Barbera: Het klein duimpje uit Piemonte

Posted on december 13, 2024 by Bottle Case

Al sinds mensenheugenis is Barbera een van de onbezongen helden van de Italiaanse wijnbouw. Bekend om zijn levendige zuurgraad, weelderig fruitprofiel en opmerkelijke aanpassingsvermogen, geniet deze druif van een welverdiende heropleving onder wijnliefhebbers en kenners.

Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!

Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! Met dit in gedachten ging Amici wijnmeester Peter aan het werk om een aantal hoogwaardige proefflesjes op de tafel te toveren.

Een korte geschiedenis van Barbera

Afkomstig uit de glooiende heuvels van Piemonte in het noordwesten van Italië, heeft Barbera diepe wortels in de Italiaanse wijnbouw. Historische verslagen suggereren dat de druif al sinds de 13e eeuw in de regio wordt verbouwd. De naam is waarschijnlijk afgeleid van “Barbaro” (barbaar), verwijzend naar zijn diepe rode kleur, of van “Vinum berberis,” een diepgekleurde middeleeuwse drank.

De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn oorsprong vindt in Piemonte, meer bepaald in de Monferrato-regio. Barbera-wijnstokken gedijen in heel Italië, maar worden vooral aangetroffen in de diverse terroirs van Piemonte, met name in de appellaties Barbera d’Asti DOCG, Barbera d’Alba DOC en Nizza DOCG. In de jaren 80 werden er subzones opgericht, en vooruitstrevende producenten zoals Roberto Conterno en Giacomo Bologna begonnen Barbera-wijnen te maken met opmerkelijke finesse en een lange levensduur.

De kenmerken van Barbera-wijnen

Barbera-wijnen worden geprezen om hun fijne zuurgraad, waardoor ze een verfrissende en gastro-vriendelijke keuze zijn. De druif produceert doorgaans wijnen met een medium tot volle body en soepele tannine, waardoor de fruitige eigenschappen tot hun recht komen. Verwacht een mix van rode en zwarte vruchten – denk aan kersen, frambozen en pruimen – gecombineerd met hints van kruiden, zoethout, tabak, leder, viooltjes, anijs en aardse ondertonen. In het glas zijn de drie gemeenschappelijke kenmerken van Barbera-wijnen hun diepe kleur, hoge zuurgraad en relatief lage tannine.

Zandigere bodems produceren vaak donkergekleurde wijnen met een lager alcoholgehalte, terwijl kleiachtige bodems wijnen voortbrengen met een hoger alcoholgehalte, lagere zuurgraad en meer structuur. Ongelijke rijping van de pitten en variabiliteit in hun aantal kunnen echter de textuur van de wijn beïnvloeden.

Hoewel we Barbera bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt, bestaan er ook de meest banale Barbera wijnen. Het kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing. De druif is productief, en rendementen beperken is een must. Ze rijpt redelijk laat, maar heeft het voordeel zich te kunnen herstellen van hagelbuien.

Een van de opvallende eigenschappen van Barbera is zijn aanpassingsvermogen aan verschillende wijnmaakstijlen. Historisch gezien werd het gemaakt in een sprankelende, “vivace” stijl, maar tegenwoordig wordt het bijna uitsluitend gevinifieerd als een droge, stille wijn. Traditionele Barbera-wijnen worden vaak gerijpt in staal om hun frisse zuurgraad te benadrukken, terwijl serieuzere, gerijpte wijnen een houtlagering ondergaan (zowel in botti als in barrique), waarbij chocolade- en vanillenoten zich ontwikkelen naast het levendige fruit.

Belangrijke regio’s voor Barbera

Hoewel Piemonte de spirituele thuisbasis van Barbera blijft, wordt de druif in verschillende regio’s in Italië en daarbuiten verbouwd, waarbij elke regio een unieke expressie aan de druif geeft.

1. Barbera d’Asti DOCG

Bekend om zijn levendige zuurgraad en rode fruitaroma’s, toont Barbera d’Asti vaak de klassieke kenmerken van de druif. Makkelijk te telen en zeer productief, vooral in Asti, variëren de wijnen uit deze regio van eenvoudig en toegankelijk tot gestructureerd en geschikt voor rijping.

2. Barbera d’Alba DOC

Aanplant nabij de prestigieuze Nebbiolo-wijngaarden, heeft Barbera d’Alba vaak een iets vollere body en rijker profiel. Deze wijnen balanceren zuurgraad met diepere fruittonen en af en toe hints van chocolade of tabak.

3. Nizza DOCG

Nizza vertegenwoordigt het hoogtepunt van Barbera-wijnbouw, met strenge regels om de kwaliteit te waarborgen. Deze wijnen zijn krachtig maar elegant en profiteren vaak van langdurige rijping om lagen van complexiteit te onthullen.

Barbera wordt ook verbouwd in andere Italiaanse regio’s, waaronder Lombardije, Emilia-Romagna, Umbrië, Campanië en Sicilië. In totaal produceert Piemonte 12 DOC-wijnen van Barbera, naast de drie DOCG’s: Barbera d’Asti, Barbera del Monferrato Superiore en Nizza.
Een gratis tip? Jawel: probeer de Barbera wijnen uit de Colli Tortonesi! Momenteel blijven ze nog wat onder de radar maar je zal versteld staan van de concentratie en rijpheid in deze Barbera wijnen. Amper 50 kilometer oostelijker zit je in Oltrepo Pavese en ook daar zijn er onbekende Barbera pareltjes te vinden!

De proeverij

  1. Vite Colte La Luna e il Falo Barbera d’Asti Superiore DOCG 2018

    100% Barbera die een rijping krijgt van 12 maanden in barriques.
    Heldere, volle, donkerrode kleur met een lichte evolutie en beperkte traanvorming. De toon wordt gezet met een uitbundige Barbera neus! kers, rode bes, aardbei en licht snoeperig fruit zijn present net als de florale en kruidige toetsen van viool, peper, anijs en kaneel. De alcohol is niet te verbergen. Na het walsen komen de accenten van de houtlagering opzetten: chocolade, toasting en mokka. Een lichte sousbois toets rond het boeket af. In de mond is er vooral veel fruit omringd door een lichte alcoholdominantie. De niet massaal aanwezig tannine manifesteren zich wel als rijk. Het is een correcte, sappige wijn die onder de noemer ‘allemansvriend’ valt.
    Punten: 82/100 – Prijs 15,00 € (te koop op diverse plaatsen in België)
  2. Conterno Fantino Vignota Barbera d’Alba DOC 2019

    Barbera die aangeplant staat in Monforte d’Alba en die rijpt in Franse eiken vaten.
    Zuivere, intense robijnrode kleur en tranend. Het geurenpallet wordt in de eerste aanzet gedomineerd door het licht snoeperige fruit (kers, rode en blauwe bes, pruim) en de kruiden (Provençaals, peper, laurier, kaneel). De geuren van de houtlagering komen pas na het walsen steviger opzetten. Verder is er een lichte aardse ondertoon en kan de alcohol zich niet verstoppen. In de smaak proef je de mooie, soepele maar voldoende krachtige tannine en de duidelijk aanwezige zuren. De wijn toont een mooie fruitexpressie en er zit een leuke frisse groenkruidige toets bij. Dit is zeer zeker een correcte wijn al mocht de lengte wel wat dragender zijn. Hij is voldoende sappig en in balans.
    Punten 86/100 – Prijs 24,20 € (Te koop bij Uniquato)
  3. Pelissero Tulin Barbera d’Alba DOC 2021

    De Barbera stokken staan in Treiso (Barbaresco gebied) en Neviglie. De druiven rijpen gedurende 24 maanden in barriques en nog 1 jaar verder in de fles. De geconcentreerde kleur, bijna zwart te noemen, vertelt reeds veel over de verdere proefsensatie van deze wijn. Diep intens dus met heerlijk gekleurde traanvorming. De neus biedt een waaier aan aroma’s met zowel rood als zwart fruit. We sommen op: zwarte kers, rode kers, braam, blauwe aalbes, pruim en framboos. De houtrijping laat zich stevig gelden met een aanzet tot tabak mokka, zachte leder en een vlezig aroma. Laurier, eucalyptus, munt, peper, viooltjes en alcohol vullen goed aan. Het is een vol bouquet, bijna zwoel zelfs zonder in overdrive te gaan. In de mond proef je de voldoende krachtige maar soepele en enorm smakelijke tannine. Er blijft ondanks het volle mondgevoel een perfecte frisheid present. Het geheel is behoorlijk lang en dragend. Dit is een uiterst geconcentreerde, volle, sappige wijn die perfect in balans is. Nu nog wat jong maar met een mooie toekomst voor zich!
    Punten: 89/100 – Prijs: 39,00 € (Te koop bij Les Verres Bavards)
  4. Cordero Montezemolo Funtanì Barbera d’Alba Superiore DOC 2019

    Barbera van stokken die meer dan 50 jaar oud zijn en die gedurende 15 maanden rijpen in Franse barriques + 1 jaar in de fles. Mooie, zuivere en heldere kersenrode kleur en traanvorming. Wijn met de typsiche herkenbare Barbera neus waarbij de geuren bovendien bijzonder mooi tot hun recht komen! We herkennen rode en zwarte bessen, kersen, framboos… op het snoeperige af maar in de goede zin van het woord. Subtiele florale toetsen van zowel viooltjes als rozen. Volkruidig met peper, Provençaalse kruiden en kaneel. Licht rokerig, vlezig met zoethout omringd met een vleugje alcohol. In de mond genieten we vooral van de rijke en soepele tannine en het sappige fruit. De alcohol is uiteraard present, op het aanvaardbare randje van het dominante af. Dit is een lekker glas Barbera… sappig, fruitig, kruidig en vooral mooi in balans. Hij is niet enorm complex, niet enorm geconcentreerd, but who cares! Gewoon genieten.
    Punten: 90/100 – Prijs 44,00 € (Niet te koop in België?)
  5. Matteo Correggia Marun Barbera d’Alba Superiore DOC 2020

    Barbera die 15 maanden heeft gerijpt, deels in 30 hl botti, deels in gebruikte barrique en nadien nog een flessenrust kreeg voor 10 maanden. Intens donkerrood met gekleurde traanvorming. Er ontwikkelt zich een prachtig gevoel tijdens de ruikfase dat enkel nog maar extra wordt benadrukt als je de wijn wat tijd gunt in het glas. Ondanks zijn nog relatief jong leeftijd zitten alle geurcomponenten versmolten en is het geen ‘vakjes ruiken’. Chocolade, balsamisch, donkere kers, braam, viooltjes, laurier, koffie, aards, peper, alcohol, ceder, aalbes, pruim, tabak… Ik zet de geuren bewust door elkaar om het versmolten gevoel te creëren bij de beschrijving ervan. Kom je er eindelijk toe het glas aan je lippen te brengen dat gaat die versmoltenheid naadloos verder tijdens de proeffase. Rijk, levendig, zacht, in balans, vol en rond… Dit is een zeer mooie, mondvullende bijna complete wijn zonder ‘té’ te zijn!
    Punten 92/100 – Prijs 27,00 € (Te koop bij Wine Art)
  6. Enzo Boglietti Vigna dei Romani Barbera d’Alba DOC 2020

    De 80 jaar oude Barbera stokken staan in La Morra. De wijn krijgt een opvoeding in barriques voor 22 maanden. Heldere, intens paarsrode kleur met gekleurde traanvorming. In de neus is, ondanks dat het fruit en de kruiden present zijn, treedt het balsamico gevoel steeds weer op de voorgrond, omringd door andere branderige geuren zoals mokka en toasting. Kers aardbeisnoepjes, viool, peper, munt, anijs, laurier en alcohol volgen. De smaak is op het overvloedige af. Rijke, voldoende krachtige tannine, levendige, frisse zuren. Lang aanwezig en in balans. Hoewel de wijn hier uit het glas barst is dit toch een stap terug na de Marun!
    Punten: 88/100 – Prijs 45,00 € (Niet te koop in België?)
  7. Vietti Vigna Vecchia Scarrone Barbera d’Alba DOC 2017

    18 maanden rijping krijgt deze Barbera (inox, barrique, botti). De wijngaarden liggen in Castiglione Falletto. Intense robijnrode kleur, tranend. De neus wordt gedomineerd door warme kruidige geuren en door de branderige aroma’s. Ras el hanout, kaneel, munt, peper, mokka, tabak, vlezig, toast en vooral chocolade. Kers, braam en framboos vertegenwoordigen het fruit. Bij het proeven komt die chocolade almaar terug, rijke soepele tannine, voldoende zuren. Zeer rond en vooral volgens een moderne, commerciële stijl gemaakt. We durven zelfs een parkerwijn zeggen.
    Punten: 85/100 – Prijs 60,00 € (Te koop bij Licata)
  8. Braida Bricco dell’ Uccellone Barbera d’Asti DOCG 2020

    De wijn rijpt gedurende 24 maanden; 12 in barrique en 12 in de fles. Robijnrode kleur met een lichte evolutie. Eerste impressie bij het ruiken: zeer reductief. Deze reductie verdwijnt wel bij het walsen maar komt na even stilstand opnieuw opzetten. Niet te uitbundige neus en het fruit zit in verschillende stadia waar voor mij het gedroogde primeert. Het is een stevig glas met krachtige maar rijke tannine, voldoende zuren. Reeds van bij het ruiken zit ik me af te vragen of hier een gedeelte van de druiven appassimento zijn geoogst… Ik herken niet de Bricco dell’Uccellone die ik in het verleden meermaals heb geproefd.
    Punten: 85/100 – Prijs 75,00 € (Te koop bij Licata)

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Barolo – Amici tasting

Posted on september 20, 2021 by Bottle Case

Nebbiolo stond in de schijnwerpers tijdens onze Amici tasting van juni 2021! De nobele druif was die avond tevens de gastheer van de grootse wijnen waarvoor hij verantwoordelijk is; nl. Barolo. Enfin… van de 8 wijnen die er op de proeftafel verschenen droegen er 5 het Barolo label. Aan ons om te ontdekken welke de 3 ‘indringers’ waren.

Barolo – enkele weetjes!

Barolo is één van de meest bekende wijnen wereldwijd. Informatie uit deze ‘welgestelde’ DOCG is er dan ook aan veelvoud te vinden. De zoekopdracht Barolo invoeren in Google geeft je in 0,46 seconden maar liefst 17.600.000 resultaten! Bij deze zorgen we er alvast voor dat er op zijn minste één zoekresultaat extra bij komt. Of dit overbodig is maakt ieder voor zich maar uit…

  • Barolo DOCG is een appellatie uit het noord Italiaanse Piemonte; meer bepaald uit de Langhe regio. Even ten zuiden van Alba, in de provincie Cuneo.
  • De promotie van DOC naar DOCG is er sinds 1980, onmiddellijk na de invoering van Denominazione di Origine Controllato e Garantita.
  • Een Barolo mag enkel gemaakt worden van Nebbiolo druiven.
  • Het is steeds een rode wijn.
  • Er is tevens een ‘Riserva’ versie van de Barolo.
  • Naast het gelijknamige dorpje Barolo zijn ook wijngaarden uit volgende gemeenten toegelaten in de appellatie: La Morra, Monforte d’Alba, Serralunga d’Alba, Castiglione Falletto, Novello, Grinzane Cavour, Verduno, Diano d’Alba, Cherasco en Roddi.
  • Auteur dezer kan u ten zeerste aanraden de ontdekking ter plaatse met een Vespa te doen.
  • 177 wijngaarden maken deel uit van de Cru indeling. De indeling per gemeente is: Serralunga d’Alba (39), La Morra (39), Barolo (37), Castiglione Falletto (20), Monforte d’Alba (11), Verduno (11), Grinzane Cavour (8), Novello (7), Diano d’Alba (3), Cherasco (1), Roddi (1)
  • Het is een droom om ooit van alle cru’s een exemplaar in de wijnkelder te hebben liggen.
  • Het maximale rendement voor Barolo of Barolo Riserva bedraagt 56 hl/ha. Wanneer de cru wijngaard wordt vermeld op het etiket wordt dit gereduceerd tot 54,4 hl/ha
  • Barolo heeft een minimale rustperiode van 38 maanden, waarvan minstens 18 maanden opvoeding in vaten.
    Voor een Barolo Riserva is dit 62 maanden met een identiek aantal voorgeschreven maanden houtlagering.
  • We zeggen bewust niets van het kruidenextract digestief Barolo Chinato…
  • Een website die absoluut aan te raden is: www.barolomga360.it (helaas betalend)

De proeverij:

  1. Mauro Molino Barolo Conca 2007
    Nebbiolo – 18 maanden rijping in Franse eiken vaten
    Heldere kersenrode kleur met een spoor van evolutie. Fijne neus! Enkele kersen en wat rozengeur geven de neus een jeugdig karakter al zijn deze wel in de minderheid. De tertiaire aroma’s komen opzetten en nemen het karakter over. Koffie, mokka, sigaar, thee, tabak… om maar enkele te noemen. Verder ook een animale impact (al zet die niet echt fel door). Zoethout, munt, laurier en paddenstoel voor de volledigheid.
    In de mond spelen de tannine niet te fel door, de zuren bieden een prima ondersteuning. Het geheel blijft toch krachtig aanwezig. De mokkatoets is duidelijk en de lange afdronk kent een warmkruidig einde. Correct Barolo die op dronk is gekomen!
    Punten: 89/100 – Te koop bij Vinolfi voor 35,95 € (andere jaargang)
  2. Cantina del Pino Barbaresco Albesani 2006
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in grote Sloveense foeders
    Eerste ‘indringer’ van de avond! Heldere granaatrode kleur met evolutie. Correcte neus waar nog zowel jong fruit (aardbei, kers, braam) als gedroogd fruit (pruim) in aanwezig zijn. Koffie, ceder, tabak en champignons zetten het tertiaire gedeelte in. Verder enige florale en kruidige toetsen. In de mond is deze 2006 eerder nog een krachtpatser met misschien net een iets te eenzijdig tannine gevoel waardoor de wijn voor mij verfijning en diepgang mist. Bij het einde van de afdronk is ook de alcohol net iets te dominant present.
    Punten: 88/100 – Niet te koop gevonden in België – Richtprijs 45 €
  3. Rinaldi Francesco & Figli Barolo Cannubi 2007
    Nebbiolo – minstens 36 maanden rijping in 5000 hl Sloveense foeders
    Heldere granaatrode wijn met evolutie. Mooi en elegant bouquet! Versmolten aroma’s van het fruit (gedroogde pruim, kers, framboos), bloemen (roos), kruiden (anijs, munt, peper, laurier), branderig (koffie, ceder, thee, tabak) en animaal (schimmels). De mond geeft een levendige, rijke en vooral krachtige wijn die volledig in balans is. Al het mooie van een gerijpte Barolo bevindt zich in het glas.
    Punten: 91/100 – Te koop bij Portovino voor 55,00 € (andere jaargang)
  4. Giovanni Rocca Barolo Mosconi 2007
    Nebbiolo – 36 maanden in Franse barriques
    Helder, granaatrood met stevige evolutie. De neus boeit helemaal niet. Hij komt net niet afstotend ‘lactisch’ over. De yoghurt geur verdwijnt ook niet na walsen en doet me de zoektocht naar andere, wel interessante geuren dan ook stopzetten. In de mond is hij gelukkig wel iets enthousiaster. Tannine die nog wat kracht bezitten, zuren die hem in balans brengen. De afdronk die voldoende lang is maar die ook bij het uitdoven de wijn mij niet in vervoering doen brengen. Zonder twijfel het kneusje van de avond!
    Punten: 78/100 – Te koop bij Di’Vin Wines voor 44,60 € voor 44,60 €
  5. Stephano Mazzetta Desmentia Vino do Tavola 2011
    Nebbiolo – Houtgelagerd
    Mooie heldere granaatrode kleur. De geur is alvast uitnodigend en geeft vele facetten prijs. Rozijnen, kers, braam, toasting, koffie, tabak, truffel… Na walsen komen er nog sigarenkistje, laurier en munt opzetten. Een licht bedwelmend rozenaroma eveneens. De wijn zit mooi in zijn evenwicht! Hoewel de tannine krachtig zijn houden de zuren ze binnen beperking. Het hout zit mooi versmolten. Het fruitgevoel is veel duidelijker nog aanwezig dan bij de vorige wijnen wat ook logisch is gezien zijn leeftijd. Lange kruidige afdronk. Het was echter al vrij snel duidelijk dat we niet met een Barolo te maken hadden. Mooi gemaakte Nebbiolo wijn die wat mij betreft ‘bijt’ op de goede manier.
    Punten: 90/100 – lokaal gekochte wijn en er is zo goed als geen info te vinden over Stephano Mazzetta
  6. Angelo Gaja Barolo Dagromis 2007
    Nebbiolo – Rijping voor 12 maanden in barriques en 18 maanden in foeders
    Typische Barolokleur met lichte evolutie. Schitterende neus die doet verlangen. Framboosjes in combinatie met blonde rozijn en ontbijtpruimen wat het fruit betreft. Rozenblaadjes en munt geven een wat geparfumeerde impressie. Alles zit mooi verweven en hoewel er tertiaire aroma’s zijn (ceder, mokka, tabak) komt dit op geen enkel moment dominant over. Het mondgevoel sluit naadloos aan bij onze geurimpressies. Krachtig, rijk, levendig, zacht, vol en rond. Het fruit blijft aanwezig. De afdronk blijft boeien. Heerlijk glas wijn!
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België – Richtprijs 82 € (andere jaargangen)
  7. Nervi Gattinara Valferana 2011
    Nebbiolo – 48 Maanden rijping in foeders
    De derde niet-Barolo wijn komt uit Alto Piemonte en werd ook bestempeld als niet Barolo. Heldere granaatrode kleur. Het is in eerste instantie toch wat zoeken naar een diversiteit van aroma’s. Ook stevig walsen brengt niet onmiddellijk soelaas. Even laten open komen dan maar. Jong fruit van framboos, aardbei en kers. In de aanvulling rozenwater, mokka laurier, thee, tabak… dan toch ook het teer-aroma.
    Correct mondgevoel met duidelijk aanwezige tannine maar toch overheerst er het gevoel dat deze wijn beter een plaatsje eerder was gekomen. Hij heeft het moeilijk op te boksen tegen de Dagromis en dat vertaalt zich ook. Ik heb dan ook genoteerd dat ik deze wijn een nieuwe kans wil geven.
    Punten: 85/100 – Te koop bij Stappato voor 88,50 € (andere jaargang)
  8. Fratelli Alessandria Barolo San Lorenzo 2007
    Nebbiolo – 36 maanden rijping in 20 tot 30 hl Sloveense foeders
    De kleur is ook hier granaatrood met evolutie. De neus is wat mij betreft de mooiste van de avond. Zeer verfijnd en uiterst uitnodigend. De usual suspects zijn allen aanwezig: framboos, rode bes, kers, roosjes, munt, koffie, mokka, sigarenkistje, graffiet, thee, tabak, laurier, champignon… Dit zet zich door naar de mond. Hij beloofde veel en geeft zo mogelijk nog meer. De kracht vervaagd geen moment. Het rijke evenwichtige mondgevoel stemt me gelukkig als een perfecte afsluiter van een mooie avond. Dit mag wat mij betreft me telkens geschonken worden als afsluiter van een mooi diner 😉!
    Samen met de Gaja Dagromis de winnaar van de avond.
    Punten: 92/100 – San Lorenzo werd niet te koop gevonden in België. Richtprijs 61 € (andere jaargang).

Niet iedereen aanwezig op deze proefavond zal het eens zijn met mijn proefnotities! Het mag dan ook duidelijk zijn dat dit mijn bevindingen zijn van de geschonken fles in mijn glas. Er was een zeer duidelijk flessen verschil aanwezig waardoor er uiteraard discussies waren omtrent de proefondervindingen. Dat gegeven houdt ook onze proefavonden levendig! Alle geproefde Barolo wijnen kwamen uit het jaar 2007. In bijgevoegde vintage tabel kan je zien dat dit een 4-sterren jaar is met de bemerking drink or hold. Onze proefavond maakte dit ook duidelijk!

Barolo Cru’s

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , | 1 Comment »

Barbera – Uit de schaduw van Nebbiolo

Posted on maart 21, 2021 by Bottle Case

Je zal het maar voor hebben als druif! Je bezit alle eigenschappen om de basis te zijn voor een uitstekend glas rode wijn. Bovendien ben je in het bezit van een enorme veelzijdigheid en ben je uitermate geliefd bij de wijnboeren. Maar, er is altijd weer die verdomde Nebbiolo die je alsmaar naar de achtergrond drijft. Je kijkt er naar op en al is het Barbera sap in sommige gevallen zelfs beter dan pakweg een te ruwe Nebbiolo… Je blijft door het leven gaan als het klein duimpje uit Piemonte!

Hoog tijd dus om de Barbera in het zonlicht te plaatsen en een tasting samen te stellen waar de druif kan shinen! De opdracht die ik mezelf oplegde was een zo veelzijdig mogelijke proeftafel samen te stellen van Italiaanse Barbera waarbij de veelzijdigheid van de druif tot zijn recht komt. De usual suspects laten we bewust links liggen wegens reeds voldoende gekend. Geen bricco del Uccellone dus of Barbera’s van Giorgio Rivetti.

Barbera – Enkele weetjes:

  • De ouders van de Barbera zijn tot op heden nog steeds onbekend. Onderzoek geeft aan dat de druif zijn afkomst kent in Piemonte en meer bepaald in de Monferrato regio.
  • De eerste getuigenissen over het gebruik van Barbera gaan terug tot in de 13e Eeuw.
  • Vandaag staat Barbera hoofdzakelijk aangeplant in het noorden van Italië. Naast zijn natuurlijke habitat Piëmonte zullen we de druif voornamelijk treffen in Lombardia en Emilia Romagna en mondjesmaat in Aosta, Puglia en Sardegna.
  • In Piemonte is de druif onderscheiden met 3 DOCG’s; Barbera d’Asti DOCG (2008), Barbera del Monferrato Superiore (2008), Nizza DOCG (2016)
  • Hoewel we Barbera best wel bejubelen en je er enorm lekkere wijnen van hebt bestaan er ook de meest banale wijnen van. De kaf van het koren scheiden is zeker van toepassing van de Barbera wijnen
  • Het is een productieve druif (rendementen beperken is een must) die redelijk laat rijpt. Meestal bezitten de wijnen soepele tannine en een redelijk hoge zuurgraad.
  • Barbera heeft een duidelijk kersenaroma in combinatie met pruim, ander klein rood en zwart fruit, zoethout, tabak, leder, violetjes en anijs.

De proeverij:

  1. Torrevilla ‘La Genisia’ Barbera Oltrepo Pavese 2017 – Lombardia – 9,80 €
    Niet houtgelagerde Barbera met een zuivere kersenrode kleur. In de neus hebben we een vooral een combinatie / gevecht tussen het fruit en het dierlijke. Kers, aalbes en framboos boksen voortdurend met de humus en wilde paddenstoelen. Laurier en violetjes spelen een rol in de achtergrond. Mooie stevige zuren en fijne zachte tannine vullen de mond. De vele sappige kersen geven de wijn een aangenaam gevoel en het smaakprofiel wordt afgerond met een aangenaam bittertje. Dit is een lichtvoetige en sappige Barbera!
    Score: 76/100
  2. Renato Corino Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 14,00 €
    Barbera met een beperkte houtlagering van 3 tot 4 maanden. De wijn kleurt helder robijnrood en is mooi tranend. Zachte neus met wat rijpere kersen, violetjes, aardbei, rode besjes, fijne kruiden (Oregano, peper, laurier) en licht branderige aroma’s. De zuren zitten mooi, de tannine zijn zacht en de smaak blijft voldoende lang aanwezig. Wat zoeter fruit van aardbei en framboos bespeelt de tong. Nadien komen de kersen en de kruiden even piepen. Sappige, licht vullende allemansvriend.
    Score: 74/100
  3. Bersano ‘Costalunga’ Barbera d’Asti DOCG 2014 – Piemonte – 12,80 €
    De wijn kent een gedeeltelijke houtlagering. 50% rijpt gedurende 6 maanden in eiken vaten. Zuivere robijnrode kleur en klevende traanvorming. De kersen zijn prominent aanwezig en worden aangenaam bijgestaan door framboosjes. Behoorlijk wat specerijen zijn aanwezig in de neus. Na het walsen manifesteert zich een licht dierlijk aroma en komt de tabak en eucalyptus boven. In de smaak is er niets storend. Het gematigde houtgebruik is duidelijk, de tannine en zuren vullen elkaar mooi aan. Fruitig profiel met wat cacao in de afdronk. Zeer correcte wijn voor een aangename prijs.
    Score: 78/100
  4. Gaudio ‘Bricco Mondalino’ Barbera del Monferrato Superiore DOCG 2017 – Piemonte – 13,00 €
    Barbera die een rijping krijgt van 6 maanden in barriques en tonneaux. Mooie blinkende, heldere robijnrode kleur met een paarse rand en gekleurde traanvorming. Prachtige neus van veel klein rood fruit zoals framboos en kers met de donkere pruim in de aanvulling. Heerlijk ook is die sublieme kruidigheid; een melange van peper, tijm, laurier en jeneverbes. Tabak, koffie, rode neusjes en rozen zijn eveneens aanwezig. Sappige smakelijke tannine dansen in de mond samen met de frisse magnifieke zuurtjes. Veel fruit, de kruidigheid die terugkomt en een lengte van een zestal seconden met een vleugje tabak. Dit is een heerlijke Barbera voor zijn prijs.
    Score: 83/100
  5. La Stoppa Barbera Emilia IGT 2009 – Emilia Romagna – 18,00 €
    De wijn rijpt gedurende 12 maanden in een combinatie van Franse barriques en 40hl vaten. Het is een wijn waar ik redelijk wat verwachtingen van had. Het werd echter de grote tegenvaller van de avond. De stevige bruine rand van de kleur voorspelde al een beetje onheil. De geur is een te dominante brett (Brettanomyces). Stinkende paardenstal dus. De smaak mag dan al iets beter zijn maar is naar het einde toe gewoon oxydatief. Bijgevolg verdwijnt dit proefglas vlug in de spuwbeker en krijgt hij een dikke buis.
  6. Bruno Verdi ‘Campo del Marrone’ Barbera Oltrepo Pavese DOC 2014 – Lombardia – 18,00 €
    Voor zover ik weet zijn de wijnen van Bruno Verdi nog steeds niet verkrijgbaar in de Belgische wijnhandel. Zelf ben ik gedurende enige tijd met hen in onderhandeling geweest om de wijnen in te voeren maar de stroefheid in communicatie met het domein deed me afhaken. Zonde want Bruno Verdi maakt meer dan uitstekende wijnen. Campo del Marrone proefde ik ooit en ik wou deze wijn dan ook absoluut op onze proeftafel! Het is een Barbera die gedurende 12 maanden rijpt in eiken vaten. Hij bezit een intense donkere kersenrode kleur met stevige tranen. Het aroma van sappige dikke rijpe en rijke kersen stuiven het glas uit. Zwarte bramen, violetjes, gedroogd fruit (pruim), leder, cacao zijn de andere geuren van dienst. In de mond proef je de smakelijke tannine die niet té fel aanwezig zijn. Vlezig van structuur en enorm kruidig. Het geheel blijft lang aanwezig. De wijn vult mijn herinneringen en bestempel ik opnieuw als een mooie, volle en rijke Barbera.
    Score: 86/100
  7. Fratelli Alessandria ‘Priora’ Barbera d’Alba Superiore DOC 2016 – Piemonte – 21,60 €
    Rijping van 12 tot 14 maanden in tonneaux en 20-40 hl vaten. Nadien 2 maanden in inox en vervolgens nog minstens 2 maanden in de fles. De wijn kleurt helder donker kersenrood en geeft heerlijk gekleurde tranen. Wat een heerlijk uitnodigende neus! Het bouquet vult zich met een waaier van gemengd fruit (rood, zwart, gedroogd), vele kruiden en specerijen, humus, leder, tabak, cacao, zoethout en violetjes. Alles vloeit perfect in elkaar. Dat sublieme evenwicht vinden we ook terug in de smaak. Vol – fruitig- vlezig! Voldoende stevige tannine, een heerlijke frisheid en een prachtige, lange, kruidige afdronk. Dit is een mooie verfijnde maar toch ook rijke Barbera.
    Score: 88/100
  8. Villa Giada ‘Bricco Dani’ Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG 2013 – Piemonte – 25,40 €
    Toen nog onder de appellatie Barbera d’Asti Superiore Nizza DOCG, nu is Nizza een eigen zelfstandige DOCG en valt de wijn ook onder die naam. Na een periode van 3 maanden rijping in inox volgt nog een lagering van 12 tot 14 maanden in tonneaux. Helder, robijnrood met een licht bruin randje en gekleurde traanvorming. De tertiaire aroma’s komen primair over. Anijs, ceder, tabak, leder, paddenstoel, truffel, humus… Na het walsen volgt dan het fruit! Kersen, braam en vooral gedroogd fruit van pruim en vijg. Een volle kruidigheid rondt het geurenpallet af. Zeer kruidig van smaak. Hoewel de tannine nog fel aanwezig is boeten ze in tegenover de zuren. De afdronk is correct maar mocht toch enige tellen langer duren.
    Deze wijn is ondertussen mooi op dronk gekomen en doet me herinneren dat de enkele flessen die me in onze kelder nog resten best in de nabije toekomst geopend mogen worden.
    Score: 86/100
  9. Claudio Alario ‘Valletta’ Barbera d’Alba DOC 2016 – Piemonte – 27,60 €
    Opvoeding van 20 maanden in Franse eiken barriques. Mooie paarsrode kleur, gekleurde tranen. Rijp fruit maakt hier de dienst uit! Zwarte kers, cassis, braam, pruim… Veel kruidigheid en het hout dat mooi verweven zit. Ook nog cacao, zoethout, anijs, en cuberdon. Heerlijk mooi vol & vullend in de mond. Zachte, stevige tannine en correcte speelse zuren. De alcohol presenteert zich evenals de kruiden. Veel sappig fruit en een lang dragend geheel. Persoonlijk was dit voor mij de beste wijn op de proeftafel!
    Score: 91/100
  10. Pomodolce ‘Marsèn’ Colli Tortonesi Monleale DOCG 2013 – Piemonte – 19,40 €
    24 maanden rijpt deze volbloed Barbera in eiken vaten. Ik tracht deze wijn zo objectief als mogelijk te beschrijven. Het is immers al jarenlang één van mijn favoriete Barbera wijnen en Pomodolce heeft een speciaal plekje in mijn hart en portfolio! De kleur is bijna zwart met dikke gekleurde tranen. De geur is één en al combinatie van specerijen, maraschino kersen en chocolade. Animale toetsen, vanille, anijs, sigaar en tabak. De smaak is vullend en enorm vlezig. Al wat de geur prijsgeeft proef je ook. De dikke rijke kersen, de enorme kruidigheid en de chocolade geladen tannine. De alcohol is omnipresent maar stoort geen enkel moment. De wijn blijft zeer lang dragen.
    Score: 89/100

We kunnen zonder enig probleem een totaal andere proeftafel samenstellen met de geijkte grote namen. De pracht van de Barbera druif zal er enkel nog maar meer bevestiging krijgen. Vergeet deze druif niet… ze verdient je liefde wel degelijk!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Alla scoperta della Italia del Nord – Piëmonte

Posted on augustus 8, 2011 by Bottle Case

Saving the best for last. Doen we dat niet steeds? Bij het eten van ons bord laten we meestal de lekkerste dingen tot laatste liggen, bij het doornemen van de post: eerst de rekeningen dan de uitnodigingen… Wel dat was ook de bedoeling hier op doorreis in het Noorden van Italië. Nog een kleine inspanning moesten we doen, een 200 km door de vlakte, en minst mooie deel van Lombardia tot het landschap overgaat van vlak naar zacht glooiend, hellend zelfs. Uiteindelijk beland je in toch wel een wondermooi stukje Italië; Piëmonte. Zij die er al een keertje geweest zijn gaan me zeker niet tegenspreken. Piëmonte sluit je onmiddellijk in je hart, om er het hele leven te blijven!

Het was niet mijn eerste keer dat ik er zou zijn, en voorwaar zeker ook niet de laatste keer! Voor mijn gezelschap was het dat echter wel! Tijdens de rit zaten ze volop te knikkebollen of te dutten (ik was de chauffeur) maar een keer ik ergens op weg van Asti naar Alba de hoofdweg afging en de kleinere wegeltjes verkoos waren de ogen wijd open gesperd. Het saaie landschap van onderweg gaat plots over in een betoverend landschap vol met wijngaarden, dan weer afgewisseld met hazelnotenstruiken of andere lekkere vruchtenbomen. Perziken, nectarines, pruimen… allen perfect gerijpt om ons ’s morgens tegoed te kunnen doen aan een verse fruitsla.

Ik ga nu even over tot de fluitstertoon want ergens is er iets in me dat zegt ‘hou het verdomme toch stil’! Piëmonte is allesbehalve een door toeristen overvallen stukje Italië, tenzij tijdens het truffelseizoen wanneer de foodies de streek onveilig maken. Maar ik ben blij dat dit een zo rustig paradijs op aarde is. En wat mij betreft hoeft dit helemaal niet te veranderen. Mensen, geloof me vrij… Geen kwaad woord over Toscane maar dit deeltje van Italië is buiten de steden Firenze en Siena minstens zo aantrekkelijk. Men zegge het vooral niet door ;-).

Onze laatste 4 nachten zouden we hier doorbrengen, en wel in het centrum van de Piëmontese wijnbouw. Op de grenslijn tussen Barolo en La Morra mochten we gebruik maken van het guesthouse van Beni di Batasiolo. Hier op dit stukje paradijs op aarde zou ik mij de koning te rijk wanen! De rust kwam zo over me heen, voor zover deze er nog niet was… Ik kreeg waarachtig een thuisgevoel. Bovendien waren er in het guesthouse buiten 2 Chinese koks en een oudere medewerker van Batasiolo geen andere gasten. We hadden omzeggens het rijk voor ons alleen.
Als klap op de vuurpijl had Angelo ons bij de intrede van het guesthouse benadrukt dat we vooral moesten proeven, proeven en nog eens proeven!! Er stond immers een volledig gevulde klimaatkast ter onze beschikking. De inhoud: Gavi di Gavi, Roero Arneis, Langhe Chardonnay, Moscato d’Asti, Spumante, Dolcetto d’Asti, Barbera d’Alba… maar vooral ook Barbaresco en talrijk verscheidene Barolo’s. Likkebaarden natuurlijk 🙂
’s Avonds lekker de barbeque aansteken en de rest is echt niet in woorden samen te vatten. Het is een opperste voorrecht dit te mogen beleven!

Uiteraard hadden we ook een afspraak bij de Azienda van Beni di Batasiolo. Angelo was blij dat hij ‘sommelier’ op mijn naamkaartje zag staan. ‘Moet ik niet steeds weer diezelfde uitleg doen’ vertelde hij me al lachende. Bezoek van de installaties en onmiddellijk overgaan tot de essentie… de proeverij :-). De wijngaarden bestuderen kon ik immers zoveel en zolang ik kon aan het guesthouse dat erdoor omgeven was. Neem maar aan dat ik een trektochtje door de wijngaarden heb gedaan.
Hoewel de Barolo’s het uithangbord zijn van Batasiolo (zij zijn trouwens de grootste wijngaard-bezitters uit de regio) hebben ze meer dan dat alleen. Ik was onder andere al langer fan van hun Gavi di Gavi ‘Granée’. Maar één van de mooiste wijnen die ze maken vind ik toch wel de Barbera d’Alba ‘Sovrana’. Barbera kan me de laatste tijd trouwens meer en meer bekoren!
Gezien we een hele wijnkast vol met wijnen ter onze beschikking hadden zouden we de proeverij die in een exquis proeflokaal plaats vond beperken tot een paar flesjes.

We proefden volgende wijnen bij Beni di Batasiolo:

  • Langhe Chardonnay Vigneto Morino 2009
  • Dolcetto d’Alba ‘Bricco di Vergne’ 2010
  • Barbera d’Alba ‘Sovrana’ 2009
  • Barolo 2007
  • Barolo ‘Vigneto Cerequio’ 2001 –> Verrukkelijk
  • Barolo ‘La Corda della Briccolina’ 2006 –> Het paradepaardje én terecht!

En, wat een warme en hartelijke mensen alweer! Ik kan dit niet voldoende en genoeg benadrukken…
Het was onze voorlaatste proeverij en we wisten goed welke wijnen we zouden openen uit onze beschikbare voorraad :-).
De temperaturen ginds waren al een tijdje on-Belgisch, ik zal het beleefd houden op warmer dan 25°C al was het eerste cijfer wel een 3! Slechts enkele dagen zijn we met wat minder weer geconfronteerd  geweest en we hebben maar enkele buien gehad, en dan nog ’s avonds of ’s nachts. Waar ik naartoe wil… het was in ieder geval het perfecte weer om een Vespa te huren en Piëmonte per scooter te ontdekken. Goed idee en dus maakten we reservatie voor de dag nadien.
Je kan zo perfect het parcours aan doen: Serralunga – Monteforte d’Alba – Barolo – La Morra – Grinzane Cavour om maar enkele van de Barolo-dorpjes te noemen.

Moet het gezegd zijn dat het heerlijk was in het zonnetje te rijden om die warme wind over je huid te voelen strelen? Goed insmeren met zonneolie was de boodschap want deze combinatie kan je zo rood als een kreeft laten kleuren. Perfect op onze route lag trouwens het laatste bezoek dat we moesten afleggen. Op de grens met Monteforte d’Alba en Dogliani hadden we immers afspraak met Osvaldo Barberis. Osvaldo is een kleine wijnboer die in stilte schitterende wijnen maakt. Zijn wijngaarden vallen net buiten het Barolo gebied en dus komen ze op de markt als Nebbiolo d’Alba. Mij niet gelaten, hij heeft fantastische Dolcetto’s, Barbera en Nebbiolo! Ik was fan vanaf het moment ik zijn wijnen proefde!
Wij dus Vespa-gewijs er naartoe. Dit bezoek was bij verte het meest charmante en het meest ludieke. Osvaldo is enkel de Italiaanse taal machtig en men had hem vooraf ingefluisterd dat ik een mondje Italiaans kon spreken. Het resultaat was een spraakwaterval die niet wou geloven dat ik geen Italiaans kende en die honderduit vertelde en vertelde… verder dan si si en si kwam ik vaak niet. En als ik dan toch eens wat trachtte te vertalen verwarde ik de Romeinen met de Roemenen! Gieren van het lachen hebben we er gedaan terwijl die arme Osvaldo niet begreep waarom die 3 rare Belgen plat lagen van het lachen.
Osvaldo was innemend, fier, nerveus en hartverwarmend. Dit was niet het grote wijndomein waaraan Piëmonte zo rijk is. Neen, dit was een eenvoudige landbouwer die ons in zijn boerderij ontving. Gegeneerd omwille van zijn kleine installaties en zijn klein maar gezellig proeflokaaltje. Ook zijn vrouw en kinderen waren aanwezig en het moet gezegd, het zijn schatten van mensen!
Speciaal voor ons was hij naar de beste bakker en beenhouwer in de buurt gereden om ons te voorzien van een heerlijk stukje brood met salami (salami uit Piëmonte is trouwens een culinair genot). En uiteraard mochten we niet vertrekken vooraleer we het laatste stukje achter de kiezen hadden. Nadien doken we trouwens zijn wijngaarden in… toen ik ‘Vigna Vecchia‘ uitsprak heeft hij met ons heel de wijngaard doorgetrokken om ons zijn oudste wijnstokken met trots te laten zien. Voor wat ik begrepen had waren deze 90 jaar oud.
Plots stopte hij voor een reeds rijpe tros dolcetto druiven en begon hij er naar hartenlust van te smullen, wij uiteraard ook :-).

We proefden volgende wijnen bij Osvaldo Barberis:

  • Dolcetto di Dogliani ‘Valdibà’ 2010
  • Dolcetto di Dogliani ‘Puncin’ 2010
  • Dolcetto di Dogliani ‘Avri’ 2010 –> Het was een natuurlijke wijn, zonder additieven of toevoeging van sulfiet en voorwaar de allereerste die ik ook werkelijk ‘heerlijk’ vond.
  • Piemonte Barbera ‘Brichat’ 2009
  • Barbera d’Alba ‘Castella’ 2009
  • Nebbiolo d’Alba ‘Muntajà’ 2009
  • Nebbiolo d’Alba ‘Muntaja’ 2008

Bij het afscheid gaf hij ons nog 3 flessen Nebbiolo d’Alba ‘Muntajà’ mee. Tja… en we hadden nog een volle kast Batasiolo ter onze beschikking. Dat werd weer nachtwerk ;-).
Nadien tuften er 3 gelukzalige mensen op de scooter doorheen Piëmonte. Hoe vaak en hoelang ik nog in een spontane lachbui ben geschoten nadien, terugdenkende aan ons fantastische bezoek… God mag het weten!
Maar aan alle mooie liedjes komt helaas een einde. Zo ook aan ons avontuur! We waren het met zijn drie eens dacht ik dat de laatste dagen in Piëmonte inderdaad de overtreffende trap was. Niet vanzelfsprekend als je onze avonturen hebt gevolgd.
De zondag stond in het teken van het pakken van de koffers, nog wat slenteren in Alba, een bezoekje aan Barbaresco,  laatste keer goed eten en het koesteren van de herinneringen. Maandag in de vroegte, nog voor het kraaien van de haan zouden we al op weg zijn naar Turijn om opnieuw huiswaarts te keren.

Proberen samen te vatten wat we beleefd hebben is zo goed als onbegonnen werk. Dit is wat ik er alleszins van zal onthouden:

  1. Het was een fantastische reis
  2. Het noorden van Italië is mooi met telkens een grote verscheidenheid
  3. Piëmonte is een pareltje
  4. Wat een warme, behulpzame, immer goedlachse mensen zijn we op ons pad tegengekomen (ook zij waar we geen belang bij hadden)
  5. Onze wijnbezoeken waren allen memorabel, gastvrij en van een hoog niveau
  6. Italië was een reis-openbaring die ik met graagte wens verder te zetten – Misschien toch maar een mondje Italiaans gaan studeren?

Tot slot nog dit: Deze reis was zonder de hulp die we vanuit België hebben gekregen nooit mogelijk geweest! Ik heb haar al overvloedig en uitbundig bedankt, maar ik kan dit niet genoeg doen. Emmanuela, de grootste dank van ons alle drie om deze droom voor ons te willen organiseren!

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , | 4 Comments »