Rit 7 brengt ons naar de Apennijnen. Van Formia gaat het richting Blockhaus, en dus mag er een ander soort renner zijn benen beginnen insmeren. De sprinters hebben hier weinig te zoeken. De klim naar Blockhaus gaat hun petje immers te boven en het zullen de klimmersgeiten uit het peloton zijn die de macht naar zich toe gaan trekken.
We rijden van Lazio, door Molise naar Abruzzo. Vooral dat kleine Molise verdient vandaag onze aandacht. Het is de jongste regio van Italië, pas in de jaren zestig losgekomen van Abruzzi e Molise, en nog altijd zo onbekend dat je bijna zou vergeten dat er wijn wordt gemaakt. Bijna, want de renners komen door Venafro en Colli a Volturno, en precies daar zitten we in het gebied van de Pentro di Isernia DOC.
Vanaf dat punt verandert ook de koers. De vlakke aanloop is voorbij, de Apennijnen komen dichterbij en de eerste serieuze beklimmingen dienen zich aan. De kijkers mogen wat naar voren schuiven in de zetel. De Giro krijgt hier voor het eerst echt berglucht in de longen.
Pentro di Isernia DOC
Pentro di Isernia DOC Pentro di Isernia DOC werd in 1983 erkend en behoort tot de kleinste appellaties van Molise. Het wijngaardareaal wordt op ongeveer 74 hectare geschat, maar slechts een fractie daarvan verschijnt ook effectief als Pentro di Isernia DOC in de productiecijfers. Een deel van de druiven zal vermoedelijk onder andere herkomstbenamingen terechtkomen. Zeker Tintilia del Molise DOC ligt daarbij voor de hand, omdat Tintilia vandaag de meest herkenbare blauwe druif van Molise is en commercieel meer uitstraling heeft dan de veel minder bekende Pentro di Isernia DOC.
Officieel mag de wijn ook kortweg Pentro heten, maar Pentro di Isernia maakt geografisch meteen duidelijker waar we zitten.
De productiezone ligt volledig in de provincie Isernia. Ze omvat Agnone, Belmonte del Sannio, Castelverrino, Colli a Volturno, Fornelli, Isernia, Longano, Macchia d’Isernia, Miranda, Montaquila, Monteroduni, Pesche, Pietrabbondante, Poggio Sannita, Pozzilli, Sant’Agapito en Venafro.
De naam Pentro verwijst naar de Pentri, een Samnitische stam die in dit deel van het zuiden van Italië leefde. De wijnbouwgeschiedenis van de streek gaat veel verder terug dan de DOC zelf. In de oudheid werd hier al wijn gemaakt, en ook bij Plinius duiken verwijzingen op naar wijnen uit de omgeving van Isernia.
Bodem en klimaat
Het gebied rond Isernia is uitgesproken heuvelachtig. Molise bestaat grotendeels uit bergen en heuvels, en ook deze appellatie wordt bepaald door langgerekte ruggen, valleien en hellingen. Aan de voet van de omliggende hoogtes vinden we afzettingen die door waterlopen naar beneden zijn gebracht.
De wijngaarden voor Pentro di Isernia liggen op heuvelachtige percelen met een goede oriëntatie. Ze bevinden zich tussen 200 en 600 meter boven zeeniveau. Daardoor spreken we over een wijnzone waar hoogte en reliëf een duidelijke rol spelen.
De bodems zijn vrij divers. Op de heuvels vinden we vooral diepe, goed drainerende bodems met fijne textuur, kalk en stenen. Lager op de hellingen en in de zones aan de voet van de heuvels komen meer afzettingen voor van waterlopen uit de omliggende hoogtes. Geologisch zit er veel kalk, mergel, zandsteen, klei en alluviaal materiaal in de bodem.
Pentro di Isernia ligt niet in een direct kustklimaat. De gemiddelde jaartemperatuur blijft relatief gematigd en de neerslag is niet verwaarloosbaar, met het zwaartepunt in herfst en winter. De zomers kunnen warm zijn, maar hoogte, ventilatie en nachtelijke afkoeling helpen om de rijping voldoende frisheid te geven.
Witte wijnen
Pentro di Isernia Bianco is gebaseerd op Falanghina. Die moet minstens 80 procent van de blend uitmaken. Trebbiano Toscano vult aan met 15 tot 20 procent. Andere toegelaten witte druiven uit Molise mogen maximaal 5 procent worden gebruikt.
Daarmee is er in 2014 een stevige wijziging geweest. Voorheen was de witte Pentro nog gebaseerd op Trebbiano Toscano, aangevuld met Bombino Bianco, en was er van Falanghina zo goed als geen sprake. Naar mijn gevoel heeft die ommezwaai vooral een gunstig effect gehad op de kwaliteit van de wijnen. Falanghina geeft de witte Pentro meer eigenheid, meer aromatische definitie en een duidelijker zuiders profiel.
Voor Pentro di Isernia Bianco is geen verplichte rijpingsperiode voorzien. In het glas gaat het om een licht strogele wijn, vaak met een groenige schijn. De geur zit eerder bij appel, peer, witte perzik, citroen en witte bloemen. Falanghina kan wat kamille, fijne kruidigheid en een licht amandelachtige toets meebrengen. Trebbiano Toscano trekt het geheel wat strakker en houdt de wijn fris en direct. In de mond blijft de wijn droog, vrij sappig en eerder slank tot middelvol, met een frisse lijn.
Rode wijnen
Pentro di Isernia Rosso is het meest representatieve type van de DOC. De wijn moet voor 75 tot 80 procent uit Montepulciano bestaan. Tintilia vult aan met 20 tot 25 procent. Andere toegelaten, niet aromatische blauwe druiven mogen maximaal 5 procent van de blend uitmaken. Montepulciano zorgt voor kleur, rijp fruit, volume en een zekere aardse kracht. Tintilia brengt lokale identiteit, kruidigheid en extra spanning.
De wijn moet minstens één jaar rijpen, waarvan minimaal zes maanden in eiken vaten. Die vaten mogen om het even welke capaciteit hebben. Het gaat dus niet noodzakelijk om barriques, maar evengoed om grotere vaten zoals Slavonische botti. De verplichte houtopvoeding wijst vooral op rijping en afronding, niet automatisch op een nadrukkelijke houtstijl.
In het glas mag je een robijnrode wijn verwachten, met kers, pruim, donker bosfruit, gedroogde kruiden, soms wat zoethout en een aardse toets. Montepulciano geeft de wijn vulling en rijp fruit, terwijl Tintilia voor wat kruidigheid en extra beet kan zorgen. De smaak is droog, harmonieus en soepel, met voldoende tannine en een eerder warme, zuiderse indruk.
Er bestaat ook een Riserva, met een langere verplichte rijping. De wijn moet minstens vier jaar rijpen, waarvan minimaal twee jaar in eiken vaten. Daarna volgt nog minstens zes maanden flesrijping. Verwacht bij de Riserva meer concentratie, rijper fruit, meer kruidigheid en een steviger mondgevoel.
Rosato
Pentro di Isernia Rosato vertrekt van dezelfde blauwe druiven als de Rosso. Ook hier bestaat de blend uit 75 tot 80 procent Montepulciano en 20 tot 25 procent Tintilia. Andere toegelaten, niet aromatische blauwe druiven mogen maximaal 5 procent worden gebruikt.
Er is geen verplichte rijpingsperiode. De wijn is dus vooral gericht op fruit, frisheid en directe drinkbaarheid. Het aroma blijft doorgaans speels, met aardbei, framboos, rode bes, florale toetsen en zachte kruidigheid. De smaak is droog, fris en sappig, met een licht fruitige indruk.
Filed under: J(ust) F(or) F(un), Vini Italiani | Tagged: Abruzzo, blockhaus, doc, falanghina, formia, giro, Italian wine ambassador, Molise, montepulciano, pentro di Isernia, tintilia, wijn, wijnblog, wijnkennis, wineblog, wineblogger | Leave a comment »