De decadentie van een wijnclub – Italië boven!

Ondertussen zijn we volop terug aan het proeven in onze diverse wijnclubs en hopen we dat dit niet opnieuw stopgezet moet worden. Want zeg nu zelf, heerlijke wijnen degusteren met gelijkgestemde zielen is nooit een opgave! Bij het opruimen van mijn proefnotities stel ik vast dat ik nog geen schrijfsel heb gemaakt van onze laatst gehouden superdegustatie. We hadden nog het geluk deze te kunnen houden bij ‘Het Negende Vat’. Hoog tijd dus om deze van onder het stof te halen en het relaas te maken van de laatste superdegustatie die we beleefden. We noemen dat onze superproeverij van het jaar omdat er dan net iets meer kan. We proeven een aantal van de meest heerlijke Italiaanse wijnen en laten er een aantal gastronomische gerechtjes bij serveren. Dat heet dan het beleven van een unieke avond.

In het bord:

  1. Langoustine tartaar & krokant / soja / citrusvinaigrette
  2. Kabeljauw / gebraiseerde sla / rode wijnsaus
  3. Tagliata di vitello / gnocchi
  4. Het Negendevathaantje / rode wijn
  5. Witblauw / tuinboon / munt / sesam
  6. Kotelet van lam / schenkel / doperwt

In het glas:

  1. Weingut Pfitscher Mathias Riserva 2017 – Alto Adige DOC
    100% Sauvignon Blanc – 70% van de wijn rijpt gedurende 16 maanden in eiken vaten.
    Heldere, glanzende bleekgouden kleur. Heerlijke, rokerige toasty neus waarbij veel fruit aanwezig is; voornamelijk citrus en perzik maar eveneens wat tropisch fruit zoals passievrucht. Kruidig, vegetaal en notig. De smaak is om van te dromen… Rijk, aanhoudend, filmend met de broodnodige frisheid, uiterst mineraal en spectaculair aanhoudend smakend.
    Punten: 90/100 – Prijs: 32,50 € (Te koop bij Wijnkennis)
  2. Miani Friulano 2018 – Friuli Colli Orientali DOC
    100% Friulano – Gedeeltelijke houtlagering gedurende 12 maanden.
    Mooie zuivere strogele kleur. In de neus gaan we op een ware ontdekkingstocht! Hooi, honing, oranjebloesems, mandarijn, peper, anijs, lichte houttoets, rokerig, voorjaarsbloemen, amandelen en een waaier aan fruit. Zeer mooi smaakpatroon ook! De aanzet komt uitermate fris over, wordt naarmate je proeft voller, vettig en vettiger om tenslotte weer uit te deinen naar frisse citrustoetsen. Tussendoor proeven we peer, kweepeer en vele specerijen. Deze ongelooflijk mooie witte wijn kent een prachtige, aanhoudende lengte. Ik ben benieuwd wat dit na een extra 5 jaar rijping gaat geven…
    Punten: 95/100 – Prijs: 33,50 € (Te koop bij Stappato)
  3. Contini Barrile 2013 – Isola dei Nuraghi IGT
    85% Nieddera, 10% Caddiu, 5% andere lokale rassen – Rijping in eiken vaten gedurende 10 tot 12 maanden.
    Robijnrood, tranend. Het fruit in de neus komt rijp tot wat overrijp over: 4-vruchtenkonfituur met peper, eucalyptus, cacao en de nodige houttoetsen. De smaak is vlot en sappig. Hij is vooral toegankelijk met niet te zware tannine. Het geheel is zeer peperig en blijft lang hangen. Voor mij komt de smaak wat te rijp over en blijf ik wat zoeken naar wat extra zuurtjes.
    Punten: 83/100 – Prijs: 32,90 € (Niet te koop gevonden in België)
  4. Montevetrano 2014 – Colli di Salerno IGT
    50% Cabernet Sauvignon, 30% Aglianico, 20% Merlot – Rijping gedurende 12 maanden in Franse barriques.
    Tranende kersenrode kleur. Heerlijke neus met aroma’s van grafiet, blauwe bes, zwart fruit, groene paprika, thee, tabak, leder en licht animaal. De smaak bevestigd het moois dat de neus beloofd. Sappig, voldoende krachtig met ondersteunende zuurtjes. Lekker kruidig met veel zwart fruit en een versmolten houttoets. De lange afdronk geeft tabak en donkere chocolade. Dit is een heerlijk glas wijn!
    Punten: 90/100 – Prijs: 60,00 € (Te koop bij Licata)
  5. Lungarotti Rubesco Riserva Vigna Monticchio 2008 – Torgiano Rosso Riserva DOCG
    100% Sangiovese – Rijping voor 12 maanden, deels in eiken vaten, deels in foeders.
    Kersenrood met een prachtige traanvorming. Herkenbare Sangiovese neus bomvol heerlijke kersen. Ondanks zijn leeftijd blijft hij jong ruiken (en ook proeven). Mooie houtintegratie met sigarenkistje, ceder, rokerig. De florale aanwezigheid maakt hem licht bedwelmend. Paddenstoel, humus en kruidig. De smaak… die is bangelijk goed, fenomenaal goed zelfs wat mij betreft! Alles zit zo mooie versmolten wat maakt dat we deze wijn op zijn hoogtepunt in het glas hebben. De afdronk die boldert maar verder en doet je met spijt constateren dat er nog maar een klein slokje rest!
    Punten: 97/100 – Prijs: 30,60 € (Niet te koop gevonden in België)
  6. Uccelliera 2012 – Brunello di Montalcino DOCG
    100% Sangiovese – 36 maanden houtrijping.
    Mooi kleurend tranend en kersenrood. Rijpe kersen is ongetwijfeld het kernwoord doorheen deze wijn. De neus barst ervan! Tevens is de alcohol present zodat deze rijpe kersen wat ‘opgelegd’ overkomen. Wat viooltjes, houttoetsen en cacao komen boven na walsen. De smaak is weelderig, overvloedig, rijk en rijp met veel zwart & donker fruit. Hier zijn onze rijkelijke kersen weer. Krachtig geheel waarbij ik toch wel wat frisheid mis. De afdronk is dragend en geeft kersen in chocolade. Hoewel het een lekker glas wijn is komt dit me toch net iets te vermoeiend over.
    Punten: 85/100 – Prijs: 46,90 € (Te koop bij Viva Vino)
  7. Le Macchiole Paleo Rosso 2015 – Toscana IGT
    100% Cabernet Franc – Opvoeding in nieuwe eiken vaten gedurende 18 maanden.
    Uitgesproken diepdonkere kleur met heerlijk gekleurde tranen. De geur is alleszins fascinerend. Ook wel duidelijk herkenbaar als je weet welke druif er in het glas zit. Grafiet, inkt, braam, cassis, zwarte kers, blauwe bes tot zelfs bosaardbei. Verder nog cacao, zoethout, laurier, tabak en de nodige diverse branderige aroma’s van de houtrijping. De smaak is likkebaardend! Smakelijk, sappig, krachtig, lang, verweven maar toch nog jong… Bovendien zorgt de groenkruidigheid mee voor een broodnodige verfrissing. Geen twijfel mogelijk dit is een klassewijn!
    Punten: 96/100 – Prijs: 80,00 € (Te koop bij Licata)
  8. Paternoster Don Anselmo 2013 – Aglianico del Vulture DOC
    100% Aglianico – 20 maanden rijping in 50% Franse eiken vaten en 50% Sloveense fusten.
    Helaas speelde de kurkduivel ons hier parten… zonde!
    Prijs: 33,00 € (Te koop bij Klassewijnen Colruyt)
  9. Elvio Cogno Ravera Bricco Pernice 2012 – Barolo DOCG
    100% Nebbiolo – Rijping in Sloveense foeders gedurende 24 maanden.
    Zuivere, licht kersenrode kleur. Roos met munt en het puntje teer komt samen met de zwarte kersen opzetten. Animale en bosinvloeden, wat tabak. Na het walsen komt ook het kleine rode fruit opzetten. Neus met heel wat verfijning. De smaak is fijn, zuiver en lekker. De tannine speelt zeker door de zuurtjes zijn omnipresent. Correcte lengte en mooie afdronk. Maar desondanks de mooie notities kan ik toch niet volledig in vervoering gebracht worden.
    Punten: 90/100 – Prijs: 70,60 € (Te koop bij Vintology)

Met de Rubesco Riserva Vigna Monticchio kwam er wat mij betreft een ietwat verrassende winnaar naar boven. Het moet gezegd zijn dat het tevens de mooist gerijpte wijn was van de avond. Miani Friulano was dan weer de ontdekking van de avond! Op naar de volgende editie van onze superproeverij.

Montefalco Sagrantino DOCG – De stille kracht uit Umbria

Het verscholen Umbria verbergt zijn parels vaak net een beetje te goed! Ik heb het dan niet alleen op hun wijnen maar evenzeer op hun talloze fantastische dorpjes en grandioze steden. Liever laten ze hun buren uit Toscana in de spotlights staan en koesteren ze dat wat ze hebben in alle stilte! Eén bezoek aan Umbria en er volgt een coup de foudre. Zo geschiedde ook bij mij en realiseer ik me dat ik deze Italiaanse liefde veel te weinig heb bezocht en niet altijd de eer heb gegeven die ze verdiend.

Montefalco Sagrantino DOCG is niet onmiddellijk de bekendste wijn uit Umbria. Dat zal waarschijnlijk wel de witte Orvieto zijn. Maar Montefalco Sagrantino staat wel geboekstaafd als de meest tanninerijke wijn die Italië rijk is. In mijn jonge, onervaren, jaren heb ik ooit het idee gehad om op Vinitaly ’s morgens vroeg als eerste te starten bij de diverse Sagrantino Montefalco wijnen. Twee uren later, met een tannineblok op mijn maag en een mond die uitgedroogd was zat mijn proefdag erop. Ja, de wijnen uit Montefalco kunnen hard zijn op jonge leeftijd. Gezien een ezel zich geen tweede keer stoot aan dezelfde steen organiseerde ik bij Het Negende Vat een Montefalco Sagrantino DOCG tasting, op een avond weliswaar!

Montefalco Sagrantino – Enkele weetjes:

  • Het herkomstgebied van Montefalco Sagrantino DOCG ligt in Umbria in de provincie Perugia aan het gelijknamige dorpje Montefalco
  • Montefalco Sagrantino is steeds een rode wijn
  • De aanplant van de Sagrantino wijngaarden is gedurende de laatste 10 jaren gestegen naar 660 hectares
  • Deze wijngaarden liggen op een hoogte tussen de 220 en 475 meter boven het zeeniveau
  • Slechts 5 gemeenten zijn toegelaten in de productiezone. Naast Montefalco zijn dat: Bevagna, Gualdo Cattaneo, Giano dell’Umbria en Castel Ritaldi
  • Het maximale toegelaten rendement bedraagt 80 hl/ha (wat toch nog steeds hoog is)!
  • Montefalco Sagrantino behaalde zijn DOCG status in 1992, deze geldt evenzeer voor de Montefalco Sagrantino Passito
  • Montefalco Sagrantino heeft een verplicht lageringsperiode van 37 maanden (startende vanaf 1 december) waarvan minimum 12 maanden in eiken vaten of fusten. Voor de Passito geldt dezelfde rijpingsperiode maar is er geen verplichte houtlagering
  • De afkomst van de Sagrantino is tot op heden nog steeds niet uitgeklaard. Men gaat ervan uit dat de druif van Griekse afkomst is al zijn er stemmen die de druif zijn oorsprong in Klein-Azië zien
  • Het eerste gebruik van de druif in Umbria dateert van 1549 (enkel in de Passito vorm), voor de droge versie is het wachten tot 1925.
  • Omwille van de hardheid van de tannine was de druif dermate onpopulair dat ze rond 1960 bijna niet meer voorkwam.

De Proeverij:

  1. Lungarotti Montefalco Rosso DOC 2014 – 15,90 €
    Om het pallet wat open te zetten startten we met een Montefalco Rosso ipv een Montefalco Sagrantino.
    Kersenrood met een bruin randje. De neus opent met animale geuren, champignons en schimmels. Nadien volgt er tabak en kruiden. Pas in de derde fase zitten we aan het fruit van kersen. Verder onderscheiden we florale toetsen, lichte drop, vanille en leder. In de mond brede tannine, sappig in de aanzet maar het licht uitdrogende naar het einde verraden dat de tannine overwinnen. De lengte mocht een puntje langer zijn en is naast vegetaal ook licht branderig.
    Het is zonder meer een correcte wijn maar absoluut geen hoogvlieger.
    Score: 68/100
  2. Fattoria di Milziade Antano Montefalco Sagrantino DOCG 2014 – 29,90 €
    Donker paarsrood en stevig tranend. Een rijke neus met zeer veel zwart (rijp) fruit à la cassis, tabak, viool, cacao, laurier en specerijen. Na het walsen komt het sous-bois gedeelte erdoor. Humus en truffel maken hier deel van uit. Dit is alvast een binnenkomer! Zeer stevig mondprofiel. Toch countert het vele zwarte fruit en biedt het de nodige sappigheid om de wijn aangenaam te laten smaken. Bovendien is er een correcte ondersteuning van de zuren. Lange afdronk waarin de donkere, bittere chocolade zich laat opmerken. Dit is alvast een goed gemaakte Sagrantino!
    Score: 81/100
  3. Arnaldo-Caprai ‘Collepiano’ Montefalco Sagrantino DOCG 2012 – 35,00 €
    Donker kersenrood en tranend. Het aroma is doorspekt met het donkerste, zwarte fruit. Daarnaast voornamelijk specerijen (peper, jeneverbes, kruidnagel…). Grafiet, animaal, schimmel, groenige vegetale toetsen, tabak en drop. De neus is alvast veelbelovend!
    De eerste slok geeft een heerlijk mondgevoel met jawel, stevige tannine. Deze zijn tot in de perfectie omringd door de zuren. Veel fruit aanwezig ook en de afdronk geeft naast het fruit nog tabak en cacao. Die afdronk dendert trouwens even door. Dit is Arnaldo Caprai gewijs een zeer mooie wijn!
    Score: 88/100
  4. Còlpetrone Montefalco Sagrantino DOCG 2011 – 35,00 €
    Ook hier is er de typische donker kersenrode, tranende kleur. Braam en zwarte kers zijn hier dominant. Even in het glas en er valt nog veel meer te bespeuren: mokka, koffie, tabak, leder, viooltjes, zachte kruiden, laurier, ceder en animale toetsen. Hoewel de tannine prominent opzet is deze toch minder stevig dan bij de eerste 2 Montefalco wijnen. De wijn biedt vooral meer fruit en blijft lang aanwezig. Toegankelijk vooral maar toch minder boeiend!
    Score: 78/100
  5. Signae Montefalco Sagrantino DOCG 2011 – 22,70 €
    De wijn, ook wel gekend als Rosso Bastardo, kleurt bijna zwart (pruim, cassis) en is stevig tranend. De neus biedt zeer veel rijp en zwart fruit. Het is mooie ietwat vanille-rijke wijn met ook leder, violetjes, kruiden, chocolade en karamel. Op de tong stevig, sappig, rond en aangenaam. Fruitig en kruidig naast het tanninerijke karakter. Lange afdronk met een einde van bittere chocolade. Dit is eerder een moderne, ietwat makkelijkere maar toch ook smakelijke Sagrantino.
    Score: 82/100
  6. Lungarotti Montefalco Sagrantino DOCG 2011 – 26,80 €
    Klassieke kersenrode kleur, donker en stevig tranend. Hoewel de vaak voorkomende geuren bijna allen terugkomen is er toch een accentverschuiving! Het kruidige zit vooraan, gevolgd door zoethout en blonde tabak. Volgend zijn braam, grafiet, tabak, koffie, thee, champignon, leder en vanille.
    Volle, stevige tannine omringd door perfecte zuren, fruit en kruiden en houtondersteuning. Land aanwezig met sigarenkistje en tabak. De wijn geeft een complex en rijk mondgevoel!
    Score: 86/100
  7. Tenuta Bellafonte ‘Collenottolo’ Montefalco Sagrantino 2011 – 35,10 €
    Mooie diepe karmijnrode kleur en heerlijk tranend. Branderige aroma’s nemen bij deze wijn de bovenhand. Het cederhout, pruimtabak, leder… Voorts zijn ook hier zeer vele specerijen aanwezig net als het gitzwarte fruit, het groenige van laurier, de florale ondersteuning en vanille. Het bouquet is absoluut uitnodigend en vraagt om bevestiging in de mond. De smaak biedt alvast een uitstekend evenwicht. Hoewel de tannine krachtig zijn kunnen we ze vooral als dragend beschouwen en wel omringd door de nodige aciditeit, alcohol en houtondersteuning. De afdronk is prettig lang en geeft me de ‘dit kan me zeer bekoren indruk’!
    Score: 89/100
  8. Còlpetrone ‘Sacer’ Montefalco Sagrantino DOCG 2008 – 31,50 €
    Dieprood doorkleurd en tranend. Nog steeds zeer veel fruit in het glas dat vooral de wijn jonger doet overkomen dan hij is (2008). De tertiaire aroma’s die nog meer en beter komen opzetten met tabak, mokka, ceder, sigaar, chocolade. Laurier, peper en tijm geven naam aan het kruidige. Animaal, floraal, zoethout en leder in de aanvulling. De neus is belovend! Een heerlijke mondvulling is je deel bij de eerste slok. De wijn is ondanks zijn niet aflatende kracht perfect in evenwicht en vooral zeer boeiend smakend. Breed, lang en volgens mij momenteel perfect op z’n hoogtepunt!
    Score: 91/100
  9. Adanti ‘Il Domenico’ Montefalco Sagrantino DOCG 2006 – 29,90 €
    Kersenrood, tranend en voor het eerst zien we bij een Montefalco Sagrantino een dun bruin randje. De neus is één snuivend genot! We worden, naast het traditionele zwarte fruit ook met het gedroogde fruit (ontbijtpruim & vijg) geconfronteerd. Heerlijk tertiair en animaal ook. Laat de wijn wat openen in het glas en de tabak komt meer en meer in al zijn glorie opzetten tot je de impressie krijgt dat je het goed bewaarde sigarenkistje van de opa open doet. Grafiet en teer zijn de aanvularoma’s van dienst. Bij het proeven maak je onbewust een korte bevestigende knik met je hoofd. Ja dit is elke eurocent waard en waarom ligt deze wijn niet in mijn kelder? En bovendien… waar blijft hij toch zijn heerlijke kracht vandaan halen? De lange afdronk maakt dit vochtige glaasje heerlijk genot helemaal af!
    Score: 96/100

De proeverij bevestigde toch wel de mythe van de Sagrantino. Indien traditioneel gemaakt is dit een tannine kauwer waar je het nodige geduld voor moet opbrengen. Bewijze ook dat de wijnen naarmate we ze op oudere leeftijd proefden het beste tot zijn recht komen. Laat ons eindigen met de waardige woorden: Rode wijn maakt “goed bloed” en er is geen gezondere of plezierigere transfusie dan een glas Sagrantino!