Chianti Classico UGA San Casciano – De noordelijke elegantie

Posted on april 13, 2025 by Bottle Case

In onze zondagse reeks UGA ‘Classificatie revisted’ reizen we vandaag naar het uiterste noordwesten van de appellatie, waar de heuvels van de Chianti overgaan in de uitlopers van Florence. Hier ligt San Casciano, een UGA die even klassiek als verrassend is. Deze regio kijkt terug op een lange wijnbouwtraditie, met wortels die reiken tot in de Etruskische tijd. San Casciano is ook het toneel van enkele van de meest invloedrijke ontwikkelingen in de moderne Toscaanse wijnbouw. Het is hier dat de familie Antinori haar vernieuwende visie tot leven bracht met wijnen als Tignanello, die wereldwijd tot referentie zijn uitgegroeid. Maar achter die iconen schuilt een breder verhaal van glooiende wijngaarden, oude alluviale bodems en een stijl die uitblinkt in elegantie, verteerbaarheid en pure expressie van Sangiovese.

San Casciano: Toegangspoort tot Chianti Classico

De UGA San Casciano valt volledig binnen de gemeente San Casciano in Val di Pesa en beslaat met 9.100 hectare het grootste grondgebied binnen de DOCG, waarvan 1.170 hectare wijngaard is bestemd voor Chianti Classico. Toch voelt San Casciano niet als een industriële reus, maar eerder als een verstilde, gelaagde lappendeken van traditie, innovatie en natuurlijk evenwicht.

San Casciano wordt vaak de toegangspoort tot Chianti Classico genoemd en dat is meer dan een geografische aanduiding. Gelegen aan de noordrand van het wijngebied, op de grens met Florence, vormt deze UGA voor velen de eerste kennismaking met de wereld van Chianti Classico. Hier begint de reis door de regio, zowel letterlijk als stijlmatig: het open landschap, de milde hellingen en het zachte klimaat zorgen voor wijnen die vriendelijk en toegankelijk zijn, maar toch trouw blijven aan de structuur en diepgang die de appellatie kenmerkt. Oostelijk begrensd door de rivier Greve en westelijk door de Pesa, ontvouwt zich een zachtglooiend reliëf dat varieert van 110 tot 465 meter hoogte. Een landschap dat uitnodigt en geleidelijk verdiept. De milde omstandigheden zorgen bovendien voor een vroege en regelmatige rijping, wat San Casciano tot een van de meest consistente én benaderbare UGA’s maakt van de hele Chianti Classico.

De geologie van San Casciano

San Casciano onderscheidt zich binnen Chianti Classico niet zozeer door geologische diversiteit, maar juist door een opvallende homogeniteit in bodemopbouw en landschap. Het merendeel van de wijngaarden bevindt zich op oude alluviale afzettingen, gelegen tussen de valleien van de Val di Pesa in het westen en de Val di Greve in het oosten. Deze bodems zijn overwegend kiezelrijk, roodbruin van kleur en goed drainerend, waardoor ze uitermate geschikt zijn voor het verbouwen van Sangiovese.

Het landschap zelf is een soort hoogvlakte, licht golvend, met lange valleien die noord-zuid door het gebied snijden. Hoogteverschillen zijn relatief bescheiden, maar voldoende om subtiele microklimatische verschillen te creëren. De meeste percelen liggen tussen de 150 en 300 meter hoogte, met enkele uitschieters richting 465 meter in de zuidelijke en oostelijke zones.

Een belangrijk geologisch kenmerk in het westen is de vallei van de Terzona, de breedste en meest herkenbare. Deze scheidt de heuvelrug van Montefiridolfi van de rest van de gemeente en mondt uit in de Val di Pesa, die tevens de westelijke grens vormt van de Chianti Classico appellatie.

Aan de oostzijde vinden we het meer grillige landschap van de Val di Greve, waar de contouren dieper zijn uitgesneden en het zicht op de geologie minder rechtlijnig is. De enige goed waarneembare structuur hier is het gebied tussen Mercatale Val di Pesa en Quattro Strade, waar smalle ruggen westwaarts aflopen richting de Greve. Hier bevindt zich ook de hoogste concentratie aan wijngaarden binnen San Casciano.

In het uiterste noordoosten, richting Monte Albano, ligt Cerbaia, waar de wijngaarden zich uitstrekken langs de vallei van de Sugana. Deze vormt een uitzondering in de algemene noord-zuidoriëntatie van de valleien, want haar loop volgt een oost-west-as. Daarnaast toont de bodem in de hogere delen nabij La Romola een bijzondere afwijking: hier komt het Macigno (zandsteen) aan de oppervlakte, dezelfde geologische formatie die kenmerkend is voor de hogere Chianti-zones zoals Radda en Gaiole.

Ook de zuidelijke zone rond Santa Maria a Macerata, Poggio la Croce, Campòli en Quattro Strade vormt een uitzondering op het uniforme karakter van de rest van San Casciano. De bodemtypes zijn hier diverser, het reliëf is bergachtiger en de invloed van de nabijgelegen UGA’s zoals San Donato in Poggio en Montefioralle begint voelbaar te worden. Dit is ook het gebied waar enkele van de krachtigste wijnen van San Casciano ontstaan, zoals Antinori’s befaamde Tignanello.

De combinatie van deze geologische continuïteit met enkele subtiele breuken maakt San Casciano tot een fascinerende UGA: gelijkmatig van aard, maar niet zonder nuance – en perfect geschikt om terroir in zijn meest fluïde vorm te vertalen naar het glas.

Het terroir van San Casciano: bodems en invloed op de wijnstijl

De bodems van San Casciano zijn overwegend homogeen, maar binnen dat kader zijn er duidelijke nuances die bepalend zijn voor de stijl en expressie van de wijnen. Vier terroirtypes spelen een sleutelrol in de UGA:

Alluviale bodems met kiezels (centrale en westelijke zones)

Het grootste deel van San Casciano rust op oude alluviale afzettingen, rijk aan kiezels en roodbruine leem. Deze bodems bieden een uitstekende drainage en warmen snel op, wat zorgt voor een vroege en regelmatige rijping van de druiven. Wijnen van deze bodems zijn vaak open, fruitgedreven en toegankelijk, met zachte tannine, rijp rood fruit en een soepele structuur. Ze lenen zich goed voor vroege consumptie, maar bezitten ook een verrassend vermogen tot flesrijping wanneer afkomstig van oude stokken of lager gelegen hellingen.

Macigno (rond La Romola en de hogere delen van de Sugana-vallei)

In het noordoosten van San Casciano, nabij La Romola, komt lokaal het Macigno aan de oppervlakte – een zandsteenformatie die ook kenmerkend is voor de hoger gelegen Chianti-zones. Deze arme, stenige bodem vereist diep wortelende wijnstokken en resulteert in wijnen met meer spanning, florale tonen en een opvallende mineraliteit. Hier vinden we Chianti Classico’s met een fijnmazige structuur en levendige zuren – expressief en elegant, met een potentieel voor subtiele complexiteit.

Ruggen rond Mercatale en Quattro Strade (oostelijke zone richting Val di Greve)

Tussen Mercatale Val di Pesa en Quattro Strade vinden we smalle westwaarts aflopende ruggen met kiezelhoudende leem en een hogere wijngaarddichtheid. Deze zones leveren vaak wijnen met een goede balans tussen rijp fruit en frisse zuurgraad, en zijn herkenbaar aan hun lineaire, harmonieuze profiel. Door de ligging richting de Val di Greve zijn de nachten hier iets koeler, wat bijdraagt aan aromatische verfijning.

Campòli en het zuidelijke grensgebied (overgangszone naar San Donato in Poggio en Montefioralle)

In het zuiden, rond Campòli en Poggio la Croce, neemt het reliëf toe en wordt de ondergrond gevarieerder. Hier ontstaan wijnen met meer grip, structuur en gelaagdheid, mede dankzij een grotere aanwezigheid van steenachtige bodems en hellingen met zuidwestelijke expositie. De stijl is krachtiger, met donkere fruittonen, stevige tannines en een groter bewaarpotentieel. Dit is het terroir dat ook wijnen als Tignanello draagt. Iconen die getuigen van de diepgang die San Casciano in zijn zuidelijkste flanken kan bereiken.

Microklimaat: koelte uit het noorden, rijpheid van de zon

Het klimaat van San Casciano weerspiegelt zijn ligging op de overgang tussen Florence en het hart van Chianti Classico. Als noordelijkste UGA van de appellatie profiteert het gebied van een uniek samenspel van milde temperaturen, constante ventilatie en ruime lichtinval. Factoren die rechtstreeks doorwerken in de stijl van de wijn.

De nabijheid van Florence betekent dat de winters iets zachter zijn dan in de hoger gelegen zuidelijke UGA’s, terwijl de lentes koeler starten, waardoor de vegetatieve cyclus iets trager op gang komt. Deze langzamere start resulteert in een verlengd groeiseizoen, wat de opbouw van aroma’s en zuren in de druif ten goede komt. De rijping verloopt traag maar gestaag, en vermijdt de pieken en dalen die in extremere terroirs kunnen voorkomen.

Overdag zorgt de gelijkmatige en brede zoninval voor voldoende warmte om de Sangiovese volledig tot rijpheid te brengen. De brede valleien en open ruggen van San Casciano laten het licht toe om dieper in het landschap door te dringen dan in meer gesloten amfitheaters zoals Panzano of Radda. Hierdoor kunnen ook wijngaarden op lagere hellingen consistent rijpen.

’s Nachts zorgen de dalende luchtstromen vanuit de omliggende valleien (de Val di Pesa en de Val di Greve) voor koele temperaturen en natuurlijke ventilatie. Deze dagelijkse thermische schommelingen zijn essentieel voor het behoud van aromatische frisheid, spanning en levendige zuren. Bovendien dragen ze bij aan een gezonde wijngaardconditie, met minder ziektedruk. Dit werkt dan weer biologische en duurzame wijnbouw in de hand.

Interessant is dat de vroegste rijping van druiven binnen Chianti Classico vaak in San Casciano plaatsvindt. Dit komt niet door excessieve hitte, maar juist door het zachte klimaat, de goed doorlatende bodems en de vroege warmteopbouw van het alluviale terroir. Hierdoor kunnen producenten oogsten op het ideale rijpingsmoment, zonder de zuren te verliezen – cruciaal voor balans en finesse.

In het zuiden van de UGA, bij Campòli en Poggio la Croce, is het microklimaat net iets warmer, met een zuidwestelijke expositie en meer reliëf. Hier ontstaan krachtigere wijnen met meer concentratie, maar nog steeds binnen het evenwichtige en ingetogen kader dat San Casciano typeert.

Stijl in het glas: charme, souplesse en precisie

De Chianti Classico’s uit San Casciano weerspiegelen het milde klimaat, de kiezelrijke alluviale bodems en de open landschapsvorm. Ze tonen zich lichtvoetig en transparant, met aroma’s van rijpe kers, wilde aardbei, viooltjes en fijne kruiden. De tannine zijn soepel, de zuren levendig maar niet scherp, en er is vaak een mineraal accent dat doet denken aan natte steen of krijt.

Dankzij de vroege rijping en natuurlijke balans zijn de wijnen vaak al jong toegankelijk, maar in zones met meer reliëf en stenige bodems, zoals Campòli, La Romola of de ruggen bij Quattro Strade, vertonen ze meer structuur, spanning en verouderingspotentieel. Het is een stijl die finesse verkiest boven kracht, maar die met tijd en aandacht verrassend diep kan worden.

Iconen van San Casciano: modern met wortels

Tot halverwege de 20e eeuw kende San Casciano een grote verscheidenheid aan kleine wijnboeren. Sinds de jaren ’60 heeft de regio een periode van consolidatie en herstructurering doorgemaakt, wat geleid heeft tot meer focus op kwaliteit en terroirexpressie. Vandaag telt de UGA ongeveer 45 wijnhuizen, met een mooie balans tussen historische domeinen en jonge producenten met een frisse blik.

Enkele toonaangevende producenten:

  • Antinori – De naam alleen al spreekt boekdelen. Tignanello, technisch geen Chianti Classico, ligt in Campòli en toont het absolute potentieel van dit zuidelijke deel van de UGA: kracht, finesse en verouderingscapaciteit.
  • Montesecondo – Biodynamisch pionier met focus op puurheid en spanning. De wijnen combineren lichtheid met grip en zijn toonbeelden van hedendaagse terroirwijnbouw.
    Hun Montesecondo Sangiovese Chianti Classico DOCG is een pure, ongepolijste expressie van Sangiovese op kiezelrijke bodems, met levendige zuren en minerale spanning.
  • Cigliano di Sopra – Ambitieuze producent die oude familietraditie koppelt aan moderne vinificatie. De stijl is zuiver, floraal en energiek. Cigliano di Sopra Chianti Classico DOCG vat het frisse en open karakter van San Casciano perfect samen, met helder fruit en precisie.
  • Castello di Gabbiano – Groot, maar met terroir in het vizier. De Gran Selezione’s tonen structuur én elegantie, met een klassiek profiel. Bellezza Gran Selezione Chianti Classico DOCG combineert rijp fruit met stevige tannine.
  • La Vigna di San Martino ad Argiano – Klein domein met oude stokken, werkt traditioneel en produceert evenwichtige, lineaire wijnen met terroir-eigenheid. Hun Chianti Classico Riserva toont een sobere, elegante stijl met kalkachtige mineraliteit en langzame aromatische ontwikkeling.

Waarom je Chianti Classico UGA San Casciano moet ontdekken

San Casciano laat zien dat Chianti Classico niet altijd krachtig hoeft te zijn om indruk te maken. De wijnen uit deze UGA zijn doorgaans toegankelijk, zuiver en evenwichtig, met voldoende diepgang om ook de gevorderde wijnliefhebber te boeien. De combinatie van milde temperaturen, goed drainerende bodems en vroege rijping zorgt voor een duidelijke stijl: elegant, fruitgedreven en consistent.

Dit is een gebied waar de omstandigheden ideaal zijn voor kwaliteitswijnbouw en waar traditie en moderne aanpak goed samengaan. San Casciano is dan ook een logisch vertrekpunt voor wie Chianti Classico wil leren kennen vanuit een open, toegankelijke hoek.

Zoals altijd sluit ik af met het glas in de hand, al bleek mijn kelder op dit moment geen fles uit San Casciano te herbergen. Dan maar een waardig alternatief: een Quercia al Poggio Riserva 2017, uit de heuvels van Barberino Tavarnelle. Ook dat smaakte naar Chianti Classico zoals het hoort te zijn: eerlijk, gelaagd en karaktervol.

Reeds verschenen in deze serie:

  1. Chianti Classico UGA: Classificatie revisted
  2. Chianti Classico UGA – Greve, de brug tussen elegantie en kracht
  3. Chianti Classico UGA – Radda, de puurste expressie van Sangiovese
  4. Chianti Classico UGA Castelnuovo Berardenga: De zuidelijke krachtpatser
  5. Chianti Classico UGA Vagliagli – Eigenzinnigheid troef!
  6. Chianti Classico UGA Gaiole – Het ruige hart van Chianti Classico
  7. Chianti Classico UGA Castellina – De ruggengraat van Chianti Classico!
  8. Chianti Classico UGA San Donato in Poggio – Elegantie op het kruispunt van Chianti
  9. Chianti Classico UGA Panzano – Kracht met een hart van steen

Filed under: Vini Italiani | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Comments »

Bolgheri and the myth of the Super Tuscans

Posted on mei 1, 2024 by Bottle Case

Ik blijf het een raar gegeven vinden dat net Toscane, waar mijn geliefde Sangiovese voor zulke fantastische wijnen zorgt, de geboorteplaats is van de zogenaamde Super Tuscan wijnen. Deze benaming slaat op Toscaanse wijnen die niet gestoeld zijn op Sangiovese maar wel op de Franse druivenrassen.
Even geheel terzijde toch mijn bewondering uiten voor de geweldige commerciële vondst deze benaming de wereld in te sturen!!

Achter deze Super Tuscan wijnen zit echter een hele geschiedenis en het succes van deze wijnen is er niet zonder slag of stoot gekomen. Hiervoor nemen we de teletijdmachine van Professor Gobelijn en gaan we terug naar het Bolgheri van de VIII Eeuw AD. De regio was toen nog volop een moerassig gebied en na de Etrusken en de Romeinen hadden de Lombarden het in deze tijden voor het zeggen. Niet dat dit gegeven op zich zo belangrijk is maar het is rond deze tijdspanne dat hun leider luisterde naar de naam Walfredo. Wilfrid of San Walfredo wordt beschouwd als de voorvader van de Gherardesca familie. En het is net deze familie die een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de wijnbouw in Bolgheri!
De naam San Walfredo zal bij menig wijnliefhebber bekend in de oren klinken want het is de Super Tuscan van Tenuta Guado al Tasso (van Antinori, waarover later meer), een 100% Merlot met een meer dan fatsoenlijk prijskaartje.

We maken een sprong naar het einde van de XVI Eeuw en zien hier de Gherardesca’s op het voorplan verschijnen. De familie had ondertussen de nodige aanzien verworven en waren tot de adelstand benoemd. Ze namen het besluit om in het vlakke Bolgheri de wijnbouw echt op poten te zetten en kozen hiervoor de landgoederen San Guido (vandaag Tenuta San Guido met Sassicaia) en Belvedere (vandaag Ornellaia en Guado al Tasso). Het was echter wachten tot Guidalberto (jawel de die) op de proppen kwam waardoor Bolgheri voor het eerst van de faam en roem kon ruiken. Hij was het die de fameuze cipressen avenue plantte die Bolgheri verbindt met San Guido en die nog steeds voor een prachtig en machtig plaatje zorgt.

“I cipressi che a Bolgheri alti e schietti
Van da San Guido in duplice filar,
Quasi in corsa giganti giovinetti,
Mi balzarono incontro e mi guardar.

Bei cipressetti, cipressetti miei,
fedeli amici d’un tempo migliore,
oh di che cuor con voi mi resterei
guardando lor rispondeva – oh di che cuore!”
(Gedicht Davanti a San Guido)

Enter de 20e Eeuw wanneer Marchese Mario Incisa Della Rocchetta huwt met Gravin Clarice Della Gherardesca en haar zuster Carlotta, Marchese Niccolò Antinori aan de haak slaagt. Het zijn deze twee families die de voorvaderen zijn van wat later uit zal groeien tot ’s wereldberoemde Sassicaia wijnen.
Mario Incisa besloot zijn voorliefde voor de Franse wijnen te volgen en was verantwoordelijk voor de aanplant van de Franse rassen. Piero Antinori (zoon van Niccolò) op zijn beurt nam de beslissing om de Sassicaia wijn, die tot dan enkel voor de familie en goede vrienden werd gemaakt, te commercialiseren.

Misschien nog belangrijker was het besluit dat hij hun lot verbond aan de toen jonge wijnmaker Giacomo Tachis. Onder deze man zijn vakkundige leiding verscheen de eerste Sassicaia wijn wereldwijd officieel in 1972 (1968 vintage). De start van een succesverhaal zonder einde, zowel nationaal als internationaal. In die mate dat in een blindproeverij van Decanter in 1978 Sassicaia als beste Cabernet gebaseerde wijn werd verkozen en de reputatie van de wijn in 1985 helemaal naar de wijnhemel werd gekatapulteerd toen Robert Parker voor het eerst 100 punten toekende aan een Italiaanse wijn. Een wijn die toen nog op de markt kwam als een Vino da Tavola.
Een benaming die de trots van de families Gherardesca en Antinori niet konden dragen en die officieel leidde tot de benaming ‘Super Tuscan’. Een hoogstaande rode wijn uit Toscane van Cabernet of Merlot die niet onder een regionale appellatie mocht vallen omwille van de strenge wetgeving!

Hulde trouwens aan de ondertussen overleden Giacomo Tachis die naast Sassicaia ook zijn naam mag zetten onder andere iconische wijnen zoals Tignanello en Solaia. Super Tuscans die niet uit de Bolgheri regio komen maar die hun uitbreiding kenden naar Chianti Classico.

En waarom vertellen we dit alles nu? Ha, wijnmeester Peter van Amici zorgde voor een Super Tuscan degustatie van Bolgheri wijnen en Toscana Igt wijnen uit de Chianti Classico en Maremma! Als dat al geen goede reden is ;-)…

Bolgheri – Enkele weetjes:

  • Bolgheri vinden we in Midden Italië, in Toscane niet ver van de Tyrreense kust.
  • Het is een zeer klein wijngebied van enkel één straat (Via Aurelia) van 13 kilometer die Bolgheri verbindt met Castagneto Carducci (van het zuiden naar het noorden) en die van het oosten naar het westen een 7 kilometer breed is.
  • Het is verboden om wijngaarden aan te planten ten westen van de Via Aurelia.
  • De wijngaarden liggen op een hoogte van 10 tot 380 meter boven de zeespiegel
  • De bodem heeft niet minder dan 27 aparte units die van alluviale en marine oorsprong zijn (studie uitgevoerd door Professor Attilio Scienza van 1990 tot 2006). De meesten hiervan zijn rijk aan zand, klei, leem en fijne kiezel.
  • Bolgheri werd pas in 1983 een DOC en ironisch genoeg was dit toen voor enkel witte en rosé wijnen.
  • Er moest tot in 1994 gewacht worden alvorens ook de rode wijnen als een Bolgheri Rosso DOC op markt mochten komen. Eveneens werd er in 1994 een Bolgheri Superiore toegestaan én kreeg Sassicaia als eerbetoon de toestemming om als subzone op het etiket te verschijnen
  • Ondertussen is Bolgheri Sassicaia een aparte DOC ( sinds 2013).
  • De druiven die voor de Bolgheri Rosso of Bolgheri Superiore moeten zorgen zijn: Cabernet Sauvignon, Merlot en Cabernet Franc (0 tot 100%). Syrah en Sangiovese (van 0 tot 50%) en andere complementaire rassen zoals onder andere Petit Verdot tot maximaal 30%.
  • Bolgheri Sassicaia DOC is niet enkel een eerbetoon maar moet voor de bescherming zorgen voor de oorspronkelijke wijn. Vandaar dat Cabernet Sauvignon minimaal voor 80% aanwezig moet zijn en enkel mag aangevuld worden tot 20% met Cabernet Franc.
  • Witte Bolgheri wijnen moeten hoofdzakelijk gemaakt worden van Vermentino en kunnen aangevuld worden met andere rassen die eigen zijn aan de regio. Viognier en Sauvignon Blanc zijn de meest gangbare.
  • Er in de omgeving van Lille een bekend gezegde de ronde doet: Van zodra ze in Bordeaux even lekkere wijnen kunnen maken van hun druiven als in Toscane, ondergetekende ook liefhebber zal worden van Bordeaux wijnen!

Super Tuscans – The tasting:

  1. Aia Vecchia Sor Ugo Bolgheri Superiore DOC 2013
    Blend van Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc en Petit Verdot. 18 maanden rijping in barriques.
    Donkere kersenrode kleur. De neus heeft een zeer kruidig karakter die de Cabernet toetsen moeilijk verbergen kan. Vanille, rozemarijn met nog steeds een waaier van wat rijpere kersen. Walsen geeft duidelijkere impressies van de tertiaire aroma’s zoals koffie en ceder. In de smaak tonen de tannine zich. Ze zijn omringd door fruit maar vooral door specerijen. De afdronk mocht langer.
    Punten: 84/100 (Te koop bij De tafel van 6 – 32,00 €)
  2. Campo al Mare Baia al Vento Bolgheri Superiore DOC 2009
    Wijn van hoofdzakelijk Merlot (90%), aangevuld met 10% Cabernet Franc die gedurende 30 maanden gerijpt heeft in Franse eiken barriques en tonneaux.
    Ondanks zijn respectabele leeftijd heeft de wijn nog steeds een diep donkerrode kleur. Het is frappant dat ondanks de meerderheid van de Merlot, het de Cabernet Franc is die het meest duidelijk naar voor komt. Frisse, groene kruiden, specerijen, vegetaal. Het fruit is er nog steeds en neigt meer naar het wat rijpere gedroogde fruit. De mond geeft nog voldoening! De tannine geven nog steeds de nodige kracht. De wijn bezit diepte en blijft lang aanwezig. Ondanks het feit dat je niet echt een bloemlezing kan geven is dit eenvoudigweg een mooie wijn!
    Punten: 87/100 (Te koop bij Broekmans – 35,00 €)
  3. Michele Satta Cavaliere Toscana IGT 2013
    Het is een pure Sangiovese die zijn vinificatie krijgt in 30 hl open vaten en nadien voor 18 maanden rijpt in betonnen cuves. Deze wijn valt niet onder de noemer van Super Tuscan.
    Vanaf de aanzet is het duidelijk dat dit een Sangiovese wijn is. Kersenrood al in de kleur en bulkend van de kersen in de geur. Duidelijk een glas waar je mee moet werken om wat meer aroma’s dan de kersen boven te krijgen. Het parfum van de viooltjes zit verscholen en na een tijdje in het glas komt er wel wat tabak en chocolade opzetten. Bij de kruidigheid komen we niet veel verder dan ‘wat peper’. We proeven een wijn met een correcte aciditeit, ingetogen tannine met wat verfijning. Toch blijft een echte smaaksensatie achterwege en hebben we het gevoel dat de wijn beter gedronken zou worden dan nog bewaard te worden.
    Punten 84/100 (Te koop bij Licata – 48,00 €)
  4. Poggio Verrano Dromos Toscana IGT 2006
    Maremma wijn van 40% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 15% Alicante, 10% Sangiovese en 5% Cabernet Franc. Rijping van 20 maanden in Franse eiken barriques en 24 maanden op fles.
    Diep doorkleurde donkerrode wijn. Het bouquet speelt geen hide and seek, het geeft onmiddellijk waar de wijn voor staat. En dat is nogal wat! Het fruit is zo zwart als een moor van kleur met braam, pruim en de donkerste kersen. Vele kruidige toetsen die bij elke wals naar links of rechts een nieuw aroma bovenbrengen. Paprika, potloodslijpsel, soisbois, cacao, mokka, tabak, ceder. De houtintegratie is subliem. Mondvullend van smaak en ook hier worden er geen doekjes om gewonden. Hier ben ik dan zeggen de tannine, weliswaar met voldoende rondeur en balancerend op het net niet te rijpe fruit. En waar zit de fraicheur dan? De zuren zetten niet aan van bij de start maar komen wel geleidelijk aan opzetten. Gelukkig maar want dat maakt van deze 2006 (je zou het niet zeggen) een heerlijk glas wijn. Het doet me eraan herinneren dat de Dromos niet langer deel uit maakt van onze wijnkelder en we daar toch verandering in moeten brengen.
    Punten: 90/100 (Te koop bij Favino – 42,00 €)
  5. Ca’Marcanda – Gaja Promis Toscana IGT 2013
    12 maanden rijping op barriques krijgt deze blend van 55% Merlot, 35% Syrah en 10% Sangiovese.
    Kersenrood van kleur. Een glas met een mooi bouquet! Aroma’s van gedroogd fruit, rijpe kers, groene kruiden, theebladeren, kaneel, laurier, peper en karamel omringd door de nodige sousbois. In de smaak zijn de tannine uiterst mooi verweven in het geheel. Je zal ze van bij de aanzet opmerken al komen de zuren niet veel later piepen. Ook de houtlagering is perfect geïntegreerd in het geheel. Hoewel het fruit wat op de achtergrond zit veert het na enige tijd toch op. Lang aanwezig. Nu nog mooi, maar toch… drinken zou ik adviseren.
    Punten: 87/100 (Te koop bij Bovino – 50,90 €)
  6. Castello dei Rampolla Sammarco Toscana IGT 2011
    Cabernet Sauvignon gebaseerde wijn met kleine percentages van Sangiovese en Merlot. Houtrijping voor 12 tot 15 maanden in deels tonneaux en deels foeders van 12 HL. Nadien rijpt de wijn verder in de fles voor maximaal 24 maanden.
    Donkerrode kleur met een bruin randje en stevig tranend. Het zwarte fruit primeert met voornamelijk braambessen. Opmerkelijk dat er zelfs nog wat klein rood fruit komt opzetten na het walsen. Naast de vele kruiden/specerijen moeten we de geuren voornamelijk in de branderige geurclub gaan zoeken; cacao, tabak, leder… Eveneens present zijn grafiet en sousbois. Van smaak is de wijn zeer mondvullend, zeer evenwichtig vooral. De tannine zijn present, de zuren vullen mooi aan en het fruit is omnipresent. Het is een knappe boeiende wijn die voldoende lang draagt en die ik met heel veel plezier zou nuttigen bij een knetterend haardvuur in goed gezelschap.
    Punten: 91/100 (Te koop bij De gouden ton – 80,00 €)
  7. Campo alla Sughera Toscana IGT 2012
    Leuke blend van 50% Petit Verdot en 50% Cabernet Franc met een rijping van 18 maanden in barriques en 18 maanden in de fles.
    Mooie donkerrode kleur. Petit Verdot is een druif die je niet al te vaak tegenkomt maar die eens in het glas zo duidelijk te herkennen is met zijn typische florale smeltkroes van viooltjes en seringen en de duidelijke toets van salie. Deze geuren kan je dan ook herkennen in deze Campo alla Sughera. Maar het bouquet beperkt zich zeker niet tot enkel deze aroma’s. Neen, we snuiven ook de geuren van de talrijk aanwezige kersen, thee, laurier, zoethout, cederhout, cassis, potloodslijpsel en een vleugje vanille. In de mond veel rijpheid, licht zwoel met vele zuiderse kruiden. De zuren spelen een perfecte rol en trekken alles in een evenwicht. Het geheel laat zich lang proeven en biedt een smakelijk glas wijn.
    Punten: 90/100 (Te koop bij Licata – 84,00 €)
  8. Brancaia Il Blu Toscana IGT 2013
    We eindigen onze proeverij met Il Blu. Een wijn van 70% Merlot, 25% Sangiovese en 5% Cabernet Sauvignon die gedurende 20 maanden rijpt in barriques en een aanvullend jaar in de fles.
    Diep karmijnrood met heerlijk gekleurde tranen. Veel fruit van vooral het donkere, zwarte type. Een fijn geurend kruidentuiltje, cacao, paprika, ceder, munt, gedroogde pruim en een positieve animale noot. Van smaak blijft dit maar dansen in de mond en voelt het geheel nog zeer fris, bijna jong zelfs, aan. Tannine, zuren en houtlagering spelen hier ideaal op elkaar in. Het resultaat is een heerlijke afsluiter van de avond.
    Punten 91/100 (Te koop bij Leirovins – 91,50 €)

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment »

Chianti Classico – Charmante verleiding

Posted on mei 1, 2022 by Bottle Case

Chianti Classico, telkens ik de naam hoor maakt mijn hart een klein sprongetje! Nergens anders immers kan de Sangiovese druif zo fragiel en verfijnd overkomen. De druif die vaak onbeduidende, karakterloze tot zelfs boerse wijnen voorbrengt wordt in hartje Toscana plots die wulpse, charmante verleider. Een coup de foudre is het logische gevolg… Niet enkel voor de wijn trouwens! Eenieder die ooit een bezoekje bracht aan dit prachtige stukje Italië raakt er niet over uitgepraat en is voor eeuwig verliefd op dit wondere lapje natuur! Van Greve, Radda, Panzano, Gaiolo, Castellina tot Berardenga zal je de magie kunnen ondervinden. Zoek een gaatje in de agenda en boek een uitje. Je zal nadien enkel maar instemmend kunnen knikken.

En dus was ik in de wolken dat Chianti Classico het thema was van onze Amici proeverij. Onze wijnmeester Frans orakelde met minstens zoveel liefde over de regio en beloofde ons 8 wijnen te schenken. Eén mol zou er zich bevinden onder deze Classico’s of Toscaanse Sangiovese IGT’s. Onze mollenjacht kon dus van start gaan!

Chianti Classico DOCG, enkele weetjes!

  • Chianti Classico ligt in de zogenaamde Zona Antica van Toscane, meer bepaald in de magische driehoek tussen Firenze, Siena en Arezzo.
  • De benaming ‘Classico‘ zal je meer vinden op de Italiaanse wijnetiketten. Hiermee duidt men het oorspronkelijk kerngebied van de wijnregio aan. De gehele Chianti regio is gedurende de jaren enkel maar groter en groter geworden. Vele goudzoekers zijn er aangeland om hun eigen magie in de fles te brengen. Zoals dat gaat met goudzoekers draait dit vaak op niets uit. Het kaf van het koren scheiden is misschien nergens zo van toepassing als in het gehele Chianti gebied.
  • De oorspronkelijk vastlegging van de productiezone dateert reeds van 1932.
  • De productiezone beslaat 9 gemeentes: Barberino Val d’Elsa, Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Gaiole in Chianti, Greve in Chianti, Poggibonsi, Radda in Chianti, San Casciano Val di Pesa en Tavarnelle Val di Pesa.
  • Chianti Classico is sinds 1984 een DOCG
  • Sangiovese is de druif verantwoordelijk voor het edele sap. Ze moet voor minstens 80% aanwezig zijn. De volle 100% heeft mijn voorkeur (toegelaten sinds 1996)!
  • De druiven die voor de overige 20% mogen voorkomen zijn, zoals dat zo mooi in de disciplinare omschreven staat, de rode druivenrassen die geschikt zijn voor wijnbouw in Toscane. We onthouden vooral dat het nog uitsluitend rode rassen mogen zijn (verplicht sinds 2006). Deze die we het vaakst tegenkomen zijn onder andere Canaiolo, Colorino, Merlot, Mammolo, Ciliegiolo, Malvasia Nera en Pugnitello.
  • Er worden 3 type Chianti Classico gemaakt.
    1. Chianti Classico – Rijpingsperiode van minstens 12 maanden.
    2. Chianti Classico Riserva – Rijpingsperiode van minstens 24 maanden
    3. Chianti Classico Gran Selezione – Rijpingsperiode van minstens 30 maanden en enkel de druiven van de eigen wijngaarden mogen gebruikt worden.
  • Gran Selezione, in 2014 in het leven geroepen, is het laatste modepopje op het etiket en heeft tot op heden enkel het nut gehad de prijzen de hoogte in te jagen. De nadruk op de portemonnee dus in plaats van, zoals het nobele opzet was, op de terroir!
  • Een gastronomisch orgasme kan je ter plekke krijgen wanneer je de Chianti Classico als partner in het glas neemt bij een lokaal stukje Chianina Côte à l’Os (Bistecca alla Fiorentina).
  • De wijn mag nog steeds gebotteld worden in de oorspronkelijke fiasco flessen.
  • De Gallo Nero is het symbool van het Consortio Chianti Classico

De proeverij!

  1. Isole e Olena Chianti Classico 2015
    80% Sangiovese, 15% Canaiolo, 5% Syrah. Rijping van 12 maanden op eiken vaten (zowel barriques als foeders).
    Heldere kersenrode kleur. Er moet gewerkt worden met het glas want de wijn geeft weinig prijs in zijn aanzet. We gunnen hem de nodige tijd en onder de leiding van een zachte rozenparfum komt stilaan ook de rest van het boeket opzetten: kers, kriek, munt, peper, thee… Sappige start in de mond die spijtig genoeg vervalt in een eentonigheid. Het bittertje in de afdronk is net iets te stevig aanwezig. De lengte mocht net iets langer dragen.
    Punten: 83/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 24,50 €)
  2. Castello di Monsanto Chianti Classico 2015
    90% Sangiovese en 10% Canaiolo + Colorino. Rijping van 15 maanden in 3800 liter vaten.
    Helder kersenrood. Uitbundige neus waarbij de aardse tonen (paddenstoel, humus, sousbois) domineren. De branderige aroma’s nemen dan over met ceder en koffie. In een derde fase ontdekken we het fruit, kruiden en bloemen. Bosaardbei, kers, rozen, jeneverbes, munt, peper, laurier. In de mond ontdekken we een evenwichtige wijn met voldoende power zonder te dominant-krachtig over te komen. De afdronk mocht opnieuw ietsje langer zijn.
    Het is een correcte Chianti Classico maar wel eentje die je vaker zal vinden in het grote aanbod. Geen uitschieter dus.
    Punten 85/100 – Te koop bij Convento (Prijs 31,50 €)
  3. Podere il Palazzino Grosso Sanese Chianti Classico 2011
    100% Sangiovese. Vinificatie in grote eiken kuipen en rijping gedurende 18 maanden in Franse eiken barriques.
    Helder, zuiver kersenrood met een lichte evolutie. Tranend. Even sniffen in het glas geeft een goedkeurend knikje. Mooie neus met een fijne houtverwevenheid. Hoewel reeds 2011 is het fruit nog steeds omnipresent. Van het kleine rode fruit tot zelfs nog een vleugje braam. Uiteraard zitten de tertiaire aroma’s stevig in het glas. Tabak, chocolade, cederhout, thee ze zijn er allemaal. Licht animaal, een ruiker van rozen en viooltjes en een kruidenbox ronden af. Het belovende van de neus wordt waargemaakt in de mond. We proeven een sappige combinatie van fruit, kruiden en alcohol met een leuk bittertje en smakelijke tannine. Hoewel we in de neus nog jong fruit waarnemen, hebben we tijdens het proeven toch de indruk dat de wijn op dronk is gekomen en je de eventuele flessen die nog liggen te rusten in de kelder beter binnen afzienbare tijd soldaat kan maken.
    Punten: 88/100 – Niet te koop gevonden in België (Richtprijs ronde de 40 €)
  4. San Giusto a Rentenano Chianti Classico Riserva le Baroncole 2013
    97% Sangiovese en 3% Canaiolo. Rijping van 16 tot 20 maanden op deels foeders en deels barriques.
    Volle, zuivere robijnrode kleur. De geur geeft vooral rijper fruit in vergelijking met de vorig geproefde wijnen. Pruim, kers en braam. Deze rijp fruitige neus komt evenwel niet overdone over. Mooie aanvulling van tabak en chocolade en een zeer aangename houtinvloed!
    Van smaak ervaren we een zeer krachtig mondgevoel, ver weg van de fragiliteit die een Chianti Classico zo typeert. Waarbij we niet gezegd willen hebben dat dit geen mooie wijn is. In tegendeel zelfs stevig & lekker met een mooi evenwicht en beluste tannine. Deze wijn mag trouwens nog wel wat hebben en is verre van versleten.
    Punten: 88/100 – Te koop bij Stappato (Prijs 33,00 €)
  5. Piaggia Carmignano Riserva 2015
    70% Sangiovese, 20% Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc, 10% Merlot. Rijping in Franse eiken barriques gedurende 18 maanden.
    Donker kersenrode kleur. Zeer gekleurde tranen. Sappig fruitig in de neus met dieprijpe kersen en pruim . Maar er valt veel meer te ontdekken dan enkel maar fruit: de cacao en dan die heerlijke mokka, karamel, tabak en florale invulling. Zeer veel fijne kruiden en dan de bevestiging van het mol-gehalte van deze wijn: groene paprika. We verwedden er ons glas voor dat er een zekere aanwezigheid van Cabernet is. De smaak is opnieuw intens heerlijk. De sappige zuurtjes brengen de tannine geen moment in verlegenheid. Ze duelleren tot het uiterste en dit komt de wijn ten goede. De wijn blijft lang aanwezig. Dit is een zeer smakelijke, sappige, rijke en fijne wijn die van start tot einde plezier schenkt.
    Deze niet Chianti Classico werd zowat unaniem gespot. Wens je meer te weten over de Carmignano kan je een eerdere blog lezen: Carmignano – De oude Toscaan
    Score 92/100 – Te koop bij Licata (Prijs: 35,00 €)
  6. Brancaia Chianti Classico Riserva 2015
    80% Sangiovese en 20% Merlot. 16 maanden rijping, de Sangiovese in tonneaux, de Merlot in barriques.
    Helder kersenrood en tranend. Uiterst aantrekkelijke neus reeds vanuit stilstand. Walsen in het glas brengt bovendien de allerbeste pruimtabak boven. De kruiden zijn zo aanstekelijk met vooral de oregano en de munt. Het fruit is het gebruikelijke van kers en aardbei. De bramen krijg je er bovenop. De houtlagering zit zeer mooi verweven doorheen het geurenpallet. Een vleugje aangename aardse toetsen ronden af. We barsten van de nieuwsgierigheid of de wijn kan bevestigen qua smaak! Proeven dus en je maakt onmiddellijk kennis met de prachtige zuren die doorheen de wijn walsen. Dit in combinatie met de mooie tannine maakt dat dit een zeer smakelijke Chianti Classico is met een mooie verfijndheid. Alles zit verweven en het frisse jonge fruit geldt als een leidraad doorheen het gehele smaakprofiel. Eindigen doen we met een subliem bittertje!
    Punten: 93/100 – Te koop bij Leirovins (Prijs 33,00 €)
  7. Isole e Olena Cepparello Toscana IGT 2015
    100% Sangiovese. 20 maanden rijping in barriques.
    Volle, heldere kersenrode kleur met traanvorming. De geur is veelzeggend in de beste betekenis van het woord. Voor het walsen komen er leuke florale geuren van voornamelijk roosjes door. Na het walsen komen de gebrande aroma’s (ceder, koffie, tabak, leder) zeer verleidelijk opzetten. Klassiek fruit met kers/kriek/aardbei/framboos. Peper en salie worden bijgestaan door de jeneverbes qua kruidendoosje. Voor het eerst deze avond heb ik grafiet in een geproefde wijn. Niets in de geur doet de stevigheid van de tannine vermoeden. De wijn is in het bezit van schitterende zuren die de wijn volledig mee dragen. Prachtig sappig fruit en een lange tot aanhoudende finale doet me besluiten dat zit een wel zeer zéér leuke wijn is!
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs ligt rond de 80 €).
  8. Tenuta Antinori Tignanello Toscana IGT 2015
    Hoofdzakelijk Sangiovese met een kleine aanvulling van Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc. Rijping in Franse en Hongaarse eiken vaten gedurende 16 maanden.
    Met de Tignanello zetten we de lijn van de laatste wijnen gewoon verder. Intense, helder, robijnrode kleur. Wat een heerlijke geurervaring alweer! Zeer leuke combi tussen het rode en zwarte fruit met een aangename aardse aanvulling waar naast de paddenstoel en humus ook een puntje truffel te vinden is. Viooltjes verzorgen het florale accent en de houtlagering zorgt voor enig mooie branderige aroma’s van sigarenkistje, bittere chocolade, koffie en tabak. Laurier en olijven met een puntje paprika geeft een frisse vegetale aanvulling. Eenmaal we eindelijk aan het proeven toe zijn ontdekken we een krachtige maar zeer evenwichtige wijn. Smakelijk, sappig en volumineus met zeer fraaie zuren. Hij is niet zo fragiel als de vorige 2 wijnen (ongetwijfeld door de Cabernet aanwezigheid). Hij bezit een ander maar eveneens zeer lekker karakter. Het is zelfs (na)smakken alvorens een volgende slok te nemen.
    Punten: 92/100 – Te koop op diverse plaatsen in België (richtprijs 125,00 €)

We werden verwent met deze proeverij. Vanaf wijn nummer 3 was het genieten geblazen. Dit deed me eens te meer beseffen dat Sangiovese in zijn allergrootste vorm aanwezig is in Chianti Classico. Waarschijnlijk een eigen beluste mening… but hey, I don’t care!! 🙂

Filed under: Wijnclub relaas | Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 5 Comments »