Een dag in Piemonte – deel 1

Turijn, Torino…hoofdstad van Piëmonte. Stad met internationaal aanzien, stad met zeer belangrijke industrie, stad waar La Juve zonet het Calcio heeft gewonnen. Verbazend toch dat de luchthaven van Turijn zo onbeduidend is. Ja, je moet tot de concurrentie – Milaan – gaan om uw tocht doorheen Piëmonte te starten. Dit schrijvende stel ik mezelf de vraag of er geen mogelijkheden zijn via Genua? Enfin, aankomst in Lombardia dus, transfert naar Piedmont en tijd voor het relaas van dag 1; maandag 21 mei 2012.

We starten onze tocht in een wel uiterst mooie locatie. Ontwaken in het Ca San Sebastiano (www.wineandmore.it) heeft iets koninklijk. Je voelt je er namelijk de koning te rijk! Het is in dit mooie spa-resort dat ik een kamer, nu ja zeg maar appartement ter beschikking kreeg. Even spieken naar het prijskaartje dat je er voor moet betalen voor het geval ik er wil stoeien met mijn toekomstige bruid: hoogseizoen 300 €/nacht. Het zal niet voor deze eenvoudige jongen zijn!
Van bij het ontbijt merk je reeds waar de Italiaanse keuken voor staat. Puur, eenvoudig en simpelweg smakelijk.

De verwachtingen zijn hooggespannen. Het programma beloofd met een serieuze ‘boenk’ te starten! Professeressa Anna Schneider zou ons komen vertellen over de diversiteit aan druivenrassen die Piemonte rijk is. Er zou een tasting volgen van enkele minder belangrijke druivenrassen. Freaky voor een freak als mezelf!
Prof. Anna Schneider voldeed perfect aan mijn verwachtingen. Ik was onmiddellijk in de ban van haar kennis. Haar toedracht was veel te kort, ik wou en kon wel uren luisteren naar haar passioneel betoog. Ik hing aan haar lippen! In latere blogs zal ik verder schrijven over deze minder belangrijke druiven (Grignolino en Freisa zijn de revue reeds gepasseerd).
Mooi om weten is dat er in gans Italië ongeveer 850 verschillende variëteiten toegelaten zijn in de officiële wetgeving en dat er nog een 2000-tal wachtende zijn om toegelaten te worden. Voor zij die het nog steeds niet weten. Italië is wel degelijk het mekka van de druiven.

We proefden volgende wijnen:

  1. Azienda Agricola Cogno – Langhe Anas-Cëtta DOC 2011
  2. Azienda Vinivinicola Ioppa – Nebbiolo Rusin Colline Novarese Rosato DOC 2011
  3. Castello di Verduno – Verduno DOC Basadone 2011 (Pelavergo)
  4. Tenuta dei Fiori – Vino do Tavola Rosso Gamba di Pernice
  5. Azienda Vinivinicola Ioppa – Colline Novaresi DOC 2006 Vespolina
  6. CantinaGarrone – Valli Ossolane DOC Prünent 2009
  7. Michele Chiarlo – Piemonte DOC 2009 Montald Albarossa
  8. Cascina Cast’let – Monferrato Rosso DOC 2007 Uceline Uvalino
  9. Azienda Vinivinicola Ioppa – Ghemme DOCG 2005 Bricco Balsina
  10. Azienda Vinivinicola Ioppa – Ghemme DOCG 2005 Santa Fé
  11. Azienda Vinivinicola Ioppa – Vespolina Passito 2006
  12. Fortetto della Luja – Piemonte Brachetto DOC 2006 Pian Dei Sogni Passito

Deze laatste was veruit de beste Brachetto zijn die ik gedurende de ganse trip proefde. Lichtrode kleur, absoluut een neusje van aardbeienlikeur zoals we op een bolletje vanille-ijs doen met een schitterende florale aanvulling. Maar dan de smaak. Onverwacht… zo verfrissend!! Werkelijk super!

De lunchtijd was eigenlijk al gepasseerd toen we het eerste bord voor onze neus kregen. Wederom zaten we op een schitterende locatie met een fabuleus zicht (http://www.canonicadicorteranzo.it). Zonde dat het regende zodat de beelden niet optimaal waren. We kregen er een eenvoudige maar smakelijke lunch. Er werd vrij nonchalant een wit wijntje ingeschonken, een Chardonnay vertelde men. Wel beste mensen deze Chardonnay gaf me kippenvel! Ik dacht één van de allergrootste Bourgognes in mijn glas te hebben. Het bleek een Piemonte DOC van Azienda Agricola Isabella te zijn uit 1998!! De rode wijn die volgde interesseerde me geen snars meer. Ik heb me gortig gelaafd aan deze verborgen parel!

Nadien trokken we verder naar Tenuta La Tenaglia in Serralunga di Crea waar Sabine Ehrmann ons stond op te wachten voor de tweede tasting van de dag. We zouden hier enkel wijnen proeven vanuit de Monferrato. De locatie was goed gekozen, de setting opnieuw prima!

We proefden er volgende wijnen:

  1. Tenuta Tenaglia – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2011
  2. Canato Marco – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2010 Celio
  3. Crealto – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2010 Marca Leone
  4. Cantine Valpane – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2010 Euli
  5. Montecastello – Piemonte Grignolino DOC 2010 Isabella
  6. Vicara – Grignolino del Monferrato Casalese DOC 2011 G
  7. Tenuta Tenaglia – Barbera d’Asti DOCG 2010 Bricco Crea
  8. Crealto – Barbera d’Asti DOCG 2009 La Svolta
  9. Tenuta Isabella – Barbera d’Asti DOCG 2009 Truccone
  10. Crealta – Barbera d’Asti DOCG 2009 Agricolae
  11. Vicara – Monferrato Rosso DOC 2009 Rubello
  12. Canato Marco – Barbera del Monferrato DOC 2008 La Baldea
  13. Pierino Vellano – Barbera del Monferrato DOC 2007 Lotu
  14. Pierino Vellano – Barbera del Monferrato DOC 2007 Gionòt
  15. Canato Marco – Barbera del monferrato Superiore DOCG 2006 Rapet
  16. Vicara – Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2007 Cantico della Crosia
  17. Tenuta Tenaglia – Barbera d’Asti DOCG 2007 Giorgio
  18. Pierino Vellano – Barbera del Monferrato DOC 2004
  19. Cantine Valpane – Barbera del Monferrato DOC 2004 Perylidia
  20. Cantine Valpane – Monferrato Freisa DOC 2007 Canone Inverso

Enkele van de wijnen konden me absoluut bekoren. Vooral bij de Barbera’s zaten er lekkere dingen tussen. Van de Grignolino’s vond ik enkel deze van Tenuta Tenaglia het vermelden waard. Wel lichtjes gekoeld schenken. Wat me zeer kon bekoren was de Freisa! Dit zijn mijn notities:
Gematigd intens kersenrood. Aroma’s van framboos, aardbei (jawel), vegetaal en een toets van teer. In de mond heb je onmiddellijk de power van de tannines, maar wel deze van de goede soort. Zuren ok, alcohol ok, hout ok. Licht zoete aanzet en dan fruit, sousbois, tabak en kruiden. lange afdronk. Een absolute maaltijdwijn. Knap in elkaar stekende Freisa.

Na de maaltijd werden we uitgenodigd voor het avondmaal waar we enkele lokale specialiteiten proefden met als aperitief een Alta Langhe Spumante. Het was in de late uurtjes toen we opnieuw arriveerden in het Ca San Sebastiano! Een massage, jaccuzi en stro-stoombad had nog wel gemogen 😉!

Grignolino – De druif met het extra zaadje

Grignolino is niet meteen de meest populaire blauwe druif van de Piemontese klas, maar het is wel één van de echte inheemse druivenrassen. Naar veronderstelling staan er buiten Piëmonte slechts een 50 are aangeplant met deze druif. En dan nota bene nog wel in California!


Grignolino is tevens een buitenbeentje onder de druivenrassen. Het is een druif met een extra zaadje. Terwijl de meeste druiven slechts 2 zaadjes hebben per bes bezit Grignolino er 3. Dat maakt ook dat je bij het vinifiëren van de wijn extra voorzichtig moet zijn. Een extra zaadje (of pit) kan leiden tot verhoogde tannine in de wijn. Vooraleer je als tannine-freak een vreugdedansje placeert wil ik je wel waarschuwen dat deze extra aan tannine vaak negatieve, onrijpe en vooral groene tannines zijn. Niet het soort dus dat je onmiddellijk wenst in je glas.

Grignolino komt dus uit Piemonte en staat meer bepaald aangeplant op de flanken van de Monferrato heuvels tussen Asti en Casale. De wijn kan je in 3 verschillende DOC-zones vinden: Asti, Del Monferrato Casalese en Piemonte.
Echt te springen staan de wijnbouwers niet om wijnen te maken van deze druif. Naast het extra zaadje is er ook een groot gevaar aan slechte vruchtzetting (millerandange), bovendien is het moeilijk de druif tot haar optimale rijpheid te brengen.

Grignolino is een oud ras waar we voor de eerste tekenen van leven tot in de 8e Eeuw moeten terug gaan. De favoriete bodem van de druif is ongetwijfeld een droge, zanderige bodem met een ideale oriëntatie (omwille die optimale rijpheid te bereiken).
De kleur van de wijn gaat zelden door-diep-rood zijn maar eerder bleek (vandaar waarschijnlijk ook dat hij wel eens Nebbiolo Rosato genoemd wordt). Naast zijn hoge tannine zal hij meestal een hoge aciditeit plaatsen. Qua aroma en smaak zullen er vooral vegetale en florale accenten te ontdekken zijn. Het fruit situeert zich in het jonge rode fruit (kers, kriek).
Het is niet onmiddellijk een allemansvriend of een wijn die je dagelijks in je glas wenst te vinden. Het vergt bovendien een echte zoektocht om het kaf van het koren te scheiden. Heb je de meest uitzonderlijke exemplaren gevonden dan zal je merken dat Grignolino best wel aardig en aantrekkelijk kan zijn. Meestal is hij in zijn jeugd op zijn best.
De wijnen zijn dus niet echt geliefd buiten zijn habitat en worden dan ook vooral lokaal gedronken.