Asparagi & amici: Italiaanse wijn als beste tafelgenoot

Asperges zijn terug – en ze verdienen een wijn met finesse

Zodra april zich aandient, begint het bij menig fijnproever te kriebelen. Het aspergeseizoen is kort, intens en gastronomisch gezien een jaarlijks hoogtepunt. Slechts een tweetal maanden lang siert het witte goud onze borden – net genoeg tijd om menig menukaart op z’n kop te zetten en chefs tot creatieve hoogtes te dwingen.

‘Wit goud’, zo noemen we de asperge hier. Poëtisch misschien, maar laat ons eerlijk zijn: qua verbeelding kunnen we nog iets leren van onze Franse en Duitse buren. Daar spreken ze over Pointes d’amour of Liebesspitzen. Liefdespuntjes. Daar krijg je meteen zin van om de tafel feestelijk te dekken.

Asperges in Italië – Asparagi con passione

Hoewel we in België en Nederland verzot zijn op het witte goud, is Italië allerminst onbekend terrein voor aspergeliefhebbers. Integendeel, asparagi maken al eeuwenlang deel uit van de Italiaanse eetcultuur, van noord tot zuid.

In het noorden, rond Veneto en Friuli, vind je de beroemde Asparago Bianco di Bassano, een beschermde streekproductie met DOP-status. Deze witte asperges worden vaak geserveerd met een zachtgekookt ei en olijfolie, simpel en puur. In Emilia-Romagna is asparagi alla Bismark populair: gebakken asperges met een spiegelei en Parmezaanse kaas. En natuurlijk zijn ze ook geliefd in risotto’s, zoals de romige risotto agli asparagi, afgewerkt met een beetje citroen en Pecorino.

Verder naar het zuiden verschijnen vooral de groene asperges op tafel, vaak gegrild of verwerkt in frittata’s, pasta’s of salades. Sicilië kent zelfs een wilde variant, asparagi selvatici, met een wat bittere, kruidige toets.

🇮🇹 Wist je dat… Italië tot de vijf grootste aspergeproducenten van Europa behoort?
En dat sommige regio’s zoals Veneto en Trentino zelfs asparagi-wijnroutes en lente-festivals organiseren?

Of het nu in eenvoud of in verfijning is: ook de Italianen weten de sensuele elegantie van asperges op waarde te schatten. Niet verwonderlijk dus dat zoveel Italiaanse wijnen er wonderwel bij passen.es op waarde te schatten.

Verleidelijk en verfijnd

Wist je trouwens dat asperges als afrodisiacum worden beschouwd? Ze zijn dus niet alleen een delicatesse, maar ook een subtiele knipoog op je bord. Zonder blozen op tafel én in het glas, want jawel, bij asperges hoort een goed gekozen wijn. En dat is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

Asperges zijn namelijk een buitenbeentje in de wereld van wijn en spijs. We denken zelden aan een passende wijn bij groenten – onterecht overigens – maar bij asperges is het bijna een reflex. Elk jaar opnieuw duikt dezelfde vraag op: welke wijn past erbij? En dit keer beantwoorden we die vraag met een uitgesproken focus: welke Italiaanse wijn past erbij?

Want laten we eerlijk zijn: Italië heeft alles in huis om het delicate karakter van asperges te begeleiden. Van frisse bergwijnen tot zonnige witte parels met mediterrane kruiden, het aanbod is net zo divers als de Italiaanse keuken zelf. En net zoals de asperge, vaak eenvoudig, maar verfijnd bereid, zijn ook Italiaanse wijnen geworteld in terroir, traditie en subtiele expressie.

Delicaat maar duidelijk

Het antwoord? Zoals altijd hangt het af van de bereiding. Maar als je puur de zachte, aardse elegantie van de asperge in de verf wil zetten, zijn er enkele basisregels:

❌ Geen overdreven houtlagering die de finesse overstemt
❌ Vermijdt een zekere complexiteit maar kies voor ‘straight-on’ wijnen
✔️ Kies voor frisse, zuivere witte wijnen met fijne zuren
✔️ En liefst een zekere elegantie, verfijning, lichtvoetigheid
✔️ Florale of licht kruidige aroma’s die aanvullen, niet domineren

Arneis uit Roero – een onverwachte match made in heaven

Elegant, aromatisch én verrassend veelzijdig

Onder de vele Italiaanse witte druiven is er één die steeds weer weet te verrassen in combinatie met asperges: Arneis, afkomstig uit de heuvelachtige Roero-regio in Piemonte.

Lang stond deze druif in de schaduw van de machtige Nebbiolo, waarvoor hij diende om de scherpe kantjes van de Barolo’s te verzachten. Maar sinds hij z’n plaats op het podium opeist, blijkt Arneis veel meer te zijn dan een begeleider. Hij is een karaktervolle witte wijn op zichzelf, die finesse koppelt aan structuur.

Wat maakt Arneis nu zo geschikt voor asperges?
Eerst en vooral: zijn frisse, maar zachte zuren sluiten naadloos aan bij de delicate bitterheid en de vegetale toets van asperges. Het wijnprofiel is genuanceerd en evenwichtig, met aroma’s van perzik, peer, amandel, witte bloemen en… een opvallende hoptoets. En net die hoptoets maakt Arneis uniek in het samenspel met asperges. Hop brengt een subtiele kruidigheid en florale bitterheid, die perfect resoneert met het groene, licht bittere karakter van de groente. Arneis verbindt met de asperge, hij verfraait haar, zonder te overheersen.

Roero Arneis combineert bovendien een zekere romigheid in de mond met een droge, cleane finale. Perfect bij zachte bereidingen zoals asperges à la flamande, een risotto met groene asperges of witte asperges met een zachte vinaigrette.

Hedendaagse Italiaanse suggesties – 6 witte wijnen bij asperges

Wijnen die méér doen dan begeleiden – ze verrijken het gerecht

1. Zibibbo (Sicilië)
Aromatisch, bloemig en met een elegante kruidige ondertoon. De geur van jasmijn, citrusbloesem en oranjebloesem maakt deze wijn verrassend fris – ideaal bij asperges met een Aziatische twist, ceviche of lichte vinaigrettes.

2. Verdicchio Superiore (Marche)
Strak en mineraal, met fijne bitters. Ideaal bij klassieke bereidingen met botersaus of Hollandaise.

3. Soave (Veneto)
Zacht aromatisch, met florale toetsen en een lichte amandeltoon. Een fijne begeleider van asperges met ham of gerookte zalm.

4. Lugana (Gardameer)
Rond, sappig en subtiel kruidig. Combineert mooi met romige sauzen of pasta met asperges.

5. Cortese / Gavi (Piemonte)
Verfrissend en elegant, met een zilte toets. Brengt structuur en frisheid naast de zachte asperge.

6. Sauvignon Blanc (Alto Adige)
Fris, strak en met verfijnde kruidigheid. De berglucht proef je – ideaal bij asperges met een kruidige vinaigrette of groene kruiden.


🍾 Extra feestelijk? Serveer een glas Brut Nature van Franciacorta, Trento DOC of Alta Langa.
Fijne bubbels geven asperges net dat tikje extra klasse.


Tot slot: durf ontdekken

Laat je verleiden door de lente in je glas. Of je nu kiest voor een ingetogen, klassieke combinatie of een onverwachte, eigenzinnige pairing. De juiste wijn tilt een aspergegerecht moeiteloos van eenvoudig naar subliem.

Durf spelen met texturen, met geuren, met terroir. Laat je leiden door intuïtie, door streek, of door pure nieuwsgierigheid. Kies voor een wijn die aanvult in plaats van overheerst. En wie weet ontdek je een pairing die jouw persoonlijke klassieker wordt.

Met asperges op je bord en Italië in je glas kan het haast niet misgaan.

Proef, geniet, ontdek. Try it…!

Chiaretto: Het hippe Italiaanse Rosépareltje

Chiaretto is hip, Chiaretto is hot, Chiaretto is the talk of the town! But what the hell is Chiaretto?
In de uitgestrekte en gevarieerde wijnwereld van Italië zijn er talloze unieke stijlen en namen die de rijke wijntraditie van het land weerspiegelen. Een van deze verborgen schatten is Chiaretto, een verfijnde en levendige roséwijn met diepe wortels in de Italiaanse cultuur. We trokken op onderzoek!

Wat is Chiaretto en waar komt de naam vandaan?

De oorsprong van Chiaretto gaat terug tot 1896, toen het werd geproduceerd als een donkerroze wijn met een korte houdbaarheid. De naam is afgeleid van het Italiaanse woord “chiaro”, wat “helder” of “bleek” betekent, passend bij de delicate roze tint van de wijn. Pas in 2014 vond een revolutie plaats in de wijnproductie rondom het Gardameer: wijnmakers adopteerden Franse rosétechnieken om lichtere, beter houdbare wijnen te creëren. Vandaag de dag worden zowel klassieke als moderne stijlen Chiaretto geproduceerd

Waar wordt Chiaretto geproduceerd?

Chiaretto wordt exclusief geproduceerd in de regio rond het Gardameer, waar de Veneto- en Lombardijse wijngebieden samenkomen.

Het meest bekende productiegebied is Bardolino (Veneto). Dit gebied aan de oostelijke oevers van het Gardameer staat bekend om Chiaretto di Bardolino, gemaakt van druiven zoals Corvina, Rondinella en Molinara.

Daarnaast wordt Chiaretto ook geproduceerd aan de westelijke kant van het Gardameer in Lombardije, waar het bekend staat als Valtenesi Chiaretto, gemaakt onder de Valtenesi DOC (in principe moeten we Rivièra del Garda Classico DOC zeggen want Valtenesi DOC werd in 2017 geabsorbeerd door deze herkomstbenaming). Hier speelt de inheemse druif Groppello een prominente rol in de wijn.

Ook in de omgeving van Lugana (Zuid-Gardameer) zal je Chiaretto kunnen vinden. Dit kleine gebied produceert een roze wijn met een iets diepere tint, met druiven zoals Marzemino en Sangiovese​. Ook deze wijn zal onder DOC Rivièra del Garda op de markt komen.

De druiven en kenmerken

Chiaretto wordt doorgaans gemaakt van een blend van lokale blauwe druivensoorten, waaronder:

  • Corvina: Voor een fruitig en kruidig aroma.
  • Rondinella: Voegt bloemige en frisse tonen toe.
  • Groppello: Een inheemse druif uit Valtènesi, die bijdraagt aan een nootachtige, aardse smaak.
  • Molinara, Sangiovese en Barbera: Voor een levendige zuurgraad en complexiteit.

De wijn is bijna altijd droog, met een minerale, zilte toets die doet denken aan de zeelucht. Veel voorkomende aroma’s zijn kersen, citrus, en een lichte kruidigheid​.

Kenmerken van Chiaretto

Chiaretto is een wijn die bekend staat om zijn frisheid, elegantie en veelzijdigheid. Hier zijn enkele van de meest opvallende kenmerken:

  • Kleur: Een delicate, lichtroze tint, soms met een vleugje koper.
  • Aroma’s: Frisse tonen van rood fruit zoals aardbeien, frambozen en kersen, aangevuld met bloemige hints van rozen en viooltjes.
  • Smaak: Een frisse zuurgraad met smaken van citrus, rood fruit en een subtiele mineraliteit. In de afdronk kan een licht kruidige toets aanwezig zijn, afhankelijk van de gebruikte druiven.
  • Alcoholgehalte: Meestal licht, variërend van 11,5% tot 12,5%, wat de wijn ideaal maakt voor zomerse dagen.

Hoe drink je Chiaretto het beste?

Chiaretto is een veelzijdige wijn die varieert van bleekroze tot lichtrood, afhankelijk van de schilcontacttijd tijdens de productie. Sommige varianten zijn zelfs licht mousserend, hoewel de meeste stil zijn. De smaak is fris, met een uitstekende balans tussen fruitige en minerale elementen, ideaal als aperitief of bij diverse gerechten. Chiaretto wordt het best geserveerd op een temperatuur van 8 tot 10°C. Dit accentueert de frisheid en laat de aroma’s volledig tot hun recht komen.

Chiaretto: een wijn met een groeiende populariteit

In de afgelopen jaren heeft Chiaretto zijn plaats op de internationale wijnkaart versterkt. Met de groeiende vraag naar kwalitatieve roséwijnen heeft Chiaretto een trouwe schare fans opgebouwd, niet alleen in Italië, maar ook daarbuiten. Dankzij zijn veelzijdigheid en elegantie is het een perfecte keuze voor zowel wijnkenners als casual drinkers.

Conclusie

Chiaretto is meer dan alleen een wijn; het is een weerspiegeling van de unieke tradities en terroirs van Noord-Italië. Met zijn frisse, lichte karakter en veelzijdige toepassingen in de keuken, biedt deze rosé een verfijnde en toegankelijke wijnervaring. Of je nu een middag doorbrengt aan de oevers van het Gardameer of gewoon geniet van een glas in je eigen achtertuin, Chiaretto nodigt je uit om de zonnestraal van Italië in elk slokje te proeven.

Zorg ervoor dat je de volgende keer dat je een wijnwinkel bezoekt, een fles Chiaretto in je mandje legt – het zal je niet teleurstellen!

The road to becoming an Italian Wine Ambassador (IWA) – Part 4

Zaterdag 6 april: Dag 3
Het beloofde aan gelijkaardige dag te worden als de dag voordien. Al wijzigde ik wel het ochtendritueel door wat minder lang te ontbijten zodat er extra half uurtje was voor de studies én liet de transfer bus van het hotel naar Veronafiere aan me passeren. Aan een wandeling zou mijn lichaam meer genot hebben. Het beloofde immers zware kost te worden van bij de start.
Professor Scienza zat vol ongeduld op ons zat te wachten om een betoog te houden over de toekomstige problemen waar de wijnbouw voor staat omwille van de global warming. En dus kregen we een, alweer heerlijk boeiend, betoog over ‘How climate change will impact places of production, varieties and cultivation techniques in Italy. What can we learn from the past?’
Op de eerste dag kregen we al te horen hoe ze in Franciacorta aan het experimenteren zijn met de druif Erbamat om zicht hiertegen te wapenen. Vandaag hoorden we een veel diepgaander betoog. Professor Scienza voorspelde dat de geleidings- en snoeitechnieken die vandaag het meest gangbaar zijn zoals o.a. guyot, cordon,… opnieuw vervangen zullen worden door deze die in het verleden gebruikt werden. Pergola, bushvine training, alberello en dergelijke gaan opnieuw meer en meer gebruikt worden. Het opzoeken van hogere hoogtes lijkt een evidentie en is al even aan de gang. In dit opzicht ziet de professor een hoofdrol weggelegd in Abruzzo met Montepulciano die daar in de hoger gelegen gebieden rond de Gran Sasso een perfecte habitat zal vinden. Eenzelfde verhaal in Alto Adige maar dan voornamelijk met Schiava in de hoofdrol. Tenslotte is men al volop onderzoek aan het doen naar de ontwikkeling van nieuwe druiven die beter bestand zouden zijn tegen de warmte die dan de huidige druiven zullen vervangen.
De toekomst zal ons uitwijzen of de glazen bol zijn voorspellingen zullen uitkomen!

Guided tasting Session 3 + 4

Na de zware theoretische kost volgde er alweer een nieuwe uitgebreide proefsessie waarbij Sarah en Andrea ons bij onze hand namen en ons doorheen de te proeven wijnen loodsten. Ook vandaag kregen we de eerste twee wijnen blind geserveerd en mochten we een gok wagen naar de druif die we in het glas hadden. Gokken, ach… we weten het gewoon toch zeker (niet) 😉.
Hup, here we go!

  1. Baglio del Cristo di Campobello Grillo ‘Laluci’ 2023 (17,50 € – Vinvino)
  2. Tenute Rubino Brindisi DOC Susumaniello ‘Oltreme’ 2020 (14,40 € – Wijnkennis)
  3. Casa d’Ambra Ischia Doc Biancolella 2022 (14,60 € – Licata)
  4. Di Meo Fiano di Avellino DOCG 2022 (22 € – Niet in België)
  5. Mustilli Falanghina del Sannio DOC Sant’Agata dei Goti ‘Vigna Segreta’ 2021 (20 € – Niet in België)
  6. Cantine I Favati Greco di Tufo DOCG ‘Terrantica’ 2022 (20 € – Vandenbulcke)
  7. Masciarelli Trebbiano d’Abruzzo DOC Superiore ‘Castello di Semivicoli’ 2020 (28,40 € – Wijnkennis)
  8. Tenuta Ulisse Terre di Chieti IGP Pecorino 2023 (12 € – te koop op diverse plaatsen in België)
  9. Velenosi Marche IGT Passerina ‘Villa Angela’ 2023 (14 € – Niet in België)
  10. Decugnano dei Barbi Orvieto DOC Classico Superiore ‘Mare Antico’ 2022 (20 € – te koop op diverse plaatsen in België)
  11. Villa Simone Frascati Superiore DOCG ‘Villa dei Preti’ 2022 (15 € – Licata)
  12. Giangirolami Lazio IGT Malvasia Puntinata ‘Cardito’ 2022 (12,50 € – Caveman Wines)
  13. Bio Vio Riviera Ligure di Ponente DOC Pigato ‘Bon in da Bon’ 2022 (29 € – Il gusto Italiana in Belgio)
  14. Lunae Bosoni Colli di Luni DOC Vermentino ‘Cavagino’ 2022 (25 € – Niet in België)
  15. Pala Vermentino di Sardegna DOC ‘Soprasole’ 2022 (12,55 € – Bevovini)
  16. Capichera Vermentino di Gallura DOCG Superiore ‘Vign’Angena’ 2022 (29 € – Niet in België)
  17. Speri Valpolicella DOC Classico 2023 (12,50 € – Wijnen Michel)
  18. Bertani Valpolicella Ripasso DOC Valpantena 2021 (17,55 € – E-Wines)
  19. Monte del Frà Valpolicella Ripasso DOC Classico Superiore ‘Tenuta Lena di Mezzo’ 2020 (16,30 € – Uniquato)
  20. Le Gualte di Noemi Valpolicella DOC Classico Superiore 2013 (31 € – Wijnhuis Les terroirs)
  21. Zenato Amarone della Valpolicella DOCG Classico 2018 (52 € – te koop op diverse plaatsen in België)
  22. Grillo Iole Friuli Colli Orientali DOC Schioppettino di Prepotto 2020 (20 € – Niet in België)
  23. Volpe Pasini Friuli Colli Orientale Refosco dal Peduncolo Rosso ‘Zuc di Volpe’ 2013 (26,40 € – La Scoperta)
  24. Elena Walch Alto Adige DOC Lagrein 2022 (18,80 € – Young Charly)
  25. Cantina Rotaliana Teroldego Rotaliana DOC ‘Clesurae’ 2016 (30 € – Niet in België)
  26. Tenuta Maffone Ormeasco di Pornassio DOC 2020 (16 € – Niet in België)
  27. Braida Barbera d’Asti DOCG ‘Montebruna’ 2021 (23,50 € – Licata)

Masterclass Verdicchio dei Castelli di Jesi

Er is heel wat aan het bewegen in de Italiaanse Verdicchio wereld. Zowel Jesi, Mantelica als Lugana (Turbiana of Trebbiano di Soave is immers Verdicchio) stijgen er ontzettend in aanzien en de wijnen worden er meer en meer populair (terecht overigens wat mij betreft). Eleonara Marconi van het Instituto Marchigiano di Tutela Vini kwam er dan ook, met wel heel veel passie, haar zeg over doen. Ze was in de volle overtuiging dat de status van vooral de Verdicchio Superiore wijnen nog meer zullen winnen aan populariteit.
Uiteraard bracht ze ook enkele proefflessen mee voor ons:

  1. Vignamato Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Versiano’ 2022 (12,50 € – Vino Salentu)
  2. Sartarelli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Balciana’ 2021 (25 € – Cavatappi)
  3. Fattoria Coroncino Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Gaiospino’ 2021 (28 € – Niet in België)
  4. Andrea Felici Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Vigna il Cantico della Figura’ 2020 (43,90 € – Grappolo)
  5. La Staffa Castelli di Jesi Verdicchio Riserva DOCG Classico ‘Rincrocca’ 2020 (29 € – Niet in België)
  6. Garofoli Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC Classico Superiore ‘Selezione Gioacchino Garofoli’ 2016 (33 € – Wineplus)

Masterclass Primitivo di Manduria

De dag werd afgesloten met een sessie over Primitivo di Manduria. Insiders weten dat ik de druif niet onmiddellijk een warm hart toedraag en dat ze wat mij betreft helemaal naar Zin-California verbannen mag worden… Nochtans begrijp ik volledig dat er ook vele liefhebbers bestaan van deze suikerrijke druif en haar hoog alcoholvolume. Het steeds aanwezige zoetgehalte maakt dat deze wijnen toegankelijker zijn dan de op aciditeit gebouwde kwaliteitsdruiven (of ben ik nu te negatief?). Gezien het consorzio di Tutela del Primitivo di Manduria wel enkele wijnen maar voornamelijk hun kat hadden gestuurd nam Sarah Heller MW het heft in handen om ons te overtuigen van de kwaliteit van deze druif en ons meer te verdieping in het terra rossa rijke Manduria en omgeving. Soms sprak de mimiek van Sarah echter boekdelen! Nice try zou ik zeggen…

  1. Cantine Lizzano Primitivo di Manduria DOC ‘Macchia’ 2021 (9,40 € – Niet in België)
  2. Claudio Quarta Vignaiolo (Tenuta Eméra) Primitivo di Manduria DOC ‘Anima di Primitivo’ 2021 (14,50 € – Niet in België)
  3. Masseria Cicella Primitivo di Manduria DOC ‘Pepe Nero’ 2021 (14 € – Niet in België)
  4. Masseria Cuturi Primitivo di Manduria DOC ‘Chidro’ 2021 (19 € – Niet in België)
  5. Vinicola Savese Pichierri Primitivo di Manduria DOC ‘Ajanoa’ 2020 (16 € – Niet in België)
  6. Apollonio Vini Primitivo di Manduria DOC ‘Mani del Sud’ 2018 (16 € – Il Sodo)


En zo hadden we dag 3 bijna overleefd. We zochten nog vlug iets lekkers om de Primitivo mee weg te spoelen, gingen vandaag voor een Prociutto e funghi pizza en de boeken vlogen terug de hotelkamer in het rond op zoek naar nog ontbrekende informatie en vooral het uittekenen van de familie stambomen van de Italiaanse druiven zodat die vers in het geheugen zaten!