’s; Barbera d’Asti DOCG (2008), Barbera del Monferrato Superiore (2008), Nizza DOCG (2016)
  • Hoewel we Barbera best wel bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt bestaan er ook de meest banale wijnen van. De kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing van de Barbera wijnen
  • Het is een productieve druif (rendementen beperken is een must) die redelijk laat rijpt. Meestal bezitten de wijnen soepele tannine en een redelijk hoge zuurgraad.
  • Barbera heeft een duidelijk kersenaroma in combinatie met pruim, ander klein rood en zwart fruit, zoethout, tabak, leder, violetjes en anijs.

De proeverij:

  1. Torrevilla ‘La Genisia’ Barbera Oltrepo Pavese 2017 – Lombardia – 9,80 €
    Niet houtgelagerde Barbera met een zuivere kersenrode kleur. In de neus hebben we een vooral een combinatie / gevecht tussen het fruit en het dierlijke. Kers, aalbes en framboos boksen voortdurend met de humus en wilde paddenstoelen. Laurier en violetjes spelen een rol in de achtergrond. Mooie stevige zuren en fijne zachte tannine vullen de mond. De vele sappige kersen geven de wijn een aangenaam gevoel en het smaakprofiel wordt afgerond met een aangenaam bittertje. Dit is een lichtvoetige en sappige Barbera!
    Score: 76/100
  2. Renato Corino Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 14,00 €
    Barbera met een beperkte houtlagering van 3 tot 4 maanden. De wijn kleurt helder robijnrood en is mooi tranend. Zachte neus met wat rijpere kersen, violetjes, aardbei, rode besjes, fijne kruiden (Oregano, peper, laurier) en licht branderige aroma’s. De zuren zitten mooi, de tannine zijn zacht en de smaak blijft voldoende lang aanwezig. Wat zoeter fruit van aardbei en framboos bespeelt de tong. Nadien komen de kersen en de kruiden even piepen. Sappige, licht vullende allemansvriend.
    Score: 74/100
  3. Bersano ‘Costalunga’ Barbera d’Asti DOCG 2014 – Piemonte – 12,80 €
    De wijn kent een gedeeltelijke houtlagering. 50% rijpt gedurende 6 maanden in eiken vaten. Zuivere robijnrode kleur en klevende traanvorming. De kersen zijn prominent aanwezig en worden aangenaam bijgestaan door framboosjes. Behoorlijk wat specerijen zijn aanwezig in de neus. Na het walsen manifesteert zich een licht dierlijk aroma en komt de tabak en eucalyptus boven. In de smaak is er niets storend. Het gematigde houtgebruik is duidelijk, de tannine en zuren vullen elkaar mooi aan. Fruitig profiel met wat cacao in de afdronk. Zeer correcte wijn voor een aangename prijs.
    Score: 78/100
  4. Gaudio ‘Bricco Mondalino’ Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2017 – Piemonte – 13,00 €
    Barbera die een rijping krijgt van 6 maanden in barriques en tonneaux. Mooie blinkende, heldere robijnrode kleur met een paarse rand en gekleurde traanvorming. Prachtige neus van veel klein rood fruit zoals framboos en kers met de donkere pruim in de aanvulling. Heerlijk ook is die sublieme kruidigheid; een melange van peper, tijm, laurier en jeneverbes. Tabak, koffie, rode neusjes en rozen zijn eveneens aanwezig. Sappige smakelijke tannine dansen in de mond samen met de frisse magnifieke zuurtjes. Veel fruit, de kruidigheid die terugkomt en een lengte van een zestal seconden met een vleugje tabak. Dit is een heerlijke Barbera voor zijn prijs.
    Score: 83/100
  5. La Stoppa Barbera Emilia IGT 2009 – Emilia Romagna – 18,00 €
    De wijn rijpt gedurende 12 maanden in een combinatie van Franse barriques en 40hl vaten. Het is een wijn waar ik redelijk wat verwachtingen van had. Het werd echter de grote tegenvaller van de avond. De stevige bruine rand van de kleur voorspelde al een beetje onheil. De geur is een te dominante brett (Brettanomyces). Stinkende paardenstal dus. De smaak mag dan al iets beter zijn maar is naar het einde toe gewoon oxydatief. Bijgevolg verdwijnt dit proefglas vlug in de spuwbeker en krijgt hij een dikke buis.
  6. Bruno Verdi ‘Campo del Marrone’ Barbera Oltrepo Pavese DOC 2014 – Lombardia – 18,00 €
    Voor zover ik weet zijn de wijnen van Bruno Verdi nog steeds niet verkrijgbaar in de Belgische wijnhandel. Zelf ben ik gedurende enige tijd met hen in onderhandeling geweest om de wijnen in te voeren maar de stroefheid in communicatie met het domein deed me afhaken. Zonde want Bruno Verdi maakt meer dan uitstekende wijnen. Campo del Marrone proefde ik ooit en ik wou deze wijn dan ook absoluut op onze proeftafel! Het is een Barbera die gedurende 12 maanden rijpt in eiken vaten. Hij bezit een intense donkere kersenrode kleur met stevige tranen. Het aroma van sappige dikke rijpe en rijke kersen stuiven het glas uit. Zwarte bramen, violetjes, gedroogd fruit (pruim), leder, cacao zijn de andere geuren van dienst. In de mond proef je de smakelijke tannine die niet té fel aanwezig zijn. Vlezig van structuur en enorm kruidig. Het geheel blijft lang aanwezig. De wijn vult mijn herinneringen en bestempel ik opnieuw als een mooie, volle en rijke Barbera.
    Score: 86/100
  7. Fratelli Alessandria ‘Priora’ Barbera d’Alba Superiore DOC 2016 – Piemonte – 21,60 €
    Rijping van 12 tot 14 maanden in tonneaux en 20-40 hl vaten. Nadien 2 maanden in inox en vervolgens nog minstens 2 maanden in de fles. De wijn kleurt helder donker kersenrood en geeft heerlijk gekleurde tranen. Wat een heerlijk uitnodigende neus! Het bouquet vult zich met een waaier van gemengd fruit (rood, zwart, gedroogd), vele kruiden en specerijen, humus, leder, tabak, cacao, zoethout en violetjes. Alles vloeit perfect in elkaar. Dat sublieme evenwicht vinden we ook terug in de smaak. Vol – fruitig- vlezig! Voldoende stevige tannine, een heerlijke frisheid en een prachtige, lange, kruidige afdronk. Dit is een mooie verfijnde maar toch ook rijke Barbera.
    Score: 88/100
  8. Villa Giada ‘Bricco Dani’ Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG 2013 – Piemonte – 25,40 €
    Toen nog onder de appellatie Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG, nu is Nizza een eigen zelfstandige DOCG en valt de wijn ook onder die naam. Na een periode van 3 maanden rijping in inox volgt nog een lagering van 12 tot 14 maanden in tonneaux. Helder, robijnrood met een licht bruin randje en gekleurde traanvorming. De tertiaire aroma’s komen primair over. Anijs, ceder, tabak, leder, paddenstoel, truffel, humus… Na het walsen volgt dan het fruit! Kersen, braam en vooral gedroogd fruit van pruim en vijg. Een volle kruidigheid rondt het geurenpallet af. Zeer kruidig van smaak. Hoewel de tannine nog fel aanwezig is boeten ze in tegenover de zuren. De afdronk is correct maar mocht toch enige tellen langer duren.
    Deze wijn is ondertussen mooi op dronk gekomen en doet me herinneren dat de enkele flessen die me in onze kelder nog resten best in de nabije toekomst geopend mogen worden.
    Score: 86/100
  9. Claudio Alario ‘Valletta’ Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 27,60 €
    Opvoeding van 20 maanden in Franse eiken barriques. Mooie paarsrode kleur, gekleurde tranen. Rijp fruit maakt hier de dienst uit! Zwarte kers, cassis, braam, pruim… Veel kruidigheid en het hout dat mooi verweven zit. Ook nog cacao, zoethout, anijs, en cuberdon. Heerlijk mooi vol & vullend in de mond. Zachte, stevige tannine en correcte speelse zuren. De alcohol presenteert zich evenals de kruiden. Veel sappig fruit en een lang dragend geheel. Persoonlijk was dit voor mij de beste wijn op de proeftafel!
    Score: 91/100
  10. Pomodolce ‘Marsèn’ Colli Tortonesi Monleale DOCG 2013 – Piemonte – 19,40 €
    24 maanden rijpt deze volbloed Barbera in eiken vaten. Ik tracht deze wijn zo objectief als mogelijk te beschrijven. Het is immers al jarenlang één van mijn favoriete Barbera wijnen en Pomodolce heeft een speciaal plekje in mijn hart en portfolio! De kleur is bijna zwart met dikke gekleurde tranen. De geur is één en al combinatie van specerijen, maraschino kersen en chocolade. Animale toetsen, vanille, anijs, sigaar en tabak. De smaak is vullend en enorm vlezig. Al wat de geur prijsgeeft proef je ook. De dikke rijke kersen, de enorme kruidigheid en de chocolade geladen tannine. De alcohol is omnipresent maar stoort geen enkel moment. De wijn blijft zeer lang dragen.
    Score: 89/100

We kunnen zonder enig probleem een totaal andere proeftafel samenstellen met de geijkte grote namen. De pracht van de Barbera druif zal er enkel nog maar meer bevestiging krijgen. Vergeet deze druif niet… ze verdient je liefde wel degelijk!

Een dag in Piemonte – deel 1

Turijn, Torino…hoofdstad van Piëmonte. Stad met internationaal aanzien, stad met zeer belangrijke industrie, stad waar La Juve zonet het Calcio heeft gewonnen. Verbazend toch dat de luchthaven van Turijn zo onbeduidend is. Ja, je moet tot de concurrentie – Milaan – gaan om uw tocht doorheen Piëmonte te starten. Dit schrijvende stel ik mezelf de vraag of er geen mogelijkheden zijn via Genua? Enfin, aankomst in Lombardia dus, transfert naar Piedmont en tijd voor het relaas van dag 1; maandag 21 mei 2012.

We starten onze tocht in een wel uiterst mooie locatie. Ontwaken in het Ca San Sebastiano (www.wineandmore.it) heeft iets koninklijk. Je voelt je er namelijk de koning te rijk! Het is in dit mooie spa-resort dat ik een kamer, nu ja zeg maar appartement ter beschikking kreeg. Even spieken naar het prijskaartje dat je er voor moet betalen voor het geval ik er wil stoeien met mijn toekomstige bruid: hoogseizoen 300 €/nacht. Het zal niet voor deze eenvoudige jongen zijn!
Van bij het ontbijt merk je reeds waar de Italiaanse keuken voor staat. Puur, eenvoudig en simpelweg smakelijk.

De verwachtingen zijn hooggespannen. Het programma beloofd met een serieuze ‘boenk’ te starten! Professeressa Anna Schneider zou ons komen vertellen over de diversiteit aan druivenrassen die Piemonte rijk is. Er zou een tasting volgen van enkele minder belangrijke druivenrassen. Freaky voor een freak als mezelf!
Prof. Anna Schneider voldeed perfect aan mijn verwachtingen. Ik was onmiddellijk in de ban van haar kennis. Haar toedracht was veel te kort, ik wou en kon wel uren luisteren naar haar passioneel betoog. Ik hing aan haar lippen! In latere blogs zal ik verder schrijven over deze minder belangrijke druiven (Grignolino en Freisa zijn de revue reeds gepasseerd).
Mooi om weten is dat er in gans Italië ongeveer 850 verschillende variëteiten toegelaten zijn in de officiële wetgeving en dat er nog een 2000-tal wachtende zijn om toegelaten te worden. Voor zij die het nog steeds niet weten. Italië is wel degelijk het mekka van de druiven.

We proefden volgende wijnen:

  1. Azienda Agricola Cogno – Langhe Anas-Cëtta DOC 2011
  2. Azienda Vinivinicola Ioppa – Nebbiolo Rusin Colline Novarese Rosato DOC 2011
  3. Castello di Verduno – Verduno DOC Basadone 2011 (Pelavergo)
  4. Tenuta dei Fiori – Vino do Tavola Rosso Gamba di Pernice
  5. Azienda Vinivinicola Ioppa – Colline Novaresi DOC 2006 Vespolina
  6. CantinaGarrone – Valli Ossolane DOC Prünent 2009
  7. Michele Chiarlo – Piemonte DOC 2009 Montald Albarossa
  8. Cascina Cast’let – Monferrato Rosso DOC 2007 Uceline Uvalino
  9. Azienda Vinivinicola Ioppa – Ghemme DOCG 2005 Bricco Balsina
  10. Azienda Vinivinicola Ioppa – Ghemme DOCG 2005 Santa Fé
  11. Azienda Vinivinicola Ioppa – Vespolina Passito 2006
  12. Fortetto della Luja – Piemonte Brachetto DOC 2006 Pian Dei Sogni Passito

Deze laatste was veruit de beste Brachetto zijn die ik gedurende de ganse trip proefde. Lichtrode kleur, absoluut een neusje van aardbeienlikeur zoals we op een bolletje vanille-ijs doen met een schitterende florale aanvulling. Maar dan de smaak. Onverwacht… zo verfrissend!! Werkelijk super!

De lunchtijd was eigenlijk al gepasseerd toen we het eerste bord voor onze neus kregen. Wederom zaten we op een schitterende locatie met een fabuleus zicht (http://www.canonicadicorteranzo.it). Zonde dat het regende zodat de beelden niet optimaal waren. We kregen er een eenvoudige maar smakelijke lunch. Er werd vrij nonchalant een wit wijntje ingeschonken, een Chardonnay vertelde men. Wel beste mensen deze Chardonnay gaf me kippenvel! Ik dacht één van de allergrootste Bourgognes in mijn glas te hebben. Het bleek een Piemonte DOC van Azienda Agricola Isabella te zijn uit 1998!! De rode wijn die volgde interesseerde me geen snars meer. Ik heb me gortig gelaafd aan deze verborgen parel!

Nadien trokken we verder naar Tenuta La Tenaglia in Serralunga di Crea waar Sabine Ehrmann ons stond op te wachten voor de tweede tasting van de dag. We zouden hier enkel wijnen proeven vanuit de Monferrato. De locatie was goed gekozen, de setting opnieuw prima!

We proefden er volgende wijnen:

  1. Tenuta Tenaglia – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2011
  2. Canato Marco – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2010 Celio
  3. Crealto – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2010 Marca Leone
  4. Cantine Valpane – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2010 Euli
  5. Montecastello – Piemonte Grignolino DOC 2010 Isabella
  6. Vicara – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2011 G
  7. Tenuta Tenaglia – Barbera d’Asti DOCG 2010 Bricco Crea
  8. Crealto – Barbera d’Asti DOCG 2009 La Svolta
  9. Tenuta Isabella – Barbera d’Asti DOCG 2009 Truccone
  10. Crealta – Barbera d’Asti DOCG 2009 Agricolae
  11. Vicara – Monferrato Rosso DOC 2009 Rubello
  12. Canato Marco – Barbera del Monferrato DOC 2008 La Baldea
  13. Pierino Vellano – Barbera del Monferrato DOC 2007 Lotu
  14. Pierino Vellano – Barbera del Monferrato DOC 2007 Gionòt
  15. Canato Marco – Barbera del monferrato Superiore DOCG 2006 Rapet
  16. Vicara – Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2007 Cantico della Crosia
  17. Tenuta Tenaglia – Barbera d’Asti DOCG 2007 Giorgio
  18. Pierino Vellano – Barbera del Monferrato DOC 2004
  19. Cantine Valpane – Barbera del Monferrato DOC 2004 Perylidia
  20. Cantine Valpane – Monferrato Freisa DOC 2007 Canone Inverso

Enkele van de wijnen konden me absoluut bekoren. Vooral bij de Barbera’s zaten er lekkere dingen tussen. Van de Grignolino’s vond ik enkel deze van Tenuta Tenaglia het vermelden waard. Wel lichtjes gekoeld schenken. Wat me zeer kon bekoren was de Freisa! Dit zijn mijn notities:
Gematigd intens kersenrood. Aroma’s van framboos, aardbei (jawel), vegetaal en een toets van teer. In de mond heb je onmiddellijk de power van de tannines, maar wel deze van de goede soort. Zuren ok, alcohol ok, hout ok. Licht zoete aanzet en dan fruit, sousbois, tabak en kruiden. lange afdronk. Een absolute maaltijdwijn. Knap in elkaar stekende Freisa.

Na de maaltijd werden we uitgenodigd voor het avondmaal waar we enkele lokale specialiteiten proefden met als aperitief een Alta Langhe Spumante. Het was in de late uurtjes toen we opnieuw arriveerden in het Ca San Sebastiano! Een massage, jaccuzi en stro-stoombad had nog wel gemogen 😉!

Grignolino – De druif met het extra zaadje

Grignolino is niet meteen de meest populaire blauwe druif van de Piemontese klas, maar het is wel één van de echte inheemse druivenrassen. Naar veronderstelling staan er buiten Piëmonte slechts een 50 are aangeplant met deze druif. En dan nota bene nog wel in California!


Grignolino is tevens een buitenbeentje onder de druivenrassen. Het is een druif met een extra zaadje. Terwijl de meeste druiven slechts 2 zaadjes hebben per bes bezit Grignolino er 3. Dat maakt ook dat je bij het vinifiëren van de wijn extra voorzichtig moet zijn. Een extra zaadje (of pit) kan leiden tot verhoogde tannine in de wijn. Vooraleer je als tannine-freak een vreugdedansje placeert wil ik je wel waarschuwen dat deze extra aan tannine vaak negatieve, onrijpe en vooral groene tannines zijn. Niet het soort dus dat je onmiddellijk wenst in je glas.

Grignolino komt dus uit Piemonte en staat meer bepaald aangeplant op de flanken van de Monferrato heuvels tussen Asti en Casale. De wijn kan je in 3 verschillende DOC-zones vinden: Asti, Del Monferrato Casalese en Piemonte.
Echt te springen staan de wijnbouwers niet om wijnen te maken van deze druif. Naast het extra zaadje is er ook een groot gevaar aan slechte vruchtzetting (millerandange), bovendien is het moeilijk de druif tot haar optimale rijpheid te brengen.

Grignolino is een oud ras waar we voor de eerste tekenen van leven tot in de 8e Eeuw moeten terug gaan. De favoriete bodem van de druif is ongetwijfeld een droge, zanderige bodem met een ideale oriëntatie (omwille die optimale rijpheid te bereiken).
De kleur van de wijn gaat zelden door-diep-rood zijn maar eerder bleek (vandaar waarschijnlijk ook dat hij wel eens Nebbiolo Rosato genoemd wordt). Naast zijn hoge tannine zal hij meestal een hoge aciditeit plaatsen. Qua aroma en smaak zullen er vooral vegetale en florale accenten te ontdekken zijn. Het fruit situeert zich in het jonge rode fruit (kers, kriek).
Het is niet onmiddellijk een allemansvriend of een wijn die je dagelijks in je glas wenst te vinden. Het vergt bovendien een echte zoektocht om het kaf van het koren te scheiden. Heb je de meest uitzonderlijke exemplaren gevonden dan zal je merken dat Grignolino best wel aardig en aantrekkelijk kan zijn. Meestal is hij in zijn jeugd op zijn best.
De wijnen zijn dus niet echt geliefd buiten zijn habitat en worden dan ook vooral lokaal gedronken.

Piemonte Educational Tour

Met een kinderlijk genoegen start ik een hoofdstuk ‘Piemonte’! Vanaf vandaag tot het einde van de maand zullen er op zeer regelmatige basis posts volgen die allen gewijd zullen zijn aan dit stukje wondermooi Italië. Eigenlijk zou ik het allemaal stil moeten houden want deze Noorditaliaanse provincie is nog niet vergeven van de toeristen zodat het er momenteel nog rustig toeven is te midden hun  inwoners die je laten verstommen door de enorme gastvrijheid. Het is voor mezelf reikhalzend uitkijken naar aanstaande zondag. Dan vertrek ik immers voor een ware educational tour doorheen de Piemontese wijngebieden.

Als aftrap laat ik je even mee watertanden doorheen het programma:

  • Zondag 20 mei 2012
    Vlucht naar Milan Malpensa en transfer naar Casale Monferrato
  • Maandag 21 mei 2012
    Introductie van de diverse inheemse druivenrassen door Professor Anna Schneider gevolgd door een tasting van wijnen gemaakt van de minder bekende druivenrassen en uit de minder gekende wijngebieden van Piemonte
    Lunch
    Bezoek aan de wijngaarden van Monferrato Casalese tot Vignale Monferrato gevolgd door een proeverij van de wijnen uit Monferrato Casalese en Monferrato tra Po e Tanaro. Er zullen ongeveer 10 tot 15 wijnboeren aanwezig zijn die ons de wijnen van onder andere Monferrato DOC, Barbera del Monferrato DOC, Grignolino del Monferrato Casalese DOC, Ruché di Castagnole Monferrato DOC en Malvasia di Casorzo DOC laten proeven.
    Diner en overnachting in Casale Monferrato
  • Dinsdag 22 mei 2012
    Seminarie over de wijnen en de geschiedenis van Santo Stefano Bello, een minder gekend wijngebied uit de Langhe gevolgd door een tasting van de diverse wijnen uit dit gebied.
    De wijnbouwers zullen ons niet enkel vergasten met hun wijnen van onder andere Moscato d’Asti DOCG, Asti DOCG en Barbera d’Asti DOCG, maar zullen ons tevens een heerlijke lunch aanbieden.
    Na de middag is er een ontmoeting met de jonge talenten uit Piemonte in de schitterende Enoteca van Mango. Uiteraard gevolg door een tasting van hun wijnen. Al zeker op de proeftafel staan: Barolo DOCG, Barbaresco DOCG, Barbera d’Alba DOCG, Dolcetto d’Alba DOC, Langhe DOC…
    Diner en overnachting in de omgeving van Mango
  • Woensdag 23 mei 2012
    Transfer naar de Roero regio waar we aperitieven met de Roero Arneis Spumante. Nadien is er een tasting van Arneis, Favorita en Barbera.
    Lunch
    Bezoek aan de wijngaarden van Roero gevolgd door een tasting van Roero DOCG, Nebbiolo d’Alba DOC, en Brachetto del Roero.
    Diner met de wijnbouwers en overnachting in de omgeving van Roero.
  • Donderdag 24 mei 2012
    Bezoek aan de wijngaarden van Alto Monferrato gevolgd door een tasting van Alto Monferrato wijnen van Barbera, Dolcetto d’Acqui DOC, Ovada DOCG, Brachetto d’Acqui DOCG, Strevi DOC, Freisa en Abarossa.
    Lunch in Acqui Terme
    Bezoek aan de wijngaarden van Colli Tortonesi gevolgd door een proeverij van Colli Tortonesi DOC, Timorasso Barbera, Croatina, Cortese, Freisa…
    Afsluitend diner en overnachting in Colli Tortonesi
  • Vrijdag 25 mei 2012
    Retour naar huis voor het vieren van de verjaardag van m’n zus!

Zoals je kan zien een zeer mooi programma, zeer divers en enorm intens.
Ik kijk er alvast naar uit en zal het niet nalaten jullie het relaas in stukken en brokken te vertellen.