Bricco en Sori – What’s in a name?

We blijven nog even doordansen op onze diverse degustaties uit Piemonte die we de afgelopen weken beleefden. Vele van de wijnen uit deze regio krijgen een naam mee die begint met Bricco of Sori. Denk maar aan Bricco dell’Uccelleno van Braida die we proefden tijdens de Barbera degustatie of aan de namen van de wijnen van de misschien wel meest legendarische wijnmaker uit Piemonte ‘Angelo Gaja’ met zijn Sori Tildin of Sori San Lorenzo! Met een vette knipoog naar Amici wijnmeester Peter om zich niets aan te trekken van mogelijke commentaren en deze laatste twee wijn gewoonweg een keer op onze degustatietafel te plaatsen (neem 4 in plaats van 3 flessen)!

Bricco en Sori zijn dus namen die liefhebbers van wijnen uit Piemonte niet vreemd in de oren zullen klinken! Deze namen, gevormd door het lokale dialect, hebben wel degelijk een betekenis en bieden een kijkje in de mogelijke karakteristieken van de wijnen zelf. Laten we eens ontdekken wat er net schuil gaat achter deze namen!

Wat betekenen “Bricco” en “Sorì”?

  • Bricco: In het PiĂ«montese dialect verwijst “Bricco” naar het hoogste punt van een heuvel. Dit is de top van de wijngaard, vaak de meest zonovergoten plek, waar druivenranken profiteren van uitstekende blootstelling aan zonlicht en ventilatie. Deze omstandigheden maken het een ideale locatie om druiven van premiumkwaliteit te telen die bestemd zijn voor de beste wijnen uit de regio.

  • Sorì: Deze term duidt een zonnige, zuidelijk georiĂ«nteerde helling aan. Het woord vindt zijn oorsprong in “sole,” wat zon betekent, en benadrukt de warme, optimale omstandigheden op deze hellingen. In het koelere klimaat van PiĂ«mont krijgen druiven hier voldoende zonlicht, waardoor ze volledig kunnen rijpen en wijnen kunnen voortbrengen die rijk, gebalanceerd en complex zijn.

Het gebruik van deze termen op wijnetiketten weerspiegelt de agrarische geschiedenis van Piemonte en de diepe kennis die generaties boeren hebben opgedaan over hun land. Maar achter deze woorden schuilen ook verhalen van arbeid en toewijding.

Wijnen met “Bricco” of “Sorì” op het etiket

Wanneer je deze namen op een Piëmontese wijnfles ziet, geven ze vaak een niveau van prestige en kwaliteit (neem dit toch maar met een korreltje zout) aan, en vaak ook een vleugje geschiedenis en mystiek die de verhalen van de regio weerspiegelen.

Bricco-wijnen

Wijnen met de aanduiding “Bricco” komen van de hoogste delen van de heuvels, waar druiven groeien in koelere temperaturen en profiteren van uitstekende drainage en luchtcirculatie. Dit resulteert in wijnen met kracht, structuur en een enig verouderingspotentieel. Hier tref je vaak een verfijnde balans tussen zuurgraad en concentratie, waarbij druivensoorten als Nebbiolo, Barbera of Dolcetto de hoofdrol spelen.

Een beroemd voorbeeld is de “Bricco dell’Uccellone” (Barbera d’Asti), die niet alleen geliefd is vanwege zijn rijke, krachtige smaak, maar ook vanwege de legende achter zijn naam. De wijngaard werd ooit beheerd door een eigenaardige vrouw die in de regio bekendstond als “l’uccellone”—de grote vogel. Ze droeg altijd zwarte gewaden en haar imposante aanwezigheid werd het symbool van de heuvel waar deze prachtige wijn vandaan komt. Dit soort verhalen geven een extra laag aan de ervaring van het drinken van een Bricco-wijn: je proeft niet alleen de druiven, maar ook de geschiedenis van de plek.

Sorì-wijnen

Sorì-wijnen komen van zuidelijke hellingen, waar de druiven baden in zonlicht. Deze wijnen staan bekend om hun rijpe, warme en intense smaak. De zonovergoten omstandigheden zorgen voor volledig ontwikkelde fruittonen, een weelderige textuur en een verleidelijk evenwicht tussen rijkdom en elegantie.

Neem bijvoorbeeld de legendarische “Sorì San Lorenzo”, gecreĂ«erd door Angelo Gaja. Deze wijn is niet zomaar een eerbetoon aan een zonnige helling; de naam verwijst ook naar de familiekapel die naast de wijngaard staat. Het is een wijn met een ziel, geboren uit de unieke combinatie van terroir en familiegeschiedenis. Gaja’s “Sorì Tildìn”, een ander icoon, draagt de bijnaam van zijn grootmoeder Clotilde, een vrouw die symbool stond voor toewijding en respect voor het land.

Meer dan namen: Een reflectie aan terroir

Beide termen belichamen Piëmont’s terroir-gedreven filosofie. Ze vieren de subtiele wisselwerking tussen zon, bodem en helling die elke wijngaard definieert. In een regio waar microklimaten dramatisch kunnen variëren van de ene heuvel naar de andere, communiceren “Bricco” en “Sorì” aan wijnliefhebbers dat ze genieten van een wijn die is ontstaan uit zorgvuldige observatie en respect voor het land.

De decadentie van een wijnclub – Editie 2017

Terwijl de aftrap van de nieuwe jaren van zowel Wijnclub ‘Het Negende Vat’ als Wijnclub ‘Op De Klippen’ reeds is gegeven kijk ik nog een keertje achterom naar het einde van het vorige seizoen. Meer bepaald naar onze super degustaties. Het concept is poepsimpel: We openen een aantal ‘grootse’ wijnen, laten er een hapje bij komen en… Genieten!! Zo eenvoudig kan het wijnclub leven zijn. Ik kijk er steeds weer naar uit de organisatie in handen te nemen en de selectie van de wijnen doet me vaak, reeds maanden op voorhand, watertanden. Voor de laatste editie had ik voor een nieuwigheid gezorgd. Tussen alle Italiaanse wijnen had ik bij elke club een ‘mol’ gestoken. Zeg maar een niet-Italiaanse wijn.

Graag laat ik julli mee genieten van onze decadentie op de proeftafel. De commentaren zijn mijn eigen proefnotities alsook de punten. Zoals het hoort op een wijnclub is alles voor discussie vatbaar.

De wijnen:

  1. Montenisa Brut Saten 2009 – Franciacorta – 39,50 €
    Deze pure Chardonnay heeft 48 maanden kelderrijping achter de rug alvorens hij in de fles gaat. Het is een correcte smaakvolle Franciacorta maar niet de allergrootste. 87/100
  2. Antica Fratta Quintessence Riserva Extra Brut – Franciacorta – 39,50 €
    Blend van 80% Chardonnay en 20% Pinot Nero met een periode van 60 maanden sur lattes. Vele, fijne bubbels, Mooie zuivere neus. Nazinderend en mineralig. Opnieuw zeer correct. 85/100
  3. Podere Caiarossa Bianco 2014 – Toscana IGT – 35,20 €
    Blend van Chardonnay met Viognier. Houtlagering van 9 maanden.
    Sublieme, complex, zeer rijke witte wijn. Enige tijd in het glas komt de wijn nog beter uit. Heerlijk! 89/100
  4. Silvio Jermann Vintage Tunina 2014 – Venezia Giulia IGT – 36,60 €
    Sauvignon Blanc + Chardonnay + Ribola Giallo + Malvasia + Picolit. Rijping in deels foeders, deels barriques. Heldere, zuivere, verfijnde, mineralige, versmolten, dragende wijn. I just LOVE IT. 94/100
  5. Marina Cvetic Iskra 2009 – Montepulciano D’Abruzzo DOC – 23,00 €
    Oorspronkelijk had ik hier de Gianfranco Fino ES Primitivo hier voorzien. Helaas bracht de kurkduivel roet in het eten. Back up was voorzien en dus ging de Iskra, een 100% Montepulciano van Marina Cvetic open.
    Deze wijn koppelt op een sublieme wijze de groenkruidigheid aan het rijke rijpe fruit zonder zijn sublieme frisheid in te boeten. 92/100
  6. Punica Barrau 2012 – Isola dei Nuraghi IGT – 28,90 €
    Samengesteld uit 85% Carignan, 10% Cabernet Sauvignon en 5% Merlot met 18 maanden houtlagering. Een dot van een wijn. Zeer rijke, complexe neus. Zeer smakelijke krachtige tannine. Kruidig en verdomd zeer lekker. Quasi perfectie. 98/100
  7. Oasi Degli Angeli Kurni Rosso 2012 – Marche IGT – 72,35 €
    Pure Montepulciano met 20 tot 22 maanden vatrijping. Dansende framboosjes in combinatie met Cassis en pruim. Redelijk zoet overkomend. 90/100
  8. Macchialupa Le Surte 2008 – Taurasi DOCG – 28,80€
    Volbloed Aglianico met 12 maanden vatlagering. 2008 en ondertussen heeft de wijn zich een beetje gegeven en begint hij mooi op dronk te komen. Hij toont voornamelijk wat Aglianico te bieden heeft in het glas. Een klepper van formaat met de nodige kracht gekoppeld aan verfijning. 92/100
  9. Weingut Duijn BĂĽhlerthaler Engelsfelsen 2008 – Baden – 39,50 €
    De mol bij Wijnclub Op De Klippen. Een Duitse Pinot Noir, gemaakt door een Nederlander die 24 maanden houtrijping krijgt (De wijn, niet de Nederlander). Hoewel deze wijn door de meeste deelnemers niet gesmaakt werd blijf ikzelf dit een buitengewoon subliemen Pinot Noir vinden. Dit heeft voor mij alles wat ik zoek bij deze druif. 96/100
  10. Valderiz Tomas Esteban 2009 – Ribera del Duero – 63,95 €
    De mol bij Wijnclub Het Negende Vat. Pure Tempranillo die 24 maanden op eiken vaten heeft gerijpt. Complextieti troef bij deze stevige knaap. Heerlijk krachtig in het glas. Juweeltje! 93/100
  11. Fattoria Le Pupille Saffredi 2013 – Maremma Toscana IGT – 57,90 €
    60% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 10% Petit Verdot. 18 maanden vatrijping. Zelden zulke concentratie gezien in een wijn. Anyway… vergeet Bordeaux wanneer je deze wijnen kan drinken van hun druiven. Onbestaand ginds in Frankrijk. 94/100
  12. Albino Rocca Vigneti Brich Ronchi Riserva 2004 – Barbaresco DOCG – 54,60 €
    Nebbiolo dus met enkele jaren op zijn teller. De wijn rust gedurende 27 maanden in Grandi Botti. Merkbaar dat de tand des tijds de wijn een beetje heeft aangetast. 88/100
  13. Gomba Boschetti Sori 2006 – Barolo DOCG – 36,40 €
    Pure Nebbiolo met een rijping van 24 maanden. In het bezit van een sublieme neus en een ongelooflijk finesse. Een ware lekkernij. 95/100
  14. Gualdo del Re Cabraia 2009 – Toscana IGT – 56,80 €
    De Cabraia is een Cabernet Franc die 18 maanden rijpt op eiken vaten. Hij is zo ongevoorstelbaar complex. Zo smaakvol en nog een en al pit. 96/100
  15. Podere Caiarossa Rosso 2011 – Toscana IGT – 51,60 €
    Samenspel tussen Merlot, Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Syrah, Sangiovese, Petit Verdot en Alicante Bouschet. 20 maanden in eiken vaten. De gekleurde tranen in het glas is de aanzet tot wat ons tot tranens toe brengt. MamaMia, bedankt om dit tot ons te laten komen! 99/100
  16. Felsina Colonia 2010 – Chianti Classico DOCG – 94,00 €
    Sangiovese met 36 maanden rijping in eiken vaten. Deze topper van Felsina is eenvoudigweg meesterlijk. De neus smijt zich volledig en de mond doet je snakken en uiteindelijk snikken omdat het glas leeg is. 96/100
  17. Podere Giodo 2011 – Brunello di Montalcino DOCG – 94,50 €
    Sangiovese Grosso dus met 36 maand rijping in het vat. Brunello zoals we Brunello kennen. Overvloedig maar smakelijk. EĂ©n van de betere Brunello’s die ik mocht proeven. 94/100
  18. Stefano Accordini Il Fornetto 2007 – Amarone delle Valpolicella DOCG – 103 €
    75% Corvina en 25% Corvinone met 36 maand rijping in eiken vaten. Helaas vervalt deze Amarone en de fout waarin de meeste Amarone’s vervallen. TĂ©, tĂ©, tĂ©… Te veel overvloed, overdaad is zelden goed. Meer frisheid ware wenselijk geweest. Te log voor mij. 86/100

En ondertussen, ondertussen ben ik alweer bezig aan het verzamelen van de flessen voor onze 2018 editie. Een ware opgave die ik met een zeer grote overgave tot zijn goed recht wens te brengen.
Heb je trouwens suggesties, laat ze maar komen! Voorwaarde is het moet aan de decadentie-tradities voldoen. En welk land is er meer decadent dan ons geliefde italië?

untitled