De Gewürztraminer is een van de meest herkenbare en aromatische witte druivensoorten ter wereld. Hoewel velen denken dat de oorsprong van deze druif uit het dorp Tramin in Alto Adige komt, ligt haar ware herkomst in Duitsland. De Gewürztraminer stamt namelijk af van de Savagnin Rose, een druif die oorspronkelijk uit Frankrijk komt. Toch speelt Alto Adige, gelegen in het noordelijke deel van Italië, een cruciale rol in de moderne geschiedenis van de Gewürztraminer, waar de eerste aanplant in deze regio teruggaat tot 1848.
Gewürztraminer: Een Favoriet in Alto Adige
In Alto Adige beslaat Gewürztraminer vandaag de dag ongeveer 634 hectare, wat neerkomt op 11% van de totale wijnbouwoppervlakte in de regio. De wijnstokken worden traditioneel geleid volgens het Pergola-systeem, waarbij de druiven boven het hoofd van de wijnboer hangen. De meer recent aangeplante wijngaarden zijn echter vaak te vinden in Guyot-opstelling, wat een betere controle over de opbrengst en druivenkwaliteit mogelijk maakt.
De druif zelf staat bekend om zijn roze schil en compacte trossen, en is geliefd om de hoge suikerconcentratie die zorgt voor de krachtige aroma’s waar de Gewürztraminer om bekendstaat. Het koele bergklimaat van Alto Adige is perfect voor deze druif, die een relatief korte groeicyclus heeft maar ook gevoelig is voor schimmelziekten. Bovendien floreert de Gewürztraminer in bodems die rijk zijn aan kalk, wat bijdraagt aan de lage zuurgraad van de wijn, en die kenmerkend is voor deze druivensoort.
De Geur en Smaak van Gewürztraminer
De typische Gewürztraminer uit Alto Adige wordt geprezen om zijn aromatische intensiteit. In de neus komen vaak aroma’s van lychee, rozenblaadjes, en tropisch fruit naar voren, terwijl de kruidige ondertonen van bijvoorbeeld kaneel en kruidnagel voor extra complexiteit zorgen. In de mond zijn deze wijnen vol en rijk, met een vleugje zoetheid die vaak afkomstig is van het hoge suikergehalte van de druif.
Wat Gewürztraminer uit Alto Adige echter echt bijzonder maakt, is de combinatie van droogheid en mineraliteit die de wijnen vaak kenmerkt. Vergeleken met andere regio’s, zoals de Elzas, zijn de wijnen uit Alto Adige vaak iets frisser en hebben ze een subtielere zuurstructuur, wat ze verfijnder maakt. De wijnen hebben een uitgesproken florale en kruidige geur, en dankzij de kalkrijke bodems en het koele klimaat krijgen ze ook een aantrekkelijke mineraliteit mee. Deze eigenschappen dragen bij aan een langere houdbaarheid van de wijnen, waardoor ze prachtig kunnen verouderen.
Vergelijking met Gewürztraminer uit de Elzas
Hoewel zowel Alto Adige als de Elzas wereldberoemd zijn om hun Gewürztraminer, zijn de stijlen van de wijnen uit deze twee regio’s merkbaar verschillend. Gewürztraminer uit de Elzas is doorgaans ronder en weelderiger van stijl. De nadruk ligt meer op het tropische fruit, zoals lychee en mango, en de wijnen hebben vaak een lichte zoetheid die bijdraagt aan hun rijke karakter. De wijnen uit de Elzas hebben doorgaans een lagere zuurgraad, wat ze zwoeler en soms zelfs wat zwaarder maakt.
Daarentegen zijn de wijnen uit Alto Adige meestal droger en fijner van structuur, met verfijnde aroma’s van bloemen en kruiden en een subtiele mineraliteit. Het hogere zuur in deze wijnen zorgt voor een betere balans en een frisheid die de wijnen minder zwaar en vermoeiend maakt, wat ook bijdraagt aan hun elegantie en houdbaarheid.
Proefnotities
- Cantina Bozen Gewürztraminer Kleinstein 2023 – Alto Adige – Südtirol DOC
Gewürztraminer uit Bolzano van wijngaarden gelegen op een hoogte van 600 meter. De fermentatie en rijping in inox. Helder strogeel van kleur. De neus is expressief met florale aroma’s van rozen, gevolgd door het exotische van lychee en de rijpe geur van peer. Hiernaast komen frisse citrusnuances naar voren, ondersteund door kruidige tonen van salie en een vleugje anijs. In de mond is deze Gewürztraminer verrassend fris, met voldoende zuren die de rijke, kruidige smaak mooi in balans houden. Het kruidige profiel is intens, met een uitgesproken toets van peper en een subtiele hint van munt die voor wat frisheid zorgt. De afdronk is relatief kort maar intens, ongeveer vier seconden, met een aangenaam bittertje van mandarijn en een pittige hint van peper die mooi blijft hangen. Correct gemaakt!
Punten 76/100 - Joseph Hofstätter Gewürztraminer Joseph 2023 Alto Adige – Südtirol DOC
Gewürztraminer waarvan de stokken aangeplant staan in Tramin op een hoogte van 400 tot 500 meter. Inox vinificatie en rijping. De wijn straalt helder bleekgoud en laat mooie tranen achter in het glas. De neus is levendig met florale aroma’s, tropisch fruit, rijpe perzik, munt en een frisse hint van
limoen. In de mond proef je een mooie balans van zuren en een mix van fruitige en kruidige
smaken. Appel, mineralen en een duidelijke hint van lychee voegen een extra dimensie toe aan
deze wijn. De afdronk is aangenaam, hoewel hij iets langer zou mogen zijn. Het is een fijne keuze voor wie houdt van een wijn met een frisse en fruitige touch.
Een vriendelijke metgezel voor elke gelegenheid, zonder te pretenderen de hoogste toppen te
willen bereiken.
Punten: 74/100 - Nals margreid Gewürztraminer Lyra 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC
Gewürztraminer uit de Monte Roen wijngaarden aan Tramin, op een hoogte van 300 tot 550 meter. Inox vinificatie en rijping gedurende 7 maanden. De wijn schittert in het glas met een helder strogele kleur. De neus is intens en verfijnd, met florale aroma’s van rozen en kamperfoelie, die direct worden gevolgd door fruitige tonen van peer, perzik, citrus en het exotische van lychee. Daarnaast biedt de wijn een verrassend kruidige diepgang met hints van kaneel, een toetsje vuursteen en een subtiele amandelnoot, wat het geheel bijna complex te noemen maakt. In de mond opent de wijn fris en kruidig, met voldoende zuren die voor balans zorgen. De smaken van lychee en pepermunt komen prachtig samen en geven de wijn een verfrissend, levendig karakter. De structuur is verfijnd, met een lichte mineraliteit die het mondgevoel nog boeiender maakt. De afdronk houdt vijf seconden aan en eindigt met een aangenaam citrusbittertje dat de wijn fris en elegant afsluit. De mineralige structuur blijft mooi in evenwicht, en de wijn behoudt zijn frisheid van begin tot eind.
Punten 81/100 - Tenuta Ebner Gewürztraminer Eisacktaler 2022 Alto Adige Valle Isarco DOC
De Gewürztraminer wijngaarden van Tenuta Ebner liggen op een hoogte van 400 tot 550 meter boven zeeniveau, in het pittoreske Eisacktal. Vinificatie in acacia foeders en rijping in inox vaten.
Helder goudgeel van kleur. De wijn begint met een gesloten neus, die langzaam opent naar florale aroma’s van roos, gevolgd door rijpe peer, citrus, salie en een vleugje honing. In de mond is deze wijn fruitig en kruidig met een opvallende citrus karakteristiek. Hij heeft voldoende zuren en is helemaal niet zoetig. De afdronk is mooi, met tonen van rijpe peer en citrus die door de minerale touch nog meer in de verf worden gezet. De lychee verschijnt later, subtiel, als een fijn nasmaakje. Perfect in balans. Een wijn die zeker correct is gemaakt, zonder te veel poespas.
Punten 79/100 - Weingut Pfitscher Gewürztraminer Stoass 2022 Alto Adige – Südtirol DOC
Gewürztraminer waarvan de wijngaarden liggen in Egna en Caldaro op een hoogte van 300 tot 400 meter. Inox vinificatie en verder rijping op zijn droesem voor enkele maanden.
Een frisse en expressieve Gewürztraminer die zichzelf perfect presenteert. Helder strogeel van kleur, de wijn heeft een mooie tranende textuur. De neus is vol van tropisch fruit, rozen, munt, salie en een subtiele toets van vuursteen. In de mond proef je een mooi spel tussen frisheid en complexiteit, met frisse zuren en een lange afdronk. De smaak is een harmonie van tropisch fruit, wit boomfruit, citrus en een delicaat amandelbittertje. De kruidigheid en mineraliteit geven de wijn een sterke ruggengraat. Dit is een evenwichtige en goed gemaakte Gewürztraminer die de complexiteit van de druif mooi naar voren brengt.
Punten 82/100. - Gump Hof – Markus Prackwieser Gewürztraminer Praesulis 2022 Alto Adige – Südtirol DOC
De wijngaarden van Gump Hof liggen op een hoogte van 400 tot 500 meter boven zeeniveau, in het Sciliar massief. De hellingen zijn steil en de bodem rijk aan krijt, kalk en kwartsporfier. De druiven worden met zorg geoogst en de vinificatie vindt plaats in inox tanks, waarin de wijn nog 10 maanden rust op zijn droesem. Helder bleekgoud van kleur en tranend. Het bouquet opent naar een combinatie van rijpere fruittoetsen (nectarine, mango), kruiden en zowel verse als licht gedroogde bloemen. Rijpe peer, lychee, pepermunt, rozemarijn en nootmuskaat vullen aan.
Rijk mondgevoel van bij de start, met frisheid en zuren die achteraf opzetten. Tropisch fruit en de zeste van mandarijn zijn opvallend aanwezig. Het geheel blijft lang aanwezig in de mond. Kruidig, mineraal en dragend. Deze complexe en weelderige wijn is perfect in balans.
Punten 83/100 - Franz Haas Gewürztraminer 2018 – Alto Adige – Südtirol DOC
De Gewürztraminer komt uit de wijngaarden die gelegen zijn in Montagna op een hoogte van 350 tot 650 meter boven zeeniveau. De wijn ondergaat een traditionele vinificatie, waarbij de druiven kort worden ingeweekt voordat ze vergist worden in roestvrijstalen tanks. Daarna rijpt de wijn op zijn fijne droesem gedurende 6 maanden met battonage.
In het glas schittert deze Gewürztraminer met een helder goudgele kleur. De wijn is licht tranend. Het aroma is meteen een explosie van geuren. Gedroogd en gekonfijt fruit zoals abrikoos en sinaasappelschil domineren de neus, vermengd met een complexe kruidenmix van salie, oregano, en een exotische toets van raz el hanout. Daarnaast is er ook een subtiele hint van peper en stro, wat de geur nog verder verrijkt en diepte geeft. In de mond proef je direct het rijpe fruit, met nadruk op tropische tonen zoals lychee en een vleugje abrikoos. De zuren zijn inmiddels wat zachter geworden, waardoor de wijn wat ronder en rijper aanvoelt. De citrus is aanwezig, maar in een licht bittertje, wat voor een aangename balans zorgt. De wijn heeft een medium body, en de kruidigheid van de neus zet zich mooi door in de smaak. De afdronk is voldoende lang en eindigt mineraal, met een subtiele toets van lychee en kruiden die blijven hangen. Hoewel de wijn niet meer het frisse karakter van jongere jaargangen heeft, is hij nu perfect op dronk en zal hij liefhebbers van rijpere Gewürztraminer zeker bekoren.
Punten 79/100 - Tiefenbrunner Turmhof Gewürztraminer 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC
In Cortaccio gelegen wijngaarden op een hoogte van 250 tot 350 meter boven zeeniveau. Vinificatie in betonnen cuves, maar wat deze wijn, voor Gewürztraminer, bijzonder maakt, is de gedeeltelijke rijping in eikenhouten tonneaux gedurende 10 maanden (voor 20%).
In het glas straalt de wijn helder geelgoud. De neus opent direct met een duidelijk houtkarakter: vanille, toast en een nootachtige ondertoon domineren het aroma. Daarachter verschuilen zich de typische Gewürztraminer-geuren van lychee en roos, gecombineerd met de frisheid van citrus en het tropische van mango. Subtiele hints van nootmuskaat en vuursteen geven extra diepte aan deze expressieve neus. In de mond blijft het houtkarakter aanwezig, zij het wat milder dan in de geur. De zuren zijn wat ondergeschikt, waardoor de wijn een zachte, bijna romige structuur heeft, maar hierdoor mist hij soms wat frisheid. Toch blijft het smaakpalet boeiend met tonen van honing, kruiden en tropisch fruit. De mineraliteit uit de bodem geeft de wijn een mooie structuur, maar hij kan wat vermoeiend overkomen. De afdronk is verfijnd, met een blijvende kruidige en minerale toets, maar zonder al te veel frisheid.
Punten 79/100 - Joseph Hofstatter Gewürztraminer Vigna Kolbenhof 2021 – Alto Adige – Südtirol DOC
In Tramin gelegen Gewürztraminer wijngaarden van 400 tot 500 meter boven de zeespiegel. Het microklimaat van deze specifieke wijngaard, Kolbenhof, staat bekend om de optimale combinatie van warme dagen en koele nachten, wat de druiven hun intense aromatische complexiteit geeft. Na een manuele oogst ondergaan de druiven een vinificatie in roestvrijstalen tanks en rijpt hierin verder gedurende 8 maanden met battonage.
Helder bleekgoud van kleur en duidelijk tranend in het glas. De neus is verfijnd en expressief, met een minerale toets van vuursteen die onmiddellijk opvalt. Dit wordt gevolgd door exotische geuren van lychee, bloemige tonen van roos en een vleugje zeste van bloedsinaasappel. Verder ontdek je salie, abrikoos en rijpe peer, terwijl een hint van kaneel de complexiteit van het aroma nog verder verdiept. In de mond biedt deze Gewürztraminer een rijke en volle stijl, met een mooie balans tussen fruit en kruidigheid. Je proeft een harmonieuze mengelmoes van rijpe abrikoos, peer en lychee, ondersteund door een duidelijke kruidige ondertoon. De wijn voelt mondvullend aan, met een uitstekende structuur en genoeg frisheid om de rijkdom te balanceren. De afdronk is lang en blijft hangen met de zeste van sinaasappel en subtiele kruiden die het geheel elegant afsluiten.
Punten 80/100 - Falkenstein Gewürztraminer Vinschgauer 2020 – Alto Adige Vinschgau DOC
De Gewürztraminer komt uit wijngaarden die zich bevinden op de steile hellingen van het Vinschgau-dal in Alto Adige, op een hoogte van 600 tot 900 meter boven zeeniveau. Vergisting in acacia foeders waar de wijn nadien nog gedurende 10 maanden in blijft rijpen.
Helder strogeel van kleur, met een mooie transparantie en lichte tranen in het glas. De neus is fris en geparfumeerd, met een boeiende combinatie van florale en kruidige tonen. Pepermunt en stro zorgen voor een aangename kruidigheid, terwijl citrus en appel zorgen voor een levendige frisheid. Een subtiele toets van venkel brengt extra complexiteit en verfijning in de geur. In de mond biedt deze Gewürztraminer een uitgesproken frisse smaak, met een mooi fruitig karakter. De citrustoetsen domineren het palet, maar worden prachtig aangevuld door de breedte van de smaak en een mineralige ondertoon die door de hele wijn heen loopt. Het mondgevoel is breed, verfrissend en lang aanhoudend, met een perfecte balans tussen zuren en fruit. De afdronk is fris en elegant, met mooie citrustoetsen die nog lang blijven hangen.
Punten 87/100 - St. Michael Eppan Gewürztraminer Sanct Valentin 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC
De Gewürztraminer wijngaarden gelegen op de zonovergoten hellingen van Alto Adige, op een hoogte van 300 tot 500 meter in Appiano en Caldaro. De fermentatie vindt plaats in roestvrijstalen tanks, gevolgd door een korte rijping op de fijne droesem in dezelfde inox cuves.
In het glas schittert de wijn met een heldere bleekgouden kleur. De wijn is licht tranend.
De neus is meteen verleidend en complex. Je wordt verwelkomd door een frisse geur van appel en peer, die perfect samensmelten met het exotische aroma van lychee. Bloemige tonen zoals rozen en lindebloesems brengen een extra laag finesse, terwijl een vleugje munt zorgt voor een speelse, verfrissende twist. In de mond is deze Gewürztraminer vol, fris en tegelijk verfijnd. De smaak begint met jong wit boomfruit zoals appel en peer, waarna geel steenfruit zoals perzik en abrikoos naar voren komt. Een subtiele hint van grapefruit geeft de wijn een levendige frisheid. Ondanks zijn rijke karakter blijft de wijn speels en sappig, met een aangename structuur. De mineraliteit van de wijngaard komt mooi naar voren. De afdronk is breed en lang, met een zachte toets van lychee die blijft hangen. Deze Sanct Valentin Gewürztraminer bezit een prachtige balans tussen frisheid en rijkdom.
Punten 88/100 - Cantina Tramin Gewürztraminer Nussbaumer 2022 – Alto Adige – Südtirol DOC
De wijngaarden die zich bevinden aan de steile hellingen van de Monte Roen, in de buurt van Tramin, op een hoogte tussen de 350 en 550 meter boven zeeniveau. De druiven worden met de hand geplukt en ondergaan een vinificatie in roestvrijstalen tanks. Na de fermentatie rust de wijn op zijn fijne droesem gedurende 14 maanden. In het glas presenteert de wijn zich met een schitterend helder bleekgouden kleur. De tranen in het glas verraden al iets van de rijkdom die deze wijn te bieden heeft. De neus opent met een boeiende mengeling van fruitige en florale aroma’s. Peer, perzik en gedroogde abrikoos springen er meteen uit, gevolgd door de geur van gedroogde mandarijn en het tropische karakter van lychee. Daarnaast komt een elegante geur van geparfumeerde rozen en kamperfoelie naar voren, die samen met een sterke kruidigheid de neus complex en veelzijdig maakt. De smaak is net zo intrigerend als de geur. Een uitgesproken kruidig profiel domineert, maar de fruittonen uit de neus keren harmonieus terug in de mond: rijpe peer, perzik en abrikoos komen prachtig samen met subtiele citrusnuances. De wijn is rijk en vol van smaak, maar behoudt dankzij zijn frisse zuren een mooie balans. Het mondgevoel is rijk, breed en verfijnd, met een levendige frisheid die de structuur mooi in evenwicht houdt. De afdronk is lang en indrukwekkend. Net als in de mond begint het einde kruidig en mineraal, met een prachtige persistentie van de fruit- en kruidtonen. De complexiteit van de wijn blijft tot het laatste moment aanwezig, wat zorgt voor een lange, gelaagde nasmaak die mooi blijft hangen.
Punten 89/100 - Weingut Pfitscher Gewürztraminer Rutter Riserva 2017 – Alto Adige – Südtirol DOC
De wijngaarden komen uit de single vineyard Rutter die in Egna liggen, op een hoogte van ongeveer 300 meter liggen. Na een zachte persing vindt de fermentatie plaats in roestvrijstalen tanks. De wijn rijpt vervolgens op zijn afgestorven gistcellen verder. In het glas schittert de wijn met een helder goudgele kleur, een voorbode van de concentratie en diepgang. De tranen in het glas bevestigen de rijkdom en de licht romige textuur die je mag verwachten. De neus is onmiddellijk betoverend en complex. Delicate hints van lichte honing en zeste van bloedsinaasappel openen de geurbeleving, gevolgd door een intrigerende kruidigheid. Tropisch fruit zoals ananas en mango komen subtiel naar voren, terwijl florale tonen van rozen de wijn een verfijnde, geparfumeerde elegantie geven. Een toets van witte peper zorgt voor een extra laagje kruidigheid. In de mond is de wijn fris, breed en buitengewoon complex. De kruidige en fruitige tonen uit de neus komen prachtig terug, met een extra dimensie van mineraliteit die het geheel naar een hoger niveau tilt. Je proeft een heerlijk bittertje van pompelmoes, dat samen met de frisse zuren de wijn spannend houdt en zorgt voor een levendige smaakervaring. De balans tussen de rijke smaak en de frisheid is perfect, waardoor de wijn nooit te zwaar aanvoelt. De afdronk is lang, verfijnd en blijft mooi evolueren. De mineraalrijke structuur zorgt voor een aanhoudende frisheid, terwijl de kruidigheid en het fruit nog lang aanwezig blijven. De combinatie van complexiteit en elegantie maakt deze wijn een echte topper.
Punten 91/100
Filed under: Vini Italiani | Tagged: Alto Adige, cantina bozen, falkenstein, franz haas, Gewurztraminer, gump hof, hofstatter, Italian wine ambassador, kleinstein, lyra, Nals margreid, nussbaumer, Pfitscher, praesulis, rutter, sanct valentin, St. michael-Eppan, stoass, sudtirol, tenuta ebner, Tiefenbrunner, tramin, vigna kolbenhof, vinschgau, wijnkennis | Leave a comment »
Bottle Case 