Vaak krijgen we de vraag om de classificatie omtrent Chianti & Chianti Classico een keer duidelijk te stellen. Ik snap het wel hoor… Soms wordt het door de consorzio zo ingewikkeld gemaakt dat je het bos door de bomen niet meer ziet. Ik focus me in eerste instantie tot Chianti Classico waar, na de Chianti Classico Annata, Chianti Classico Riserva en Chianti Classico Gran Selezione, sinds enkele jaren Chianti Classico met UGA vermelding (die verdomd veel lijkt op de gemeentes die deel uitmaken van de Classico zone) zijn intrede heeft gedaan.
We diepen de UGA toekenning verder uit en schrijven een zondagse blog-reeks over de diversiteit van deze geografische zones.
Chianti Classico is al lange tijd synoniem met uitmuntendheid in de Italiaanse wijnwereld, met de glooiende wijngaarden en het iconische Zwarte Haan-symbool die eeuwenoude tradities belichamen. Toch moet traditie in de voortdurend veranderende wijnwereld vaak hand in hand gaan met innovatie om relevant te blijven. Hier komt het UGA-systeem (UnitĂ Geografica Aggiuntiva) in beeld, een initiatief dat de manier waarop Chianti Classico-wijnen wereldwijd worden begrepen en gewaardeerd, opnieuw definieert.
Wat is een UGA?
Een UGA (UnitĂ Geografica Aggiuntiva) is een aanvullende geografische eenheid binnen de Chianti Classico-appellatie. Dit systeem stelt producenten in staat om op het etiket van bepaalde wijnen de specifieke subregio van herkomst te vermelden, waardoor de diversiteit en het unieke karakter van de verschillende gebieden binnen Chianti Classico worden benadrukt.
In juni 2021 stemde het Consorzio Vino Chianti Classico, een samenwerkingsverband van wijnmakers in de regio, voor de introductie van 11 nieuwe UGAs. Deze indeling is gebaseerd op criteria zoals oenologische herkenbaarheid en historische consistentie, met als doel de identiteit en territorialiteit van de wijnen te versterken. Door deze subregionale informatie op het etiket op te nemen, kunnen consumenten beter begrijpen waar de druiven vandaan komen en wat de specifieke kenmerken van die subregio zijn.
De implementatie van UGAs in Chianti Classico weerspiegelt een streven naar transparantie en educatie, waardoor wijnliefhebbers een dieper inzicht krijgen in de nuances en het terroir van de wijnen uit deze historische regio.
UGA vs. MGA: Het verschil begrijpen
UGA en MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) benadrukken beide geografische verschillen binnen Italiaanse wijnregio’s, maar ze dienen verschillende doelen en zijn van toepassing op uiteenlopende appellaties.
Een MGA (Menzione Geografica Aggiuntiva) in gebieden zoals Barolo en Barbaresco functioneert op een manier die vergelijkbaar is met de climats in Bourgogne. Beide systemen verdelen een appellatie in kleinere, nauwkeurig gedefinieerde gebieden, waarbij de nadruk ligt op microterroir en historisch erkende wijngaarden. Climats in Bourgogne zijn vaak tot op perceelniveau gedefinieerd en kunnen een zeer specifieke invloed uitoefenen op de stijl van de wijn. Op een vergelijkbare manier kunnen MGAs in Piemonte bepaalde wijngaarden of zones binnen een gemeente afbakenen, wat de identiteit en herkenbaarheid van de wijn verhoogt.
Een UGA (UnitĂ Geografica Aggiuntiva) daarentegen is ruimer en werkt op het niveau van een gemeente of een cluster van gemeenten binnen een appellatie, zoals in Chianti Classico. De indeling in UGAs heeft als doel om de herkenbare stijlen binnen een bredere regio te verduidelijken, maar zonder de extreme verfijning van climats of MGAs.
Om het verschil simpel te stellen:
- MGA’s en climats zijn zeer specifiek en gericht op microterroir. In Barolo kan bijvoorbeeld een wijn uit MGA Cannubi een andere expressie hebben dan een wijn uit MGA Bussia, net zoals in Bourgogne een Grand Cru climat zoals Le Montrachet heel anders is dan een Premier Cru zoals Les Perrières.
- UGAs zijn ruimer en bedoeld om subregionale verschillen te benadrukken. In Chianti Classico kan een UGA zoals Radda een verfijnde, minerale stijl tonen vanwege de hooggelegen wijngaarden, terwijl Castelnuovo Berardenga krachtiger en rijper is door het warmere klimaat.
Kortom, MGA’s en climats zoomen in op individuele wijngaarden of microzones, terwijl UGAs een breder subregionaal perspectief bieden, zonder de extreme precisie van een climat of MGA.
Waarom werd het UGA-systeem ingevoerd?
De invoering van UGAs komt voort uit een wens om de diversiteit van Chianti Classico te vieren en wijnliefhebbers meer inzicht te bieden in de wijnen. Naarmate wereldwijde consumenten verfijnder worden en meer interesse tonen in terroirgedreven wijnen, groeit de behoefte om unieke kenmerken binnen een wijnregio te differentiëren en te benadrukken.
Met de implementatie van UGAs streeft het Chianti Classico Consortium naar een versterking van de kwaliteitsperceptie, educatie van consumenten en een betere wereldwijde concurrentiepositie. Het UGA-systeem benadrukt de premiumkwaliteit en individualiteit van Chianti Classico-wijnen door de nadruk te leggen op hun herkomst. Duidelijke etikettering helpt consumenten om de nuances van Chianti Classico te begrijpen en moedigt een diepere waardering voor de wijnen aan. Aangezien wijnmarkten wereldwijd steeds meer transparantie en differentiatie eisen, bieden UGAs een concurrentievoordeel door zich aan te sluiten bij wereldwijde trends.
Dit systeem versterkt ook de verbinding tussen wijn en regio, een kernprincipe in de wereld van kwaliteitswijnen, en stelt producenten in staat om het verhaal van hun wijngaarden beter te vertellen.
De Chianti Classico UGA’s
Hoewel het Consortium in 2021 zijn goedkeuring gaf is sinds 1 juli 2023 de aanduiding UnitĂ Geografica Aggiuntiva (UGA) officieel van kracht. Op dit moment heeft het Chianti Classico Consortium 11 UGA’s gedefinieerd, elk met unieke kenmerken. Deze zijn San Casciano, Montefioralle, Greve, Lamole, Panzano, Castellina, Radda, Gaiole, San Donato in Poggio, Castelnuovo Berardenga en Vagliagli.
Voor San Casciano, Montefioralle en Lamole treedt de vermelding op het etiket pas in werking vanaf 2027.
Momenteel is het UGA-systeem uitsluitend van toepassing op de Chianti Classico Gran Selezione, de hoogste kwaliteitscategorie binnen de appellatie. De reden hiervoor is dat Gran Selezione uitsluitend wordt geproduceerd met druiven uit de eigen wijngaarden van de wijnmaker, wat zorgt voor een nog sterkere band met het terroir. Hierdoor wordt de geografische oorsprong nog belangrijker, en de introductie van UGAs helpt om deze herkomst verder te onderstrepen.
Daarnaast voldoet Gran Selezione aan strengere kwaliteitscriteria, zoals een langere rijpingsperiode en hogere minimale Sangiovese-inhoud (90% sinds de regelgeving van 2023, tegenover 80% voor andere Chianti Classico-wijnen). Dit garandeert dat de eerste implementatie van UGAs gebeurt in wijnen die al worden gezien als het vlaggenschip van de regio, waardoor de subregionale kenmerken duidelijk naar voren komen.
Hoewel UGAs voorlopig alleen gelden voor Gran Selezione, wordt er overwogen om dit systeem in de toekomst uit te breiden naar Chianti Classico Annata en Chianti Classico Riserva. Dit zou betekenen dat niet alleen de topwijnen, maar ook toegankelijkere stijlen binnen de appellatie hun subregionale identiteit kunnen benadrukken.
Wat kunnen we verwachten van het UGA-systeem?
De invoering van het UGA-systeem is een gamechanger voor Chianti Classico en zal de manier waarop consumenten deze Toscaanse parel ervaren voorgoed veranderen. Voor wijnliefhebbers betekent het een helderder inzicht in de diversiteit binnen de appellatie, voor producenten biedt het een kans om zich te onderscheiden en hun terroir nog explicieter te vermelden. Maar zoals met alle mooie dingen in het leven, komt dit nieuwe systeem niet zonder een prijskaartje. Letterlijk.
De toevoeging van UGAs op de labels zal ongetwijfeld een financiële reflectie hebben op de markt. Het verder segmenteren van de herkomst en benadrukken van specifieke subzones verhoogt immers de exclusiviteit van bepaalde wijnen. En laten we eerlijk zijn: exclusiviteit en prijs gaan hand in hand in de wijnwereld.
Een fles Chianti Classico Gran Selezione met een UGA-vermelding? Dat wordt waarschijnlijk een tikkeltje duurder. Een fles met een MGA-vermelding in Barolo of Barbaresco heeft die weg al eerder bewandeld, en wie al eens een fles uit de prestigieuze cru’s van Bourgogne heeft gekocht, weet hoe snel de euro’s daar verdampen. Dus ja, wijnliefhebbers zullen wat extra eurokes moeten neertellen als ze een specifieke UGA op het etiket willen zien prijken.
Maar is dat een slechte zaak? Niet per se. Meer transparantie en een nauwere link tussen wijn en terroir rechtvaardigen de premiumprijs. Voor producenten betekent het dat ze hun unieke stijl beter kunnen vermarkten en voor consumenten biedt het een garantie dat ze precies krijgen waar ze voor betalen: een wijn die niet zomaar “Chianti Classico” is, maar een wijn die de ziel van Radda, Greve, Panzano of Gaiole ademt.
Uiteindelijk draait het om perceptie en waarde. Wie zich verdiept in de verschillen tussen de UGAs, zal ontdekken dat sommige stijlen beter passen bij persoonlijke voorkeuren, waardoor je gerichter kunt kiezen in plaats van blind een dure fles te kopen.
Conclusie
De introductie van UGAs is niet zomaar een technische verandering in etikettering; het vertegenwoordigt een nieuw hoofdstuk voor Chianti Classico. Door de nadruk te leggen op terroir, transparantie en authenticiteit, zorgt het UGA-systeem ervoor dat deze tijdloze wijnregio blijft bloeien en wijnliefhebbers over de hele wereld blijft inspireren.
Voor consumenten betekent dit een nog diepere en meer gelaagde ontdekking van Chianti Classico, waarbij ze niet alleen de regio als geheel leren kennen, maar ook de unieke expressies van elke subzone. Voor producenten is dit een kans om zich sterker te profileren en hun wijn nog beter te positioneren op de internationale markt.
En laten we eerlijk zijn: dit nieuwe systeem maakt het voor ons als wijnliefhebbers nĂłg leuker om op ontdekking te gaan. Want wat is er beter dan een glas Chianti Classico drinken en precies weten waar die vandaan komt en wat het zo bijzonder maakt?
Om dit nieuwe tijdperk in Chianti Classico te vieren, starten we vanaf nu een wekelijkse zondagse blogreeks waarin we de 11 UGAs verder in detail gaan uitdiepen. Elke week nemen we je mee naar een andere subzone en vertellen we je alles over het terroir, de wijnstijlen en de karakteristieken die elke UGA zo uniek maken. Van de florale finesse van Lamole tot de robuuste kracht van Castelnuovo Berardenga, we gaan samen op ontdekking.
Dus, wijnliefhebbers, hou je glazen klaar! Vanaf volgende zondag duiken we dieper in de fascinerende wereld van Chianti Classico UGA’s – en we beloven dat het een smaakvolle reis wordt.
Filed under: Vini Italiani | Tagged: castellina, castelnuovo berardenga, Chianti, chianti classico, gaiole, greve, Italian wine ambassador, lamole, mga, montefioralle, panzano, radda, san casciano, san donato in poggio, Toscane, uga, unita geografica aggiuntiva, vagliagli, wijn, wijnkennis | 10 Comments »
Bottle Case 