Welkom in onze serie Chianti Classico UGA ‘Classificatie revisted’ waarin we de nieuwe geografische indeling van Chianti Classico onder de loep nemen. En waar beter te beginnen dan in Greve, de poort naar Chianti Classico? Om deze diepe duik in terroir en traditie te begeleiden, schenk ik mezelf een glas Querciabella Chianti Classico 2016 in, een wijn die perfect past bij de elegantie en structuur waar Greve om bekendstaat. Met een frisse neus van kersen en viooltjes in het glas en de schoonheid van dit historische wijngebied in gedachten, is het tijd om Greve in al haar facetten te ontdekken.
De UGA Greve ligt in het noordoosten van Chianti Classico, in Greve in Chianti één van die wondermooie wijndorpjes van Chianti Classico. Dit gebied, dat sinds 2023 officieel als UGA (Unità Geografiche Aggiuntive) Greve wordt erkend, beslaat een enorm oppervlak van 11.570 hectare (28.590 acres), waarvan slechts 620 hectare (1.539 acres) beplant is met wijngaarden voor Chianti Classico.
De gemeente Greve in Chianti is opgedeeld in vier UGAs:
- Greve
- Panzano
- Montefioralle (actief vanaf 2027)
- Lamole (actief vanaf 2027)
De geografie van UGA Greve
Een analyse van UGA Greve begint bij de heuvels die uitkijken over de Greve-rivier, omdat de meeste wijngaarden zich op deze hellingen bevinden, meer bepaald in het zuidelijke en centrale deel. Bovendien biedt deze vallei een buitengewoon spectaculair landschap.
De Greve vallei heeft een bijzonder rechtlijnig verloop vanaf het zuiden, te beginnen in de omgeving van Monte San Michele en Poggio Querciabella, en strekt zich noordwaarts uit richting Florence. De westelijke en oostelijke hellingen vormen een opvallend contrast:
- De oostelijke helling omvat enkele wijngaarden van Panzano en de Montefioralle UGA, maar strekt zich niet verder uit dan Colognole.
- De westelijke helling loopt van Casole en Ruffoli tot aan Greti, langs gebieden zoals Uzzano, waar een deel van de meest verfijnde wijnen uit Greve wordt geproduceerd.
Bij Greti maakt de Greve rivier een scherpe wending naar het westen richting San Casciano Val di Pesa, en tegelijkertijd verandert het landschap abrupt. Hier, in de zones Chiocchio en Strada in Chianti, worden de heuvels zachter en krijgen de bodems een hoger kleigehalte, wat leidt tot een ander soort Sangiovese-profiel: rondere en genereuzere wijnen met een uitgesproken rode kersenkern.
Wanneer men de Ema stroom oostwaarts volgt vanaf Meleto (niet te verwarren met het dorp in Gaiole in Chianti), versmalt de vallei eerst tussen de uitlopers van de Chianti heuvels, voordat ze zich verbreedt in het kleine bekken van San Polo in Chianti. Hier liggen de wijngaarden voornamelijk op zonrijke hellingen aan de voet van Monte Masso en in gebieden zoals Rinforzati en Poggio Citerna.
Ten zuiden van dit gebied loopt nog een tweede vallei, vanuit Castello di Sezzate richting Cintoia, Panca en verder Dudda en Lucolena. Deze regio bevindt zich langs de oostelijke kant van de Chianti-bergen, en vormt een zeldzame uitzondering binnen de Chianti Classico DOCG, vergelijkbaar met het gebied Starda in Gaiole in Chianti.
Een historische brug tussen Florence en Siena
Greve was door de eeuwen heen een strategisch handelscentrum op de route tussen Florence en Siena. De stad wordt gekenmerkt door haar driehoekige piazza, waar sinds de Middeleeuwen handelaren, boeren en wijnverkopers samenkwamen om hun goederen te verhandelen (en waarschijnlijk ook om te discussiëren over welke Chianti het beste was).
Greve is altijd een brug geweest tussen de robuustere stijl van zuidelijkere Chianti Classico wijnen en de meer elegante, hooggelegen expressies uit de zone.
De complexe terroir van Greve
Geologisch gezien is Greve een van de meest diverse en complexe zones van Chianti Classico. De variatie in terroir en hoogteligging speelt een cruciale rol in de smaakprofielen van de wijnen die hier worden geproduceerd. De bodems in UGA Greve bestaan uit een unieke mix van sillano, pietraforte en schalie, elk met een specifieke invloed op de wijnstijlen. Daarnaast varieert de hoogte in Greve van 110 meter tot 465 meter, wat de expressie van Sangiovese aanzienlijk beïnvloedt.
Sillano: compacte leisteen met mineraalrijke expressie
Sillano is een oude, compacte vorm van leisteen die rijk is aan mineralen en vaak in combinatie met mergel voorkomt. Dit type bodem zorgt voor een goede drainage, wat essentieel is voor wijnbouw in een klimaat waar zomers droog kunnen zijn.
Wijnstijlen afkomstig uit wijngaarden op sillano-bodems hebben meestal:
- Hoge aromatische finesse – De mineraliteit in sillano vertaalt zich in subtiele florale tonen en een frisse, heldere fruitexpressie.
- Strakke, lineaire structuur – Deze wijnen hebben vaak een spitse, precieze tanninestructuur en een levendige aciditeit, wat ze ideaal maakt voor langere rijping.
- Elegant en mineraal – De wijnen tonen vaak een zoutige, bijna ijzerachtige mineraliteit, vooral in koelere wijngaarden op hogere hoogtes.
Pietraforte: ruwe zandsteen voor stevigheid en structuur
Pietraforte is een harde zandsteen die in verschillende delen van Toscane voorkomt, vooral in heuvelachtige en bergachtige zones. Het is een zwaar, compact gesteente dat een diepe invloed heeft op de wijnstijlen.
Wijnen van wijngaarden op pietraforte-bodems worden gekenmerkt door:
- Stevige tannine en een robuuste structuur – Deze wijnen hebben vaak een krachtiger mondgevoel en een lange afdronk.
- Minder uitbundig fruit, meer aardsheid – De wijnen kunnen meer gedroogde kruiden, tabak en balsamico toetsen dan die uit sillano bodems.
- Grote rijpingscapaciteit – De structuur van deze wijnen zorgt ervoor dat ze uitstekend kunnen ouderen, waarbij de tannine verzachten en complexe tertiaire aroma’s ontwikkelen.
Schalie: brokkelige mergel voor warmte en diepte
Schalie is een losser, meer gelaagd sedimentair gesteente dat wordt gevormd uit klei- en modderafzettingen die onder druk zijn samengeperst. Dit type bodem warmt snel op en houdt warmte vast, wat bijdraagt aan een snellere rijping van de druiven.
Wijnen uit wijngaarden op schalie-bodems hebben vaak:
- Vol, rijp fruit en een genereus mondgevoel – Door de warmtevasthoudende eigenschappen van schalie, krijgen druiven meer zonexpositie en ontwikkelen ze een rijkere fruitexpressie, zoals rijpe kersen en pruimen.
- Zachtere tannine en een rondere textuur – In tegenstelling tot de wijnen van pietraforte, die steviger kunnen zijn, zijn schalie wijnen vaak toegankelijker en zachter in hun jeugd.
- Subtiele kruidigheid en aardse tonen – De mineraliteit uit schalie kan een vage rokerigheid of truffelachtige ondertoon aan de wijn geven, vooral na enkele jaren rijping.
De samenhang tussen bodem en wijnstijl in UGA Greve
Omdat Greve uit een mozaïek van bodems bestaat, zijn de wijnen hier uiterst veelzijdig. De bodems zijn echter niet uniform verdeeld; bepaalde zones hebben een concentratie van een bepaald type gesteente, wat leidt tot subtiele verschillen tussen wijnen uit verschillende delen van de UGA.
- Noordelijke zone (Strada in Chianti, San Polo in Chianti, Greti) – Hier domineren schalie- en kleibodems, wat leidt tot brede, gestructureerde en volle wijnen met een expressieve fruitkern.
- Centrale zone (rond de Greve-rivier en vallei bij Montefioralle) – De mix van sillano en pietraforte zorgt hier voor wijnen met een stevige ruggengraat, een minerale toets en een goed rijpingspotentieel.
- Zuidelijke zone (Dudda, Lucolena, Castello di Sezzate) – Hier overheersen sillano bodems, waardoor de wijnen lichter en eleganter zijn, met een uitgesproken bloemige en minerale toets.
Greve een uniek terroir!
Het samenspel van sillano, pietraforte en schalie in Greve zorgt voor wijnen met een onmiskenbare balans tussen elegantie, structuur en frisheid. Dankzij de grote geologische diversiteit kunnen wijnmakers in Greve wijnen produceren die variëren van stevig en rijpingswaardig tot luchtig en floraal.
De unieke combinatie van bodem, hoogte en microklimaat maakt Chianti Classico UGA Greve tot een van de meest gevarieerde en dynamische gebieden binnen de appellatie, waar zowel krachtige, gestructureerde wijnen als verfijnde, subtiel gelaagde expressies ontstaan.
Belangrijke producenten uit UGA Greve
Hoewel de UGA Greve aanduiding officieel is geïntroduceerd in 2023, zal het nog even duren voordat je deze vermelding daadwerkelijk op de etiketten ziet verschijnen. Dit komt doordat de UGA-classificatie voorlopig enkel geldt voor Gran Selezione wijnen, die een langere verplichte rijping ondergaan voordat ze op de markt komen. Hierdoor zijn de eerste Chianti Classico Gran Selezione UGA Greve-wijnen pas na enkele jaren beschikbaar.
Toch zijn er al verschillende producenten die zich actief inzetten om het terroir van Greve op de voorgrond te brengen en binnenkort hun eerste wijnen met deze aanduiding zullen uitbrengen. Enkele sleutelfiguren in Greve zijn:
Historische wijnhuizen
- Vicchiomaggio – Een historisch landgoed dat klassieke gestructureerde Chianti Classico produceert, met een elegante en minerale signatuur.
- Vignamaggio – Een Renaissance wijndomein met een expressieve Gran Selezione vol diepte en balans.
- Villa Calcinaia – Al sinds de 16e eeuw in handen van de Capponi-familie, bekend om verfijnde, langlevende Sangiovese-wijnen.
Moderne en ambachtelijke producenten
- Podere Campriano – Een kleinschalige biologische producent die terroir-gedreven en ambachtelijke Chianti Classico wijnen maakt.
- Podere Poggio Scalette – Een modern, hooggelegen domein met gestructureerde en aromatisch expressieve wijnen.
- Carpineto – Een gerespecteerde naam in Toscane, bekend om klassieke, stevige en lang rijpende Chianti Classico Riserva’s.
Duurzame en innovatieve producenten
- Querciabella – Een pionier in biodynamische en biologische wijnbouw, bekend om zijn zeer verfijnde, mineraalgedreven Chianti Classico Riserva.
Waarom je Chianti Classico UGA Greve moet proeven
De uitzonderlijke diversiteit in terroir en microklimaat maakt Greve tot een van de meest fascinerende UGAs binnen Chianti Classico. Of je nu houdt van krachtige, robuuste Sangiovese gedreven wijnen met diepe structuur of juist de voorkeur geeft aan verfijnde, florale en mineraal gedreven expressies, Greve biedt een ongeëvenaarde veelzijdigheid.
Dankzij de nieuwe UGA-labeling is het nu gemakkelijker dan ooit om een fles te vinden die de authentieke essentie van Greve weerspiegelt. Deze wijnen vertellen een verhaal over eeuwenoude tradities, unieke bodems en de passie van toegewijde wijnmakers die elk jaar het beste van hun terroir in de fles leggen.
En mocht je jezelf ooit bevinden op het historische plein van Greve, laat de kans dan niet liggen om een glas Chianti Classico UGA Greve te bestellen. Combineer het met een schoteltje antipasto di terra, neem de tijd om de omgeving in je op te nemen, en ontdek hoe een streek niet alleen in een wijn kan worden geproefd, maar ook kan worden beleefd.
Filed under: Vini Italiani | Tagged: carpineto, Chianti, chianti classico, firenze, gran selezione, greve, greve in chianti, Italian wine ambassador, pietraforte, podere campriano, podere poggio scalette, Querciabella, Sangiovese, schalie, siena, sillano, toscana, Toscane, uga, unita geografica aggiuntiva, vicchiomaggio, vignamaggio, villa calcinaia, wijn, wijnkennis | 8 Comments »
Bottle Case 