🍷 The Golden Hectare of Barolo — How Capital Is Redrawing Barolo’s Future

When I’m in the car, I almost always have a wine podcast playing. This drive was no exception. With the seatbelt fastened and the road unwinding ahead, I listened as James McNay, my friend and fellow Italian Wine Ambassador, guided the conversation on Ambassador’s Corner for the Italian Wine Podcast.
His guest was Attilio Pecchenino.

The exchange was pleasantly familiar. Terroir, tradition, Nebbiolo, Barolo as it is supposed to be discussed. I was listening closely, almost on autopilot, until James asked a question that shifted the entire frame of the conversation.

“Attilio, what is a hectare of Barolo vineyard worth today?”

Attilio said that in 2009 he had bought a parcel in the Bussia cru for around €300,000 per hectare.
Today, he replied without a pause, it is closer to €3,000,000 per hectare.

Three million euros.
For a single hectare.

In that moment, it became unmistakably clear that this story is not only about wine. It is no longer confined to grapes, vinification, or vintages. It is about capital, structural scarcity, and the defining question of the next era in the Langhe. Who will still be able to make Barolo, and on what terms?

📈 Why Barolo Vineyard Land Has Become a Luxury Asset

That Barolo vineyard land now costs a fortune is no coincidence, and certainly not a passing phase. It is the result of three forces that have been moving together for years: structural scarcity, tight regulation, and a level of demand that simply holds.

To begin with, Barolo is geographically small. The appellation covers only a limited run of hills across eleven communes, and there is very little room to expand. On top of that, new plantings are tightly controlled at European level. Through the planting authorisation system, annual vineyard growth is effectively capped at around one percent. In a zone where almost every suitable slope was planted decades ago, that means something very practical. Almost no new land is added to the Barolo equation.

And yet the world’s appetite for Barolo has not eased. Year after year, production remains broadly in the same range, often estimated at around thirteen million bottles, while Barolo has only strengthened its place on international wine lists and in collectors’ cellars. It has long since broken free of the “classic Italian red” category. Today it is treated as a global reference, spoken of in the same context as great Burgundy or top Napa.

What is striking is that this prestige has not translated into an equivalent surge in the wine’s underlying producer-side value. The price per hectolitre of Barolo, a useful proxy for the wine’s value at origin, has remained remarkably steady in recent years, hovering around €900 to €1,000. For investors, that matters. It suggests a market that is not only prestigious, but also predictable.

Then there is Barolo’s own brand power. When someone buys a Barolo parcel today, they are still investing in a product, wine made from grapes grown on a specific slope. At the same time, they are buying into an international reputation built on origin, prestige, and historical depth. In that context, each hectare works like a lever. Limited supply, structural scarcity, and global reputation keep reinforcing one another. The outcome is hard to avoid. Land prices are not rising because farming suddenly became more expensive. They are rising because Barolo itself has become an exceptional and highly coveted possession.

🔎 What Does It Cost Today?

Translate that dynamic into real numbers and you quickly arrive at the different crus. Not every hectare of Barolo is priced the same. Location, reputation, and scarcity are decisive. Conversations with producers and recent market analysis suggest the gaps are now substantial.

Indicative market values for Barolo vineyard land (2024):

  • Bussia (Monforte d’Alba): €2.5–3.0 million per hectare
    A blue-chip site with iconic producers; the reference point for Monforte.
  • Cannubi (Barolo commune): €2.0–2.5 million per hectare
    Historic cru, referenced as early as 1752; a powerful name with slightly broader availability.
  • Ravera (Novello): €1.2–1.8 million per hectare
    Rapidly rising in esteem; attractive to newer investors.
  • Vigna Rionda (Serralunga d’Alba): €2.0–3.0 million per hectare
    Extremely limited supply; discreet transactions can exceed these levels.

Sources: CREA, Gambero Rosso (2024), interviews with producers.

💼 Case Study: Vietti

“A brand can survive, but a wine style is alive.”

I still remember clearly how I used to drink Vietti. Their Rocche di Castiglione was, for me, the textbook example of what Barolo can be. Complex, refined, and at the same time unmistakably rooted in its place. These were wines with tension and personality, wines that seemed to hold a line between polish and stubbornness.

So when it became public in 2016 that Vietti had been sold to the Krause Group from Iowa, it landed like a shockwave in Barolo. It was one of the first times a historic Barolo estate, built and financed over generations within a family, passed entirely into foreign hands. On paper, everything looked reassuring. The winemaking team stayed. Mario Cordero, who had long been responsible for vinification, remained in place.

And yet wine is rarely only the sum of technique.

In the years after the takeover, I began to notice a shift in the glass. The wines were still undeniably good. Technically precise, clean, consistent. But for my taste, they felt different. Less inner tension, less personality. More polished, smoother, more obviously “correct”. As if some of the wine’s friction had been traded for international readability. It was still Barolo, but it felt less insistently Barolo.

That impression took on a human face at Vinitaly 2025. There I met Caterina Cordero, the family’s daughter, who now runs Cordero San Giorgio in Oltrepò Pavese with her brothers. She spoke openly about the changes at Vietti, about how much she missed Barolo, and about her hope of one day being active in the Langhe again. Not with bitterness, but with a visible sense of longing.

She did not come across as someone who had “lost a project”. She came across as someone who missed a place. And that is precisely why this case matters. Behind an acquisition there is never only brand strategy or investment logic. There is also a sense of style, a family history, and a way of working that does not always travel cleanly from one context to another. Even when the winemaker remains the same, the wine can change when the world around it changes.

🍇 Consequences in the Vineyard

The list of buyers in Barolo has become surprisingly diverse. Alongside the familiar family names, rooted in these hills for generations, new players are showing up more and more often. Luxury groups, private equity, even international hospitality companies are looking at Barolo as a safe and prestigious place to put their money. That flow of capital is not automatically a bad thing, but it does change the region’s rhythm.

You see it most clearly in ownership. For families who have worked the same steep slopes for decades, today’s land prices are becoming harder and harder to square with succession. When a hectare is worth millions, the estate does not only gain status. The financial pressure around handover rises as well. Inheritance tax is calculated on market value, while the cash in a wine business is often limited. The wealth sits in the vineyard, not in the bank. Add the reality of having to buy out brothers or sisters who are not active in the domaine, and the sums quickly become too heavy, even for healthy estates. Banks look at cash flow, not at heritage.

In that context, selling becomes less of a choice and more of a necessity. Not because families want to stop, but because the numbers start pushing them there. For young winemakers, the same prices create a near-impossible barrier. Barolo becomes less a place you can grow into step by step, and more a place you can only enter if serious capital is already behind you.

With new ownership also comes a shift in how winemaking is approached. In family estates, the vineyard is usually the starting point, with decisions shaped by experience, intuition, and pride in the land. In larger structures, the focus more often moves toward efficiency and control. Money goes into modern cellars, precision tools, hospitality, and international marketing. That can raise standards and professionalise the region, but it also changes what gets valued most. Winemaking becomes part of a broader business model, where consistency and scale can matter more than a personal touch.

And that has consequences for how Barolo is made today. Terroir does not disappear, but it starts playing a different role inside a tighter economic frame. The question hanging over these vineyards is not whether Barolo will lose quality. The real question is how much room will remain for identity, for interpretation, and for the kind of individual voice that made so many of us fall in love with Barolo in the first place.

👃 What Does This Mean for What’s in the Glass?

For the drinker, these changes show up first on the label. In Barolo, origin is carrying more and more weight, and you see that in the rise of the Menzioni Geografiche Aggiuntive, the MGAs. Producers increasingly choose to state exactly which cru, or even which parcel, their grapes come from. Not only out of pride or conviction, but because that kind of precision now has real value. A name like Bussia, Cannubi, or Vigna Rionda is no longer just a place on a map. It has become a clear signal in the market.

That evolution mirrors the jump in vineyard prices almost directly. As hectares become rarer and more expensive, the urge to show that value openly grows stronger. MGAs are more and more used as price anchors. They help justify higher bottle prices and they create a hierarchy inside an appellation that many people used to think of as one whole. Barolo becomes less of a single category and more of a layered landscape, where origin, reputation, and scarcity keep feeding each other.

But it does not stop at the label or the price list. It reaches into how terroir is talked about, and sometimes into how it is handled. Terroir once meant accepting the limits and the character of a specific slope. Today there is a risk that it turns into a story that needs to be easy to sell. Origin still matters, but more and more for what it adds commercially. Variation, risk, and vintage moodiness, things that used to be part of proud winemaking, can give way to consistency, predictability, and a style that reads well internationally. Anything that falls outside that frame gets smoothed out.

In the end, you can taste that shift. Many wines become more correct, cleaner, technically spotless. Yet some lose a bit of their tension and their edge. Not because they are made with less skill, but because the focus changes. The wine no longer has to speak first and foremost about where it comes from, as long as it remains recognisable and sellable within an international fine-wine language.

That is why Barolo now finds itself in a delicate place between return and identity. The challenge is not quality, that part is not in doubt. The challenge is meaning. Because when origin becomes only a marketing tool, rather than a guide for decisions in the vineyard and cellar, the soul of winemaking can slowly start to fade into the background.

🔮 Where Barolo Goes Next

The question of where Barolo is heading is not theoretical. You can feel it today in the vineyards, in the cellar, and in the market. One possible future is already easy to imagine, and it is the one many people quietly fear. Barolo becomes even more exclusive. In that scenario, it follows the road Burgundy has been on for years. The best crus become rarer and more expensive, prices keep climbing, and the bottles slowly drift out of the everyday reach of the lover of Barolo. Real growers will still be there, but their wines increasingly become things to collect and invest in. Barolo remains great, but it becomes harder to live with.

Another direction is scale and sameness. Larger groups take a stronger and stronger position, professionalise the region even further, and lift everything toward a consistent premium level. The wines are technically perfect, reliable, and instantly recognisable on the world stage. Barolo becomes a luxury product with a clean story and a clear place in the market. The downside is obvious. Differences between producers and between slopes become less pronounced. The risk is not that Barolo loses quality, but that it loses character.

Between those two extremes sits a third path, less obvious but perhaps the one most worth fighting for. A future where capital and character can live side by side. Where investors bring stability, resources, and infrastructure, while small producers keep their place by standing out through origin, interpretation, and personality. In that model, MGAs do not become marketing stickers. They stay what they are meant to be, a true expression of terroir. There is room for diversity, even inside a more professional and better resourced region.

Which way it goes will depend on who gets to lead the conversation. On who decides what matters more: return or interpretation, scale or nuance, sellability or meaning. Barolo’s future is not fixed by rules or market models. It will be shaped by choices made now, by investors and by winemakers alike. That tension carries both danger and hope. The hope is that Barolo can hold on to both quality and character, without giving away its soul.

📊 Barolo in Numbers (2024)

  • Growth in private investment since 2015: +70%
  • Average price of Barolo vineyard land: €1.8 to €3.0 million per hectare
  • Annual production: approximately 13 million bottles
  • Average export price: €21 per 0.75 litre bottle
    Sources cited in the original context include CREA, Gambero Rosso, the Consorzio Barolo Barbaresco Langhe Dogliani, and Vinous.

🕯️ Epilogue

When I stepped out of the car that day, my thoughts kept circling back to Attilio Pecchenino, to the numbers, and to the look in Caterina Cordero’s eyes.
Three million euros for a single hectare of land. But how much is a piece of history worth?

Wine has always been more than a product. It is the work of people who make choices, year after year, generation after generation. The question is whether we will still taste that story in the future, now that hectares are more and more spoken of in gold, and value threatens to outweigh meaning.

This is only one way of reading a change that touches the entire region. The conversation about Barolo’s future deserves more voices than mine alone.

For me, Barolo has always been a wine to return to. A wine to spend time with, to age, to open on the moments that matter. My hope is that it can stay that way. Not as a luxury idea, but as living wine. Even in a world where Barolo is more and more treated as a brand, and less and less as a promise.

🍷 De Gouden Hectare van Barolo – Hoe kapitaal de toekomst van Barolo hertekent

Wanneer ik in de wagen zit, staat er meestal een wijnpodcast op. Ook dit keer. Ik reed, de gordel strak om me heen, terwijl op de achtergrond James McNay, mijn vriend en mede Italian Wine Ambassador, het gesprek leidde in Ambassador’s Corner van de Italian Wine Podcast.
Zijn gast was Attilio Pecchenino.

Het gesprek kabbelde aangenaam voort. Terroir. Traditie. Druiven. Barolo zoals Barolo hoort te zijn. Ik luisterde aandachtig, bijna achteloos, tot James plots die ene vraag stelde.
Mijn adem stokte.

“Attilio, wat is vandaag een hectare Barolo-wijngaard waard?”

Attilio vertelde hoe hij in 2009 een perceel in de cru Bussia had gekocht voor ongeveer €300.000 per hectare. En vandaag?
Het antwoord kwam zonder aarzeling: €3.000.000 per hectare.

Drie miljoen euro.
Voor één hectare.

Op dat moment werd glashelder dat dit verhaal verder reikt dan wijn alleen. Dit gaat niet langer uitsluitend over druiven, vinificatie of jaargangen. Dit gaat over kapitaal, structurele schaarste en de fundamentele vraag wie Barolo in de toekomst nog kan, en zal, maken.

📈 Waarom Barolo-wijngaardgrond vandaag onbetaalbaar lijkt

Dat Barolo-wijngaardgrond vandaag een fortuin kost, is geen toeval en al zeker geen tijdelijk fenomeen. Het is het resultaat van een samenspel tussen structurele schaarste, strikte regelgeving en een vraag die al jaren standhoudt. Om te beginnen is Barolo geografisch klein. De appellatie beslaat slechts een beperkt aantal heuvels in elf gemeenten, en uitbreiding is nauwelijks mogelijk. Nieuwe aanplant wordt bovendien streng gereguleerd door de Europese Unie, die via het systeem van aanplantrechten de jaarlijkse groei van wijngaarden plafonneert op ongeveer één procent. In een regio waar bijna elke geschikte helling al decennia geleden werd aangeplant, betekent dat in de praktijk dat er nauwelijks nog grond bijkomt.

Tegelijk blijft de wereldwijde vraag naar Barolo onverminderd hoog. Jaar na jaar schommelt de productie rond hetzelfde niveau (naar schatting zo’n dertien miljoen flessen) terwijl Barolo zijn positie op internationale wijnkaarten en in verzamelkelders alleen maar verder heeft versterkt. De wijn heeft zich definitief losgemaakt van het segment van de “klassieke Italiaanse rode wijn” en wordt vandaag gezien als een mondiale referentie, vergelijkbaar met grote Bourgogne of top-Napa. Die status vertaalt zich niet in een evenredige stijging van de wijn zelf. De prijs per hectoliter Barolo, de feitelijke waarde van de wijn aan de productiekant, bleef de voorbije jaren opvallend stabiel rond de 900 à 1.000 euro. Voor investeerders is dat een cruciaal signaal. Het wijst op een markt die niet alleen prestigieus is, maar ook voorspelbaar.

Daarbovenop komt de merkwaarde van Barolo zelf. Wie vandaag een perceel Barolo koopt, investeert uiteraard nog steeds in een product: wijn, gemaakt van druiven, afkomstig van een specifieke helling. Tegelijk draagt Barolo vandaag een internationale reputatie met zich mee, gebouwd op herkomst, prestige en historische diepgang. In zo’n context werkt elke hectare als een hefboom: beperkt aanbod, structurele schaarste en wereldwijde reputatie versterken elkaar voortdurend. Het gevolg is onvermijdelijk. De prijs van de grond stijgt niet omdat wijnbouw plots duurder is geworden, maar omdat Barolo als geheel is uitgegroeid tot een uitzonderlijk en begeerd bezit.

🔎 Wat kost het vandaag?

Wie die dynamiek wil vertalen naar concrete cijfers, komt al snel uit bij de verschillende cru’s. Niet elke hectare Barolo is immers gelijk geprijsd. Ligging, reputatie en schaarste spelen een doorslaggevende rol. Gesprekken met producenten en recente marktanalyses tonen aan dat de verschillen vandaag aanzienlijk zijn.

Indicatieve marktwaardes van Barolo-wijngaardgrond (2024):

  • Bussia (Monforte d’Alba): €2,5 – 3,0 miljoen per hectare
    Toplocatie met iconische producenten; referentiepunt voor Monforte.
  • Cannubi (gemeente Barolo): €2,0 – 2,5 miljoen per hectare
    Historisch cru, al vermeld in 1752; sterke naam, iets bredere beschikbaarheid.
  • Ravera (Novello): €1,2 – 1,8 miljoen per hectare
    Sterk stijgend in aanzien; aantrekkelijk voor nieuwe investeerders.
  • Vigna Rionda (Serralunga d’Alba): €2,0 – 3,0 miljoen per hectare
    Extreem beperkt aanbod; prijzen lopen bij discrete verkopen soms hoger op.

Bronnen: CREA, Gambero Rosso (2024), interviews met producenten.

💼 Case Study: Vietti

“Een merk kan blijven bestaan, maar een wijnstijl is levend.”

Ik herinner me nog goed hoe ik vroeger de wijnen van Vietti dronk. Hun Rocche di Castiglione was voor mij het schoolvoorbeeld van wat Barolo kan zijn: complex, verfijnd en tegelijk diep verankerd in zijn terroir. Dit waren wijnen met spanning en persoonlijkheid.

Toen in 2016 bekend werd dat Vietti werd verkocht aan de Amerikaanse Krause Group uit Iowa, was dat een schok voor de Barolo-streek. Het was een van de eerste keren dat een historisch Barolo-domein dat generaties lang familie-gefinancierd was, volledig in buitenlandse handen kwam. Op papier bleef de continuïteit verzekerd: het wijnmakersteam bleef ongewijzigd en Mario Cordero, die al jarenlang verantwoordelijk was voor de vinificatie, bleef aan boord.

En toch is wijn zelden louter het resultaat van techniek alleen. In de jaren na de overname begon ik in het glas een verschuiving te ervaren. De wijnen bleven onmiskenbaar goed. Technisch verzorgd, zuiver en consistent, maar voor mijn smaak ook anders. Minder interne spanning, minder eigenzinnigheid. Netter, gladder, commerciëler. Alsof de wijn een deel van zijn frictie had ingeruild voor internationale leesbaarheid. Het bleef Barolo, maar minder uitgesproken Barolo-achtig.

Die indruk kreeg een menselijk gezicht tijdens Vinitaly 2025. Daar ontmoette ik Caterina Cordero, dochter van de familie, die vandaag samen met haar broers het domein Cordero San Giorgio runt in de Oltrepò Pavese. Ze sprak openhartig over de veranderingen bij Vietti, over haar heimwee naar Barolo en over haar hoop om ooit opnieuw actief te kunnen zijn in de Langhe. Niet met bitterheid, wel met zichtbare weemoed.

Ze stond daar niet als iemand die een project had verloren, maar als iemand die een plek miste. En precies daarin schuilt de relevantie van deze casus. Achter elke overname schuilt niet alleen een merkstrategie of een investeringslogica, maar ook een stijlgevoel, een familiegeschiedenis en een manier van werken die zich niet altijd probleemloos laat doorgeven. Zelfs wanneer de wijnmaker dezelfde blijft, verandert de wijn wanneer de context verandert.

🍇 Gevolgen in de wijngaard

De koperslijst in Barolo is vandaag opvallend divers. Naast de vertrouwde familienamen die al generaties lang verankerd zijn in de Baroloheuvels, melden zich steeds vaker nieuwe spelers. Luxegroepen, private-equityfondsen en zelfs internationale horecagroepen zien in Barolo een veilige en prestigieuze investering. Die instroom van kapitaal is op zich niet negatief, maar ze verandert onvermijdelijk de dynamiek van de streek.

Dat wordt het duidelijkst bij het eigenaarschap. Voor families die decennialang dezelfde steile hellingen hebben bewerkt, is de huidige grondprijs steeds moeilijker te verzoenen met opvolging. Wanneer een hectare miljoenen euro’s waard wordt, stijgt niet alleen de symbolische waarde van het domein, maar ook de fiscale en financiële druk bij overdracht. Successierechten worden berekend op marktwaarde, terwijl de liquiditeit van een wijnbedrijf beperkt blijft. Het vermogen zit in de grond, niet op de bank. Wie daarbovenop broers of zussen moet uitkopen die niet actief zijn in het bedrijf, botst al snel op financieringen die zelfs gezonde domeinen nauwelijks kunnen dragen. Banken kijken naar cashflow, niet naar erfgoed.

In die context wordt verkoop steeds minder een keuze en steeds vaker een noodzaak. Niet omdat families willen stoppen, maar omdat de economische realiteit hen daartoe dwingt. Voor jonge wijnmakers vormt diezelfde waardering een bijna onneembare drempel. Barolo wordt zo steeds minder een regio waar je langzaam in kan groeien, en steeds vaker een regio waar je enkel nog kan instappen met aanzienlijk kapitaal achter je.

Met dat nieuwe eigenaarschap verschuift ook de manier waarop naar wijnmaken wordt gekeken. Waar bij familiebedrijven de wijngaard traditioneel het vertrekpunt is — met beslissingen gebaseerd op ervaring, intuïtie en fierheid op het land — ligt bij grotere structuren de nadruk vaker op efficiëntie en beheersbaarheid. Er wordt geïnvesteerd in moderne kelders, precisietechnologie, hospitality en internationale marketing. Dat professionaliseert de streek, maar het verandert ook de hiërarchie van waarden. Wijnmaken wordt steeds vaker onderdeel van een breder businessmodel, waarin consistentie en schaalbaarheid belangrijker worden dan eigenzinnigheid.

Die verschuiving heeft gevolgen voor hoe Barolo vandaag wordt benaderd en gemaakt. Terroir blijft aanwezig, maar krijgt een andere rol binnen een steeds strakker economisch kader. De vraag die boven de wijngaarden hangt, is dan ook niet of Barolo aan kwaliteit zal inboeten, maar in welke mate identiteit en interpretatie ruimte blijven krijgen.

👃 Wat betekent dit voor wat we in het glas krijgen?

Wat die structurele veranderingen betekenen voor de drinker, wordt vandaag in de eerste plaats zichtbaar op het etiket. In Barolo krijgt herkomst steeds meer gewicht, en dat vertaalt zich concreet in het gebruik van de Menzioni Geografiche Aggiuntive (MGA). Producenten kiezen er steeds vaker voor om exact te benoemen van welke cru of welk perceel hun druiven afkomstig zijn. Niet alleen uit overtuiging, maar omdat die precisie vandaag economische waarde vertegenwoordigt. Een naam als Bussia, Cannubi of Vigna Rionda is geen louter geografische aanduiding meer, maar een duidelijke positionering in de markt.

Die evolutie weerspiegelt rechtstreeks de explosieve stijging van de waarde van wijngaardgrond. Naarmate hectaren schaarser en duurder worden, groeit de noodzaak om die waarde ook expliciet te communiceren. MGA’s functioneren daarbij steeds vaker als prijsankers: ze legitimeren hogere flesprijzen en creëren interne hiërarchie binnen een appellatie die vroeger als één geheel werd gepercipieerd. Barolo wordt zo minder een uniforme categorie en steeds meer een gelaagd landschap, waarin herkomst, reputatie en schaarste elkaar versterken.

Maar die verfijning blijft niet beperkt tot het etiket of de prijslijst. Ze werkt door tot in de interpretatie van terroir zelf. Waar terroir ooit betekende dat men zich schikte naar de beperkingen en eigenheden van een specifieke helling, dreigt het vandaag te verworden tot een verhaal dat vooral verkoopbaar moet zijn. Herkomst blijft belangrijk, maar steeds vaker om haar commerciële meerwaarde. Variatie, risico en grilligheid (ooit kernbegrippen van fier wijnmaken) maken plaats voor consistentie, voorspelbaarheid en internationale leesbaarheid. Wat niet binnen dat kader past, wordt bijgestuurd.

Uiteindelijk proef je die verschuiving ook in het glas. De wijnen worden correcter, schoner en technisch onberispelijk, maar verliezen soms hun spanning en eigenheid. Niet omdat ze slechter worden gemaakt, maar omdat het accent verschuift. De wijn hoeft niet langer in de eerste plaats iets te vertellen over zijn oorsprong, zolang hij maar herkenbaar en verkoopbaar is binnen een internationaal referentiekader.

In dat spanningsveld tussen rendement en identiteit staat Barolo vandaag op een kruispunt. De uitdaging voor de regio is niet het behoud van kwaliteit — die staat buiten kijf — maar het bewaken van betekenis. Want wanneer herkomst uitsluitend een marketinginstrument wordt en niet langer een leidraad voor keuzes in wijngaard en kelder, dreigt de ziel van het wijnmaken langzaam naar de achtergrond te schuiven.

🔮 Waar gaat dit heen?

De vraag waar Barolo naartoe gaat, is een meer dan realistische vraag. Ze leeft vandaag in de wijngaard, in de kelder en op de markt. Eén mogelijke toekomst ligt voor de hand: die van verdere exclusiviteit. In dat scenario volgt Barolo het pad dat Bourgogne al langer bewandelt. De beste cru’s worden steeds zeldzamer en duurder, de prijzen stijgen verder, en de flessen verdwijnen langzaam uit het dagelijkse bereik van de liefhebber. Authentieke wijnbouwers blijven bestaan, maar hun wijnen worden objecten van verzameling en investering. Barolo blijft groot, maar steeds minder bereikbaar.

Een andere richting is die van schaal en uniformiteit. Grotere groepen nemen een steeds dominantere positie in, professionaliseren de streek verder en tillen alles op naar een consistent premium niveau. De wijnen zijn technisch perfect, betrouwbaar en internationaal herkenbaar. Barolo wordt in dat geval een luxeproduct bij uitstek, met een strak verhaal en een duidelijke positionering. De keerzijde is dat verschillen tussen producenten en hellingen minder uitgesproken worden. Het risico is niet kwaliteitsverlies, maar karakterverlies.

Tussen die twee uitersten ligt een derde, minder evidente maar wellicht meest wenselijke weg. Een toekomst waarin kapitaal en karakter naast elkaar bestaan. Waar investeerders zorgen voor stabiliteit, middelen en infrastructuur, terwijl kleinschalige producenten hun plaats behouden door zich scherp te profileren via herkomst, interpretatie en persoonlijkheid. In zo’n model blijven MGA’s geen marketinglabels, maar werkelijke uitdrukking van terroir, en ontstaat er ruimte voor diversiteit binnen een professioneel kader.

Welke richting het uiteindelijk uitgaat, zal afhangen van wie het gesprek mag voeren. Van wie bepaalt wat belangrijker is: rendement of interpretatie, schaal of nuance, verkoopbaarheid of zeggingskracht. De toekomst van Barolo ligt niet vast in regels of marktmodellen, maar in de keuzes die vandaag worden gemaakt, door investeerders én door wijnmakers. In dat spanningsveld schuilt tegelijk het gevaar en de hoop: dat Barolo erin slaagt kwaliteit en karakter te verzoenen, zonder zijn ziel prijs te geven.

📊 Barolo in cijfers (2024)

– Groei particuliere investeringen sinds 2015: +70 %
– Gemiddelde prijs Barolo-wijngaardgrond: € 1,8 – 3 miljoen per hectare
– Jaarlijkse productie: ± 13 miljoen flessen
– Gemiddelde exportprijs: € 21 per fles (0,75 l)
Bronnen: CREA, Gambero Rosso, Consorzio Barolo Barbaresco Langhe Dogliani, Vinous

🕯️ Epiloog

Toen ik die dag uit de wagen stapte, bleef mijn gedachtenstroom hangen bij de woorden van Attilio Pecchenino, bij de cijfers, en bij de blik van Caterina Cordero.
Drie miljoen euro voor één hectare grond — maar hoeveel is een stuk geschiedenis waard?

Wijn is altijd meer geweest dan een product. Het is het resultaat van mensen die keuzes maken, jaar na jaar, generatie na generatie. De vraag is of we dat verhaal ook in de toekomst nog zullen blijven proeven, nu hectaren steeds vaker in goud worden uitgedrukt en waarde het dreigt te halen van betekenis.

Dit is slechts één lezing van een evolutie die de hele streek raakt, en het gesprek over de toekomst van Barolo is er één dat meer stemmen verdient dan de mijne alleen.

Barolo is voor mij altijd een wijn geweest om naar terug te keren. Een wijn om tijd mee door te brengen, om oud te laten worden, om open te maken op momenten die ertoe doen. De hoop is dat dat zo kan blijven — niet als luxe-idee, maar als levende wijn. Ook in een wereld waarin Barolo steeds vaker als merk wordt benaderd, en steeds minder als belofte.

Chianti Classico UGA: Classificatie revisted

Vaak krijgen we de vraag om de classificatie omtrent Chianti & Chianti Classico een keer duidelijk te stellen. Ik snap het wel hoor… Soms wordt het door de consorzio zo ingewikkeld gemaakt dat je het bos door de bomen niet meer ziet. Ik focus me in eerste instantie tot Chianti Classico waar, na de Chianti Classico Annata, Chianti Classico Riserva en Chianti Classico Gran Selezione, sinds enkele jaren Chianti Classico met UGA vermelding (die verdomd veel lijkt op de gemeentes die deel uitmaken van de Classico zone) zijn intrede heeft gedaan.
We diepen de UGA toekenning verder uit en schrijven een zondagse blog-reeks over de diversiteit van deze geografische zones.

Chianti Classico is al lange tijd synoniem met uitmuntendheid in de Italiaanse wijnwereld, met de glooiende wijngaarden en het iconische Zwarte Haan-symbool die eeuwenoude tradities belichamen. Toch moet traditie in de voortdurend veranderende wijnwereld vaak hand in hand gaan met innovatie om relevant te blijven. Hier komt het UGA-systeem (Unità Geografica Aggiuntiva) in beeld, een initiatief dat de manier waarop Chianti Classico-wijnen wereldwijd worden begrepen en gewaardeerd, opnieuw definieert.

Wat is een UGA?

Een UGA (Unità Geografica Aggiuntiva) is een aanvullende geografische eenheid binnen de Chianti Classico-appellatie. Dit systeem stelt producenten in staat om op het etiket van bepaalde wijnen de specifieke subregio van herkomst te vermelden, waardoor de diversiteit en het unieke karakter van de verschillende gebieden binnen Chianti Classico worden benadrukt.

In juni 2021 stemde het Consorzio Vino Chianti Classico, een samenwerkingsverband van wijnmakers in de regio, voor de introductie van 11 nieuwe UGAs. Deze indeling is gebaseerd op criteria zoals oenologische herkenbaarheid en historische consistentie, met als doel de identiteit en territorialiteit van de wijnen te versterken. Door deze subregionale informatie op het etiket op te nemen, kunnen consumenten beter begrijpen waar de druiven vandaan komen en wat de specifieke kenmerken van die subregio zijn.

De implementatie van UGAs in Chianti Classico weerspiegelt een streven naar transparantie en educatie, waardoor wijnliefhebbers een dieper inzicht krijgen in de nuances en het terroir van de wijnen uit deze historische regio.

UGA vs. MGA: Het verschil begrijpen

UGA en MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) benadrukken beide geografische verschillen binnen Italiaanse wijnregio’s, maar ze dienen verschillende doelen en zijn van toepassing op uiteenlopende appellaties.
Een MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) in gebieden zoals Barolo en Barbaresco functioneert op een manier die vergelijkbaar is met de climats in Bourgogne. Beide systemen verdelen een appellatie in kleinere, nauwkeurig gedefinieerde gebieden, waarbij de nadruk ligt op microterroir en historisch erkende wijngaarden. Climats in Bourgogne zijn vaak tot op perceelniveau gedefinieerd en kunnen een zeer specifieke invloed uitoefenen op de stijl van de wijn. Op een vergelijkbare manier kunnen MGAs in Piemonte bepaalde wijngaarden of zones binnen een gemeente afbakenen, wat de identiteit en herkenbaarheid van de wijn verhoogt.

Een UGA (Unità Geografica Aggiuntiva) daarentegen is ruimer en werkt op het niveau van een gemeente of een cluster van gemeenten binnen een appellatie, zoals in Chianti Classico. De indeling in UGAs heeft als doel om de herkenbare stijlen binnen een bredere regio te verduidelijken, maar zonder de extreme verfijning van climats of MGAs.

Om het verschil simpel te stellen:

  • MGA’s en climats zijn zeer specifiek en gericht op microterroir. In Barolo kan bijvoorbeeld een wijn uit MGA Cannubi een andere expressie hebben dan een wijn uit MGA Bussia, net zoals in Bourgogne een Grand Cru climat zoals Le Montrachet heel anders is dan een Premier Cru zoals Les Perrières.
  • UGAs zijn ruimer en bedoeld om subregionale verschillen te benadrukken. In Chianti Classico kan een UGA zoals Radda een verfijnde, minerale stijl tonen vanwege de hooggelegen wijngaarden, terwijl Castelnuovo Berardenga krachtiger en rijper is door het warmere klimaat.

Kortom, MGA’s en climats zoomen in op individuele wijngaarden of microzones, terwijl UGAs een breder subregionaal perspectief bieden, zonder de extreme precisie van een climat of MGA.

Waarom werd het UGA-systeem ingevoerd?

De invoering van UGAs komt voort uit een wens om de diversiteit van Chianti Classico te vieren en wijnliefhebbers meer inzicht te bieden in de wijnen. Naarmate wereldwijde consumenten verfijnder worden en meer interesse tonen in terroirgedreven wijnen, groeit de behoefte om unieke kenmerken binnen een wijnregio te differentiëren en te benadrukken.

Met de implementatie van UGAs streeft het Chianti Classico Consortium naar een versterking van de kwaliteitsperceptie, educatie van consumenten en een betere wereldwijde concurrentiepositie. Het UGA-systeem benadrukt de premiumkwaliteit en individualiteit van Chianti Classico-wijnen door de nadruk te leggen op hun herkomst. Duidelijke etikettering helpt consumenten om de nuances van Chianti Classico te begrijpen en moedigt een diepere waardering voor de wijnen aan. Aangezien wijnmarkten wereldwijd steeds meer transparantie en differentiatie eisen, bieden UGAs een concurrentievoordeel door zich aan te sluiten bij wereldwijde trends.

Dit systeem versterkt ook de verbinding tussen wijn en regio, een kernprincipe in de wereld van kwaliteitswijnen, en stelt producenten in staat om het verhaal van hun wijngaarden beter te vertellen.

De Chianti Classico UGA’s

Hoewel het Consortium in 2021 zijn goedkeuring gaf is sinds 1 juli 2023 de aanduiding Unità Geografica Aggiuntiva (UGA) officieel van kracht. Op dit moment heeft het Chianti Classico Consortium 11 UGA’s gedefinieerd, elk met unieke kenmerken. Deze zijn San Casciano, Montefioralle, Greve, Lamole, Panzano, Castellina, Radda, Gaiole, San Donato in Poggio, Castelnuovo Berardenga en Vagliagli.

Voor San Casciano, Montefioralle en Lamole treedt de vermelding op het etiket pas in werking vanaf 2027.

Momenteel is het UGA-systeem uitsluitend van toepassing op de Chianti Classico Gran Selezione, de hoogste kwaliteitscategorie binnen de appellatie. De reden hiervoor is dat Gran Selezione uitsluitend wordt geproduceerd met druiven uit de eigen wijngaarden van de wijnmaker, wat zorgt voor een nog sterkere band met het terroir. Hierdoor wordt de geografische oorsprong nog belangrijker, en de introductie van UGAs helpt om deze herkomst verder te onderstrepen.

Daarnaast voldoet Gran Selezione aan strengere kwaliteitscriteria, zoals een langere rijpingsperiode en hogere minimale Sangiovese-inhoud (90% sinds de regelgeving van 2023, tegenover 80% voor andere Chianti Classico-wijnen). Dit garandeert dat de eerste implementatie van UGAs gebeurt in wijnen die al worden gezien als het vlaggenschip van de regio, waardoor de subregionale kenmerken duidelijk naar voren komen.

Hoewel UGAs voorlopig alleen gelden voor Gran Selezione, wordt er overwogen om dit systeem in de toekomst uit te breiden naar Chianti Classico Annata en Chianti Classico Riserva. Dit zou betekenen dat niet alleen de topwijnen, maar ook toegankelijkere stijlen binnen de appellatie hun subregionale identiteit kunnen benadrukken.

Wat kunnen we verwachten van het UGA-systeem?

De invoering van het UGA-systeem is een gamechanger voor Chianti Classico en zal de manier waarop consumenten deze Toscaanse parel ervaren voorgoed veranderen. Voor wijnliefhebbers betekent het een helderder inzicht in de diversiteit binnen de appellatie, voor producenten biedt het een kans om zich te onderscheiden en hun terroir nog explicieter te vermelden. Maar zoals met alle mooie dingen in het leven, komt dit nieuwe systeem niet zonder een prijskaartje. Letterlijk.

De toevoeging van UGAs op de labels zal ongetwijfeld een financiële reflectie hebben op de markt. Het verder segmenteren van de herkomst en benadrukken van specifieke subzones verhoogt immers de exclusiviteit van bepaalde wijnen. En laten we eerlijk zijn: exclusiviteit en prijs gaan hand in hand in de wijnwereld.

Een fles Chianti Classico Gran Selezione met een UGA-vermelding? Dat wordt waarschijnlijk een tikkeltje duurder. Een fles met een MGA-vermelding in Barolo of Barbaresco heeft die weg al eerder bewandeld, en wie al eens een fles uit de prestigieuze cru’s van Bourgogne heeft gekocht, weet hoe snel de euro’s daar verdampen. Dus ja, wijnliefhebbers zullen wat extra eurokes moeten neertellen als ze een specifieke UGA op het etiket willen zien prijken.

Maar is dat een slechte zaak? Niet per se. Meer transparantie en een nauwere link tussen wijn en terroir rechtvaardigen de premiumprijs. Voor producenten betekent het dat ze hun unieke stijl beter kunnen vermarkten en voor consumenten biedt het een garantie dat ze precies krijgen waar ze voor betalen: een wijn die niet zomaar “Chianti Classico” is, maar een wijn die de ziel van Radda, Greve, Panzano of Gaiole ademt.

Uiteindelijk draait het om perceptie en waarde. Wie zich verdiept in de verschillen tussen de UGAs, zal ontdekken dat sommige stijlen beter passen bij persoonlijke voorkeuren, waardoor je gerichter kunt kiezen in plaats van blind een dure fles te kopen.

Conclusie

De introductie van UGAs is niet zomaar een technische verandering in etikettering; het vertegenwoordigt een nieuw hoofdstuk voor Chianti Classico. Door de nadruk te leggen op terroir, transparantie en authenticiteit, zorgt het UGA-systeem ervoor dat deze tijdloze wijnregio blijft bloeien en wijnliefhebbers over de hele wereld blijft inspireren.

Voor consumenten betekent dit een nog diepere en meer gelaagde ontdekking van Chianti Classico, waarbij ze niet alleen de regio als geheel leren kennen, maar ook de unieke expressies van elke subzone. Voor producenten is dit een kans om zich sterker te profileren en hun wijn nog beter te positioneren op de internationale markt.

En laten we eerlijk zijn: dit nieuwe systeem maakt het voor ons als wijnliefhebbers nóg leuker om op ontdekking te gaan. Want wat is er beter dan een glas Chianti Classico drinken en precies weten waar die vandaan komt en wat het zo bijzonder maakt?

Om dit nieuwe tijdperk in Chianti Classico te vieren, starten we vanaf nu een wekelijkse zondagse blogreeks waarin we de 11 UGAs verder in detail gaan uitdiepen. Elke week nemen we je mee naar een andere subzone en vertellen we je alles over het terroir, de wijnstijlen en de karakteristieken die elke UGA zo uniek maken. Van de florale finesse van Lamole tot de robuuste kracht van Castelnuovo Berardenga, we gaan samen op ontdekking.

Dus, wijnliefhebbers, hou je glazen klaar! Vanaf volgende zondag duiken we dieper in de fascinerende wereld van Chianti Classico UGA’s – en we beloven dat het een smaakvolle reis wordt.

Barbaresco – De elegantie van Nebbiolo in een glas

De aanzet van het jaar 2025 bij Amici was er eentje om in te kaderen! Nebbiolo staat er vaak in de schijnwerpers, maar nu werd het podium extra opgeblonken en werd de hoogste trede nog wat opgekrikt. Dat podium werd tijdens onze tasting broederlijk en zusterlijk gedeeld onder Barolo en Barbaresco. Van de acht wijnen die we proefden, waren er vijf met het prestigieuze Barbaresco DOCG-label. Mocht je niet teveel weten van deze denominazione dan kan geef ik je graag enkele nuttige weetjes mee.

Barbaresco – enkele weetjes!

  • Herkomstgebied: Barbaresco DOCG ligt in de Langhe-regio van Piemonte, slechts enkele kilometers ten noordoosten van Alba. De oorsprongszone van Barbaresco omvat slechts vier gemeenten: Barbaresco, Neive, Treiso en het gehucht San Rocco Seno d’Elvio (bij Alba). Het gebied is strikt afgebakend en wijngaarden mogen enkel liggen op zuidelijk, oostelijk of westelijk georiënteerde hellingen. Noordelijke hellingen, valleien en vlakke gronden zijn verboden terrein.
  • DOCG-status: Net als Barolo werd ook Barbaresco in 1980 gepromoveerd van DOC naar DOCG, de hoogste kwaliteitsstatus in Italië.
  • Druivenras: Barbaresco wordt exclusief gemaakt van de Nebbiolo-druif.
  • Wijngaardoppervlakte: De totale productiezone beslaat 763,19 hectare, verdeeld als volgt: Barbaresco (249,19 ha), Neive (280,62 ha), Treiso (186,89 ha) en San Rocco Seno d’Elvio (46,49 ha).
  • Verplichte rijping: Barbaresco moet minimaal 24 maanden rijpen, waarvan minstens 9 maanden in houten vaten. Voor de Riserva-versie bedraagt de rijpingsperiode ten minste 48 maanden.
  • Opbrengst: Het maximale rendement voor Barbaresco bedraagt 56 hl/ha, gelijk aan Barolo. Wanneer een MGA vermeld wordt op het etiket, wordt dit beperkt tot 54,4 hl/ha.
  • MGA’s en wijngaarden: Barbaresco kent minder MGA-wijngaarden (Menzione Geografische Aggiuntive) dan Barolo, maar dat doet niets af aan de kwaliteit. Namen als Asili, Rabajà, Montestefano en Ovello zijn legendarisch onder liefhebbers.
  • De wijngaarden ontdekken: Auteur dezer raadt aan om de regio te verkennen tijdens een herfstwandeling door de glooiende heuvels van Langhe. Bonuspunten als je eindigt met een degustatie bij een lokale producent.
  • Geologie en Bodem:
    Het Barbaresco-gebied heeft een geologische oorsprong die teruggaat tot het Mioceen en is van mariene afkomst. De bodem bestaat voornamelijk uit kalkhoudende mergel, sedimentaire afzettingen die aan de oppervlakte kwamen toen het oerzeegebied van het Po-bekken langzaam werd opgetild.
    Twee bodemtypen maken het terroir van Barbaresco uniek:
    1. Formazione di Lequio (Tortoniano-Serravalliano): Komt voor in Treiso, San Rocco Seno d’Elvio en het zuidelijke deel van Neive. Deze bodem bevat compacte grijze mergel met lagen zand.
    2. Marne di Sant’Agata Fossili (Tortoniano): Te vinden in Barbaresco en het noordelijke deel van Neive. Deze bodem bestaat uit kalkhoudende blauwachtige mergel, wat bijdraagt aan de elegantie van de wijnen.

Barbaresco – Proefnotities!

  1. Produttori del Barbaresco – Barbaresco DOCG Pajè Riserva 2015
    Nebbiolo – Minimaal 30 maanden rijping in 25 tot 50 hl Slavonisch eiken vaten.
    Granaatrode kleur met een lichte hint van rijping, tranend. De neus biedt een intrigerende wisseling van fruit: jong en fris rood fruit zoals kersen en aardbeien evolueert naar rijpere tonen van kers en zelfs wat gedroogd fruit. Naarmate het glas zich opent, komen meer complexe aroma’s naar voren: teer, kruidnagel, leer, en een vleugje rozemarijn. Een subtiele aardse laag met paddenstoel en natte bladeren. In de mond opent de wijn krachtig, waarbij de tannine als een echte macho binnenkomen. Ze zijn stevig en aanwezig, maar al snel nemen de zuren de controle over en spelen ze de baas. De textuur voelt wat ruw aan en mocht sappiger zijn. De alcohol is duidelijk aanwezig, net iets te prominent, wat het evenwicht licht verstoort. Een voldoende lange afdronk met tonen van mokka en kruiden karakteriseren deze Riserva.
    Punten: 86/100 – Te koop bij Leuvin voor 58,00 €.
  2. Giacomo Fenocchio – Barolo DOCG Castellero 2015
    Nebbiolo – 6 maanden rijping in inox cuves worden gevolgd door 30 maanden rijping in grote Slavonische eiken vaten (20-25 hl).
    Intense granaatrode kleur met een lichte toets van evolutie. Mooi tranend. De neus is bijzonder verfijnd en kruidig, met veel diepgang. Florale tonen van viooltjes en rozen worden aangevuld met rood fruit zoals kersen en frambozen. Hieraan worden subtiele tertiaire aroma’s toegevoegd: tabak, leer, truffel, koffie en een vleugje cacao. Specerijen zoals zoethout en witte peper zorgen voor extra gelaagdheid. In de mond biedt de wijn een verfijnde en elegante smaakbeleving. Hij gaat breed, met een indrukwekkende complexiteit, zonder ook maar iets aan intensiteit in te boeten. Dit is een stevige boy, maar de zuren fluiten de tannine constant terug, wat zorgt voor een prachtig evenwicht. Donkere bessen, kruiden en aardse nuances spelen de hoofdrol, terwijl een hint van munt en warme specerijen de smaak afronden. De afdronk is lang en intens, met warme tonen van specerijen en een zachte, etherische afdronk. Een klassieke Barolo die nu al prachtig is, maar zeker nog verder zal ontwikkelen.
    Punten: 94/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
  3. Sottimano – Barbaresco DOCG Pajoré 2014
    Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere robijnrode kleur met mooie traanvorming. Mooie neus met een diversiteit aan fruit en kruiden. Kersen en gedroogde rozenblaadjes domineren in eerste instantie, met subtiele hints van viooltjes, bosfruit, en een vleugje kruidigheid. Na wat lucht in het glas komt er nog heel wat meer opzetten: leer, truffel, tabak en een verfijnde toets van grafiet en cederhout. In de mond valt het op dat de tannine duidelijk de baas zijn en ze dragen wel degelijk de broek. De structuur is dik in orde, en hoewel de zuren het geheel fris en levendig houden, heeft deze wijn nog tijd nodig. Dit moet nog blijven liggen, want de wijn heeft alles om het te maken. De afdronk is lang, voldoende verfijnd, en blijft kruidig hangen met een vleugje gedroogde kruiden zoals salie en laurier.
    Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
  4. Renato Corino – Barolo DOCG Arborina 2015
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere robijnrode kleur met een zeer lichte baksteenrode rand. De neus is verfijnd en ingetogen. Het is geen springerige, uitbundige neus, maar hij staat er wel! Rijpe kersen en subtiele florale accenten van rozenblaadjes domineren in eerste instantie, maar maken al snel plaats voor een diepere, meer complexe laag. Denk aan gedroogde pruim, tabak, ceder, cacao en een hint van truffel. Een zweem van kruiden zoals peper, munt, laurier en een vleugje vanille geven de geur een extra dimensie. De smaak biedt alles wat een goed glas wijn nodig heeft. Het mondgevoel is krachtig en stevig, maar zonder dat de structuur angstig of afkeurend aanvoelt. De verwevenheid van de smaken is perfect, met tonen van donkere chocolade, espresso en specerijen zoals nootmuskaat die fraai in balans zijn. Gaan we mierenneuken, dan stellen we dat de afdronk net een puntje langer mocht aanhouden. Toch blijft de warme, kruidige afsluiting zeer plezierig en bevredigend.
    Punten: 93/100 – Te koop bij Licata voor 65,00 € (andere jaargang).
  5. Sottimano – Barbaresco DOCG Cottá 2016
    Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere robijnrode kleur met een subtiele evolutie en tranend. De neus heeft zeker wat te bieden, maar de kruiden en branderige aroma’s winnen afgetekend van het fruit. Bosaardbei, kers, framboos en blauwe bes is er wel degelijk maar aroma’s van peper, kaneel, laurier, mokka, cederhout en tabak voeren de boventoon. Een vleugje truffel en paddenstoel voegt diepte toe, samen met een aangename toets van eucalyptus en munt. In de mond laat de wijn zich stevig voelen. De tannine zijn duidelijk aanwezig, maar de zuren doen zeker niet onder. De smaak evolueert dynamisch: van stevig naar sappig, en weer terug naar krachtig. Een kern van rijp rood fruit blijft overeind, aangevuld met mokka en een hint van specerijen. Het is wel jammer dat het licht dominante alcoholgevoel de balans enigszins verstoort en wat beter verborgen mocht zitten.
    Punten: 90/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die varieert van 80,00 tot 89,00 € (andere jaargang).
  6. Nada Fiorenzo – Barbaresco DOCG Rombone 2016
    Nebbiolo – 12maanden rijping in barrique gevolgd door 12 maanden rijping grote Slavonische foeders.
    Zuivere granaatrode kleur met een spoor van evolutie en tranend. De neus opent met een zeer kruidig en uiterst genietbaar boeket, waarin voornamelijk rood fruit zoals kersen en aardbeien een prominente rol spelen. De jeugdigheid van het fruit wordt harmonieus aangevuld door evoluerende tertiaire aroma’s van leer, zoethout, cederhout, thee en een hint van paddenstoel. Een subtiele kruidigheid met nuances van anijs, munt en tijm maakt het geheel nog verfijnder. In de smaak valt de balans direct op: niets is té, en toch ervaar je een krachtige wijn. Het geheel is prachtig verweven, met een hoofdrol voor de levendige zuren die de structuur elegant ondersteunen en de stevige, fijnkorrelige tannine in toom houden. Het fruit blijft speels aanwezig, vergezeld door tonen van mokka, donkere chocolade en een subtiele minerale toets. De afdronk is lang, verwarmend en kruidig, met een vleugje teer en balsamico die de wijn voldoende diepgang schenken.
    Punten: 91/100 – Te koop bij La Scoperta voor 64,10 € (andere jaargang).
  7. Conterno Fantino – Barolo DOCG Vigna Sorì Ginestra 2015
    Nebbiolo – 24 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Helder robijnrode kleur met een lichte granaattint die de eerste tekenen van rijping verraadt. De neus is uiterst genietbaar, veelbelovend en complex, met een sublieme integratie van alle componenten. Rijpe kersen en frambozen worden omhuld door een subtiel rozenparfum, terwijl tertiaire aroma’s diepe gelaagdheid toevoegen: tonen van donkere chocolade, mokka, sigarenkistje, gedroogde bladeren en een vleugje leer. Een aardse toets van truffel en paddenstoel verrijkt de ervaring, aangevuld met een frisse hint van menthol en zoethout. De smaak is zeer breed geschouderd en maakt de belofte van de neus volledig waar. Het geheel biedt een prachtige harmonie in de hogere regionen. Verbazend hoe de levendige zuren de toch zeer stevige tannine bij momenten de baas zijn, geholpen door het vele aanwezige, sappige fruit. Het mondgevoel is krachtig en elegant tegelijk, met smaken van cacao, tabak en kruidnagel die domineren in het middenpalet. De lange afdronk eindigt warmkruidig en met een verfijnde mineraliteit. Dit mag je me zonder problemen dagelijks serveren!
    Punten: 95/100 – Niet te koop in België, richtprijs 100,00 €
  8. Sottimano – Barbaresco DOCG Currá 2015
    Nebbiolo – 18 tot 22 maanden rijping in Franse eiken vaten.
    Heldere granaatrode kleur met een licht bruine omkadering. Mooi tranend.
    Hoewel de neus vrij gesloten begint, springt bij de aanzet het florale karakter eruit, met subtiele tonen van rozen en viooltjes. Pas na flink walsen opent het boeket zich volledig en komt de complexiteit naar voren. Tertiaire aroma’s van sigaar, cederhout, en zwarte thee vullen de neus aan, samen met een vleugje munt, zoethout, en een hint van sousbois. De smaak biedt een mooie balans tussen kracht en frisheid. De krachtige en fris-kruidige zuren ondersteunen een sappige rode draad van fruit, zoals kersen en frambozen. Naar het einde toe voegt een zeer aangenaam chocoladebittertje een extra laag aan de smaakbeleving toe. Dit is een wijn met een groot rijpingspotentieel, en hoewel hij nu al genietbaar is, zal het een uitdaging zijn om hem te laten liggen – hij wordt alleen maar beter.
    Punten: 94/100 – Te koop in diverse wijnhandels in België voor een prijs die rond de 110,00 € ligt (andere jaargang).

Chianti Classico DOCG – Gran Selezione & UGA

De attente volgers van deze blog zullen ongetwijfeld opgemerkt hebben dat Chianti Classico een populair topic is. Ik ga ook geen enkele moeite doen dit te ontkennen of tegen te spreken… Ik ben fan van de wijnen en liefhebber van Sangiovese. Mijn vrienden weten dat ik ook geen enkele moeite doe dit te verbergen!
Chianti is de laatste jaren ook alsmaar boeiender geworden. In hun absolute hunkering naar waardering (of is het streven naar de Barolo-standing) hebben ze van tijd tot stond een flinke aai over hun, toch wel verwende, bol nodig. In die mate zelfs dat er nieuwe initiatieven, regelgevingen, aanvullingen en andere nonsens door de heren van de Zwarte Haan bedacht worden. Los geht’s…

Voor zij die echt wel van een andere planeet komen schets is graag even waar we ons bevinden! Hartje Toscane en meer bepaald in één van de allermooiste stukjes van Toscane. Omgeven door Firenze en Siena, of te wel de absolute must see’s voor elke cultuurliefhebber. Het kloppende hart van de Chianti Classico bevindt zich tussen San Casciano in Val di Pesa / Greve in Chianti en Castelnuovo Berardenga . Mensen, ga er eens naartoe, bezoek dit stukje wondere natuur en laat u leven op het ritme van de dolce far niente. Ik geef het u op een briefje: er eens geweest, ga je er zonder twijfel opnieuw naartoe.

De kwaliteitspyramide van de wijnen kabbelde er lange tijd rustig verder tot men in 2014 bedacht de top uit te breiden met wat op het eerste zicht een nobel initiatief leek te zijn. De geboorte van de categorie Gran Selezione (die hoger staat dan de Chianti Classico Riserva) was zeer goed bedoeld. Een Chianti Classico Gran Selezione zou immers een veeleisende kwaliteitswijn worden waarvan de druiven afkomstig moeten zijn van een single vineyard (één enkele wijngaard), in eigendom van het domein. Het belang van de terroir zou hierdoor extra benadrukt worden en dit zou inderdaad van Gran Selezione een duidelijke afscheiding gemaakt hebben van een Chianti Classico Riserva ook al zijn er vele Riserva’s sowieso afkomstig van één enkele eigen wijngaard.
Echter dreigden er heel wat domeinen, waarschijnlijk met een voldoende lange arm en veel zeggenschap, uit de boot te vallen. De druk hiervan was zodanig groot dat men een aanpassing heeft gemaakt in de wijngaardbepaling en men tot besluit is gekomen dat een Chianti Classico Gran Selezione moet voldoen aan volgende voorwaarden:

  • Gemaakt zijn van minstens 80% Sangiovese
  • Een opvoeding van minimaal 30 maanden (24 maanden voor een Chianti Classico Riserva)
  • Een alcoholpercentage van minimaal 13° (12,5 voor een Riserva)
  • En tenslotte de toegeving: Enkel druiven van het eigen domein (geen gekochte druiven dus) die afkomstig zijn van ofwel een single vineyard ofwel van de best geschikte wijngaardpercelen van het domein.

Wat mij betreft gaat de bedoeling van een Gran Selezione door deze laatste toevoeging – ofwel van de best geschikte wijngaardpercelen van het domein – totaal voorbij aan het goedbedoelde initiële idee. We zien vandaag dat de meeste domeinen zich op de Gran Selezione markt hebben gegooid. De aankoopprijs hiervan ligt uiteraard steeds hoger dan deze van hun Riserva.

Het idee van de meer terroir gebonden wijnen bleef echter borrelen! In 2022 hebben de Gallo Nero dan de beslissing genomen om, voorlopig enkel in de Gran Selezione categorie, de UGA (Unità Geografiche Aggiuntive) in het leven te roepen. Deze indeling kennen we al met de MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) vanuit Barolo. Dat dit populair is en leeft blijkt want ook in Soave hadden ze al iets eerder deze UGA in het leven geroepen. In tegenstelling tot Barolo waar er maar liefst 170 MGA’s zijn heeft men het bij Chianti Classico beperkt gehouden tot 11 die uiteraard in toegelaten gemeenten liggen. De opsomming:

  1. Greve (Greve in Chianti)
  2. Lamole (Greve in Chianti)
  3. Panzano (Greve in Chianti)
  4. Montefioralle (Greve in Chianti)
  5. Radda (Radda in Chianti)
  6. Gaiole (Gaiole in Chianti)
  7. Castelnuovo Berardenga (in de gelijknamige gemeente)
  8. Vagliagli (Castelnuovo Berardenga)
  9. Castellina (Castellina in Chianti)
  10. San Donato in Poggio (Barberino Tavarnelle)
  11. San Casciano (San Casciano in val di Pesa)

Vanaf de oogst 2022 kunnen deze UGA terroirs dus gebruikt worden in de Chianti Classico Gran Selezione. Gezien deze wijnen een rijpingsperiode van minstens 30 maanden ondergaan moeten we nog even geduld opbrengen vooraleer we de kwaliteit in het glas kunnen testen.

Meer info over Chianti Classico kan je vinden in: Chianti Classico – Een charmante verleiding.

In afwachting hadden we bij wijnclubs Het Negende Vat en Op De Klippen een Chianti Classico degustatie, met de nadruk op Gran Selezione, op het programma gezet. Mijn proefnotities kan je hieronder vinden.

  1. Tenute Casenuove Chianti Classico DOCG 2018
    90% Sangiovese, 5% Merlot en 5% Cabernet Sauvignon. De wijn rijpt 12 maanden in betonnen cuves en grote Slavonian fusten. De wijngaarden liggen in Panzano (Greve in Chianti).
    Helder, zuiver karmijnrood en tranend. De neus verraadt naast een mooie houttoets vooral kers braam, pruim, floraal, ceder en tabak. Het geheel is zeer kruidig. De mond vult zich met frisse zuren, mooie tannine en rijper fruit. We ervaren een lange en zeer kruidige finale. Sappige, mooie en lekkere Chianti Classico.
    Punten 86/100 – Richtprijs 20,00 €
  2. Verdi Monti Chianti Classico Riserva DOCG 2015
    80% Sangiovese aangevuld met Canaiolo en Malvasia Nera. Rijping voor tot 50 maanden in kastanje vaten. De wijngaarden liggen in Gaiole in Chianti.
    Heldere en zuivere kersenrode kleur. Zeer florale neus met evenzeer vele kersen en krieken. Rode aalbes, laurier, peper, tabak, cederhout, tijm en donkere chocolade vervolledigen het pallet. De smaak is verweven met mooie zuren en knappe tannine. We proeven de diversiteit aan fruit. Lange, kruidige finale. Dit is een knapperige, frisse en voldoende stevige wijn die een vleugje mineraal is.
    Punten: 86/100 – Richtprijs 33,10 €
  3. Quercia al Poggio Chianti Classico Riserva DOCG 2017
    Sangiovese die 24 maanden rijpt in 5hl en 27 hl eiken vaten. De wijngaarden liggen in Barberino Tavarnelle.
    Tranend robijnrood van kleur. De neus heeft een minder aangename lactische tot oxydatieve toets. Walsen doet dit wel wat verdwijnen en dan komen geuren zoals eucalyptus, zwoele kers, vanille, drop, peper, oregano, chocolade en ceder op. De smaak heeft gelukkig dan minder aangename van de neus niet. Rijper fruit weliswaar dat zelfs licht geconfituurd is. Dit fruit wordt omringd door stevige tannine en te presente alcohol. De lange finale bezit vele specerijen.
    Punten: 83/100 – Richtprijs 40,00 €
  4. Fèlsina ‘Rancia’ Chianti Classico Riserva DOCG 2017
    Pure Sangiovese met een rijping van 20 maanden in Franse barriques. De wijngaarden liggen in Castelnuovo Berardenga.
    Zuivere karmijnrode kleur en tranend. De geur is almachtig heerlijk Chianti Classico! Het vele frisrode fruit is samen met de braam en pruim geparfumeerd aanwezig en blijft steeds terugkomen. De rest van de geuren variëren breed uiteenlopend waar voornamelijk ceder, tabak, grafiet, laurier, peper, jeneverbes, cacao en zoethout het de kop het meeste opsteken. De smaak bevestigd al het goede en lost de verwachtingen helemaal in. Stevige tannine, zeer mooie aciditeit, full body. Smakelijke sappigheid met mooie kersjes maar ook een zweem van zwart fruit. Het geheel is zeer lang tot aanhoudend aanwezig en kent een stevige kruidigheid. Superlekker glas wijn!
    Punten: 95/100 – Richtprijs 46,60 €
  5. Il Colle 36 Filari Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese die 18 maanden rijpt in Hongaarse eiken vaten + 6 maanden in betonnen cuves + 6 maanden op fles. De wijngaarden liggen in San Casciano in Val di Pesa.
    Intense robijnrode kleur en tranend. Zeer open en mooi geurpallet waar de aroma’s duidelijk merkbaar zijn. Zowel rood (kers) als zwart (braam, pruim) fruit dat licht snoeperig overkomt. Het kruidige is duidelijk aanwezig met naast de peper ook kaneel, tijm, munt en laurier. De violetjes geuren. Licht aards accent en duidelijk aanwezige branderige geuren zoals mokka, chocolade en tabak tot zelfs een miniem balsamico accent. De mond biedt een breed smaakpallet met rijk fruit en vele kruiden. Aanwezige tannine en levendige zuren. De alcohol komt een beetje door in de afdronk die voldoende lang is en gekenmerkt wordt door tabak en cacao.
    Punten: 87/100 – Richtprijs 30,90 €
  6. Fattoria La Ripa Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2017
    95% Sangiovese + 5% Canaiolo. Rijping van 24 maanden in Franse tonneaux + Flesrijping. De wijngaarden liggen in Barberino Val d’Elsa.
    Heldere, volle, robijnrode kleur. We snuiven een correcte neus met voornamelijk kriek, kers, bessen en sousbois. Wat kruidigheid, leder en koffie in de aanvulling. Lyrisch zullen we zeker niet worden over het geurpallet. De smaak is gelukkig wel boeiender dan de neus. Mooie zuren met veel ondersteuning van kers/kriek en de tannine die perfect aanvult. De wijn bezit veel frisheid en is voldoende dragend.
    Punten: 86/100 – Richtprijs 33,90 €
  7. Ca’Di Pesa ‘Burrone’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    De Sangiovese wijngaarden liggen in Panzano (Greve in Chianti). We hebben over deze wijn geen gegevens teruggevonden over de rijpingsperiode.
    Helder, blinkend robijnrood. Hoewel we niets terugvonden over de rijping kan de neus het gebruik van hout amper verbergen. Heel veel cederhout en sigarenkistje zijn de aroma-openers. Kersen, braam, vanille, kaneel en cacao volgen al snel. Stevig mondgevoel dat toch voldoende evenwichtig is. De frisheid mocht misschien net iets hoger zijn. Sappig fruit, mooie houtintegratie,lange kruidige finale. De alcohol is een ietsiepietsie té aanwezig.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 31,60 €
  8. Borgo la Stella Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2016
    Sangiovese die voor 20% aangevuld wordt met Merlot. Rijping van 19 maanden in Franse tonneaux + 11 maanden in fles. De wijngaarden liggen in Radda in Chianti.
    Tranend en karmijnrood van kleur. Zwoel aanvoelend geurpallet met veel vanille, zoethout en rijpe kersen. Licht lactisch, kruidig, vlier en karamel. Het lactische komt absoluut terug in de smaak en de aanwezigheid van Merlot is duidelijk aanwezig. Het geheel is wat minder rijk en rijp met een aanwezigheid van kersenpit. Hij komt hierdoor wat wranger over.
    Punten: 84/100 – Richtprijs 41,00 €
  9. Castello di Meleto Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Zuivere Sangiovese die 27 maanden rijpt in tonneaux en 30hl vaten en nog enkele maanden flessenrust krijgt. De wijngaarden liggen in Gaiole in Chianti.
    Intens, helder en zuiver donkerrood van kleur. Tranend. De neus kan onmiddellijk bekoren. Het is een mooi en rijk gevuld geurpallet waar naast het fruit (kers, braam, pruim) vooral de kruiden (munt, salie, Provençaalse kruiden, peper, laurier) en de branderige aroma’s (vanille, chocolade, tabak, leder) uitblinken. Verder is de geur vlezig, hebben we viooltjes en wat humus. De smaak is super in balans en zet het veelbelovende van het bouquet verder. Prachtige zuren met perfect aanvullende tannine. Sappig kers/kriek gevoel. Vele kruiden en alom aanwezige cacao in de afdronk. Breed en lekker smakend glas wijn.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 39,00 €
  10. Le Filigare ‘Lorenzo’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Sangiovese met een rijping van 30 maanden in foeders en tonneaux. De wijngaarden liggen in Barberino Tavernelle.
    Intens rood kleurend met de nodige tranen. Het bouquet is er eentje met een zwoelere en zoetere kruidigheid waarbij kaneel een hoofdrol krijgt. Het klassieke fruitsegment is aanwezig en de 30 maanden rijping laat zich duidelijk gevoelen. Ceder, zoethout, vanille, chocolade, tabak, leder, thee, grafiet… het is allemaal waarneembaar aanwezig. We ronden af met paddenstoelen. Belovend en aangenaam ruikend glas wijn. Helaas blijft het mondgevoel achterwege. Ondanks de zuren zich blijven opdringen balanceren we net iets te veel op het te vermoeiende gevoel met de presente alcohol en het rijpe fruit. Tannine zijn ok aanwezig. De afdronk is voldoende lang en er zit vrij veel tabak in de finale.
    Punten: 84/100 – Richtprijs 37,00 €
  11. Tenute di Vignole ‘Créspine’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Sangiovese in purezza die 30 maanden rijpt in barriques. De wijngaarden liggen in Panzano, Greve in Chianti.
    Diep donkerrood, helder, zuiver en tranend. De neus geeft meer donker tot zwart fruit dan het frisse rode fruit. Met nog een enorme kruidige aanvulling van jeneverbes, kaneel, peper, tijm en laurier is hij wel belovend te noemen. Het hout zorgt voor een zekere vlezigheid naast de tabak, leder, cacao en potloodslijpsel. Het lichte dierlijke is een aangename aanvulling. De mond vult zich met stevig rijp fruit en bezit mooie zuren en tannine. Het geheel is lang en kruidig aanwezig. Dit is een weelderige wijn met een mooie balans die ik blind eerder als een Brunello zou benoemen dan een Chianti Classico.
    Punten: 89/100 – Richtprijs 37,40 €
  12. Poggio al Sole ‘Casasilia’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese die voor 24 maanden gerijpt heeft in barriques en foeders en verder de nodige flessenrust kreeg. De wijngaarden liggen in Barberino Tavarnelle.
    Intens karmijnrood en tranend. Zeer boeiende neus die na walsen zowaar nog boeiender wordt! Het fruit primeert met zijn aanwezigheid van pruim, kers en de zwarte braambes. De kruidigheid beklijft. Peper en kaneel vallen het meeste op. Later herkennen we ook tijm en laurier. Het hout is mooi verweven in het geurpallet. Koffie, ceder, tabak zorgen voor de bevestiging. Mooie aardse aanvulling. De smaak is naast enorm fris ook zeer stevig. Volop complexiteit hier in dit glas. Het vele fruit zorgt de nodige sappigheid. Een aanhoudende lengte met vele kruiden, cacao en tabak brengt dit glas naar een hoger niveau.
    Punten: 94/100 – Richtprijs 39,30 €
  13. Tenuta Orsumella Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    De Sangiovese wijngaarden liggen in San Casciano in Val di Pesa. Rijping voor 30 maanden in Franse eiken vaten.
    Zuivere kersen, robijnrode kleur. De zoetere geuren winnen op het frissere fruit. Vanille, drop tot zoethout staan voorop. Nadien volgen karamel, mokka, kers, framboos, braam, viool, en specerijen. Licht balsamico gevoel. Zeer fris, jeugdig mondgevoel met een stevige byte en veel jong fruit. Het stevige geheel blijft lang aanwezig.
    Punten: 88/100 – Richtprijs 40,10 €
  14. Podere Castellinuzza ‘Vecchie Vigne Alberelli’ Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese met een rijping van 36 maanden in betonnen cuves gevolgd door 9 maanden in eiken vaten. De wijngaarden liggen in Lamole, Greve in Chianti.
    Correcte en mooie neus waar veel van de verwachte geuren in aanwezig zijn. We ruiken kers, aalbes, braam, viool, munt, kaneel, tijm, ceder, mokka, tabak, leder, laurier, potgrond… De smaak is correct, gebalanceerd in zuren, tannine, alcohol en hout maar mist sprankeling. Er zit geen vonk in en het blijft te braaf.
    Punten 85/100 – Richtprijs 60,00 €
  15. Arillo in Terrabianca Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2019
    Sangiovese met een rijpingsperiode van 20 maanden in Franse tonneaux + 12 maanden in fles. De wijngaarden liggen in Radda in Chianti.
    Intens donkerrood en tranend. Speelse, boeiende neus met heel veel geurfacetten. Naast de obligate kers hebben we blauwe bes, rode aalbes en een puntje zwarte braam. Munt, jeneverbes en salie zijn kruidig-dominant aanwezig. Licht vegetaal met laurier en theebladeren. Wat sousbois en een enorm mooie houtintegratie. Ceder tot sigaar en tabak. Mokka, vanille, balsamico… noem maar op! Krachtig mondgevoel met aanwezige tannine en zeer mooie zuren. Dit is een zeer bekoorlijke sappige, ronde, volle, smakelijke en dus lekkere wijn.
    Punten 90/100 – Richtprijs 55,70 €
  16. Santa Stefano Chianti Classico Gran Selezione DOCG 2018
    Er zit 10% Cabernet Sauvignon bij de Sangiovese. Rijping van 30 maanden in 1000 liter Franse eiken vaten. De wijngaarden liggen in Greve in Chianti.
    Zuivere, tranende donkerrode kleur. Het geurbouquet is bedwelmend door de hoge peperige noot maar is tegelijkertijd zeer mooi en uitnodigend. Framboos, kers, rode bes, braam geven de nodige fruitvariatie. Cederhout, mokka, thee, diverse specerijen en een lichte sousbois vervolledigen het geheel. Het gevoel is dubbel… Enerzijds wil je blijven genieten van deze aanstekelijke aroma’s en anderzijds kan je niet wachten om het glas naar de lippen te brengen. Wanneer we uiteindelijk bezwijken kunnen we enkel maar goedkeurend grommen en genieten van een heerlijk en fantastisch lekker glas wijn. Elk facet is aanwezig en wordt afgevinkt. De frisheid dans doorheen het geheel en de superlatieven worden bovengehaald.
    Punten: 94/100 – Richtprijs 49,00 €