Het is 31 december wanneer we dit artikel schrijven. Ongetwijfeld zullen er tijdens de jaar overgang wereldwijd weer miljoenen flessen ploppen om het oude jaar af te sluiten en elkaar in het nieuwe jaar al het beste toe te wensen. Misschien zullen daarbij zelfs enkele flessen Trento DOC sneuvelen want ondertussen zijn we aanbelandt bij de bubbels die ikzelf misschien wel het hoogst heb zitten van alle Metodo Classico appellaties die Italië rijk is… Trento DOC. Waarom is dit zo? Ongetwijfeld speelt de frisheid hierbij een zeer grote rol. Trento DOC combineert een zeer mooie frisse toets met de nodige vulling en minerale rijkheid. Daar waar ik Franciacorta te gehypet en commercieel noem, deze van Alta Langa te beschermend opgezet in een klein kringetje van producenten, deze van Oltrepo Pavese ronduit de beste op basis van Pinot Noir vind en deze van Lessini Durello een schat voor de toekomst noem zijn de bubbels van Trento DOC het meest veelzijdig en bieden ze het breedste smaakpallet. Enfin, dat dit een persoonlijke mening is moge duidelijk wezen!
Wat is Trento DOC?
De term Trento DOC staat synoniem voor hoogwaardige metodo classico-spumante, geproduceerd in Trentino, een regio in het noordoosten van Italië. De benaming, die in 1993 officieel werd erkend, was baanbrekend: het was de eerste Italiaanse mousserende wijnregio die zich exclusief wijdde aan de metodo classico, oftewel de traditionele methode voor mousserende wijnen. Deze methode omvat een tweede gisting in de fles, een nauwgezet en tijdsintensief proces dat wijnen oplevert met verfijnde bubbels, complexe smaken en een uitstekend rijpingspotentieel.
De DOC-certificering (Denominazione di Origine Controllata) is een garantie voor de kwaliteit en herkomst. Het waarborgt dat Trento DOC-wijnen voldoen aan strikte productie-eisen, van druiventeelt tot rijping, zodat consumenten alleen het beste van Trentino’s mousserende wijntraditie krijgen.
Een spectaculair landschap vol wijngaarden
Trento DOC bevindt zich in Trentino, een autonome regio in het noordoosten van Italië, bekend om zijn adembenemende alpenlandschappen. Hier beslaan de wijngaarden meer dan 10.000 hectare, ingebed in een fantastisch decor van met sneeuw bedekte bergen en glooiende heuvels. Het landschap wordt gedomineerd door de imposante Dolomieten, een UNESCO-werelderfgoed en een essentiële natuurlijke hulpbron voor Trento DOC.
De wijngaarden bevinden zich op hoogten tussen 200 en 800 meter boven zeeniveau, een kenmerk dat het karakter van de wijnen sterk beïnvloedt. Het grote hoogteverschil zorgt voor diverse microklimaten en maakt het mogelijk om druiven met verschillende kenmerken te telen. Bovendien wordt de omgeving gekenmerkt door aanzienlijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Deze temperatuurvariaties zijn essentieel voor de ontwikkeling van aromatische complexiteit, elegantie en levendige zuurgraad in de druiven.
Geschiedenis: een eeuw van visie en samenwerking
Het verhaal van Trento DOC begint met de visionaire Giulio Ferrari, een jonge wijnmaker uit Trentino die in 1902 de productie van metodo classico-wijnen naar zijn geboorteregio bracht. Na een reis naar Frankrijk, waar hij de prestigieuze Champagne-traditie leerde kennen, introduceerde hij Chardonnay in Trentino. Ferrari geloofde dat het koele klimaat en de kalkrijke bodems van zijn regio perfect waren om mousserende wijnen van wereldklasse te maken. Zijn inspanningen waren een groot succes en zijn wijnen vonden al snel internationale erkenning.
In 1984 volgde een belangrijke mijlpaal: de oprichting van het Trento-instituut, waarin producenten uit de regio hun krachten bundelden om de kwaliteit van hun wijnen te waarborgen en Trentino als mousserende wijnregio te promoten. Dit samenwerkingsverband legde de basis voor uniforme kwaliteitsnormen en internationale erkenning.
De formele erkenning kwam in 1993, toen Trento DOC werd gecertificeerd als Denominazione di Origine Controllata. Met deze certificering werden strikte regels ingesteld voor druiventeelt, productie en rijping, wat bijdroeg aan de reputatie van de regio als leider in metodo classico-productie.
Een nieuwe stap volgde in 2007 met de creatie van het Trento DOC-merk, een collectieve identiteit die het territorium en de gedeelde tradities van de regio benadrukte. Dit merk gaf producenten een sterkere positie op de internationale markten, terwijl het tegelijkertijd de unieke kwaliteiten van Trentino in de schijnwerpers zette.
Vandaag groeide de gemeenschap van Trento DOC-producenten verder, met maar liefst 67 producenten die zich aansloten bij het Trento DOC-instituut. Deze groei onderstreept het succes van de regio en de gedeelde passie van de wijnmakers voor kwaliteit en vakmanschap.
Unieke bodems en klimaat
De bodems in de regio zijn even indrukwekkend als de bergen die het landschap omringen. Ze hebben uitstekende drainage en beluchting, waardoor de wortels van de wijnstokken gezond en goed gevoed blijven. Rijk aan kalksteen en met een hoog gehalte aan silica, voegen deze bodems een unieke mineraliteit toe aan de wijnen van Trento DOC.
Het klimaat in Trentino is een harmonieuze mix van Alpine, continentale en mediterrane invloeden. De koele temperaturen die uit de Dolomieten stromen, zorgen voor frisheid en balans, terwijl het milde klimaat van het nabijgelegen Gardameer een verzachtend effect heeft en bijdraagt aan een langere rijpingsperiode. Deze combinatie creëert een ideaal groeiklimaat waarin druiven hun volle potentieel kunnen bereiken.
Trentino pergola
De steile berghellingen van Trentino hebben geleid tot het ontstaan van een uniek systeem van wijnstokgeleiding dat nog steeds veel wordt gebruikt: de Trentino Pergola. Dit methodische snoeisysteem is specifiek ontworpen voor de topografische uitdagingen van de regio. Het maakt het mogelijk om de wijnstokken optimaal van zonlicht te voorzien, wat de rijping van de druiven ten goede komt.
Bovendien biedt de pergola een praktische oplossing voor het snoeien en het vastbinden van de wijnstokken, waardoor het werk in de wijngaard efficiënter verloopt. Hoewel de pergola een integraal onderdeel blijft van de wijnbouwtraditie in Trentino, worden ook andere geleidingssystemen gebruikt, zoals guyot en spurred cordon. Elk systeem draagt bij aan het diversifiëren van de stijl en structuur van de wijnen die in de regio worden geproduceerd.
De druiven: klassieke variëteiten met alpenexpressie
Chardonnay is zonder twijfel de ster van Trento DOC. Deze druif is perfect afgestemd op het klimaat van Trentino, waar de combinatie van koele nachten en zonnige dagen een ideale omgeving biedt voor zijn ontwikkeling. Chardonnay geeft de wijnen finesse, aroma’s en een opmerkelijk lang verouderingspotentieel. Het is de onbetwiste basis voor de meeste Trento DOC-wijnen en speelt een sleutelrol in het succes van de regio.
Pinot Nero (Pinot Noir) is de tweede ster in de Trento DOC-wijngaarden. Deze druif staat bekend om het geven van wijnen met body, structuur en elegantie. Hoewel Pinot Nero zich uitstekend heeft aangepast aan het klimaat van Trentino, vereist het veel zorg in zowel de wijngaard als de wijnmakerij. Het is een uitdagende druif, maar de inspanningen worden rijkelijk beloond in de vorm van complexe, gebalanceerde wijnen.
Pinot Meunier wordt minder vaak gebruikt in Trento DOC, maar wordt gewaardeerd om zijn flexibiliteit. De druif kan zich aanpassen aan uiteenlopende terroirs en onvoorspelbare klimatologische omstandigheden. Hoewel het gebruik beperkt is, biedt Pinot Meunier een nuttige aanvulling in blends, met zijn vermogen om consistentie te brengen, zelfs onder uitdagende omstandigheden.
Pinot Bianco (Pinot Blanc) wordt minder frequent toegepast in vergelijking met Chardonnay en Pinot Nero, maar het speelt een belangrijke rol in het verrijken van de aroma’s van het boeket. Het voegt subtiele fruitige tonen toe, die de elegantie van de wijnen verhogen zonder de dominante kenmerken van de andere druiven te overheersen.
Soorten Trento DOC-wijnen
Trento DOC biedt een scala aan mousserende wijnen, elk met een eigen karakter en weerspiegeling van het terroir:
- Trento DOC Brut: Moet minimaal 15 maanden rijpen op de lie. Het resultaat is een frisse, levendige wijn die perfect in balans is en een uitstekende kennismaking biedt met de regio.
- Trento DOC Extra Brut en Pas Dosé: Deze stijlen, die ook minimaal 15 maanden op de lie rijpen, benadrukken de puurheid van de druiven en het terroir dankzij minimale of geen toegevoegde suiker.
- Trento DOC Rosé: Gemaakt met Pinot Nero in de blend, minimaal 25%, en een rijping van minimaal 15 maanden, tonen deze wijnen delicate aroma’s van rood fruit en een elegante, romige textuur.
- Trento DOC Millesimato: Deze wijnen, afkomstig uit één uitzonderlijk oogstjaar, rijpen minimaal 24 maanden op de lie. Ze laten de unieke kenmerken van dat specifieke jaar schitteren.
- Trento DOC Riserva: De absolute top van de productie, met een rijping van minimaal 36 maanden op de lie. Deze wijnen bieden een opmerkelijke complexiteit, diepte en rijpingspotentieel.
De producenten: bewakers van traditie
Geen enkele naam is zo onlosmakelijk verbonden met Trento DOC als Ferrari. Sinds de oprichting in 1902 door Giulio Ferrari is het huis de onbetwiste vaandeldrager van de regio. Ferrari heeft niet alleen de standaard gezet voor kwaliteit, maar heeft ook bijgedragen aan de wereldwijde erkenning van Trento DOC. Hun wijnen staan bekend om hun elegantie, finesse en consistentie, en ze hebben talloze internationale prijzen gewonnen. De visie en vastberadenheid van de Lunelli-familie, die het huis nu leidt, blijven een inspiratiebron voor zowel gevestigde als opkomende producenten. Hun Riserva del Fondatore is en blijft een iconische bubbel.
Naast Ferrari zijn er ook andere prominente spelers zoals Rotari, bekend om hun duurzame praktijken, Altemasi, dat terroirgedreven wijnen maakt, en Cesarini Sforza, dat zich richt op kleinschalige productie. Mezzacorona, een grote coöperatieve, levert ook een belangrijke bijdrage aan de regio met hoogwaardige wijnen.
De toekomst van Trento DOC wordt mede vormgegeven door een nieuwe generatie van kleinere producenten die zich toeleggen op ambachtelijke, hoogwaardige wijnen. Cenci, bijvoorbeeld, is een producent die bekendstaat om zijn beperkte maar precieze productie, waarbij het terroir van Trentino centraal staat in elke fles. De Vigili, een familiebedrijf, combineert traditionele methoden met moderne technieken om unieke, karaktervolle Trento DOC-wijnen te creëren. Mas dei Chini is een ander veelbelovend huis dat zich onderscheidt door zijn expressieve wijnen, waarbij duurzame en lokale praktijken een sleutelrol spelen.
Deze kleinere producenten dragen bij aan de diversiteit en dynamiek van Trento DOC, en laten zien dat de toekomst van deze regio stevig verankerd is in kwaliteit, innovatie en respect voor traditie.
Een sprankelende toekomst
Trento DOC heeft zich stevig gevestigd als leider in Italië’s metodo classico-traditie, waar de kunst van mousserende wijnproductie samenkomt met de natuurlijke schoonheid van de Alpen. Met zijn ongerepte terroir, toewijding aan kwaliteit en gepassioneerde producenten vertegenwoordigt Trento DOC de top van Italiaanse mousserende wijnvakmanschap.
Filed under: Vini Italiani | Tagged: bollicine, bubbels, cenci, chardonnay, de vigili, ferrari, Italian wine ambassador, mas dei chini, Metodo classico, Pinot Noir, spumante, trentino, trento, trento doc, wijn, wijnkennis | 1 Comment »
Bottle Case 