Trento DOC – De sprankelende stem van de bergen

Vraag een liefhebber naar de grote mousserende wijnen van de wereld, en Champagne, Franciacorta of misschien zelfs Cava zullen al snel worden genoemd. Trento DOC? Die naam blijft vaak achterwege. En dat is jammer. Want Trento is de wieg van de Italiaanse methode classica: mousserende wijnen met de grandeur van de Alpen en de elegantie van het noorden.

Die ingetogen klasse van deze spumanti mochten we tijdens een sprankelende degustatieavond van onze wijnclub Het Negende Vat zelf ervaren. Acht flessen toonden hoe deze appellatie het midden houdt tussen precisie en emotie. Chardonnay en Pinot Noir vonden er een natuurlijke harmonie, gedragen door de koele berglucht en de lange rijping op gist. Een avond vol bubbels, maar bovenal: vol karakter.

Trento DOC – Enkele weetjes (zie ook Trento DOC):

  • Ligging: Trento DOC bevindt zich in de provincie Trentino, in het noorden van Italië. De wijngaarden liggen verspreid over de heuvels rond de stad Trento, aan de voet van de Dolomieten.
  • Hoogte & klimaat: Wijngaarden tussen 200 en 800 m, met koele nachten, zonrijke dagen en de milde invloed van het Gardameer zorgt voor frisheid en balans.
  • Bodem: Kalkrijke en silica-houdende bodems met perfecte drainage. Ze geven de wijnen hun typische minerale spanning.
  • Druivenrassen: Chardonnay is de absolute ster, goed voor het grootste deel van de aanplant; Pinot Nero (Pinot Noir) brengt structuur en diepte, terwijl Pinot Bianco en Pinot Meunier slechts in kleine hoeveelheden voorkomen.
  • Vinificatie: Alle Trento DOC-wijnen worden gemaakt volgens de Metodo Classico (tweede gisting op fles), dezelfde methode als in Champagne.
  • Rijping:
    • Trento DOC: minimaal 15 maanden sur lattes
    • Millesimato (jaargang): minimaal 24 maanden
    • Riserva: minimaal 36 maanden
  • Stijl: Van levendige Brut tot pure Pas Dosé en elegante Rosé; Riserva’s tonen extra kracht en complexiteit.
  • Geschiedenis: In 1902 bracht Giulio Ferrari de methode champenoise naar Trentino. Sinds 1993 is Trento DOC de eerste Italiaanse DOC exclusief voor metodo classico.
  • Producenten: Meer dan 60 huizen, met Ferrari als icoon, naast Rotari, Altemasi, Cesarini Sforza, en jonge talenten als Cenci en Mas dei Chini.
  • Karakter: Trento DOC combineert de diepte van Champagne met de bergfrisheid van Trentino – wijnen met een zuivere expressie, lange levensduur en een verfijnde balans tussen kracht en elegantie.
  • DOCG?: De producenten van Trento DOC tonen geen enkele ambitie om te promoveren naar DOCG, zoals hun collega’s in Franciacorta. Ze vinden dat het merk ‘Trento DOC’ sterk genoeg is en niet gebaat is bij extra classificaties.

De proefnotities:

  1. Revi – Dossaggio Zero Millesimato 2023 – Trento DOC
    Blend: 80% Chardonnay – 20% Pinot Nero
    Rijping: 33 maanden sur lattes
    Bleekgoud van kleur met een levendige stroom van vele, superfijne belletjes.In de neus opent deze Dosaggio Zero met verfijnde aroma’s van perzik, abrikoos en rijpe peer, aangevuld met frisse tonen van citrus en groene appel. Een subtiele toets van brioche geeft het geheel diepte en complexiteit. Een subtiele toets van brioche geeft het geheel wat diepte en complexiteit. In de mond is de wijn strak en levendig, gedragen door mooie frisse zuren. De appelaroma’s zetten zich door en worden ondersteund door een duidelijke mineraliteit. Naar het einde toe ontplooit zich een licht kruidige toets en een hint van pompelmoes, die samen zorgen voor een aangenaam bittertje in de finale. Een pure, verfijnde en energieke Trento DOC met karakter en lengte.
    Beoordeling: 80/100 – Te koop bij Raineri – 31,65 €
  2. Tonini – Nature Millesimato 2020 – Trento DOC
    De blend bestaat uit 70% Chardonnay en 30% Pinot Bianco, afkomstig van kalkrijke bodems met veel silica. De wijn verbleef 30 maanden sur lattes.
    In het glas toont deze Nature Millesimato zich strogeel met vele en fijne belletjes. In de neus komen aroma’s van appel, ananas, peer, perzik, amandel, toast en citrus naar voren, met daaronder een subtiele, licht dierlijke toets die de bubbel een eigen karakter geeft. In de mond start hij met een frisse aanzet waarin een citrusbittertje meteen aanwezig is. De appeltonen worden omringd door sappige ananas en rijp steenfruit, wat zorgt voor een goede balans tussen frisheid en rijpheid. Het profiel blijft strak en mineraal, met een lange, droge finale. Ook in de smaak keert dat licht dierlijke element subtiel terug. Een correcte Trento DOC met duidelijke expressie van terroir en stijl, al ligt hij iets minder in mijn persoonlijke smaak.
    Punten: 75/100 – Niet in België – richtprijs 25,80 €
  3. Bellaveder – Brut Nature Millesimato 2020 – Trento DOC
    100% Chardonnay met een rijping van 36 maanden sur lattes.
    Strogeel in het glas met vele belletjes die iets minder fijn zijn, maar wel een levendige mousse vormen. In de neus ontvouwt zich een rijk palet van broodkruim, toast en gegrilde nootjes, gevolgd door gele appel, peer, witte perzik, een kruidige toets en hints van ananas en citrus. De gedeeltelijke houtlagering van de basiswijn komt subtiel naar voren en geeft extra diepte aan het geheel.
    In de mond proef je meer appel dan in de geur. De aanzet is fijn en zacht, maar tegelijk strak en precies, met voldoende rondheid en volheid om het geheel te dragen. De wijn toont een uitgesproken mineraal karakter dat elegant doorloopt tot in de lange afdronk. De geroosterde nootjes keren duidelijk terug, samen met een schoon, licht bittertje dat de wijn extra spanning geeft. Een zeer mooie Trento DOC met karakter, finesse en balans.
    Punten: 88/100 – Niet in België – richtprijs 28,00 €
  4. Maso Martis – Dosaggio Zero Riserva Millesimato 2020 – Trento DOC
    De blend bestaat uit 70% Pinot Nero en 30% Chardonnay. De wijn heeft 36 maanden sur lattes gerijpt, waardoor hij een prachtige complexiteit en verfijning heeft ontwikkeld. In het glas schittert hij bleekgoud, met heerlijke, fijne en vele belletjes die een levendige mousse vormen die lang aanwezig blijft. De neus is zeer verfijnd, uitgesproken en bijzonder complex, met aroma’s van citrus, perzik, peer, gegrilde pijnboompit, een lichte toasttoets en een subtiele kruidigheid. In de mond zet diezelfde fijnheid zich moeiteloos voort. Peer en perzik spelen de hoofdrol, ondersteund door een uitgesponnen, mineraal profiel dat nooit afwezig is. Een fijn citrusbittertje, wat nootjes, citruszeste en een vleugje peper in de lange afdronk zorgen voor extra spanning en karakter. Een heerlijke Trento DOC die precisie, verfijning en diepte combineert in een harmonieuze balans.
    Punten: 92/100 – Niet in België – richtprijs 40,00 €
  5. Ferrari – Perlé Brut Millesimato 2018 – Trento DOC
    100% Chardonnay met een lange rijping van 54 maanden sur lattes.
    Bleekgoud in het glas met vele, fijne belletjes en een mousse die niet te lang aanwezig blijft. De geur is uitnodigend en klassiek: toast, noot, perzik en citrus, met een duidelijke minerale ondertoon.
    In de mond proef je meteen dat dit een brut is met wat meer dosage. Dit geeft de wijn meer rondheid en toegankelijkheid. Hij toont een mooie fruitdiversiteit, waarbij het rijpe fruit mooi verweven is met uitgesproken notige toetsen. De structuur is zacht en evenwichtig, de afdronk voldoende lang met een fijn, aangenaam bittertje. Een elegante en herkenbare Trento DOC die de stijl van Ferrari perfect weerspiegelt: verfijnd, betrouwbaar en steeds van hoge kwaliteit.
    Punten: 83/100 – Te koop bij Licata – Prijs 45,00 €
  6. Villa Corniole – Salisa Zero Millesimato 2016 – Trento DOC
    100% Chardonnay
    Rijping sur lattes: 40 maanden
    De kleur is strogeel; de belletjes zijn beperkt aanwezig. In de neus toont de wijn zich correct maar wat ingetogen, met aroma’s van appel, citrus, perzik en een lichte toets van toast. Alles is mooi in balans, al mocht het geheel wat expressiever zijn. Ook in de smaak blijft dat gevoel overeind: het is allemaal correct zonder meer, maar er ontbreekt wat spanning. We proeven vooral veel appel, een zekere frisheid en een lichte kruidigheid die uitmondt in een mineraal getinte finale. De stijl blijft zuiver en droog, maar mist de expressieve kracht die andere Trento DOC’s in deze reeks wel toonden. Een correcte bubbel, maar met minder karakter en diepgang.
    Punten: 75/100 – Te koop bij J&W Wines – Prijs 35,00 €
  7. Moser – Brut Nature Millesimato 2016 – Trento DOC
    100% Chardonnay met een rijping van meer dan 60 maanden sur lattes.
    Strogeel in het glas met fijne, levendige belletjes en een lange, elegante aanwezigheid van de mousse. De neus is bijzonder fraai en gelaagd: nootjes en citrus worden ondersteund door toasty briochetonen, sappige perzik, verse ananas en appel, aangevuld met een subtiele toets van venkel en een hint van framboos.
    In de mond toont de wijn zich opvallend fris ondanks zijn rijker mondgevoel. De gegrilde noten en belegen appel keren prachtig terug, wat zorgt voor een harmonieuze balans tussen rijpheid en frisheid. De smaak blijft lang hangen en toont karakter en diepte. Dit is geen eenvoudige aperitiefbubbel, maar een volwaardige tafelgenoot. In de afdronk verschijnen een subtiel citrusbittertje, anijs en fijne kruiden, met een mineraal accent. Ik vermoedde dat de basiswijn enige houtopvoeding had gehad, maar dat bleek niet het geval. Een bijzonder smakelijke en verfijnde Trento DOC met veel complexiteit.
    Punten: 92/100 – Niet in België – Richtprijs 43,00 €
  8. Cantina di Trento – Brut Zell Rosé – Trento DOC
    Een 100% Pinot Nero die 24 tot 30 maanden rijpt sur lattes.
    Zalmroze van kleur met vele en fijne belletjes die lang in het glas blijven dansen. De mousse houdt mooi aan. In de neus vinden we citrus in de aanzet, gevolgd door appel, framboos en rijpere kersjes, met een lichte kruidigheid. In de mond toont de wijn zich zacht en rond, waarbij het rode fruit duidelijk aanwezig blijft. De zuren zijn wat gemaskeerd, wat de wijn toegankelijk maakt maar ook wat spanning wegneemt. De afdronk is correct, net als het geheel: prettig en evenwichtig, maar zonder echt te verrassen.
    Punten 75/100 – Niet in België – Richtprijs 25,00 €

Metodo Classico d’Italia Part 5 – Trento DOC

Het is 31 december wanneer we dit artikel schrijven. Ongetwijfeld zullen er tijdens de jaar overgang wereldwijd weer miljoenen flessen ploppen om het oude jaar af te sluiten en elkaar in het nieuwe jaar al het beste toe te wensen. Misschien zullen daarbij zelfs enkele flessen Trento DOC sneuvelen want ondertussen zijn we aanbelandt bij de bubbels die ikzelf misschien wel het hoogst heb zitten van alle Metodo Classico appellaties die Italië rijk is… Trento DOC. Waarom is dit zo? Ongetwijfeld speelt de frisheid hierbij een zeer grote rol. Trento DOC combineert een zeer mooie frisse toets met de nodige vulling en minerale rijkheid. Daar waar ik Franciacorta te gehypet en commercieel noem, deze van Alta Langa te beschermend opgezet in een klein kringetje van producenten, deze van Oltrepo Pavese ronduit de beste op basis van Pinot Noir vind en deze van Lessini Durello een schat voor de toekomst noem zijn de bubbels van Trento DOC het meest veelzijdig en bieden ze het breedste smaakpallet. Enfin, dat dit een persoonlijke mening is moge duidelijk wezen!

Wat is Trento DOC?

De term Trento DOC staat synoniem voor hoogwaardige metodo classico-spumante, geproduceerd in Trentino, een regio in het noordoosten van Italië. De benaming, die in 1993 officieel werd erkend, was baanbrekend: het was de eerste Italiaanse mousserende wijnregio die zich exclusief wijdde aan de metodo classico, oftewel de traditionele methode voor mousserende wijnen. Deze methode omvat een tweede gisting in de fles, een nauwgezet en tijdsintensief proces dat wijnen oplevert met verfijnde bubbels, complexe smaken en een uitstekend rijpingspotentieel.

De DOC-certificering (Denominazione di Origine Controllata) is een garantie voor de kwaliteit en herkomst. Het waarborgt dat Trento DOC-wijnen voldoen aan strikte productie-eisen, van druiventeelt tot rijping, zodat consumenten alleen het beste van Trentino’s mousserende wijntraditie krijgen.

Een spectaculair landschap vol wijngaarden

Trento DOC bevindt zich in Trentino, een autonome regio in het noordoosten van Italië, bekend om zijn adembenemende alpenlandschappen. Hier beslaan de wijngaarden meer dan 10.000 hectare, ingebed in een fantastisch decor van met sneeuw bedekte bergen en glooiende heuvels. Het landschap wordt gedomineerd door de imposante Dolomieten, een UNESCO-werelderfgoed en een essentiële natuurlijke hulpbron voor Trento DOC.

De wijngaarden bevinden zich op hoogten tussen 200 en 800 meter boven zeeniveau, een kenmerk dat het karakter van de wijnen sterk beïnvloedt. Het grote hoogteverschil zorgt voor diverse microklimaten en maakt het mogelijk om druiven met verschillende kenmerken te telen. Bovendien wordt de omgeving gekenmerkt door aanzienlijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht. Deze temperatuurvariaties zijn essentieel voor de ontwikkeling van aromatische complexiteit, elegantie en levendige zuurgraad in de druiven.

Geschiedenis: een eeuw van visie en samenwerking

Het verhaal van Trento DOC begint met de visionaire Giulio Ferrari, een jonge wijnmaker uit Trentino die in 1902 de productie van metodo classico-wijnen naar zijn geboorteregio bracht. Na een reis naar Frankrijk, waar hij de prestigieuze Champagne-traditie leerde kennen, introduceerde hij Chardonnay in Trentino. Ferrari geloofde dat het koele klimaat en de kalkrijke bodems van zijn regio perfect waren om mousserende wijnen van wereldklasse te maken. Zijn inspanningen waren een groot succes en zijn wijnen vonden al snel internationale erkenning.

In 1984 volgde een belangrijke mijlpaal: de oprichting van het Trento-instituut, waarin producenten uit de regio hun krachten bundelden om de kwaliteit van hun wijnen te waarborgen en Trentino als mousserende wijnregio te promoten. Dit samenwerkingsverband legde de basis voor uniforme kwaliteitsnormen en internationale erkenning.

De formele erkenning kwam in 1993, toen Trento DOC werd gecertificeerd als Denominazione di Origine Controllata. Met deze certificering werden strikte regels ingesteld voor druiventeelt, productie en rijping, wat bijdroeg aan de reputatie van de regio als leider in metodo classico-productie.

Een nieuwe stap volgde in 2007 met de creatie van het Trento DOC-merk, een collectieve identiteit die het territorium en de gedeelde tradities van de regio benadrukte. Dit merk gaf producenten een sterkere positie op de internationale markten, terwijl het tegelijkertijd de unieke kwaliteiten van Trentino in de schijnwerpers zette.

Vandaag groeide de gemeenschap van Trento DOC-producenten verder, met maar liefst 67 producenten die zich aansloten bij het Trento DOC-instituut. Deze groei onderstreept het succes van de regio en de gedeelde passie van de wijnmakers voor kwaliteit en vakmanschap.

Unieke bodems en klimaat

De bodems in de regio zijn even indrukwekkend als de bergen die het landschap omringen. Ze hebben uitstekende drainage en beluchting, waardoor de wortels van de wijnstokken gezond en goed gevoed blijven. Rijk aan kalksteen en met een hoog gehalte aan silica, voegen deze bodems een unieke mineraliteit toe aan de wijnen van Trento DOC.

Het klimaat in Trentino is een harmonieuze mix van Alpine, continentale en mediterrane invloeden. De koele temperaturen die uit de Dolomieten stromen, zorgen voor frisheid en balans, terwijl het milde klimaat van het nabijgelegen Gardameer een verzachtend effect heeft en bijdraagt aan een langere rijpingsperiode. Deze combinatie creëert een ideaal groeiklimaat waarin druiven hun volle potentieel kunnen bereiken.

Trentino pergola

De steile berghellingen van Trentino hebben geleid tot het ontstaan van een uniek systeem van wijnstokgeleiding dat nog steeds veel wordt gebruikt: de Trentino Pergola. Dit methodische snoeisysteem is specifiek ontworpen voor de topografische uitdagingen van de regio. Het maakt het mogelijk om de wijnstokken optimaal van zonlicht te voorzien, wat de rijping van de druiven ten goede komt.

Bovendien biedt de pergola een praktische oplossing voor het snoeien en het vastbinden van de wijnstokken, waardoor het werk in de wijngaard efficiënter verloopt. Hoewel de pergola een integraal onderdeel blijft van de wijnbouwtraditie in Trentino, worden ook andere geleidingssystemen gebruikt, zoals guyot en spurred cordon. Elk systeem draagt bij aan het diversifiëren van de stijl en structuur van de wijnen die in de regio worden geproduceerd.

De druiven: klassieke variëteiten met alpenexpressie

Chardonnay is zonder twijfel de ster van Trento DOC. Deze druif is perfect afgestemd op het klimaat van Trentino, waar de combinatie van koele nachten en zonnige dagen een ideale omgeving biedt voor zijn ontwikkeling. Chardonnay geeft de wijnen finesse, aroma’s en een opmerkelijk lang verouderingspotentieel. Het is de onbetwiste basis voor de meeste Trento DOC-wijnen en speelt een sleutelrol in het succes van de regio.

Pinot Nero (Pinot Noir) is de tweede ster in de Trento DOC-wijngaarden. Deze druif staat bekend om het geven van wijnen met body, structuur en elegantie. Hoewel Pinot Nero zich uitstekend heeft aangepast aan het klimaat van Trentino, vereist het veel zorg in zowel de wijngaard als de wijnmakerij. Het is een uitdagende druif, maar de inspanningen worden rijkelijk beloond in de vorm van complexe, gebalanceerde wijnen.

Pinot Meunier wordt minder vaak gebruikt in Trento DOC, maar wordt gewaardeerd om zijn flexibiliteit. De druif kan zich aanpassen aan uiteenlopende terroirs en onvoorspelbare klimatologische omstandigheden. Hoewel het gebruik beperkt is, biedt Pinot Meunier een nuttige aanvulling in blends, met zijn vermogen om consistentie te brengen, zelfs onder uitdagende omstandigheden.

Pinot Bianco (Pinot Blanc) wordt minder frequent toegepast in vergelijking met Chardonnay en Pinot Nero, maar het speelt een belangrijke rol in het verrijken van de aroma’s van het boeket. Het voegt subtiele fruitige tonen toe, die de elegantie van de wijnen verhogen zonder de dominante kenmerken van de andere druiven te overheersen.

Soorten Trento DOC-wijnen

Trento DOC biedt een scala aan mousserende wijnen, elk met een eigen karakter en weerspiegeling van het terroir:

  • Trento DOC Brut: Moet minimaal 15 maanden rijpen op de lie. Het resultaat is een frisse, levendige wijn die perfect in balans is en een uitstekende kennismaking biedt met de regio.
  • Trento DOC Extra Brut en Pas Dosé: Deze stijlen, die ook minimaal 15 maanden op de lie rijpen, benadrukken de puurheid van de druiven en het terroir dankzij minimale of geen toegevoegde suiker.
  • Trento DOC Rosé: Gemaakt met Pinot Nero in de blend, minimaal 25%, en een rijping van minimaal 15 maanden, tonen deze wijnen delicate aroma’s van rood fruit en een elegante, romige textuur.
  • Trento DOC Millesimato: Deze wijnen, afkomstig uit één uitzonderlijk oogstjaar, rijpen minimaal 24 maanden op de lie. Ze laten de unieke kenmerken van dat specifieke jaar schitteren.
  • Trento DOC Riserva: De absolute top van de productie, met een rijping van minimaal 36 maanden op de lie. Deze wijnen bieden een opmerkelijke complexiteit, diepte en rijpingspotentieel.

De producenten: bewakers van traditie

Geen enkele naam is zo onlosmakelijk verbonden met Trento DOC als Ferrari. Sinds de oprichting in 1902 door Giulio Ferrari is het huis de onbetwiste vaandeldrager van de regio. Ferrari heeft niet alleen de standaard gezet voor kwaliteit, maar heeft ook bijgedragen aan de wereldwijde erkenning van Trento DOC. Hun wijnen staan bekend om hun elegantie, finesse en consistentie, en ze hebben talloze internationale prijzen gewonnen. De visie en vastberadenheid van de Lunelli-familie, die het huis nu leidt, blijven een inspiratiebron voor zowel gevestigde als opkomende producenten. Hun Riserva del Fondatore is en blijft een iconische bubbel.

Naast Ferrari zijn er ook andere prominente spelers zoals Rotari, bekend om hun duurzame praktijken, Altemasi, dat terroirgedreven wijnen maakt, en Cesarini Sforza, dat zich richt op kleinschalige productie. Mezzacorona, een grote coöperatieve, levert ook een belangrijke bijdrage aan de regio met hoogwaardige wijnen.

De toekomst van Trento DOC wordt mede vormgegeven door een nieuwe generatie van kleinere producenten die zich toeleggen op ambachtelijke, hoogwaardige wijnen. Cenci, bijvoorbeeld, is een producent die bekendstaat om zijn beperkte maar precieze productie, waarbij het terroir van Trentino centraal staat in elke fles. De Vigili, een familiebedrijf, combineert traditionele methoden met moderne technieken om unieke, karaktervolle Trento DOC-wijnen te creëren. Mas dei Chini is een ander veelbelovend huis dat zich onderscheidt door zijn expressieve wijnen, waarbij duurzame en lokale praktijken een sleutelrol spelen.

Deze kleinere producenten dragen bij aan de diversiteit en dynamiek van Trento DOC, en laten zien dat de toekomst van deze regio stevig verankerd is in kwaliteit, innovatie en respect voor traditie.

Een sprankelende toekomst

Trento DOC heeft zich stevig gevestigd als leider in Italië’s metodo classico-traditie, waar de kunst van mousserende wijnproductie samenkomt met de natuurlijke schoonheid van de Alpen. Met zijn ongerepte terroir, toewijding aan kwaliteit en gepassioneerde producenten vertegenwoordigt Trento DOC de top van Italiaanse mousserende wijnvakmanschap.

Metodo Classico d’Italia part 4bis – Oltrepo Pavese tasting

Tijdens ons bezoek aan Oltrepo Pavese maakten we van de gelegenheid gebruik om enkele proefflesjes in te slaan en mee huiswaarts te nemen. We organiseerden twee proefsessies in onze wijnclubs ‘Het Negende Vat’ en ‘ODK’.
Meer informatie over Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG kan je vinden in de eerder geschreven blog. Hierin gaven we mee dat niet elke wijnboer het label Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG wilde gebruiken. Ook al hebben we ze initieel willen mijden, toch vonden we uiteindelijk dat het geheel niet volledig zou zijn zonder enkele van de Spumanti op te nemen. Je zal deze dan ook in het verslag van de proefnotities vinden.

  1. Prime Alture Io per Te Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG Brut
    Casteggio – 100% Pinot Nero – 24 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    Kristalhelder met een lichte strogele kleur en elegante, fijne, aanhoudende belletjes. De mousse is verfijnd en blijft aanwezig. Het neusgevoel voelt correct aan zonder heel expressief te zijn. We ervaren framboos, groene appel, limoen, perzik en een subtiele florale toets. In de mond ervaren we de frisse en zachte accenten. Het fruit komt mooi opzetten en evolueert van rijper steenfruit, citroenrasp naar een vleugje geroosterd brood. De afdronk is voldoende lang mineraal en genoeg verfijnd.
    Punten: 85/100 – Prijs: 24,00 €
  2. Le Fiole Isabèl Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut 2020
    Montalto Pavese – 100% Pinot Noir – 24 maanden sur lattes – 1e gisting in inox
    Kristalheldere, licht gouden kleur, met een elegante stroom van fijne, aanhoudende belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. Het bouquet opent met een delicate neus van zowel frisse groene als rijpere gele appel, perzik, citroenzeste, een toetsje framboos en witte bloemen, aangevuld met subtiele tonen van geroosterd brood en amandel. In de mond biedt deze wijn een harmonieuze balans tussen frisheid en structuur. De zuurgraad is levendig, maar zacht en helemaal niet scherp, en draagt bij aan een verkwikkend en verfrissend mondgevoel. De smaak evolueert naar rijper fruit zoals peer en een vleugje abrikoos, met een minerale ondertoon. Een lange, zuivere afdronk met een aangenaam citrusbittertje.
    Punten: 86/100 – Prijs 20,00 €
  3. Monsuppello Millesimato Vino Spumante Metodo Classico Brut 2017
    Torricella Verzate – 90% Pinot Nero, 10% Chardonnay – minimaal 48 maanden sur lattes – 1e gisting in inox.
    Kristalhelder met een aantrekkelijke, strogele kleur met een roze glans en een levendige stroom van uiterst fijne, persistente belletjes. De mousse is verfijnd en duidelijk present. We ruiken een duidelijke aanwezigheid van rijpe appel en perzik, aangevuld met subtiele tonen van limoen. Daarnaast verschijnen delicate hints van gegrilde pijnboompitjes en brioche. In de mond is deze spumante vullend zonder ook maar een moment agressief te zijn. Er is perfecte balans tussen de frisse zuren en een subtiele romigheid. De smaak is vol en complex, met accenten van rijp steenfruit zoals abrikoos en nectarine, samen met een minerale ondertoon. Het middenrif toont een aangename structuur, waar een fijne toets van geroosterd brood en een vleugje hazelnoot het geheel verder verrijken. De afdronk is lang en verfrissend, met een elegant bittertje van citrusschil dat verfijnd doorwerkt. Deze spumante straalt finesse en karakter uit.
    Punten: 89/100 – Prijs: € 23,50
  4. Quaquarini Classese Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut 2015
    Canneto Pavese – 100% Pinot Nero – minimaal 64 maanden sur lattes – 1e gisting in inox
    Deze wijn presenteert zich met een diep strogele kleur en een verfijnde stroom van uiterst fijne en aanhoudende belletjes. De mousse is beperkt aanwezig. Het bouquet is complex en gelaagd, met aroma’s van rijpe gele appel, gedroogde abrikoos een aanzet tot klein rood fruit, specerijen en citroenschil. Hierbovenop ontvouwen zich delicate accenten van brioche, geroosterde noot en een vleugje honing. In de mond komt de Classese zeer zacht en vooral rijk over met een volle, elegante structuur en een prachtige balans tussen frisheid en diepgang. We ervaren een mooie combinatie van een fris en toch licht romig mondgevoel. Smaken van rijpe perzik, peer en een lichte aanzet tot munt komen naar voren, ondersteund door een duidelijke mineraliteit. De afdronk is lang en zuiver, met een verfijnd bittertje van citrus en een lichte ziltigheid. Dit is alvast een zeer mooie en uiterst aangename bubbel!
    Punten: 90/100 – Prijs 23,00 €
  5. Calatroni Poggio dei Duca Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Extra brut 2018
    Montecalvo Versiggia – 100% Pinot Nero – minimaal 48 maanden sur lattes – 1e gisting: 20% in Oostenrijkse eiken vaten
    Kristalhelder met een schitterende, licht gouden kleur en een levendige stroom van fijne, aanhoudende belletjes. De mousse is verfijnd en persistent. Het bouquet opent met een expressieve aanwezigheid van het klein rood fruit zoals framboos en bosaardbei. De neus biedt verder toetsen van gele appel, citrusfruit, perzik, kruiden en florale accenten van witte bloesems. De beperkte houtlagering toont zich met een verfijnde aanwezigheid van vanille, geroosterd brood en een hint van hazelnoot. In de mond schittert deze wijn met een uitmuntende balans tussen levendige frisheid en een complexe structuur. De volle, rijke smaak evolueert naar rijp steenfruit zoals abrikoos, vekel aangevuld met een fijne mineraliteit. Het middenrif is best wat romig. De afdronk is lang en elegant, met een subtiel citrusbittertje dat een blijvende indruk achterlaat. Een bubbel die finesse, diepgang en karakter perfect samenbrengt.
    Punten: 92/100 – Prijs: 30,00 €
  6. Travaglino Gran Cuvée Blanc de Noir Vino Spumante Metodo Classico Extra brut 2018
    Calvignano – 100% Pinot Nero – minimaal 36 maanden sur lattes – 1e gisting in inox
    Een kristalheldere, licht gouden kleur en een levendige stroom van fijne, aanhoudende belletjes die aanvankelijk wat groffer zijn en dan verfijnen. De mousse is verfijnd en persistent. De neus is uiterst aangenaam en charmant met, enigszins verrassend, de florale bloesems die als eerste aanzetten. Op de voet gevolgd door het speelse van framboos, subtiele citrustoetsen, notige accenten, wat broodkruim tot boter en een leuke peperigheid. Qua smaak ervaren we hier de typische romigheid die een Pinot Nero bubbel biedt. Perfect in balans, vullend en rijk. De afdronk blijft lang aanwezig en geeft een combinatie van zachtheid, framboos en verfrissing. Het geheel bestempelen we als knap, lekker, voldoende vol en stevig.
    Punten: 89/100 – Prijs: €24,30
  7. Pietro Torti Nature Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut Nature 2020
    Montecalvo Versiggia – 85% Pinot Nero + 15% Chardonnay – minimaal 36 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    Kristalhelder met een delicate, licht gouden kleur en een verfijnde stroom van fijne, aanhoudende belletjes. De mousse is consistent aanwezig. Het bouquet opent met subtiele aroma’s van wit steenfruit zoals perzik, gevolgd door tonen van groene appel en een vleugje agrum. De geur wordt verder verrijkt door florale accenten van acaciabloesem, kruiden en een gistgeur. In de mond toont deze Brut Nature zich uiterst puur en verfijnd. De aanzet is strak, met een levendige frisheid die de smaak domineert. Het mondgevoel geeft nuances van appel en kleine gele zure pruimpjes (mirabelles). De mineraliteit komt prachtig naar voren, ondersteund door een speelse spanning. De afdronk is verfijnd en droog maar mocht een tikkeltje langer zijn. Hij bezit een uitgesproken citrusbittertje dat aanhoudt en de mond verfrist.
    Punten: 88/100 – Prijs: 19,00 €
  8. Scuropasso Roccapietra Zero Vino Spumante Metodo Classico Pas Dosé 2017
    Pietra de Giorgi – 100% Pinot Nero – Periode sur lattes: Minstens 60 maanden – 1e Gisting: Inox
    Deze Scuropasso Roccapietra Zero presenteert zich in een sprankelende, kristalheldere kleur met een subtiele, licht gouden gloed. De fijne, aanhoudende bubbels maken de eerste indruk levendig en veelbelovend. Bij het ruiken komt een elegante geur naar voren, waarin frisse citrusnoten zoals limoen en grapefruit zich vermengen met delicate hints van wit steenfruit, waaronder perzik en een vleugje appel. Naarmate de neus zich verder opent, komen er complexere aroma’s naar boven. De typische gisttonen van het langdurige sur lattes rijpen tonen zich in de vorm van brioche en een zachte nootachtige geur, die zich harmonieus verenigen met een florale toets, denk aan de geur van acacia en lichte kruiden. De smaak is uitermate puur en levendig, met een strak mondgevoel en een intense frisheid die onmiddellijk de aandacht trekt. De zuren zijn precies goed en geven het geheel een mooie balans. De tonen van groene appel, witte perzik en een delicate amandelnoot ontwikkelen zich verder op het palet. De mineraliteit is opvallend. Dit wordt ondersteund door een speelse spanning die de mond verfrist en de smaken doet samensmelten. De afdronk is lang en droog, met een frisse citrusachtige nasmaak die nog even blijft hangen en zorgt voor een verkwikkende, verfrissende ervaring. De bubbel heeft een uitstekende structuur en een perfecte balans tussen fruit, mineraliteit en verfijnde zuren.
    Punten: 89/100 – Prijs: 22,00 €
  9. Luca Bellani Sessanta Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG  Dosaggio Zero
    Mornico Losana – 100% Pinot Nero – 60 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    De kleur van deze elegante Metodo Classico is kristalhelder en heeft een mooie, lichte goudgele tint, met een verfijnde en aanhoudende stroom van fijne belletjes. De mousse is rijk en constant. Het bouquet is aanvankelijk wat gesloten maar opent na enig geduld met verfijnde aroma’s van witte perzik, abrikoos en framboos, gevolgd door een frisse toets van groene appel. Deze fruitige geuren worden aangevuld met subtiele hints van acaciabloesem en een gistgeur, die de complexiteit van de wijn verder versterken. In de mond is de wijn strak en levendig, met een frisse en minerale aanzet die de wijn een rijke en indrukwekkende precisie geeft. De smaak is bijzonder elegant, vol en toch zacht met tonen van citrusvruchten en een lichte, verfrissende bitterheid die de mineraliteit benadrukt. De mond voelt zeer evenwichtig aan, met een balans tussen frisheid en de subtiele kracht van de Pinot Nero. De afdronk is droog en verfijnd, met een lange, gevarieerde smaakstijll. Dit is een mooie Spumante die we eerder als een maaltijdbubbel beschouwen dan een apero.
    Punten: 90/100 – Prijs: 24,00 €
  10. Calatroni Riva Rinetti Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG  Pas Dosé 2018
    Montecalvo Versiggia – 100% Pinot Nero – minimaal 48 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    Kristalhelder met een verfijnde, strogele kleur en een continue stroom van elegante, fijne belletjes. De mousse is uitnodigend en consistent. Het bouquet opent met delicate aroma’s van geel steenfruit zoals abrikoos, aangevuld met nuances van rijpe peer en een vleugje citroenschil. Subtiele florale accenten van kamperfoelie en een lichte kruidigheid voegen extra complexiteit toe, samen met een verfijnde geur van brioche door de lange rijping sur lattes.
    In de mond toont deze Pas Dosé zich uitzonderlijk verfijnd en gelaagd. De aanzet is strak en droog, met een levendige zuurgraad die zorgt voor een schitterende frisheid. Het mondgevoel onthult lagen van citrus, zoals limoen en mandarijn, vergezeld door een uitgesproken mineraliteit. De spanning tussen frisheid en een subtiele romigheid creëert een perfecte balans. De afdronk is lang en complex, met aanhoudende tonen van grapefruit en een elegant bittertje dat de mond opfrist.
    Punten: 91/100 – Prijs: 30,00 €
  11. Bruno Verdi Vergomberra Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Dosage Zero 2018
    Canneto Pavese – 85% Pinot Nero, 15% Chardonnay – 48 maanden sur lattes – 1e gisting: 5% in Oostenrijkse eiken vaten, 95% in betonnen cuves.
    Kristalhelder met een subtiele, licht gouden kleur en een verfijnde, persistente stroom van fijne belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. Het bouquet opent met een verleidelijke mix van munt, gekonfijte ananas, roze pompelmoes, rijpe appel, abrikoos en perzik. Subtiele accenten van geroosterde amandelen en andere nootjes omringd door een sterke kruidigheid. In de mond schittert deze Metodo Classico met een perfecte balans: heerlijke zuren, een rijk aanvoelende smaak en een aanwezige mineraliteit zorgen voor de nodige complexiteit. Smaken van gedroogd fruit en speelse rode vruchten vullen het mondgevoel heerlijk. De afdronk is lang, zuiver, elegant en vooral heerlijk. Een uitzonderlijke bubbel die precisie en persoonlijkheid uitstraalt, en het vakmanschap van Bruno Verdi prachtig weerspiegelt.
    Punten: 94/100 – Prijs: 20,00 €
  12. Conte Viscarino 1865 Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Dosaggio Zero 2016
    Rocca de Giorgi – 100% Pinot Nero – minimaal 60 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    Kristalhelder en sprankelend, met een delicate, licht gouden tint en een levendige stroom van fijne, ononderbroken belletjes. De mousse is elegant, verfijnd en tekent zeer lang present. Het bouquet biedt een zeer fijn samenspel aan geuren en opent met een intens parfum van rijp rood fruit zoals framboos en rode bes, aangevuld met subtiele aroma’s van citruszeste, gele pruim, broodkruim, dille en florale nuances van vele witte voorjaarbloesems. In de mond schittert deze wijn met een perfecte balans: ongelooflijk prachtige zuren, een strakke structuur en een verfijnde mineraliteit zorgen voor een complex doch toegankelijk geheel. De Dosaggio Zero stijl brengt de pure essentie van de Pinot Nero naar voren. Het smaakpalet biedt lagen van sappig steenfruit zoals perzik en abrikoos, subtiele tonen van amandel en een hint van brioche door de langdurige rijping sur lattes. De strakheid blijft de hele tijd aanwezig tot diep in de bijna eeuwig durende finale. De afdronk is zuiver en elegant, met een fris citrusbittertje dat verfijning en karakter aan de wijn toevoegt. Deze Metodo Classico toont zich als een wijn met finesse en karakter, perfect voor liefhebbers van pure, ongecompliceerde maar tegelijkertijd complexe bubbels.
    Punten: 96/100 – Prijs: 36,00 €
  13. Scuropasso Roccapietra Cruasé Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG Brut Rosé 2017
    Pietra de Giorgi – 100% Pinot Nero – minimaal 60 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    Kristalhelder met een zalmroze kleur. Fijne, aanhoudende belletjes en een correct aanwezige mousse. Het bouquet opent met een uitnodigende expressie van rijp rood fruit zoals kersen en wilde aardbeien, aangevuld met subtiele tonen van granaatappel en rode bessen. In de neus ontvouwt zich verder een verfijnde complexiteit met accenten van roosjes, sinaasappelschil, en een hint van brioche. In de mond bezit deze Cruasé een correcte balans tussen levendige frisheid en een gelaagde structuur. De smaak begint met frisse roodfruittonen en evolueert naar een kern van toetsen van rijpe perzik. Het mondgevoel is elegant, met een fijne romigheid. De afdronk is voldoende lang en verfijnd, met een grapefruitbittertje. Een zeer correcte rosébubbel.
    Punten: 86/100 – Prijs: 22,00 €
  14. Ca’ di FrarA Oltre il Classico Vino Spumante Metodo Classico Extra Brut Rosé
    Mornico Losana – 100% Pinot Nero – minimaal 54 maanden sur lattes – 1e gisting: inox
    De wijn presenteert zich kristalhelder met een delicate zalmroze kleur en een fijne, aanhoudende pareling die elegant in het glas danst. De mousse is verfijnd en voldoende lang aanwezig. Het geurproces opent een beetje vreemd met een licht animale toets. Geleidelijk aan komen de aroma’s van klein rood fruit zoals aardbei en framboos opzetten, aangevuld met subtiele tonen van roze pompelmoes. De neus ontwikkelt zich verder met hints van rozenblaadjes, kruidige accenten van witte peper en een lichte toets van brioche. In de mond toont deze extra brut rosé een mooie balans tussen frisheid en verfijning. De aanzet is strak en levendig, met een kern van sappige zuren die elegant ondersteund wordt door een minerale ondertoon. De smaak evolueert naar nuances van rijp steenfruit zoals perzik en abrikoos, vergezeld van een delicate romigheid in het middenrif. De afdronk is lang en verfijnd, met een duidelijke présence van de blauwe aalbes en een subtiel citrusbittertje. Een verfijnde rosébubbel die elegantie en complexiteit harmonieus combineert. Punten: 89/100 – Prijs: € 20,00
  15. Conte Viscarino Saignée della Rocca Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG Extra Brut Rosé
    Rocca de Giorgi – 100% Pinot Nero – 24 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    De wijn straalt een kristalheldere zalmroze kleur uit, met een prachtige glans. Een verfijnde en aanhoudende stroom van fijne belletjes siert het glas. De mousse is consistent aanwezig.
    Het bouquet opent met frisse aroma’s van snoeperig rood fruit, zoals wilde aardbeien en rode bessen, subtiel verweven met tonen van bloedsinaasappel. De geur wordt verder verrijkt door florale nuances van wilde rozen en een vleugje verse kruiden, zoals tijm en salie. Een hint van amandel en een zachte briochetoets geven diepte aan geurprofiel.
    In de mond toont deze Extra Brut Rosé zich elegant en verfijnd, met een strakke aanzet en een levendige frisheid die direct opvalt. Het smaakpalet biedt delicate tonen van framboos, granaatappel en een hint van cranberry, perfect in balans met een onderliggende mineraliteit. De subtiele romigheid wordt prachtig gecontrasteerd door een knisperende zuurgraad.
    De afdronk is fris en droog, met een verfijnd bittertje van roze grapefruit dat lang blijft hangen en de mond op aangename wijze verfrist. Dit is een knap gemaakte rosébubbel die ik in een blindproef misschien niet onmiddellijk als een rosé zou herkend hebben.
    Punten: 89/100 – Prijs: €21,00
  16. Bruno Verdi Cruasé Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG Extra Brut Rosé
    Canneto Pavese – 100% Pinot Nero – 36 maanden sur lattes – 1e gisting: inox.
    Deze elegante rosé mousserende wijn presenteert zich met een heldere, zachtroze kleur en een fijne, levendige en aanhoudende belletjes. De mousse blijft lang aanwezig. Heerlijk neusgevoel met verfijnde aroma’s van klein rood fruit, gevolgd door subtiele hints van rozenbottel en een vleugje citrus. De geur ontwikkelt zich verder met nuances van geroosterde amandelen, verse gist en een licht kruidige toets die complexiteit toevoegt. In de mond toont deze Extra Brut Rosé zich evenwichtig en fris. De aanzet is verrassend strak en mineraal, met een levendige aciditeit die prachtig harmonieert met de zijdezachte mousse. Smaken van rijpe rode bessen, zure kersen en een hint van roze grapefruit worden ondersteund door een subtiele nootachtige ondertoon.
    De mineraliteit zorgt voor een uitgesproken structuur en spanning. De afdronk is droog en rijk, met een verfijnd citrusbittertje dat lang blijft nazinderen en een verfrissend effect heeft.
    Punten: 89/100 – Prijs: 17,00 €

Metodo Classico d’Italia Part 4 – Oltrepo Pavese

In ons vierde deel over de Metodo Classico bollicini hebben we het over het zorgenkindje onder de kwaliteitsbubbels ‘Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG’. Jawel, het zorgenkindje want het rommelt daar serieus… Een dikke twee jaar geleden zijn we er op bezoek geweest en kregen we een instant crush op deze heerlijke bollicini die gebaseerd zijn op Pinot Nero. Diep in de prachtig glooiende heuvels liggen de wijnhuizen verscholen. Er op bezoek gaan bleek geen evidentie… Praten met de wijnbouwers over de Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG nog minder. Dat er stront aan de knikker is kan er een blinde vaststellen. Het lijken er allemaal einzelgangers waarvan de meesten de benaming Oltrepo Pavese het liefst in de vuilbak zouden kieperen. Ze brengen hun, verdorie toch wel zeer smakelijke bubbels, nog liever op de markt onder de brede noemer Spumante dan onder de benaming Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG. De vraag naar het waarom levert enkel wat stoelgeschuifel op en een fluistering over politieke inmenging in het consorzio. Jammer, zeer jammer want dit heeft zo zijn gevolgen. Bij een stadsbezoek aan Pavia, toch de Oltrepo Pavese stad bij uitstek, vind je amper deze bubbels bij de lokale horeca. Franciacorta zwaait er de plak. Er is een zodanig imago probleem dat zelfs tijdens onze opleiding tot Italian Wine Ambassador deze regio over het hoofd werd gezien door toch wel een Master of Wine die de voorstelling moest maken. We herhalen het… doodzonde! Ondertussen genieten we thuis nog steeds van de toen meegebrachte bubbels tot telkens weer een enorme tevredenheid.

De naam Oltrepo Pavese

De naam “Oltrepò Pavese” betekent letterlijk “Voorbij de Po” en verwijst naar de ligging ten zuiden van de Po-rivier in Noord-Italië. Gelegen in de regio Lombardije niet ver van de stad Pavia, grenst dit gebied aan Piemonte, Emilia Romagna en Ligurië. Het is een schilderachtig, heuvelachtig strooklandschap dat zich uitstrekt van Piemonte tot Emilia en een uniek terroir biedt dat het tot een van de belangrijkste sprankelende wijnregio’s van Italië maakt.

Geografische en klimatologische kenmerken

Oltrepò Pavese geniet een continentaal klimaat, gematigd door de Apennijnen, die een isolerend effect hebben. Het resultaat is een mild klimaat met opmerkelijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht, een cruciale factor voor de teelt van hoogwaardige druiven. De zomers hier zijn warm tot zeer warm, terwijl de winters koud zijn, met vaak een sneeuwlaag die de heuvels bedekt.

De bodems in Oltrepò Pavese lijken op die van het naburige Piemonte en bevatten kalk- en mergelrijke samenstellingen. Variaties in bodemtypes, zoals zandsteen (Arenarie), klei en slib (Argille), klei en mergel (Marne Argillose) en kalksteen (Rocce Calcaree), vergroten de diversiteit van het terroir en bieden ideale omstandigheden voor de teelt van Pinot Nero (Pinot Noir).

Een geschiedenis van sprankelende wijn

De geschiedenis van wijnmaken in Oltrepò Pavese beslaat meer dan 2.000 jaar, met vermeldingen van druiventeelt die teruggaan tot de oudheid. Het was echter in 1865 dat de regio haar eerste grote stempel drukte op de productie van sprankelende wijn, toen Conte Vistarino pionierde met de creatie van ’s werelds eerste Pinot Noir Metodo Classico. Ingenieur Domenico Mazza registreerde later in 1870 de eerste officiële productie en labelde de wijn “Champagne di Codevilla”. Deze inspanningen werden verder ontwikkeld door figuren als graaf Carlo Giorgi Vistarino, Carlo Gancia, Pietro Riccadonna, Angelo Ballabio, Mario Odero en Raffaello Sernagiotto. Samen vestigden zij Oltrepò Pavese als een centrum voor sprankelende wijnen, met distributienetwerken die reikten tot in New York.

Vandaag de dag blijft de Metodo Classico 1865 van Conte Vistarino een maatstaf voor uitmuntendheid in de regio.

De druif: Pinot Nero

Oltrepò Pavese heeft het grootste wijngaardgebied gewijd aan Pinot Nero in Italië en is in Europa alleen overtroffen door Bourgondië. Deze druif is de hoeksteen geworden van de sprankelende wijnproductie in de regio. Pinot Nero gedijt goed in de diverse bodems en klimatologische omstandigheden van de regio, wat resulteert in wijnen van uitzonderlijke finesse en complexiteit.

Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG

Sinds de toekenning van de DOCG-status in 2007 omvat Oltrepò Pavese Metodo Classico vier onderscheidende categorieën:

  1. Oltrepò Pavese Metodo Classico
  2. Oltrepò Pavese Metodo Classico Pinot Nero
  3. Oltrepò Pavese Metodo Classico Rosé (Cruasé)
  4. Oltrepò Pavese Metodo Classico Pinot Nero Rosé

Al deze sprankelende wijnen worden geproduceerd volgens de Metodo Classico-methode, die de hoogste kwaliteit garandeert door middel van een tweede gisting op fles.

Druivensamenstelling

  • Voor Oltrepò Pavese Metodo Classico en Rosé:
    • Minimaal 70% Pinot Nero
    • Maximaal 30% Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Grigio
  • Voor Pinot Nero en Pinot Nero Rosé:
    • Minimaal 85% Pinot Nero
    • Maximaal 15% Chardonnay, Pinot Bianco en Pinot Grigio

Productiestandaarden

  • Minimaal alcoholpercentage: 11,5% (12% voor Pinot Nero en Pinot Nero Rosé)
  • Rijpingsperiode: Minimaal 15 maanden sur lattes; 24 maanden voor millesimato-wijnen
  • Opbrengst: 60-65 hl/ha, afhankelijk van de categorie

Cruasé: Een bijzonder label

Geïntroduceerd op Vinitaly 2009, is Cruasé een term die exclusief wordt gebruikt voor Oltrepò Pavese Metodo Classico Rosé-wijnen. De naam combineert “Cru” en “Rosé,” wat het premium karakter van deze sprankelende rosés benadrukt.

Een uniek wijngaardlandschap

De regio Oltrepò Pavese omvat 42 gemeenten, van Voghera tot Stradella, en heeft een totale wijngaardoppervlakte van 13.500 hectare, ongeëvenaard in Italië en in Europa alleen overtroffen door Bourgondië. Dit uitgestrekte wijnbouwgebied onderstreept het belang van de regio in de productie van premium sprankelende wijnen.

Conclusie

Met zijn rijke geschiedenis, diverse terroir en meesterschap in Metodo Classico-productie, staat Oltrepò Pavese Metodo Classico DOCG als een baken van Italiaanse sprankelende wijnexcellence. Van de pioniersinspanningen van Domenico Mazza en Conte Vistarino tot het wereldwijd erkende Cruasé-label van vandaag, blijft deze regio wijnliefhebbers wereldwijd betoveren. Hopelijk kunnen de wijnbouwers elkaar vlug vinden en tot enige uniformiteit komen zodat Oltrepo Pavese Metodo Classico DOCG de waardering verkrijgt die ze verdient!

Metodo Classico d’Italia Part 3 – Lessini Durello DOC

Lessini Durello is misschien een verrassende naam in de reeks van belangrijke Italiaanse Metodo Classico wijnen. Tot enkele jaren terug waren de bubbels gemaakt met een tweede gisting op de fles verre van ingeburgerd. De meeste Lessini Durello wijnen werden immers gemaakt volgens de Metodo Martinotti (zoals een Prosecco). Hoewel deze methode vandaag zeker nog gebruikt wordt, stijgt het belang van de Metodo Classico wijnen als een komeet de hoogte in. Voorlopig voor velen nog onbekend maar absoluut de moeite om op ontdekking te gaan naar deze verborgen parel uit de Veneto regio.

De naam: Lessini Durello

De naam Lessini Durello weerspiegelt zijn oorsprong en karakter. “Lessini” verwijst naar de Lessini-bergen, een vulkanische bergketen die de regio voorziet van beeldige landschappen en vruchtbare bodems. “Durello” is afgeleid van de Durella-druif, waarvan de naam afkomstig is van het Italiaanse woord dura (hard). Dit verwijst naar de dikke schil en robuuste zuurgraad van de druif.

De regio: de Lessini-bergen

Het gebied dat onder de Lessini Durello DOC valt, beslaat meer dan 30.000 hectare in de heuvelachtige oostelijke Lessini-bergen en strekt zich uit over de provincies Verona en Vicenza. Dit terrein profiteert van gematigde hoogten, koele briesjes en vulkanische bodems, waardoor het ideaal is voor de productie van mousserende wijnen met een uniek karakter.
De bodems in deze regio zijn matig diep en hebben een fijne textuur. Een basaltisch skelet, schaars aan de oppervlakte maar rijker in de diepte, voegt complexiteit toe aan het terroir. Deze mineraalrijke bodems, in combinatie met een koel klimaat, zorgen voor wijnen met levendigheid en een diepe verbinding met hun oorsprong.

Geschiedenis: van traditie naar sprankelend succes

Ongeveer vijfenveertig miljoen jaar geleden ontstonden de Monti Lessini door opstijgende bellen van magma die het gebied vanuit de diepten van de aarde omhoog tilden. De wijnbouw op de Monti Lessini begon echter pas met de komst van de Romeinen. Hoewel we weinig weten over de eerste druivenrassen die ze verbouwden, verwijst Plinius the Elder in zijn werk De Agricoltura al naar een druif genaamd duràcinus, wat “met een harde schil” betekent. Deze beschrijving legt de basis voor de naam en het karakter van de huidige Durella-druif.

In lokale documenten uit 1292 wordt een druivenvariëteit genoemd als Duràsena, waarvan de huidige Durella waarschijnlijk afstamt. Hoewel de druif oorspronkelijk werd gebruikt voor stille wijnen, maakte de zuurgraad en veerkracht van de druif haar een natuurlijke keuze voor mousserende wijnen.
De introductie van de metodo classico betekende een keerpunt voor Lessini Durello, waardoor producenten wijnen konden maken met een fijne mousse, complexiteit en elegantie. Tegenwoordig is Lessini Durello metodo classico een bewijs van het vermogen van de regio om traditie te combineren met innovatie.

Terroir: divers en rijk aan mineralen

Het terroir van Lessini Durello is een indrukwekkend ecosysteem waarin vulkanische invloeden een sleutelrol spelen. De vulkanische bodems van de Lessini-regio bestaan uit tufsteen en basalt, rijk aan ijzer, magnesium en vele andere micro-elementen. Deze elementen worden via de druiven overgebracht naar de wijn, waardoor deze een karakteristieke minerale ziltigheid krijgt. Dankzij hun porositeit zijn vulkanische gronden in staat om water en zonnewarmte op te slaan en deze langzaam vrij te geven wanneer nodig. Bovendien zijn ze rijk aan voedingsstoffen voor de wijnstok en vormen ze een natuurlijke barrière tegen bodemziekten. Dit betekent dat wijnbouw op vulkanische bodems minder externe interventies vereist, wat de kwaliteit verhoogt en het proces ecologisch duurzamer maakt.

In de Lessini-bergen liggen wijngaarden op hoogtes van 300 tot 600 meter boven zeeniveau, waar de koele temperaturen de zuurgraad van de Durella-druif behouden en het aromatisch potentieel verbeteren. Dit unieke terroir draagt bij aan de productie van mousserende wijnen met mariene en krijtachtige accenten, een kenmerkende geurige aanhoudendheid en een minerale afdronk. De levendige zuurgraad en licht bittere, ziltige nasmaak weerspiegelen verder de vulkanische oorsprong van de regio.

De druif: Durella

De kern van de Lessini Durello Metodo Classico wordt gevormd door de Durella druif, een inheemse variëteit die floreert onder de uitdagende omstandigheden van de regio. Bekend om zijn hoge groeikracht, ziekteresistentie en consistente opbrengsten, is Durella uitermate geschikt voor de productie van mousserende wijn.
De Durella-druiven vormen middelgrote, piramidevormige trossen die compact en gevleugeld zijn. De bessen hebben een dikke, leerachtige en tanninerijke schil, wat bijdraagt aan de structuur en het rijpingspotentieel van de wijn. De natuurlijke hoge zuurgraad maakt Durella bijzonder geschikt voor het metodo classico-proces.

Metodo classico en stijlen van Lessini Durello

Lessini Durello spumante wordt geproduceerd met een blend die minimaal 85% Durella-druiven vereist, aangevuld met optionele toevoegingen van Chardonnay, Garganega, Pinot Bianco en Pinot Nero. De hoge zuurgraad van de Durella-druif maakt deze uitermate geschikt voor mousserende wijnproductie.

Met de recente wijzigingen in de productievoorschriften zijn er nu twee DOC’s gewijd aan de verschillende mousseringsmethoden:

  1. Metodo Martinotti (Prosecco stijl): Dit wordt uitsluitend geproduceerd door hergisting in autoclaven, wat resulteert in een fruitige en geurige stijl die verfrissend en toegankelijk is.
  2. Metodo classico: Dit proces omvat een hergisting in de fles met een minimale rijping van 24 maanden op de droesem, en vanaf 36 maanden mag de wijn de benaming riserva dragen. Deze stijl is meer gestructureerd, romig en complex, met een potentieel om meer dan tien jaar verder te rijpen.

Beide stijlen worden gekenmerkt door een uitgesproken frisheid en een aanhoudende aromatische intensiteit.

Proefprofiel: een sprankelende ontdekking

Lessini Durello metodo classico is een wijn met opmerkelijke zintuiglijke aantrekkingskracht. Hij heeft een diepe strogele kleur met groenige reflecties. De aroma’s worden gekenmerkt door florale tonen van vlierbloesem en meidoorn, versterkt door hints van krijtmergel en jodium.
In de mond is de levendige zuurgraad het opvallendste kenmerk. De ziltige en minerale nuances, vergezeld van een hartige, licht bittere nasmaak, blijven prachtig hangen. Ondanks zijn bescheiden body tilt de persistentie en balans van de wijn hem naar een hoger niveau, wat een unieke ervaring biedt voor liefhebbers van mousserende wijnen.

De Cru’s van Lessini Durello

In navolging van onder andere Soave heeft ook Lessini Durello zijn territorium onderverdeeld en de belangrijkste terroir als een Cru bestempeld. Elke cru draagt bij aan de unieke kenmerken van de Lessini Durello-wijnen. De variatie in bodemsoorten, microklimaten en hoogtes binnen deze cru’s zorgt voor een breed scala aan smaakprofielen en aroma’s. Bijvoorbeeld, de vulkanische bodems in gebieden zoals Calvarina en Monte di Malo geven de wijnen een uitgesproken mineraliteit en frisheid.

De hoge ligging en de grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht in deze cru’s dragen bij aan de complexiteit en elegantie van de wijnen. Dit resulteert in sprankelende wijnen met een hoge zuurgraad en een lange levensduur.
Dit zijn de 15 Cru’s die geïdentificeerd zijn voor de Lessini Durello DOC:

  1. Piani
  2. Cattignano
  3. Vestenanova
  4. San Giovanni
  5. Madarosa
  6. Calvarina
  7. Brenton
  8. Duello
  9. Santa Margherita
  10. Agugliana
  11. Chiampo
  12. Arzignano
  13. Trissino
  14. Monte di Malo
  15. Val Leogra

Conclusie

Lessini Durello metodo classico is een sprankelende expressie van Veneto’s vulkanische erfgoed, met een ongeëvenaarde balans van frisheid, complexiteit en mineraliteit. Met zijn strakke structuur, onderscheidende smaken en connectie met het terroir nodigt Lessini Durello wijnliefhebbers uit om de minder bekende schatten van Italiaanse mousserende wijn te ontdekken. Voor wie op zoek is naar iets anders dan Champagne of Franciacorta, is Lessini Durello metodo classico een bruisende reis die de moeite waard is.

Metodo Classico d’Italia Part 2 – Franciacorta DOCG

In het tweede deel van onze Metodo Classico wijnen uit Italië bespreken we Franciacorta. Laat ons er alvast geen doekjes om winden… De Italianen zijn gek van Franciacorta en het drankje heeft er de status van de Italiaanse Champagne bereikt. Franciacorta heeft er ook de nodige sterallures voor en sommige van de producenten lopen er net niet of net wel naast hun schoenen. Enige vergelijking met Champagne is trouwens volledig uit den boze want buiten het gebruik van Chardonnay en Pinot Noir is er zowat alles verschillend. Wat ze zich wel als gelijke kunnen aanmeten is het gebruik van de naam! Net als Champagne is Franciacorta immers verheven om de appellatie classificatie te vermelden op het etiket. Franciacorta op zich volstaat (zonder melding van DOCG).

De naam Franciacorta!

De naam “Franciacorta” is doordrenkt van geschiedenis en etymologie. Het is afgeleid van “Franzacurta,” een term die verscheen in middeleeuwse Latijnse teksten en waarschijnlijk verwees naar de “vrije hoven” (“curtes francae”) van de regio. Dit waren gebieden die vrijgesteld waren van bepaalde belastingen en heffingen ten tijde van Karel de Grote, wat bijdroeg aan de economische ontwikkeling. Door de eeuwen heen evolueerde de naam tot het Franciacorta dat we nu kennen, een symbool voor zowel het land als de voortreffelijke wijnen die er worden geproduceerd.

Waar ligt Franciacorta?

Franciacorta ligt in de provincie Brescia, net ten zuiden van het Iseomeer in Lombardije, aan de rivier Oglio en ten noorden van de Monte Orfano. Deze pittoreske regio wordt gekenmerkt door glooiende heuvels, bezaaid met wijngaarden, oud aanvoelende dorpjes en een prachtig decor van alpine pieken. De geografie speelt een cruciale rol in het vormgeven van het karakter van Franciacorta-wijnen. De nabijheid van het Iseomeer zorgt voor een temperende invloed op het klimaat, met warme dagen en koele nachten, ideaal voor de teelt van druiven voor mousserende wijn.

Een Rijke Geschiedenis

Hoewel Franciacorta oude wortels heeft, begon zijn moderne geschiedenis als mousserende wijnmacht in de jaren zestig. In 1957 bracht Guido Berlucchi een witte wijn op de markt genaamd Pinot di Franciacorta. Dit markeerde het begin van de moderne wijnproductie in de regio. Franco Ziliani, een ambitieuze jonge wijnmaker, stelde voor om een mousserende wijn te maken in de stijl van Champagne. In 1961 produceerde hij de eerste 3.000 flessen Pinot di Franciacorta, wat een onmiddellijk succes was.

De groeiende populariteit van Franciacorta leidde tot de toekenning van de DOC-status in 1967, wat aanvankelijk ook rode en witte stille wijnen omvatte. Echter, in 1995 werd de DOCG-classificatie exclusief toegekend aan de mousserende wijnen van het gebied, wat de hoogste kwaliteitsstandaard in de Italiaanse wijnbouw vertegenwoordigt.

In de jaren ’90 werd het Consorzio per la tutela del Franciacorta opgericht, dat strikte regels instelde om de kwaliteit van de wijnen te waarborgen. Dit omvatte onder andere een geleidelijke vermindering van de opbrengsten en de eliminatie van het gebruik van Pinot Grigio. Sinds 2003 is Franciacorta de enige Italiaanse wijn die niet verplicht is om zijn DOCG-appellatie op het etiket te vermelden, vergelijkbaar met Champagne.

Het terroir en de diversiteit

Het terroir van Franciacorta is net zo onderscheidend als zijn wijnen. De bodems van de regio, rijk aan zand en slib maar arm aan klei, zijn zeer doorlaatbaar en ideaal voor wijnbouw. Verspreide stenen in verschillende vormen en kleuren, overblijfselen van zijn glaciale geschiedenis, geven niet alleen karakter aan het land maar ook aan de wijnen. Het terroir is verder verdeeld in zes verschillende zones, die elk unieke eigenschappen aan de wijnen meegeven.

De bodem met Fijne Afzettingen (Zone 1 – groen), gekenmerkt door diepe, lemige bodems met slechte afwatering, leveren druiven met lage pH- en suikerniveaus maar hoge zuurgraad. Deze wijnen vertonen bloemige aroma’s en een blijvende geurintensiteit, met bescheiden kruidige en droge fruittonen.

Fluvioglaciale bodems (Zone 2 – blauw) hebben daarentegen grind-zandige samenstellingen en een goede afwatering, waardoor druiven met gemiddelde pH- en lage suikerniveaus worden geproduceerd. Deze wijnen blinken uit in droge fruittonen en uitgebalanceerde bloemige en kruidige ondertonen.

In de Distale Colluvia bodem (Zone 3 – rood) bevorderen diepe kleibodems met slechte afwatering druiven met een lage pH en gematigde suikerniveaus. De wijnen hier staan bekend om hun bloemige aroma’s, aangevuld met gemiddelde complexiteit over andere variabelen.

De Diepe Morene bodem (zone 4 – donker oranje), met leemachtige en zanderige bodems met goede afwatering, leidt tot druiven met hoge suikerniveaus en een gemiddelde pH. Deze wijnen excelleren in droge fruittonen, kruidige nuances en een blijvende geur, terwijl bloemige complexiteit ondergeschikt is.

De bodem met Terrasvormige Colluvia (zone 5 – oranje), met zijn diepe leem-kleibodems en goede afwatering, produceert wijnen die bekend staan om hun aanhoudendheid, kruidige en droge fruitkwaliteiten. Complexiteit bereikt hier een hoogtepunt, terwijl bloemige tonen laag blijven.

Ten slotte, de Fijne Morene bodem (Zone 6 – geel), met zand-leemachtige substraten en snelle afwatering, levert druiven met hoge suikerniveaus en pH, wat resulteert in wijnen met uitgesproken kruidige tonen en gematigde droge fruit- en aanhoudendheidseigenschappen.

Klimaatinvloeden

Franciacorta geniet een continentaal klimaat, gematigd door het nabijgelegen Iseomeer. Het meer tempert temperatuurextremen en bevordert een balans van warme dagen en koele nachten. In de zomer wordt de soms vochtige hitte die typerend is voor de vlaktes getemperd door koele briesjes die over het meer vanuit de Camonica-vallei komen.

In de winter beschermt het meer het morene-amfitheater altijd tegen de koude lucht die vanuit de Camonica-vallei binnenkomt. Het meer slaat warmte op en verwarmt de koude lucht die uit het noorden komt met een paar graden voordat deze verder naar het zuiden trekt richting Franciacorta.

In de zomer bevorderen de aanwezigheid van het meer en de veengebieden de vorming van grote vochtmassa’s. Onder deze omstandigheden botsen deze massa’s met de koude winden die uit de Alpenvalleien komen, wat resulteert in frequente stormen in de lente en zomer. Tijdens de wijnbouwperiode (april tot oktober) is de gemiddelde neerslag 500-600 mm, ongeveer 2/3 van de jaarlijkse hoeveelheid.

De Druiven van Franciacorta

De wijnen van Franciacorta worden gemaakt van een zorgvuldig geselecteerde mix van druiven. Chardonnay en Pinot Nero domineren, wat zorgt voor finesse, complexiteit en structuur. Pinot Bianco, toegestaan tot 50%, voegt delicate bloemige nuances toe, terwijl de recent heringevoerde Erbamat, beperkt tot 10%, de zuurgraad verhoogt en helpt bij aanpassing aan klimaatverandering. Strenge regels garanderen kwaliteit, met handmatige oogst en opbrengsten beperkt tot 12 ton per hectare.

Soorten Franciacorta

Franciacorta-wijnen worden uitsluitend gemaakt met behulp van de metodo classico, wat diepte en elegantie garandeert. Er worden verschillende onderscheidende stijlen geproduceerd:

Een basis Franciacorta wordt gemaakt van Chardonnay en/of Pinot Nero, met Pinot Bianco toegestaan tot een maximum van 50% en Erbamat tot 10%. Er is een verplichte kelderrust (periode sur lattes) voorgeschreven van minimaal 18 maanden op de lie. De wijn heeft een strogele kleur met gouden reflecties en een fijne, langdurige perlage. Het bouquet is kenmerkend voor flesgisting, met aroma’s van versgebakken brood en gist, verrijkt met delicate citrus- en gedroogd fruit- en noottonen zoals amandelen, hazelnoten en gedroogde vijgen. De smaak is hartig, pittig, verfijnd en aromatisch. Franciacorta is verkrijgbaar in verschillende stijlen: Pas Dosé, Extra Brut, Brut, Extra Dry, Sec of Dry, en Demi-Sec.

Satèn, gemaakt van Chardonnay en tot 50% Pinot Bianco, staat bekend om zijn zachte, romige textuur, bereikt door een lagere flesdruk (maximaal 5 atmosfeer). Met minimaal 24 maanden rijping op de droesem onthult Satèn delicate aroma’s van rijp fruit en witte bloemen, met hints van geroosterde noten. Het is altijd Brut.

Rosé combineert minimaal 35% Pinot Nero met Chardonnay, Pinot Bianco of Erbamat. Pinot Nero-gisting met schilcontact geeft de wijn zijn levendige zalmroze kleur. Minstens 24 maanden gerijpt op de droesem, Rosé vertoont wilde aardbeien- en rozenaroma’s met een levendige smaak en rode fruittonen. Het wordt geproduceerd in stijlen variërend van Pas Dosé tot Demi-Sec.

Millesimato duidt op wijnen die voor minstens 85% afkomstig zijn uit een uitzonderlijk oogstjaar. Deze wijnen, minimaal 30 maanden gerijpt, zijn afhankelijk van de klimatologische omstandigheden van het jaar en bieden genuanceerde smaken. Stijlen variëren van Pas Dosé tot Extra Dry, behalve voor Satèn Millesimato, die alleen als Brut wordt gemaakt.

Riserva vereist minimaal 60 maanden rijping op de droesem. Riserva Franciacorta is steeds een Millesimato en ademt complexiteit, met de nuances die gevormd zijn door de langdurige flesrijping. Verkrijgbaar als Pas Dosé of Extra Brut, Satèn Riserva is uitsluitend Brut.

Waarom kiezen voor Franciacorta?

Franciacorta is synoniem met kwaliteit. Van strenge regels tot een toewijding aan duurzaamheid, producenten zorgen ervoor dat elke fles de reputatie van de regio hooghoudt. Voor wijnliefhebbers biedt Franciacorta een verfijnd alternatief voor Champagne, met een unieke identiteit geworteld in Italiaanse traditie. Of het nu voor een feestelijke gelegenheid is of puur genot, Franciacorta belooft een onvergetelijke ervaring.