In de Giro d’Italia bevinden we ons ondertussen in de buik van Italië, Emilia Romagna. We klimmen gestaag naar een idyllische plek die, hoe vreemd het ook mag klinken, ook een skioord is. Wie had dat in deze regio verwacht? Corno alle Scale is de bestemming die de renners bereiken na een lange rit vanuit Cervia.
De aanloop oogt op papier niet meteen spectaculair. Als renner kan je je onderweg dus nog even tegoed doen aan al het moois dat Emilia Romagna te bieden heeft. Veel tijd om rond te kijken zal er op het einde niet meer zijn, want de apotheose is een klim van meer dan tien kilometer naar de aankomst.
Misschien heb je lange tijd het gevoel dat dit wel eens jouw dag kan worden. Tot die laatste kuitenbijter opdoemt en je alsnog om je moeder roept, omdat de weg net iets gemener omhoogloopt dan je had gehoopt.
Onderweg passeren we door de Colli Bolognesi DOC. Voor wie Emilia Romagna goed kent, is dat misschien niet de meest onbekende appellatie. Voor veel wijnliefhebbers blijft ze toch een vraagteken. Eén ding is alvast duidelijk: we zitten hier rond Bologna, op het punt waar de vlakte langzaam plaatsmaakt voor de heuvels.
Colli Bolognesi DOC
Colli Bolognesi DOC werd officieel erkend in 1975. De appellatie ligt in Emilia Romagna, ten zuiden en zuidwesten van Bologna, waar de vlakte langzaam overgaat in de eerste heuvels richting Apennijnen. De DOC bezit ongeveer 78 hectare aan wijngaarden.
De naam verraadt al dat we ons in de heuvels van Bologna bevinden, met toch ook een klein stukje in de provincie Modena. De DOC omvat onder meer de heuvelachtige zones rond Monteveglio, Castello di Serravalle, Monte San Pietro, Sasso Marconi, Savigno, Marzabotto en Pianoro. Ook delen van Bazzano, Crespellano, Casalecchio di Reno, Bologna, San Lazzaro di Savena, Zola Predosa, Monterenzio en Savignano sul Panaro horen erbij.
Een belangrijk punt blijft de plaats van Pignoletto in dit verhaal. Want wie Colli Bolognesi zegt, denkt vaak meteen aan die druif. Historisch is dat logisch, want de heuvels rond Bologna zijn sterk met Pignoletto verbonden. Juridisch ligt het vandaag anders. Colli Bolognesi Classico Pignoletto werd in 2010 een aparte DOCG. Daarna kregen de Grechetto gentile wijnen die als Pignoletto bekend stonden een eigen appellatie, de Pignoletto DOC.
En dus kreeg Colli Bolognesi DOC een heel ander profiel. Vandaag draait de appellatie vooral rond andere druiven. Voor wit gaat het om Chardonnay, Pinot Bianco, Sauvignon Blanc en Riesling Italico. Voor rood zijn Barbera, Cabernet Sauvignon en Merlot de belangrijkste namen. Daarnaast bestaat er de sottozona Bologna, met Bologna Rosso, Bologna Bianco en Bologna Spumante.
Bodem en klimaat
Het landschap van de Colli Bolognesi vormt een overgangsgebied tussen de brede vlakte rond Bologna en de eerste uitlopers van de Apennijnen. Daardoor krijg je een afwisseling van valleien, ruggen, zachtere hellingen en steilere zones.
De productiezone ligt tussen de Panaro in het westen en de Idice in het oosten. Daartussen spelen ook de Reno, Samoggia en Lavino een duidelijke rol. Die waterlopen lopen vanuit de Apennijnen richting vlakte en snijden het landschap open. Voor de wijnbouw betekent dat variatie in helling, oriëntatie, drainage en temperatuur.
Geologisch is het gebied behoorlijk divers. Je vindt er zones met zandsteen, mergel en conglomeraten, maar ook kleiige heuvels met calanchi, uitgesleten erosiegeulen die het landschap een ruwer karakter geven. Dichter bij de vlakte worden de hellingen zachter, terwijl de rivierafzettingen van de Apennijnse waterlopen op andere plaatsen opnieuw een ander bodembeeld geven.
De bodems variëren van fijne, kleiige structuren met wisselende kalkgehaltes tot meer lemige en kalkrijke bodems. Vooral op de lagere heuvels en op de zachtere hellingen vinden we percelen die goed geschikt zijn voor wijnbouw. De wijngaarden liggen vaak onder de 300 meter, al loopt de zone in bredere zin op tot ongeveer 550 meter.
Het klimaat is droog, zonnig en geventileerd. De gemiddelde neerslag loopt op van ongeveer 800 millimeter aan de hoger gelegen rand van de vlakte tot ongeveer 1.200 millimeter in de hogere heuvelzones. De gemiddelde temperatuur beweegt ruwweg tussen 14 graden in de lagere zones en 12 graden in de hogere delen.
Rode wijnen
Er wordt heel wat rode wijn geproduceerd, met Barbera, Cabernet Sauvignon en Merlot als belangrijkste druivenrassen. Zodra de naam van de druif op het etiket staat, moet de wijn minstens 85 procent van die druif bevatten. De overige 15 procent mag bestaan uit andere toegelaten rode druivenrassen uit Emilia Romagna die niet aromatisch zijn.
Barbera voelt hier het meest vanzelfsprekend aan. De druif past goed bij heuvels, warmte en de keuken van de streek. Een goede Colli Bolognesi Barbera geeft rood fruit, kers, pruim, soms een florale toets en een sappige mond. De zuren zijn duidelijk aanwezig en zorgen voor vaart. De tannine blijft meestal beheerst, wat de wijn bijzonder bruikbaar maakt aan tafel.
Van de wijnen met druifvermelding op het etiket bestaat er enkel voor Barbera een riserva. Die moet minstens 36 maanden rijpen, waarvan minstens vijf maanden op fles, te rekenen vanaf 1 november van het oogstjaar. Voor de gewone Barbera geldt er geen rijpingsverplichting.
Er bestaat ook een Barbera Frizzante. Dat is een wijn met een duidelijk ander profiel, waarin de lichte pareling uitstekend past bij de lokale charcuterie.
Merlot geeft doorgaans rondere en soepelere wijnen. Denk aan pruim, rood en zwart fruit, zachte kruidigheid en een mondgevoel dat minder uitgesproken door zuren wordt gedragen. Cabernet Sauvignon is steviger. Daar kom je sneller bij donker fruit, kruidigheid, wat groenere toetsen en meer tannine.
Binnen de sottozona Bologna bestaat ook Bologna Rosso. Die wijn moet minstens 50 procent Cabernet Sauvignon bevatten. De rest mag worden aangevuld met andere toegelaten rode druiven uit Emilia Romagna. Er is ook een Bologna Rosso Riserva, waarvoor dezelfde minimale rijping van 36 maanden geldt, met minstens vijf maanden flesrijping.
Witte wijnen
Chardonnay, Pinot Bianco, Sauvignon Blanc en Riesling Italico zorgen voor de belangrijkste witte wijnen binnen de DOC. Ook hier geldt dat minstens 85 procent van de vermelde druif aanwezig moet zijn. De resterende 15 procent mag bestaan uit andere toegelaten witte druiven uit Emilia Romagna die niet aromatisch zijn.
Chardonnay levert doorgaans de meest ronde witte wijn van de appellatie. Verwacht appel, peer, geel fruit en soms een iets voller mondgevoel. In eenvoudige versies blijft hij vooral correct en toegankelijk.
Pinot Bianco is discreter. Hij geeft meestal wit fruit, appel, peer en soms een lichte florale toets. Sauvignon Blanc is aromatischer. Hij kan citrus, groene kruiden, kruisbes, gras en soms wat vlierbloesem tonen. Verwacht hier doorgaans geen messcherpe Sauvignon zoals in koelere gebieden. In de Colli Bolognesi wordt hij vaak iets rijper en zachter.
Riesling Italico is de meest bescheiden witte druif in dit rijtje. Daaruit komen meestal droge, frisse en eenvoudige witte wijnen met citrus, appel en zachte florale toetsen.
Binnen de sottozona Bologna bestaat ook Bologna Bianco. Die wijn moet minstens 50 procent Sauvignon Blanc bevatten. Trebbiano mag slechts beperkt worden gebruikt, tot maximaal 15 procent. De rest kan worden aangevuld met andere toegelaten witte druiven.
Spumanti
Afronden doen we in de sottozona Bologna, waar een Spumante wordt gemaakt op basis van minstens 40 procent Chardonnay en of Pinot Bianco. De rest kan bestaan uit Sauvignon Blanc, Riesling Italico, Pinot Nero en Grechetto gentile. Het disciplinare schrijft geen verplichte productiemethode voor, waardoor dit zowel via metodo Martinotti als via metodo classico kan gebeuren, afhankelijk van de keuze van de producent. Deze kiezen meestal voor de metodo Martinotti waar ze op zoek gaan naar het primaire fruit en dus een witte schuimwijn op de markt brengen die fris en toegankelijk is. Je kan deze vinden als extra brut, brut of extra dry.
Filed under: J(ust) F(or) F(un), Vini Italiani | Tagged: bologna, Colli Bolognesi, emilia romagna, giro, Italian wine ambassador, pignoletto, wijn, wijnblog, wijnkennis, wineblog, wineblogger | Leave a comment »
