Wanneer we aan Italiaanse schuimwijnen denken, komen namen zoals Prosecco of Franciacorta meteen naar boven. Maar voor de liefhebbers van authentieke, ambachtelijke wijnen is er een minder bekende, maar fascinerende techniek die aan een ware heropleving bezig is: Col Fondo. Deze eeuwenoude methode, ook wel bekend als de Italiaanse versie van de méthode ancestrale, biedt een unieke en ongepolijste interpretatie van schuimwijn. In dit artikel duiken we dieper in de wereld van Col Fondo, de traditie, de smaken en waarom het steeds geliefder wordt bij wijnkenners en fijnproevers.
Wat is Col Fondo?
De term Col Fondo verwijst naar een traditionele manier van mousserende wijnproductie, waarbij de tweede gisting plaatsvindt in de fles zonder dat de wijn wordt gefilterd. Het resultaat is een wijn die troebel is, doordat de gistresten (de fondo) in de fles achterblijven. Dit geeft de wijn een robuust, rustiek karakter en een unieke smaak. Dit onderscheidt Col Fondo van modernere methoden, zoals de Charmat-methode (Martinotti), waarbij de gisting plaatsvindt in roestvrijstalen tanks en de wijn helder in de fles wordt gedaan.
Wat Col Fondo zo interessant maakt, is de onvoorspelbaarheid en het authentieke karakter van de wijn. De wijnmaker heeft weinig controle over de exacte uitkomst, wat resulteert in wijnen die hun oorsprong en terroir op een ongefilterde manier weerspiegelen.
Hoewel Col Fondo vaak geassocieerd wordt met Prosecco , de regio Veneto en het gebruik van de Glera druif, wordt deze methode tegenwoordig op verschillende plaatsen in Italië en daarbuiten gebruikt. Een opvallend voorbeeld is de Zero Infinito van het gerenommeerde wijnhuis Pojer e Sandri uit de regio Trentino. Deze wijn, gemaakt van de Solaris-druif (een resistente druivensoort die ideaal is voor duurzame wijnbouw), laat zien hoe veelzijdig de Col Fondo-methode kan zijn.
Zero Infinito is een biodynamische wijn zonder toegevoegde suikers of sulfieten, wat de natuurlijke benadering van deze methode benadrukt. De wijn wordt niet gefilterd en blijft troebel door de natuurlijke gisten in de fles. Deze ‘fondo’ draagt bij aan de levendige smaak en het unieke karakter van de wijn. Het resultaat is een wijn die een breed scala aan smaken biedt, van citrus en groene appel tot bloemige en minerale tonen.
De Smaak van het Authentieke
Wijnen gemaakt volgens de Col Fondo-methode hebben een uniek smaakprofiel. Ze zijn vaak droger dan standaard Prosecco, met minder suiker en een natuurlijkere gisting. De mousse is doorgaans minder intens, maar fijner en zachter. Wat vooral opvalt, is de complexiteit: tonen van gist, amandelen, groene appel, citrus en soms zelfs een vleugje brioche. De natuurlijke gisten in de fles zorgen voor een voortdurende evolutie van de wijn, waardoor hij robuust en levendig blijft.
De gistresten in de fles geven ook een wat ruwer, rustieker mondgevoel. Dit maakt Col Fondo bijzonder aantrekkelijk voor wijnliefhebbers die op zoek zijn naar authentieke, ongeraffineerde smaken. Het is een wijn die echt leeft en die je uitnodigt om met zorg te ontdekken.
Col Fondo: Frizzante Stijl
Een belangrijk kenmerk van Col Fondo (Sui Lieviti) wijnen is dat ze vaak in de frizzante-stijl worden gemaakt, in plaats van de intensere spumante-stijl. Waar Spumante-wijnen (zoals Champagne, Franciacorta…) een krachtigere bubbel hebben, biedt Col Fondo een meer delicate, bruisende sensatie. Dit maakt het een uitstekende wijn om te combineren met een breed scala aan gerechten, zonder dat de wijn te dominant wordt.
De zachtere bubbels van een frizzante zorgen ervoor dat Col Fondo minder “schuimwijnachtig” aanvoelt, en meer een rustieke, ambachtelijke beleving geeft. De fijne mousse smelt weg op de tong, wat plaats maakt voor de complexe en vaak uitgesproken smaken van de wijn. Dit subtiele bruisen maakt Col Fondo wijnen erg veelzijdig en toegankelijk, zelfs voor mensen die normaal geen fan zijn van mousserende wijnen.
Het Heropleven van een Oude Traditie
Hoewel de Col Fondo-methode een eeuwenoude techniek is, verdween hij in de loop der jaren naar de achtergrond door de groeiende populariteit van moderne productiemethoden. Veel wijnhuizen schakelden over op de efficiëntere Charmat-methode om aan de massale vraag naar Prosecco te voldoen. De nauwkeurige controle over het fermentatieproces zorgde voor consistente resultaten, wat aantrekkelijk was voor een breed publiek.
De laatste jaren is er echter een toenemende vraag naar natuurlijke, biologische en ambachtelijke wijnen. Dit heeft geleid tot een heropleving van traditionele methoden zoals Col Fondo. Kleine, ambachtelijke wijnmakers omarmen deze techniek opnieuw om wijnen te creëren die trouw zijn aan hun oorsprong, terroir en de tijdloze kunst van het wijnmaken.
Hoe Drink je Col Fondo?
Een Col Fondo wordt vaak jong gedronken, maar door de aanwezigheid van gistresten kan hij in de fles verder ontwikkelen, wat interessante smaakveranderingen oplevert. Het is een wijn die het best gekoeld wordt geserveerd, tussen de 8 en 10 graden Celsius. Het troebele karakter van de wijn kan voor sommigen even wennen zijn, maar het draagt juist bij aan de authentieke beleving. Sommigen decanteren de wijn om de gistresten achter te laten in de fles, terwijl anderen de wijn graag met alles erop en eraan drinken.
Col Fondo past goed bij een breed scala aan gerechten, van lichte hapjes zoals olijven en charcuterie, tot visgerechten en zelfs wat rijkere gerechten zoals risotto en gevogelte. De frisse zuren en de zachte mousse maken het een ideale begeleider van de Italiaanse keuken.
Conclusie
Col Fondo is meer dan zomaar een schuimwijn; het is een eerbetoon aan de traditie en ambacht van het wijnmaken. In een wereld waar consistentie en perfectie vaak de norm zijn, biedt deze wijn een ongefilterde, pure ervaring die het terroir en de druiven tot hun recht laat komen. Voor de avontuurlijke wijndrinker, op zoek naar iets speciaals, is Col Fondo een absolute aanrader.
Filed under: Vini Italiani | Tagged: charmat, col fondo, frizzante, Italian wine ambassador, martinotti, prosecco, spumante, wijn, wijnkennis | 1 Comment »
Bottle Case 